Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk"

Transcriptie

1 Borstvoeding geven, gewoon doen?! Annet Mulder Lactatiekundige ZGT / lactatiekundige praktijk

2 Onderwerpen Gezondheidseffecten voor moeder en kind Aanleggen Wat is normaal? Wat als het anders gaat dan gedacht? Borstvoeding en werken Borstvoeding intwente Hulp en/of informatie Stel gerust vragen tussendoor!

3 Gezondheidseffecten voor de moeder?

4 Moeder Minder bloedverlies Sneller oude gewicht Minder kans op botontkalking Minder kans op borst- en eierstokkanker Menstruatie blijf langer uit Hechting Geeft je zelfvertrouwen als moeder

5 Gezondheidseffecten baby?

6 Baby Licht verteerbaar Laxerende werking Bevat alle voedingsstoffen, rijk aan antistoffen Beschermt tegen: Infecties: kno- gebied, luchtwegen, darmen Allergie Darmproblemen Latere leeftijd: hart&vaatziekten, DM I, overgewicht en vele andere gezondheidseffecten.

7 Hoe functioneert de borst? Borst veranderd tijdens de zwangerschap Kliertjes van montgomery Tepels harden niet nodig Na de bevalling Hormonen Prolactine = productie Oxytocine =toeschieten

8 Voedingssignalen Smakken Met tong langs de lipjes likken Zoeken Zuigbewegingen, soms op handjes Huilen is geen voedingssignaal Wacht dus niet te lang!

9 Aanleggen. hoe gaat dat? In de thuissituatie vaker vanzelf omdat er geen medisch ingrijpen nodig geweest is Bevallingen gaan niet altijd volgens de boekjes Baby s lezen de boekjes niet

10 Direct na de geboorte Baby op de buik, elkaar bekijken, uitrusten Voedingsignalen baby zoekt naar de tepel weet hoe hij/zij moet aanhappen vindt uiteindelijk zelf de borst + tepel je mag natuurlijk een handje helpen Vraag hierbij hulp maar probeer zelf gelijk actief mee te doen! Aanleggen het liefst in het eerste uur

11

12 Aanleggen Baby goed op de zij (buik tegen buik?) Tepel tegenover het neusje Zoekreflex uitlokken Als het mondje wijd open is, baby naar je toe halen Tong onder de borst Onderlipje naar buiten gekruld Neus en kin drukken de borst iets in Goed aanleggen is belangrijk!

13 Aanleggen Zorg dat je baby goed gesteund dicht tegen je aan ligt, met hoofd en lijfje in een lijn en met het neusje bij de tepel

14 Aanleggen De baby zoekt de borst en doet haar mondje open. Vaak kun je zien hoe ze het tongetje uitsteekt

15 Aanleggen Pas als het mondje heel wijd opengaat, trek je de baby met de billetjes dichter tegen je aan. Ze houdt haar hoofdje iets naar achter

16 Aanleggen Zo gaat het goed: kinnetje tegen de borst, het neusje vrij. Eerst zuigt de baby snel en na een poosje gaat ze rustig drinken. Je hoort haar slikken

17 Aanleggen Soms stroomt de melk zo hard dat ze loslaat. Geen probleem, gewoon opnieuw beginnen

18 Aanleggen Als voeden pijn doet, haal je haar van de borst af. Dat doe je door met je pink in haar mondhoek het vacuüm te verbreken

19 Hoe vaak moet/mag je een baby aanleggen???? Hoe vaak drink of eet je zelf iets?

20 Hoe vaak aanleggen? Voeden op vraag, zo vaak en zo lang de baby wil De eerste dagen is keer aanleggen niet ongewoon = oefenen Als voeding op gang komt (dag 3-4) vaak 8-10 keer aanleggen Na een paar weken vaak 7-8 aanleggen

21 Tijdens de voeding Voormelk de melk aan het begin van een voeding dorstlessend bevat minder vetten Achtermelk melk die later tijdens de voeding beschikbaar komt bevat meer vet

22 Een borstvoeding Baby geeft voedingssignalen Aanleggen aan de 1e borst Baby laten drinken tot spontaan loslaten/niet meer slikken (niet meer effectief) Eventueel boertje of schone luier 2e borst als toetje (zolang baby wil) Volgende voeding laatst gegeven borst als eerste geven

23 Hoe zie je dat de baby goed drinkt? Grote hap Lipjes naar buiten Geen geluid Kaak en oren bewegen Wangen zijn vol & rond Voeden is niet pijnlijk maar aangenaam Slikken is hoorbaar na toeschieten

24 Wanneer krijgt de baby voldoende? 5 goed natte luiers per dag 4-5 keer per dag ontlasting (tot +/- 6 weken) Heldere oogjes, veerkrachtige huid Groei gr gemiddeld per week Groeicurve baby; Zelf curve bijhouden

