24 december, 21:30 uur Kerstavonddienst Grote Kerk. Programma Kerst en Oud/Nieuw

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "24 december, 21:30 uur Kerstavonddienst Grote Kerk. Programma Kerst en Oud/Nieuw"

Transcriptie

1 S amen Officieel orgaan van de Protestantse Gemeente Breda - 7e jaargang no december 2014 Programma Kerst en Oud/Nieuw Zaterdag 20 december 14:00 Christmas Carols, Lutherse Kerk 19:30 Lessons and Carols, Teteringen Zondag 21 december 15:00 Lessons & Carols, Grote Kerk 16:00 Het Feest van het Licht, Johanneskerk 16:30 Concert Capella, Prot. Laurentiuskerk, Ginneken Dinsdag 23 december 15:00 Amphia Langendijk 15:00 De Breedonk Woensdag 24 december 18:15 Aeneas 18:30 Kinderkerstfeest, Lucaskerk 19:30 Doopsgezinde Kerk 20:00 Amphia Molengracht 21:30 Grote Kerk 21:30 Johanneskerk 22:00 Lucaskerk 22:00 Ekklesia in de Markuskerk 22:30 Prot. Laurentiuskerk, Ginneken Donderdag 25 december 10:00 Johanneskerk 10:00 Markuskerk 10:00 Prot. Laurentiuskerk, Ginneken 10:30 Remonstrantse Kerk 10:45 Lucaskerk Woensdag 31 december 19:30 Johanneskerk 24 december, 21:30 uur Kerstavonddienst Grote Kerk Als u geen belangstelling heeft voor S amen en het blad niet meer wilt ontvangen, kunt u dit doorgeven aan het Kerkelijk Bureau: of Pottenbakkerstraat 51, 4813 LB Breda Donderdag 1 januari 10:45 Lucaskerk 11:00 Markuskerk De Kerstherberg is geopend van kerstavond 19:00 uur t/m tweede kerstdag 19:00 uur in het voormalige buurthuis Gerardus Majella in de Odilia van Salmstraat. Meer informatie over deze activiteiten is te vinden in dit blad. S amen in kleur zien? Dat kan: downloaden via Protestantsegemeentebreda.nl of Lucaskerk.nl

2 S amen 2 Colofon S amen is het maandblad van de Protestantse Gemeente Breda. Uitgever Algemene Kerkenraad Protestantse Gemeente Breda scriba: Joke Gurke Koolmees 61, 4822 PP Breda Inleveren kopij De sluitingsdatum voor het volgende nummer is dinsdag 13 januari. Verschijningsdatum is vrijdag 23 januari. Aanleveren van kopij uitsluitend als platte tekst. U krijgt een ontvangstbevestiging. Als dit daags na de kopijdatum nog niet is gebeurd: informeren bij Redactie adres Kopij sturen naar: Redactie Marlies Brandwijk Ger van Dooren Leon Geschiere Adriënne Hoevers - den Hollander Peter Jan Plooy Adreswijzigingen Kerkelijk bureau: Mieke Frankfoorder-Boevé Pottenbakkerstraat 51, 4813 LB Breda Druk: Drukkerij Roggeband, Breda Website Collectebonnen A. Vellen van 20 bonnen met een waarde van 0,75 per bon, totaal dus per vel. B. Vellen van 20 bonnen met een waarde van 1,50 per bon, totaal dus 30,00 per vel. Bonnen kunnen besteld worden door storting / overschrijving van 15,00 of 30,00 (of een veelvoud daarvan) op bankrekening NL91ABNA ten name van de Protestantse Gemeente te Breda (met vermelding van de gewenste soort vellen) Financiën: Postbank NL17 INGB ABN AMRO NL91 ABNA Diaconie Algemeen: Postbank NL89 INGB t.n.v. Diaconie Protestantse Gemeente Breda Diaconie ZWO: Postbank NL14 INGB t.n.v. ZWO groep Protestantse Gemeente Breda/Ginneken Protestantse wijkgemeente NoorderBeemden Website: Predikant ds. W. Bisschop, Elise van Calcarstraat VK Breda, tel Lucaskerk, Tweeschaar AS Breda, tel Protestantse wijkgemeente Midden/Zuid Johanneskerk, Dreef ED Breda (Princenhage), tel Predikant Ds. S. van Meggelen Voorstraat 14, 4268 AL Almkerk Tel of Werkt op maandag, dinsdag en donderdag Markuskerk, Hooghout ED Breda tel Predikant ds. T. van Prooijen, Arenberglaan 168, 4824 RD Breda Werkt op maandag, dinsdag en vrijdag. Evangelische Lutherse Gemeente, Veemarktstraat 11/ Stadserf 3 (achteringang), Breda, tel Wijkpredikant Ds. M.J.A. Schulz, Cherbourglaan 51, 5627 MK Eindhoven, tel Scriba Dhr. J.N. Dijkshoorn, Markendaalseweg 118, 4811 KE, Breda Pioniersplek Noorderlicht Lutherse kerk, Veemarktstraat 11/ Stadserf 3 (achteringang), Breda, tel Missionair werker Berthe van Soest - Daniëlle van Drongelen Jeugdwerker Protestantse Gemeente Breda - t Ginneken Tel Werkt op maandag, dinsdag en donderdag Niels den Toom Studentenpastor, life coach en trainer bij ZuiderZin Tel * Vrijwillige bijdrage voor S amen : Postbank NL17 INGB t.n.v. Prot. Gemeente Breda o.v.v. S amen (Richtbedrag: 25,- per jaar) De Protestantse Gemeente Breda

3 S amen 3 meditatie In houdsopgave Wat kan dat toch voor een nacht zijn? Jaren geleden vond ik op een fancyfair rond de Ledevaertkerk van Chaam bij de boekenstal een klein boekje met een roze en zwarte kaft: Christuslegenden van Selma Lagerlöf; u weet wel, de schrijfster van Niels Holgersson. Het was ooit een bestseller, maar zoals zo veel boeken inmiddels vergeten en terzijde gelegd. Lagerlöf vertelt in het boek een aantal sprookjes en legenden rondom Christus, van geboorte tot opstanding. En ze begint met een verhaal over de kerstnacht. Ik was nog maar een klein meisje, vertelt ze, en op kerstmorgen was de hele familie naar de kerk gegaan. Alleen mijn grootmoeder en ikzelf waren nog thuis. Ik was nog te jong, en oma was te oud om in de slee mee te rijden naar de dienst. Toen vertelde oma een verhaal. Er was eens een man, zei ze, die in de donkere nacht naar buiten ging om vuur te lenen. Overal klopte hij aan, maar niemand deed open. Mijn vrouw heeft pas een kind gekregen, en ik moet vuur aanmaken om haar en de kleine te verwarmen, riep hij naar de dichte donkere ramen. Maar de mensen sliepen en hoorden hem niet. Tenslotte zag hij op het veld een oude herder zitten in het midden van zijn slapende kudde. Bij de herder brandde een vuurtje. Toen de man dicht bij de schapen was gekomen, zag hij dat drie grote honden hem aankeken. Ze sperden hun bek open, alsof ze wilden blaffen, toch kwam er geen geluid uit! De honden vlogen op hem af, maar toen ze de man wilden bijten gehoorzaamden hun kaken niet, en de man werd niet gewond! Nu wilde de man naar het vuur toe. Maar de schapen lagen zo dicht opeengepakt, dat hij nergens een paadje tussen de dieren kon vinden. Daarom sprong hij óp de ruggen van de schapen en liep zo over de dieren naar het vuur. Nu werd het de kleine Selma te veel: Grootmoeder, waarom konden die honden niet bijten, en waarom werden de schapen niet wakker?, vroeg ze. Dat zul je straks horen, zei oma, en ze vertelde verder. Bij het vuur zat de oude herder. Het was een harde, onvriendelijke man. Toen hij de vreemde man aan zag komen pakte hij zijn puntige staf en gooide die met grote kracht naar hem toe. Maar de staf maakte een bocht en vloog zo langs de man heen! Vriend, help me, zei de man, mijn vrouw heeft pas een kindje gekregen en ik moet vuur aanmaken om haar en de kleine te verwarmen. Leen me alsjeblieft wat vuur. De herder wilde liever niet, maar hij was ook wel een beetje bang geworden van die mysterieuze man, dus hij durfde niet te weigeren. Neem zoveel je nodig hebt, zei hij, wetende dat het vuur bijna uit was. Er waren geen stokken of takken meer, alleen nog een gloeiende hoop sintels en kolen. De man boog zich neer, zocht met zijn handen kolen uit de as, en legde ze in zijn mantel. Maar de kolen brandden zijn handen niet, toen hij ze aanraakte, en ook schroeiden ze zijn mantel niet, en hij droeg ze weg alsof het noten of appels waren! Nu was de herder pas echt verbaasd. Wat kan dat toch voor een nacht zijn, dat de honden niet bijten, de schapen niet bang worden, de speer niet doodt, en het vuur niet zengt? Hij riep de man terug, en vroeg hem: Wat is dit toch voor een nacht? En hoe komt het toch, dat alle dingen barmhartigheid betonen?. Ik kan het je niet zeggen als je het zelf niet ziet, antwoordde de man en hij liep weg. De herder was nu toch wel heel nieuwsgierig geworden, en hij volgde op een afstandje de man tot waar hij woonde. Tot zijn schrik zag de herder dat de man zelfs geen hutje had om in te Pagina 3 : Meditatie 4 : Actueel 6 : Opinie 8 : Algemeen Kerkelijk nieuws 9 : Noorderlicht 11 : Diaconie 14 : Nieuws uit de wijken 20 : Geknipt voor u 21 : Mediatheek 22 : Vieringen wonen, maar een grot, met kale, naakte stenen wanden. Nu werd het hart van de hardvochtige herder beroerd, en toen hij dacht aan het arme onschuldige kindje dat daar in die grot misschien wel lag dood te vriezen, greep hij in zijn ransel naar een zachte, witte schapenpels en gaf de aan de vader. Leg het kindje maar daar op, zei hij. Maar op het moment dat hij toonde ook barmhartig te kunnen zijn werden zijn ogen geopend en hij zag wat hij eerst niet had kunnen zien en hoorde wat hij eerst niet had kunnen horen. Hij zag dat om hem heen een dichtgesloten kring van engeltjes met zilveren vleugeltjes stond. En een van hen had een harp in de hand en allen zongen luid, dat die nacht de Verlosser geboren was, die de wereld zou redden uit haar zonden. Toen begreep de oude herder, dat alle dingen zo blij waren, dat ze geen kwaad konden doen. Nu zag de herder overal engelen: ze vlogen langs de hemel, ze zaten in de grot, en bovenop de berg. Hij knielde neer en dankte God, omdat zijn ogen geopend waren, zodat hij in de donkere nacht zoveel moois kon zien, waar hij vroeger niet kon onderscheiden. Het zit m niet in kaarsen of lampen, besloot grootmoeder haar verhaal, het is niet verborgen in zon of maan, maar het enige wat we nodig hebben zijn ogen die Gods Heerlijkheid kunnen zien. Het kerstverhaal begint in de donkere nacht. En daarbij kunnen we aan alles denken, wat in de wereld tot duisternis leidt, aan alles wat duister en somber is in ons eigen leven. Een nacht waarin we bijten en grommen naar vreemden, waarin we onze pijlen afschieten naar iedereen die te dichtbij dreigt te komen. Een nacht waarin we geen uitweg zien, en van niemand hulp durven te verwachten. In die nacht heeft God een Licht ontstoken, met een naam en een gezicht: Jezus, die ons de hand reikt om in Gods lichtkring te komen staan. In deze Adventstijd mogen we bidden voor ogen die dát wonder durven zien. Ogen die geopend worden voor Zijn Heerlijkheid. Het zit m inderdaad niet in kaarsen, hoe mooi ze ook zijn. Het zit m in het toelaten van de verwondering. Om dat kleine, weerloze kind, dat ons hart wil verwarmen en ons leven naar God toegewend wil laten zijn. Opdat wij het donker niet meer vrezen. Gezegende kersttijd toegewenst! Ds. Henrieke ten Thije

4 S amen 4 Actueel Sing Inn, zaterdag 20 december, 14:00 uur Christmas Carols Samenzang Zondag 21 december, Grote Kerk Breda, 15:00 uur Voor dit concert moet entree betaald worden. Toegangskaarten zijn te koop bij de VVV Breda voor 15,00. Zaterdagmiddag voor Kerst, gezellig even sfeer proeven in de stad en dan knus onder de kerstboom belanden. De rode loper ligt voor jong en oud klaar. Hartverwarmend samen kerstliederen zingen in de traditie van Christmas Carols op bekende melodieën, waarvan de teksten zijn vertaald naar het Nederlands door Sytze de Vries. Kathinka Minzinga neemt ons mee in de samenzang en Jetje van Wijk begeleidt ons op de piano. Zegt het voort en zing met ons mee! Plaats: in de sfeervolle kerkzaal van de Lutherse Kerk in hartje Breda, Veemarktstraat 11. Ingang naast café Pieter Aertz. Vrije inloop tussen 14:00 en 15:00 uur. Kathinka Minzinga Zaterdag 20 december, 19:30 uur Festival of Lessons and Carols Zondag 21 december, 16:30 uur Gluhwein met Cappella Breda Is er een betere manier om in een heerlijke kerststemming te geraken? In onze haastige tijd, waarin we nauwelijks aan een rustig moment toekomen, breekt Kerstmis altijd weer te snel aan. Gun uzelf een intiem kerstconcert van Cappella Breda, vrolijk èn stijlvol, om in de beste kerstsfeer te komen. Cappella Breda zingt onder leiding van Daan Manneke; organiste is Jelena Bazova. Op het programma van één uur zonder pauze staan onder meer twee prachtige, kleine kerstvertellingen van de Noord- Duitse barokcomponist Samuel Scheidt. Van de Franse componist Marc Antoine Charpentier zingt Cappella Breda het beeldschone kerstmotet In Nativitatem Domini. De intimiteit van het concert wordt geaccentueerd door tal van kleine bijdragen uit te voeren door verschillende solisten uit het koor. Cappella Breda telt onder haar leden immers vele solozangers. Als in een mozaïek met verschillende stijlen, opstellingen en invalshoeken zingen zij kleine pareltjes uit het rijke Europese kerstrepertoire. Jelena Bazova speelt onder meer een van de zwierige Noëls voor orgelsolo van de Fransman Louis-Claude Daquin. Wij nodigen u uit voor het Festival of Lessons and Carols; een feestelijke en sfeervolle avond gevuld met prachtige liederen, gedichten en verhalen in de aanloop naar Kerstmis. We gaan op weg naar Kerst. J a c q u e l i n e v a n H e e l, justitiepastor, Thea Sprangers, geestelijk verzorger GGZ Breburg, Claudia Bisschops, aalmoezenier KMA/NLDA en diaken Vincent de Haas vertellen bijzondere kerstverhalen vanuit hun werk. We horen hoe Kerstmis wordt beleefd in de gevangenis, op een militair kampement in Uruzgan, in het zuiden van Afghanistan en in de psychiatrie. Het koor Consonne zingt onder leiding van Patrick van Compernolle met op piano Jan Marie Wouters en op fluit Brechtje de Haas. De liederen worden afgewisseld met samenzang. Plaats: Willibrorduskerk, Kerkstraat 1, Teteringen. Gratis toegang. Hanneke Oomen, Augustinusparochie Plaats: Protestantse Laurentiuskerk van Ginneken Toegang: 10,-- Na afloop van het concert is er gelegenheid om in huize Mariëndal naast de kerk van een glaasje glühwein te genieten. De redactie van S AMEN wenst alle lezers en schrijvers van ons blad een gezegend kerstfeest en gelukkig nieuwjaar.

