INVLOED VAN PENSVERZURING OP DE VOEROPNAME EN MELKPRODUCTIE EN MAATREGELEN OM PENSVERZURING TE VERHELPEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INVLOED VAN PENSVERZURING OP DE VOEROPNAME EN MELKPRODUCTIE EN MAATREGELEN OM PENSVERZURING TE VERHELPEN"

Transcriptie

1 SCH INVLOED VAN PENSVERZURING OP DE VOEROPNAME EN MELKPRODUCTIE EN MAATREGELEN OM PENSVERZURING TE VERHELPEN De fermentatie van voedermiddelen in de pens speelt een cruciale rol in de voorziening van voedingsstoffen voor de koe. Een optimale pensfermentatie resulteert in een hoge vluchtige vetzurenproductie, hoge microbiële eiwitproductie en een goede voeropname, met als gevolg een goede melkproductie, gezondheid en vruchtbaarheid van de koeien. Een suboptimale pensfermentatie kan leiden tot een heel scala aan problemen. Een te snelle pensfermentatie kan resulteren in (sub)klinische pensverzuring, wat zich vooral uit in een (te) lage ph van de pensvloeistof. In onderzoek op De Schothorst is afgelopen seizoen in de proef in begin lactatie onbedoeld ervaring opgedaan met rantsoenen met een te hoog pensfermentatieniveau. In deze circulaire wordt ingegaan op de achtergronden van pensverzuring en de mogelijkheden om pensverzuring tegen te gaan. Tevens wordt de invloed van pensverzuring op de melkproductie van verschillende ingrepen in de rantsoensamenstelling besproken, zoals die op De Schothorst zijn waargenomen. Ontstaan en tegengaan van pensverzuring De grens tussen een goed pensmilieu, subklinische pensverzuring en klinische pensverzuring is niet hard aan te geven. Bij subklinische pensverzuring wordt vaak een ph-waarde aangehouden van rond de 6,25 en bij klinische pensverzuring van < 5,5. Naast de ph speelt ook de osmolariteit (concentratie aan mineralen, vluchtige vetzuren en ammonia) een belangrijke rol bij pensverzuring. De directe oorzaak van verzuring komt voort uit een te snelle fermentatie van zetmeel en suiker, waardoor zich glucose in de pensvloeistof ophoopt. Hierdoor kunnen zich microben in de pens ontwikkelen die melkzuur vormen. Bovendien stimuleert dit ook microben die eiwit afbreken en amiden en endotoxinen vormen. Als gevolg van het hogere glucoseaanbod worden ook versneld vluchtige vetzuren gevormd die een duidelijk effect hebben op zowel de ph- als de osmotische waarde van de pensvloeistof. De hogere osmotische waarde en lagere ph zorgen voor een vermindering van de activiteit van de celwandafbrekende bacteriën, waardoor de vertering van celwanden wordt vertraagd. Hierdoor vindt een daling van het aandeel azijnzuur en stijging van het aandeel propionzuur en boterzuur plaats. Een langdurig te hoge osmotische waarde van de pensvloeistof leidt tot problemen in het mineralentransport door de penswand, met ontstekingen en loslaten van de penswand tot gevolg (penskeratose). Van de buffers die in de pens komen komt ongeveer de helft via het speeksel binnen. De andere helft komt via de penswand, hetgeen bij verstoring van het transport door de penswand sterk vermindert. Tevens wordt de absorptie van vluchtige vetzuren door de penswand geremd. Afhankelijk van de mate en de duur van de pensverzuring leidt dit tot een opeenstapeling van problemen, uiteenlopend van daling van de (ruw)voeropname, lebmaagverdraaiing, slepende melkziekte, diarree, klauwbevangenheid, verminderde weerstand en een laag melkvetgehalte tot de dood aan toe. In tabel 1 staat een overzicht van de verschillende mogelijkheden om pensverzuring tegen te gaan dan wel te verhelpen. De snelheid van de productie van glucose in de pens kan worden verminderd door verlaging van de SUSAZ en SFKH van het rantsoen en/of per tijdseenheid. Verhoging van de structuurvoorziening PSW en NDF resulteert in een hogere bufferproductie via speeksel. Omdat de fermentatieproducten van eiwit (ammoniak) ook een bufferende werking hebben, resulteert het verhogen van de SFRE- en FEBwaarde eveneens in een hogere buffercapaciteit van de pens. Door verhoging van de passagesnelheid van de pensvloeistof wordt sneller materiaal (zowel nog te fermenteren materiaal als de afbraakproducten daarvan) uit de pens afgevoerd, waardoor de ph- en osmotische waarde minder worden beïnvloed. Onduidelijk is nog hoe de passagesnelheid van de pensvloeistof het beste kan worden verhoogd. Het opnemen van zouten in het rantsoen verhoogt namelijk zowel de passagesnelheid als de osmotische waarde. Tabel 1 Overzicht van de mogelijkheden om pensverzuring tegen te gaan en/of te verhelpen actie 1. Vermindering snelheid van glucosevorming verlaging fermentatiesnelheid zetmeel en suiker vermindering opnamesnelheid voer per tijdseenheid, hogere voerfrequentie 2. Tegengaan ph-daling stimuleren buffercapaciteit pensvloeistof hogere speekselproductie -> herkauwactiviteit voederwaardekenmerk SUSAZ, SFKH PSW, NDF

