Watermanagement. Gezondheidstechniek. Hydrologie. Waterbeheer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Watermanagement. Gezondheidstechniek. Hydrologie. Waterbeheer"

Transcriptie

1 Master of Science Civiele Techniek variant Watermanagement programma voor HBO-ers Watermanagement Gezondheidstechniek (Sanitary Engineering) Hydrologie (Hydrology) Waterbeheer (Water Resources Management) April 2013

2 Department of Water Management Stevinweg 1 P.O. Box CN Delft 2600 GA Delft Netherlands Netherlands Section of Sanitary Engineering secretary: Mrs. J. Duiverman, room 4.55 T: ( )83347 E: Section of Water Resources Hydrology secretary: Mrs. L. Ton-Estrada, room 4.75 T: ( )85080 E: Water Resources Management secretary: Mrs. E.G. Rothfusz, room 4.75 T: ( )81646 E: Dispuut Watermanagement room 4.74 T: ( )84284 E: 2

3 Inhoudsopgave WOORD VOORAF CIVIELE TECHNIEK EN WATER WATERMANAGEMENT IN VOGELVLUCHT Gezondheidstechniek Drinkwatervoorziening Riolering Behandeling van afvalwater Voorbeelden van afstudeeronderwerpen Hydrologie Aandachtsgebieden van de subrichting Hydrologie Voorbeelden van afstudeeronderwerpen Waterbeheer Aandachtsgebieden van de subrichting Waterbeheer Specialismes binnen Waterbeheer Voorbeelden van afstudeeronderwerpen RELATIES MET ANDERE OPLEIDINGEN EN UNIVERSITEITEN TOEKOMSTIG WERKTERREIN DE MSc-VARIANT WATERMANAGEMENT Algemene opzet Instroom met een HBO-bachelor Algemeen Het schakelprogramma Homologatievakken Het MSc-programma van Watermanagement Gemeenschappelijk Specialisatie Keuzevakken Afstuderen Uitwisseling programma's 27 6 HET DISPUUT WATERMANAGEMENT...29 Bijlage 1 Kwartaalrooster Schakelprogramma Bijlage 2 Course schedule track Water Management Disclaimer: Deze brochure is met zorg samengesteld. Toch kan het zijn dat er achterhaalde informatie in voorkomt of onvolkomenheden zijn. Aan deze brochure kunnen daarom geen rechten worden ontleend. Voor rechtsgeldige informatie dient u de onderwijs en examen regelingen samen met de uitvoeringregels en regels en richtlijnen van de examencommissie te raadplegen. Deze zijn te vinden op de website van de TUDelft onder reglementen. 3

4 4

5 WOORD VOORAF Sinds september 2002 kent de opleiding Civiele Techniek aan de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen van de Technische Universiteit Delft een onderwijsprogramma volgens Bachelor-Mastersysteem. De basis wordt gevormd door de Bachelor of Science in de Civiele Techniek (BSc Civiele Techniek). Deze basisopleiding duurt drie jaar (zes semesters) en bevat voor een groot deel alle basisvakken in de wiskunde, mechanica en algemene civieltechnische vakken, naast een introductie in alle werkvelden van de Civiele Techniek, waaronder Watermanagement. Voor een verdere verdieping in één van de werkvelden is de Master of Science-opleiding (MSc) opgezet. De opleiding Civiele Techniek kent vijf MSc-varianten, waaronder de MSc-variant Watermanagement. De MSc duurt 2 jaar (4 semesters). In principe worden alle studenten met een BSc-diploma van een universiteit of HBO-opleiding tot de MSc-opleiding toegelaten, echter aan studenten met een andere BSc dan de BSc Civiele Techniek kunnen toelatingseisen worden gesteld. Deze brochure is gemaakt ten behoeve van studenten met een HBOvooropleiding, die overwegen om de MSc-variant Watermanagement te gaan volgen vanaf het studiejaar Wij van Watermanagement vinden dat de interesses en capaciteiten van de student moeten passen bij wat de MSc-variant. Watermanagement te bieden heeft. Daarom wordt in deze brochure uitvoerig ingegaan op de vakgebieden die Watermanagement bestrijkt en wordt een omschrijving van de MSc-vakken gegeven. Een brochure kan veel informatie bevatten, maar niet alles! Aarzel daarom niet om ondergetekenden, de afstudeercoördinator en het dispuut Watermanagement, of de docenten persoonlijk te benaderen. Zij zien je graag komen!!! ir. W.M.J. Luxemburg, afstudeercoördinator kamer 4.90 T: (015 27)85717 E: Dispuut Watermanagement kamer 4.74 T: (015 27)84284 E: 5

6 6

7 1 CIVIELE TECHNIEK EN WATER Water is van groot belang voor mens en natuur, maar het kan ook een bedreiging vormen. Rivieren, bijvoorbeeld, voorzien in drinkwater en irrigatiewater, maar kunnen ook verwoestende overstromingen veroorzaken. De natte Civiele Techniek, bestaande uit Watermanagement en Waterbouwkunde, is de ingenieurswetenschap met water als onderwerp van onderwijs en onderzoek. Ondanks een zekere verwantschap zijn Watermanagement en Waterbouwkunde echter bepaald niet "één pot nat". Waterbouwkunde houdt zich in hoofdlijnen bezig met de grote oppervlaktewateren (rivier, estuarium, zee). De aandacht is daarbij gericht op constructies en constructiemethoden ten behoeve van de afvoer van water, de bescherming tegen water en het transport via en over water. Watermanagement houdt zich bezig met het begrijpen van waterstromen oppervlaktewater en grondwater zoals die van nature voorkomen en met het beheren van deze stromen ten behoeve van de maatschappij. Watermanagers richten zich op relevante praktische zaken als voorspellen van overstromingen en droogtes, drinkwatervoorziening, riolering en afvalwaterbehandeling, waterkwaliteitsbeheer in rivieren en meren en operationeel waterbeheer in landelijke en stedelijke gebieden. Watermanagement speelt een dominante rol in: Milieu (kwantiteit en kwaliteit van oppervlakte- en grondwater; Ontwikkeling van landelijke en stedelijke gebieden (irrigatie en drainage); Ontwerp van infrastructuur voor drinkwatervoorziening, riolering en afvalwaterbehandeling, met speciale aandacht voor de bescherming van zowel de volksgezondheid als milieu. Watermanagement is zeer veelzijdig en biedt mogelijkheden voor ontplooiing van zeer uiteenlopende talenten!!! 7