5 S amen 5 High Tea Grote Kerk, vrijdag 9 januari, 12:30 uur Samen werken aan een betere wereld Samen is een het woord waarvoor wij staan. Samen een verandering maken voor de kinderen in Nicaragua en de ouderen in Breda. Wij zijn vijf studenten van de Hoge Hotelschool, onderdeel van de NHTV, die de kans hebben gehad een geweldig evenement neer te zetten. Op 9 januari slaan wij de handen in elkaar met het organiseren van een High Tea in de Grote Kerk, bedoeld om de eenzame ouderen in Breda een mooie dag te bezorgen en om de winst die we maken te gebruiken voor educatieve doeleinden voor de kinderen in Nicaragua. De High Tea staat in het teken van de jaren 50. Voor ons als studenten een tijd vol passionele muziek en mooie gestippelde jurken. Voor onze gasten een tijd van herinneren en teruggaan in de tijd. We hopen zoveel mogelijk mensen samen te brengen en een stapje in de goede richting te zetten met onze winst. vermeldt Sabine Bolleboom, een van de vijf studenten. We voelen ons vereerd dat zoveel mensen de handen ineen hebben geslagen en dit evenement mogelijk hebben gemaakt. De High Tea wordt nog interessanter omdat een expert op het gebied van thee een presentatie zal geven over de nieuwste thee trends. Samen genieten en samen nieuwe dingen ontdekken op het gebied van thee. Wilt u onderdeel zijn van dit mooie evenement en ons helpen zoveel mogelijk winst op te halen, dan bent u van harte welkom deel te nemen aan dit evenement. U kunt contact opnemen via of mailen naar Locatie: Grote Kerk Breda Entree: 19,50 (inclusief tour door de Grote Kerk, eten en drinken) Tijd: 12:30 tot 17:00 uur Sabine Bolleboom Filmavond, maandag 12 januari, 19:30 uur Hadewych filmcyclus: Tragische Heldinnen Clicktip 52 Click in het menu op de website op Diaconie en click daar op Collecterooster. Via de link Planning collecte 2015 ontdek je waarvoor de collecte gehouden wordt Informatie: Rob Snijders Hoe hyperrealistisch Hadewych ook aandoet, voor Bruno Dumont is zijn film uit 2009 juist surrealistisch: een allegorie over de zoektocht van de ziel naar genade. Hij liet zich inspireren door Hadewych, de 13 e -eeuwse Vlaamse mystica, enerzijds gedreven door haar verlangen naar eenwording met God, anderzijds door haar besef van de onmogelijkheid daarvan. Dit is ook wat de jonge novice Céline ervaart, de tragische heldin uit Hadewych. De nonnen in het klooster vinden haar veel te ver gaan in haar religieuze ijver en sturen haar terug te wereld in om daar naar verlossing te zoeken. In Parijs komt ze in contact met een moslim uit de banlieu. Hij brengt haar op het spoor van een radicale stap om zo dichter bij haar Verlosser te komen. Vragen te over na het zien van deze film. Vindt Celine genade? Ziet ze of is ze ziende blind? En hoe zit het met Gods gerechtigheid? Kortom: is Celine een mystica pur sang of zien we een illusie van het religieuze en dus van het al te menselijke verlangen naar rituelen en symbolen? Plaats: O.L.V. ten Hemelopneming, Markt 32, Prinsenbeek Woensdag 14 januari, 20:00 uur Eindelijk thuis De verloren zoon - verkenning van een schilderij en de spiritualiteit van Henri Nouwen Rembrandt van Rijn is beroemd geworden door de lichtval in zijn schilderijen. In zijn werk De verloren zoon komt die lichtval goed tot uiting: de werking van het licht, onderstreept de inhoud van het verhaal. Wij willen graag, met Rembrandt, ons licht laten schijnen op de drie hoofdpersonen in het schilderij; de vader, de verloren zoon én de thuisgebleven zoon. We gaan het schilderij verkennen: welke aspecten van ieder zien wij? Welke van die aspecten herkennen we bij onszelf? We doen deze verkenning met beelden van het schilderij, we putten uit het boek Eindelijk thuis van Henri Nouwen en we gaan met elkaar in gesprek. Op deze manier gaat het verhaal in bredere en diepere zin voor ons leven. De avond wordt geleid door Marlies Schulz. Plaats: Markuskerk, Hooghout 96 Woensdag 21 januari, 19:30 uur De economie van goed en kwaad Voordracht door Prof. dr. Johan Graafland over de econoom Sedlacek. Na de inleiding is er ruimte voor debat. In 2012 publiceerde de Tsjechische filosoof-econoom Sedlácek het spraakmakende boek 'De Economie van goed en kwaad. De zoektocht naar economische zinge-

6 S amen 6 ving van Gilgamesh tot Wall Street'. Met dit boek wekte Sedlácek internationaal de interesse voor het debat over ethiek en economie bij een ongekend breed publiek. Sedlácek geeft in zijn boek een tegendraadse analyse. Zijn stelling is dat de economie eigenlijk gaat over de vraag van goed en kwaad. Aan de hand van de oudste verhalen uit de mensheid laat hij zien dat ethiek altijd belangrijk geweest is in de economie. Maar de oude verhalen laten ook zien dat de mens altijd meer wil. De economische vooruitgang lijkt te worden gedreven door hebzucht, eigenbelang, en dierlijke instincten. Deze avond komen de vragen die Sedlácek stelt aan de orde: Wat zeggen de oude verhalen over goed en kwaad in de economie? Wat is het verband met de oorzaken van de economische crisis? Zal de mensheid ooit in staat zijn een werkelijke duurzame welvaartsgroei te creëren? Of moeten wij tevreden zijn met genoeg en het streven naar welvaartsgroei opgeven om werkelijk vrede te vinden? Johan Graafland is econoom en theoloog en gespecialiseerd in filosofie van de economie, economische ethiek, bedrijfsethiek/ maatschappelijk verantwoord ondernemen en christelijke visie op economie. Zijn onderzoek op het gebied van economische ethiek betreft de moraliteit van economische instituties, zoals marktwerking en de rol van de overheid. Als theoloog doet Graafland onderzoek naar de relatie tussen christelijke ethiek en economie. Daarnaast heeft hij verschillende empirische onderzoeken gedaan naar de invloed van het geloof op maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen. Plaats: Lucaskerk, Tweeschaar 125 Opinie De engel... Het is al jaren geleden, ik herinner het me nog goed. Het was druilerig weer, niet zoals je dat met Kerst verwacht; het hoort dan toch te sneeuwen? Ik was een eindje omgegaan om bij alle huizen even binnen te gluren. Ik doe dat graag omstreeks Kerst: overal kerstbomen, de ene nog mooier opgetuigd en verlicht dan de andere. Het was stil in de straat, bijna iedereen was thuis. Bijna, want het huis tegenover ons was donker; de overburen waren weg. Het pad naar het huis was afgesloten met een hekje waarnaast de brievenbus stond. t Is dat ik het hoorde, anders had ik hem in het donker niet opgemerkt. Hij zong met een hoog stemmetje de herdertjes lagen bij nachte, ze lagen bij nacht in het veld. Het klonk niet blij, en bij nachte en veld klonk het of hij niet precies begreep wat hij zong. Hij zat op het hekje. Ik schatte hem een jaar of vier en hij had geen jas aan. In de linkerhand hield hij een dennentak en hij zong als iemand die weet dat niemand luistert. Toen hij mij zag, stopte hij abrupt! Daag, zei ik, wat doe jij, waar woon jij? Zijn haar was nat, er hing een regendruppel aan zijn neus en hij keek me mistroostig aan. Ik woon in de hemel, verklaarde hij op een toon alsof dat geen pretje was. Ik ben een engel en ik zoek de herders. Ik wist even niet wat ik zou zeggen. Hoe komt zo'n joch daarop? Hoezo zoek je de herders? vroeg ik eindelijk. Ik moet hun over Jezus vertellen, zei hij op een toon alsof hij nog nooit zo n sufferd was tegengekomen. Ben jij een herder? Ik dacht daar even over na. Wij hadden thuis een parkiet, de kat was al een tijdje van huis en onder de vloer woonden een paar muizen. Of dat genoeg was om voor herder door te gaan? Ik heb wel een paar dieren waarvoor ik zorg, gaf ik toe. Hij sprong van het hekje en kwam naar me toe. Jij bent het vast, ik ga met je mee, zei hij beslist. Hij was doorweekt en ik loodste hem gauw ons huis binnen. Ik wou hem even goed afdrogen, maar hij liet zich niet van zijn doel af brengen. Waar zijn de beesten? vroeg hij meteen. Ik liet hem de parkiet zien, die bij ons in de keuken is gehuisvest; hij keek wat bedenkelijk alsof hij andere ideeën over een kudde had. Ik verklaarde snel dat de kat van huis was en de muizen sliepen, en dat hij die nu niet kon zien. Hij leek zich bij die verklaring neer te leggen, want hij liet nu rustig toe dat ik hem uitkleedde en afdroogde. Mijn vrouw had net de kinderen naar bed gebracht en kwam de trap af. Zij keek verbaasd van het onverwachte bezoek naar mij. Dit is een engel, legde ik uit, en wij zijn herders, hij zocht ons. Oh? zei ze vragend, en ik vertelde waar de engel aan mij was verschenen. Even later zat hij in een broek en een trui van mijn zoon met een glas warme melk en een boterham voor zich. Zijn naam en adres kreeg ik niet uit hem; hij kwam uit de hemel, hij ging de herders de blijde boodschap vertellen en hij had hen eindelijk gevonden! Terwijl ik de kamer uitging om de politie te bellen, hoorde ik hem blij vertellen over Jezus die in de stal geboren was. En mijn vrouw luisterde... De wachtcommandant bij de politie hoefde mijn hele verhaal niet eens te horen. Hij wist precies wie de engel was. Hoe is het mogelijk, zei hij, het was gister precies hetzelfde; toen is hij uren van huis geweest, zijn vader en moeder waren helemaal overstuur. Die bleken niet ver bij ons vandaan te wonen en de politie waarschuwde hen meteen. De naam van het jongetje had ik misschien wel kunnen raden. Ik liep grinnikend naar beneden. De engel lag op de bank te slapen. Je raadt het nooit, zei ik, Sammie heet hij... Sammie van de Hemel. We schaterden het uit. De ouders waren binnen de kortste keren bij ons. Het was volkomen onduidelijk hoe hij hun huis uitgekomen was. Mevrouw van de Hemel knuffelde haar engel maar eens goed, hij sliep nog half. Ik heb de herders gevonden, mama, zei hij. Toen de bezoekers weer naar huis gingen, was hij klaarwakker en wilde me nog wat zeggen. Zul je de boodschap verder vertellen, ja...? Ik lachte en beloofde het plechtig. Hoe was het mogelijk:... Van de Hemel... Sammie. Een echte engel! Piet Winsemius

7 S amen 7 Wer aufbricht, kommt auch heim In september/oktober heb ik de Ökumenische Pilgerweg gelopen. Die loopt oost-west van Gorlitz naar Vacha, dwars door de voormalige DDR en ter hoogte van Leipzig. Het is een 420 k m l a n g t r a j e c t, onderdeel van de route van Leningrad naar S a n t i a g o d e Compostella. Bijna onvoorstelbaar dat pelgrims dit vroeger liepen (en weer terug!). De Ökumenische Pilgerweg is beschreven in een handzaam boekje dat via internet te bestellen is. Daarin staan ook de overnachtingsadressen. Die zijn heel bijzonder: kloosters, kerkjes en gemeenschapshuizen van kerken. Het weidse Saksische landschap. Ik heb vooraf de pelgrimszegen ontvangen van Rob van Uden. Hij gaf mij twee pelgrimspsalmen mee: psalm 120 en 122. En een opdracht: na afloop een Jacobsschelp ophangen in de kerk van het Kapucijner klooster in Meersel-Dreef. Het was een bijzondere ervaring om met je rugzak van plaats tot plaats te trekken en elke avond weer een herberg te vinden. Ontvangen te worden door mensen die kerkelijk erg betrokken zijn en de gesprekken met hen en met medepelgrims. Vaak ging het ook over het oude Oost- Duitsland en wat er gewonnen is, maar ook verloren met die Wende. Ik kan het iedereen aanbevelen. En door een prachtig landschap te lopen, over de oude Via Regia ( Koninklijke weg ), een belangrijke weg in de Middeleeuwen. De oorsprong ervan gaat terug tot de 8e en 9e eeuw. Talloze legers, onder andere de Napoleontische, zijn via dit netwerk van wegen oost- en westwaarts getrokken en de route vervulde een cruciale functie in het middeleeuwse pelgrims-, cultureel- en handelsverkeer. Het kerkje in Stedten met onderkomen voor pelgrims in de torenkamer. In ongeveer 15 etappes heb ik het traject afgelegd. Erfurt en Leipzig, die op de route liggen, zijn erg de moeite waard. Maar het zijn toch vooral de dorpjes en kleine stadjes langs het Pelgrimspad of waar je overnacht, die indruk maken. Het sociale leven dat de lokale kerken met heel veel inzet dáár levend houden in hun gemeenschapshuizen. En tussen die dorpjes en stadjes, het weidse landschap. Over dat pelgrimsverleden zegt Johan Huizinga in zijn Herfsttij der middeleeuwen : de bedevaart (was) aanleiding tot allerlei vermaak en vooral tot verliefde besognes. Zij werden in de literatuur dikwijls als gewone plezierreisjes behandeld. ( ) Geen wonder, dat de ernstige mannen der moderne devotie in de bedevaarten weinig nut zien. Die vele bedevaarten doen, worden zelden heilig, zegt Thomas a Kempis, en Frederik van Heilo wijdt aan de zaak een afzonderlijk tractaat Contra peregrinantes [Tegen de pelgrims]. Overbodig te zeggen dat dat over vroeger gaat en met het heden niets te maken heeft! Victor Witter