2 toepassing buffer in rantsoen hogere eiwitfermentatie in de pens verhogen passagesnelheid pensvloeistof -> voldoende wateraanbod SFRE, FEB 3. Tegengaan verhoging osmotische waarde verlagen mineralen via voeding? verhoging passagesnelheid pensvloeistof Ervaringen op De Schothorst In het winterseizoen 2001/2002 werd met de dieren in begin lactatie een voederproef (RMD-41) uitgevoerd, waarin de invloed van verstrekking van glucogene energie op voeropname en melkproductie werd onderzocht. De proef werd uitgevoerd van 5 weken voor het afkalven tot 10 weken na het afkalven. Gedurende de gehele proef werden 2 krachtvoeders gebruikt: een standaard eiwitrijk voer (940 VEM, 130 WDVE, 130 SUSAZ, 5 BZET en 180 SFKH) en een voer dat veel glucogene energie voor het dier oplevert (1025 VEM, 145 WVDE, 200 SUSAZ, 75 BZET en 245 SFKH). De dieren kregen een krachtvoerschema waarin de krachtvoergift in 17 dagen werd opgebouwd tot maximaal 13 kg voor de oudere koeien. In het verleden werd meestal een schema toegepast waarbij de maximum gift pas op dag 24 werd bereikt. Het basisrantsoen bestond in eerste instantie uit 50/50 gras-/maissilage (alles op DSbasis). Later werd ook gedroogde luzerne in het mengsel opgenomen. Bevindingen Na afkalven van de eerste groep dieren bleek echter dat de voeropname (zowel ruwvoer als krachtvoer) achterbleef bij de verwachting en dat de gehalten in de melk (zowel vet als eiwit) aan de lage kant waren. De pensvulling en herkauwactiviteit waren matig en de mest werd niet goed verteerd, hoewel de consistentie goed was. Op basis van deze bevindingen werd geconcludeerd dat de dieren te kampen hadden met een onvoldoende penswerking, nijgend naar pensverzuring. Als oorzaken werden aangewezen een te snel opbouwschema van het krachtvoer, matige broksmakelijkheid en -kwaliteit (veel meel) en een matige smakelijkheid van de grassilage (overjarige kuil uit seizoen 2000). Omdat de problemen in eerste instantie bij alle dieren optraden, werd vooralsnog niet op behandelingsniveau ingegrepen. Om deze problemen tegen te gaan werden in chronologische volgorde de volgende acties ondernomen (zie tabel 2). Het wijzigen van de grassilage en het opnemen van ½ kg luzerne in het rantsoen bleek onvoldoende soelaas te bieden. Daarom werd besloten om natriumbicarbonaat te verstrekken (2 x 125 g gemengd door het ruwvoer) en het aandeel gedroogde luzerne in het rantsoen te verhogen (tot 1 kg DS luzerne). Bovendien werd het krachtvoerschema verlaagd (maximum krachtvoergift pas bereikt op dag 24) en de krachtvoersamenstelling gewijzigd (smakelijkere grondstoffen, de nutriëntengehalten bleven gelijk). Toen bleek dat de behandelingen met glucogeen krachtvoer ook na de voorgaande aanpassingen nog steeds te lage vetgehalten opleverden, werd besloten de dieren vanaf week 8 van de lactatie over te zetten op een krachtvoer met lagere gehalten aan SUSAZ en SFKH. Tabel 2 Chronologie van de aanpassingen gedurende de proef aanpassing datum actie 1 13 oktober andere grassilage en bijmengen ½ kg gedroogde luzerne 2 1 november bijmengen natriumbicarbonaat, verhogen gedroogde luzerne tot 1 kg en aanpassen krachtvoersamenstelling en -opbouwschema 3 9 november alle dieren op nieuw langzaam fermenteerbaar krachtvoer Resultaten Omdat de dieren op basis van afkalfdatum in de proef werden ingedeeld, zijn de aanpassingen in het rantsoen niet voor elk dier in hetzelfde lactatiestadium doorgevoerd. Bij de eerste groep waren de dieren al 2 weken in lactatie voordat voor de eerste keer werd ingegrepen, bij de dieren die als laatste werden ingedeeld was dat direct na afkalven al het geval. Hierdoor is een goede interpretatie van zowel de effecten van de proefbehandelingen als van de rantsoenwijzigingen niet mogelijk. De duidelijkste klachten traden 3 tot 4 weken na afkalven op. De gemiddelde droge stof- en nutriëntenopname en de productiekenmerken in deze weken zijn weergegeven in tabel 3, 4 en 5. De DS-opname uit ruwvoer op de controlebehandeling was ongeveer 1,5 kg lager dan verwacht (normaal nemen de koeien op De Schothorst in deze periode ongeveer 14 kg DS uit ruwvoer op). De opname van DS uit ruwvoer was op de glucogene behandeling nog lager dan op behandeling 1. Tabel 3 Gemiddelde droge stofopname in lactatieweek 3 en 4 en de verwachte waarde (in kg DS/dag) controle glucogeen verwacht ruwvoer 12,3 9,4 14 krachtvoer 8,6 9,1 10 totaal 20,9 18,5 24

3 Uit de nutriëntenopname blijkt dat in deze weken inderdaad een zeer hoog niveau van pensfermentatie werd bereikt. Zowel de SUSAZ- als de SFKH-waarden lagen fors boven de maximum norm (respectievelijk 120 en 170 g/kg DS rantsoen). De structuurvoorziening was echter wel op peil (PSW-norm bij 40 kg melk = 118/kg DS rantsoen). Het gevolg was dat vooral het melkvetgehalte op de behandelingen met glucogeen krachtvoer erg laag was. Het verloop van het melkvetgehalte per behandeling is weergegeven in figuur 1. Bij enkele dieren werden vetgehalten beneden de 2,00% waargenomen. Opvallend genoeg bleek dat de melkproductie op de glucogene behandeling hoger was dan bij de controle, die dicht in de buurt kwam bij het gebruikelijke niveau in dit lactatiestadium bij dieren op De Schothorst (41 kg/d). De eiwitvoorziening in de pens was op alle behandelingen krap (minimum normen voor FEB en SFRE zijn respectievelijk 15 en 60 g/kg DS). Oorzaak hiervan was een voorzien krap eiwitaanbod en de lage opname van het relatief FEB-rijk ruwvoermengsel. Dit resulteerde in een laag eiwitgehalte gedurende de gehele proefperiode. Tabel 4 Gemiddelde nutriëntenopname in lactatieweken 3 en 4 (in g/kg DS rantsoen, tenzij anders vermeld) controle glucogeen VEM (/kg DS) WDVE FEB SUSAZ BZET PSW SFKH WFKH SFRE WFRE Tabel 5 Gemiddelde melkproductieresultaten in lactatieweek 3 en 4 controle glucogeen melk (kg/d) 36,8 41,1 vet (%) 4,06 3,16 eiwit (%) 3,07 3,13 vet (g/d) eiwit (g/d) FPCM (kg/d) 36,3 36,3 Figuur 1 Verloop van het melkvetgehalte gedurende de lactatie per behandeling Invloed van rantsoenaanpassingen Om na te gaan wat de invloed was van de verschillende aanpassingen in het rantsoen zijn de gegevens van de dieren eveneens ingedeeld per kalenderweek. Omdat het aantal dieren beperkt was kon niet naar de verschillen in behandelingen worden gekeken. De dieren werden ingedeeld in vier groepen: start op 28 september of 5, 12 of 19 oktober. In figuur 2 en 3 zijn respectievelijk het