8 Afdeling WATERMANAGEMENT Waterhuishouding Gezondheidstechniek Waterbeheer Hydrologie Stedelijk waterbeheer Polders & Irrigatie Stroomgebiedbeheer Oppervlaktewaterhydrologie Grondwaterhydrologie Waterkwaliteitsmanagement Drinkwaterbereiding Riolering Behandeling van afvalwater 8

9 2 WATERMANAGEMENT IN VOGELVLUCHT De MSc-variant Watermanagement bestrijkt een breed spectrum aan aspecten van kwantiteit en kwaliteit van water. Elk aspect is op zich een vakgebied. De vakgebieden zijn, op grond van hun verwantschap, geclusterd tot drie specialisaties: Gezondheidstechniek Het ontwerpen, bouwen en beheren van installaties en infrastructuur t.b.v. de openbare watervoorziening, de riolering en de behandeling van afvalwater. Hydrologie De beschrijving en kwantificering van watersystemen in de natuurlijke hydrologische kringloop en de invloed van ingrepen door de mens op die systemen. Waterbeheer Het ontwerpen, bouwen en beheren van waterbeheersingsystemen en de bijbehorende beheersorganisaties, nu en in de toekomst. Modellering, laboratoriumwerk, veldwerk en experimenten met proefinstallaties maken bij alle drie de specialisaties een belangrijk deel uit van het onderzoek. Masterstudenten nemen vaak actief deel aan de onderzoeksprojecten van de afdeling als onderdeel van hun afstudeerwerk. Het personeel dat aan de vakgebieden vorm en inhoud geeft is gegroepeerd in twee secties: Gezondheidstechniek en Waterhuishouding. De medewerkers zetten zich in voor onderwijs en onderzoek. Het is niet alleen hun baan, ze houden van hun vak. Ook de studenten van Watermanagement zetten zich in voor de MSc-variant. Georganiseerd via het Dispuut Watermanagement vullen ze de opleiding aan en dragen ze bij aan cohesie en sfeer, door het organiseren van excursies, lezingen en festiviteiten. De afdeling Watermanagement heeft contacten met vele instellingen in landen binnen en buiten Europa. Dit biedt de mogelijkheid om de blik te verruimen, in de vorm van stages en (afstudeer)projecten, in landen als Indonesië, Bangladesh, India, Thailand, Filippijnen, Kenia, Mozambique, Nicaragua, Peru, Colombia, Argentinië, Duitsland, Frankrijk, en de Verenigde Staten. Duurzame ontwikkeling wordt steeds belangrijker bij het ontwerpen, uitvoeren en beheren van civieltechnische objecten. Voor studenten die in hun MSc-programma een accent op duurzaamheid willen leggen is er de afstudeerprofilering Technologie in duurzame ontwikkeling. Velen hebben het aangedurfd om Watermanagement te kiezen. In de periode zijn per jaar gemiddeld 35 studenten bij Watermanagement afgestudeerd. Ze zijn daarna goed terecht gekomen!!! 9

10 2.1 Gezondheidstechniek De Civiele Gezondheidstechniek houdt zich bezig met techniek op de raakvlakken tussen water, gezondheid en milieu. Dit spitst zich toe op de volgende vakgebieden: Drinkwatervoorziening Riolering Behandeling van afvalwater Het laboratoruim voor Gezondheidstechniek maakt deel uit van de sectie Gezondheidstechniek Drinkwatervoorziening Waterleidingbedrijven leveren drinkwater en gebruikswater aan miljoenen huishoudens en duizenden bedrijven. Dit is van vitaal belang voor de volksgezondheid en draagt in belangrijke mate bij aan de welvaart. Er komt heel wat bij kijken om aan de behoeftes aan water te voldoen. Eerst worden oppervlaktewater en grondwater onttrokken aan de natuurlijke waterkringloop (winning). Oppervlaktewater verblijft daarna in spaarbekkens of wordt, na een voorzuivering, in de bodem geborgen (opslag). Dit heeft tot doel om een voorraad aan te leggen en de kwaliteit te verbeteren. Vervolgens wordt het water vanuit een spaarbekken of de bodem naar (andere) zuiveringsinstallaties gepompt (transport, zuivering). Daar wordt het geschikt gemaakt voor alle vormen van gebruik. Vanuit de zuiveringsinstallaties vindt het water via uitgebreide leidingnetwerken zijn weg naar de afnemers (distributie). Het gaat om forse hoeveelheden. De Nederlandse waterleidingbedrijven leveren per jaar ongeveer 1,3 miljard kubieke meter drink- en gebruikswater Riolering Het door waterleidingbedrijven geleverde water wordt door de afnemers voor allerlei doeleinden gebruikt. Een groot deel ervan moeten zij na gebruik weer kwijt. Het is vervuild geraakt en een afvalstroom (afvalwater) geworden die een bedreiging vormt voor de volksgezondheid. Daarnaast hebben dezelfde afnemers, die zich voor het overgrote deel in bebouwde gebieden bevinden, te maken met neerslag. Als neerslag zich in de bebouwde omgeving ophoopt, dus als straten blank komen te staan en kelders vollopen, veroorzaakt dat overlast en schade. De kwaliteit van het gebied gaat achteruit. Door afvoer van afvalwater en neerslag moet dit zo veel mogelijk worden voorkomen. Uitgangspunt daarbij is dat het water wordt teruggevoerd in de natuurlijke waterkringloop. Over het algemeen is dat oppervlaktewater. De afvoer van afvalwater en neerslag 10

