Het effect van doelstellingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het effect van doelstellingen"

Transcriptie

1 Het effect van doelstellingen Inleiding Goalsetting of het stellen van doelen is een van de meest populaire motivatietechnieken om de prestatie te bevorderen. In eerste instantie werd er vooral onderzoek gedaan naar de motivatie- en prestatiebevorderende werking van het stellen van doelen binnen organisatie en industriële situaties. Locke, Shaw, Saari, en Latham (1981) deden een studie waaruit bleek dat 99 van 110 onderzoeken de hypothese steunde dat specifieke, moeilijke, geaccepteerde doelen tot betere prestaties resulteerden dan gemakkelijke, vage, of geen doelen. Pas in 1985 kwamen Locke en Latham met een studie waarin ze meenden dat het stellen van doelen, dat in de organisatie en industriële situatie als effectief mag worden beschouwd, ook binnen de sport van toepassing zou kunnen zijn. De reden daarvan ligt in het feit dat het in de sportsituatie veel eenvoudiger is om de prestaties te meten, wat een voorwaarde is om effectief doelen te stellen. Ervan uitgaande dat het stellen van doelen inderdaad een prestatiebevorderend effect heeft op de sportprestaties. Deze vorm van psychologische training werd al veelvuldig toegepast voordat er enig onderzoek was gedaan naar de effectiviteit binnen sportsituaties (Weinberg, Fowler, Jackson, Bagnall en Bruya, 1991). Locke en Latham (1985) komen met tien specifieke hypothesen met betrekking tot het stellen van doelen in sportsituaties die ze gebaseerd hebben op eerder verschenen literatuur. Bakker (1990) komt op basis hiervan met een kleinere versie van zes voorwaarden waaraan doelen moeten voldoen willen ze effectief worden geacht: 1. Doelen dienen zo specifiek mogelijk te worden geformuleerd en niet in vage en algemene termen. De opdracht; Doe je best of zo goed mogelijk presteren heeft weinig effect omdat onduidelijk is wat precies moet worden gedaan. Evenmin valt bij zo n soort doel goed na te gaan of dit bereikt is of niet. 2. Doelen moeten moeilijk en uitdagend zijn. 3. Kortetermijndoelen, dan wel tussendoelen, vergemakkelijken het bereiken van langetermijndoelen. 4. Goalsetting werkt waarschijnlijk het beste en misschien wel alleen maar wanneer er terugkoppeling plaatsvindt over de vorderingen bij het nastreven van de doelen. 5. Doelen moeten door de betrokkene worden geaccepteerd als doelen die voor hem/haar belangrijk zijn. 6. Doelen dienen bij voorkeur opgenomen te zijn in een groter plan dat de weg aangeeft naar het uiteindelijke doel. Wanneer men de resultaten bekijkt van het tot dusver gedane onderzoek naar het effect van het stellen van doelen, dan kan men concluderen dat er zowel positieve als negatieve bevindingen zijn gedaan. Het doel van deze studie is de voorwaarden zoals die door Bakker (1990) worden gegeven nader te beschouwen aan de hand van de recente literatuur, en te bekijken in hoeverre er bewijzen gevonden kunnen worden in de literatuur voor deze voorwaarden.

2 Voorwaarde twee wordt samen met voorwaarde vijf besproken, omdat acceptatie een voorwaarde is om met moeilijke doelen te werken. Voorwaarde zes blijft achterwege omdat deze heel dicht tegen voorwaarde drie ligt. Doelen moeten specifiek geformuleerd zijn Zowel Locke en Latham (1985) als Bakker (1990) geven in de voorwaarden voor het effectief werken met goalsetting aan dat de doelen die worden gesteld effectiever zijn wanneer ze specifiek worden gesteld, in plaats van het vage of algemene doe je best - doel. Als reden hiervoor wordt gegeven dat een algemeen doel niet precies weergeeft wat men precies moet gaan doen, en men weet ook niet wanneer het gestelde doel is bereikt. Wanneer de literatuur wordt bekeken dan valt op dat veel onderzoek deze voorwaarden niet steunen (Weinberg, Bruya en Jackson, 1985; Weinberg, Bruya, Garland, en Jackson, 1990; Weinberg et al. 1991). Een mogelijke conclusie uit deze bevindingen zou kunnen zijn dat de prestatiebevorderende effecten die in de organisatie en industriële situatie gevonden werden niet direct te generaliseren zijn naar de sportsituatie. Maar naast deze min of meer negatieve literatuur bestaat er ook positieve literatuur over de bevorderende effecten van specifieke doelen versus algemene doelen (Hall, Weinberg, en Jackson, 1987; Weinberg, Bruya, Longi-no, en Jackson, 1988; Tenenbaum, Prinsjes, Elbaz, Bar-Eli, en Weinberg, 1991). Wanneer men deze tegenover elkaar staande resultaten nader bekijkt, dan blijkt dat de meeste negatieve bevindingen gedaan zijn in veldexperimenten, en de positieve resultaten waren gevonden in laboratoria of sterk gecontroleerde veldexperimenten (Hall en Byrne, 1988). Het lijkt er dus op dat, wanneer het onderzoek met betrekking tot doelstellingen in actuele sportsituaties wordt gedaan, er daar onbekende elementen voorkomen waardoor er in sportsituaties tot dusver geen resultaten worden gevonden (Hall en Byrne, 1988). Hall en Byrne (1988) en Locke (1991) komen in hun artikel met redenen waarom niet in alle literatuur het effect van specifieke doelen naar voren komt. Een belangrijke reden is dat de personen in de doe je best -groep spontaan doelen stelden. Men stelt zelf spontaan doelen omdat de personen met elkaar beginnen te wedijveren. Er ontstaat een soort competitie, oftewel het prestatieniveau van andere personen wordt hun doel. In sterk gecontroleerde veldexperimenten en laboratoriumexperimenten heeft men geprobeerd de competitie tussen groepen en binnen groepen te minimaliseren. Een tweede reden waardoor de personen spontaan beginnen met het stellen van doelen is de feedback die men krijgt. Door de feedback ontstaat er een referentiepunt aan de hand waarvan men doelen gaat stellen. Een derde argument waardoor er minder resultaat wordt gevonden in de veldexperimenten is dat wedstrijdsporters al zeer sterk gemotiveerd zijn om goed te presteren. Het stellen van doelen door een experimentleider kan deze motivatie niet nog eens versterken. De vraag is of in deze vorm van veldexperimenten het stellen van doelen nodig is, omdat door de competitie die ontstaat binnen de verschillende veldexperimenten men toch al doelen stelt. Binnen de veldexperimenten is er bijna altijd een situatie waarin er feedback gegeven wordt. Zowel door de medestanders als mede door andere externe factoren. Ook de motivatie om zo goed mogelijk te presteren is in veel veldexperimenten al groot.