4 verloop van de DS-opname en het vetgehalte per startgroep uitgezet tegen de kalenderdatum. Uit deze figuren komt naar voren dat de eerste ingreep (wijziging grassilage en opname ½ kg luzerne) verdere daling van de ruwvoeropname tegenging, maar niet kon voorkomen dat het vetgehalte verder zakte. Vanaf het moment dat buffer werd verstrekt, de luzerne werd verhoogd en de krachtvoersamenstelling en het krachtvoerschema werden aangepast herstelde de ruwvoeropname zich. Het vetgehalte van de dieren die al een aantal weken in lactatie waren steeg gelijktijdig. Bij de dieren die nog in de opbouwfase van het rantsoen zaten werden geen extreem lage vetgehalten meer waargenomen. Omdat verschillende acties vlak na elkaar werden uitgevoerd, kan niet worden nagegaan welke daarvan het meeste effect heeft bewerkstelligd. Nadat alle dieren waren overgegaan op een minder snel fermenteerbaar krachtvoer bleek het vetgehalte verder toe te nemen. Uiteindelijk kwam de DS-opname en het vetgehalte voor alle startgroepen op een vergelijkbaar niveau uit. Hieruit kan worden geconcludeerd dat zowel de voeropname als het melkvetgehalte zich na pensverzuring volledig kunnen herstellen. Conclusies Pensverzuring wordt veroorzaakt door een te hoog aanbod van snel fermenteerbaar materiaal in de pens, resulterend in een daling van de ph en stijging van de osmolariteit. Dit kan worden tegengegaan door: - verlaging van de SUSAZ en SFKH van het rantsoen - betere verdeling van het rantsoen over de dag - stimuleren van de speekselproductie door verhoging van het celwandengehalte in het rantsoen (PSW, NDF) - opnemen van een buffer in het rantsoen - verhoging van de eiwitfermentatie in de pens (SFRE, FEB). Door een tegenvallende ruwvoeropname en een hoog krachtvoeraanbod in combinatie met een snel fermenteerbaar krachtvoer ontstond pensverzuring in een proef op De Schothorst. SUSAZ- en SFKH-niveaus van respectievelijk 140 en 200 g/kg DS werden bereikt. De dieren reageerden vooral door een lagere ruwvoeropname en een lager melkvetgehalte. Het opnemen van structuurrijk materiaal (luzerne) en een andere grassilage voorkwam verdere daling van het vetgehalte en de ruwvoeropname. Pas na opname van een buffer, verdere verhoging van het aandeel luzerne en aanpassing van het krachtvoerschema steeg echter zowel de ruwvoeropname als het melkvetgehalte. Uiteindelijk herstelden de dieren zich volledig. Figuur 2 Verloop van de ruwvoeropname (kg DS/d) gedurende het seizoen. De dieren zijn ingedeeld per startdatum en de momenten van wijzigingen in het rantsoen zijn aangeven

5 Figuur 3 Verloop van het melkvetgehalte gedurende het seizoen. De dieren zijn ingedeeld per startdatum en de momenten van wijzigingen in het rantsoen zijn aangeven Lelystad, 4 oktober 2002 (Y2002)

De invloed van Bergafat F 100 op melkproductie en samenstelling in tankmelk van melkkoeien in mid-lactatie op een siësta beweidingssysteem

De invloed van Bergafat F 100 op melkproductie en samenstelling in tankmelk van melkkoeien in mid-lactatie op een siësta beweidingssysteem De invloed van Bergafat F 100 op melkproductie en samenstelling in tankmelk van melkkoeien in mid-lactatie op een siësta beweidingssysteem Proefverslag nr. 649 oktober 2004 auteur: dr. ir. W.M. van Straalen

Nadere informatie

Houd SARA buiten de deur. Jan Veling, GD Gezonde Melkveehouderij, 15 januari 2015

Houd SARA buiten de deur. Jan Veling, GD Gezonde Melkveehouderij, 15 januari 2015 Houd SARA buiten de deur Jan Veling, GD Gezonde Melkveehouderij, 15 januari 2015 Opzet presentatie Waarom praten over SARA? Wie of wat is SARA? Hoe herken ik SARA? Hoe houd ik SARA buiten de deur? SARA:

Nadere informatie

Fosfor op maat: wat is te bereiken via de voeding?

Fosfor op maat: wat is te bereiken via de voeding? Fosfor op maat: wat is te bereiken via de voeding? Ant Koopmans Wilfried van Straalen Gezonde Melkveehouderij, Zwolle, 15-01-14 Indeling Fosfor huishouding en behoefte Effect van laag P: Korte termijn:

Nadere informatie

Invloed voeding op pensfermentatie in melkvee

Invloed voeding op pensfermentatie in melkvee Invloed voeding op pensfermentatie in melkvee André Bannink andre.bannink@wur.nl Animal Sciences Group Wageningen UR in samenwerking met : Jan Dijkstra, Lsg Diervoeding, Wageningen Universiteit Pensfermentatie

Nadere informatie

Gezond voeren met een optimale melkproductie. Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding

Gezond voeren met een optimale melkproductie. Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding Gezond voeren met een optimale melkproductie Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding Periodes in en rondom de droogstand-afkalven Droogzetten Afkalven Transitieperiode Einde lactatie

Nadere informatie

Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien

Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien Ronald Zom, Herman van Schooten en Ina Pinxterhuis Quinoa is een eenvoudig te telen gewas dat in korte tijd een hoge opbrengst geeft, goed te conserveren is en

Nadere informatie

Koeienvoer klas 1. Werkboek: Koeienvoer klas 1

Koeienvoer klas 1. Werkboek: Koeienvoer klas 1 Koeienvoer klas 1 1 Inhoud Hoofdstuk 1: Verteringsstelsel van de koe... 3 1.1: Herkauwen en speeksel... 3 1.2: Magenstelsel... 5 1.3: Darmstelsel... 8 1.4: Verteringsstelsel kalf... 8 Hoofdstuk 2: Voedingsstoffen

Nadere informatie

Actief Melken Actieve koeien door passend voer en het beste advies

Actief Melken Actieve koeien door passend voer en het beste advies Actief Melken Actieve koeien door passend voer en het beste advies Actief Melken Actief Melken is dé handleiding voor de voeding van melkgevende koeien. ABZ Diervoeding onderscheidt zich door een rationele

Nadere informatie

Kort verslag oriënterende voerproef hooi

Kort verslag oriënterende voerproef hooi Kort verslag oriënterende voerproef hooi Voerproef naar de invloed van hooi op melkproductie en melksamenstelling Uitgevoerd voor het netwerk Heerlijk, Helder Hooi Locatie proef: proefboerderij Zegveld

Nadere informatie

Graan voeren aan melkvee Effecten op voeropname, productie en diergezondheid

Graan voeren aan melkvee Effecten op voeropname, productie en diergezondheid Graan voeren aan melkvee Effecten op voeropname, productie en diergezondheid Arie Klop Marleen Plomp December 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding...1 2 Proefopzet...2 3 Resultaten...4 3.1 Samenstelling voeders

Nadere informatie

MEI Groningen. De Bodem voor Koegezondheid. 6 juni 2014. Gerrit Hegen. Bodem- plant- dier rela>es

MEI Groningen. De Bodem voor Koegezondheid. 6 juni 2014. Gerrit Hegen. Bodem- plant- dier rela>es MEI Groningen Bodem- plant- dier rela>es De Bodem voor Koegezondheid 6 juni 2014 Gerrit Hegen Kringloopwijzer KoeKompas: voorspellende risicoinventarisa:e Koe: 5 basisprocessen 1. Fokkerij: gene>ca nu

Nadere informatie

Geachte relatie, Onze rundveespecialist wil graag voor u het rantsoen bereken, voor een rantsoen op maat!