25 Tweeling Systeem van vraag en aanbod Eerst 1 voor 1 aanleggen, later tegelijkertijd?

26 Tweeling 2 x onder de arm 2 x op schoot Op schoot en onder de arm Liggen in een V

27 Stuwing 3 e -4 e dag de eerste stuwing productie komt op gang vaak aanleggen + zorgvuldig aanleggen warmte verbeterd doorbloeding, kou verminderd eventuele pijn Stuwing die later optreed Overvolle borsten door veel melk niet efficiënt leegdrinken van de borst

28 Weetjes over borstvoeding Borstvoeding doet geen pijn Tepelkloven ontstaan door aanleg fouten Borstvoeding geeft extra rustmomenten Borstvoedingshormonen zijn rustgevend/slaapverwekkend De hoeveelheid past zich aan De samenstelling is altijd goed!

29 Gaat het altijd gemakkelijk? Helaas niet altijd Na een moeilijke of langdurige bevalling Na een kunstverlossing Na pijnstilling tijdens de bevalling Na overmatig bloedverlies van de moeder Bij bepaalde tepelvormen Bij aangeboren afwijkingen bij de baby

30 Nog niet aan de borst Eerste 24 uur oefenen Starten met kolven met de hand Afhankelijk van toestand kind te vroeg geboren te laag/hoog geboortegewicht misselijk van vruchtwater hoofdpijn na vacuüm

31 Kolven met de hand Bijvoorbeeld bij stuwing of wanneer de baby de eerste dagen nog niet goed aan de borst drinkt

32 Starten met kolven

33 Bijvoeding Bij gezonde op tijd geboren baby niet meteen nodig (afvallen tot max. 10% van geboortegewicht) Alleen op medische indicatie Het liefst alleen met moedermelk Met cup of sonde aan de borst Eventueel vingervoeding

34 Bijvoeding Waarom niet met de fles in de eerste periode? Eventueel zuigverwarring Drinken uit de fles is een andere techniek Snellere stroom van melk Fopspeen Minder voedingen/ meer geel zien/ energieverlies

35 Sonde aan de borst

36 Bijvoeding Cupfeeding Vingervoeding

37 Rommel/regeldagen Dagen dat een baby extra vaak aan de borst wil Bekende periodes na ongeveer 10 dagen rond 6 weken rond 3 maanden rond 6 maanden

38 Huilen Alle baby s huilen? Oorzaak zoeken Verwennen is de eerste tijd onmogelijk Geef de baby een vertrouwd gevoel stevig vasthouden niet steeds wisselen van houding rond en roterend handelen niet te warm, niet te koud gebruik draagdoek

39 Tepelpijn/kloven Voorkomen is beter dan genezen! Ontstaan door niet goed aanleggen Liever wat vaker en korter voeden Minst pijnlijke kant eerst Moedermelk als medicijn Lanolinezalf (purelan of gold cream) Verschillende houdingen Extra aandacht voor het aanleggen

40 Borstontsteking Meestal veroorzaakt door een verstopt melkkanaaltje Harde, rode, pijnlijke plek Borst extra leeg laten drinken/ nakolven Zachtjes mee masseren/ natte hete pamper Voorkom overvolle borsten! Bij koorts > 38.5 arts bellen / eventueel antibiotica

41 Borstvoeding en werken Wettelijk recht en plicht Tijdig met werkgever bespreken Recht op kwart van je werktijd Afsluitbare,geschikte ruimte Oefenen met een flesje na 4-6 weken Blijven oefenen om fles-weigeren te voorkomen Rekensommetje hoeveelheid melk per flesje: 150 cc per kilo lichaamsgewicht, gedeeld door het aantal voedingen

42 De tien vuistregels voor het welslagen van borstvoeding WHO / UNICEF Certificaat Zorg voor Borstvoeding

43 Vragen over borstvoeding na de kraamweek? Vereniging Borstvoeding Natuurlijk Vrijwillige contactpersonen Ervaringsdeskundigen Gedegen opleiding gehad Bereikbaar ook buiten kantooruren Verwijzen door wanneer nodig Gratis en geen lidmaatschap nodig! Zie

44 Wat te doen bij problemen? Wacht niet te lang met het inschakelen van hulp! Lactatiekundige ziekenhuis Lactatiekundige kraamzorginstelling Lactatiekundige praktijk

45 Annet Mulder 45

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING Waarom kiezen voor borstvoeding Voordelen voor de baby Voordelen voor de moeder Nadelen?... Basis van borstvoeding Borstvoeding, een kwestie van hormonen: Toeschietreflex oxytocine

Nadere informatie

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Borstvoeding Informatie voor kraamvrouwen Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Visie Borstvoeding 3 Voordelen van borstvoeding voor de baby 4 Voordelen