3 Doelen moeten moeilijk, uitdagend en geaccepteerd zijn Hoewel er in het voorgaande aan getwijfeld wordt of het stellen van specifieke doelen al dan niet nuttig is, kunt u verwachten dat indien het tweede punt van de voorwaarden, voor het effectief stellen van doelen (doelen moeten moeilijk en uitdagend zijn) inderdaad het geval is, dat ook de doelen om die reden specifiek zouden moeten zijn. Wat zijn namelijk algemene of vage en moeilijke of uitdagende doelen? In de literatuur omtrent de moeilijke maar uitdagende doelen wordt dit punt vaak gecombineerd met het feit dat het stellen van doelen pas dan effectief is, wanneer de doelen ook daadwerkelijk geaccepteerd worden door de betrokken personen (Burton, 1986; Tenenbaum et al. 1991; Weinberg et al. 1985, 1988, 1990, 1991). Als er geen acceptatie is maar slechts delegatie, hebben langetermijndoelen geen zin omdat de personen dan niet gaan proberen de doelen te bereiken. In de literatuur naar de moeilijke, uitdagende doelen komen twee visies naar voren. Ten eerste, hoe moeilijker het doel des te beter de prestatie. Ten tweede, de doelen moeten ook weer niet te moeilijk worden gesteld omdat dat zou resulteren in continue faalbeleving. Ten gevolge daarvan zal de motivatie afnemen en vervolgens ook de prestatie. Twee onderzoeken die deze visies nagingen kwamen beide tot de conclusie dat het stellen van zeer moeilijk haalbare doelen niet tot gevolg heeft dat de motivatie en dus de prestatie afnam (Weinberg et al. 1990, 1991). Wat men hieruit kan afleiden is dat de personen het niet-halen van een zeer moeilijk doel niet zien als falen, omdat ze zagen dat ze zich steeds verbeterden (Weinberg et al. 1991). Toch is het wanneer we naar de individuen kijken opmerkelijk, hoe groot de verschillen zijn. Dit betekent dat het effect van zeer moeilijke doelen voor een deel afhangt van de aard van het individu (Weinberg et al. 1990). Burton (1986) komt met drie stijlen van doelstellingen, namelijk de prestatiegeoriënteerde-, de succesgeoriënteerde-, en de op het falen georiënteerde doelstellingen. De op prestatie georiënteerde personen refereren hun prestatie over het algemeen aan eerdere prestaties van henzelf. De op succes georiënteerde personen zijn vooral gericht op het ervaren van succes en dan met name in termen van winnen. De op het falen georiënteerde personen zijn vooral gericht op het voorkomen van falen. Wanneer we deze stijlen combineren dan kunnen we zeggen dat het voor de prestatiegeoriënteerde personen niet uitmaakt dat het gestelde doel zeer moeilijk is. Voor de succesgeoriënteerde personen is het fijner wanneer er iets minder moeilijke doelen worden gesteld. Zij beleven dan vaker succeservaringen, wat goed is voor hun motivatie. De op het falen georiënteerde personen zullen het moeilijk hebben om de motivatie vast te houden bij zeer moeilijke doelen, omdat ze bij deze steeds worden geconfronteerd met het niet halen van het doel. Deze personen zullen het meeste baat hebben bij relatief gemakkelijke doelen zodat de kans op falen kleiner is. Het al dan niet stellen van zeer moeilijke doelen zou men dus moeten laten afhangen van de individuen met wie wordt gewerkt. Waarschijnlijk is het voor de op succes georiënteerde personen het meest van belang om de doelen toch ook specifiek te stellen, zodat ze weten wanneer het doel is bereikt. Hiermee wordt het ervaren van succes explicieter.

4 Kortetermijndoelen vergemakkelijken het bereiken van langetermijndoelen Ook bij deze voorwaarde voor het effectief stellen van doelen gaat men ervan uit dat de doelen specifiek worden gesteld. Kortetermijndoelen en tussendoelen vergemakkelijken het bereiken van langetermijndoelen. Wanneer het stellen van specifieke doelen binnen de sportsituatie niet significant beter is dan het stellen van doe je best -doelen, waarom wordt er dan nog gewerkt met kortetermijndoelen en langetermijndoelen? Zoals uit het vorige is gebleken, zou het stellen van specifieke doelen waarschijnlijk wel voor de succesgeoriënteerde personen effectief kunnen zijn. Voor de succesgeoriënteerde personen zou het stellen van kortetermijndoelen extra effectief kunnen zijn, omdat ze dan nog vaker succeservaringen kunnen beleven. Ook de op falen georiënteerde personen kunnen baat hebben bij kortetermijndoelen omdat deze doelen makkelijker te bereiken zijn dan het uiteindelijk gestelde doel. Het stelt ze bovendien in staat te streven naar een moeilijk langetermijndoel, omdat ze door de kortetermijndoelen niet steeds geconfronteerd worden met het nog niet behaald hebben van het uiteindelijke doel. In de literatuur die zich speciaal gericht heeft op het verschil in effect van kortetermijn doelen en langetermijndoelen, naast alleen langetermijndoelen, worden zowel positieve effecten (Hall en Byrne, 1988; Tenenbaum et al. 1991) als geen effecten gevonden (Weinberg et al. 1985, 1988). Het verschil tussen de vier experimenten is dat waar positieve resultaten gevonden worden, men ervoor heeft gezorgd dat de mogelijkheid om de resultaten van anderen met de eigen te vergelijken is geminimaliseerd (minimaliseren van externaliseren). Hierdoor is er minder kans dat de personen die alleen langetermijndoelen stellen ook kortetermijndoelen zullen gaan stellen. Bij de negatieve resultaten van de onderzoeken werd minder gecontroleerd. Het vergelijken van eigen resultaten ten opzichte van anderen werd onvermijdelijk geacht, waardoor het onderzoek meer lijkt op actuele sportsituaties. Het stellen van doelen werkt het beste wanneer er feedback plaatsvindt Bakker (1990) en Locke en Latham (1985) gaan ervan uit dat het nodig is dat de personen die willen presteren zo nu en dan informatie krijgen omtrent het al dan niet dichterbij komen of halen van het gestelde doel (feedback). Er zijn meerdere mogelijkheden om de feedback aan de personen te geven. Hall e.a. (1987) onderscheiden twee vormen van feedback: 1. De concurrent-feedback, wat zoiets betekent als: gedurende het presteren feedback geven. Een voorbeeld hiervan is dat tijdens een atletiekevenement de tussentijden worden doorgegeven. 2. De terminal-feedback, deze vorm van feedback wordt na afloop van de prestatie gegeven. Terminal-feedback wordt vaker gegeven dan de concurrent-feedback omdat het geven van feedback gedurende het presteren vaak moeilijk is en wellicht de atleet negatief beïnvloedt. Hall e.a. (1987) onderzochten ook of er een verschil tussen de beide vormen van feedback bestaat. Hiervoor formeerden de onderzoekers twee groepen, groep één kreeg steeds aan het einde van een hand dynamometer uithoudingsvermogen taak te horen hoelang ze het hadden volgehouden. Groep twee kreeg continu feedback doordat ze de tijd op een stopwatch konden zien gedurende de test. Er werd geen significant verschil

5 gevonden in prestatie tussen de twee groepen. Na afloop van het onderzoek werden de volgende vragen aan de beide groepen voorgelegd: Hoe belangrijk was de feedback voor jouw prestatie?, Bevorderde de feedback jouw prestatie? en Hoe vaak gebruikte je de feedback?. Bij alle drie de vragen kwam naar voren dat men de concurrent-feedbackgroep feedback significant belangrijker vond dan de terminal-feedbackgroep. Dit kwam echter niet in de prestaties naar voren. In veel gevallen wordt er gewezen op de rol van feedback. Ondanks dat er onderzoek is gedaan naar verschillen tussen diverse vormen van feedback, is geen onderzoek bekend waar het verschil tussen wel of geen feedback binnen sportsituaties werd onderzocht. Waarschijnlijk neemt iedereen aan dat men niet om de feedback heen kan. Men zou kunnen stellen dat bij onderzoek naar langetermijndoelen, onderzoek wordt gedaan naar het verschil tussen wel of geen feedback. Het onderzoek is dan dusdanig ver van de echte sportsituatie verwijderd dat men zich af kan vragen wat de relevantie van een dergelijk onderzoek is ten behoeve van het stellen van doelen binnen de sportsituatie. Waarschijnlijk is dat ook een reden waarom er slechts onderzoek is gedaan naar diverse vormen van feedback en niet naar het nut van feedback zelf. Conclusie/Discussie Ten einde van deze studie kan men concluderen dat het stellen van doelen effectief is binnen een gecontroleerde experimentele situatie. Helaas is het tot nu toe niet gelukt om ook het effect van doelstellingen aan te tonen binnen het dynamische geheel van actuele sportsituaties. De reden hiervan is dat verschijnselen als competitie, feedback en de aanwezigheid van grote motivatie om te presteren de onderzoeken tot nu toe naar effecten van het stellen van doelen dwarsbomen. Aan de hand van de hier bestudeerde literatuur kan men moeilijk concluderen dat de voorwaarden van Bakker (1990) inderdaad de voorwaarden zijn voor het effectief stellen van doelen in sportsituaties. Wanneer alle onderzoeken die hier zijn beschouwd samen worden genomen, dan blijkt dat de onderzoeken meestal gebaseerd zijn op de kortetermijndoelen. Zelfs de onderzoeken die over lange termijn gaan nemen een tijdsbestek in beslag van niet langer dan tien weken (Tenenbaum e.a 1991; Weinberg e.a. 1988). Meer longitudinaal onderzoek zal moeten plaatsvinden om het effect van langetermijndoelstellingen aan te tonen. In een werkelijke sportsituatie wordt een langetermijndoel ook niet over zo n tien weken gesteld, maar eerder over een tijdsbestek van een jaar of soms nog langer. Ondanks dat er tot dusver geen duidelijk effect is gevonden voor het stellen van doelen in sportsituaties, gebruiken de sporters deze vorm van psychologische prestatiebevordering al jaren naar tevredenheid (zo niet dan was men er allang mee gestopt). Zeker de richtlijnen zoals deze gesteld worden binnen de sportpsychologie worden gehanteerd door sporters om hun voordeel te doen binnen een sportsituatie. Men zou hier kunnen spreken over een discrepantie tussen theorie en praktijk die nog onderzocht dient te worden.