Geachte relatie, Onze rundveespecialist wil graag voor u het rantsoen bereken, voor een rantsoen op maat! Geachte relatie, Wat een mooi voorjaar en zomer hebben we gehad. Veel warme en zonnige dagen. Er is veel goede vrucht geoogst. Nu is de eerste herfststorm alweer geweest en de winterperiode staat voor

Nadere informatie

wat is de kwaliteit van het weidegras

wat is de kwaliteit van het weidegras 8 Veevoeding en beweiding VERTEERBAARHEID NDF / ADF / ADL Hemicellulose gemakkelijk verteerbaar Cellulose Lignine Wat moet ik weten van veevoeding en vers gras? moeilijk verteerbaar niet verteerbaar 3

Nadere informatie

Goed voer voor gezonde koeien

Goed voer voor gezonde koeien Goed voer voor gezonde koeien Studiegroepen Boerenverstand Kampen (Weidse Waarden) 21 oktober 2014 Noord Holland 23 oktober 2014 Kringloopwijzer KoeKompas: voorspellende risicoinventarisatie Koe: 5 basisprocessen

Nadere informatie

100-dagenaanpak. 365 dagen resultaat

100-dagenaanpak. 365 dagen resultaat 365 dagen resultaat > gezonde koeien > goede productie > gemakkelijk werken U wilt als melkveehouder dat uw koeien vlot afkalven, gezond opstarten, goed produceren en weer gemakkelijk drachtig worden.

Nadere informatie

Voeding schapen algemeen. Voeding en vertering. Vertering schaap schematisch

Voeding schapen algemeen. Voeding en vertering. Vertering schaap schematisch Voeding schapen algemeen Voeding en vertering Enkele belangrijke aspecten: - verteringsstelsel - herkauwproces - nutriënten Uitgelicht: - mineralen: Cu, - spoorelement: Co Roel de Lange Assortiment Vragen

Nadere informatie

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): -

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - Auteur: Horneman Betreft: Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - N o t i t i e Sinds begin 2006 worden resultaten van lactosebepalingen

Nadere informatie

Koeienvoer klas 1 WERKBOEK

Koeienvoer klas 1 WERKBOEK Koeienvoer klas 1 WERKBOEK 1 Inhoud Hoofdstuk 1: Verteringsstelsel van de koe... 3 1.1: Herkauwen en speeksel... 3 1.2: Magenstelsel... 5 1.3: Darmstelsel... 8 1.4: Verteringsstelsel kalf... 8 Hoofdstuk

Nadere informatie

De invloed van Diamond V + Nitroshure in combinatie met verlaagd krachtvoeraanbod op voeropname en productieparameters bij melkkoeien in mid lactatie

De invloed van Diamond V + Nitroshure in combinatie met verlaagd krachtvoeraanbod op voeropname en productieparameters bij melkkoeien in mid lactatie De invloed van Diamond V + Nitroshure in combinatie met verlaagd krachtvoeraanbod op voeropname en productieparameters bij melkkoeien in mid lactatie Verslag 995 September 2009 auteurs: Drs. A.I. Koopmans

Nadere informatie

Effect van voeding op de pens tijdens transitie

Effect van voeding op de pens tijdens transitie Effect van voeding op de pens tijdens transitie Anatomische en functionele aanpassingsvermogen van de penswand: het verhaal van de koe 15 januari 2015, Kasper Dieho Even voorstellen: Kasper Dieho Dierenarts

Nadere informatie

KUNNEN VOEDERBIETEN PERSPULP VERVANGEN IN HET

KUNNEN VOEDERBIETEN PERSPULP VERVANGEN IN HET KUNNEN VOEDERBIETEN PERSPULP VERVANGEN IN HET MELKVEERANTSOEN? Daniël De Brabander en Sam De Campeneere Vlaamse overheid, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) Eenheid Dier Alex De Vliegher

Nadere informatie

12 Voeding. 12.1.1 Koolhydraten

12 Voeding. 12.1.1 Koolhydraten 12 Voeding 12.1 Voederwaarde... 171 12.1.1 Koolhydraten... 171 12.1.2 Eiwit... 173 12.1.3 Vet... 174 12.1.4 Mineralen, sporenelementen en vitaminen... 174 12.2 Opname van snijmaïs... 175 12.3 Structuurwaarde

Nadere informatie

Afdeling Nutritie & Innovatie. Bewust natuurlijk luxe en goed afkalven Door Toon van der Heijden

Afdeling Nutritie & Innovatie. Bewust natuurlijk luxe en goed afkalven Door Toon van der Heijden Afdeling Nutritie & Innovatie Bewust natuurlijk luxe en goed afkalven Door Toon van der Heijden maandag 28 november 2016 Geweldig!!! Van Kalf tot Koe tot Kalf enz STELLINGEN OM TE BEGINNEN Makkelijke geboorte

Nadere informatie

Kengetallen voor het ideale voedermanagement

Kengetallen voor het ideale voedermanagement Kengetallen voor het ideale voedermanagement Els Van Looveren Gregory Antrop Melkveecongres, september 2016 Doelstelling melkveehouder Ik ben gezond dus ik doe wat er van mij verwacht wordt : veel melk

Nadere informatie

Aandacht voor moeder en kind

Aandacht voor moeder en kind Aandacht voor moeder en kind Teus van den Bout Jaarvergadering Swifter Schapenstamboek goede lammeren? Beginnen bij de basis! Groot onderhoud voor het dekken Evt. seleniumbehandeling voor het dekseizoen

Nadere informatie

SCH AANDACHTSPUNTEN ROND DE VOEDING VAN DROOGSTAANDE KOEIEN Inleiding I. GOEDE ONTWIKKELING VAN DE FOETUS. - VEM- en DVE-behoefte

SCH AANDACHTSPUNTEN ROND DE VOEDING VAN DROOGSTAANDE KOEIEN Inleiding I. GOEDE ONTWIKKELING VAN DE FOETUS. - VEM- en DVE-behoefte SCH-1995-12 AANDACHTSPUNTEN ROND DE VOEDING VAN DROOGSTAANDE KOEIEN Inleiding De voeding van de droogstaande koe heeft in de loop van de jaren steeds meer belangstelling gekregen. Men is meer gaan inzien

Nadere informatie

Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen?

Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen? Optimale biggen voeding Hoe verteerd een big en hoe kan ik hem daarbij helpen? Albert Timmerman Hoe kunnen we door middel van voer onze biggen helpen opnemen en verteren en daarmee de weerstand en resultaten

Nadere informatie

van Dechra Ketose / Slepende melkziekte Hypocalciëmie/ Melkziekte Acidose / Pensverzuring

van Dechra Ketose / Slepende melkziekte Hypocalciëmie/ Melkziekte Acidose / Pensverzuring Het van Dechra De afkalfperiode is een cruciale periode waarin belangrijke metabole veranderingen optreden die aanleiding kunnen geven tot ernstige metabole aandoeningen bij melkkoeien. Ketose / Slepende

Nadere informatie

KAN KOOLZAADKOEK INGESCHAKELD WORDEN IN

KAN KOOLZAADKOEK INGESCHAKELD WORDEN IN KAN KOOLZAADKOEK INGESCHAKELD WORDEN IN MELKVEERANTSOENEN? J. De Boever, J. Vanacker, S. De Campeneere en D. De Brabander Vlaamse Overheid, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, Eenheid Dier Koolzaadolie

Nadere informatie

GRASS TECHNOLOGY, BY BARENBRUG

GRASS TECHNOLOGY, BY BARENBRUG 4x beter Voor de productie van het beste kuilgras KringloopGras StructuurGras OpbrengstGras DroogteGras De nieuwe grastechnologie NutriFibre is de nieuwe grastechnologie voor kuilgras. De basis van NutriFibre

Nadere informatie

11/6/2016. Voeding voor plant is voeding voor dier. Snijmais opbrengst. Grasland opbrengst. Wat willen we t.a.v. bodem en vee

11/6/2016. Voeding voor plant is voeding voor dier. Snijmais opbrengst. Grasland opbrengst. Wat willen we t.a.v. bodem en vee Voeding voor plant is voeding voor dier SLIM VOEDEN GEZONDE BODEM, GEZONDE PLANTEN, GEZONDE DIEREN KRACHT IN DE KETEN Op maat voeden en beschermen van dieren en gewassen leidt tot de beste prestaties op

Nadere informatie

Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer. Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer

Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer. Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Januari 2013 Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Herman van Schooten (WUR-LR) Hans Dirksen (DMS) Januari 2013 Inleiding

Nadere informatie

Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering

Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering Hein Korevaar Slotbijeenkomst Praktijknetwerk Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij; Wageningen 12 maart 2014 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

OMGEVINGSTEMPERATUUR

OMGEVINGSTEMPERATUUR RANTSOENMAATREGELEN TIJDENS (EN NA) HITTESTRESS Kees Peeters, DAP BORNERBROEK 21 juni Ede OMGEVINGSTEMPERATUUR De gemiddelde dagtemperatuur heeft een groter effect op de melkproductie en lichaamstemperatuur,

Nadere informatie

Bewaarbaarheid van de kuil. Blgg

Bewaarbaarheid van de kuil. Blgg Bewaarbaarheid van de kuil Blgg Inhoud Kengetallen gemiddeld bedrijf Conservering Belang ds bij conservering Verloop conservering Ontstaan van broei Nieuw kengetal broeigevoeligheid Voorbeelden broei Maatregelen

Nadere informatie

TARWE INGEKUILD IN DRAF VERGELEKEN MET GEPLETTE TARWE EN

TARWE INGEKUILD IN DRAF VERGELEKEN MET GEPLETTE TARWE EN TARWE INGEKUILD IN DRAF VERGELEKEN MET GEPLETTE TARWE EN INGEKUILDE GEMALEN TARWE BIJ MELKVEE S. De Campeneere, J. De Boever, D. De Brabander Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) Eenheid

Nadere informatie

1. Waarom hoeven herkauwers niet alle essentiële aminozuren via het voer op te nemen.

1. Waarom hoeven herkauwers niet alle essentiële aminozuren via het voer op te nemen. 2.4: Eiwitten 1. Waarom hoeven herkauwers niet alle essentiële aminozuren via het voer op te nemen. Plantaardige aminozuren worden door de pensmicroben omgezet in dierlijke aminozuren. 2. Hoe wordt het

Nadere informatie

Voederwaarde-onderzoek Gras ingekuild Kuilkenner Excellent kuil 1

Voederwaarde-onderzoek Gras ingekuild Kuilkenner Excellent kuil 1 Onderzoek Onderzoek-/ordernummer: Datum verslag: 731267/002743994 22-07-2011 Oogstdatum: Datum monstername: Monster genomen door: Contactpersoon monstername: 16-05-2011 07-07-2011 Dick Huiberts: 0652002131

Nadere informatie

In deze circulaire zal aandacht worden besteed aan maatregelen om deze ongewenste situaties te voorkomen of te beperken.

In deze circulaire zal aandacht worden besteed aan maatregelen om deze ongewenste situaties te voorkomen of te beperken. SCH-1996-20 DE INTERNE OF VOERGEBONDEN WARMTE VAN VARKENSVOEDERS Inleiding Van de energie die met het voer aan varkens wordt verstrekt komt een aanzienlijk deel vrij als warmte. Dit is de interne of voergebonden

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting 106 Samenvatting Samenvatting Actieve sportpaarden krijgen vaak vetrijke rantsoenen met vetgehalten tot 130 g/kg droge stof. De toevoeging van vet verhoogt de energiedichtheid van voeders.

Nadere informatie

Praktisch aan de slag met duurzaamheid! Koeien voeren! Doel = meer melk uit eigen ruwvoer. Sojaprijzen stijgen. Voerprijzen stijgen

Praktisch aan de slag met duurzaamheid! Koeien voeren! Doel = meer melk uit eigen ruwvoer. Sojaprijzen stijgen. Voerprijzen stijgen Koeien voeren! Doel = meer melk uit eigen ruwvoer Praktisch aan de slag met duurzaamheid! ir. Frank Verhoeven Boerenverstand Consultancy Voerprijzen stijgen Sojaprijzen stijgen A-brok 1992-2013 600 Soja

Nadere informatie

Werkblad: Kans op pensverzuring

Werkblad: Kans op pensverzuring Werkblad: Kans op pensverzuring 1) Bekijk zowel de ruwvoeranalyse als het voedermiddel en vul de onderstaande tabel in. Beoordeling graskuil JA NEE Het droge stof gehalte is lager dan 40%. Het suikergehalte

Nadere informatie

RUWVOER + Inkuilmanagement. Assortiment inkuilmiddelen

RUWVOER + Inkuilmanagement. Assortiment inkuilmiddelen RUWVOER + Inkuilmanagement Assortiment inkuilmiddelen De melkveehouderijsector staat met de afloop van het melkquotum voor een aantal grote uitdagingen. Gezien de verwachte stijging van de melkproductie

Nadere informatie

Granen in de Melkveehouderij. Henk Woolderink/ Roy Berentsen 30 mei 2013

Granen in de Melkveehouderij. Henk Woolderink/ Roy Berentsen 30 mei 2013 Granen in de Melkveehouderij Henk Woolderink/ Roy Berentsen 30 mei 2013 Aandachtspunten Ontwikkelingen mestbeleid! Dreigend ruwvoeroverschot? Krachtvoervervangers! Projectmatig! Voedergewassen Eigen eiwit

Nadere informatie

Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien

Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien opzet, resultaten en conclusies van de diervoederproef uitgevoerd door Schothorst Feed Research in

Nadere informatie

Kempensysteem Apers-Mertens - Haasdonk. 26 september 2013

Kempensysteem Apers-Mertens - Haasdonk. 26 september 2013 Kempensysteem Apers-Mertens - Haasdonk 26 september 2013 Welkom Apers-Mertens Koen en Lieve Haasdonk Agenda Voorstelling bedrijf Koen Apers Het Kempensysteem Guy Verhulst Vragen Broodjeslunch Rondleiding

Nadere informatie

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening Veel te Vaak Vlug aan voorbijgegaan! Waarom is het zo belangrijk?

Nadere informatie

Van dit product worden onderstaand allereerst de gehalten van de benodigde componenten weergegeven:

Van dit product worden onderstaand allereerst de gehalten van de benodigde componenten weergegeven: REKENVOORBEELDEN VOEDERWAARDEN HERKAUWERS 1 Energiewaarde herkauwers: VEM en VEVI In het rekenvoorbeeld voor de VEM-en VEVI waarde voor herkauwers wordt uitgegaan van een willekeurige partij palmpitschilfers

Nadere informatie

Dierenartsencombinatie Staphorst-IJhorst-Rouveen

Dierenartsencombinatie Staphorst-IJhorst-Rouveen "Fosfaat in de melkveehouderij is actueel, maar hoe zit het met fosfor en diergezondheid? Een praktisch verhaal. Dierenartsencombinatie Staphorst-IJhorst-Rouveen Programma Film fosfor Fosfor in de koe

Nadere informatie

Uw veestapel in beeld. Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot. CrystaLab maakt dagelijks sturen op basis van gehalten mogelijk!

Uw veestapel in beeld.  Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot. CrystaLab maakt dagelijks sturen op basis van gehalten mogelijk! Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot Crystal software Crystal management software observeert, analyseert, controleert en rapporteert. Dit alles op basis van management by exception. U wordt alléén

Nadere informatie

dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld

dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld Verslag bedrijfsbezoek studiegroep DBID over Voeding en Diergezondheid op 15 september 2009 bij VOF Westerhof, Holthe 37 E, Beilen. Bedrijfskarakteristiek: Melkveebedrijf

Nadere informatie

ASSORTIMENT. uit voer. zomer schakel in succes

ASSORTIMENT. uit voer. zomer schakel in succes ASSORTIMENT melkveevoeders zomer 2016 Meer melk uit voer DTP VERSIE 03-16 Agrifirm Feed levert in Nederland kwaliteitsveevoeders en tal van andere producten en diensten aan ondernemers in de veehouderij.

Nadere informatie

Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien

Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien Het effect van LG Animal Nutrition-maïs op de voeropname, melkproductie en energiebalans van melkkoeien opzet, resultaten en conclusies van de 2 e diervoederproef, wederom uitgevoerd door Schothorst Feed

Nadere informatie

Proefverslag 277. De invloed van zetmeelrijke krachtvoeders op pens- en bloedparameters

Proefverslag 277. De invloed van zetmeelrijke krachtvoeders op pens- en bloedparameters Proefverslag 277 De invloed van zetmeelrijke krachtvoeders op pens- en bloedparameters (laboratoriumproef RLB-28, PV-277; Y1990)) auteur: dr. W.A.G. Veen juni 1990 Instituut voor de Veevoeding "De Schothorst"

Nadere informatie

Neem voor vragen of orders contact op met onze rundveespecialisten,

Neem voor vragen of orders contact op met onze rundveespecialisten, Geachte relatie, Nog even een terugblik op onze vorige nieuwsbrief. Daarin informatie over Roel Hekkema uit Tjerkwerd en Harmen van Kalsbeek uit Ferwoude. Zij hebben als afstudeer project een hydraulische

Nadere informatie

Voedingsziekten. Slepende melkziekte en leververvetting

Voedingsziekten. Slepende melkziekte en leververvetting Voedingsziekten In dit hoofdstuk komen de voedingsziekten aan bod. Behalve de achtergrond en ontstaanswijze zullen ook de therapie en preventieve maatregelen besproken worden. De volgende aandoeningen

Nadere informatie

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha Maximaal Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie Max. 2 koeien per ha 2 kg ds bijvoeding per dag/koe 13 kg ds opname vers gras Stripweiden 18 uur weiden Stripweiden A-B-A Voorbeeld bij 120 koeien,

Nadere informatie

Voeren met Boerenverstand

Voeren met Boerenverstand Voeren met Boerenverstand De basiskennis van het voeren van koeien terug bij de melkveehouder! Versie september 2014 Van Boerenverstand Postbus 114 3500 AC Utrecht LET OP! Dit document (of delen daarvan)

Nadere informatie

Proefverslag nr. 1174. maart 2012

Proefverslag nr. 1174. maart 2012 Bepaling van de invloed van basisrantsoen, type vetzuren en antioxidanten bij twee en drie maal daags melken op de zuurtegraad van melkvet, stabiliteit van vetbolletjes en voeropname en melkproductieparameters

Nadere informatie

Ruwvoerontwikkelingen Nederland

Ruwvoerontwikkelingen Nederland Ruwvoerontwikkelingen Nederland Visie op (R)uwvoer - technisch Drogestofpercentage Nederlandse kuilen Drogestof % voorjaarskuilen 600 Drogestof % 500 400 300 Drogestof % 200 100 0 1994 1996 1998 2000 2002

Nadere informatie

Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN. Inleiding. Proefopzet Proefdieren. Proefbehandelingen lactatie

Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN. Inleiding. Proefopzet Proefdieren. Proefbehandelingen lactatie Proefverslag 350 VERLAGING VAN HET RUW EIWITGEHALTE IN VOEDER VOOR LACTERENDE ZEUGEN (proef VFB-31; PV-350; Y1992) december 1992 auteurs: ir. C.H.M. Smits dr. ir. P.J. van der Aar Inleiding Het systeem

Nadere informatie

Mest- en mineralenkennis voor de praktijk

Mest- en mineralenkennis voor de praktijk Mest- en mineralenkennis voor de praktijk Rantsoenen in de melkveehouderij: dekking van de stikstofbehoefte 1. Achtergrond Met de handreiking voor de melkveehouderij wordt een bedrijfsspecifieke afrekening

Nadere informatie

Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien

Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien J. Zonderland (ROC Bosma Zathe) K. Kalis (Gezondheidsdienst voor Dieren in Noord-Nederland) Als weidende koeien krachtvoer krijgen of als koeien op stal

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren.

Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Aanmeldingsformulier voor proeven met gewervelde dieren. Secretariaat DEC Aanvrager: Afdeling: Titel dierproef: Pensvloeistof voor in vitro incubaties - 2008 Aanmeldcode/ Protocol: 2007140.a Stadia van

Nadere informatie

4.1 Voederwaarderingssystemen voor paarden en pony s

4.1 Voederwaarderingssystemen voor paarden en pony s 4 Paarden en pony s 4.1 Voederwaarderingssystemen voor paarden en pony s Sinds januari 2005 zijn voor paarden en pony s twee officiële CVB systemen van kracht, een netto energiesysteem (met als kengetal

Nadere informatie

GRASS TECHNOLOGY, BY BARENBRUG

GRASS TECHNOLOGY, BY BARENBRUG 4xbeter Voor de productie van het beste kuilgras KringloopGras StructuurGras OpbrengstGras DroogteGras De nieuwe grastechnologie NutriFibre is de nieuwe grastechnologie voor kuilgras. De basis van NutriFibre

Nadere informatie

Voeding Róse kalveren

Voeding Róse kalveren Voeding Rosékalveren ZLTO 30 november 2011 Engelbert Heutink Voeding Róse kalveren Verschil Junior en Oud Opfok niet onderschatten Voederwaarde en voedernormen Pensgezondheid 1 VOEDING OUD Zoals het de

Nadere informatie

Uw doel bereiken met MelkNavigator

Uw doel bereiken met MelkNavigator Uw doel bereiken met MelkNavigator Uw doel bereiken met MelkNavigator Als melkveehouder wilt u er uit halen, wat er in zit. Kies gericht voor meer melk, betere gehalten of meer grammen eiwit en/of vet.

Nadere informatie

Meer melk uit uw ruwvoer. Conserveringsmiddelen en broeiremmers

Meer melk uit uw ruwvoer. Conserveringsmiddelen en broeiremmers Meer melk uit uw ruwvoer Conserveringsmiddelen en broeiremmers > betere ruwvoerkwaliteit > smakelijk ruwvoer > hogere opname > lagere voerkosten Ecosyl: meer melk uit uw ruwvoer Op melkveebedrijven blijft

Nadere informatie

Inkuilmanagement. dé specialist voor land- en tuinbouw

Inkuilmanagement. dé specialist voor land- en tuinbouw Inkuilen 2 e snede Inkuilmanagement Inkuilmanagement t.b.v. het voorkomen van broei en het verbeteren van de rantsoenefficiëntie. Ruwvoer is droog broei Ruwvoer heeft minder eiwit en meer suiker meer broei

Nadere informatie

Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer. Edward Ensing

Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer. Edward Ensing Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer Edward Ensing Graslandvernieuwing nodig? Nee, waarom graslandvernieuwing? Voer genoeg? Geen vooruitgang rassen? Gras is groen en groeit vanzelf?

Nadere informatie

Optimale voeding. Hoe verteerdeenbig en hoe kanikhem daarbij helpen. Albert Timmerman

Optimale voeding. Hoe verteerdeenbig en hoe kanikhem daarbij helpen. Albert Timmerman Optimale biggen voeding Hoe verteerdeenbig en hoe kanikhem daarbij helpen Albert Timmerman Wat zien we in praktijk? Veel gezondheidsproblemen (Verterings-)diarree Streptococcen Plotse sterfte Oornecrose

Nadere informatie

Aan leden en afnemers. Inhoudsopgave

Aan leden en afnemers. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2/3 Aan leden en afnemers 4 Bedrijfsontwikkelingsplan (BOP) 4 Studiedag rundvee 5/6 Landelijke tegenvallende voederconversie verklaard door Schothorst Feed Research 7 Benaming varkensvoeders

Nadere informatie

EFFECT VAN GRASKUIL WAARBIJ GEBRUIK IS GEMAAKT VAN EM-SILAGE OP DE METHAAN- EN VLUCHTIGE VETZUREN PRODUCTIE IN DE PENS

EFFECT VAN GRASKUIL WAARBIJ GEBRUIK IS GEMAAKT VAN EM-SILAGE OP DE METHAAN- EN VLUCHTIGE VETZUREN PRODUCTIE IN DE PENS EFFECT VAN GRASKUIL WAARBIJ GEBRUIK IS GEMAAKT VAN EM-SILAGE OP DE METHAAN- EN VLUCHTIGE VETZUREN PRODUCTIE IN DE PENS Uitgevoerd door Feed Innovation Services (FIS) Aarle-Rixtel April 2003 In opdracht

Nadere informatie

Aan de leden en afnemers. Inhoudsopgave

Aan de leden en afnemers. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2/3 Aan de leden en afnemers. 4/5 Voederwaarde van het eerste grassilages voorjaar 2014 6/7/8 Computergestuurde Droogvoer Installatie (CDI) 9 Nieuwe Sallandse boer 2014 Stöppelhaene Raalte

Nadere informatie

melkt beter! Assortiment melkvee

melkt beter! Assortiment melkvee Assortiment melkvee melkt beter! Feed2Milk melkt beter Het assortiment melkveevoeders van ForFarmers is gebaseerd op de voedingsaanpak Feed2Milk. De nieuwste kennis, ervaring en jarenlang (eigen) onderzoek

Nadere informatie

Passagesnelheid (Kp) van deeltjes Gehalten aan verteerbare organische stof (VOS) van geplette tarwe, geplette gerst en tarwevlokken

Passagesnelheid (Kp) van deeltjes Gehalten aan verteerbare organische stof (VOS) van geplette tarwe, geplette gerst en tarwevlokken Voorstel in situ pensafbraakkarakteristieken voor de gemalen voedermiddelen gerst, tarwe, mais, triticale en rogge en voor geplette gerst, geplette tarwe, tarwevlokken en gemalen ontsloten mais, Inleiding

Nadere informatie

Effect van het additief 11GFT in graskuil op de pensafbreekbaarheid en melkproductieresultaten

Effect van het additief 11GFT in graskuil op de pensafbreekbaarheid en melkproductieresultaten Effect van het additief 11GFT in graskuil op de pensafbreekbaarheid en melkproductieresultaten Auteurs Johan De Boever, Leen Vandaele Eva Wambacq Elien Dupon, Joos Latré 6/05/2014 www.lcvvzw.be 2 / 11

Nadere informatie

Machiel C. Blok Veevoederbureau Productschap Diervoeder. Achtergronden van het CVB DVE/OEB 2007 systeem voor melkvee

Machiel C. Blok Veevoederbureau Productschap Diervoeder. Achtergronden van het CVB DVE/OEB 2007 systeem voor melkvee Machiel C. Blok Veevoederbureau Productschap Diervoeder Achtergronden van het CVB DVE/OEB 2007 systeem voor melkvee Inleiding Opzet van de presentatie Opbouw DVE Chemische componenten en fracties in situ

Nadere informatie

Module Rantsoen melkvee

Module Rantsoen melkvee Module Rantsoen melkvee De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Afke Zandvliet, Nordwin

Nadere informatie

Assortiment melkveevoeders. Beter voeren, ruimte om te boeren

Assortiment melkveevoeders. Beter voeren, ruimte om te boeren Assortiment melkveevoeders Beter voeren, ruimte om te boeren 2017 2017 De melkveevoeders en mineralenefficiëntie staan centraal in het assortiment voor melkvee. Zo helpen wij u graag aan het beste resultaat

Nadere informatie

MaxXfan Hittestress bij melkkoeien Waardoor wordt het veroorzaakt en wat kunt u eraan doen?

MaxXfan Hittestress bij melkkoeien Waardoor wordt het veroorzaakt en wat kunt u eraan doen? Hittestress bij melkkoeien Waardoor wordt het veroorzaakt en wat kunt u eraan doen? Geschreven door: Raymond van Benthem In opdracht van: Inleiding Bij een comfortabele temperatuur presteert rundvee het

Nadere informatie

Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch melkvee. Rapport 302. Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch

Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch melkvee. Rapport 302. Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch melkvee Rapport 302 Fasevoeding met maïsmeel bij biologisch melkvee Juni 2010 Colofon Uitgever Wageningen UR Livestock Research Postbus 65, 8200 AB Lelystad Telefoon

Nadere informatie

Voorbeeld. Stichting Biomentor. Advies Voorbeeld

Voorbeeld. Stichting Biomentor. Advies Voorbeeld Voorbeeld Advies Voorbeeld Stichting Biomentor Visueel: Stengelig met veel wel variatie, veel tinten groen, (rondvormige) bloemhoofden, kruiden, lekkere (reukgras) geur, goede stengel/blad verhouding Vochtgehalte:

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB minitoets bij opdracht 13 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

INKUILMANAGEMENT MAÏS

INKUILMANAGEMENT MAÏS INKUILMANAGEMENT MAÏS iperen.com GEZOND RUWVOER Iedere boer weet dat goed en gezond ruwvoer belangrijk is voor probleemloos melken en een goede melkproductie. Ruwvoer afkomstig van 50 tot 100 hectare gras-

Nadere informatie

Module Voeding basis melkvee

Module Voeding basis melkvee Module Voeding basis melkvee De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteurs Afke Zandvliet

Nadere informatie

Assortiment Jongvee. > Melkpoeders > DairyStart kalverkorrels > DairyFit jongvee mineralen > Speciaal producten > Luzerne

Assortiment Jongvee. > Melkpoeders > DairyStart kalverkorrels > DairyFit jongvee mineralen > Speciaal producten > Luzerne Assortiment Jongvee > Melkpoeders > DairyStart kalverkorrels > DairyFit jongvee mineralen > Speciaal producten > Luzerne U wilt het beste uit uw jongvee halen. Een goede opfok is de basis voor de hoogste

Nadere informatie

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok.

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok. Transitie transparant? De transitieperiode van melkkoeien is een veelbesproken onderwerp waar veel (meer) aandacht voor is. Iedereen heeft er zijn eigen systeem en methoden voor en er is veel over te lezen

Nadere informatie

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014 Bart Geurts Dierenarts Indeling presentatie Antibioticabeleid Waarom zijn de richtlijnen ontwikkeld? Waar zijn de richtlijnen op gebaseerd? Wat zijn de nieuwe richtlijnen?

Nadere informatie

Reductie van ammoniak- en methaanemissie via het voerspoor

Reductie van ammoniak- en methaanemissie via het voerspoor Reductie van ammoniak- en methaanemissie via het voerspoor Onderzoek naar de wisselwerking tussen de excretie van Totaal Ammoniakaal Stikstof (TAN) en de emissie van enterisch methaan Mei 2017 Rapportnummer

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

Voeding van zeugen voor vitale biggen mogelijkheden en beperkingen

Voeding van zeugen voor vitale biggen mogelijkheden en beperkingen Inleiding Achtergrond, ontwikkeling biggenproductie Voeding van zeugen voor vitale biggen mogelijkheden en beperkingen SFR themadag 24 januari 8 aul Bikker en Godelieve Kranendonk Invloed voeding (energievoorziening)

Nadere informatie

Geachte relatie, Verder in deze nieuwsbrief: Extra energie kalveren Winterdiarree Strooisel

Geachte relatie, Verder in deze nieuwsbrief: Extra energie kalveren Winterdiarree Strooisel Geachte relatie, De winter doet al een beetje zijn intrede. De eerste nachtvorst is al geweest. Erg vroeg dit jaar, zouden de schaatsen uit het vet kunnen? Afgelopen zomer en najaar waren er periodes met

Nadere informatie

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation Sofie Piepers, DVM, PhD Vaarzenmastitis Intramammaire infecties vóór kalven Gevolgen na kalven: Klinische mastitis Subklinische mastitis

Nadere informatie

Supplementen. voeding. Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie. supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik

Supplementen. voeding. Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie. supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik Supplementen Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik van supplementen is vaak onvrede over de gezondheid, de conditie of de prestaties

Nadere informatie

Gebruik van kuilanalyses op het melkveebedrijf

Gebruik van kuilanalyses op het melkveebedrijf Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek Graduaat Landbouw en Biotechnologie Optie Rundvee Gebruik van kuilanalyses op het melkveebedrijf CAMPUS Geel Vandelannoote Anne Academiejaar 2005-2006 De

Nadere informatie

Conditiescore melkvee

Conditiescore melkvee Praktijkonderzoek Rundvee, Schapen en Paarden (PR) H A N D L E I D I N G C O N D I T I E S C O R E M E L K V E E Handleiding Conditiescore melkvee Aver Heino Bosma Zathe Cranendonck Zegveld De Marke Waiboerhoeve

Nadere informatie

Vergisting van eendenmest

Vergisting van eendenmest Lettinga Associates Foundation for environmental protection and resource conservation Vergisting van eendenmest Opdrachtgever: WUR Animal Sciences Group Fridtjof de Buisonjé Datum: 3 oktober 2008 Lettinga

Nadere informatie

methaanproductie door herkauwers

methaanproductie door herkauwers Veevoedermaatregelen ter vermindering van methaanproductie door herkauwers een deskstudie Auteursrecht voorbehouden 2001 De Schothorst. Niets uit deze publicatie mag worden overgenomen zonder voorafgaande

Nadere informatie