Nadere informatie

Geboortecentrum. Tips bij borstvoeding. Gezien vanuit uw kindje

Geboortecentrum. Tips bij borstvoeding. Gezien vanuit uw kindje Geboortecentrum Tips bij borstvoeding Gezien vanuit uw kindje Tips bij borstvoeding Als je besluit om je kindje borstvoeding te geven dan wil je dit ook zo goed en prettig mogelijk doen voor je kindje,

Nadere informatie

Praktische informatie bij de start van borstvoeding

Praktische informatie bij de start van borstvoeding Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Praktische informatie bij de start van borstvoeding i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven; de beste voeding voor

Nadere informatie

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst omdat mijn maagje niet groter dan een knikker is; omdat ik vaak kleine beetjes voedsel beter kan verteren; hoe meer en hoe vaker ik drink, hoe meer melk

Nadere informatie

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders,

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders, Borstvoeding Geachte (aanstaande) ouders, U heeft één van de delen van de serie GroeiGids in handen. De GroeiGids bestaat uit zeven handzame boekjes: Kinderwens Zwanger Borstvoeding Kraam 0-4 jaar 4-12

Nadere informatie

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer Borstvoeding Als de baby zijn voeding uit de borst krijgt, noemen we dit borstvoeding. De voedingsstoffen in borstvoeding zijn precies afgestemd op wat de baby nodig heeft. Borstvoeding beschermt de baby

Nadere informatie

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk

Inleiding Tien vuistregels Bijzondere eigenschappen van moedermelk BORSTVOEDING 350 Inleiding Deze folder bevat algemene informatie over het beleid met betrekking tot borstvoeding in het Sint Franciscus Gasthuis. Dit beleid is afgestemd op de tien vuistregels voor het

Nadere informatie

INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND

INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND INFORMATIE OVER BORSTVOEDING FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U gaat naar huis, samen met uw baby naar uw eigen vertrouwde omgeving. In deze folder kunt u meer lezen over het geven van borstvoeding. U kunt

Nadere informatie

Borstvoeding in het SKB

Borstvoeding in het SKB 1/7 Verloskunde Borstvoeding in het SKB Inleiding Borstvoeding is de beste start voor uw baby. Medewerkers van de afdeling Vrouw-kind in het SKB zullen daarom het geven van borstvoeding stimuleren. Hierbij

Nadere informatie

Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod

Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Borstvoeding Inhoudsopgave Inleiding... 1 Voordelen borstvoeding... 1 Vraag en aanbod... 1 Huid-op-huid contact... 2 Colostrum... 2 Rooming-in... 2 Aanleggen van de baby... 2 Liggend voeden... 3 Hoe vaak

Nadere informatie

Borstvoeding. Verloskunde en Kindergeneeskunde

Borstvoeding. Verloskunde en Kindergeneeskunde Verloskunde en Kindergeneeskunde Borstvoeding Het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis stimuleert het geven van borstvoeding. Borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel moeder als kind. Deze folder is bedoeld ter

Nadere informatie

Verloskunde/Kindergeneeskunde

Verloskunde/Kindergeneeskunde Verloskunde/Kindergeneeskunde Borstvoeding geven Inleiding Borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel moeder als kind. Borstvoeding is de meest geschikte voeding voor baby s. Deze folder informeert u

Nadere informatie

Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven

Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven Borstvoeding Benodigdheden Voedingskussen/kussen Moeders worden binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen met borstvoeding geven De baby wordt,wanneer de toestand van het kind dit toelaat, op

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding Inhoud Borstvoeding... 4 De 10 vuistregels... 4 Borstvoeding in het algemeen... 5 Hoe komt borstvoeding op gang?... 5 De belangrijke rol van de partner... 6 De eerste

Nadere informatie

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden?

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden? Borstvoeding Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? 1 Wanneer voor het eerst voeden? 1 Hoe moet ik aanleggen? 2 Voedingshoudingen 3 De baby van de borst nemen 3 Tepel-

Nadere informatie

Borstvoeding aan de premature baby

Borstvoeding aan de premature baby Borstvoeding aan de premature baby Deze folder is bestemd voor u als ouders van een te vroeg geboren baby. Wij willen u hierbij informeren over de bijzonderheden bij het geven van borstvoeding aan de premature

Nadere informatie

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Borstvoeding Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven. In deze folder vindt u informatie die u kan helpen bij het geven van borstvoeding. Wij gaan in deze folder uit van gezonde zuigelingen: baby s

Nadere informatie

Andriesje wil 8 tot 12x per dag eten

Andriesje wil 8 tot 12x per dag eten Andriesje wil 8 tot 12x per dag eten zijn maagje is nog heel klein borstvoeding verteert sneller hoe meer hij drinkt, hoe sneller de melkproductie op gang komt Andriesje geeft aan dat hij honger heeft

Nadere informatie

Welke voeding gaat u uw baby geven?