11 begint met een uitgebreid ondergronds stelsel van riolen (inzameling). Zowel gemengde rioolstelsels, waarmee afvalwater en neerslag gezamenlijk worden afgevoerd, als gescheiden rioolstelsels voor gescheiden afvoer van afvalwater en neerslag komen voor. De riolen van gemengde stelsels en de afvalwaterriolen van gescheiden stelsels komen samen bij een gemaal, waarmee het water door een transportleiding naar een zuiveringsinstallatie wordt gepompt (transport). De regenwaterriolen van gescheiden stelsels lozen rechtstreeks op het oppervlaktewater. Om bij extreme neerslag te voorkomen dat toch water op straat komt hebben gemengde rioolstelsels nooduitlaten naar oppervlaktewater (overstorten). Deze overstorten leiden tot verontreiniging van oppervlaktewater. Om de frequentie van overstorten te beperken, zonder al te grote leidingen te hoeven toepassen, hebben rioolstelsels ondergrondse opslagbassins (berging). In Nederland ligt circa km rioolleiding in de bodem. De vervangingswaarde hiervan bedraagt 58 miljard euro Behandeling van afvalwater Het door middel van rioolstelsels ingezamelde water moet worden geloosd op oppervlaktewater. Het rioolwater is echter verontreinigd en moet eerst worden behandeld (gezuiverd) om de kwaliteit van oppervlaktewater, als bron voor watergebruik en als onderdeel van het milieu, voor nu en de toekomst veilig te stellen. Dit geldt evenzeer voor het afvalwater van de vele bedrijven die rechtstreeks op oppervlaktewater lozen. Behandeling van afvalwater vindt plaats in afvalwaterzuiveringsinrichtingen (AWZI's). Het omvat de verwijdering van de diverse verontreinigingen door middel van fysische, chemische en biologische processen, en de verwerking van de reststoffen (slibben) die bij de zuivering vrijkomen. In het licht van het zoeken naar duurzame oplossingen voor milieuproblemen beperkt de behandeling van het afvalwater zich steeds minder tot het louter zuiveren tot een voor lozing op oppervlaktewater aanvaardbare kwaliteit. Meer en meer worden technieken gezocht waarmee het afvalwater voor direct hergebruik geschikt kan worden gemaakt. Net als bij de watervoorziening gaat het om forse hoeveelheden. In Nederland wordt per jaar circa 1,8 miljard kubieke meter water afgevoerd naar en behandeld in 375 openbare RZWI s. De gezondheidstechnische ingenieur neemt in de praktijk een centrale positie in bij de planvorming, het ontwerp, de aanleg, en het gebruik van de bovenbeschreven voorzieningen. Zijn kracht is het vermogen om tot doelmatige en effectieve oplossingen te komen, in samenspraak met specialisten zoals constructeurs, werktuigbouwkundigen, elektrotechnici, chemici, bacteriologen, biologen en epidemiologen, binnen complexe economische, wettelijke en politieke randvoorwaarden. 11

12 2.1.4 Voorbeelden van afstudeerprojecten Treatment techniques for Combined Sewer Overflows Fouling modification during pre-treatment for dead-end ultrafiltration of wwtp effluent Microbial risk assessment for pluvial urban flooding Probabilistic modeling of sewer deterioration Verstopping biologische actieve koolfilters Weesperkarspel Development of indirect potable reuse in impacted areas of the United States Ceramic silver impregnated pot filters for household drinking water treatment Iron removal at groundwater pumping station Harderbroek CFD for UV desinfection reactor design Nanofiltration with zero liquid discharge for drinking water treatment Validation of raw measuring data of water quantity and water quality in wastewater systems 2.2 Hydrologie De subrichting Hydrologie richt zich op de beschrijving en kwantificering van watersystemen in de natuurlijke hydrologische kringloop. Zeeën en oceanen blijven daarbij buiten beschouwing. De subrichting voorziet in de voor de civiel ingenieur noodzakelijke kennis omtrent het ontstaan, het voorkomen, het gedrag en de eigenschappen van water, en verzorgt het meer specialistische onderwijs voor de opleiding tot civiel-hydrologisch ingenieur. De subrichting Hydrologie houdt zich bezig met oppervlaktewater en grondwater. Daarbij komen met name de beschikbaarheid van water voor de mens en de beïnvloeding van de kwantiteit en kwaliteit door de mens aan de orde. Het ingrijpen door de mens wordt bekeken vanuit de criteria van het ecologisch inpasbaar handelen en duurzaamheid. Hydrologie kent de volgende vakgebieden: Hydrologie Oppervlaktewaterhydrologie Stoftransport in oppervlaktewater Stoftransport met het grondwater 12

13 2.2.1 Aandachtsgebieden van de subrichting Hydrologie Bij het onderwijs van de subrichting Hydrologie kunnen de volgende aandachtsgebieden worden onderscheiden: de beschikbaarheid van water Menselijke behoeften aan water, zoals drink- en industriewater en water voor de landbouw, kunnen worden vervuld met zowel grondwater als oppervlaktewater. De subrichting Hydrologie houdt zich bezig met de beschikbaarheid van water en de effecten van waterwinning en kunstmatige aanvulling van grondwater op het milieu en de natuur. wateroverlastproblemen door hoge rivierafvoeren Door hoge rivierafvoeren en daarmee gepaard gaande hoge waterstanden ontstaan bedreigende situaties. Berekening van maatgevende afvoeren is een essentieel onderdeel van de oppervlaktewaterhydrologie. lage afvoeren van rivieren Analyse van de afvoerproblemen in tijden van weinig neerslag zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht. voorspellen van hoge en lage rivierafvoeren Om te kunnen anticiperen op extreme afvoersituaties is het van belang neerslag-afvoerrelaties te kennen. Daartoe worden neerslag-afvoermodellen op specifieke omstandigheden ontworpen en toegepast. Voor ontwikkeling en toepassing van modellen worden waarnemingen in het veld verdisconteerd. wateroverlast door hoge grondwaterstanden Het antiverdrogingsbeleid in Nederland resulteert op diverse plaatsen in wateroverlast in landbouwgebieden en stedelijke gebieden. Effectberekeningen en maatregelen op het gebied van de geohydrologie zijn een belangrijk onderdeel. hydrologie van delta's Effecten van rivierafvoerregimes op hydrologische processen in delta's. verdrogingsproblemen door lage grondwaterstanden Kwantificering van de effecten op vegetatie en landbouwschade als nadelige gevolgen van lage grondwaterstanden. milieuhydrologie De kwaliteit van het grondwater wordt bedreigd door: bodemverontreiniging, die diverse oorzaken kan hebben; kwel van zout water. De kwaliteit van oppervlaktewater wordt nadelig beïnvloed door: een te grote belasting met stikstof en fosfaat (eutrofiëring), waardoor in de zomer overmatige algengroei kan optreden; de lozing van milieuvreemde stoffen, die het aquatische ecosysteem kunnen verstoren; thermische verontreiniging, als gevolg van de lozing van warm 13