8 S amen 8 lgemeen Kerkelijk nieuws Van de voorzitter Afgelopen week zat ik op een avond wat te snuffelen in mijn bibliotheek. Tussen de kerstboeken (kerstverhalen en kerstgedichtenbundeltjes) vond ik een tekencahier uit Het was mijn kerstwerkstuk uit dat jaar. Het werk van het toen net elfjarige meisje. Een schrift vol Bijbelteksten, gedichtjes en zelf ingekleurde kerstplaatjes. de plannen (en de noodzaak daartoe) en verder zijn alle ambtsdragers in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen of zorgen te uiten. Op deze vragen en zorgen zullen we 12 januari (de volgende vergadering (onder leiding van mevrouw De Vos) ingaan en zullen we ook met elkaar de discussie aangaan over de plannen. Inmiddels zijn drie alternatieve plannen ontvangen. Die worden op dezelfde wijze als de overige scenario s door het CvK doorgerekend en vervolgens besproken. De vergadering van 24 november was ook in een ander opzicht bijzonder. Er waren toehoorders aanwezig. Mensen die geen ambtsdrager zijn, maar die de vergadering van de AK bijwoonden omdat die in principe openbaar is. Het laat zien dat het veranderingsproces leeft in onze gemeente en dat er zorgen zijn over het veranderingsproces. Dat is heel begrijpelijk. We hopen op korte termijn, maar in ieder geval na 12 januari, een gemeentevergadering te beleggen waar de plannen voor de gehele gemeente zullen worden toegelicht en waar alle gemeenteleden in de gelegenheid gesteld wordt om mee te praten. Zonder enige moeite kon ik me in gedachten verplaatsen naar dat klaslokaal van die kleine dorpsschool in de Betuwe. Er stonden geen kerstbomen in school, de school was ook niet versierd met lichtjes, slingers, of een kerststal. Niets van dat alles. Maar in de klas hing een sfeer van hoopvolle en gespannen verwachting. Met rode konen zaten alle kinderen ijverig te werken aan hun kerstschrift en tot grote vreugde van alle vijfde- en zesdeklassers, vertelde de meester aan het eind van de middag een prachtig kerstverhaal. Ja, dan mocht er een kaarsje branden in de schemering van de klas! Al bladerend door het schriftje vroeg ik me af hoeveel dat meisje begrepen zal hebben van datgene dat ze in haar (toen al) kriebelige handschrift heeft opgeschreven. Het verhaal begon namelijk met de zondeval (Genesis 3:16) en ging via de straf (Genesis 3:19) en de genade verder met de Messiaanse profetieën en het geslachtsregister. In een schriftje kwam min of meer de hele bijbel aan bod. Met vertedering dacht ik terug aan die tijd, me tegelijkertijd realiserend dat die tijd voorgoed voorbij was. Maar die ervaring van toen maakt dat advent en kerstmis wat mij betreft nog steeds een tijd is van knus en gezellig bij elkaar zijn. Een tijd van cocooning. In de afgelopen maand heeft de AK tweemaal vergaderd. Ik heb u vorige maand al verteld dat de AK op 10 november de volledige vergadering zou wijden aan het bespreken van het veranderingsproces en de aangedragen scenario s. Die vergadering heeft er toe geleid dat er een zestal scenario s besproken is op de eerste vergadering van alle ambtsdragers op 24 november. Die vergadering zou geleid worden door een onafhankelijk voorzitter (mevrouw Atie de Vos, gemeenteadviseur). Helaas kon mevrouw De Vos op het laatste moment niet aanwezig zijn vanwege familieomstandigheden. Na intern beraad hebben we besloten om de vergadering wel door te laten gaan, maar in plaats van met elkaar in discussie te gaan, de vergadering vooral te gebruiken voor informeren en inventariseren. Kortom tijdens de vergadering is een toelichting gegeven op Zoals u wellicht weet is onze studentenpastor ds. Niels den Toom recent ook aangesteld als geestelijk verzorger van Thebe. De AK is verheugd u te kunnen meedelen dat ds. Den Toom in de dienst van 28 december in de Johanneskerk een zending zal ontvangen voor zijn werk bij Thebe. Elders in deze S Amen leest u hier meer over. We maken ons op voor Kerstmis Het was een veelbewogen jaar. De Algemene Kerkenraad is er steeds van doordrongen geweest dat een veranderingsproces elk veranderingsproces - veel emoties oproept, want willen we immers niet allemaal het liefst alles bij het oude laten? De tijden veranderen echter en we zien ons geplaatst voor problemen. Problemen die niet uniek zijn voor Breda, maar die op grote schaal spelen. De kunst is om in een zorgvuldig en transparant proces, met respect voor ieders verantwoordelijkheid en met vertrouwen in elkaar, te komen tot een oplossing waar we als PGB in gezamenlijkheid de schouders onder willen zetten. De tijden veranderen en de problemen die zich daarbij openbaren, vragen een open blik en vertrouwen in de toekomst. Laten we die toekomst tegemoet treden met de ervaringen die we in het verleden hebben mogen opdoen en die ons als gemeente gevormd heeft. Dat is een stevige basis waarop onze gemeente in welke vorm dan ook zal kunnen bloeien. Of met de woorden uit Psalm 1: Hij zal zijn als een boom, geplant aan stromend water. Op tijd draagt hij vrucht, zijn bladeren verdorren niet. Alles wat hij doet komt tot bloei. Laten we de komende weken, de weken rondom Kerstmis, gebruiken voor een moment van reflectie vanuit het besef dat het Kind van Bethlehem ons elk jaar weer een nieuwe kans, een nieuw begin voor ogen houdt. Bij een 11-jarige meisje werd bijna een halve eeuw geleden het kerstgevoel gevormd in een schemerige klaslokaal, werkend aan haar kerstwerkstuk. Ik wens u namens de AK een heel knusse en gezellige kerst, met of zonder kerstboom, lichtjes, kaarsen of kerstdiner. En voor al die mensen voor wie deze wens om wat voor reden

9 S amen 9 dan ook niet uit kan komen wil ik eindigen met een gedichtje uit dat oude kerstschriftje. Geschreven op de laatste bladzijde in hetzelfde kriebelige handschrift: Late kerstboodschap Voor hen voor wie geen kerstboom werd verlicht. Voor wie kerstavond donker is gebleven. Aan wie geen kerstboodschap werd doorgegeven. Voor hen heeft kerstfeest nog dit laat bericht: Nog is de stal van Bethlehem verlicht! Nog kunt ge gaan, nog is de deur niet dicht! Namens de AK, Olda Bode-Nuis, voorzitter Uw kerk in balans De Protestantse Gemeente te Breda heeft meerdere gebouwen, maar in alle kerken van de Protestantse Gemeente te Breda zingen we, bidden we, praten we, vergaderen we en bezinnen we ons. We helpen mensen binnen en buiten de kerk, kortom op spirituele- en praktische wijze proberen we gemeenten van Christus te zijn, in deze tijd en in Breda. We doen dat op onze manier, met onze eigen accenten, met als motto: Kerk in de buurt Met een hart voor mensen, met hun lief en leed, klein en groot Met een boek vol verhalen, van God en de mensen Met een uitgestoken hand, om te helpen en aan te sporen Met een luisterend oor, om te troosten en te bemoedigen Voor klein en groot, jong en oud In Gods naam De kerk is op dit moment uit balans! Veel kerken in Nederland staan om verschillende redenen financieel onder druk. Ook wij, als Protestantse Gemeente te Breda, zijn midden in een veranderingsproces aangekomen. Wij streven er naar om, net als in een gewoon huishouden, de inkomsten en de uitgaven in balans te brengen. Op dit moment en de komende maanden voeren we overleg en gaan we met u als gemeenteleden de discussie aan om weer een gezonde balans te bereiken. Daarom is uw bijdrage aan de financiën van uw kerk van groot belang en is het onze verplichting de uitgaven terug te dringen. Uw Kerk in balans, de geplande financiële situatie voor 2015 De financiële situatie van de Protestantse Gemeente te Breda is al jaren niet rooskleurig. Ook voor 2015 moeten wij u een gepland tekort melden. De totale ontvangsten voor 2015 zijn begroot op en de totale uitgaven op Dat betekent een verwacht tekort van Dat is een hoog bedrag en verklaart ook waarom dringende maatregelen getroffen moeten worden om Uw Kerk vanaf 2016 weer in balans te brengen. De Aktie Kerkbalans 2015 wordt gehouden in de periode van 18 t/m 31 januari. Degenen die zich niet hebben opgegeven voor digitale afhandeling van hun vrijwillige bijdrage, worden door een vrijwilliger van de Aktie Kerkbalans twee maal bezocht. Eerst om de u bekende Kerkbalans enveloppe te overhandigen en ongeveer 10 dagen daarna opnieuw om uw (hopelijk positieve) antwoord weer op te halen. In de Kerkbalans enveloppe treft u een informatiefolder aan over het werk en een beknopt financieel beeld van onze Protestantse Gemeente te Breda. Op een bijgesloten antwoordstrook kunt u aangeven hoeveel u in 2015 denkt te kunnen bijdragen aan het kerkelijk werk in Breda. De retourenveloppe met de door u ingevulde antwoordstrook gaarne gereed leggen voordat de Kerkbalans vrijwilliger weer bij u aanbelt. Of u gebruikt de bijgesloten envelop om uw strookje op te sturen. Ook al is uw band met de Protestantse Gemeente te Breda in de loop der jaren wat minder geworden, u weet dat u er altijd op kunt terugvallen. Uw bijdrage wordt niet alleen besteed aan de instandhouding van gebouwen, maar ook aan pastorale zorg en plaatselijke projecten en activiteiten. Geven aan de kerk geeft daarom voldoening. Want u investeert in iets van blijvende waarde. Met een aan: kunt u kenbaar maken dat u digitaal wilt bijdragen, dus dan geen lopers aan de deur. Jan Noordermeer Voorzitter Werkgroep Kerkbalans College van Kerkrentmeesters PGB Voor meer informatie over Noorderlicht kunt u terecht op de website Volg hen op Facebook: Noorderlicht Breda Afscheid van Berthe van Soest en het Noorderlicht Tijdens de Bredase cultuurnacht op 23 januari wordt op een ludieke manier afscheid genomen van Berthe van Soest en het missionair project Noorderlicht. Omdat de cultuurnacht om 19:00 uur geopend wordt en dan ook de Zwarte Madonna in onze kerk voor het publiek toegankelijk moet zijn beginnen wij het afscheid van Berthe om 18:30 uur met een korte bijeenkomst in de kerk. Naast een paar korte bijdragen zal ook Lian Waas, de kunstenares die de Zwarte Madonna gemaakt heeft, haar werk aan ons presenteren. Daarna is er gedurende de avond in het achterhuis van de kerk volop gelegenheid om persoonlijk afscheid van Berthe te nemen. Wie nog mee wil doen aan een verrassing voor Berthe kan zich daarover via informeren. Uiteraard zullen wij u geheel in de traditie van het Noorderlicht een high evening tea aanbieden! U bent van harte welkom! Datum: 23 januari Plaats: Lutherse Kerk Tijd: 18:30 uur Marlies Schulz

10 S amen 10 lezing prof Wessels, maandag 26 januari, 20:00 uur Bijbel en Koran over godsdienst en politiek Niet 2001, toen Arabische terroristen de Twin Towers in New York vernietigden, maar 2008 met het begin van de financiële crisis is het belangrijkste jaar van het eerste decennium van de 21ste eeuw, vindt de Britse historicus David Priestland in zijn Mechant, Soldier, Sage. A History of Power. Het jaar 2008 hoort thuis in het rijtje 1917, 1929, 1945 en jaren waarin de wereld politieke, sociale en economische aardverschuivingen kende, zo begint hij zijn boek. Hoe deze crisis precies eindigt weet ook hij niet, maar wel wat de oorzaak is: de overheersing van de handelaren, zoals hij bankiers, ondernemers en andere kapitalisten noemt (NRC 28 september 2012). Hoe zien Bijbel en Koran de verhouding tussen wijsheid, macht en rijkdom? Het antwoord op die vraag kan gegeven worden door stil te staan bij het voorbeeld van de grootste vorst die Israël ooit heeft gekend: koning Salomo, of Sulayman zoals de Koran hem noemt. Welke spiegel wordt de (geestelijke, politieke/ militaire en economische) leiders voorgehouden? Prof. dr. Anton Wessels was van 1978 tot 2002 hoogleraar aan de Theologische Faculteit van de Vrije Universiteit met als vakgebied godsdienstwetenschap in het bijzonder de islam. Hij werkte vóór die tijd jarenlang in Egypte en Libanon. Hij publiceerde op het gebied van de verhouding tussen islam en christendom en de verhouding tussen Evangelie en cultuur. Gratis toegang. Aanmelden per via Gratis app voor Advent en Kerst Het Nederlands Bijbelgenootschap komt met een gratis app om te gebruiken tijdens Advent en Kerst. Van 1 december tot en met 6 januari kun je elke dag een inspirerende tekst lezen uit de Bijbel in Gewone Taal. Bij elke tekst staat een vraag om over na te denken. De app komt beschikbaar voor ios en voor Android. Voor ios is de app te downloaden in de App Store. Voor Android is de app te downloaden in de Google Play Store. Nieuwe website: debijbel.nl Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft een nieuwe website gelanceerd: debijbel.nl. Iedereen kan hier altijd gratis de Bijbel lezen. Voor leden van het NBG is er extra informatie te vinden en is er een groter aanbod aan vertalingen, die je kunt lezen en met elkaar kunt vergelijken. De site is geschikt voor smartphone en tablet. Op de bijbel.nl is uitleg te vinden over allerlei onderwerpen uit de tijd en cultuur van de Bijbel, geschreven door bijbelwetenschappers en theologen. Daarnaast biedt debijbel.nl veel archeologische illustraties, een tijdlijn, foto s en video s. Ook alle studieaantekeningen uit de NBV-Studiebijbel staan op de website. Op de bijbel.nl zijn de volgende bijbelvertalingen voor iedereen gratis online beschikbaar: De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV), de NBG-vertaling uit 1951 (NBG 51) en de Statenvertaling. Andere vertalingen, waaronder de Bijbel in Gewone Taal en de Herziene Statenvertaling en alle extra s zijn alleen beschikbaar voor leden van het Nederlands Bijbelgenootschap. Als je bijvoorbeeld de gelijkenis over de wijngaard in Mattheüs 21 leest, kun je klikken op de woorden wijnpers en uitkijktoren. Dan krijg je illustraties te zien die duidelijk maken wat je je erbij moet voorstellen. En het Johannesevangelie in de Bijbel in Gewone Taal kun je bijvoorbeeld vergelijken met De Nieuwe Bijbelvertaling en dan meteen in een artikel lezen waarom het begin van het evangelie zo anders klinkt in deze nieuwe vertaling. Dankzij debijbel.nl ontdek je zo van alles over de Bijbel. Namens het Nederlands Bijbelgenootschap, Diny Fockens-Brink (Terheijden) Protestants Christelijke Ouderenbond, afdeling Breda 15 januari: Uitstapje naar de seniorenexpo in Veldhoven U kunt zich hiervoor nog aanmelden. Leden van een ouderenbond reizen gratis mee en betalen geen entree. Nietleden zijn ook van harte welkom; zij betalen een bijdrage in de kosten van slechts 7,--. Vertrek om 10:45 uur vanaf de Markuskerk; vertrek vanuit Veldhoven om 17:00 uur. Meldt u zich snel aan bij het secretariaat onder vermelding van uw naam en telefoonnummer of adres. Er zijn 50 plaatsen beschikbaar. Consumpties en lunch zijn voor eigen rekening. 12 februari: Themamiddag-Ledenvergadering Voorafgaand aan de ledenvergadering wil het bestuur met de aanwezigen praten over de resultaten van de onlangs gehouden enquête. Na de pauze volgt de ledenvergadering. Naast het vaststellen van de jaarverslagen, de bestuursverkiezing en andere vaste items wordt ook het beleid besproken. U wordt allen van harte uitgenodigd van 14:00 uur tot 16:00 uur in de Markuskerk, Hooghout 96, Breda. Voor informatie over de PCOB en voor eventueel vervoer op de themamiddagen kunt u terecht bij de secretaris van de afdeling Breda, mevrouw Wilma Bondzio-Hupkens, of Wilma Bondzio-Hupkens

11 S amen 11 Diaconie Breda-Wismar-Arad Werkbezoek Arad 31 oktober 4 november Na een voorspoedige reis landen Pieter Harder en ik s middags op de luchthaven van Timisoara in Roemenië. Daar stond ds. Béla Tothpal ons al op te wachten. Het was geweldig om hem weer te ontmoeten als vrij man! Gewoon over alles te kunnen praten met elkaar in alle rust ervoeren wij wederzijds als heel bijzonder! In de kerkzaal in Arad werden wij hartelijk ontvangen door de reeds aanwezige gemeenteleden. Aansluitend was er een kerkdienst want 31 oktober is Hervormingsdag en die traditie is daar nog springlevend. Zaterdag was een dag voor ontspanning en reden we met het gezin Tothpal en enkele gemeenteleden richting Mako (H) voor een bezoek aan een thermaal bad. Zondagmorgen vierden wij in een mooie kerkdienst het Heilig Avondmaal. Behalve de predikant en enkele kerkenraadsleden deden ook Pieter en ik mee in de liturgie en mocht ik een groetwoord uitspreken namens u allen. Organist Bela junior s Middags was er, zoals gebruikelijk bij ons werkbezoek, de extra kerkenraadsvergadering om met hen alle vreugden en zorgen te bespreken. Wij konden hen o.a. vertellen dat zij ook dit jaar weer kerstpakketten zouden kunnen maken dankzij een royale gift van onze vroegere voorzitter Klaas de Bruijn. Blij verrast waren zij dat het ook dit jaar mogelijk is, want kerstpakketten maken en uitdelen is in de gemeente een dierbare traditie! De maandag werd besteed door eerst een bezoek aan het Bejaardenhuis te brengen waar we een gesprek hadden met de directrice mw. Fira Popa. Zij sprak namens alle bewoners haar dank uit voor alle hulp die zij, nu al zovele jaren, vanuit Breda ontvangen. Op dit moment zijn er 140 bewoners, maar in de winter kan dit gemakkelijk oplopen tot omdat het voor ouderen die op straat leven dan te koud wordt om daar te overleven. Hierna gingen we naar het Kindertehuis waar wij een gesprek hadden met Andrea, de assistente van de directrice Ana Christea, die, zo had zij mij via de al gemeld, jammer genoeg ons niet kon ontmoeten omdat zij met vakantie was. Ook met haar een goed gesprek gehad. Ook zij zijn ons zo dankbaar voor alles wat zij krijgen, want ook in Roemenië zijn de bezuinigingen in de zorg zeer merkbaar. Na toegezegd te hebben dat wij ons best voor hen zullen blijven doen, namen wij weer afscheid. Na een gezamenlijke maaltijd in de kerkzaal en een gezellig samenzijn was het de volgende morgen weer tijd om afscheid te nemen. Bezoek bejaardentehuis Groetwoord