Welke voeding gaat u uw baby geven? Welke voeding gaat u uw baby geven? Inleiding Nu u zwanger bent, heeft u veel keuzes te maken. Zo gaat u bijvoorbeeld kiezen welke voeding u aan uw baby gaat geven. De beste voeding voor uw baby is borstvoeding.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding Inhoudsopgave Werking van de hormonen...4 Het aanleggen van de baby...4 Leg je baby goed aan...4...en voorkom problemen...5 Verschillende houdingen...6 Ritme van het drinken...7

Nadere informatie

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Afdeling verloskunde Patiënteninformatie Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Vuistregels 3 Vragen 4 Nog even op een rijtje 1 Inleiding Deze folder

Nadere informatie

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Huid op huid contact Colostrum

Borstvoeding Inleiding Voordelen borstvoeding Vraag en aanbod Huid op huid contact Colostrum Borstvoeding Inleiding U gaat uw baby borstvoeding geven. In deze folder vindt u informatie die u kan helpen bij het geven van borstvoeding. Wij gaan in deze folder uit van gezonde zuigelingen: baby s

Nadere informatie

Wat je moet weten over borstvoeding

Wat je moet weten over borstvoeding Wat je moet weten over borstvoeding Afdeling verloskunde en kinderkliniek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Borstvoeding, een goede start 3 Anatomie van de borst 3 Hoe komt de melkproductie op gang? 4

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Het afkolven van moedermelk Moedermelk wordt gemaakt op basis van vraag en aanbod. Om de melkproductie op gang te brengen en op peil te houden dient u net zo vaak te kolven als

Nadere informatie

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby

Borstvoeding voor een prematuur geboren baby KRAAMAFDELING Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 1. Inleiding Borstvoeding voor een prematuur geboren baby 2. De melkproductie op gang brengen na de bevalling Afkolven voor een premature baby

Nadere informatie

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding

Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Workshop Het gedrag van een pasgeboren baby en borstvoeding Elke baby is anders Elke moeder is anders Elke vader is anders Iedereen met zijn eigen behoeftes. Baby s laten op hun eigen manier zien als ze

Nadere informatie

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding 1. Waarom borstvoeding bij te vroeg geboren baby s? 3 2. Kolven 5 3. Borstvoeding 8 4. Prematurenstappenplan

Nadere informatie

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN

16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN 16. MOGELIJKE BORSTVOEDINGSPROBLEMEN: VOORKOMEN EN BEHANDELEN 16.1. Pijn aan de tepel en tepelkloven Pijn aan de tepel wordt altijd veroorzaakt door een verkeerde zuigtechniek van de baby. Wanneer je baby

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby

Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby Borstvoeding geven aan een randpremature en/of dysmature baby Uw baby is geboren tussen 35 en 37 weken (randprematuur) of geboren met een te laag gewicht voor de duur van de zwangerschap (dysmatuur). Omdat

Nadere informatie

Borstvoeding. Folder: 469 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-12

Borstvoeding. Folder: 469 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-12 Borstvoeding Folder: 469 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-12 2-12 Borstvoeding Voordelen voor moeder en kind Moedermelk wordt door het lichaam gemaakt met

Nadere informatie

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Het TweeSteden ziekenhuis wil kwalitatief goede zorg bieden ten aanzien van de borstvoeding. U kunt rekenen op de juiste begeleiding bij het aanleggen en het kolven.

Nadere informatie

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding is de beste voeding voor een pasgeboren baby. Maar ook na deze eerste weekjes raad WHO /Unicef het volgende aan: Advies: - Eerste 6 maanden exclusief

Nadere informatie

Borstvoeding. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Borstvoeding. Ziekenhuis Gelderse Vallei Borstvoeding Ziekenhuis Gelderse Vallei Als zwangere komt u voor veel keuzes te staan. De borstvoeding is hierbij van groot belang. Deze folder geeft informatie over borstvoeding en de manier waarop wij

Nadere informatie

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s Borstvoeding in 10 stappen bij te vroeg geboren baby s Inleiding Als uw baby te vroeg geboren is en wellicht nog sondevoeding krijgt, is het ook belangrijk om samen alvast te wennen aan het geven van

Nadere informatie

Voedingsboekje voor ouders

Voedingsboekje voor ouders Voedingsboekje voor ouders Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar 2 Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby. Wij wensen u heel veel geluk met elkaar. U krijgt van ons een boekje waarin u

Nadere informatie

Borstvoeding aan de premature baby

Borstvoeding aan de premature baby Borstvoeding aan de premature baby Deze folder is bestemd voor u als ouders van een te vroeg geboren baby. Wij willen u hierbij informeren over de bijzonderheden bij het geven van borstvoeding aan de premature

Nadere informatie

Meerlingen en borstvoeding

Meerlingen en borstvoeding Meerlingen en borstvoeding Ziekenhuis Gelderse Vallei Als zwangere komt u al voor veel keuzes te staan. De voeding van uw baby's is zo'n belangrijke keuze. Deze folder geeft informatie over borstvoeding

Nadere informatie

Noord 4 / Kinderafdeling. Borstvoeding. MA 1098 07-12-v1- H. Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel.