14 koelwater, waardoor in het water zuurstofloosheid kan ontstaan die het aquatische ecosysteem schade berokkent; door zoute kwel en indringing van zout water in mondingen van rivieren, wat nadelige gevolgen heeft voor de drinkwatervoorziening en de landbouw. De subrichting Hydrologie houdt zich bezig met de processen die het voorkomen van verontreinigingen en zout water in grondwater en oppervlaktewater beïnvloeden. Het gaat daarbij om het transport en de omzetting van stoffen in water en de stofoverdracht tussen water en de omgeving. Ook wordt aandacht besteed aan de maatregelen die de nadelige effecten van stoffen op de waterkwaliteit tegengaan. waterkwantiteitsbeheer Dit aandachtsgebied spitst zich toe op het samenspel tussen grond- en oppervlaktewater. Hierbij komen zowel overlast als schaarsteproblemen aan de orde Voorbeelden van afstudeeronderwerpen Moisture recycling and the effect of land-use change Identification of runoff mechanisms in flood frequency analysis Analytical modelling of Salt Intrusion in the Kapuas Estuary Phase lags in alluvial estuaries; Classification of alluvial estuaries by means of the phase lag Predicting Ulva growth in a saline Volkerak Zoom lake Measurability of hydrological processes by means of gravimetrical measurements MeteoLook a physically based regional distribution model for measured meteorological variables The impact of the deep water extraction at the position of the fresh-salt interface A distributed stream temperature model using high resolution temperature observations Spatial variability of dry spells in Tanzania 14

15 2.3 Waterbeheer Het onderwijs van de subrichting Waterbeheer is gericht op het ontwerpen, bouwen en beheren van waterbeheerssystemen en de bijbehorende beheersorganisaties, en op de lange termijn planning van toekomstige ontwikkelingen in het waterbeheer. De vakgebieden van de subrichting Waterbeheer zijn: Stroomgebiedbeheer Irrigatie Regionale waterbeheersing Stedelijke waterbeheersing Operationeel waterbeheer Aandachtsgebieden van de subrichting Waterbeheer Het onderwijs van de subrichting Waterbeheer kan in de volgende aandachtsgebieden worden ingedeeld: beheersen Het beheersen van oppervlaktewater en grondwater in stedelijke en landelijke gebieden ten behoeve van veiligheid, bruikbaarheid, bewoonbaarheid en natuurbeheer. ontwerpen Het systematiseren van ontwerpprocedures voor waterbeheerssystemen vanuit de functionele eisen met de daarin voorkomende meet- en regelkunstwerken, voor irrigatie-, drainage- en polderstelsels en in de stedelijke waterbeheersing. sturen van water Het ontwerpen van strategieën en algoritmen voor de besturing van watersystemen en het optimaliseren van het waterbeheer met gebruikmaking van de modernste automatiseringstechnieken. stroomgebiedbeheer Stroomgebiedbeheer met het accent op beleidsanalyse en beslissingsmethoden voor het plannen van gewenste ontwikkelingen in het waterbeheer, uitgaande van de civieltechnische mogelijkheden en gelet op de juridische en bestuurlijke omgeving. Er moet rekening worden gehouden met vaak concurrerende belangen als veiligheid, scheepvaart, drink- en industriewatervoorziening, landbouw, menselijke bewoning, landschaps- en natuurwaarden Specialismen binnen Waterbeheer Het gaat in alle gevallen om het beheersen van waterstromen en waterstanden zodanig dat de gebruiksfuncties van het betreffende gebied zo goed mogelijk tot hun recht komen. Het betreft regionale watersystemen in landelijke en stedelijke gebieden, in interactie met 15

16 de door de gezondheidstechniek beheerste drinkwater- en afvalwaterstromen en rekening houdend met de (on)mogelijkheden van het natuurlijke hydrologische systeem als randvoorwaarde. De volgende specialisaties kunnen worden onderscheiden: stedelijke waterbeheersing Het werkterrein van de stedelijke waterbeheersing is speciaal gericht op het geschikt maken en houden van terreinen voor menselijke bewoning en de interactie van het menselijk watergebruik in de stad met de omliggende regionale watersystemen. Het is het vakgebied met raakvlakken met de stedelijke hydrologie, rioleringssystemen en bestuurlijke besluitvorming. Zowel planologische als waterbeheerstechnische zaken zijn hierbij van belang. polders en hoogwaterbescherming Dit is een in Nederland ver ontwikkelde expertise om gebieden die lager liggen dan het peil van de omringende wateren veilig, bewoonbaar en productief te maken en te houden met daarbij rekening houdend met de eisen van goed natuurbeheer. Het betreft ontwerpen en beheren van polder boezem-hoogwaterbeveiligings-systemen middels reservoirs, dijken, kanaalsystemen, sluizen en gemalen, met de bijbehorende geautomatiseerde operationele besturing en beheersorganisatie. irrigatie en drainage De grootste waterverbruiker - ook in Nederland - is de landbouw en het natuurbeheer. Grote sociaal-economische belangen zijn afhankelijk van een goede beheersing van aan- en afvoer van water en het beheersen van de juiste waterkwaliteit. Een deskundige watermanagementorganisatie is hierbij onmisbaar. In dit specialisme gaat het om het ontwerpen en beheren van aanvoer- en afvoer-systemen middels waterwinwerken, reservoirs, stuwen, sluizen en gemalen, kanaalsystemen met regelkunstwerken en het opzetten van het daarbij behorende management. operationeel waterbeheer In dit specialisme wordt dieper ingegaan op de dynamische besturing van de waterstromen, waterpeilen en waterkwaliteit met toepassing van automatisering in de meet- en regeltechniek. Doordat de eisen die aan de waterbeheersing worden gesteld steeds scherper worden, is dit specialisme sterk in ontwikkeling. stroomgebiedbeheer Het stroomgebiedbeheer omvat de grondslagen voor een samenhangend beleid en beheer door de verschillende overheidslichamen om een integrale zorg voor de hoedanigheid en het gebruik van watersystemen te bewerkstelligen. Water, bedding en oevers van een stroomgebied met hun fysische, chemische en biologische componenten worden bestudeerd in relatie met de relevante omgeving. De nadruk ligt op analyse en kwantificering 16