12 S amen 12 Hoe gaat het nu met ds. Tothpal en zijn gezin? Wij kunnen eigenlijk niet anders dan melden dat het hem en zijn gezin weer goed gaat. Ze zijn dolgelukkig dat ze weer bij elkaar zijn. Vorige week zijn zij, vanuit een mini 2- kamerflatje, verhuisd naar een, naar Roemeense begrippen, goede etagewoning waarin de kinderen (12 en 17 jaar oud) nu elk weer een eigen slaapkamer hebben. Het was een hele nare tijd, maar zij blijken in staat de draad weer op te pakken en positief vooruit te kijken. Uiteraard zijn er nog wel voorwaarden verbonden aan zijn vervroegde vrijlating. Zo mag hij van de rechter de komende 1,5 jaar zijn ambt als predikant niet uitoefenen. Grofweg betekent dit dat hij niet formeel in toga mag optreden. Maar samen met andere gemeenteleden een kerkdienst houden kan wel. Zolang hij zijn toga niet aan heeft is hij gewoon een gemeentelid. Ook bij de viering van het Avondmaal zondagmorgen was dat duidelijk. Bij een begrafenis van een vriend kon hij geen pastor zijn, maar wel als goede vriend uit de bijbel lezen en troostende woorden spreken. Zo laveren hij en zijn gemeente op het randje van wat wel en niet kan. Verder ligt er nog de, bij de veroordeling in februari 2013 aan de bisschop toegekende, vordering van ongeveer ,-. Tot nu toe is daar nog geen cent van gevorderd, simpelweg omdat ds. Tothpal geen eigen inkomen had. Als nu blijkt dat er eind februari 2016 nog steeds niets ingevorderd is, vervalt deze vordering omdat naar Roemeense wet daar 3 jaar voor staat. Het is dus duidelijk dat ds. Tothpal de komende 1,5 jaar formeel geen inkomen moet verwerven om deze molensteen kwijt te kunnen raken. Echter, mocht het zo zijn dat de bisschop ergens in deze komende 1,5 jaar toch een bedrag kan invorderen, al is het maar 1, dan gaat opnieuw een termijn van 3 jaar in. De toekomst Reeds voordat ds. Tothpal veroordeeld werd, waren hij en zijn vrouw Renata begonnen met het houden van bijen. Dit wordt door de overheid ook gestimuleerd. Van ongeveer een bijenvolken heeft men een bescheiden inkomen. Op dit moment heeft Renata (het bedrijfje staat op haar naam) nog 140 volken. Deze staan bij haar ouders in Hongarije. Het komende jaar gaat ds. Tothpal hard aan het werk om deze volken te vermeerderen tot 250, waarmee dan, als alles goed gaat, vanaf zomer 2016 de honing een inkomen zal opleveren. Daar dit veel werk en tijd kost is het plan om zoveel mogelijk de bewerking van de bijenvolken te mechaniseren, zodat hij zijn pastorale arbeid in de gemeente kan blijven verzorgen, want dat blijft het allerbelangrijkste! Veel hebben we gesproken over de toekomst van de gemeente. Prioriteit nummer één is om kerkelijk onderdak te vinden. Zomaar een groep te blijven die los staat van enige kerkelijke structuur heeft weinig toekomst. Er zijn nog wel een paar mogelijkheden die onderzocht zullen worden, maar of dit gaat lukken blijft onzeker. Grote dankbaarheid Het is niet goed te beschrijven hoe dankbaar deze mensen zijn dat zij ons en Wismar als partnergemeenten hebben. Het weten dat er mensen zijn die er voor hen waren in deze barre omstandigheden en naast hen bleven staan, was en is van onschatbare waarde. Niet alleen in de praktische dingen, maar dat er constant aan hen gedacht en voor hen gebeden werd hebben ds. Tothpal, zijn vrouw en hun gemeente de kracht gegeven om vol te houden. Toen ik hem vroeg hoe hij zich in de gevangenis staande had kunnen houden, zei hij dat o.a. de kaarten en brieven vanuit Nederland, die hij elke dag binnenkreeg, hem vleugels hadden gegeven. Ook het weten dat er voor zijn gezin gezorgd werd en dat zijn gemeente doorging en sterk bleef, maakten dat hij zijn tijd daar ook psychisch aankon. Een speciale dank voor allen die hierin een bijdrage geleverd hebben had Renata Tothpal aangaande de financiële ondersteuning van het gezin. Het was voor hen al moeilijk genoeg dat haar man en de vader van hun kinderen in de gevangenis zat, maar hadden wij hen niet ondersteund dan had zij niet in Arad kunnen blijven wonen, simpelweg omdat zij van haar inkomen geen huur had kunnen betalen. Dan hadden zij noodgedwongen bij haar ouders in een klein dorpje in Hongarije moeten intrekken, wat weer tot gevolg gehad zou hebben dat de kinderen van hun school weg hadden gemoeten, enzovoort, vult u zelf de rest maar in. Dankzij onze bijdragen konden zij toch min of meer gewoon hun leven leiden. Zo concreet had ik mij dat niet gerealiseerd. Daarnaast was ook iedere kaart die Renata voor haar en de kinderen uit de postbus viste, zoals zij letterlijk zei: een klein cadeautje dat mijn dag maakte tot een zonnige dag! Tot slot Uit de veelheid van indrukken en gesprekken heb ik geprobeerd u een beeld te geven van de situatie in Arad. Het zal u duidelijk zijn dat naast onze aandacht op het persoonlijke en geestelijke vlak ook de praktische, financiële hulp voorlopig nog hard nodig is. Tot nu toe heeft u hen geweldig geholpen en nog altijd ontvangt onze penningmeester regelmatig grote en kleine bijdragen. Ontzettend bedankt daarvoor!! En wij hopen dat u hen zult blijven steunen. Er is veel onrecht in deze wereld waar wij niets aan kunnen veranderen, maar bij onze partnergemeente in Arad kunnen wij allemaal samen het verschil maken! Bijzondere hulpgoederen gezocht Toen Pieter en ik in Arad waren werden ons diverse verzoeken gedaan naast de gewone hulpgoederen zoals kleding en textiel. Het gaat dan om de volgende items: - een scootmobiel of een electrische rolstoel voor een gemeentelid die een herseninfarct heeft gehad en nu nog maar moeizaam kan lopen. - een po-stoel - incontinentiemateriaal (m/v) - looprekjes/wandelstokken - handgereedschap (hamers, beitels, boormachines etc.) Belt u even als u iets heeft? Alvast bedankt! Tenslotte Een bewogen jaar ligt bijna weer achter ons. Veel is er gebeurd, nare dingen maar gelukkig ook hoopvolle. Dank u wel voor alle steun die u ook dit jaar weer gegeven heeft. Als wij er op terug kijken worden we er stil van! Wij wensen u Gezegende Kerstdagen toe en een Voorspoedig 2015! Mieke Frankfoorder (vz)

13 S amen 13 De kerstdagen zetten ons gevoel in beweging. Het doet iets met ons. Voor de één zijn het dagen vol warmte en gezelligheid. Anderen hebben juist liever dat die dagen weer snel voorbij zijn. Het kerstfeest kan die mensen bijvoorbeeld er pijnlijk aan herinneren dat ze eigenlijk nergens thuis zijn, eenzaam zijn, herinneren aan ruzie of wat dan ook. De kerstdagen duren dan lang, zijn eenzaam en koud. Voor al die mensen willen wij een huiskamer bieden. Inmiddels alweer 34 jaar geleden werd in Breda de Kerstherberg in het leven geroepen. De Kerstherberg is voor iedereen toegankelijk en gratis. De hele dag wordt er gratis eten en drinken geserveerd. Daarnaast worden er diverse optredens aangeboden. We werken uitsluitend met vrijwilligers en giften. De Kerstherberg is geopend van kerstavond 24 december 19:00 uur t/m tweede kerstdag 26 december 19:00 uur in het voormalige buurthuis Gerardus Majella in de Odilia van Salmstraat 25 te Breda voor alle mensen die een beetje afleiding, een luisterend oor en gezelligheid zoeken tijdens de kerstdagen. Dag en nacht. De kerstherberg is daarmee het alternatief voor een eenzame Kerst! Namens de kernorganisatie van de Kerstherberg, Emmy Rau Collecte 18 januari Oecumene Ontmoetingen met migrantenkerken Op zondag 18 januari is de collecte van de Protestantse Kerk bestemd voor de Oecumene. De Protestantse Kerk gelooft in de kracht van ontmoetingen tussen geloofsgemeenschappen, omdat dat kansen biedt om van elkaar te leren. Zo n ontmoeting krijgt nog een extra dimensie wanneer dat plaats vindt met broeders en zusters die hun land van herkomst hebben verlaten en in Nederland een nieuw bestaan opbouwen. In Nederland wonen honderdduizenden migrantenchristenen, die samenkomen in meer dan duizend internationale kerken en migrantenkerken. Deze kerken hebben zich verenigd in SKIN, Samen Kerk in Nederland. Sinds 1997 fungeert SKIN onder andere als bruggenbouwer tussen autochtone en niet-autochtone christenen. SKIN ziet de diversiteit aan nationaliteiten, talen en christelijke tradities niet als bedreiging, maar als winst. Door wederzijdse ontmoetingen kunnen kerken groeien. Met de opbrengst van deze collecte willen we nog meer bruggen bouwen en mogelijkheden creëren om te leren van elkaar. Gewoon dichtbij, misschien wel bij u om de hoek. Bouwt u mee? Lichtkaars Een licht ontsteken helder licht om te verlichten het lot van mensen en hun kind Een nieuw project Stichting Care Karnataka De ZWO gaat vanaf medio december geld inzamelen voor Stichting Care Karnataka in Breda. De stichting is een initiatief van de familie de Wit in Breda die in Narasimharajapura in het zuiden van India een school bouwen voor meervoudig gehandicapte kinderen. De ZWO wil geld inzamelen voor de aanschaf van therapeutische materialen voor de fysiotherapie, spraak- en gehoortherapie, snoozle -activiteiten en voor creatieve therapie op deze school. We beginnen met de geldinzameling voor dit nieuwe project tijdens de komende kerstnachtdienst. Begin februari is er een ZWO dienst in de Lucaskerk en in die dienst besteden we aandacht aan het project. Daarnaast zullen er komend jaar nog andere activiteiten worden georganiseerd voor dit project. U kunt ook geld overmaken op banknummer NL 14 INGB van College van diakenen PGB afdeling ZWO. Namens de ZWO werkgroep, Karin Nelson Een licht ontsteken warm licht om wanhoop te verbannen voor mensen en hun kind Een licht ontsteken zuiver licht om kwade wil te keren bij mensen en hun kind Een licht ontsteken daar waar verlangen is verlangen naar een beter leven voor mensen en hun kind Vier kaarsen zijn ontstoken steeds meer licht licht om bij te schijnen waar het donker is, met weinig zicht Zoveel kaarsen zullen branden van mij, van jou, van overal om liefde en zorg te willen delen met mensen en hun kind Nooit wordt dit Licht gedoofd de eeuwen door voor alle mensen van de wereld en hun kinderen. Regina de Ruiter

14 S amen 15 de winter. Een feest van zang en muziek. Op donderdag 25 december gaan we verder met onze kerstviering. Irene Mulder is druk op zoek naar anders dan andere kerstliederen en daar wil ze er graag een paar van zingen. We gaan in elk geval proberen om kerstfeest en de sfeer er om heen in het licht van het geboorteverhaal te zetten. Op zondag 28 december is er een gezamenlijke dienst in de Johanneskerk met ds. Saskia van Meggelen als voorganger. In die dienst krijgt ds. Niels den Toom zijn kerkelijke zegen voor zijn werk als geestelijk verzorger in de locaties van Thebe. De dienst begint om 10:00 uur. Op donderdag 1 januari komen we samen voor een morgengebed. Eigenlijk altijd met een bescheiden aantal mensen, maar met die mensen is het waardevol om het nieuwe jaar met elkaar en met God te beginnen in de kerk. Op zondag 4 januari beginnen we aan het feest van de Epifanie: het openbaar worden van het licht van God in de wereld van mensen. We gaan in elk geval afscheid nemen van Riet van Felius als ouderling. Er zijn nu gesprekken gaande om nieuwe ambtsdragers er bij te vinden. Zondag 11 januari begroeten we ds. Rooze uit Tilburg als onze gastvoorganger. Zondag 18 januari gaan we het feest van het verbond vieren rond de doopvont. En zondag 25 januari hebben we een oecumenische viering met de Bethlehemkern ; die dienst staat in het teken van de gebedsweek voor de eenheid van christenen en kerken. In memoriam Wij gedenken Corrie Seen-Baauw, ze overleed op maandag 8 december na een leven van 85 jaar waarin ze er helemaal voor anderen was. Haar man kwam diep getekend terug uit de politionele acties in Indonesië, en dat vroeg van zijn omgeving veel begrip en acceptatie. In hun huwelijk werden acht kinderen geboren en dat was een grote vreugde. Zo goed als ze later ook oprecht kon genieten van de kleinkinderen. Maar een groot gezin en een kwetsbare man vroeg wel veel aandacht en zorg. Haar man overleed vrij plotseling in 1993 en daarna moest ze haar weg alleen zoeken; dat is op zich eigenlijk best goed gegaan. Verleden jaar bleek ze ongeneeslijk ziek te zijn en in de loop van dit jaar ging ze over naar verpleeghuis Elisabeth om zo goed mogelijk begeleid te worden tot het einde daar was. Ze keek zelf terug op een goed leven: veel zorg, maar ook veel blije dankbare dingen. Op vrijdag 12 december hebben we afscheid genomen in een dienst in de Lucaskerk, daar overdachten we haar leven en lieten we ons leiden door troostende en bemoedigende woorden over God die trouw is uit psalm 91. Welkom We begroeten Sem, de zoon van Yolande van Poppel en Mark Platvoet (Heesterbos 4, 4847 CX Teteringen). Sem is geboren op 18 november, en we feliciteren de nieuwe ouders van harte. We hopen dat Sem mag opgroeien tot een prachtig mens, een zegen voor velen. Een terugblik We mogen samen als gemeente van de Lucaskerk terugkijken op een heel mooi jaar, lees maar eens het stukje van de voorzitter van de wijkkerkenraad. Het geeft ook goede moed in de huidige omstandigheden vol vertrouwen naar de toekomst te kijken: we komen er samen vast wel uit! Ook voor mij was het een mooi jaar om het midden van de gemeente te werken. Ik wens iedereen heel fijne kerstdagen en een hoopvol begin voor het nieuwe jaar ds. Wim Bisschop Dank Hierbij willen wij de Protestantse wijkgemeente NoorderBeemden bedanken voor de mooie bloemen die wij mochten ontvangen voor ons 40- jarig huwelijk. Kees en Annelies Rijnbout Een herder kijkt verder! Kinderkerstviering in de Lucaskerk In de adventperiode hebben we met de Verderkijkers mee gekeken. Zo zijn we steeds een stukje dichter bij het kerstfeest gekomen. Op woensdagavond 24 december sluiten we in de kinderkerstviering het adventproject af. In deze viering staan (in een mini-musical) de herders centraal. De herders proberen wakker te blijven bij hun schapen. Zien ze nou wat, daar in de verte, of niet? We hopen dat jullie allemaal met ons mee komen kijken. Met ons verder komen kijken. In de Lucaskerk op woensdag 24 december om uur. Er is geen woord dat het papier kan vinden, er is geen woord dat uitleg geven kan aan leed. Er is slechts cirkelrond de vraag gebleven, waarom de vijand alle vriendschap mij bestreed. Er rest dan ook geen vraag die richting aan kan geven, wat ooit de goede term voor t halt moet zijn. Ik heb hiermee de radeloosheid wel beschreven, elk woord bevat hier onweerlegbaar pijn. Mij valt, naar het concept gegeven door machtsmisbruik van meerderen: het licht toe wat in de lente nieuw weer wordt geschreven. Dat is in winters tij een fonkelend vergezicht, dat heel de schepping spreekt van wat en hoe. Het is een frisse dag en vader neemt de entpot. Het kookt bijna, en we gaan samen pratend naar de gezaagde stronk waarin hij kerft. Daar zal de entstof alle wonden dichten de afgesneden tak die zonder toevoer sterft: de sapstroom wordt een andere bedding toebedeeld. Ik liep aan vaders hand en zag zijn ogen lichten: de lente zet zich voort omdat Zijn kunde heelt. Maatje de Poorte-Slabbekoorn