Situationeel Leidinggeven

Situationeel Leidinggeven Situationeel Leidinggeven 1. Inleiding De theorie van Situationeel Leiderschap is ontwikkeld door Paul Hersey en Ken Blanchard (Hersey, P. and Blanchard, K. H. (1969). Management of Organizational Behavior

Nadere informatie

Je kind kan winnen, los van het wedstrijdresultaat. Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen

Je kind kan winnen, los van het wedstrijdresultaat. Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen WORKSHOP Opvoedingsondersteuning van ouders in jeugdsportclubs Je kind kan winnen, los van het wedstrijdresultaat. Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Deze workshop is het resultaat van het PWO-project

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

Zorg dat je kind wint, los van het resultaat! Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen

Zorg dat je kind wint, los van het resultaat! Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Infosessie Opvoedingsondersteuning van ouders in jeugdsportclubs Zorg dat je kind wint, los van het resultaat! Deze infosessie is het resultaat van het PWO-project van de HUB Ouders en jeugdsport: geen

Nadere informatie

Toelichting bij de MZO screening voor ouders

Toelichting bij de MZO screening voor ouders Toelichting bij de MZO screening voor ouders 1 Copyright 2014 Bureau Perspectief Amsterdam Zie voor meer informatie www.motivatiezelfonderzoek.nl 2 De schalen van de MZO screening De MZO screening is gericht

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

hoofdstuk 2 een vergelijkbaar sekseverschil laat zien voor buitenrelationeel seksueel gedrag: het hebben van seksuele contacten buiten de vaste

hoofdstuk 2 een vergelijkbaar sekseverschil laat zien voor buitenrelationeel seksueel gedrag: het hebben van seksuele contacten buiten de vaste Samenvatting Mensen zijn in het algemeen geneigd om consensus voor hun eigen gedrag waar te nemen. Met andere woorden, mensen denken dat hun eigen gedrag relatief vaak voorkomt. Dit verschijnsel staat

Nadere informatie

Highlight, online management simulatie

Highlight, online management simulatie Highlight, online management simulatie assessment van managementeffectiviteit en -vaardigheden Analyses van beroepsspecifieke eisen tonen aan dat het goed kunnen uitvoeren van organisatorische en planningstaken

Nadere informatie

2. VORMING MANAGEMENTTEAM

2. VORMING MANAGEMENTTEAM 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) Deze vorming is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. Ze volgt op de eerste infosessie en heeft als doel het ontwikkelen van

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie VNO-NCW 4 maart 2015 De heliumstick We zijn gestart met de oefening met de Heliumstick. De opdracht leek eenvoudig: breng de stick met zijn

Nadere informatie

Overzicht van beschikbare testen

Overzicht van beschikbare testen Overzicht van beschikbare testen Big Five De naam van dit persoonlijkheidsmodel slaat op de vijf karaktertrekken die het onderscheidt. De Big Five theorie is onder psychologen algemeen geaccepteerd als

Nadere informatie

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN Voorstellen drs. Rogier Hoorn, sportpsycholoog VSPN Sinds 2003 praktijk Hilversum en Papendal Sporters, teams, coaches, Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN bedrijfsleven, LVNL, Luchtmacht

Nadere informatie

Doelen Bereiken. Van wens naar doel en van doel naar realiteit in 6 stappen. Greater Potentials Ltd. 2007 Koenraad Rau http://www.zensatie.

Doelen Bereiken. Van wens naar doel en van doel naar realiteit in 6 stappen. Greater Potentials Ltd. 2007 Koenraad Rau http://www.zensatie. Doelen Bereiken Van wens naar doel en van doel naar realiteit in 6 stappen Inleiding: - Doelen Bereiken Van Wens Naar Doel En Van Doel Naar Realiteit In 6 Stappen. In dit programma zal ik je verschillende

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Resultaten van de TeamSpiegel

Resultaten van de TeamSpiegel Resultaten van de TeamSpiegel We onderscheiden zes dimensies die samen een beeld geven hoe ver dit team is in haar ontwikkeling. De eerste drie dimensies (Cohesie, Vertrouwen en Veiligheid) hangen sterk

Nadere informatie

Competenties en kwaliteiten van de topsporter (1 van 9)

Competenties en kwaliteiten van de topsporter (1 van 9) (1 van 9) Doorzettingsvermogen Dit is een eigenschap die elke topsporter bezit. Gaan voor het hoogst haalbare doel en hiervoor niet afwijken als er een teleurstelling of tegenslag is. Resultaatgerichtheid

Nadere informatie

Duurzaam afvallen, hoe doe je dat?

Duurzaam afvallen, hoe doe je dat? Masterthese Psychologie van Gedrag en Gezondheid Rinske van Vorselen Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen Universiteit van Amsterdam Duurzaam afvallen, hoe doe je dat? Het veranderen van

Nadere informatie

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door:

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Cursussen bij Dressuurstal (Website: www.cursustotaal.nl) Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Nel Koekkoek, sportpsycholoog, GZ- psycholoog BIG Marie-José Hulsman

Nadere informatie

Linking the Customer Purchase Process to E-commerce

Linking the Customer Purchase Process to E-commerce Samenvatting Elektronische handel verandert fundamenteel de manier waarop consumenten goederen en diensten kopen. E-commerce is het kopen en verkopen van producten of diensten via elektronische systemen

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement theoretisch kader

Kwaliteitsmanagement theoretisch kader 1 Kwaliteitsmanagement theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1 1. Kwaliteitsmanagement Kwaliteitsmanagement richt zich op de kwaliteit organisaties. Eerst wordt het begrip

Nadere informatie

Inner Game. Tennis Workshop

Inner Game. Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop De Inner Game Tennis Workshop zal zowel sporters als niet sporters, leden en niet leden van My HealthClub een waarvolle ervaring meegeven. Een positieve

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2 Intermanuele transfereffecten in volwassenen

HOOFDSTUK 2 Intermanuele transfereffecten in volwassenen Samenvatting 166 HOOFDSTUK 1 Introductie Na een armamputatie wordt vaak, om functionaliteit te behouden, een prothese voorgeschreven. Echter, 30% van de voorgeschreven protheses wordt niet gebruikt. 1-4

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Achtergrond In september 2014 is GGD Noord- en Oost-Gelderland gestart met de implementatie van de landelijke JGZrichtlijn Overgewicht. Het NCJ

Nadere informatie

Doelen stellen. Stellen van doelen is belangrijk!! Doel + Prestatie bepaald namelijk of je tevreden bent over de prestatie

Doelen stellen. Stellen van doelen is belangrijk!! Doel + Prestatie bepaald namelijk of je tevreden bent over de prestatie Doelen stellen Stellen van doelen is belangrijk!! Doel + Prestatie bepaald namelijk of je tevreden bent over de prestatie 5 Stel je voor: Je hebt een heel moeilijke toets op school Je leert keihard voor

Nadere informatie

Wat we al weten Het onderzoek naar effecten van veranderingen in overheidssubsidies op geefgedrag is kort samengevat in onderstaande figuur.

Wat we al weten Het onderzoek naar effecten van veranderingen in overheidssubsidies op geefgedrag is kort samengevat in onderstaande figuur. Welke invloed hebben overheidsbezuinigingen op het geefgedrag van burgers? René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Filantropische Studies, VU Amsterdam 10 november 2013 De participatiesamenleving in actie Het kabinet

Nadere informatie

termijndoelen, positief en doelgericht denken en uitdagingen aan gaan.

termijndoelen, positief en doelgericht denken en uitdagingen aan gaan. V Zelfvertrouwen Dit artikel is een bewerkte versie van ZELFVERTROUWEN, Geloof in eigen kunnen, doelen stellen, denktraining, uitdagingen aangaan, geschreven door Toon Damen, Samenwerkende Sportpsychologen

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) De SMOKE studie Achtergrond Chronisch obstructief longlijden, ook wel Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) genoemd, word gezien als een wereldwijd gezondheidsprobleem. Ten gevolge van onder andere

Nadere informatie

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog Sportpsychologie door: Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog 4-staps leerproces Onbewust onbekwaam Bewust onbekwaam Bewust bekwaam Onbewust bekwaam Communicatie

Nadere informatie

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi Inhoudsopgave Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) 142 In dit proefschrift is de rol van de gezinscontext bij probleemgedrag in de adolescentie onderzocht. We hebben hierbij expliciet gefocust op het samenspel met andere factoren uit

Nadere informatie

7 SAMENVATTING EN SLOTBESCHOUWING

7 SAMENVATTING EN SLOTBESCHOUWING 7 SAMENVATTING EN SLOTBESCHOUWING In het onderstaande vatten we de belangrijkste resultaten samen door antwoord te geven op de onderzoeksvragen. In de slotbeschouwing gaan we kort in op de belangrijkste

Nadere informatie

Beleid Talentontwikkeling 2012-2020

Beleid Talentontwikkeling 2012-2020 Beleid Talentontwikkeling 2012-2020 Datum: Thursday 15 December 2011 Auteur: Boudewijn van Opstal en Jeroen Spaans Inhoudsopgave Aanleiding 1. Ambitie KNRB en doel talentontwikkeling 2. Begrippen 3. Visie

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

Training Zorgspel Care Visual

Training Zorgspel Care Visual Training Zorgspel Care Visual 1 Weten we of we cliëntgericht zorg verlenen of.denken we dat? Bij veel zorginstellingen wordt de aandacht gericht op het efficiënter verlenen van zorg en het verminderen

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Dankzij de opkomst van sociale media, zoals Facebook en Twitter, is de frequentie en het belang van niet-transactioneel klantgedrag

Nadere informatie

Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout

Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout Waaraan herken je een Leidend Team? Effectieve teams zorgen ervoor dat mensen het naar hun zin hebben in de organisatie. Dat mensen met plezier

Nadere informatie

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog doel inzicht krijgen in het belang van en ervaren van mentale vaardigheden

Nadere informatie

HOW TO: OMGAAN MET SLECHT FUNCTIONERENDE MEDEWERKERS

HOW TO: OMGAAN MET SLECHT FUNCTIONERENDE MEDEWERKERS HOW TO: OMGAAN MET SLECHT FUNCTIONERENDE MEDEWERKERS INTRODUCTIE Elk bedrijf krijgt wel eens te maken met een medewerker die niet functioneert zoals gehoopt. Dat is vervelend voor zowel de medewerker als

Nadere informatie

Doelgroep en cluster definitie T.S.S.V. Spartacus Concept 1.0 Datum laatst herzien: 11-01-2012

Doelgroep en cluster definitie T.S.S.V. Spartacus Concept 1.0 Datum laatst herzien: 11-01-2012 Doelgroep en cluster definitie T.S.S.V. Spartacus Concept 1.0 Datum laatst herzien: 11-01-2012 Sjoerd van der Zee Tijn Schraa Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Globale beschrijving potentiele doelgroep 3.

Nadere informatie

Ouders & Clubs: één doel?!

Ouders & Clubs: één doel?! Ouders & Clubs: één doel?! Infosessie Opvoedingsondersteuning van ouders in jeugdsportclubs Zorg dat je kind wint, los van het resultaat! Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Kenniscentrum Hoger Instituut

Nadere informatie

Voorstellen. Topsport 1. Naam 2. Coachervaring 3. Ervaring met mentale begeleiding 4. Wat voor type coach bent u? Voorstellen

Voorstellen. Topsport 1. Naam 2. Coachervaring 3. Ervaring met mentale begeleiding 4. Wat voor type coach bent u? Voorstellen Voorstellen Coachen: Aansluiten op Motivatie-stijl Rogier Hoorn sport- & prestatiepsycholoog VSPN drs. Rogier Hoorn sport- en prestatiepsycholoog VSPN SportsMind.nl Sinds 2003 praktijk Bussum en Papendal

Nadere informatie

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Dat economie in essentie geen experimentele wetenschap is maakt de econometrie tot een onmisbaar

Nadere informatie

Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs

Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs STUDENTENHANDLEIDING Niveau: Post-HBO Leerthemabeschrijving Leerthema 1 is gericht op de competenties, de rollen en persoonskenmerken

Nadere informatie

WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE

WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE whitepaper WERKBELEVING IN DE VERZEKERINGSBRANCHE ontwikkelen zich steeds meer van traditionele organisaties tot ICT bedrijven. Deze veranderingen hebben hun weerslag op de werkbeleving. Om helder voor

Nadere informatie

Twee wetenschapsstijlen over de invloed van muziek op sportprestaties

Twee wetenschapsstijlen over de invloed van muziek op sportprestaties Twee wetenschapsstijlen over de invloed van muziek op sportprestaties Jasper Karsten Psychologie Abstract Dit artikel benadert de vraag wat de invloed van muziek op sportprestaties kan zijn vanuit twee

Nadere informatie

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH 56 TIPS & TRICKS Elke hardloper heeft zijn eigen doelstelling: waar de één zich bijvoorbeeld focust op het verbeteren van zijn looptechniek,

Nadere informatie

Persoonlijk meesterschap

Persoonlijk meesterschap Persoonlijk meesterschap Het creëren van je eigen toekomst "A learner learns when a learner wants to learn" (Peter Senge) Jan Jutten www.natuurlijkleren.org 1. Inleiding De drijvende kracht in de school

Nadere informatie

Schoolbeleid en ontwikkeling

Schoolbeleid en ontwikkeling Schoolbeleid en ontwikkeling V. Maakt gedeeld leiderschap een verschil voor de betrokkenheid van leerkrachten? Een studie in het secundair onderwijs 1 Krachtlijnen Een schooldirecteur wordt genoodzaakt

Nadere informatie

Het Assessment Center is zeer praktisch opgezet en onze instrumenten en werkwijze zorgen ervoor dat zichtbaar wordt:

Het Assessment Center is zeer praktisch opgezet en onze instrumenten en werkwijze zorgen ervoor dat zichtbaar wordt: Inleiding Wilt u weten of uw Teamleider werkelijk een leidinggevende is, of bent u daar al van overtuigd, maar vraagt u zich af of hij/zij past binnen de ontwikkelingen die uw organisatie doormaakt? Wellicht

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011

Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011 Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011 In het najaar van 2011 heeft Actieradius- vrijwillige inzet Land van Cuijk een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder

Nadere informatie

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom!

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! Agenda Introductie Performance Management Stellingen Afsluiting Luciano

Nadere informatie

SAMENVATTING Het doel van dit proefschrift is drieledig. Ten eerste wordt inzicht verschaft in het gebruik van directe-rede-constructies (bijvoorbeeld Marie zei: Kom, we gaan! ) door sprekers met afasie.

Nadere informatie

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen 133 SAMENVATTING Sociale vergelijking is een automatisch en dagelijks proces waarmee individuen informatie over zichzelf verkrijgen. Sinds Festinger (1954) zijn assumpties over sociale vergelijking bekendmaakte,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Marjoleine Hanegraaf (NMI bv) & Frans van Alebeek (PPO-AGV), december 2013 Het benutten van bodembiodiversiteit vraagt om vakmanschap van de teler. Er is

Nadere informatie

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Voorwoord... iii Verantwoording... v Inhoudsopgave Voorwoord... iii Verantwoording... v INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker als probleemoplosser of de onderzoeker als adviseur...

Nadere informatie

Leiderschap bij C1000

Leiderschap bij C1000 Leiderschap bij C1000 Leiderschap bij C1000 in beeld Module 1: Persoonlijk leiderschap Module 2: Leidinggeven Ander (1op1) Module 3: Leidinggeven Team Module 4: Leiderschap verandering Module 1: Persoonlijk

Nadere informatie

Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren

Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren Resultaten onderzoek: Redenen waarom mensen niet-presteren 305 respondenten hebben deelgenomen aan de enquête rond redenen waarom mensen niet-presteren. De resultaten van deze enquête worden o.a. gebruikt

Nadere informatie

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Vergaderen Auteur: Mark van der Lee Plaats: Delft Datum: 17 januari 2014 Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Binnen projecten is het erg belangrijk dat er communicatie is. Dit kan op verschillende manieren

Nadere informatie

"The significant problems we have can not be solved at the level of thinking we were at when we created them."

The significant problems we have can not be solved at the level of thinking we were at when we created them. Levens Stijlen Inventarisatie De Levens Stijlen Inventarisatie (LSI) is een instrument waarmee mensen hun persoonlijke effectiviteit blijvend kunnen verbeteren. "The significant problems we have can not

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) 163 Samenvatting (Summary in Dutch) Er zijn slechts beperkte financiële middelen beschikbaar voor publieke voorzieningen en publiek gefinancierde diensten. Als gevolg daarvan zijn deze voorzieningen en

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Samenvatting (Dutch summary) Deze studie onderzocht seksueel risicogedrag van homoseksuele mannen in vaste relaties, voornamelijk onder mannen die deelnemen aan de Amsterdamse Cohort Studies onder Homoseksuele

Nadere informatie

Motiveren om te leren

Motiveren om te leren Motiveren om te leren Een succesvol opleidingsbeleid is afhankelijk van verschillende factoren. De keuze van een goede opleidingsaanbieder speelt een rol, net zoals een grondige behoeftedetectie en de

Nadere informatie

Medewerkers Betrokkenheid Scan

Medewerkers Betrokkenheid Scan www.breinvoorkeuren.nl Breinvoorkeuren NBI Medewerkers Betrokkenheid Scan Groenewege 144 Noordwijkerhout, 2211EP KvK: 28105672, BTW: NL 0858 09 287 B01 Triodosbank: NL 65 TRIO 0786 8146 59 Telefoon: 06

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting

Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting Binnen het domein van hart- en vaatziekten is een bypassoperatie de meest uitgevoerde chirurgische ingreep. Omdat bij een hartoperatie het borstbeen wordt doorgesneden en er meestal

Nadere informatie

VISIE, OPLEIDINGSSTRUCTUUR EN SELECTIEPROFIELEN. Visie afdeling wedstrijdzwemmen ZV WESTLAND

VISIE, OPLEIDINGSSTRUCTUUR EN SELECTIEPROFIELEN. Visie afdeling wedstrijdzwemmen ZV WESTLAND VISIE, OPLEIDINGSSTRUCTUUR EN SELECTIEPROFIELEN Visie afdeling wedstrijdzwemmen ZV WESTLAND De visie van de afdeling wedstrijdzwemmen van ZV WESTLAND kenmerkt zich door onderstaande 3 hoofdlijnen: 1. Wedstrijdzwemmen

Nadere informatie

Jong Volwassenen. Een behoud voor de hockeysport. De samenvatting

Jong Volwassenen. Een behoud voor de hockeysport. De samenvatting Jong Volwassenen Een behoud voor de hockeysport De samenvatting Sophie Benus Universiteit Utrecht Faculteit : Bestuurs- en Organisatiewetenschappen Utrecht, 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Alleen-Pinnen-Monitor

Alleen-Pinnen-Monitor 1 Alleen-Pinnen-Monitor Perceptie van alleen-pinnen kassa s 2 e meting Erwin Boom & Markus Leineweber, 11 september 2012 Uitgevoerd in opdracht van de Betaalvereniging Nederland en Stichting BEB Vertrouwelijk

Nadere informatie

Waar staan de letters voor?

Waar staan de letters voor? De PDCA cirkel laat (jou) jullie sneller leren, helpt de kwaliteit continu te verbeteren en kan er ook voor zorgen dat je onderweg wijzigingen kunt aanbrengen. Waar staan de letters voor? 1. Plan : in

Nadere informatie

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Onderzoek van Compare to Compete: Hoe brancheorganisaties aankijken tegen benchmarken Wat is benchmarken of benchmarking? Benchmarking

Nadere informatie

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting)

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) 151 152 1. Inleiding Rijden onder invloed van alcohol en/of drugs is een belangrijke oorzaak van verkeersongelukken. Al is alcohol de belangrijkste veroorzaker

Nadere informatie

DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING

DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING HOE JEZELF MENTAAL VOOR TE BEREIDEN OP WEDSTRIJDEN, MET OOG OP GENIETEN EN WINNEN AJDIN KOLONIC - WWW.SLIMTENNIS.NL Is jouw doel elke keer als je aan een wedstrijd

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten Fysieke revalidatie van oncologische patiënten DR. ERIC VAN BREDA MEDISCH SPORTFYSIOLOOG UNIVERSITEIT MAASTRICHT Revalidatie na kanker De richtlijn oncologische revalidatie Is vooral gericht op klachten

Nadere informatie

Coordinerend werken. Voorbereidingsopdracht 3. Opdrachten 1/9 Coördinerend werken

Coordinerend werken. Voorbereidingsopdracht 3. Opdrachten 1/9 Coördinerend werken Coordinerend werken Opdrachten 1/9 Voorbereidingsopdrachten Tijdens de cursus staat leren centraal. Leren kun je op verschillende manieren doen: door kennis op te nemen (bijv. het doorlezen van het e-book),

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek NLP Test. 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij

Wetenschappelijk onderzoek NLP Test. 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij Wetenschappelijk onderzoek NLP Test 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij Inleiding NLP is geen wetenschap, maar we kunnen er wel een van maken. Om hiermee te beginnen dienen we eerst de volgende

Nadere informatie

Mentale Kracht. De succestraining van Olympische sporters en de Nationale Politie

Mentale Kracht. De succestraining van Olympische sporters en de Nationale Politie Mentale Kracht De succestraining van Olympische sporters en de Nationale Politie Mentale Kracht De succestraining van Olympische sporters en de Nationale Politie Veel organisaties kiezen ervoor om, als

Nadere informatie

Doelen stellen en bereiken

Doelen stellen en bereiken Doelen stellen en bereiken Inleiding Sport draait bij uitstek om het bereiken van doelen: een gouden medaille op het EK, lid worden van het nationale team, Elke atleet probeert verschillende dingen te

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Inhoud v Theoretische verklaringen ADHD v Plannen en organiseren bij ADHD v In het dagelijkse leven?

Nadere informatie

Leiderschap en leiderschapsstijlen. Bestaat Leiderschapsstijl? Definitie. Voorkeursgedrag dat overheerst in verschillende situaties

Leiderschap en leiderschapsstijlen. Bestaat Leiderschapsstijl? Definitie. Voorkeursgedrag dat overheerst in verschillende situaties Leiderschap en leiderschapsstijlen Eigen stijl van leidinggeven. Is van grote invloed op de cultuur van de school. Van invloed op primaire-, sturings en sociale proces Welke stijl kiest u? Bestaat Leiderschapsstijl?

Nadere informatie

2 Situationeel leidinggeven

2 Situationeel leidinggeven 2 Situationeel leidinggeven Inleiding 3 Stijlen 3 Taxeren 4 Taken 5 Vragenlijst 6 Maturity-schaal 7 Leidinggevende stijl 10 Analyse stijl-maturity 15 1 2 Situationeel leidinggeven Inleiding Situationeel

Nadere informatie

Geschiedenis van leidinggevende stijlen

Geschiedenis van leidinggevende stijlen Geschiedenis van leidinggevende stijlen Aan het begin van de vorige eeuw zijn de eerste theorieën over management en leiderschap geformuleerd. Tegen de achtergrond van de industriële revolutie stonden

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

Lessen uit 13 jaar tevredenheidonderzoek onder huurders in Nederland

Lessen uit 13 jaar tevredenheidonderzoek onder huurders in Nederland Lessen uit 13 jaar tevredenheidonderzoek onder huurders in Nederland Verwachtingen van huurders en uitdagingen voor corporaties Dit jaar is het alweer 13 jaar geleden dat USP Marketing Consultancy startte

Nadere informatie

versie van dit stuk en Sigrid Hemels en Frans Nijhof voor enkele correcties van feitelijke onjuistheden.

versie van dit stuk en Sigrid Hemels en Frans Nijhof voor enkele correcties van feitelijke onjuistheden. Valkuilen in het nieuwe systeem van toezicht op goededoelenorganisaties * René Bekkers, Centrum voor Filantropische Studies, Vrije Universiteit Amsterdam 28 januari 2013 De contouren van het toezicht op

Nadere informatie

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Cristel van de Ven cristel.vandeven@factorvijf.eu, 06 81337133 Duurzame inzetbaarheid op de managementagenda Buzzen, in tweetallen: Bespreek met buurvrouw

Nadere informatie

Het ontwerp en de ontwikkeling van de MTQ48 -mentale weerbaarheidstest Dr. Peter Clough, dr. Lee Crust en dr. Keith Earle

Het ontwerp en de ontwikkeling van de MTQ48 -mentale weerbaarheidstest Dr. Peter Clough, dr. Lee Crust en dr. Keith Earle Het ontwerp en de ontwikkeling van de MTQ48 -mentale weerbaarheidstest Dr. Peter Clough, dr. Lee Crust en dr. Keith Earle Het artikel is door dr. Peter Clough, dr. Lee Crust en dr. Keith Earle in het Engels

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

TMA performancematrix

TMA performancematrix TMA performancematrix Demo accountmanager Demo Medewerker 18 december 2013 Stadionweg 37A 3077 AR Rotterdam T 010-3409955 I www.priman.nl E info@priman.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 TMA performancematrix

Nadere informatie