17 van het watergebruik, processen in natuurlijke en kunstmatige kringlopen van water, formuleren van ontwikkelingsscenario's en de bijbehorende socio-economische en milieu-effecten, uitmondend in concrete plannen met inbegrip van de bestuurlijk-juridische maatregelen voor de toekomstige ontwikkeling van het waterbeheerssysteem. Dit vakgebied is van essentieel belang voor alle wateringenieurs die met strategische planning in het waterbeheer te maken krijgen Voorbeelden van afstudeeronderwerpen A new control system for the Rhine-Meuse delta Effect of climate change on urban water management design criteria Space and the art of water management Application of control techniques to the water management of large water systems Risk assessment for floods due to precipitation exceeding drainage capacity Integrated water quantity and water quality control of lowland water systems Nalevingsmetingen in het waterbeheer Een casestudy naar de Wet beheer rijkswaterstaatswerken Risicoanalyse binnen het regionale waterbeheer "Vasthouden, bergen, afvoeren" onder de loep; Onderzoek van de effectiviteit van maatregelen tegen wateroverlast door neerslag, toegepast op polder Eijerland Calibration of the precipitation-runoff model of the Hirmand River in Afghanistan and Iran using remote sensing data Transitions to more sustainable concepts of urban water management and water supply Maatregelen ter bestrijding van grondwateroverlast in bestaand stedelijk gebied 17

18 18

19 3 RELATIES MET ANDERE (MSC-)OPLEIDINGEN EN UNIVERSITEITEN Voor de subrichtingen Waterbeheer en Hydrologie (sectie Waterhuishouding) geldt dat er nauwe banden bestaan met de secties Waterbouwkunde en Vloeistofmechanica van de opleiding Civiele Techniek. Er is zelfs een apart track genaamd Watermanagement en Engineering wat vakken combineert van de secties. Afstuderen gebeurt dan bij een van de secties. De sectie Gezondheidstechniek werkt op een aantal terreinen samen met de sectie Vloeistofmechanica van de opleiding Civiele Techniek en de secties Bioprocestechnologie, Analytische Biotechnologie en Microbiologie van de Faculteit Technische Natuurwetenschappen. Daarnaast zijn er contacten met de sectie Milieutechnologie van de Wageningen Universiteit & Research Centrum. Met een Erasmusbeurs van het Socratesprogramma van de Europese Unie is het mogelijk om een deel van de studie (vakken, afstudeerwerk) te voltooien aan een universiteit in één van de landen van de EU. Inschrijfformulieren voor het Socratesprogramma zijn verkrijgbaar bij de studieadviseurs. In samenwerking met de National University of Singapore kunnen studenten met een bachelor diploma Citg en gemiddelde van 7.5 of hoger aanvragen deel te nemen aan het Double Degree programma, wat resulteert in een diploma van beide deelnemende universiteiten. In dit tweejarige programma verblijft de student zowel in Singapore als Delft en doet een programma van 136 EC s. 19

20 20

21 4 TOEKOMSTIG WERKTERREIN Uit het voorgaande moge duidelijk zijn dat Watermanagement diverse boeiende opleidingsmogelijkheden biedt. De praktijk heeft tot nu toe uitgewezen dat deze goede perspectieven geven op de arbeidsmarkt. Als mogelijke werkgevers voor afgestudeerde Watermanagers kunnen worden genoemd: Technisch/Ontwerpend o advies- en ingenieursbureaus o waterstaat o water- en zuiveringsschappen o drinkwaterbedrijven o gemeenten Onderzoek o onderzoeksinstituten (KIWA, RIZA, TNO, WL etc.) o universiteiten Beheer o provinciale en rijkswaterstaat o waterschappen o zuiveringschappen o drinkwaterbedrijven o gemeenten Beleid o ministeries o provincies o gemeenten o waterschappen o drinkwaterbedrijven o universiteiten o onderzoeksinstituten Buitenland o advies- en ingenieursbureaus o ontwikkelingssamenwerking (via overheid of nongouvernementele organisaties) Overig o banken, met name voor financiering van ontwikkelingsprojecten, b.v. Nederlandse banken, Europese ontwikkelingsbank, EU en de Wereldbank Bij de genoemde werkgevers bekleden Watermanagers in het algemeen de functies van adviseur, van ontwerper en, na een aantal jaren ervaring, van projectleider. 21

22 22

23 5 DE MSC-VARIANT WATERMANAGEMENT 5.1 Algemene opzet Een belangrijk verschil van de MSc-varianten van de opleiding Civiele Techniek met de BSc Civiele Techniek is dat het onderwijs Engelstalig is. De MSc-variant Watermanagement voor studenten met een HBOopleiding heeft dezelfde algemene opzet als de andere MSc-varianten van de opleiding Civiele Techniek voor studenten met een HBOopleiding, zie tabel 1. tabel 1 Algemene opzet MSc-variant Watermanagement voor HBO verplicht voor elke MSc-variant: WM0312CT Philosophy, technology assessment and ethics in civil Engineering or CIE4510 Climate change: Science & Ethics verplicht voor MSc-variant Watermanagement 56 ec 10 ec vakken van HBO-schakelprogramma 10 ec (zie paragraaf 5.2.3) Eén te kiezen uit: project, extra afstudeerwerk, keuzevakken (max 6 ec WM-code) afstudeerwerk totaal 10 ec 40 ec 120 ec De MSc-variant Watermangement kent een bijzonder rooster. In principe is in een betreffende onderwijsperiode één hele dag per week voor een bepaald vak gereserveerd. Dat wil zeggen dat alle activiteiten van dat vak (colleges, oefeningen, practica etc.) op die ene dag worden geconcentreerd. Enkele grote vakken (>) vormen een uitzondering, daarvoor is meer den één dag nodig. Deze wijze van roosteren geldt alleen voor de vakken die door de afdeling Watermanagement worden verzorgd. In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op de instroom vanuit het HBO en de verdere invulling van de MSc-variant Watermanagement. Binnen de MSc-variant Watermanagement kan de student kiezen voor voor afstudeerprofileringen zoals Technology in Sustainable Development en Entrepreneurship, zie hiervoor de artikelen 12A,B,C,D van The Implementation Regulations MSc Civil Engineering (www.studenten.tudelft.nl tab CiTG reglementen). 23

24 5.2 Instroom met een HBO-bachelor Algemeen Met een HBO diploma kun je worden toegelaten tot de masteropleiding als: De masteropleiding aansluit op je HBO opleiding Je de ingangstoetsen voor Engels en Wiskunde hebt behaald Je deficiënties hebt weggewerkt Informatie over de ingangstoetsen is te vinden op de website Bekijk deze website tijdig zodat je weet wat er verwacht wordt en je op tijd bent met aanmelden. Om met een HBO-diploma Civiele Techniek of een aanverwant HBOdiploma te kunnen instromen in de MSc Civil Engineering moet op sommige gebieden de kennis worden bijgespijkerd. Hiervoor is het HBO schakelprogramma ontworpen. Dit programma bestaat uit twee delen: De fundamentele schakelvakken welke je volgt voordat je in de MSc instroomt. Deze vakken verhelpen algemene deficiënties en brengen studenten op academisch niveau. een aantal variant-specifieke vakken die je opneemt in de MSc, de zgn homologatievakken. Het schakelprogramma is toegankelijk voor de volgende HBOopleidingen: HBO-bachelors met een HBO-opleiding Civiele Techniek hebben toegang tot het HBO-schakelprogramma van elke MSc-variant. HBO-bachelors met een HBO-opleiding op het gebied van Watermanagement, (zoals: milieukunde, milieutechniek, milieutechnologie, milieumanagement, land- en watermanagement, aquatische ecotechnologie) hebben alleen toegang tot het HBO-schakelprogramma van de MScvariant Watermanagement. Voor studenten met een hier niet genoemde HBO-opleiding kan het schakelprogramma eventueel met maximaal 15 studiepunten worden uitgebreid. Zijn meer studiepunten nodig dan is toelating niet mogelijk. Een voorbeeld van een niet-aansluitende HBO-opleiding is Chemische Technologie. Afhankelijk van het individuele geval kan soms met een aangepast schakelprogramma wel toegang tot de MScvariant Watermanagement worden verleend. 24

UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT

UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT UITVOERINGSREGELING 2013-2014 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT 1 Inhoud Hoofdstuk 1 - Propedeuse... 2 Artikel 1 Samenstelling propedeuse... 2 Hoofdstuk 2 - Bachelorfase...

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Werktuigbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Mechanical Engineering en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Biomedical

Nadere informatie

UITVOERINGSREGELING 2015-2016 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT

UITVOERINGSREGELING 2015-2016 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT UITVOERINGSREGELING 2015-2016 BACHELOROPLEIDING CIVIELE TECHNIEK TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT UR BSc CT 2015-2016, 2 juli 2015 1 Paragraaf 1 Studieprogramma Artikel 1 Samenstelling studieprogramma De

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Scheepsbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Marine Technology en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Materials Science

Nadere informatie

STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER

STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER Inhoudsopgave Studiereis 2012 Dispuut Watermanagement Master Watermanagement Het Team Contactgegevens De Reis De Bestemming Sponsormogelijkheden Comité

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

2.3 De Minor-programma s van de afdeling Kwantitatieve Economie

2.3 De Minor-programma s van de afdeling Kwantitatieve Economie 2.3 De -programma s van de afdeling Kwantitatieve Economie Vanwege de ingangseisen met betrekking tot de kennis van de wiskunde en statistiek kunnen de -programma s van de afdeling Kwantitatieve Economie

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015 Schakelen Bouwkunde TU Delft dr.ir. Remon Rooij BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie april 2015 1 Inhoud 1. Uitganspunten schakelen 2. Schakelsemester voor HBO BK 3. HBO/WO

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling behorend bij de Onderwijs- en

Nadere informatie

MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN

MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN MAAK KENNIS MET CRIMINOLOGIE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID PROF.DR.MR. WIM HUISMAN LIQUIDATIE NIJMAN Waarom liquidaties? Vechtsport & georganiseerde misdaad Criminele inlichtingen Forenisische opsporing

Nadere informatie

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen Onderwijs- en Studentenzaken CT Nieuws Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48 1 Training Reis Veilig 1 International Office / Stagebureau gesloten 2 Shell

Nadere informatie

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL

MBO HBO. Maritieme techniek. Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL MBO HBO Maritieme techniek Deeltijdopleidingen voor professionals WWW.STC-GROUP.NL DEELTIJD MBO- EN HBO-OPLEIDINGEN Nederlandse scheeps- en jachtwerven horen tot de absolute wereldtop. De voorsprong op

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

Iv-Water. Ingenieursbureau met Passie voor Techniek

Iv-Water. Ingenieursbureau met Passie voor Techniek Iv-Water Ingenieursbureau met Passie voor Techniek Passie voor Techniek Advies gebaseerd op inhoudelijke kennis Iv-Water Water is van essentieel belang voor al het leven op aarde, maar het kan ook een