15 S amen 16 Uit de wijkraad Markuskerk In de kerkenraadsvergadering van 11 november is het rooster van aan- en aftreden van ambtsdragers aan de orde geweest. Afscheid Tijdens een gemeenschappelijke kerkdienst op 18 januari 2015 in de Johanneskerk nemen we afscheid van mevrouw Tineke Akkermans als diaken, zij heeft zich gedurende meerdere termijnen ingezet als diaken, en van de heer Peter Vermeiden als diaken en voorzitter van DOS (Diaconie onder het Spoor), op zijn verzoek wegens andere drukke werkzaamheden. Tevens nemen we afscheid van mevrouw Elly in t Hol als pastoraal ouderling en de heer Kees Temme als ouderlingkerkrentmeester, die beiden ook m e e r d e r e t e r m i j n e n h e b b e n v o l g e m a a k t. W e z u l l e n d e z e ambtsdragers missen in ons team en we willen hen graag danken voor hun enorme inzet in het gemeentewerk. Voordracht nieuwe ambtsdragers De heren Wim van de Giessen, Arie Roobol en Henri van Wijngaarden hebben zich bereid verklaard ouderling -kerkrentmeester te worden en worden als zodanig door de Wijkkerkenraad voorgedragen. Vernieuwing ambtstermijn Mevrouw Olda Bode-Nuis heeft aangegeven nog een termijn lid te willen blijven van de wijkkerkenraad als ouderling met bijzondere opdracht voor de duur van haar voorzitterschap van de Algemene Kerkenraad. De volgende diakenen hebben zich bereid verklaard nog een termijn op zich te nemen: mevrouw Hannie Bouman, mevrouw Henrieke de Bruin als diaken met bijzondere opdracht, n.l. voorzitter van de Centrale Diaconie, mevrouw Miny Smaling, tevens lid van het moderamen, en de heer Erik Bondzio. Wanneer er vanuit de gemeente geen bezwaren worden ingebracht (dit kan tot 27 december bij de scriba) zullen zij in de dienst op 18 januari (her) bevestigd worden. Zoals u gelezen hebt, heeft op 24 november een gezamenlijke vergadering van de AK met de Wijkkerkenraden plaatsgevonden. Zulke gemeenschappelijke vergaderingen zullen de komende tijd vaker gehouden worden in het kader van het ontwikkelen van de toekomstplannen van de PGB. In het nieuwe jaar zal een gemeentever g ad ering da arover worden gehouden. Karien van Mourik De Johanneskerk en de Markuskerk organiseren samen een bijzondere kerstviering waar speciaal aandacht is voor de kinderen. Het feest van het Licht Datum: zondag 21 december Tijd: uur Locatie: Johanneskerk, Dreef 5 te Breda Iedereen is van harte welkom om te komen kijken, vieren en wellicht ook mee te doen! We zien jullie graag! Na de dienst zal er gelegenheid zijn om in het Glazenhuis van de Johanneskerk nog even samen na te genieten. Er zal koffie, thee, chocolademelk klaarstaan en wat lekkers. Tot dan! Hebben jullie eventueel nog vragen, schroom niet om contact op te nemen met de kinderkerk leiding van de Johanneskerk of de Markuskerk: Mirjam Verhagen of Chiara de Kroon

16 S amen 17 De start is op zondagmorgen 11 januari. Rondom de Markuskerk Er bloeit iets op Dat was het thema van de adventstijd. Dit thema is in onze kerkdiensten op een bijzondere manier verbeeld door de bloemengroep, die de kern van de Bijbellezingen steeds prachtig wist te vatten in de bloemschikkingen. En ook door de kindernevendienst. Op eerste kerstdag is de bloem, die zondag na zondag, blaadje voor blaadje, openklapte, helemaal open. De cantorij zal, als vanouds, zingen in deze dienst. We hopen nog op tijd een trompettist te vinden. Martjan, onze vaste trompettist, moest helaas afzeggen. Het wordt hoe dan ook een feestelijke dienst. Op kerstavond begint om 21:30 uur onze kerstnachtdienst ( inzingen vanaf 21:00 uur). Dit jaar zingt het koor Cantabile o.l.v. Ad van Unen. Het voorjaar was nog maar nauwelijks begonnen, toen we voor het eerst bij elkaar kwamen om deze dienst voor te bereiden. Natuurlijk zal ook Aart Bergwerff meewerken aan deze dienst. Ik zie er naar uit! Deze S Amen valt nog net op tijd in uw brievenbus om u uit te nodigen voor het carols zingen in de Lutherse Kerk, op zaterdag 20 december van 14:00-15:00u, onder leiding van Kathinka Minzinga. Helemaal in Engelse stijl. Het plezier in het zingen staat voorop. We zingen deze kerstliederen grotendeels in het Nederlands, in de vertaling van Sytze de Vries. De deur staat open, de vuurkorf brandt en de chocolademelk is warm! Rond de jaarwisseling zijn er net als andere jaren gezamenlijke diensten m e t d e J o h a n n e s k e r k. O p oudejaarsavond zijn we om 19:30 uur welkom in de Johanneskerk. Op nieuwjaarsdag kunnen we elkaar vanaf 11:00 uur een goed nieuw jaar toewensen in de Markuskerk. Om 11:30 uur begint hier een kort morgengebed. U hebt het al verschillende keren kunnen lezen: in 2015 ziet Markus Abraham. Onze kerk bestaat 50 jaar. D a n k z i j d e i n z e t v a n e e n jubileumcommissie is er een feestelijk activiteitenprogramma samengesteld dat loopt van januari t/m september. Op 18 januari is er een gezamenlijke dienst in de Johanneskerk, waarin we afscheid nemen van een aantal ambtsdragers en waarin we een aantal andere ambtsdragers zullen (her-) bevestigen. Een drukke tijd, al met al. Vast en zeker ook een b(l)oeiende tijd. Een periode waarin we op verschillende manieren Gods liefde voor deze wereld met elkaar mogen beleven en vieren. In Memoriam Op 27 november overleed op 74-jarige leeftijd Leyn Cornelis Hoekman. Hij groeide op in een groot Zeeuws gereformeerd gezin. Het geloof van zijn jeugd bleef van grote invloed op zijn leven. Van veel dogma s nam hij afscheid, maar wat hem bleef boeien was de kracht van de Bijbelverhalen en de mystieke kant van het geloof. Met zijn vrouw Hannie bezocht hij graag de kerkdiensten in de Grote Kerk. Tijdens de dankdienst voor zijn leven lazen we een gedicht dat een belangrijke rol speelde in zijn leven, het bijzondere gedicht Antonius door zijn god verlaten van de Griekse dichter Konstantínos Kaváfis. Dat gedicht hielp Leyn om dat wat hem lief was los te laten, in het vertrouwen dat hij was opgenomen in de geheime stoet die voorbijtrekt, op weg naar het licht. Wanneer, om middernacht, je plotseling een onzichtbare stoet voorbij hoort trekken met stemmen en betoverende muziek treur dan niet nutteloos om de fortuin die van je wijkt, je werken die mislukten, je plannen voor het leven die allemaal illusies bleken. Je moet, als was je lang voorbereid en moedig, vaarwel zeggen aan het Alexandrië dat jou verlaat. Bedrieg vooral jezelf niet, zeg niet dat het een droom was, dat je gehoor je misleidde: laat zo n vergeefse hoop niet tot je toe. Je moet, als was je lang voorbereid en moedig, zoals jou, die zo n stad vergund was, past, beheerst naar het venster toegaan en luisteren, met ontroering, niet met lafhartig klagen en jammeren, in een laatst genieten, naar de klank der betoverende instrumenten van de geheime stoet die voorbijtrekt, en vaarwel zeggen aan het Alexandrië dat je verliest. ds. Ton van Prooijen Pastoraal wijkteam Zuid Tijdens de vergadering in september nam ds. Kerssies officieel afscheid als voorzitter. Hij werd door Ger van Dooren namens alle aanwezigen hartelijke bedankt voor zijn wijze van leiding geven aan het team gedurende vele jaren. Als cadeau werd ds. Kerssies een boek aangeboden. Mevrouw Vlaardingerbroek verklaarde zich bereid om het voorzitterschap van het wijkteam over te nemen. Naast de werkzaamheden op het gebied van de pastorale zorg kwamen in de bijeenkomst onder meer aan de orde: - suggesties en ideeën voor het zingen van liederen in de eredienst, - de wijze van viering van de Oogstdienst, - de aandacht voor de kinderen en de attentie die bij ouderen thuis gebracht wordt, - de ervaringen met de zomerdiensten in de Grote Kerk, - het organiseren van kerkelijke activiteiten in de wijkgemeente gedurende de tijd dat de Markuskerk in de zomer gesloten is, - de mogelijkheid van open preekvoorbereiding rond een thema of bijzondere gelegenheid. Harold D. Wessels Dank Hartelijk dank voor de bloemen uit de kerk na mijn verhuizing naar de Breedonk. Ik heb er lang van kunnen genieten. Ida Verwijs-Drost Luisteren Ik vertel niet gauw iets over mezelf, zei ze toen we met elkaar spraken. Soms doe ik het wel, dan wordt er even geluisterd, maar al heel gauw is er weer een reden voor de ander om het verhaal naar zich toe te trekken. Dat begint dan met zo n zinnetje als: Dat heb ik ook meegemaakt, Daar kan ik nog een veel sterker verhaal over vertellen, Ik ken iemand die dat ook overkwam en ga zo maar door. Al heel gauw lijkt het alsof jouw verhaal helemaal niet de moeite loont om te vertellen. En daar zit je dan. Met wat jou bezig houdt. Met wat jij de moeite waard vindt. Met waar jij trots op bent. Met wat jou zoveel verdriet doet. Met waar jij dag in dag uit aan denkt. En dan nog even dit - misschien is het goed om je dit in herinnering te roepen als een ander jou iets vertelt -

17 S amen 18 misschien is het goed gewoon te luisteren naar de ander, als een ware tochtgenoot. Vicarissen P. Verbeek en W. Wiertz, Michaelkerk Breda Expositie in de voorhof van de Markuskerk Pien de Geus van Baarle van 18 november tot half januari Altijd was ik al bezig met tekenen, boetseren, edelsmeden maar ben tenslotte gaan schilderen. Eerst bij Ad Witteveen en naderhand toch begonnen aan een serieuze opleiding en wel in Arendonk, die ik na 8 jaar met lof heb afgerond. Mijn inspiratie vind ik veelal in de natuur, de zee, in landschappen die ik al reizend in mij opneem met name woestijnen en duinen. Ook mensen in beweging boeien mij, zoals de fietsers, musici en zangers. Voor verdere informatie: of Rondom de Johanneskerk Stilte Denkend aan de oude priester Zacharias, die in zijn gedwongen stilte het loflied leert zingen, begin ik met een stiltegebed: Stil in Gods wil mijn wensen leggen. Stil in Gods macht mijn onmacht stellen. Stil in Gods trouw mijn angst verliezen. Stil in Gods goedheid mijn schulden bergen. Stil in Gods vreugde mezelf vergeten. Stil in Gods wijsheid mezelve vinden. Stil in Gods vrede mijn rust bewaren. Stil in Gods zorg mijn zorgen leggen. Stil in Gods glorie mijn lijden dragen. Stil in Gods liefde mijn offer brengen. (Anoniem. Oud christelijk gebed) Kerstdrukte en kerststilte Ik kan niet ontkennen dat ik als predikant genoeg te doen heb met Kerst en ook in de overgang naar het nieuwe jaar staat de agenda vol. Voor een predikant geldt net als voor zangers en musici: als je het met Kerst niet druk hebt, dan is er iets mis, dan doe je iets verkeerd. Ik geniet van de vieringen, van de kerstdrukte. Ik besef dat er velen ook kerststilte zullen meemaken. Ze zijn met de Kerst alleen en worden juist dan met de neus op hun eenzaamheid gedrukt. Voor hen zou ik het Troostlied voor wie met Kerst alleen zijn van Willem Wilmink willen aanhalen: Wees niet zo bang voor Kerst. Het zijn twee dagen, dat is niet meer dan achtenveertig uur. En uren, het ene vlug, het ander trager, uren vervliegen op den duur. Waar het in ons aller leven om gaat is de balans tussen werk, drukte en stilte, rust. Daarom zoek ik aan het begin van het nieuwe jaar de stilte op en ga ik in retraite, het klooster in, om op adem te komen, om tot mezelf te komen. Stilte enkele jongere gemeenteleden vroegen erom: we zouden wel wat meer stilte willen ervaren, in ons leven, in de kerkdienst. Ik begrijp het: er is zoveel dat moet, zoveel dat strijdt om aandacht, daar worden we moe van. We kunnen snakken naar stilte, naar rust. Laten we daarom beginnen het kerstfeest van zijn hijgerigheid te ontdoen. Er wordt een kind geboren aan de zelfkant van de maatschappij. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar als ik bij een baby sta, ervaar ik dat ik leef in het moment. Zo n kind is, niet meer en niet minder. Ineens lijken tijd en drukte er niet meer toe te doen. Dit is leven: gewoon zijn. Er wordt een kind geboren, dat vieren we met Kerst. Het kijkt ons liefdevol aan: Ik ben er voor je, neem jij de tijd om Mij te ontvangen? Zul je stilletjes genieten? Kerstdiensten Rond Kerst zijn er drie vieringen. Zondag 21 december is er om 16:00 uur in de Johanneskerk het kerstfeest voor kinderen en belangstellenden van Midden-Zuid. De kerstavondviering van 24 december begint om 21:30 uur. Graham Kennett zal ons ontvangen met het spelen van kerstliederen op de trekzak. Het thema van de kerstnachtdienst is: Thuiskomen, naar de slogan van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Op kerstmorgen 25 december, 10:00 uur, zal Liesbeth Bouwmans de dienst opluisteren met haar zang. We hopen op goede vieringen. Laatste zondag 2014 Zondag 28 december is het opnieuw een bijzondere dienst. Alleen de Johanneskerk is dan open en we vieren deze dienst dus als leden van de hele PGB gezamenlijk. Bijzonder is ook dat ds. Niels den Toom een zending zal ontvangen voor het werk voor Thebe Breda waarmee hij onlangs begonnen is. Zijn werkterrein zal voornamelijk in Aeneas zijn. Niels zal in deze dienst zelf kort uitleggen wat dat nu is, geestelijk verzorger zijn. We zullen voor hem bidden en hem zegenen. Na de dienst is er gelegenheid elkaar te ontmoeten in het Kerkenhuis. Oud en nieuw Oud en nieuw vieren we als leden van M i d d e n - Z u i d g e z a m e n l i j k. D e Oudjaarsdienst wordt gehouden in de Johanneskerk, de Nieuwjaarsdienst in de Markuskerk. Bevestiging ambtsdragers Zondag 18 januari zal er afscheid en (her)bevestiging van ambtsdragers zijn in een gezamenlijke dienst in de Johanneskerk. We zijn dankbaar met een ieder die dit ambtswerk doet of heeft willen doen. Soms past een

18 S amen 19 bepaalde functie echt bij je, er zijn ook dingen die er meer als verplichting bij horen. Na jarenlange inzet is het goed weer even op adem te komen. We zijn hen die afscheid nemen dankbaar voor hun inzet voor de gemeente. We vinden het fijn dat er leden zijn die een ambt willen aanvaarden of voortzetten, voor de moed en de inzet die ze daarbij tonen. In de dienst bidden we dat God ieders werk zegent, dat wat gedaan is en dat wat nog gedaan gaat worden. Het ambt ik zeg dat nog maar eens is er niet om de gemeenteleden werk uit handen te nemen, maar om hen toe te rusten tot dienst in de wereld. Kerk-zijn doen we samen of we nu ambtsdrager zijn of gewoon gemeentelid. Eenheid van kerken Nu vast wijs ik op de samenkomsten in de week van gebed voor de eenheid van christenen. Op donderdag 22 januari is er een gezamenlijk ochtendgebed met de leden van de Martinusgemeenschap, om 9:00 uur in de Johanneskerk. Na de viering drinken we samen koffie. Op zondag 25 januari is er een gezamenlijke dienst in de Johanneskerk, waarin pastor Henny Spooren-Schaart en ikzelf voorgaan. Ook verleent een koor medewerking. Het thema is Dorst?. Alweer een jaar Het is bijna een jaar dat ik in Breda werkzaam ben. Een jaar dat is omgevlogen. Ik heb veel aandacht kunnen geven aan het pastoraat en toch is nog niet iedereen op mijn lijst bezocht. Ik ga gewoon door met bezoeken. Mocht u of jij binnenkort een bezoek van de predikant op prijs stellen, laat het me dan weten, Retraite Aan het begin van het jaar ga ik op retraite. Deze retraite gaat uit van het Charismatisch Werkverband Nederland en wordt gehouden in een klooster. Ik zie er erg naar uit, ik beleef er veel aan. Van woensdag 4 t/m zaterdag-morgen 10 januari ben ik niet beschikbaar. Voor bijzonderheden kunt u telefonisch contact o pn em en m et Mieke Frankfoorder. Ik wens u en jou zinvolle kerstdagen en een goede overgang naar Tot ziens in de gemeente! Met een hartelijke groet, ds. Saskia van Meggelen Als een rups al gaat vlinderen, wat zal er dan wel voor de mensen, wat zal er dan wel voor óns zijn weggelegd? Verhaal voor de kinderen op Eeuwigheidszondag Gedachtenis in de Johanneskerk, Eeuwigheidszondag Vooraankondiging Voor uw agenda: Zondagmiddag 8 maart 2015 zal het ensemble Luci Serene de Stabat Mater van Pergolesi ten gehore brengen in de Johanneskerk. Nadere bijzonderheden volgen nog. Rondom de Lutherse kerk Bij de kerstnacht Deze nacht verscheen de genade van God, Bron en heil voor alle mensen, In Jezus, kind van Bethlehem. Zoon van mensen, Zoon van God, Vervulde Davidsbelofte, Stralend licht, dat elk duister breekt. Alleen wie waakt in de nacht, Het duister niet vlucht, Op de bres blijft staan, De schat van zijn hart behoedt Te midden van chaotisch geweld: Hij ziet het dagen, Zijn wachten vervuld. Een engel stoot hem aan, Nieuw licht, nieuw geluid, vreugdevolle boodschap: Een kind geboren In barre verlatenheid, In jouw eenzaamheid. Een kind dat definitief Iedere nacht verscheurd tot Gods vrede! (Mariska van Beusichem) Bij de diensten Midden in het donker komt God ons tegemoet - lijkt dit gedicht ons te willen zeggen. Wij vieren en maken dit eens per jaar zichtbaar, maar eigenlijk is sinds de geboorte van Bethlehem in iedere donkere nacht die mensen mee moeten maken hoe die er ook uit moge zien licht en hoop en uitzicht gekomen! Dat is de essentie van kerstmis! Als u dit blad onder ogen krijgt is de adventstijd al ver gevorderd en kijken wij uit naar het kerstfeest. Net als in het afgelopen jaar zullen wij de k e r s t n a c h t s a m e n m e t d e gemeenteleden uit de Markuskerk vieren in de Grote Kerk te Breda: een prachtig koor gaat zingen en de vaste organist van de Grote Kerk, Aart Bergwerff, zal onze oren en harten openen voor het wonder van deze nacht! Vlak daar voor, op 21 december, de vierde adventszondag, vieren wij met Remonstranten, Doopsgezinden en de Waalse gemeente een gezamenlijke Schalmdienst in onze Lutherse kerk. Het thema is: Op alle dagen, omdat Maria en Elisabeth tijdens hun ontmoeting beiden in verwachting zijn en spreekwoordelijk op alle dagen lopen!. Na deze dienst zal er zoals bij ons gebruikelijk gezamenlijk de adventsmaaltijd genuttigd worden. De sopraan Elly van den Berg en de organist en beroepsmusicus Arie Eikelboom zullen deze dienst muzikaal opluisteren!

19 S amen 20 En uiteraard zal er aan het einde van het jaar een dienst voor de hele Protestantse Gemeente te Breda plaats vinden. Dit jaar op 28 december in de Johanneskerk te Princenhage. Ds. Saskia van Meggelen zal in deze dienst voorgaan en ds. Niels den Toom uitzenden voor het (parttime)werk dat hij naast het studentenpastoraat voor de verpleeginrichtingen van Thebe in Breda zal uitvoeren. Kortom: er is heel veel bijzonders te beleven in onze kerken en diensten aan het einde van dit kalenderjaar! En hoe zal het verder gaan in 2015? Hoe gaan wij het nieuwe jaar in? Dit zijn vragen waarmee zich vooral de wijkkerkenraden en de algemene kerkenraad druk met bezig houden. Er is een groot financieel tekort en er zal bezuinigd moeten worden, daarover is iedereen het eens. Maar waarop bezuinigen en wanneer? Antwoorden op deze vragen zullen toch ook in het komende jaar gevonden moeten worden. De kerkenraad zal u daarvan op de hoogte houden! Maar allereerst wens ik u nog een fijne adventstijd, gezegende kerstdagen en een voorspoedig en gelukkig 2015 toe! Marlies Schulz Geknipt voor U R. v. Klaveren-Koelewijn Feest De eerste zondag van advent verdwijnt mijn man na kerktijd naar de zolder en even later komt hij terug met de vertrouwde platte doos en het verlengsnoer. De ster - een eenvoudig houten gevalletje - is zó in elkaar geschoven; de haak hangt er nog van voorgaande jaren. Onze taakverdeling is als altijd: Auke schuift de ster aan de haak en ik steek de stekker in het stopcontact. En als we tevreden constateren dat 'hij het doet', ruimt hij de rommel op en schenk ik een glas in. Dit jaarlijkse ritueel is een markering in de tijd: we bereiden ons voor op het kerstfeest. Dat het tegen Kerst loopt, weet ik natuurlijk allang. De reclamefolders roepen om het hardst: het wordt feest, bereid u voor! En die voorbereiding is niet niks. Als ik een beetje mee wil doen zal ik een nieuwe outfit, liefst zwart met glitters, een ander kapsel en een aan wintertinten aangepaste make-up moeten aanschaffen. En de kerstmenu s die ik aangeprezen krijg! Exquise lekkernijen waarvan ik nog nooit heb gehoord, zouden, als ik mijn beurs wil trekken, dit jaar ook op mijn tafel kunnen liggen. En met wat extra moeite, een beetje geluk en heel veel tijd zal ik niet onder hoeven doen voor een topkok! Eerlijk gezegd bekruipt me in deze tijd van het jaar soms een gevoel van heimwee naar de kerstdagen van vroeger. Naar de tijd van een takje hulst achter de schildertijen en zelfgemaakte kaarsenstanders van een halve aardappel en rood crêpepapier. Twee keer naar de kerk en op tweede kerstdag het kerstfeest van de zondagschool met warme chocolademelk, een sinaasappel en een nieuw leesboek. Bij ons thuis liep het water langs de beslagen ramen als we met zijn allen smulden van mijn moeders kerstmenu: groentesoep, voor deze gelegenheid met een stuk spek erin, kip met tutti frutti en pudding toe. Na het eten samen zingen en daarna vertelde mijn vader een kerstverhaal, dat hij ter plekke verzon. Dan gleden we in onze arrenslee over de besneeuwde toendra' - het was bitter koud -met hongerige wolven op onze hielen. Het liep altijd weer goed af. Het was immers Kerst? Kerstfeest vieren met zijn allen rond de tafel, net als toen? Ik denk het niet. Met mijn schatten van kleinkinderen, zeven in getal, waarvan de oudste amper 4 jaar is, wordt dat niks. We passen niet meer met zijn allen om de tafel, gesteld dat de kleintjes zouden willen blijven zitten. En mijn kinderen zouden me zien aankomen met het zingen van kerstliederen en met een kerstverhaal over de Russische toendra's. Bovendien kan hun vader veel, maar verhalen vertellen? Nee. Ik zie nog wel. Eén ding weet ik zeker: feest zal ik vieren. Ik verheug me nu al op de kerkdienst. En op het 'Ere zij God dat de organist traditiegetrouw na de zegen zal inzetten. Dan is het feest in de kerk en zal ik heel hard meezingen. Voor zover dat gaat met een brok in mijn keel. Advent in de Markuskerk

20 S amen 21 M ediatheek Nieuws van de synode G. van Dooren Synode voert stevige discussie over notitie Brandpunten in verkondiging Na een intensieve discussie heeft de generale synode de theologische handreiking Brandpunten in de verkondiging aanvaard als aanzet tot gesprek in de kerk over de kerkelijke verkondiging. De notitie geeft antwoord op de vragen: Waar komt het in de verkondiging in onze tijd op aan? Waar staat de kerk voor? Of zoals in de inleiding van de notitie staat: Zoals de Reformatie vroeg om aanscherping, verlenging en toespitsing van bepaalde accenten uit het geloofsgoed van de kerk in het licht van de eisen van de tijd, zo vraagt onze culturele context daar niet minder om.' De aanzet tot gesprek kan dienen voor persoonlijke bezinning, maar zou ook besproken kunnen worden in bijvoorbeeld werkgemeenschappen van predikanten en kerkenraden en in het vormings- en toerustingswerk van de gemeente een plaats kunnen krijgen. Lees meer op bericht d.d. 13 november Synode unaniem voor gesprek met CGK, GKv, NGK en vgkin De synode verleent het moderamen de opdracht om te onderzoeken of een bijzondere betrekking kan worden aangegaan met de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, de Nederlands Gereformeerde Kerken en de Voortgezette Gereformeerde Kerken Synode denkt na over kerk in 2025 Hoe ziet de kerk er in 2025 uit? Hoe gaan we op weg naar de kerk van de toekomst? Welke uitdagingen komen er op de kerk af? Over dit soort vragen heeft de generale synode op vrijdagavond 14 november nagedacht. In een korte notitie schetst scriba Arjan Plaisier de essentie van dit vraagstuk: Wanneer we ons bezighouden met de kerk op weg naar 2025 zullen we ons moeten realiseren dat de kerk niet een project van ons is. De kerk is van de Heer. Van ons wordt gevraagd oog te hebben voor de weg die de Geest met ons gaat. Als wij nadenken over de kerk op weg naar 2025 gaat het niet om het leggen van een organisatorische puzzel. Het gaat om de inhoud: kerk als geloofsgemeenschap in Jezus naam.' De notitie pleit dan ook voor een beweging back to the basics. Synode buigt zich over het lichaam Na Werk en Familie was nu het lichaam onderwerp van de ethische bespreking in de synode. Volgens scriba Arjan Plaisier is een bezinning op onze lijfelijkheid urgent: 'Evenals bij de thema s werk en familie gaat het hier om een zaak waar iedereen mee te maken heeft. We verhouden ons allen tot ons lijf.' In de notitie wordt eerste de urgentie van het thema aangekaart en de vragen die er rond het lichaam leven. 'Meer dan voorheen lijkt de moderne mens zich ervan bewust te zijn een eigen en uniek lijf te hebben, dat in hoge mate beslissend is voor wie hij of zij is. (..) Meer dan vroeger bepaalt het hoe wij onszelf benoemen, ervaren, zien. (..) Deze toegenomen betekenis van het lijf voor onze identiteit stelt het christelijk geloof voor vragen. Door het stevige commentaar van de synode heeft moderamen besloten de brochure te herschrijven. De verwachting is dat de nieuwe brochure op de volgende vergadering van de generale synode (april 2015) opnieuw besproken kan worden. Ridderzaaldialoog: Overheid en religies complementair Als er één iemand bang is, verliest iedereen, zei minister Asscher in zijn toespraak tijdens de Ridderzaal dialoog. Jan Post Hospers (Ontmoeting Moslims) geeft zijn impressie. Het initiatief voor deze bijeenkomst op donderdag 20 november was genomen door rabbijn Awraham Soetendorp, zo schrijft Post Hospers. Na de moord op Theo van Gogh is er ook een dergelijke bijeenkomst georganiseerd. Door de Islamitische Staat en de Gaza-oorlog is ook in Nederland het gevoel van onveiligheid toegenomen. Synagogen moeten worden beveiligd en er zijn geweldsincidenten bij moskeeën. Daar komen nog alle uitingen van haat en discriminatie die mensen op straat ervaren bij. De plannen van de verschillende organisaties en groepen om het gesprek te bevorderen, werden aangeboden aan premier Rutte. Deze zei blij te zijn met deze bijeenkomst, omdat die niet gericht was op de mensen die altijd negatief zijn, maar op de groep die bereid is om zich in te zetten voor verandering en het verschil kunnen maken. Minister Asscher sloot af met de woorden dat hij graag bereid is om verder in gesprek te gaan over creatieve ideeën die het verschil kunnen maken. Europees Comité: Nederlandse overheid moet ook uitgeprocedeerde asielzoekers opvangen De Nederlandse overheid moet het recht van ongedocumenteerde vreemdelingen op voedsel, kleding en onderdak als noodzakelijke voorziening ter bescherming van hun menselijke waardigheid - zoals overeengekomen in het Europees Sociaal Handvest - nakomen. Het Europees Comité voor Sociale Rechten heeft dit op 10 november 2014 bekend gemaakt. Dit naar aanleiding van de klacht die de Protestantse Kerk in Nederland heeft ingediend bij de Raad van Europa tegen de Staat der Nederlanden. In haar uitspraak zegt het comité onomwonden dat onderdak moet worden geboden aan volwassen migranten die zich in een illegale situatie bevinden. Ook als ze de opdracht hebben gekregen het land te verlaten en hieraan geen gehoor kunnen of willen geven. Momenteel is de situatie in Nederland zo, dat uitgeprocedeerde vluchtelingen op straat belanden als ze niet terug kunnen of willen naar land van herkomst. De overheid biedt geen enkele opvang. Het meest bekende voorbeeld van deze situatie is de groep uitgeprocedeerde vluchtelingen in de vluchtgarage in Amsterdam. Deze mensen worden nu geholpen door een grote groep vrijwilligers en maatschappelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld de Protestantse Kerk Amsterdam. Ook de Pauluskerk in Rotterdam doet veel werk voor uitgeprocedeerde vluchtelingen.

21 S amen 22 Vieringen in de periode van 21 december t/m 25 januari Taizé Vieringen Op de tonen van Taizé Van harte welkom op: 27 dec. : 19:00 uur in de Michaelkerk, Hooghout 67 te Breda 29 dec. : 19:00 uur in de H. Willibrordus kerk te Teteringen Doopsgezinde Gemeente, Cimburgalaan 98 Aanvang 10:30 uur 21 dec. : Gezamenlijke dienst in de Lutherse Kerk 24 dec.: : Zr. Louise Pondman kerstavond aanvang: 19:30 uur 11 jan. : ds. G.A. Reinhold 25 jan. : Ringdag in Rotterdam Beweging van Barmhartigheid 5 jan. : 19:30 uur komt de Beweging van Barmhartigheid Breda weer samen in de Annakapel Ieder die mee wil doen is van harte welkom. Ekklesia Breda, Waalse Kerk, Catharinastraat 83b Kerstavond Ekklesia in de Markuskerk 24 dec. : 22:00 uur, Thema: Menswording. Met een vierstemmig kwartet uit het Ekklesiakoor. Instrumentaal trio: Daan Boertien, piano, Martijn Plomp, viool en Johannes Hulshof, cello. Dirigent Riki Bansbergen. U bent welkom om vanaf uur. 4 jan. : 10:30 uur, Waalse kerk, 5 jaar Ekklesia Breda m.m.v. Ekklesia koor Breda, o.l.v. Jerry Korsmit, pianist: Daan Boertien Na de viering van is er een lunch en zal het koor een miniconcert verzorgen. De lunch stellen we zelf samen, met allen die iets mee willen brengen. Protestantse Gemeente Ginneken Aanvang 10:00 uur 21 dec. : 4e zondag van de Advent Rorate Coeli Ds. J.H. Brederoo-Reitsma, Harmelen 24 dec. : Kerstnachtdienst uur Dienst van Woord en Gebed; m.m.v. de cantorij, Ds. E.A. Postma 25 dec. : Geboorte van onze Heer Jezus Christus, Ds. E.A. Postma 28 dec. : Ds. A. Heringa, Breda 04 jan. : Epifanie, Ds. E.A. Postma 11 jan. : Doopdienst, Ds. E.A. Postma 18 jan. : Oecumenische dienst Afsluiting gebedsweek voor de eenheid van de Christenen, tezamen met de R.K. Laurentiuskerk. R.K. pastor en ds. E.A. Postma Met medewerking van de Cantorij o.l.v. Gijs van Spankeren 25 jan. : Ds. S. de Vries, Schalkwijk Remonstrantse Gemeente, Cimburgalaan 98 Aanvang 10:30 uur 21 dec. : Gezamenlijke dienst in de Lutherse Kerk 25 dec. : ds. dr. C.M.G Berkvens Stevelinck 04 jan. : Nieuwjaarsbijeenkomst 18 jan. : ds. A.S. Jenselink Woonzorgcentrum De Breedonk, locatie Mastbos Altijd dienst op vrijdagmiddag aanvang 15:00 uur 19 dec. : kerstdiner 02 jan. : pastoor P. van Gorp 09 jan. : ds. Abr. Heringa 16 jan. : pastor L. van der Wel 23 jan. : ds. S. van Meggelen Zorgkruispunt de Werve, Cartier van Disselstraat 64, 4835 KP Breda, T of zie ook: 02 jan. : 15:30 uur, eucharistieviering in de tuinzaal 16 jan. : uur, kerkdienst in de tuinzaal

22 S amen 23 Kerstavonddienst Grote Kerk Aanvang uur, samenzang vanaf uur ds. M. Schultz en ds. T. van Prooijen, samenzang o.l.v. organist A. Bergwerff, m.m.v. koor Cantabile. 24 dec. : uur ds. S. van Meggelen, kerstavonddienst 25 dec. : ds. S. van Meggelen, kerstmorgendienst 28 dec. : ds. S. van Mechelen, gezamenlijke dienst PGB 31 dec. : 19:30 uur, ds. M. Wagenvoorde, gezamenlijk met Markuskerk 01 jan. : 11:00 uur Markuskerk (Johanneskerk gesloten) 04 jan. : ds. S. van Meggelen 11 jan. : ds. A. van Meeteren, Sliedrecht 18 jan. : ds. S. van Meggelen en ds. T. van Prooijen: afscheid en bevestiging ambtsdragers, gezamenlijk met Markuskerk 22 jan. : 9:00 uur Morgengebed 25 jan. : ds. S. van Meggelen oecumenische viering met de Martinuskerk geloofsgemeenschap Protestantse wijkgemeente NoorderBeemden Evangelisch Lutherse Gemeente Lutherse Kerk, Veemarktstraat 11, aanvang 10:30 uur 21 dec. : ds. M. Schulz 11 jan. : ds. M. Schulz 25 jan. : ds. M. Schulz, Heilig Avondmaal Lucaskerk Tweeschaar 125, aanvang 10:45 uur Tijdens alle morgendiensten is er kinderopvang en kindernevendienst. Maandelijks jongerennevendienst, info: Lucaskerk.nl 21 dec. : ds. W. Bisschop. Advent 4 24 dec. : kinderkerstfeest aanvang 18:30 uur 24 dec. : kerstnachtdienst aanvang 22:00 uur Ds. W. Bisschop 25 dec. : kerstmorgendienst ds. W. Bisschop 28 dec. : Dienst in de Johanneskerk, aanvang 10:00 uur. Lucaskerk gesloten 01 jan. : Morgengebed 10:45 uur Nieuwjaar 04 jan. : ds. W. Bisschop Epifanie. Afscheid en bevestiging ambtsdragers 11 jan. : ds. A. Rooze Tilburg 18 jan. : ds. W. Bisschop Maaltijd van de Heer 25 jan. : ds. W. Bisschop en Pastor Verkleij, Oecumenisch viering Protestantse Wijkgemeente Breda Midden/Zuid Markuskerk Hooghout 98, aanvang 10:00 uur Tijdens alle morgendiensten is er kinderopvang en Kindernevendienst 21 dec. : ds. K. van Huisstede Breda. Advent 4 24 dec. : Grote Kerk, kerstavonddienst 25 dec. : ds. T van Prooijen cantorij Markuskerk 28 dec. : Johanneskerk (Markuskerk gesloten) 31 dec. : 19:30 uur Johanneskerk (Markuskerk gesloten) 01 jan. : 11:00 uur Nieuwjaar wensen 11:30 morgengebed, samen met Johanneskerk 04 jan. : ds. Abr. Heringa 11 jan. : ds. T. van Prooijen 18 jan. : Johanneskerk (Markuskerk dicht) 25 jan. : ds. T van Prooijen, oecumenische dienst met de Michaelkerk Amphia Ziekenhuis, locatie Molengracht, Molengracht 21, Altijd dienst van Schrift en Tafel op zondagmorgen aanvang 10:30 uur. 21 dec. : pastor P. Galama 23 dec. : kerstviering Langendijk aanvang 15:00 uur 24 dec. : kerstviering Molengracht aanvang 20:00 uur voorganger pastor J. Looijse 28 dec. : ds. K. van Huisstede 04 jan. : pastor P. Galama, zanggroep Molengracht 11 jan. : ds. A. Visser, Martinuskoor 18 jan. : ds. K. van Huisstede, Alice van der Gaast 25 jan. : pastor Schippers, zanggroep Molengracht Verpleeghuis Aeneas Altijd dienst op zaterdagavond aanvang 18:15 uur 20 dec. : pastor W. Franken 24 dec. : pastor W. Franken kerstviering, Aeneas cantorij 27 dec. : ds. H. Ten Thije 03 jan. : pater M. van Kooten, driekoningen 10 jan. : pastor J. Verdaasdonk, doop van de Heer 17 jan. : pastor W. Franken, 24 jan. : ds. N. den Toom Oecumenisch Middaggebed Grote Kerk Op dinsdagmiddag 12:30 uur luidt de angelusklok bij de viering in de Grote Kerk. U bent van harte welkom voor dit meditatieve moment, dat duurt tot 12:50 uur. Er zijn wisselende voorgangers uit de kerken die lid zijn van de Raad van Kerken. Johanneskerk Dreef 5, aanvang 10:00 uur. 21 dec. : ds. M. G. Wagenvoorde. Advent 4 Viering Heilig avondmaal Informatie en wijzigingen voor de rubriek Vieringen vóór 13 januari doorgeven aan de redactie:

23 S amen Bij onbestelbaarheid: Retour Pottenbakkerstraat 51, 4813 LB Breda 24 Alles voor óp uw vloer en vóór uw raam vindt u bij Woonboulevard Breda, Kruisvoort 62, langs de Ettense Baan. Voor meer informatie: Roobol vindt u ook in Almere-Buiten, Almere-Stad, Amersfoort, Barendrecht, Bergen op Zoom, Delft, Den Haag (F.H. Laan), Den Haag (Leyweg), Den Haag (Megastores), Dordrecht (Woonboulevard), Dordrecht (Sterrenburg), Hellevoetsluis, Hilversum, Hoogvliet, Huizen, Maassluis, Naaldwijk, Oosterhout, Oud-Beijerland, Ridderkerk, Rijswijk, Roosendaal, Rotterdam, Sliedrecht, Soesterberg, Spijkenisse, Utrecht, Vlaardingen, Zeist en Zwijndrecht.

Kerstfeest 2014. Ds. W.E. den Hertogschool

Kerstfeest 2014. Ds. W.E. den Hertogschool Kerstfeest 2014 Ds. W.E. den Hertogschool Kling klokjes klingelingeling, kling klokjes kling. Laat de boodschap horen: Jezus is geboren, Voor die blijde klanken, willen wij God danken. Kling klokjes klingelingeling,

Nadere informatie

Kerstviering groep 4. Welkom. Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet.

Kerstviering groep 4. Welkom. Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet. Kerstviering groep 4 Welkom Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet. Als de kerstklokken luiden Dan horen wij steeds weer Dat Jezus is geboren.

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Nieuws om door te geven

Nieuws om door te geven 3 Nieuws om door te geven Info 154 (december 2014) Haarlem, november 2014 Inhoud 1. Nieuwe website: debijbel.nl 2. Bijbel in Gewone Taal is een bestseller 3. Boek over vertaalaanpak Bijbel in Gewone Taal

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

Nieuwsbrief de Horizon

Nieuwsbrief de Horizon P a g i n a 1 Nieuwsbrief de Horizon Agenda 5 januari: luizencontrole 6 januari: oud papier 7 januari: inloopmiddag 11 januari: kleuters en onderbouw vrij 21 januari: studie dag leerlingen vrij 22 januari:

Nadere informatie

Kerstavondviering voor kinderen voor mama s en papa s voor oma s en opa s voor iedereen die er bij wil zijn

Kerstavondviering voor kinderen voor mama s en papa s voor oma s en opa s voor iedereen die er bij wil zijn Kerstavondviering voor kinderen voor mama s en papa s voor oma s en opa s voor iedereen die er bij wil zijn Ontmoetingskerk, 24 december 2013 Organist: dhr. Jan Fahner Zingen: Nu zijt wellekome 1 Nu zijt

Nadere informatie

Een koning als herder

Een koning als herder Kerstfeest 2012 Sterrennacht Vincent van Gogh Schilderij van Luc Blomme, www.domincanenknokke.be Een koning als herder Protestantse Gemeente Edam Grote Kerk DE HERDERS Omdat eenvoudigen verstaan wat door

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Kerstfeest 2015. Ds. W.E. den Hertogschool

Kerstfeest 2015. Ds. W.E. den Hertogschool Kerstfeest 2015 Ds. W.E. den Hertogschool Lichtjes, lichtjes overal Kerstfeest is het nu Jezus is geboren Zeggen zij aan U Groep 1/2 Welkom Kim & Jake Openingsgebed Gebed door groep 6 (1) Lieve Here God,

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Zondag 27 juli 2014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg

Zondag 27 juli 2014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg Zondag 7 juli 014 Bethelkerk Wijkgemeente Ambacht-Oost. Voorganger Organist : Ds. Guus A.V. Fröberg : Kees van den Berg De kaarsen worden aangestoken Wij bereiden ons in stilte voor op de dienst In de

Nadere informatie

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis?

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? In deze avond zijn we hier samengekomen, om met elkaar kerstmis te vieren. En we stellen ons de vraag: is er iets met Kerstmis? In deze avond zoeken we een

Nadere informatie

zondag 25 oktober 2015

zondag 25 oktober 2015 ORDE VAN DIENST zondag 25 oktober 2015 Voorganger: Ds. Evert Jan de Wijer Organist: Anco Vahl Ouderling van dienst: Leo Endedijk Diaken van dienst: Jitske de Jong PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE Prinses Irenestraat

Nadere informatie

Kerstviering Kleuters

Kerstviering Kleuters Kerstviering Kleuters welkom Welkom, welkom, dit is het moment om de dag te vieren. Welkom, welkom, dit is het moment; goed dat jij er bent. Er staat een kaarsje en het brandt, het glimlacht naar ons allen,

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

De kinderen van groep 1 en 2 zingen: Ga je mee op zoek?

De kinderen van groep 1 en 2 zingen: Ga je mee op zoek? De kinderen van groep 1 en 2 zingen: Ga je mee op zoek? Ga je mee op zoek naar het Koningskind? Ga je mee op zoek, want wie zoekt, die vindt. Ga je mee op zoek naar het Koningskind? Want wie zoekt, die

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Met muzikale begeleiding van Marloes Stomphorst Thom van Eck Bauke de Boer. Kinderkerstfeest 2014

Met muzikale begeleiding van Marloes Stomphorst Thom van Eck Bauke de Boer. Kinderkerstfeest 2014 Met muzikale begeleiding van Marloes Stomphorst Thom van Eck Bauke de Boer Kinderkerstfeest 2014 Binnenkomst kinderen groep 1 tot en met 3 Luid klokjes, klingelingeling, luid klokjes kling! Laat de boodschap

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

Jimmy s thuiskomst. Er was echter één huis waar geen lichtjes brandden. Het leek haast alsof niemand daar kerstmis vierde.

Jimmy s thuiskomst. Er was echter één huis waar geen lichtjes brandden. Het leek haast alsof niemand daar kerstmis vierde. Jimmy s thuiskomst H et was kerstavond en het was bitter koud in het jaar 1953. De mensen deden nog snel hun laatste kerstinkopen en in de betere buurten waren de huizen gezellig verlicht. Er was echter

Nadere informatie

Orde van dienst voor de viering van zondag 10 november 2013 Wijkgemeente Ambacht-Oost Bethelkerk Vlaardingen

Orde van dienst voor de viering van zondag 10 november 2013 Wijkgemeente Ambacht-Oost Bethelkerk Vlaardingen Orde van dienst voor de viering van zondag 10 november 201 Wijkgemeente Ambacht-Oost Bethelkerk Vlaardingen voorganger : Ds. Jan de Geus orgel : Kees van den Berg 1 De kaarsen worden aangestoken Wij bereiden

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Axel, 19 juli Protestantse Kerk

Axel, 19 juli Protestantse Kerk Axel, 19 juli Protestantse Kerk Voorganger deze zondag is Ds. Overduin uit Hulst. Organist is de heer Ed van Essen. Vandaag lezen we: Jeremia 23: 1 8 Markus 6: 30-44 De uitgangscollecte is bestemd voor

Nadere informatie

KERSTVIERING VOOR JONG EN OUD 2015 Datum: 24 december 2015

KERSTVIERING VOOR JONG EN OUD 2015 Datum: 24 december 2015 KERSTVIERING VOOR JONG EN OUD 2015 Datum: 24 december 2015 Tijd: 19.30 uur Locatie: De Kern Spijkenisse Voorganger: ds. Lennart van Berkel Organist: Adri v/d Padt Pianist: Manon Welkom Samenzang: Stille

Nadere informatie

De kleuters komen zingend binnen: Kom binnen, kom binnen, het feest gaat beginnen kom gauw, kom gauw, we wachten op jou.