Noord 4 / Kinderafdeling. Borstvoeding. MA 1098 07-12-v1- H. Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. Noord 4 / Kinderafdeling Borstvoeding Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11 MA 1098 07-12-v1- H 12 1 Inhoudsopgave Blz. Adressen voor meer informatie Borstvoeding

Nadere informatie

Borstvoeding aan de rand prematuur

Borstvoeding aan de rand prematuur 1/7 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding aan de rand prematuur Inleiding Met deze folder willen wij u informeren over borstvoeding bij de rand premature baby. Deze borstvoeding kan namelijk anders verlopen dan

Nadere informatie

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Adviezen voor ouders en verzorgers www.nwz.nl Omdat uw kindje te vroeg geboren is, is het opgenomen op de afdeling neonatologie van de Noordwest Ziekenhuisgroep

Nadere informatie

Wat je moet weten over borstvoeding

Wat je moet weten over borstvoeding Wat je moet weten over borstvoeding Afdeling verloskunde en kinderkliniek mca.nl Inhoudsopgave Borstvoeding, een goede start 3 Anatomie van de borst 3 Hoe komt de melkproductie op gang? 4 Wanneer start

Nadere informatie

checklist borstvoeding

checklist borstvoeding checklist borstvoeding Inleiding U gaat binnenkort bevallen, of u bent bevallen en verblijft samen met uw kind in het OLVG (op de kraam- of kinderafdeling). U heeft besloten borstvoeding te gaan geven.

Nadere informatie

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC Belangrijke info waar kun je terecht met vragen: verloskundige, gynaecoloog kraamverzorgster jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau)

Nadere informatie

Verloskunde/Kindergeneeskunde

Verloskunde/Kindergeneeskunde Verloskunde/Kindergeneeskunde Borstvoeding geven Inleiding U heeft besloten om uw kindje borstvoeding te gaan geven. Dat is een verstandige keuze want borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel moeder

Nadere informatie

INFORMATIEFOLDER BORSTVOEDING

INFORMATIEFOLDER BORSTVOEDING Adriaen Brouwerstraat 6 7606 AM Almelo telefoon 0546-532004 www.verloskundingenpraktijk-almelo.nl Catharina Wilhelm Vronica Falkmann Gerda den Ouden- Zoer Hilde Lenferink- Booijink Ellen Pol Alie Kuiterman

Nadere informatie

Borstvoeding premature baby

Borstvoeding premature baby Borstvoeding premature baby Een prematuur geboren baby, is een baby die geboren na een zwangerschap van minder dan 37 weken. Goede medische, verpleegkundige en lactatiekundige zorg is voor de prematuur

Nadere informatie

Borstvoeding Borstvoeding

Borstvoeding Borstvoeding Borstvoeding 2 Inleiding Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens de zwangerschap (of misschien al daarvoor) maakt u een keuze welke voeding u uw kindje wilt geven; borst- of flesvoeding. Hiervoor

Nadere informatie

Op zowel de kraamafdeling als de kinderafdeling wordt gewerkt volgens de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding.

Op zowel de kraamafdeling als de kinderafdeling wordt gewerkt volgens de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding. Borstvoeding Inleiding Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens de zwangerschap (of misschien al daarvoor) maakt u een keuze welke voeding u uw kindje wilt geven; borst- of flesvoeding. Hiervoor

Nadere informatie

Borstvoeding. Waarom en hoe?

Borstvoeding. Waarom en hoe? Borstvoeding Waarom en hoe? Inhoud 1. Waarom borstvoeding? 2. Beleid volgens de 10 internationale vuistregels 3. Hoe werkt borstvoeding? 4. De start en het vervolg 5. Voedingshoudingen 6. Hoe weet u dat

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum 00 Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby Vrouw - Moeder - Kind centrum Borstvoeding Uit allerlei onderzoeken blijkt dat borstvoeding goed is voor alle baby s. Ook voor premature baby s (prematuur

Nadere informatie

Borstvoeding voor een twee- of meerling

Borstvoeding voor een twee- of meerling 1/6 Kindergeneeskunde Borstvoeding voor een twee- of meerling Inleiding Deze folder geeft u informatie over borstvoeding in het algemeen, en borstvoeding bij een twee- of meerling in het bijzonder. Voordelen

Nadere informatie

Contents Wat je moet weten over het geven van borstvoeding.

Contents Wat je moet weten over het geven van borstvoeding. Contents Wat je moet weten over het geven van borstvoeding.... 2 Moedermelk is niet alleen de beste voeding voor je kindje, het is ook altijd beschikbaar, kan niet bederven en geeft geen afval.... 2 De

Nadere informatie

Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? Voordelen voor je baby Voordelen voor jezelf Gefeliciteerd met je baby!

Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? Voordelen voor je baby Voordelen voor jezelf Gefeliciteerd met je baby! Wat maakt borstvoeding zo bijzonder? is de beste voeding voor je baby want borstvoeding: is altijd goed samengesteld is precies warm genoeg heb je altijd bij je. Voordelen voor je baby heeft voordelen

Nadere informatie

Info - avond borstvoeding

Info - avond borstvoeding Info - avond borstvoeding voor de gezonde, voldragen baby Vuistregel 3 van WGO Dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van borstvoeding geven Overzicht info - avond

Nadere informatie

Bijpraten over borstvoeding

Bijpraten over borstvoeding Uit onderzoek is gebleken dat borstvoeding de beste voeding voor baby s is. Moedermelk bevat antistoffen tegen ziekten en allergieën, kunstvoeding niet. Borstgevoede baby s hebben minder last van infecties,

Nadere informatie

Borstvoeding. Wat je moet weten

Borstvoeding.  Wat je moet weten Borstvoeding www.nwz.nl Wat je moet weten Inhoud Borstvoeding, een goede start 2 Anatomie van de borst 2 Hoe komt de melkproductie op gang? 2 Wanneer start je met borstvoeding? 2 Voeden op verzoek 2 Aanleggen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding en diabetes PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding en diabetes Algemeen Door middel van deze folder informeert het Maasstad Ziekenhuis u over het geven van borstvoeding bij Diabetes Mellitus aan uw baby. Het geven van

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een tweeling

Borstvoeding geven aan een tweeling Borstvoeding geven aan een tweeling Afdeling gynaecologie en verloskunde Het krijgen van een tweeling geeft vaak veel vreugde, maar tegelijkertijd dienen zich veel vragen aan. Veel praktische zaken zullen

Nadere informatie

Inleiding Deze folder is gebaseerd op de 10 vuistregels voor het welslagen van borstvoeding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF.

Inleiding Deze folder is gebaseerd op de 10 vuistregels voor het welslagen van borstvoeding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF. Borstvoeding Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden. JijWij oktober 2015.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Borstvoeding

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Borstvoeding Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstvoeding z Inhoudsopgave Voorwoord 1 Voordelen van borstvoeding 2 Borstvoeding in Nederland 4 Voorbereiding tijdens de zwangerschap

Nadere informatie

Borstvoeding voor een twee- of meerling

Borstvoeding voor een twee- of meerling 1/5 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding voor een twee- of meerling Inleiding Deze folder geeft u informatie over borstvoeding in het algemeen, en borstvoeding bij een twee- of meerling in het bijzonder. Voordelen

Nadere informatie

Toch kunnen deze moeilijkheden vaak overwonnen worden en kunt u wel borstvoeding geven. Vraag advies!

Toch kunnen deze moeilijkheden vaak overwonnen worden en kunt u wel borstvoeding geven. Vraag advies! borstvoeding Borstvoeding is de meest natuurlijke voeding voor uw baby. U geeft uw kind de meest aangepaste en best verteerbare voeding. Het geven van borstvoeding bevordert uw herstel en werkt een sterke

Nadere informatie

Borstvoeding geven op de kinderafdeling. Afdeling kindergeneeskunde

Borstvoeding geven op de kinderafdeling. Afdeling kindergeneeskunde Borstvoeding geven op de kinderafdeling Afdeling kindergeneeskunde Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode en Oudshoorn)

Nadere informatie

Borstvoeding. Vrouw Moeder- Kind centrum

Borstvoeding. Vrouw Moeder- Kind centrum 00 Borstvoeding Vrouw Moeder- Kind centrum Inhoudsopgave Hoofdstuk: 1. Inleiding. 2. De 10 vuistregels voor het slagen van de borstvoeding. 3. De voordelen van borstvoeding voor moeder en kind. 4. Het

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde

Patiëntenvoorlichting Verloskunde Patiëntenvoorlichting Verloskunde Problemen bij het geven van borstvoeding Inhoud Te weinig melk 2 Te veel melk 2 Tepelkloven en pijnlijke tepels 3 Borstontsteking (mastitis), verstopte melkkanaaltjes

Nadere informatie

Kinderafdeling Kraamafdeling. Borstvoeding. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Kinderafdeling Kraamafdeling. Borstvoeding. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Kinderafdeling Kraamafdeling Borstvoeding Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Inhoudsopgave Inleiding Voorbereiding in de zwangerschap op het geven

Nadere informatie

Borstvoeding voor een couveusebaby

Borstvoeding voor een couveusebaby 1/5 Kindergeneeskunde Borstvoeding voor een couveusebaby Inleiding Een vroeggeboorte komt meestal onverwacht. Ook na een gewone zwangerschap kan het gebeuren dat uw kindje meteen na de geboorte in een

Nadere informatie

Te weinig borstvoeding

Te weinig borstvoeding 1/5 Vrouw-kindeenheid Te weinig borstvoeding Inleiding Deze folder geeft u informatie over de oorzaken van te weinig borstvoeding en wat u daar zelf aan kunt doen. Voordelen van borstvoeding Borstvoeding

Nadere informatie

BORSTVOEDING. Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis!

BORSTVOEDING. Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis! BORSTVOEDING Van harte gefeliciteerd met de geboorte van uw baby en welkom op de kraamafdeling van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis! U heeft ervoor gekozen uw baby borstvoeding te geven. In deze folder

Nadere informatie

Borstvoeding geven. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Borstvoeding geven. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Borstvoeding geven U bent net bevallen en wilt borstvoeding geven aan uw baby. De lactatiekundige van het ziekenhuis kan u hierbij ondersteunen. In dit informatieboekje vindt u handige informatie over

Nadere informatie

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8

Stuwing & mastitis. Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing & mastitis Folder: 871 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Stuwing Iedere vrouw krijgt na de bevalling stuwing. Dit is hormonaal geregeld, doordat

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Knippen. van de tongriem. Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby terTER_

Patiënteninformatie. Knippen. van de tongriem. Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby terTER_ Patiënteninformatie Knippen van de tongriem Informatie over het knippen van een te korte tongriem bij uw baby 1234567890-terTER_ Knippen van de tongriem Informatie over het knippen van een te korte tongriem

Nadere informatie

Inleiding Deze folder is gebaseerd op de 10 vuistregels voor het welslagen van borstvoeding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF.

Inleiding Deze folder is gebaseerd op de 10 vuistregels voor het welslagen van borstvoeding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF. Borstvoeding Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden. JijWij oktober 2015.

Nadere informatie

Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene

Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 Opdrachtformulier Je begeleidt een kraamvrouw bij het geven van borstvoeding aan de pasgeborene Naam student: Datum: Opdracht 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en

Nadere informatie

Inhoudsopgave 10 vuistregels Moedermelk 3 Hoe bereid je je voor op borstvoeding Het eerste moment samen Huid-op-huidcontact

Inhoudsopgave 10 vuistregels Moedermelk 3 Hoe bereid je je voor op borstvoeding Het eerste moment samen Huid-op-huidcontact Borstvoeding ADVIES Inhoudsopgave 10 vuistregels 2 Moedermelk 3 Hoe bereid je je voor op borstvoeding 3 Het eerste moment samen 4 Huid-op-huidcontact 4 Zo komt de moedermelkproductie op gang 4 Hygiëne/borstverzorging

Nadere informatie

Brochure Borstvoeding

Brochure Borstvoeding Brochure Borstvoeding Moedermelk is de ideale voeding voor je baby. Als je je baby borstvoeding geeft, bescherm je hem tegen virussen en bacteriën uit je omgeving. Eigenlijk werkt borstvoeding als een

Nadere informatie

Borstvoeding in het SKB

Borstvoeding in het SKB 1/16 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding in het SKB Inleiding Borstvoeding is de beste start voor uw baby. Medewerkers van de afdeling Vrouw-kind in het SKB zullen daarom het geven van borstvoeding stimuleren.

Nadere informatie

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Beste ouders 4 2. Waarom kiezen voor borstvoeding? 5 3. Prenatale lessen over borstvoeding 5 4. Op het Verloskwartier 6 5. Op de Kraamafdeling

Nadere informatie

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen z Uw baby heeft in het ziekenhuis bijvoeding gekregen, dat wil zeggen, flesvoeding

Nadere informatie

Borstvoeding Inleiding Voorbereiding in de zwangerschap op het geven van borstvoeding

Borstvoeding Inleiding Voorbereiding in de zwangerschap op het geven van borstvoeding Borstvoeding Inleiding Ziekenhuis de Tjongerschans stimuleert het geven van borstvoeding. Want borstvoeding is de beste start voor jouw baby. Borstvoeding is een samenspel tussen moeder en kind. Maar het

Nadere informatie

I N F O R M A T I E. o v e r Borstvoeding

I N F O R M A T I E. o v e r Borstvoeding I N F O R M A T I E o v e r Borstvoeding Aanstaande ouders Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens de zwangerschap (of misschien al daarvoor) maakt u een keuze welke voeding u uw kindje wilt

Nadere informatie

Informatie over. borstvoeding & kunstvoeding

Informatie over. borstvoeding & kunstvoeding Informatie over borstvoeding & kunstvoeding Wat voor voeding gaat u uw kindje geven? U wilt kiezen voor iets wat goed is voor uw kind en ook bij u past. Er is veel onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Adriaen Brouwerstraat 6 7606 AM Almelo telefoon 0546-532004 www.verloskundingenpraktijk-almelo.nl Catharina Wilhelm Vronica Falkmann Gerda den Ouden- Zoer Hilde Lenferink- Booijink Ellen Pol Alie Kuiterman

Nadere informatie

Borstvoeding voor een couveusebaby

Borstvoeding voor een couveusebaby 1/6 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding voor een couveusebaby Inleiding Na een gewone zwangerschap kan het gebeuren dat uw baby meteen na de geboorte in een couveuse moet, omdat uw baby te klein is of ziek

Nadere informatie

WEGWIJZER BORSTVOEDING

WEGWIJZER BORSTVOEDING CLIENTENBROCHURE WEGWIJZER BORSTVOEDING Geachte cliënt, Met borstvoeding geeft u uw baby de beste start. De samenstelling en de beschermende eigenschappen van moedermelk spelen een belangrijke rol bij

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding geven. aan uw te vroeg geboren baby

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding geven. aan uw te vroeg geboren baby PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby 2 3 PATIËNTENINFORMATIE Algemeen Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u meer informatie geven over het geven van borstvoeding

Nadere informatie

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Leren drinken Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar 2 Inleiding U krijgt deze informatie omdat uw kind nog wat moeite heeft met leren drinken. Goed kunnen drinken vraagt een goede coördinatie van zuigen,

Nadere informatie

Borstvoeding, de beste start!

Borstvoeding, de beste start! Borstvoeding, de beste start! Algemene informatiefolder borstvoeding Inleiding De verloskundigenpraktijk stimuleert het geven van borstvoeding, want borstvoeding is de optimale start voor je baby. Borstvoeding

Nadere informatie

Kolfboek en kolfdagboek

Kolfboek en kolfdagboek Kolfboek en kolfdagboek Informatie over het afkolven, bewaren en gebruiken van moedermelk; inclusief kolfdagboek. U bent bevallen in Tergooi. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste

Nadere informatie

Voor je ligt een folder met de belangrijkste informatie over borstvoeding. Wij vragen je deze folder nauwkeurig door te lezen. Indien je vragen hebt,

Voor je ligt een folder met de belangrijkste informatie over borstvoeding. Wij vragen je deze folder nauwkeurig door te lezen. Indien je vragen hebt, Folder Borstvoeding Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij is verboden. JijWij oktober

Nadere informatie

Kolfboek en kolfdagboek

Kolfboek en kolfdagboek Patiënteninformatie Kolfboek en kolfdagboek Informatie over het afkolven, bewaren en gebruiken van moedermelk; inclusief kolfdagboek Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 1. Waarom afkolven? 4 2. Methoden van

Nadere informatie

Informatie na het knippen van tongen/of

Informatie na het knippen van tongen/of Patiënteninformatie Informatie na het knippen van tongen/of lipriem rkz.nl kinderwebsite.rkz.nl Het knippen van tong- en/of lipriem Je ondervindt problemen bij het geven van borstvoeding en je hebt goede

Nadere informatie

Borstvoeding en diabetes

Borstvoeding en diabetes Borstvoeding en diabetes Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 1166 Inleiding In deze folder leest u adviezen over het geven van borstvoeding als u diabetes heeft. Deze adviezen kunnen u helpen

Nadere informatie

Therapeutisch flesvoeden

Therapeutisch flesvoeden Kinderafdeling/Neonatologie Therapeutisch flesvoeden Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Deze folder geeft u informatie over therapeutisch flesvoeden.

Nadere informatie

kraamafdeling informatiebrochure Borstvoeding, ja!

kraamafdeling informatiebrochure Borstvoeding, ja! kraamafdeling informatiebrochure Borstvoeding, ja! Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Hoe bereid ik mijn borsten voor op het geven van borstvoeding? 4 3. Veranderen mijn borsten tijdens de zwangerschap? 4

Nadere informatie

Borstvoeding aan de rand prematuur

Borstvoeding aan de rand prematuur 1/9 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding aan de rand prematuur Inleiding Met deze folder willen wij u informeren over borstvoeding bij de rand premature baby. Deze borstvoeding kan namelijk anders verlopen dan

Nadere informatie

Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis

Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis INLEIDING U gaat met uw baby naar huis. Wij willen u graag op weg helpen bij de verzorging van uw baby. Wij pretenderen niet

Nadere informatie

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding

Lactatiekundige. Hulp bij borstvoeding Lactatiekundige Hulp bij borstvoeding Inleiding Borstvoeding (leren) geven gaat niet altijd zonder problemen. In de meeste gevallen is begeleiding van de kraamvrouw door de verpleging voldoende. Als dit

Nadere informatie