Nadere informatie

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

C. Regeling schakelprogramma 2011 voor HBO-afgestudeerden voor de aansluitende masteropleidingen Human-Technology Interaction en Innovation Sciences

C. Regeling schakelprogramma 2011 voor HBO-afgestudeerden voor de aansluitende masteropleidingen Human-Technology Interaction en Innovation Sciences Bijlage 2 bij artikel 1.1.2, tweede lid, van de Onderwijs- en Examenregeling 2011 van de bacheloropleidingen Technische Bedrijfskunde en Technische Innovatiewetenschappen C. Regeling schakelprogramma 2011

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee gemeente Assen Verbouwing woning 9402GM ASSEN Algemeen Betrokkenheid waterschap Voor de verdere procedurele afhandeling

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Anke Koopmann MSc Studieadviseur Communicatiewetenschap (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom

Nadere informatie

Energy Balance Assessment Tool

Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Verbruik van verschillende soorten energie in de waterkringloop: een Excel tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Waarom is EBAT

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN WAT IS BESTUURSKUNDE? Centraal object van studie: de werking en inrichting van het openbaar bestuur in relatie tot zijn omgeving 2 MASTERDAG 2014 DRIE VARIANTEN > Dynamiek

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Welkom. bij Civiele Techniek

Welkom. bij Civiele Techniek Welkom bij Civiele Techniek Dagprogramma 10:00 10:45 Opleidingspresentatie Civiele Techniek 11:00 11:45 Workshops (kaartjes hiervoor zijn te halen bij de balie op de infomarkt) 12:00 12:30 Minicollege

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 1

Basisopleiding Riolering Module 1 Basisopleiding Riolering Module 1 Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, augustus 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.1 Niets

Nadere informatie

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee datum 16-5-2013 dossiercode 20130516-34-6989 Tekenen: Heeft u een beperkingsgebied geraakt? Welke gemeente omvat het grootste deel van het door u getekende plangebied? Winsum Vragen: 1) Gaat het om een

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2015-2016 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) VERSIE UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Lieke Coppens (KWR; Copernicus Ins4tuut Universiteit Utrecht), Jos van Gils (Deltares), Thomas ter Laak (KWR; Wageningen Universiteit),

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde TU/e Bachelor College De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) bundelt haar bacheloronderwijs in het Bachelor College. Als student

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015 Titel van het project: Onderzoek waterkwaliteit en ecologie met drones Onderzoek waterkwaliteit of toestand bouwwerken met (aquatic) drones Korte omschrijving van de onderzoeksopdracht

Nadere informatie

Handleiding. Bachelor eindwerk. Civiele Techniek

Handleiding. Bachelor eindwerk. Civiele Techniek Handleiding Bachelor eindwerk Versie : juli 2007 Inhoudsopgave Inleiding Opzet van het eindwerk Voorstudie Conceptvorming/modelvorming/analyse Organisatie van het eindwerk Toelating Aanmelding Aangeboden

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie Opleiding Chemische Presentatie Technologie titel Rotterdam, 00 januari 2007 Rotterdam, 08 sep 2011 Wat (toekomstige) ingenieurs en management moeten weten van Energie efficiency ALLES!!!!! Chemische Technologie

Nadere informatie

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde 21-4-2016 Info voor B2 TOM studenten van Opleiding Werktuigbouwkunde PROGRAMMA Doel Derde jaar Minor Afstuderen Master ME Regelingen Tot Slot Doel Opleiden Academische Werktuigbouwer met oog voor wat er

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie

Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie Informatie over derde studiejaar Bachelor Biologie BACHELORPROGRAMMA BIOLOGIE JAAR 3 Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 Blok 5 Blok 6 Paleoecology Biodiversity & Global Change Ecogenomics Tropical Ecology Microbiology

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE MASTEROPLEIDING TAALWETENSCHAPPEN 90 EC PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN 2015-201 Deel

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Faculteit biologie, maart 2004 Inleiding Deze onderwijsnieuwsbrief is een update en uitbreiding van de onderwijsnieuwsbrief nr. 1. Er wordt een overzicht

Nadere informatie

Waterparagraaf Heistraat Zoom

Waterparagraaf Heistraat Zoom Waterparagraaf Heistraat Zoom In Zeelst aan de Heistraat is een ontwikkeling gepland. Voor deze ontwikkeling dient een omgevingsvergunning te worden opgesteld waarvan deze waterparagraaf onderdeel uit

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Drs. Hester Morssink Studieadviseur (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom een wetenschappelijke

Nadere informatie

Keuze vakken P&T Living

Keuze vakken P&T Living Keuze vakken P&T Living Antal Haans (A.Haans@tue.nl) Coach Technische Vakken P&T-LIVING 31 Maart 2015 1 P&T Major Binnen de TU/e bachelor school Keuze ruimte 60 ECTS 90 ECTS - Psychologie & methoden -

Nadere informatie

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichting Econometrie & Operationele Research Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vier bacheloropleidingen Bedrijfskunde Econometrie & Operationele Research Economie en Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Olga Boekhoorn MSc Studieadviseur (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom een wetenschappelijke

Nadere informatie

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK CREaTINg TOmORROw 2013 2014 TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE Hva TECHNIEK HVA TECHNIEK TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE 2013-2014 Technische Bedrijfskunde: méér dan bedrijfskunde, méér dan techniek Bij de opleiding Technische

Nadere informatie

Stedelijke Wateropgave

Stedelijke Wateropgave Stedelijke Wateropgave Vergelijking normen voor water op straat en inundatie Stichting RIONED Voorwoord Er is een norm voor het optreden van water op straat in relatie tot de capaciteit van de riolering

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN VEILIGHEID > Een unieke combinatie van algemene bestuurskundevakken en vakken die zich toeleggen op het besturen van veiligheid; algemene

Nadere informatie

Samenvatting 203 Klimaatverandering leidt volgens de voorspellingen tot een toename van de mondiale temperatuur en tot veranderingen in de mondiale waterkringloop. Deze veranderingen in de waterkringloop

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Voorlichting B3 Civiele Techniek

Voorlichting B3 Civiele Techniek Voorlichting B3 Civiele Techniek Lisette Woud, maart 2015 05 maart 2013 1 Inhoud voorlichting Overzicht programma B3 Civiele Techniek Ingangs- en doorstroomeisen Minor Afstudeersemester Masters Civiele

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

3 havo 4 water, 2 t/m 4

3 havo 4 water, 2 t/m 4 3 havo 4 water, 2 t/m 4 Mozambique: soms te veel India: vaak te weinig De blauwe planeet: alles stroomt Welke kringloop heeft de meeste betekenis voor de mens en waarom? De lange kringloop (B) omdat deze

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks Het WC² Riolering in de niet zo verre toekomst Marije Stronks Ergens in Nederland in de niet zo verre toekomst in een Water Controle Centre (WC² ) verschijnt een venster voor één van de dienstdoende tacerators

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN VEILIGHEID > Een unieke combinatie van algemene bestuurskundevakken en vakken die zich toeleggen op het besturen van veiligheid; algemene

Nadere informatie

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01 KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA 205/206 Version 205-09-0 INLEIDING Binnen de opleiding bachelor Informatica is 0EC keuzeruimte gereserveerd in het e semester van het e studiejaar. Er zijn allerlei

Nadere informatie

Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off

Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off Prof.dr.ir. J. Hellendoorn Opleidingsdirecteur 3mE Wat ga ik vertellen? Introductie master Maand Overzicht masteropleidingen 3mE 3mE Alumni Advies studiekeuze

Nadere informatie

20. 30 : Vlir-UOS reisbeurzen (grote aula MTC2.00.0010) Vanaf 20.00 : Receptie en infomarkt in de Hallen

20. 30 : Vlir-UOS reisbeurzen (grote aula MTC2.00.0010) Vanaf 20.00 : Receptie en infomarkt in de Hallen 18.30 : algemene infosessie Verwelkoming Studentengetuigenis over Göteborg: Leonie Verberckmoes voorstelling verschillende mogelijkheden voor een buitenlandse ervaring studentengetuigenis: buitenlandse

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar Vakken eerste jaar In de major krijg je uiteenlopende vakken en projecten op het gebied van wiskunde, technische bedrijfskunde en integratie (het toepassen van

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science and & Technology Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus 2015 Einde

Nadere informatie

Pre-master programma's HTI en IS. Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS

Pre-master programma's HTI en IS. Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS Pre-master programma's HTI en IS Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS Inhoud Algemene informatie pre-master programma's HTI en IS Informatie over OASE, OWInfo en nieuwe onderwijswebsite

Nadere informatie

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG //

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // Bachelor College PSYCHOLOGY & TECHNOLOGY* * Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding Technische Innovatiewetenschappen

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Anke Koopmann MSc Studieadviseur Communicatiewetenschap (verkorte) bachelor Studieadviseur-collegecw@uva.nl Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat

Nadere informatie

Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen

Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Opleidingspresentatie 16 November 2013 Welkom Linda Hoffmans (rondt haar master thesis af) Jay van Lunteren (net gestart met zijn bachelor thesis, en wil in februari

Nadere informatie

BSc Klinische Technology

BSc Klinische Technology BSc Klinische Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Thema WATER Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Harte, Physics Today, 2002 Conflict or opportunity? Argument Synthesis is needed for BIG issues in earth system science: 1. How will climate

Nadere informatie

Niveau 2; Natuur en groene ruimte Surprising nature Watermanagement / Cultuurtechniek Bos- en Natuurbeheer Tuin, Park & Landschap

Niveau 2; Natuur en groene ruimte Surprising nature Watermanagement / Cultuurtechniek Bos- en Natuurbeheer Tuin, Park & Landschap Niveau 2; Natuur en groene ruimte Watermanagement / Cultuurtechniek Bos- en Natuurbeheer Medewerker buitenruimte De medewerker buitenruimte heeft een breed werkterrein en verricht uitvoerende werkzaamheden

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water.

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water. Page 1 of 9 CT011 INLEIDING WATERMANAGEMENT (20082009 Q1) (9805080901) > TEST MANAGER > TEST CANVAS Test Canvas Add, modify, and remove questions. Select a question type from the Add dropdown list and

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Faculteit Techniek, Bestuur en Management. Bacheloropleiding. Technische Bestuurskunde

Faculteit Techniek, Bestuur en Management. Bacheloropleiding. Technische Bestuurskunde Faculteit Techniek, Bestuur en Management Bacheloropleiding Technische Bestuurskunde Technische Bestuurskunde: techniek met beleid Heb je belangstelling voor techniek? En voor hoe je die techniek succesvol

Nadere informatie

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft.

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft. Naam opleiding: Technische Wiskunde Toelating Is de studie moeilijk? De studie vraagt veel tijd van je. Het is van belang vanaf het begin hard te werken en gemiddeld circa 40 uur per week aan je studie

Nadere informatie

Macrodoelmatigheidstoets Master Data Science and Entrepreneurship Samenvatting

Macrodoelmatigheidstoets Master Data Science and Entrepreneurship Samenvatting Macrodoelmatigheidstoets Master Data Science and Entrepreneurship Samenvatting Eindhoven / Tilburg, mei 2015 Algemeen Soort aanvraag Naam instelling(en) Contactpersoon Nieuwe opleiding, joint degree Technische

Nadere informatie

Watertoets bestemmingsplan wijziging Crematorium Haarlo

Watertoets bestemmingsplan wijziging Crematorium Haarlo Keizer Karel V Singel 45 5654 NM Eindhoven Postbus 7613 5601 JP Eindhoven Telefoon 040 265 22 22 Fax 040 265 22 00 eindhoven@tebodin.nl www.tebodin.com www.tebodin.nl Opdrachtgever: Crematorium Haarlo

Nadere informatie

MINOREN EN MASTERS SBI:

MINOREN EN MASTERS SBI: MINOREN EN MASTERS SBI: Hier volgt een overzicht van de minoren en masters die SBI ers onder andere kunnen kiezen. Dit overzicht is niet bindend maar kan je wel een goede houvast bieden. Een groot deel

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie