PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI"

Transcriptie

1 PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI (Dit programma is in 2011 aangepast aan de meest recente AVI-indeling van het CITO.) Het leren lezen is voor veel leerlingen een proces dat veel inspanning en energie kost. Vaak wordt aangenomen dat, als leerlingen eenmaal goed technisch kunnen lezen, ze ook vanzelf leren te begrijpen wat ze lezen. In de praktijk pakt dit echter heel anders uit. Er zijn (te) veel leerlingen, die geen idee hebben van wat ze lezen, terwijl ze geen moeite hebben met het (technisch) lezen zelf. Omdat er maar weinig leerlingen zijn die het begrijpend lezen spelenderwijs onder de knie krijgen, zijn er methodes voor klassikaal onderwijs in het begrijpend lezen. Echter, de ervaring leert dat er leerlingen zijn die niet genoeg profiteren van deze klassikale instructie. Zij hebben uitgebreide instructie nodig over hoe je het beste een tekst kunt aanpakken. Uitgangspunten Veel begrijpend leesmethodes maken gebruik van het directe instructiemodel. In dit model is het de bedoeling dat de leerkracht expliciet instructie geeft in het begrijpend lezen. Toch gebeurt dit voor de zwakkere lezers tijdens de lessen begrijpend lezen nog niet voldoende. Daarom worden in het remediërend programma Begrijpend Lezen de volgende uitgangspunten gehanteerd: voor begrijpend lezen is voorkennis van teksten nodig, ook wel voorwaardelijke vaardigheden genoemd. Deze vaardigheden richten zich op tekst- en zinskenmerken; leren begrijpend lezen is gericht op het gebruik van strategieën; deze strategieën worden expliciet en geïsoleerd aangeboden; de strategieën zijn vaardigheden die voor, tijdens of na het lezen toegepast worden; integratie van de vaardigheden, vloeiende overgangen en voortdurende controle op de uitvoering gebeurt door middel van een cyclische opbouw; een voorbeeldfiguurtje doet de denkstappen voor als onderdeel van de expliciete instructie; een leerling moet AVI-niveau M4 beheersen om het programma te kunnen starten. Doel Het programma geeft de leerlingen inzicht in het proces van lezen en begrijpen van teksten. Op verschillende (technische) leesniveaus kunnen de leerlingen oefenen om teksten te leren begrijpen. Het programma leert de leerlingen te letten op hun eigen leesgedrag en leert de leerlingen om in te grijpen als ze het tekstbegrip dreigen te verliezen. Uitwerking Het begrijpend lezen is opgedeeld in twee soorten strategieën: de monitorstrategieën en de specifieke strategieën. Monitorstrategieën zijn metacognitieve strategieën, die het taakgedrag sturen. Specifieke strategieën zijn gericht op een bepaalde vaardigheid binnen de taak begrijpend lezen met betrekking tot talige aspecten van de tekst. Deze twee soorten strategieën bestaan uit een aantal deelstrategieën, op te vatten als vaardigheden, die de leerlingen moeten beheersen om de betekenis of bedoeling van schriftelijke informatie te achterhalen. Naast de beheersing van deze deelvaardigheden is vooral de integratie van deze vaardigheden van belang bij het begrijpend lezen. Door een cyclische opbouw van het programma wordt hieraan tegemoet gekomen. Het programma is als volgt opgebouwd. Als eerste wordt begonnen met het aanleren van de monitorstrategieën, die aan het lezen voorafgaan. De leerling leert: Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 1

2 verschillende soorten teksten onderscheiden een leesdoel en het leesgedrag op te stellen verwachtingen over de tekst op te stellen en bij zichzelf na te gaan wat hij al over het onderwerp weet Daarna worden de specifieke strategieën, die tijdens het lezen van belang zijn, aangeleerd. Nu leert de leerling: hoe omgegaan moet worden met een onbekend woord in de tekst verwijswoorden kennen en ermee oefenen signaalwoorden en hun functie herkennen de hoofdgedachte uit de tekst te onderscheiden met de schrijver mee te denken en inferenties te maken tijdens het lezen Na deze specifieke strategieën komt weer een aantal monitorstrategieën aan de orde, namelijk: het leesdoel (het leesbegrip) controleren en evalueren het leesgedrag controleren en evalueren Als laatste komen er nog twee specifieke strategieën aan de orde, die na het lezen toegepast moeten worden. een samenvatting maken nieuwe informatie uit de tekst integreren met aanwezige kennis Gebruiksmogelijkheden Dit programma biedt instructie en oefenmateriaal voor remediëring van kinderen met problemen op het gebied van begrijpend lezen. Het programma is ontwikkeld op drie verschillende niveaus om tegemoet te komen aan leerlingen met een uiteenlopende technische leesvaardigheid. We onderscheiden de volgende niveaus: AVI-M4/AVI-E4 niveau, AVI-M5/AVI-E5 niveau, AVI-M6-AVI PLUS niveau. Elk niveau zit in een aparte ringband. Een antwoordenboekje is bijgevoegd. Inhoud Het begrijpend leesprogramma behandelt in elk hoofdstuk een vaardigheid of strategie. Echter, de strategieën blijven terugkomen in de daaropvolgende hoofdstukken, waardoor leerlingen leren de verschillende strategieën in één tekst toe te passen. De inhoud van de verschillende hoofdstukken uit Deel 1 (AVI-M4/AVI-E4) van het programma is als volgt: Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 2

3 Hoofdstuk 1 Tekststructuur: woorden, zinnen en alinea's Om goed te kunnen (begrijpend) lezen is er een bepaalde voorkennis van teksten nodig. Leerlingen moeten weten wat bepaalde kenmerken van teksten zijn. In dit hoofdstuk komt een aantal belangrijke kenmerken aan de orde. De leerlingen leren een zin te herkenen aan een reeks woorden, gescheiden door spaties, beginnend met een hoofdletter en eindigend met een punt, uitroepteken of vraagteken. Ook leren ze de betekenis van een uitroepteken of vraagteken te herkennen. Het gaat hier dus om voorwaardelijke kennis en niet om een strategie. (voorbeeld uit hoofdstuk 1) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 3

4 Hoofdstuk 2 Soort tekst In dit hoofdstuk wordt de eerste monitorstrategie aangeleerd, namelijk het indelen van teksten in bepaalde categorieën. Als een leerling dit kan, kan hij die teksten veel bewuster lezen. Het eerste onderscheid dat leerlingen leren te maken is die tussen verhaalteksten en informatieteksten. Na oefening hierin leren leerlingen onderscheid in verschillende soorten informatieteksten te maken. De volgende indeling van teksten ontstaat vervolgens: verhaalteksten doeteksten opzoekteksten leer- of weetteksten meningteksten Deze soorten teksten staan op een kaart die de leerlingen er de eerste paar lessen nog naast mogen houden. (steunkaart soorten teksten) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 4

5 Leerlingen leren als eerste dat teksten ingedeeld kunnen worden aan de hand van de titel. Verder in dit hoofdstuk leren ze dat een plaatje en de eerste en laatste regels van een tekst ook kunnen helpen om een tekst in te delen. (voorbeeld uit hoofdstuk 2) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 5

6 Hoofdstuk 3 Opstellen leesdoel en leesgedrag Een tekst kun je met veel verschillende doelen lezen: bijvoorbeeld omdat je iets wilt leren of omdat je zin hebt in lezen. Dit heeft ook met de soort tekst te maken. Een verhaaltekst of een meningtekst mag je meestal gewoon lezen, zoals jezelf wilt. Terwijl een leer- of weettekst vaak heel nauwkeurig gelezen moet worden. En een doetekst moet weer stap voor stap worden gelezen. Als laatste komen ze erachter dat een opzoektekst bijna nooit helemaal gelezen moet worden. Zo'n tekst lees je zoekend. (voorbeeld uit hoofdstuk 3 ) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 6

7 Hoofdstuk 4 Opstellen van verwachtingen In de vorige twee hoofdstukken hebben leerlingen geleerd hoe ze zich kunnen voorbereiden op het lezen van een tekst. In dit hoofdstuk leren leerlingen dat je soms moet voorspellen wat er ongeveer in de tekst zal staan. Dit voorspellen leren ze aan de hand van een titel en een plaatje. (voorbeeld uit hoofdstuk 4) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 7

8 Hoofdstuk 5 Activeren van voorkennis In dit hoofdstuk wordt de laatste monitorstrategie behandeld die vooraf gaat aan het lezen, namelijk het activeren van de voorkennis. Om leerlingen bewust te laten worden van de kennis die ze al hebben over een bepaald onderwerp, leren ze zichzelf vragen stellen over de titel van het verhaal. (voorbeeld uit hoofdstuk 5) Voor elke vraag die de leerling zichzelf moet stellen, is een pictogram getekend. Deze pictogrammen blijven voorlopig boven de teksten staan, zodat de leerlingen steeds weer herinnerd worden aan het voorbereiden op een tekst. Op de symbolenkaart staan alle pictogrammen met hun bijbehorende vragen nog eens uitgetekend. Deze kaart mogen de leerlingen er voorlopig bijhouden. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 8

9 (symbolenkaart 'voorbereiden op een tekst') Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 9

10 Hoofdstuk 6 Onbekende, moeilijke woorden Wat doe je als je een moeilijk woord in een tekst tegenkomt? Dat is de vraag die in dit hoofdstuk behandeld wordt. De leerlingen wordt geleerd dat die betekenis vaak al in de tekst gegeven wordt. Ze leren een aantal stappen te nemen om achter die betekenis te komen. (voorbeeld uit hoofdstuk 6) Ook in dit hoofdstuk zit weer een kaart (stappenplan moeilijke woorden) die ze er voorlopig bij mogen houden. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 10

11 (stappenplan moeilijke woorden) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 11

12 Hoofdstuk 7 In-plaats-van-woorden of verwijs-woorden Het begrijpen van verwijswoorden is vaak een moeilijk punt voor leerlingen. In dit hoofdstuk worden de leerlingen gewezen op die verwijswoorden en de functie van deze woorden wordt duidelijk gemaakt. Om de betekenis van verwijswoorden te achterhalen, moet teruggezocht worden in de tekst. Een verwijswoord kan terugslaan op één woord, maar ook op een hele zin. Het antecedent staat in de eerste oefeningen direct in de regel ervoor, later komt het antecedent ook wel eens een paar regels eerder voor. (voorbeeld uit hoofdstuk 7) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 12

13 Hoofdstuk 8 Hoofdgedachte en bijzaken In dit hoofdstuk leren leerlingen het belangrijkste uit een tekst te halen door middel van een thema benoemen. Dit leren ze met de volgende stappen: Lees de tekst eerst goed door Bedenk over wie of wat de schrijver je iets wil vertellen Lees elke zin nog eens goed door en kijk of er iets over het thema in staat Schrijf het thema op (voorbeeld uit hoofdstuk 8) Leerlingen leren ook dat er soms zinnen in een tekst staan die niet belangrijk zijn. Deze zinnen leren ze ontdekken. Daarna leren ze zich bij elke zin af te vragen: 'wat wil de schrijver mij over het thema vertellen?' Zodat ze per zin de belangrijkste woorden kunnen onderstrepen. Dit noemen wij de sleutelwoorden. Uiteindelijk leren ze het thema samen met de sleutelwoorden in een schema te zetten en dit samen te vatten tot een hoofdgedachte. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 13

14 (voorbeeld uit hoofdstuk 8) De tekstjes in dit hoofdstuk bestaan uit vier à vijf regels, aangezien dit een moeilijk onderwerp is voor leerlingen die op dit niveau lezen. Zo is de hoofdgedachte over het algemeen nog goed te onderscheiden. Ook voor dit onderdeel is weer een kaart (stappenplan voor hoofdgedachte en bijzaken) beschikbaar. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 14

15 (stappenplan voor hoofdgedachte en bijzaken) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 15

16 Hoofdstuk 9 Inferenties maken Soms worden er in een tekst bepaalde denkstappen genomen. Dit maakt de tekst moeilijk om te begrijpen. De leerlingen worden er op gewezen dat je dan als het ware moet meedenken met de schrijver. Op die manier kun je de tekst toch volgen. (voorbeeld uit hoofdstuk 9) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 16

17 Hoofdstuk 10 Controleren leesbegrip en bijstellen van verwachtingen In dit hoofdstuk komt weer een monitorstrategie aan de orde. De leerlingen leren dat het belangrijk is om tijdens het lezen na te denken over je begrip van de tekst: snap ik nog steeds wat ik lees en klopt het wat ik had verwacht. Ook moet je na het lezen van de tekst je leesgedrag en -begrip nog eens evalueren. De leerling wordt hier aan herinnerd door stoptekens in de tekst. (voorbeeld uit hoofdstuk 10) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 17

18 Hoofdstuk 11 Samenvatten In dit hoofdstuk komt het samenvatten van een tekst aan de orde. Dit hoofdstuk is een verdieping van hoofdstuk 8 'hoofdgedachte en bijzaken', aangezien het samenvatten nog een te complexe vaardigheid is op dit niveau. De leerlingen leren om per alinea een hoofdgedachte op te schrijven en dit uiteindelijk samen te voegen als een samenvatting. Het gaat ook hier om korte tekstjes. (voorbeeld uit hoofdstuk 11) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 18

19 Hoofdstuk 12 Integreren van nieuwe informatie Soms kun je uit een tekst iets leren wat je in een nieuwe situatie weer nodig hebt. De leerlingen worden hierop gewezen. (voorbeeld uit hoofdstuk 12) Hoofdstuk 13 Extra lessen In dit laatste hoofdstuk worden nog een aantal teksten gegeven, waarbij de leerlingen alles wat ze tot nu toe geleerd hebben kunnen toepassen en integreren. De aangeleerde vaardigheden komen steeds weer terug in het programma, door de cyclische opbouw. Een aantal vaardigheden komen in de inhoud van het eerste deel, zoals hiervoor beschreven, nog niet zo uitgebreid voor (bijvoorbeeld het samenvatten). Andere vaardigheden krijgen juist in de volgende delen steeds minder aandacht (bijvoorbeeld de monitorstrategieën). Hierna zal aangegeven worden met voorbeelden, waarin deel 2 en 3 verschillen van deel 1. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 19

20 Deel 2 bestaat uit begrijpend lezen op AVI-M5/AVI-E5 niveau. De teksten in dit deel zijn dus wat complexer dan in deel 1 het geval was. Ook is er een toename in complexiteit van de verwijswoorden, signaalwoorden en de hoofdgedachte. Ook in dit deel is er weer voor gekozen om te werken met een voorbeeldfiguur, namelijk een schoolmeester. Deze schoolmeester doet de denkstappen die gemaakt moeten worden expliciet voor. Hoofdstuk 4 Opstellen van verwachtingen en activeren van voorkennis Hoofdstuk 4 en 5 uit deel 1 zijn samengevoegd met bovenstaande titel. Ook nu zijn weer alle vragen die een leerling zichzelf moet stellen (de monitorstrategieën) in een pictogram gezet. Deze pictogram herinnert de leerling eraan om zich voor te bereiden op een tekst. Op de vragen-kaart staat het pictogram met de bijbehorende vragen nog eens uitgetekend. De leerlingen mogen deze kaart er voorlopig nog bij houden. (vragenkaart uit deel 2) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 20

21 Hoofdstuk 6 In-plaats-van-woorden of verwijs-woorden Zoals vermeld is er een toename van complexiteit bij de verwijswoorden. Verwezen de verwijswoorden in deel 1 nog naar personen/dieren/zaken en naar een hele zin, in deel 2 wordt ook verwezen naar gebeurtenissen en synoniemen. De verwijswoorden worden steeds abstracter. (voorbeeld uit deel 2, hoofdstuk 6) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 21

22 Hoofdstuk 7 Signaal-woorden Dit hoofdstuk heeft een nieuw onderwerp, namelijk de signaalwoorden. Deze woorden geven verbanden tussen zinnen aan. De volgende signaalwoorden worden aangeleerd: tegenstellend verband (maar, toch, echter, in tegenstelling tot, daarentegen) opsommend verband (ten eerste..., en, en, komma's + en) oorzakelijk verband (omdat, daarom, want, doordat, daardoor) (voorbeeld uit deel 2, hoofdstuk 7) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 22

23 Hoofdstuk 8 Hoofdgedachte en bijzaken In hoofdstuk 8 wordt dieper ingegaan op het vinden van de hoofdgedachte. Leerlingen wordt nu niet alleen geleerd de sleutelwoorden te onderstrepen, maar ook te kijken naar de opbouw van teksten: inleiding, kern en slot. De leerlingen leren dat het belangrijkste wat de schrijver wil vertellen vaak in het slot nog een keer kort wordt herhaald en dat dit dus de hoofdgedachte is. (voorbeeld uit deel 2, hoofdstuk 8) In dit deel wordt niet ingegaan op het samenvatten van een tekst, op dit niveau is dat nog niet reëel. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 23

24 Deel 3 bestaat uit begrijpend lezen op AVI-M6-AVI PLUS niveau. In dit deel zijn de teksten weer iets complexer dan in het vorige deel het geval was. Ook is er een toename in complexiteit van de monitorstrategieën, de verwijswoorden, signaalwoorden en de hoofdgedachte. Het samenvatten krijgt in dit deel uitgebreid aandacht. De deelvaardigheden worden weer expliciet voorgedaan, echter een voorbeeldfiguurtje is in dit deel weggelaten, omdat dit nogal kinderachtig kan overkomen op de wat oudere leerlingen. Wel komt het tekeningetje van het aapje steeds terug, die helpt leerlingen te denken aan de monitorstrategieën. Hoofdstuk 2 Voorbereiden op het lezen In dit hoofdstuk leren de leerlingen zich voor te bereiden op het lezen van een tekst. Alle monitorstrategieën die voor het lezen toegepast moeten worden, worden aangeleerd in dit hoofdstuk. Alle vragen die de leerlingen zich moeten stellen, zijn weer in een pictogram gezet, die voorlopig boven de teksten blijft staan. Ook van dit pictogram is een vragenkaart gemaakt, die leerlingen voorlopig nog bij zich mogen houden. (vragenkaart uit deel 3) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 24

25 Hoofdstuk 4 Verwijswoorden De toename van complexiteit van de verwijswoorden ligt in het feit dat er verwijzingen voorkomen die over de alinea's heen gaan. Het antecedent staat dus wat verder weg. (voorbeeld uit deel 3, hoofdstuk 4) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 25

26 Hoofdstuk 5 Signaalwoorden Dit hoofdstuk is een belangrijk hoofdstuk als het gaat om het bereiken van de einddoelen van het begrijpend lezen. Signaalwoorden leggen namelijk de tekststructuur bloot. En kennis van de tekststructuur fungeert als basis voor het vaststellen van de hoofdgedachte en het maken van een samenvatting van de tekst. In dit deel vindt weer een uitbreiding plaats van de signaalwoorden. In deel 2 zijn het tegenstellend verband, het opsommend verband en het oorzakelijk verband aan de orde geweest. Deze worden in deel 3 uitgebreid met de volgende signaalwoorden: tegenstellend verband (integendeel, daar staat tegenover) opsommend verband (ten slotte, als laatste, bovendien, verder) oorzakelijk verband (zodat) Tevens komen in deel 3 nog twee verbanden aan de orde met de bijbehorende signaalwoorden: uitleggend verband (bijvoorbeeld, dat wil zeggen, met andere woorden) concluderend/samenvattend (dus, kortom, samengevat, alles bij verband elkaar) (voorbeeld uit deel 3, hoofdstuk 5) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 26

27 Hoofdstuk 6 Hoofdgedachte en bijzaken De leerlingen leren met behulp van de monitorstrategieën, de signaalwoorden en de tekststructuur de hoofdgedachte uit een tekst halen. Ze leren bijzaken onderscheiden van hoofdzaken, met name door goed te letten op verschillende soorten signaalwoorden. Een concluderend signaalwoord is vaak belangrijk voor de hoofdgedachte, terwijl een uitleggend signaalwoord juist aangeeft dat er bijzaken worden genoemd. (voorbeeld uit deel 3, hoofdstuk 6) Voor het vinden van de hoofdgedachte is weer een stappenplan voorhanden. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 27

28 (deel 3, stappenplan hoofdgedachte) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 28

29 Hoofdstuk 9 Samenvatten In dit hoofdstuk leren leerlingen een tekst samen te vatten op basis van de structuur van de tekst. De eerder opgedane kennis en vaardigheden met betrekking tot signaalwoorden spelen hierbij een essentiële rol. 'Is de tekst geschikt om samen te vatten' en 'wat is het doel van het samenvatten' zijn vragen die leerlingen zich moeten stellen. Het antwoord op deze vragen bepaalt het soort samenvatting. Kinderen leren in dit programma een minisamenvatting en een korte samenvatting te maken van een qua structuur eenvoudige tekst. (voorbeeld uit hoofdstuk 9) Omdat het maken van een samenvatting van een tekst in dit programma gebaseerd is op kennis en vaardigheden die in een bepaalde volgorde moeten worden toegepast, is het mogelijk dit in een stappenplan weer te geven. Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 29

30 (deel 3, stappenplan samenvatten) Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 30

31 Toetsing Aan elk deel van het programma gaat een diagnostische toets vooraf, die afgenomen wordt voordat een leerling met het lesprogramma begint. Deze toetsen zijn op het AVI-niveau van het betreffende deel. Het gaat dan om diagnosticering van de problemen: welke vaardigheden en strategieën worden al wel beheerst en welke niet. Na afloop van het programma kan een parallelle toets afgenomen worden. Zo kan de score op de instaptoets vergeleken worden met de score op de toets, die na afloop van de remediëring wordt afgenomen. In de instaptoets worden vooral de specifieke strategieën getoetst, omdat monitorstrategieën moeilijk toetsbaar zijn, het gaat immers om het proces. Om toch een beeld te krijgen of de leerling de monitorstrategieën toepast, wordt gebruik gemaakt van observaties van het leesgedrag. Tijdens het afnemen van de toets moet de leerling geobserveerd worden om duidelijkheid te scheppen over (de beheersing van) de monitorstrategieën. Ook kan aan het eind van de toets navraag gedaan worden naar deze strategieën. Informatie In deze brochure heeft u uitgebreide informatie kunnen vinden over het remediërend programma Begrijpend Lezen. Via onze website kunt u het programma, of een deel daarvan bestellen. Wanneer u nog vragen heeft kunt u contact opnemen met: Giralis Groep De Zuid-Vallei Argonstraat 30 tel fax mail: Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 31

32 Remediërend Programma Begrijpend Lezen De Zuid-Vallei 32

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 2 Inleiding Het belang van begrijpend lezen kan nauwelijks overschat worden. Het niveau van begrijpend lezen dat kinderen aan het einde van

Nadere informatie

en 2 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1

en 2 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 en 2 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 2 Inleiding Het belang van begrijpend lezen kan nauwelijks overschat worden. Het niveau van begrijpend lezen dat kinderen aan het einde

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? de 1 36 De leerling kan: - vertellen waarom hij een tekst leest - een leesdoel kiezen 1 37 De leerling

Nadere informatie

Waarom een samenvatting maken?

Waarom een samenvatting maken? Waarom een samenvatting maken? Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten

Nadere informatie

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN TAAL- EN LEESMETHODEN ALGEMEEN Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen Algemeen: aandachtspunten bij methode Begrijpend lezen Om een goede begrijpend lezer te zijn, is het in de eerste plaats

Nadere informatie

Begrijpend lezen Strategie 6 & 7. Extra oefenen Niveau B

Begrijpend lezen Strategie 6 & 7. Extra oefenen Niveau B Begrijpend lezen Strategie 6 & 7 Extra oefenen Niveau B Remediëringsbladen - strategie 6 en 7 Niveau B 2 Je gaat leren om je leesdoel bij een tekst te bepalen en je leert om te controleren of je je leesdoel

Nadere informatie

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN TAAL- EN LEESMETHODEN ALGEMEEN Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen Algemeen: aandachtspunten bij methode Begrijpend lezen Om een goede begrijpend lezer te zijn, is het in de eerste plaats

Nadere informatie

Begrijpend lezen Strategie 6 en 7. Extra oefenen Niveau A

Begrijpend lezen Strategie 6 en 7. Extra oefenen Niveau A Begrijpend lezen Strategie 6 en 7 Extra oefenen Niveau A Remediëringsbladen - strategie 6 en 7 Niveau A 2 Je gaat leren om je leesdoel bij een tekst te bepalen en je leert om te controleren of je je leesdoel

Nadere informatie

werkwoordspelling brochure

werkwoordspelling brochure werkwoordspelling brochure Uitgangspunten Voordat kinderen met de werkwoordspelling beginnen, hebben ze al veel kennis opgedaan met betrekking tot: spelling van de onveranderlijke woorden het mondeling

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

TAAL EN LEESMETHODEN Begrijpend Lezen Goed Gelezen

TAAL EN LEESMETHODEN Begrijpend Lezen Goed Gelezen TAAL EN LEESMETHODEN Begrijpend Lezen Goed Gelezen Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan

De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan 1. Globaal lezen a. Lees eerst altijd een tekst globaal. Dus: titel, inleiding, tussenkopjes, slot en bron. b. Denk na over het onderwerp,

Nadere informatie

Groep 7 en 8. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 8

Groep 7 en 8. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 8 Groep 7 en 8 Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 8 85-95 % van de leerlingen beheerst AVI-plus 90% beheerst A t/m D-niveau op de DMT leerlingen lezen vlot woorden en zinnen leerlingen richten

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + +

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + + Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands? - + + De gebruikte methoden stellen duidelijke (toetsbare) doelen en leerlijnen voor begrijpend lezen. Zwakke lezers krijgen een aanvullend

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar 2012-2013

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar 2012-2013 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? de 1 36 De leerling kan: - vertellen waarom hij een tekst leest - een leesdoel kiezen 1 37 De leerling

Nadere informatie

Groep 4. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 4

Groep 4. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 4 Groep 4 Doelen Leerdoelen technisch lezen eind groep 4 75% van de leerlingen beheerst niveau AVI-E4 (teksten lezen) 90 % beheerst A t/m D-niveau op de DMT leerlingen lezen vlot twee- en drielettergrepige

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Begrijpend lezen, lessenserie. voor het VO

Begrijpend lezen, lessenserie. voor het VO Begrijpend lezen, lessenserie voor het VO Handleiding Antwoorden Jeltje Harnmeijer Hedy van Hemert Voorwoord en Handleiding Inleiding Voor u ligt de lessenserie Begrijpend lezen, ontwikkeld door Jeltje

Nadere informatie

TOS of dyslexie.. Begrijpend lezen hoe doe je dat?

TOS of dyslexie.. Begrijpend lezen hoe doe je dat? TOS of dyslexie.. Begrijpend lezen hoe doe je dat? Leerling 14 jaar VMBO: NMG is best wel een moeilijk vak voor mij. Ehmm dan zeg ik dan zeg ik tegen die..die mevrouw..die zegt dan ja je moet op Som gaan

Nadere informatie

mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren

mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren Doelen Aan het eind van deze masterclass: Ken je het belang en de plek van begrijpend lezen/luisteren binnen het onderwijs Ken je de belangrijkste

Nadere informatie

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Spreken (individueel / gesprekken voeren): Luisteren: Een monoloog houden in een kleine groep, duidelijk verwoorden wat ze bedoelen. Een gesprek (overleg) voeren in

Nadere informatie

Aantekeningen die je moet leren voor het SE Leesvaardig voor Eldeweek 2 en je eindexamen!! Goed bewaren dus!!!! Naam: Leesvaardig Blok 1

Aantekeningen die je moet leren voor het SE Leesvaardig voor Eldeweek 2 en je eindexamen!! Goed bewaren dus!!!! Naam: Leesvaardig Blok 1 Aantekeningen die je moet leren voor het SE Leesvaardig voor Eldeweek 2 en je eindexamen!! Goed bewaren dus!!!! Naam: Leesvaardig Blok 1 Tekstverband Signaalwoord Voorbeeld Reden Omdat, want, daarom Ik

Nadere informatie

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers?

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Cor Aarnoutse Wat doe je met kinderen die moeite hebben met begrijpend lezen? In dit artikel zullen we antwoord geven op deze vraag. Voor meer informatie verwijzen

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Leerjaar 1 en 2 vmbo-b/k. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind leerjaar 2

Leerjaar 1 en 2 vmbo-b/k. Doelen Leerdoelen technisch lezen eind leerjaar 2 Leerjaar 1 en 2 vmbo-b/k Doelen Leerdoelen technisch lezen eind leerjaar 2 95 % van de leerlingen beheerst AVI-plus 95% beheerst A t/m D-niveau op de DMT leerlingen lezen vlot woorden en zinnen leerlingen

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

Hoorspel deel A. Algemene handleiding

Hoorspel deel A. Algemene handleiding Algemene handleiding 1 Inhoud 1. Inleiding... 4 2. Doelstelling... 5 3. Achtergrond... 6 3.1 De vaardigheid van het begrijpend luisteren... 6 3.2 Het belang van begrijpend luisteren... 6 4. Doelgroep...

Nadere informatie

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak.

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Doelgroepen Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM INHOUDSOPGAVE VOORWOORD ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM. Wat is BLIKSEM en voor wie is het bedoeld?.2 Wetenschappelijke onderbouwing.2. Wat is er bekend uit onderzoek naar effectieve begrijpend leesinstructie?.2.2

Nadere informatie

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen Lezen Het programma is met name geschikt voor groepen waarin grote niveauverschillen bestaan en voor leerlingen die het gewone oefenen met teksten niet interessant meer vinden. Doelgroep Lezen Muiswerk

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Modelen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Hoe ziet het modelen er in de 21 ste eeuw uit? Is flipping the classroom dan

Nadere informatie

Opbrengsten van CNV thema onderwijsdag 20 april 2016 Masterclass leerstrategieën door Karin Nijman & Inge Verstraete

Opbrengsten van CNV thema onderwijsdag 20 april 2016 Masterclass leerstrategieën door Karin Nijman & Inge Verstraete 10 werkvormen om het denken te activeren Goede metacognitieve vaardigheden worden gezien als een voorspeller van succesvol leren. Door expliciet aandacht te besteden aan denkvaardigheden, stimuleer je

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

L e e s p. Presentatie. Wat is Leesparade?

L e e s p. Presentatie. Wat is Leesparade? Presentatie L e e s p a r a de Wat is Leesparade? Complete methode voortgezet technisch lezen Doorlopende leerlijn van groep 4 t/m 8 Lijn voor leesbegrip, leespromotie & woordenschat Passend onderwijs:

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2016-2017 Vak: Nederlands Klas: vmbo-tl 2 Onderdeel: Spelling 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan

Nadere informatie

Lezen voor Beroep en Studie. 2 e trainingsavond, 13 oktober 2014

Lezen voor Beroep en Studie. 2 e trainingsavond, 13 oktober 2014 Lezen voor Beroep en Studie 2 e trainingsavond, 13 oktober 2014 Doelen van de tweede trainingsdag - Deelnemers kijken terug op de eerste bijeenkomst - Deelnemers maken kennis met de inhoud en opzet van

Nadere informatie

Begrijpend lezen algemeen

Begrijpend lezen algemeen Begrijpend lezen algemeen Wat is begrijpend lezen? Begrijpend lezen is het construeren en achterhalen van de betekenis van teksten. Tijdens het lezen legt de lezer voortdurend relaties tussen de tekst

Nadere informatie

LESSTOF. Studievaardigheid op maat

LESSTOF. Studievaardigheid op maat LESSTOF Studievaardigheid op maat 2 Lesstof Studievaardigheid op maat INHOUD INLEIDING... 4 DOELGROEP... 4 STRUCTUUR... 5 INHOUD... 8 Lesstof Studievaardigheid op maat 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn

Nadere informatie

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak.

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Doelgroepen Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is

Nadere informatie

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen.

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Begrijpend Lezen 2 Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Doelgroepen Begrijpend Lezen 2 Muiswerk Begrijpend Lezen 2 is

Nadere informatie

LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6

LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6 LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6 Lesdoel: De kinderen vergroten hun tekstbegrip door interactie over het verhaal en hun metacognitieve vaardigheden door het oefenen en toepassen van

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag 15 januari 016 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: De leerlingen leren om kritisch te kijken naar de verschillende artikelen uit 7Days. De leerlingen leren strategieën toe te passen

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel zuiver morfologisch

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling - ANV Aantal lessen per week: 2 Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode F Spelling: verdubbeling en verenkeling. F

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling Lesperiode: week 1 t/m week 3 Aantal lessen per week: 4 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM INHOUDSOPGAVE VOORWOORD ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM. Wat is BLIKSEM en voor wie is het bedoeld?.2 Wetenschappelijke onderbouwing.2. Wat is er bekend uit onderzoek naar effectieve begrijpend leesinstructie?.2.2

Nadere informatie

Alles over. Grip op lezen. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Grip op lezen. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Soorten vragen, vraagwoorden, signaal- en sleutelwoorden Schema 1 Soorten vragen Open vraag

Nadere informatie

Tekst lezen en leesstrategieën toepassen

Tekst lezen en leesstrategieën toepassen Dit is een blokles. Vraag aan je docent of je individueel moet werken of mag samenwerken. Tekst lezen en leesstrategieën toepassen In een blokles oefen je in het toepassen van alle leesstrategieën die

Nadere informatie

week 23 4 juni 2012 opdrachten niveau C De Trampoline De Haar 200, Leidschendam

week 23 4 juni 2012 opdrachten niveau C De Trampoline De Haar 200, Leidschendam Tekst lezen 1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. 2. Waarom wil de directeur van de GGD de energiedrankjes uit de supermarkt verbannen?

Nadere informatie

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen Algemene gegevens Docent Evah den Boer School Helen Parkhurst Titel lessenserie Recensie schrijven CKV/NETL Klas (en niveau) 4 vwo Aantal leerlingen

Nadere informatie

INDIVIDUEEL RAPPORT. Leerlinggegevens. Score 28 Percentiel 78

INDIVIDUEEL RAPPORT. Leerlinggegevens. Score 28 Percentiel 78 INDIVIDUEEL RPPORT gegevens Joris van Vuuren fnamedatum 19.09.2017 Score 28 Percentiel 78 II DLE 55 Vaardigheidsscore 3,8 90%-betrouwbaarheidsinterval 2,9-4,7 Percentiel DLE NLYSE gegevens Joris van Vuuren

Nadere informatie

Afspraken Begrijpend Lezen (Nieuwsbegrip XL) schooljaar

Afspraken Begrijpend Lezen (Nieuwsbegrip XL) schooljaar 1 20141111 Afspraken Begrijpend Lezen (Nieuwsbegrip ) schooljaar 2014 2015 Aandachtspunten implementatie methode Nieuwsbegrip : Leerlijn begrijpend lezen is een concentrische leerlijn (Dit houdt in dat

Nadere informatie

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker!

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker! Jongeren en chattaal geen probleem, standaardtaal is ook een must in ons systeem! September Aandacht voor Standaardnederlands Taal verbindt en maakt van een groep mensen een samenleving. Een rijke taal

Nadere informatie

Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties

Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties Ronde 3 Joost Hillewaere Eekhoutcentrum Contact: joost.hillewaere@kuleuven-kulak.be Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties 1. Inleiding Waarom leren kinderen taal op school? Taal heeft

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

Logopedie en Nieuwsbegrip. Yvet van Noordt

Logopedie en Nieuwsbegrip. Yvet van Noordt Logopedie en Nieuwsbegrip Yvet van Noordt Wat beïnvloedt het begrijpend lezen? Levenservaring Kennis van de wereld Kennis van teksten GJLSKJLS;D Taal Mondelinge taalvaardigheid Kennis structuur taal Woordenschat

Nadere informatie

Tekst lezen zonder hulp: samenvatten

Tekst lezen zonder hulp: samenvatten 1. Bekijk de buitenkant van de tekst: de titel, de tussenkopjes en het plaatje. De tekst gaat over de laatste speelgoedrage: de fidget spinner. Wat gaat de tekst je hierover vertellen, denk je? 2. Welke

Nadere informatie

Werken met een ontwikkelingsperspectief begrijpend lezen. Programma. Doelen. www.hetabc.nl 1

Werken met een ontwikkelingsperspectief begrijpend lezen. Programma. Doelen. www.hetabc.nl 1 Professionaliseringsprogramma Passend Onderwijs, Amsterdam Zuid-Oost Werken met een ontwikkelingsperspectief begrijpend lezen Dianne Roerdink & Moniek Sanders 28 januari 2015 1 Programma Welkom Begrijpend

Nadere informatie

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR INLEIDING Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat in de klas is gestart. Het vormt een brug tussen thuis en de school. Met het meegeven van huiswerk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM

INHOUDSOPGAVE 1 ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM INHOUDSOPGAVE ALGEMENE HANDLEIDING BLIKSEM. Wat is BLIKSEM en voor wie is het bedoeld?.2 Wetenschappelijke onderbouwing.2. Wat is er bekend uit onderzoek naar effectieve begrijpend leesinstructie?.2.2

Nadere informatie

Lisbo Begrijpend Lezen

Lisbo Begrijpend Lezen Wat en waarom Lisbo Begrijpend Lezen Begrijpend lezen op de Tine Marcusschool Technisch lezen op orde Verzoek CPS mee te doen aan Lisbo-BL 9 SBO-scholen + 1 school cluster 2 (ESM) Binnen het taal-leesverbetertraject

Nadere informatie

Uitslagen Cito 0 en Cito-1-toets Leesvaardigheid klas 2B ( )

Uitslagen Cito 0 en Cito-1-toets Leesvaardigheid klas 2B ( ) Uitslagen Cito 0 en Cito-1-toets Leesvaardigheid klas 2B (2012-2013) rood = lager dan niveau 1F geel = op niveau 1F groen = op niveau 2F of hoger Achternaam Voorletters Toets 0 Toets 1 Toets 2 Toets 3

Nadere informatie

LESSTOF. Strategisch Lezen

LESSTOF. Strategisch Lezen LESSTOF Strategisch Lezen 2 Lesstof Strategisch Lezen INHOUD INLEIDING... 4 STRUCTUUR... 5 INHOUD... 7 TOT SLOT... 18 Lesstof Strategisch Lezen 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn computerprogramma s

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel

Nadere informatie

Reflectieformulier Lees vaardig, blok 6, opdracht 12 De vragen gaan over de tekst en de vragen van opdracht 9, 10 en 11.

Reflectieformulier Lees vaardig, blok 6, opdracht 12 De vragen gaan over de tekst en de vragen van opdracht 9, 10 en 11. Reflectieformulier Lees vaardig, blok 6, opdracht 12 De vragen gaan over de tekst en de vragen van opdracht 9, 10 en 11. 1 Over de tekst Vind je de tekst wel of niet moeilijk? Kruis A of B aan en vul de

Nadere informatie

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen.

Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Begrijpend Lezen 2 Met behulp van Muiswerk Begrijpend Lezen 2 leren leerlingen informatie, betekenissen en bedoelingen uit teksten te halen. Doelgroepen Begrijpend Lezen 2 Muiswerk Begrijpend Lezen 2 is

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

Lesstof. Praktijkgericht lezen 1

Lesstof. Praktijkgericht lezen 1 Lesstof Praktijkgericht lezen 1 2 Lesstof Praktijkgericht Lezen 1 INHOUD INLEIDING... 4 DOELGROEP... 4 STRUCTUUR... 5 INHOUD... 7 Lesstof Praktijkgericht Lezen 1 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn programma

Nadere informatie

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Als kinderen aangemeld worden bij de Leilinde voor de groepen 3 t/m 8 hebben ze altijd een jaar onderwijs in Nederland gehad. Zo niet dan

Nadere informatie

Alles over. Leeslink. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Leeslink. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde De bedoeling van dit document is leerkrachten handvatten te geven bij het inpassen van het werken met Nieuwsrekenen in de reguliere rekenmethode.

Nadere informatie

STAGEPERIODE : OPDRACHT KANTOORTECHNIEKEN

STAGEPERIODE : OPDRACHT KANTOORTECHNIEKEN STAGEPERIODE 2012-2013: OPDRACHT KANTOORTECHNIEKEN Eindwerk PAV CLW Don Bosco Halle Mathieu Goeminne 2014-2015 EEN EVALUATIEVERSLAG OVER UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN TIPS Lees je verslag (luidop) na en laat

Nadere informatie

H1: Vaardigheden. Engels VMBO 2012. www.lyceo.nl

H1: Vaardigheden. Engels VMBO 2012. www.lyceo.nl H1: Vaardigheden Engels VMBO 2012 www.lyceo.nl Basisvaardigheden Opbouw van teksten Opbouw van alinea s Oriëntatie op een tekst Verschillende leesstrategieën Veel voorkomende woorden Signaalwoorden (H2)

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

Een mooie kans om begrijpend lezen weer spannend te maken!

Een mooie kans om begrijpend lezen weer spannend te maken! Begrijpend Lezen met De Roode Kikker Een mooie kans om begrijpend lezen weer spannend te maken! Als schooladviseur, taal- en onderwijskundige, promovendus begrijpend lezen, krijg je vele materialen, methoden,

Nadere informatie

Hoe werk ik een opdracht uit?

Hoe werk ik een opdracht uit? Hoe werk ik een opdracht uit? Ik gebruik de OVUR-methode om in stappen een opdracht of een probleem op te lossen. Oriënteren Wat wordt er verwacht? (evaluatiecriteria) Wat weet ik al over het onderwerp?

Nadere informatie

Tekst lezen en signaalwoorden herkennen

Tekst lezen en signaalwoorden herkennen Tekst lezen en signaalwoorden herkennen 1. Weet je het nog? Als je een tekst voor de eerste keer gaat lezen, lees je de tekst vaak eerst even globaal door. Op die manier kun je bepalen waar de tekst over

Nadere informatie

Tips voor het hardopdenkend leren lezen

Tips voor het hardopdenkend leren lezen Tips voor het hardopdenkend leren lezen Hardopdenkend lezen draagt bij aan: Achtergrondkennis Luisterbegrip als voorloper voor leesbegrip Luisterwoordenschat Kennis van gangbare en minder gangbare woorden

Nadere informatie

Praktijkonderzoek. Joke van Adrichem & Toos van der Smit

Praktijkonderzoek. Joke van Adrichem & Toos van der Smit Praktijkonderzoek Joke van Adrichem & Toos van der Smit W A T I S H E T E F F E C T V A N D E S O R T E E R T A A K O P H E T T E K S T B E G R I P V A N L E E R L I N G E N U I T 4 V W O V A N H E T H

Nadere informatie

LEZEN BK 2 OVER DE GRENS PERRON 1

LEZEN BK 2 OVER DE GRENS PERRON 1 Over de grens Deze module heet Over de grens. Wat kan dat allemaal betekenen? Je gaat over de grens als je met vakantie naar Frankrijk gaat, op bezoek bent bij je familie in Australië of een weekendtripje

Nadere informatie

Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid.

Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid. Studievaardigheid Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid. Doelgroep Studievaardigheid Muiswerk Studievaardigheid is bedoeld voor

Nadere informatie

Genoeg ruimte? In de methodes

Genoeg ruimte? In de methodes Genoeg ruimte? Het berekenen van de oppervlakte van rechthoekige figuren komt in alle methoden voor. Vaak staat in de tekening aangegeven wat de te gebruiken eenheid is, bijvoorbeeld een vierkante meter.

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Compleet vernieuwd! Waarom kiest ú voor de nieuwe Taalblokken? Taalblokken Nederlands Brochure MBO

Verleg je grenzen! Compleet vernieuwd! Waarom kiest ú voor de nieuwe Taalblokken? Taalblokken Nederlands Brochure MBO Taalblokken Nederlands Brochure MBO Verleg je grenzen! Waarom kiest ú voor de nieuwe Taalblokken? U kunt gemakkelijk differentiëren studenten leren wat nodig is Motiverend en uitdagend lesmateriaal voor

Nadere informatie

LES 10: OEFENTEKST 1 - Katachtigen WEEK 3.4

LES 10: OEFENTEKST 1 - Katachtigen WEEK 3.4 LES 10: OEFENTEKST 1 - Katachtigen WEEK 3.4 Lesdoel: Tekstbegrip vergroten door interactie over oplossingsmethoden bij het beantwoorden van (meerkeuze)vragen. Tevens leren en herhalen de kinderen een aantal

Nadere informatie

Functioneringsniveau begrijpend lezen M7-E7

Functioneringsniveau begrijpend lezen M7-E7 Extra les! Nieuwsbegrip Extra Met enige regelmaat ontwikkelt Nieuwsbegrip in opdracht van bedrijven of maatschappelijke organisaties een speciale themales. Bedrijven die ons vragen om zulke lessen te ontwikkelen

Nadere informatie

Lesstof. Begrijpend Lezen 2JV

Lesstof. Begrijpend Lezen 2JV Lesstof Begrijpend Lezen 2JV 2 Lesstof Begrijpend Lezen 2JV INHOUD INLEIDING... 4 DOELGROEP... 14 STRUCTUUR... 15 INHOUD... 20 Lesstof Begrijpend Lezen 2JV 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn programma

Nadere informatie

Technisch lezen. Wat is technisch lezen?

Technisch lezen. Wat is technisch lezen? Technisch lezen Wat is technisch lezen? Technisch lezen is het verklanken van woorden en zinnen. Goed technisch kunnen lezen is een voorwaarde voor alle andere aspecten van lezen. Nadat er in de onderbouwgroepen

Nadere informatie

Leesvaardig (herhaal de stof van leesvaardig blok 1 t/m 4)

Leesvaardig (herhaal de stof van leesvaardig blok 1 t/m 4) Goed voorbereid naar je examen Heel veel succes; je kunt het! Kader en Basis Ik ga op examen en neem mee Je maakt het examen op de computer, maar dat wil niet zeggen dat je niets mee hoeft te nemen! Je

Nadere informatie

Studievaardigheid op maat

Studievaardigheid op maat Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid op maat richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor het studeren. Doelgroepen Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Informatieavond / boekenmarkt 7 september 2009

Informatieavond / boekenmarkt 7 september 2009 Informatieavond / boekenmarkt 7 september 2009 Wat leert mijn kind allemaal in groep 5/6? Wanneer wordt er getoetst? Belangrijkste einddoelen per vak per groep Wat voor huiswerk wordt er meegegeven? Wat

Nadere informatie

Lees Interventie Programma

Lees Interventie Programma Lees Interventie Programma BROCHURE Giralis, partners in onderwijs Locatie Ede Argonstraat 30 6718 WT EDE telefoon (0318) 619 049 fax (0318) 651 123 mail: bestellingen@giralis.nl website: www.remediering.nl

Nadere informatie

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen 1. Lees de tekst met het stappenplan. In de tekst staan veel verwijswoorden, zoals hij, zij en dat. Markeer de woorden tijdens het lezen. Kom je nog moeilijke woorden

Nadere informatie