De kleuters komen zingend binnen: Kom binnen, kom binnen, het feest gaat beginnen kom gauw, kom gauw, we wachten op jou. De kleuters komen zingend binnen: Kom binnen, kom binnen, het feest gaat beginnen kom gauw, kom gauw, we wachten op jou. Welkomstwoord door Demi, Aram en juf Lenneke. Kinderen: Hartelijk welkom alle mensen

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Zingen Kinderen, nu is de tijd gekomen De kinderen verlaten de kerkzaal.

Zingen Kinderen, nu is de tijd gekomen De kinderen verlaten de kerkzaal. Liturgie II Orde van dienst Van zondag 11 oktober 2015 Laan van Meerdervoort 955 2564 AJ s-gravenhage 070 325 07 79 remgem@hetnet.nl www.uytenbogaert.nl kerkdienst zondag 10.30 uur Voorganger: ds. Reinhold

Nadere informatie

Herdertjestocht Schuytgraaf

Herdertjestocht Schuytgraaf Herdertjestocht Schuytgraaf Programmaboekje Leven in Schuytgraaf De Herdertjestocht wordt georganiseerd door Leven in Schuytgraaf. Leven in Schuytgraaf is elkaar ontmoeten in de wijk. Op een ontspannen

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof WELKOM 5 oktober 2014 Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof Kerkelijke inzegening van het huwelijk van: Piet ter Borg en Monica Owusuah Muziek : Trumpet

Nadere informatie

Kerstfeest 17 december 2014 Groep 6/7 De Brug

Kerstfeest 17 december 2014 Groep 6/7 De Brug Kerstfeest 17 december 2014 Groep 6/7 De Brug Welkom Lied: Dank je voor dit warme licht (kaarsen worden aangestoken door Youri) 1. Eerste kaars, wat wil jij zeggen als je branden gaat? Zie jij in je mooiste

Nadere informatie

Protestantse gemeente Michaëlkerk Leersum. 25 december 2015 Eerste Kerstdag. 10.00 uur. Tijd voor het Licht

Protestantse gemeente Michaëlkerk Leersum. 25 december 2015 Eerste Kerstdag. 10.00 uur. Tijd voor het Licht Protestantse gemeente Michaëlkerk Leersum 25 december 2015 Eerste Kerstdag 10.00 uur Tijd voor het Licht ds. Pieter Goedendorp lector: Loek Klootwijk begeleiding: Frank Firet Wilma Wanner, Niels Wanner

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014 Samenzang - Komt allen te zamen Komt allen tezamen, jubelend van vreugde, komt nu, o komt nu naar Bethlehem. Ziet nu de Vorst der eng'len, hier geboren, komt laten

Nadere informatie

december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender Januari

december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender Januari CBS De Regenboog Mars 1 Postbus 285 9600AG Hoogezand 0598-321031 december ------------------------------------------------------------------------------------------------ ------- kalender december Kalender

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN Na een lange zomer met zon en regen is het weer tijd voor een nieuwe nieuwsbrief. Het is misschien een beetje gek maar onze nieuwsbrief lijkt een beetje op de zomer,

Nadere informatie

Kerst is thuiskomen...

Kerst is thuiskomen... Overweging Kerstmorgen 25 december 2012 Gereformeerde Kerk Loosdrecht Ds. Stefan Dijkhuizen Genesis 1: 1-5 & Johannes 1: 1-5, 14 Overweging: Lieve Kerstmensen, 'Kerst is thuiskomen...' Dat is wat we dit

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

Zondagsbrief voor zondag 23 december 2012. Hartelijk welkom in deze dienst in de Dorpskerk.

Zondagsbrief voor zondag 23 december 2012. Hartelijk welkom in deze dienst in de Dorpskerk. Zondagsbrief voor zondag 23 december 2012 Hartelijk welkom in deze dienst in de Dorpskerk. Bij de dienst Vanmorgen vertelt het evangelie van Lucas over de ontmoeting vol Geestdrift tussen twee vrouwen:

Nadere informatie

Woord van welkom tijdens het orgelspel worden de tafelkaarsen aangestoken

Woord van welkom tijdens het orgelspel worden de tafelkaarsen aangestoken ORDE VAN DIENST PAASTIJD Duinzichtkerk 21 april 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL Voorganger: ds. L.J. Ridderhof-Boon ouderling van dienst: Mevr. R.T. Steinvoort de Groot diaken

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Bonaire Preek Jesaja 58 versie 1.1 5 oktober 2014. Leef 58

Bonaire Preek Jesaja 58 versie 1.1 5 oktober 2014. Leef 58 Leef 58 Best een vreemde titel op de voorkant van de liturgie vind je ook niet Leef 58 wat kan dat toch betekenen? 58 jaar leven misschien gelukkig niet stel je voor dat iedereen 58 wordt dat is toch raar.

Nadere informatie

Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis)

Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis) Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis) Intredelied: nr. 530: Zo vriendelijk en veilig als het licht, strofen 1, 2 en 3. Begroeting en openingswoord P. Broeders en

Nadere informatie

Beelden en verhalen van advents- en kerstactiviteiten in en vanuit de Ontmoetingskerkgemeente

Beelden en verhalen van advents- en kerstactiviteiten in en vanuit de Ontmoetingskerkgemeente Beelden en verhalen van advents- en kerstactiviteiten in en vanuit de Ontmoetingskerkgemeente Kinderen Vanaf half november oefenen de kinderen samen met de kinderen van de Adventskerk voor het kerstspel

Nadere informatie

Liturgie Kerstnacht 2014. van de gemeenschap van Hoogkarspel en Westwoud

Liturgie Kerstnacht 2014. van de gemeenschap van Hoogkarspel en Westwoud Liturgie Kerstnacht 2014 van de gemeenschap van Hoogkarspel en Westwoud over Engelen Voorganger Ds.Marina Slot Organist Renee Campfens Ouderling Loes Siedenburg Diaken Marianne Soorsma en het Vrouwen koor

Nadere informatie

Materiaal groep 1 & 2, nummer 2, jaargang 7

Materiaal groep 1 & 2, nummer 2, jaargang 7 Materiaal groep 1 & 2, nummer 2, jaargang 7 1. Ouderbrief 2. Kleurplaat bed, kern les 1 3. Dag ster, grote ster, afronding les 4 4. Jezus wordt geboren, extra, les 4 Beste ouders, Licht speelt een grote

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

Voor alle data geldt: Deo Volente (zo de Heere wil en wij leven) 30 november 2015 Beste ouders / verzorgers,

Voor alle data geldt: Deo Volente (zo de Heere wil en wij leven) 30 november 2015 Beste ouders / verzorgers, Nieuwsbrief 1 / 2 Deze week: Bijbelse geschiedenis Bij het thema Letters en cijfers Afscheid Juf Jansen Activiteit en gezelligheid Speelgoedmiddag Bijlage: Kerstliederen Voor alle data geldt: Deo Volente

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Werkboekje. Naam: www.ebonderwijs.nl

Werkboekje. Naam: www.ebonderwijs.nl Werkboekje Naam: www.ebonderwijs.nl Hallo! Leuk dat je in dit boekje werkt. Je werkt in dit boekje over de geboorte van Jezus. Elk jaar vieren we dat op 25 december (eerste Kerstdag). EB Onderwijs wenst

Nadere informatie

Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst )

Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst ) 1 Wat is de ware eredienst? (Romeinen 12:1 startpreek jaarthema Eredienst ) Liturgie zondagmiddag 12 september 2010 te Hardinxveld-Giessendam: Belijdenis van afhankelijkheid Vredegroet van God (1 Tim.1)

Nadere informatie

Niets vragen, niets weigeren

Niets vragen, niets weigeren Franciscus van Sales (1567-1622) leefde in het Franse stadje Annecy, in een tijd van politieke verwarring en godsdienstoorlogen. Hij is bekend als schrijver van twee belangrijke en invloedrijke handleidingen

Nadere informatie

GODS BELOFTE AAN ABRAHAM

GODS BELOFTE AAN ABRAHAM Bijbel voor Kinderen presenteert GODS BELOFTE AAN ABRAHAM Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je?

Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je? Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je? Eerste kerstdag Liturgie Voorzang: LB 138,1.3.4 (Komt allen tezamen) Voorzang: EL 103,1.2.4 (In Bethlehems stal) Voorzang: drie verzen (Heerlijk klonk

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders

Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders Matteüs 1,18-2,12 - Kerst: God verrast gelovigen en buitenstaanders Eerste Kerstdag Liturgie Zingen - LB 138,1.3.4 Komt allen te zamen - LB 139 Komt verwondert u hier mensen - LB 145,1.3 Nu zijt wellekome

Nadere informatie

Verteld door Schulp en Tuffer

Verteld door Schulp en Tuffer Verteld door Schulp en Tuffer Het allereerste kerstfeest Het allereerste kerstfeest Verteld door Schulp en Tuffer Vertaald en bewerkt door Maria en Koos Stenger Getekend door Etienne Morel en Doug Calder

Nadere informatie

Kerk- en Schooldienst in de Maranathakerk. in samenwerking met de Protestants Christelijke Basisschool Samen op Weg VERWONDERING!

Kerk- en Schooldienst in de Maranathakerk. in samenwerking met de Protestants Christelijke Basisschool Samen op Weg VERWONDERING! Kerk- en Schooldienst in de Maranathakerk in samenwerking met de Protestants Christelijke Basisschool Samen op Weg VERWONDERING! Voorganger: ds. Peter Smilde Pianist en organist: Bas van Viegen Met medewerking

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

op 25 december 2014 in de Vloedschuur

op 25 december 2014 in de Vloedschuur Kerstdienst op 25 december 2014 in de Vloedschuur De cantorij komt zingend binnen met Gaudete, oud Engels Kerstlied Refrein Verheugt U, verheugt U, want Christus is geboren uit de maagd Maria, verheugt

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Wat is een kerkdienst?

Wat is een kerkdienst? Inhoudsopgave Welkom...3 Wat is een kerkdienst?... 4 Liturgie...5 Schema liturgie... 6 Begrippen... 8 Ruimte voor uw aantekeningen... 9 Contact...10 Routebeschrijving... 11 2 Welkom Allereerst hartelijk

Nadere informatie

E R E D I E N S T. 25 december 2014 Kerstmorgen. KERSTFEESTVIERING met de KINDEREN

E R E D I E N S T. 25 december 2014 Kerstmorgen. KERSTFEESTVIERING met de KINDEREN E R E D I E N S T 25 december 2014 Kerstmorgen KERSTFEESTVIERING met de KINDEREN Protestantse gemeente Brielle Sint-Catharijnekerk voorganger ds. Anke Dekker ouderling Rienk Koopmans organist Marco t Hart

Nadere informatie

Initiatiefgroep Roze Vieringen Rotterdam

Initiatiefgroep Roze Vieringen Rotterdam Initiatiefgroep Roze Vieringen Rotterdam Oecumenisch Roze Viering zondag 6 maart 2016 om 15.00 uur THEMA Hoe ik ook ben Voorganger ds. Ilse Hogeweg Paradijskerk Nieuwe Binnenweg 25, Rotterdam Gedachten

Nadere informatie

Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag

Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag Orde van dienst Laren 8 mei 2016, Moederdag Met medewerking van Deo Gratias Voorganger : ds. Jaap Jonk Orgelspel: Stefan Potman De Voorbereiding Orgelspel Woord van welkom Moment van stilte Aansteken van

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Diaconale Adventsactie 2012. Midden onder ons

Diaconale Adventsactie 2012. Midden onder ons Diaconale Adventsactie 2012 Midden onder ons Foto voorzijde: Midden onder ons: gevangen vreemdelingen op Schiphol Oost. De Diaconale Adventsactie van de lutherse gemeente Amsterdam loopt van 2 december

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

PLATTEGROND. Je neemt de trap tot halverwege, gaat linksaf en volgt de pijl

PLATTEGROND. Je neemt de trap tot halverwege, gaat linksaf en volgt de pijl Lieve kinderen? In heel veel schilderijen en beelden van het Bonnefantenmuseum staan kinderen afgebeeld: kleine, grote, mooie, witte, eenzame en gezellige kinderen. Sterker nog, de naam van het museum

Nadere informatie

Liturgie. Zondag 13 december 2015

Liturgie. Zondag 13 december 2015 Liturgie Zondag 13 december 2015 3 e zondag van advent Voorganger Organist m.m.v. ds. Dirk Neven Ko Zwanenburg Jan Wiebe Kloosterman, trompet Berit van der Velden, piano Maaike Zuurmond, dwarsfluit Maartje

Nadere informatie

1. Jozef en Maria moesten voor een volkstelling naar Bethlehem. Dat was een opdracht van keizer: a. Augustus b. Julius Caesar c. Tiberius d.

1. Jozef en Maria moesten voor een volkstelling naar Bethlehem. Dat was een opdracht van keizer: a. Augustus b. Julius Caesar c. Tiberius d. K erstm is Kerstquiz Lezen Het kerstverhaal ken je misschien, maar hoe goed ben je op de hoogte van de geschiedenis van Kerst? En wat weet je van alle gebruiken en feestelijkheden die erbij horen? Test

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Thema: Gods Warmte is geboren!

Thema: Gods Warmte is geboren! Kerstmorgen 25 december 2012 Protestantse Gemeente Biddinghuizen Thema: Gods Warmte is geboren! Voorbereid met groep gemeenteleden: Claudia Boelens, Yke Bruinsma, Marleen van Dieren, Ard Klompe, Carla

Nadere informatie

Jaargang 2015-2016 14 december 2015

Jaargang 2015-2016 14 december 2015 Advent Advent is een tijd van verwachten. We kijken uit naar het Kerstfeest, waarop we zullen vieren dat Jezus geboren wordt. De verwachting wordt gevoed door de profeet Jesaja, die vertelt dat eens een

Nadere informatie

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken)

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Dag en nacht waakt ze. Haar handen kennen geen rust. Haar ogen gaan rond en zien wat gezien moet worden. Haar oren zijn gespitst en horen wat gehoord

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Romeinen 10: 17 Toelichting op de gang van zaken in de eredienst Informatie voor onze gasten Op pagina 4 vindt u de volgorde van de

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren 1 Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren Voorgangers: Pastoraal werker Alice van Veen en dominee Jan Willem Overvliet Organist: Henk Hortensius en medewerking van

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Kinderkerstfeest 2014 Op zoek naar een ster

Kinderkerstfeest 2014 Op zoek naar een ster Kinderkerstfeest 2014 Op zoek naar een ster Datum: vrijdag 26 december 2014 Aanvang: 10.00 uur Locatie: CGK Huizen Organisatie: Zondagsschool Zaait aan alle wateren Welkom en gebed Samenzang: UaM 26 1.

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Zondag 20 december 2015

Zondag 20 december 2015 Welkom Aansteken 4de adventskaars Zondag 20 december 2015 Zuiderkerkgemeente Voorganger: Dr. H. Nobel Organist: mevr. W. Misker Paars Paars is de kleur van het stil worden, van bezinning en gebed. Het

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Welkom. in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld

Welkom. in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld Welkom in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld Welkom Welkom in de Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld, aangesloten bij de Protestantse Kerk in Nederland. Wij zijn één van

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie