HOOFDSTUK 1 FINANCIEEL MANAGEMENT: HET BEDRIJF EN DE FINANCIEEL MANAGER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HOOFDSTUK 1 FINANCIEEL MANAGEMENT: HET BEDRIJF EN DE FINANCIEEL MANAGER"

Transcriptie

1 HOOFDSTUK 1 FINANCIEEL MANAGEMENT: HET BEDRIJF EN DE FINANCIEEL MANAGER Bedrijfsvormen Doelstellingen van een onderneming - winst maken (op KT) - leveren van diensten (maatschappelijk en/of winstgevend) - marktaandeel verwerven (voor winst of uit prestige, macht, uitstraling van de ON...) - continuïteit (verder blijven bestaan) het continu streven naar winst maken kan op LT verkeerd uitdraaien vb. LT neveneffecten: men kan de huidige winst verhogen door te besparen op onderhoud en personeel maar wie wordt hier beter van op LT? beter = marktwaarde maximaliseren (wat de aandeelhouder(s) van het management verwacht(en)!) contante waarde huidige aandelenkapitaal beter dan - winstmaximalisatie - alleen toename marktaandeel nastreven vb. prijs drastisch laten dalen om klanten te lokken, dit is echter niet in het belang van de aandeelhouders Het doel van financieel management is maximalisatie van de contante waarde per aandeel van het bestaande aandelenkapitaal. Management teams die te ver afwijken van deze regel zullen eerder vervangen worden. Delegatie (niet alleen aandeelhouders kunnen actief deelnemen aan management: bij een groot aantal aandeelhouders wordt de onderneming geleidt door management. Aandeelhouders en management hebben vaak andere belangen) - Delegatie vereist een gemeenschappelijk objectief: aandeelhouders streven naar een maximale waarde van de investeringen. - DOCH: agency-probleem (= conflict tussen lastgever (of management) en lasthebber (of aandeelhouder)) dat moeilijk op te lossen valt Oorzaak = scheiding eigendom management management - geneigd tot luxe-uitgaven - afkerig van aantrekkelijke maar risicovolle projecten omdat ze meer begaan zijn met hun werkzekerheid dan met mogelijk hogere inkomsten - revisoren-controle nodig 1

2 beïnvloedende factoren: (opdat het management handelt in het belang van de aandeelhouders) - variabele verloning volgens resultaten voor management (vb. opties) - opvolging resultaten (externe oog): via analisten, kredietinstellingen, investeerders (adviseren investeerders om te kopen of verkopen) druk op management stijgt - vervangbaarheid van het management druk op management stijgt - risico op overname voor slecht presterende onderneming - audit en externe controle DUS: Managementdoelstellingen & Ethiek Doel van bedrijfsvoering is meestal maximalisatie van de contante waarde per aandeel van het bestaande aandelenkapitaal. Maar: dit mag natuurlijk niet gewetenloos verlopen (niet ten koste van alles) Maximalisatie marktwaarde o positief recht (weerhouden van illegale acties) o ongeschreven gedragsregels worden gevolgd omwille van het algemeen belang o reputatierisico: fair play is enorm belangrijk! De deal wordt besloten met handdruk Fraudeurs zorgen voor meer entertainment dan eerlijke mensen. Voorbeelden genoeg! De reactie van eerlijke financiële instellingen is het opbouwen van een langdurige relatie met hun cliënteel en naambekendheid verwerven m.b.t. tot eerlijk spel en financiële integriteit. EN Integriteitbeleid o compliance-functie (controle op integriteitsbeleid) ~ level playing fields = controle op wat in de onderneming gebeurt in overeenstemming is met de waarden en afspraken van de onderneming om bedrijfsschandalen in te perken! L&H vanwaar spectaculaire daling beurswaarde? 2

3 vb. éénvoudig bedrijf: werkloze wil taxichauffeur worden A taxibedrijf P MVA EV Auto kaskrediet Overige Financieel logisch is deze balans niet in evenwicht! (Kaskrediet = faciliteit om geld op te nemen) Stel de bank gelooft niet meer in het taxibedrijf en zegt kaskrediet op. Wat nu? Men dient het geld terug te geven door de auto te verkopen. Maar die brengt geen meer op dus moet men met verlies verkopen Einde taxibedrijf! Beter op LT financieren! Wat je op LT investeert, moet je ook op LT financieren! vb. L&H A L&H P FVA Aandelen dictafoon Straight loan Straight loan via consortium via 3 Belgische banken; kort overbruggingssysteem, later terugbetalen via kapitaalsverhoging. Even dom want financieren op KT van een LT-actief. L&H was er van overtuigd dat door het kopen van MA de koers zou stijgen zodat men dus minder aandelen zou moeten uitgeven om terug te krijgen (achterliggende bedoeling). Men zag de straight loan als een overbruggingskrediet maar dat was niet gelukt! Waarom niet? Op het moment dat de straight loan moest worden terugbetaald was het aandeel gezakt door negatieve kritiek vanuit de VS m.b.t. frauduleuze constructies De beurskoers daalde en op het moment dat de straight loan op het EV kwam wou de bank niet meer verlengen. Wat dan? De aandelen van Dictaphone opnieuw verkopen maar die brengen geen meer op! einde L&H Constructie lukt echter in de meeste gevallen wel! 3

4 Corporate Governance Wat? - Regels van behoorlijk bestuur, geen frauduleuze constructies - Goede praktijken inzake vennootschapsstructuur, -organisatie en werking - Heldere, eerlijke samenwerking tussen aandeelhouders, Raad van Bestuur en management Problemen: - Geen aandeelhoudersdebat - Invloed referentieaandeelhouder: bestaat in 42% van de Belgische beursgenoteerde ondernemingen machtsholdings bestaan verantwoord door: verankering bedrijf kapitaalinbreng controlemanagement Aandachtspunten: - Behoorlijke werking van de Raad van Bestuur (rol van onafhankelijke, zogenaamde non-executieve, bestuurders) - Auditcomité (= bestuurders van de onderneming die rechtstreeks aan audit instructies geven, op hoog niveau dus.) - Bezoldigingscomité (leden RvB) - Waakzaamheid transacties met verbonden partijen Groeiende KMO s: - Start: ondernemer eigenaar - Onderscheid belangen: familie versus bedrijf - Bij groei: dagelijkse leiding door managers - Effectieve RvB: binding eigenaars management aantal onafhankelijke bestuurders: + klankbord pionierende ondernemer + toezicht belangenevenwicht aandeelhouders (familie) directie werknemers 4

5 Case: overnamestrijd Generale Bank (cfr.artikel uit De Standaard, 11 juli 1998) - Gesprekken tussen de aandeelhouders en Fortis - Fortis-project wordt weggestemd op de RvB door de onafhankelijke bestuurders van de bank - Intensieve lobbying met de onafhankelijke bestuurders - Verzet en de RvB keurde de overname door Fortis goed - Tegenbod van ABN AMRO! - Tegenoffensief Fortis op 5 6 juni 1998 hoger bod met contanten de referentieaandeelhouders slaagden erin het bod van ABN AMRO als vijandig te omschrijven voorwaarden om de GIFPIL in werking te zetten! = kapitaalverhoging buiten voorkeurrechten bij een bevriende partij om een openbaar bod af te wentelen GB zit onder de vleugels van Fortis Rol van de financieel manager - Positie tussen activa van de onderneming en de financiële markten (fig. HB p. 8) Activiteiten ON (bundel assests) 2 Financieel manager 1 Financiële markten 3 4b 4a 1 ontvangen geld door het verkopen financiële activa aan investeerders 2 geld wordt geïnvesteerd in de activiteiten van de onderneming 3 deze activiteiten brengen op hun beurt geld op 4 a dit geld kan geherinvesteerd worden b dit geld kan uitgekeerd worden aan de investeerders De keuze tussen a en b is niet volledig vrij. Als het bedrijf geld leent bij de bank dient ze dit bedrag en de interest terug te betalen op moment 4b. - Uit voorgaande figuur volgt het probleem van de investerings- en financieringsbeslissingen. Investeringsbeslissingen = beslissing om te investeren in activa 5

6 = Hoeveel geld zou de onderneming het beste investeren en in welke activa zou de onderneming het beste investeren? onzekerheid inzake timing en omvang van de opbrengsten Wat we vandaag investeren brengt later op! De financiële manager is dus bezorgd over de grote van de opbrengsten maar ook over hoe lang hij erop moet wachten. Hoe sneller, hoe beter. Financieringsbeslissingen = de keuze op welke manier de investeringen worden gefinancierd = Waar halen we het geld voor de investering vandaan? kapitaalstructuur (LT-financiering) vb. investeringen in een nieuw bedrijf, uitgifte van nieuwe aandelen, KT-financiering vb. voorzien in voldoende cash om de rekeningen van de volgende weken te betalen - Technieken om onzekerheid te beperken (meerdere personen zijn verantwoordelijk) 6

7 HOOFDSTUK 2 BOEKHOUDING EN FINANCIEEL MANAGEMENT 1. Boekwaarde Marktwaarde = aanschafprijs +/- waardecorrecties = werkelijke verkoopprijs = de waarde van de activa op de balans = het bedrag waartegen het activum kan van de onderneming worden verkocht gebaseerd op de originele waarde, gebaseerd op de huidige waarde de historische prijs 2. Winst Kasstromen = opbrengsten kosten = reële geldstroom vb. dubieuze debiteuren: = ontvangsten uitgaven reeds verkocht maar niet ontvangen 3. Marginale belastingvoet Gemiddelde belastingvoet = ΔT/ΔY = T/Y bijkomende taks tengevolge van totaal aan betaalde belastingen een extra inkomen gedeeld door de totale belastbare winst verschillende aanslagvoeten naargelang de schijf huidige belastingvoet = 33% + 3% crisisbelasting = 33,99 % 7

8 DEEL 2: WAARDE HOOFDSTUK 6 NPV EN ANDERE CRITERIA Gebruik van meerdere criteria bij beoordeling van een investering: gaan we ze accepteren of niet? In principe is een investering de moeite waard wanneer ze meer opbrengt dan ze heeft gekost. Het is een uitdaging van tevoren te bepalen of een investering verstandig is of niet. Dit is de essentie van kapitaalbudgettering: proberen vast te stellen of een project meer waarde zal opleveren dan de noodzakelijke kosten bedragen. - Discounted cashflow criteria o NPV Net Present Value o IRR Internal Rate of Return o PI Profitablity Index o KW KapitaalWaardemethode - Terugverdiencriteria o PB Payback o DPB Discounted Payback - Boekhoudkundige criteria o ABDR Average Book Rate of Return NPV (netto constante waarde) NPV = CF 0 + CF 1 + CF CF n (1 + i) (1 + i) 2 (1 + i) n CF 0 is negatief want investering: outflow Wat? = verschil tussen actuele uitgaven vóór en actuele waarde van het project = verschil tussen de marktwaarde en kosten van een investering = PV van de toekomstige kasstromen min de vereiste investering Norm: Als NPV > 0 stijgt de waarde van de onderneming (dus investeren als de NPV > 0) 8

9 Beperkingen (zie verder): Investeringsvraagstukken zijn eenvoudig wanneer de markt voor activa overeenkomsten vertoont met de investering die wordt overwogen. 1. resultaat = absoluut bedrag 2. vooraf bepaald discontopercentage 3. risicovolheid van schattingen op LT 4. risico bij vroegtijdige stopzetting 5. timing kasstromen (realistischer om de stroom in het midden van het jaar te beschouwen) PV van de toekomstige KS = toekomstige KS * 1 / (1 + i) n NPV: profiel en IRR Jaar NPV = CF 0 + CF 1 + CF CF n CF (1 + i) (1 + i) 2 (1 + i) n bij discontopercentage NPV 0 % 20 5% 11,56 10 % 4,13 15% % Wanneer de NPV = 0 dan is de IRR = discontopercentage IRR ligt tussen 10% en 15% uit een tekening kunnen we de juiste waarde afleiden NPV = CF 0 + CF 1 + CF CF n = 0 (1 +IRR) (1 + IRR) 2 (1 + IRR) n Internal Rate of Return (Intern Rendement) Wat? enkel bepaald door kasstromen, niet door marktrentevoetpercentage = discontopercentage waarbij NPV = 0 Norm (regel): IRR > vereiste discontopercentage (opportuniteitskapitaalkost) = GGKK De vraag die we ons dienen te stellen: Is de return van het project hoger of lager dan de opportuniteitskost van kapitaal?indien hoger dan gaan we het project aanvaarden. Bij een NPV = 0 is de IRR = GGKK of het discontopercentage 9

10 Problemen: Voorgaande regel gaat niet op bij: niet conventionele kasstromen (zie figuur p. 187) dwz meerdere snijpunten met de X-as omwille van tekenwissels in de kasstromen: namelijk evenveel snijpunten als er tekenwissels zijn er zijn dus meerdere (2 soms ook 3 of 4) IRR s bijvoorbeeld: 6% en 28% Hoe interpreteren? GGKK moet tussen 6% en 28% liggen wiskundig allebei correct, maar niet logisch uiteindelijk is de IRR methode niet bruikbaar in deze situatie Wanneer er tekenwissels zijn in de kasstromen werkt de IRR-regel niet. NPV-regel werkt dan altijd. onverenigbare projecten (zie figuur p. 184): Vaak moet een keuze gemaakt worden tussen verschillende projecten. Bijvoorbeeld de bouw van een school of een klooster. Het beste is te kiezen voor het project dat de onderneming het meeste in waarde verhoogd. Dit is het project met de hoogste NPV. Het is niet noodzakelijk het project met de hoogste IRR! lenen of uitlenen? Wanneer je geld uitleent wil je een hoge IRR, wanneer je geld ontleent dan wil je een lage IRR. Evaluatie: - Populair omwille van rendementspercentage in plaats van bedrag - Begunstigt de kleine investeringsbedragen - Vereist geen vooraf bepaald discontopercentage Baseer je uiteindelijke beslissing m.b.t. het project op de NPV. De IRR-regel geeft dezelfde oplossing als de NPV-regel m.b.t. de keuze tussen verschillende projecten voor zover de NPV daalt als het discontopercentage stijgt. 10

11 Payback (terugverdientijd) Voorbeelden: PB = 5 jaar PB = 3 jaar in geval enkel op het einde van het jaar 2,5 jaar in geval van kasstromen doorheen het jaar PB = nooit PB = 4 jaar PB = 2 of 4 jaar PB = 1 jaar Wat? = tijdsperiode alvorens de initiële investering wordt gerecupereerd KS wordt beschouwd als éénmalig op het einde van het jaar of gespreid over het jaar. 11

12 Norm? Het project wordt geaccepteerd wanneer de PB < vooraf vastgelegde maximumduur (=cutoff periode) Complicaties: negatieve kasstromen na de PB Stel je kijkt niet meer naar de KS van zodra het project is terugbetaald. Zo krijgen we een verkeerd beeld Voorbeeld: Project CF 0 CF 1 CF 2 CF 3 PB NPV A > 0 B < 0 C << 0 Wanneer alleen de PB-regel wordt gebruikt worden beide projecten aanvaard maar project A is duidelijk beter dan B Voordelen: - eenvoudig, gemakkelijk te begrijpen - aanvulling op andere methodes - ideaal = kleine kortlopende projecten PB wordt meestal gebruikt bij kleine investeringen en wanneer de vooruitzichten overduidelijk zijn zodat verder onderzoek niet nodig is. Bijvoorbeeld van een project wordt een constante KS voor de volgende 10 jaar verwacht en de PB = 2. De NPV > 0 - radicale oplossing voor onzekere kasstromen op lange termijn Nadelen: - negeert: tijdswaarde van geld PB hecht hetzelfde belang aan alle KS vóór de vastgelegde maximumduur ongeacht het feit dat latere kasstromen minder waard zijn (zie project C: hier is de NPV nog lager dan bij project B omdat de KS zich later voordoet PB-periode) kasstromen na PB Wanneer eenzelfde PB wordt gebruikt ongeacht de levensduur van het project dan zullen te veel KT- en te weinig LT-projecten worden geaccepteerd. De PB-regel zal de LT-projecten weigeren omdat de KS die zich voordoen na de PB worden genegeerd. risicoverschillen op KT - arbitraire keuze maximale PB Blijft een veel gebruikte methode! Al dan niet in combinatie met 12

13 Discounted Payback (=gedisconteerde terugverdientijd) Voorbeeld: i = 10 % cumul = 974 NPV = - 26 Wat? = Tijd nodig om de som van de gedisconteerde kasinkomsten kasuitgaven met andere woorden verdient kapitaal EN intresten terug tijdsperiode voordat de PV van de gedisconteerde KS initiële investering Norm: Hoe lang moet het project duren om een positieve NPV te bekomen? vastgelegde maximumduur Evaluatie: = compromis tussen PB en NPV We missen hier: de eenvoud van de PB de volledigheid van de NPV (Waarom? NPV houdt rekening met KS nadat het project is terugverdiend, de DPB niet) Profitability Index (rendabiliteitsindex) Wat? Relateren van NPV aan oorspronkelijke investering: de keuze voor het project met grootste NPV per geïnvesteerde = NPV / initiële investering Voorbeeld: - 26 / 1000 = -0,026 Als NPV < 0 dan is het ook logisch dat PI < 0 Norm: > 0 bij positieve NPV < 0 bij negatieve NPV 13

14 Andere auteurs: NPV = NPV / initiële investering PI = PV / initiële invest 974/1000 = Norm > 1 Evaluatie: bevoordeelt kleinere projecten vooral nuttig bij kapitaalschaarste foutieve beslissing bij onverenigbare projecten Beperkingen NPV (in vergelijking met andere methoden) 1. Resultaat = absoluut bedrag 2. Vooraf bepaald discontopercentage 3. Risicovolheid schattingen op LT (oplossing PB of DPB) 4. Risico bij vroegtijdige stopzetting (oplossing KW) 5. Timing kasstromen Geloof dat KS alleen voorkomen op het einde van het jaar In werkelijkheid gespreid over het jaar Oplossing: KS plaatsen per 1 juli Nadeel: gebroken machten 1 e KS: ( ) e KS: ( ) -1.5 liever gehele machten! Noem tijdstip verdisconteren half jaar verder dan aanvang project (=staan dus half jaar te vroeg!) * (1.1) 0.5 PV * (1.1) 0.5 Annuïteitsformule: 1 (1 + i) -n i 200 * 1 ( ) -7 = e probleem is nog niet opgelost! 14

15 Kapitaalwaardemethode Wat? Variant op NPV met fictieve liquidatie van het project aan het einde van elk jaar Zoekt tijdstip waarop NPV van het project gemaximaliseerd wordt kapitaalwaarde Gaat uit van: Fictieve liquidatiewaarde aan het einde van elk jaar (alternatieve opbrengstwaarde) Fictieve terugkoopwaarde bij het begin van het volgende jaar (alternatieve kost) waarde van het actief daalt binnen elke periode blijft gelijk bij fictieve verkoop Gebruikt als referentiedatum: 1 juli alternatieve kost doorrekenen tot 1 juli alternatieve opbrengst wordt teruggerekend Uitwerking: i = 10% Voorbeeld jaar 2 disconteer fictieve terugkoopwaarde naar 1 juli 1100 * (1.1) 0.5 = Het gaat om een investering dus er is sprake va een kapitaaluitgave. disconteer fictieve liquidatiewaarde naar 1 juli 800 * (1.1) -0.5 = operationele KS 500 = jaarsurplus = 209 contante jaarsurplus = CW van elk jaarsurplus per 1 juli van het 1 e jaar 209 * (1.1) -2 = 173 contant cumulatief surplus = som van de contante jaarsurplussen = 75 kapitaalwaarde = (hoogste) contant cumulatief surplus DUIDT TEVENS DE ECONOMISCHE LEVENSDUUR AAN AP fictieve liquidatieprijs OKS fictieve terugkoop fictieve liquidatie jaarsurplus contant jaarsurplus cumul cont jaarsurp 15

16 economische TVT tss 2 en 3 jaar jaren economische levensduur 4 jaar -263 Keuze tussen de paarse of de zwarte lijn op basis van het risico: (risico = de kans dat de waarde in de toekomst afwijkt van het verwachtte) keuze valt voor de zwarte lijn want in jaar 4 wordt daar een veel hogere kapitaalwaarde bereikt! In praktijk wordt de KW-methode niet veel gebruikt: de fictieve aankoopwaarde en verkoopwaarde zijn moeilijk te voorspellen. Economisch profiel: Verloop van de contante waarde in de tijd toont 1. de economische terugverdientijd 2. de economische levensduur 3. het maximale risico bij afbreken van het project 4. het maximale resultaat Belangrijkste verdienste: Toont consequenties bij vroegtijdig afbreken van een project 16

17 Book rate of return / Average rate of return (boekhoudkundig rendement) Wat? = boekhoudkundige nettowinst / boekwaarde resultaat verschilt elk jaar! elk jaar een ander rendement Andere auteurs: = gemiddelde nettowinst / gemiddelde boekwaarde Evaluatie: - negeert tijdswaarde van geld - gebaseerd op boekwaarde en nettowinst niet op marktwaarde en kasstromen zegt dus niets over invloed van het project op waarde van de aandelen niet vergelijkbaar met PB - afschrijvingsmethode is belangrijk (resultaatbepalend!) Investeringscriteria wanneer projecten mekaar beïnvloeden 1 Onverenigbare projecten = 2 of meerderde projecten die je niet tegelijkertijd kan uitvoeren je kan slechts 1 optie uitvoeren kies het project met de hoogste NPV 2 Timing van de investering Voorbeeld: koop je dit jaar een computer of ga je wachten tot volgend jaar? De keuze om vandaag te investeren staat hier tegenover een mogelijk toekomstige investering. Jaar van AP Kost PV NPV jaar van AP NPV vandaag (= 70-50) (= 70-45) 22.7 (= 25 / (1.1) 1 ) (= 70-40) 24.8 (= 30 / (1.1) 2 ) kies voor de hoogste NPV vandaag 17

18 3 Verschillende levensduur Voorbeeld: moet de onderneming vandaag besparen door te investeren in goedkoper materieel dat niet zolang zal meegaan? Deze beslissing zal er voor zorgen dat een latere investering zich sneller zal voordoen. Machine PV tegen 6% equivalent jaarlijkse kosten kies voor de laagste equivalente jaarlijkse kosten = PV van de kosten / annuïteitsfactor Voorbeeld: Blooper Industries p

19 HOOFDSTUK 7 DISCOUNTED CASH FLOW ANALYSE Om de NPV te berekenen moet je de KS verdisconteren, niet de winsten! Een project is maar aantrekkelijk als het cash genereert. Voorbeeld onderscheid tussen KS en winst: een goed wordt verkocht maar het wordt pas later betaald. Differentiële (incrementele) KS De actuele waarde van een project is afhankelijk van de extra kasstroom door realisatie van het project. = KS met project - KS zonder project ALLE indirecte effecten opnemen Kannibalisme ten opzichte van andere projecten: nieuwe producten verlagen vaak de verkoop van bestaande producten. Soms zal een nieuw product zorgen voor een meerverkoop van een aanverwant product. Sunk Costs niet opnemen! = Kosten die gemaakt zijn of je nu met het project doorgaat of niet. Het zijn dus kosten die er sowieso zijn maar ze vormen geen doorslaggevend element om al dan niet voor het project te kiezen. Ze hebben geen invloed op de NPV van het project. Voorbeeld: een marktstudie Opportuniteitskosten wel opnemen! = De waarde van het alternatief dat je opgeeft. Projectkasstromen = KS uit de activa, geen financieringskost! Als het bestaan van het project niet afhangt van de financiering dan moet je scheiding invoeren tussen de financiering en de investeringsbeslissingen. Geen financieringskost: intresten zijn reeds in mindering gebracht! (verdisconteren = rekening houden met intrest) Als je de financieringskost meerekent heb je de intrest 2 keer in rekening gebracht. De intresten van kredieten mogen niet worden afgetrokken bij het berekenen van KS, anders worden ze 2 keer in rekening gebracht - bij de winstberekening - bij de actuals Voorbeeld: intrest op kredieten 19

20 Projectkasstromen + OKS = WVIB (= winst voor interesten en belastingen (~EBIT)) + afschrijvingen - VB (=vennootschapsbelasting) - Projectgebonden stijging van het netto werkkapitaal toename WK = negatieve KS afname WK = positieve KS KS wordt bepaald door de verandering in het WK niet door de hoeveelheid WK - Projectgebonden kapitaalbesteding = TOTALE PROJECTKASSTROMEN Berekening OKS: 1. Ontvangsten kaskosten - belastingen 2. Nettowinst + afschrijvingen 3. (Ontvangsten kaskosten) * (1 Tc) + (afschrijvingen * Tc) Tc = courporale taxen Afschrijvingen vormen normaal geen KS. Waarom worden ze dan gebruikt in de formule? Afschrijvingen KS door invloed op het bedrag voor de vennootschapsbelasting. Enkele rekening houden met het effect van de afschrijving! Voorbeeld: p. 211 Investeringsbeslissingen en Belgische Vennootschapsbelasting Situatie aanslagjaar 2004 Waarom investeren KMO s aan het einde van een boekjaar voor KMO s? Volledige afschrijvingsannuïteit voor KMO s in de fiscale zin geen proratering in jaar van investering Vermijdt penalisatie onvoldoende voorafbetaling vennootschapsbelasting globale belastingvermeerdering 6.75 % voordeel voorafbetaling 20 dec 4.50 % 10 okt 6.00% 10 jul 7.50% 10 apr 9.00% anderzijds: geen afschrijving meer in jaar van verkoop 20

21 Bijzondere afschrijvingsregimes Degressief afschrijven Voorbeeld: degressief afschrijven op 5 jaar jaar boekwaarde afschrijving (= 60-24) 24 (= 40% van 60) (20 > 14.4 = 40% van 36) dubbel van lineaire %, berekend op de boekwaarde niet voor: - personenwagens en - verhuurde activa nooit meer dan 40 % Bijkomende kosten (bij aankoop) = afschrijfbaar: Volledig in jaar van investering of ononderbroken via gelijke fracties op een zelf te kiezen looptijd, uitsluitend voor fiscale KMO s Investeringsaftrek: In verband met KS bekijken! Het is geen letterlijke subsidie maar een fiscale stimulans. Het is dus geen kasuitgave, maar een vermindering van de belastbare basis. Niet opnemen onder kosten: het is een fictieve kost. Op nieuwe materiële en immateriële vaste activa, gebruikt in België éénmalige aftrek op de investering R&D 13.5 % Energiebesparend 13.5 % Andere investeringen: Vennootschappen > 50 % in handen van natuurlijke personen: 3.5 % Overige 0 % gespreide aftrek voor KMO s (< 20 WN) 10.5 % (jaarlijkse investeringsaftrek, berekend op afschrijving) 21

22 Fiscaal aanvaarde afschrijvingspercentages: percentages handels- en kantoorgebouwen 3% nijverheidsgebouwen 5% machines, meubilair 10% rollend materieel 20% computers, materieel voor wetenschappelijk onderzoek 33.3% versnelde afschrijvingen, typische gevallen: schepen, baggermolens jaar 1 20% 2 15% 3 15% 4 10% 5 10% 6 10% 7 10% 8 10% bankkantoren (eventueel) jaar % 2 tot 34 3% op het saldo Residuwaarde van een investering: boekwaarde marktprijs: (bijna altijd bij gebouwen) minderwaarde: fiscaal aftrekbaar meerwaarde: belastbaar de actuele waarde van de belasting wordt verminderd door uitgestelde, gespreide taxatie van de meerwaard Welke meerwaarde? op IVA en MVA op meer dan 5 jaar herinvesteringsvoorwaarde: wederbelegging - van de totale verkoopprijs - in afschrijfbaar IVA of MVA - < 3 jaar vanaf 1 e dag boekjaar realisatie - < 5 jaar bij herinvestering gebouwen de meerwaarde - wordt tijdelijk vrijgesteld en - is gespreid belastbaar in verhouding tot de afschrijving op de herinvestering 22

23 Voorbeeld: gebouw verkopen - verkoopwaarde gebouw boekwaarde verkoop 2 okt vennootschapsbelasting 34 % (= 33% + crisisbelasting) Optie 1: te betalen belasting voor boekjaar 2003: Optie 2: herinvestering uiterste datum: 31 dec dec 2007 (als opnieuw gebouw) Met welk bedrag moeten we herinvesteren om een verlaagde taxatie te genieten? Min Stel herinvesteren in 2005: in een kantoorgebouw. Het kantoorgebouw wordt afgeschreven op gedurende 33 jaar. Over welke periode belastingen betalen? Jaren waarover je het kantoorgebouw afschrijft? Over de jaren : (= 3% van de meerwaarde) 2038: (= 1% van de meerwaarde) belastbaar x 34 % = belastbaar x 34 % = geactualiseerd aan 4 %: * (1 (1.04) -33 ) / 0.04 = geactualiseerd aan 4%: 3400 * (1.04) -34 = 896 TOTAAL: = actuele waarde per 2005 van de toekomstige belastingbetalingen actualisatie naar 2003: * (1.04) -2 = ofwel betalen we dit jaar belastingen ofwel betalen we dit jaar kijk naar het verschil van wat je bij beide opties effectief aan belasting betaalt! in bedrijfstermen: provisie aanpassen 23

24 Impact van boekjaren met onvoldoende winst Voorbeeld Jaar WVIB Fiscaal verlies overdragen naar volgend boekjaar In België onbeperkt overdraagbaar Belasting = 34% 2003: = -66 wanneer er nog andere winstgevende activiteiten zijn 2004: = % van 500 = =

25 HOOFDSTUK 8 PROJECT ANALYSE 1. Kritische zin Met het oog op een consistente beoordeling: Voorbeeld: door een project optimistisch voor te stellen lijkt het aantrekkelijker dan wanneer men er pessimistisch over doet. vooraf consensus nodig omtrent Inflatieverwachting Economische groei Prijsniveaus (grondstoffen, output,...) De voorspellingen hierover kunnen dan gebruikt worden als basis voor alle analyses. Vermijd te optimistische schattingen (door betrokkenheid bij favoriete project) Voorbeeld: Hoeveel keer is al niet gebleken dat de kosten veel hoger uitvallen dan oorspronkelijk was voorspeld? Nieuwe manager wil snel resultaat. Gerede vraagtekens bij hoge NPV: Als het dan toch zo een aantrekkelijk project is, waarom deden anderen het dan niet eerder? Zal de concurrentie niet snel volgen? Hoge NPV is enkel plausibel als er een duidelijk competitief voordeel is: Technologische voorsprong Kostenvoordeel Contractueel voordeel Voorbeeld: distributieovereenkomst voor een bepaalde regio 2. What if benadering = herbereken NPV onder verschillende hypothesen op zoek naar welke variabelen het meest kritiek zijn (meestal omzet!) Gevoeligheidsanalyse gevolg op de NPV van een verandering van 1 variabele problemen: Hoe groot is een realistische afwijking? Onderlinge afhankelijkheid tussen variabelen. desondanks: indicatie welke variabelen van dichtbij dienen gevolgd te worden. 25

26 Scenarioanalyse consistente combinatie van assumpties (verandering van meerdere variabelen tegelijk) Simulatieanalyse uitbreiding van de scenario-analyse 1000den combinaties van variabelen volgens waarschijnlijkheidsverdeling 3. Break-even analyses Boekhoudkundige BE: vaste kosten (inclusief afschrijvingen) = FK contributiemarge CM weliswaar zijn alle kosten gedekt, maar de opportuniteitskost van het geïnvesteerde geld is niet verrekend NPV break even: Omzet voorbij PV(KS) = investering OKS = (1 Tc) * (omzet kaskosten) + Tc * afschrijvingen (kaskosten = VK + FK) OKS = (1 Tc) * (omzet VK FK) + Tc * afschrijvingen??? OKS = (1 Tc) * (omzet * CM FK) + Tc * afschrijvingen NPV BE = omzet waarbij I = PV (KS) = An * KS met An = annuïteitsfactor I = An [(1 Tc) (omzet * CM FK) + Tc * afschrijvingen] I = An (1 Tc) omzet CM An (1 Tc) FK + An Tc afschrijvingen] Omzet = I + An (1 Tc) FK An Tc afschrijvingen An (1 Tc) CM 26

27 Toepassing: Blooper Industries (p. 217) PB = 4 jaar (geloven in de sint) 3 jaar en 3 maanden of 3.24 (niet geloven in de sint) DPB = 4.20 PI = 1.35 (NPV / initiële investering) Waarom is de recuperatie van het werkkapitaal niet belastbaar? Je maakt daar geen winst op, het is gewoon geld dat opnieuw ter beschikking komt. Door de volledige verkoopprijs te herinvesteren kunnen we de belasting gespreid in de tijd betalen volgens de afschrijvingsduur van de investering. 4. Operationele hefboomwerking = hefboom van vaste kosten Voorbeeld Project 1 Project 2 Groothandelaar in aardappelen dienstverlenend bedrijf: informatica FK FK VK 90% VK 10% CM 10% CM 90% BE BE Omzet Omzet BE BE Meeromzet Meeromzet * CM 10% * CM 90% Winst Winst Omzet Omzet BE BE Meeromzet Meeromzet * CM 10% * CM 90% Verlies Verlies Waarom kiezen we voor project 1? In het ergste geval valt het nog goed mee: als het fout gaat verlies je niet veel. Waarom kiezen we voor project 2? Als het echt goed gaat is er veel meer winst. 27

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur Hoofdstuk 5 De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur 5.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we het vreemd vermogen en het eigen vermogen van een onderneming besproken. De partijen

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Hfst 6 : Solvabiliteit

Hfst 6 : Solvabiliteit Hfst 6 : Solvabiliteit De financiële draagkracht op LT wordt bekeken. Belangrijk voor de relatie tussen een onderneming en haar financiële instelling(en). 3 aspecten van solvabiliteit: 1. Statische solvabiliteit:

Nadere informatie

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!)

VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VOORBEELDEXAMENVRAGEN ( VOORBEELDEXAMEN!!!!) VRAAG 1 WELKE VAN DE VOLGENDE UITSPRAKEN ZIJN JUIST? 1) IRR HOUDT GEEN REKENING MET DE GROOTTE VAN DE INVESTERING. 2) INDIEN EEN ONDERNEMING PROJECTEN DOORVOERT

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 8

Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Opgave 1 Hazelkoning Onderneming Hazelkoning NV heeft 7 jaar geleden een obligatielening uitgegeven met een oorspronkelijke looptijd van 30 jaar. De couponrente van de lening bedraagt

Nadere informatie

Hfdst 1: Inleiding tot de ondernemingsfinanciering

Hfdst 1: Inleiding tot de ondernemingsfinanciering Hfdst 1: Inleiding tot de ondernemingsfinanciering 0) Financieel plannen Als je een onderneming wil beginnen, is er een noodzaak aan financiële planning. Het financieel plan kan gezien worden als een model

Nadere informatie

Rentabiliteitsratio s

Rentabiliteitsratio s 18 Rentabiliteitsratio s Nu we de begrippen balans, resultatenrekening en kasstromentabel onder de knie hebben, kunnen we overgaan tot het meer interessante werk, nl. het onderzoek naar de performantie

Nadere informatie

Financiële hefboomwerking

Financiële hefboomwerking 17 Financiële hefboomwerking Waarom gaan ondernemingen dan schulden aan, kan men zich terecht afvragen? Het antwoord ligt bij de kost van het alternatief. Schulden kosten aanzienlijk minder dan. Er werd

Nadere informatie

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft

TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft TIJ Delft T«chnt5che Universiteit Detft Tentamen Principes van Asset Trading (WI3418TU) 30 januari 2013 van 9.00-12^00 Het tentamen bestaat uit twee delen, die gelijk gewicht hebben. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

verplichte volgorde 1. wettelijke reserves 2. onbeschikbare reserves ingevolge - wettelijke (IEA) - statutaire bepalingen 3. resterend saldo = vrij

verplichte volgorde 1. wettelijke reserves 2. onbeschikbare reserves ingevolge - wettelijke (IEA) - statutaire bepalingen 3. resterend saldo = vrij KDT Vennootschapsboekhouden P13.01 1 Inleiding resultaatbestemming : uitkeren of reserveren? verplichte volgorde 1. wettelijke reserves 2. onbeschikbare reserves ingevolge - wettelijke (IEA) - statutaire

Nadere informatie

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl Regels voor Passiva Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Syllabus en voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Modules: Bedrijfsdoelstellingen & kengetallen Financiële administratie Kosten & prijzen Bedrijfsvorm & wetgeving EBC*L International,

Nadere informatie

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken.

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Informal investors: informele investeerders, bv particulieren Gebruiken is vast. Verbruiken is vlot. Materieel: tastbaar Immaterieel:

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Vorige week Introductie financieel management Investeringsplan, financieringsplan en exploitatiebegroting Balans Liquiditeitsbegroting (meer in week 6) Berekening inkomen en vermogen

Nadere informatie

Beleggen binnen of buiten de vennootschap!

Beleggen binnen of buiten de vennootschap! Beleggen binnen of buiten de vennootschap! Iven De Hoon BELEGGEN BINNEN OF BUITEN DE VENNOOTSCHAP 1. Beïnvloedt een belegging de vennootschapsbelasting?... 3 2. Beïnvloedt een belegging de notionele intrestaftrek?...

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2011 25 augustus 2011 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2011 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Financiën en risicomanagement

Financiën en risicomanagement Financiën en risicomanagement Leergang Bedrijfskunde voor de Agribusiness Miranda Meuwissen, Alfons Oude Lansink Bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit Inhoud Risico-identificatie & stress test (Miranda)

Nadere informatie

Keuzemogelijkheid tussen de notionele interestaftrek en de investeringsreserve Bespreking aan de hand van een voorbeeld

Keuzemogelijkheid tussen de notionele interestaftrek en de investeringsreserve Bespreking aan de hand van een voorbeeld Keuzemogelijkheid tussen de notionele interestaftrek en de investeringsreserve Bespreking aan de hand van een voorbeeld Inleiding Investeringsreserve We kennen de investeringsreserve die een vennootschap

Nadere informatie

Die reserves kan men al dan niet uitkeren (= dividenduitkering) tegen een gunstig tarief (zie tabel hieronder).

Die reserves kan men al dan niet uitkeren (= dividenduitkering) tegen een gunstig tarief (zie tabel hieronder). Beste Vanaf aanslagjaar 2015 (vanaf boekjaar per kalenderjaar 31/12/2014) kunnen liquidatiereserves in de vennootschap worden aangelegd tijdens de resultaatbestemming. Dit betekent dat een kleine vennootschap

Nadere informatie

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S 1 CONTACT PARMENTIER GUY MGI BVBA Valkenlaan 31 2900 Schoten Tel: 03/685.40.07 Mail: guy@parmrev.be Guy Parmentier Bedrijfsrevisor Executive professor University of Antwerp

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

Hfst 3: Herwerking van de balans en de resultatenrekening

Hfst 3: Herwerking van de balans en de resultatenrekening Hfst 3: Herwerking van de balans en de resultatenrekening We gaan op basis van de balans en de resultatenrekening uitspraak doen over de falingskans è eerst gaan we de balans en de RR herwerken om ervoor

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0143 TOELICHTING 14 AFTOPPING 1 Convenant tekst In Artikel 6, lid 6 van het convenant wordt gesteld: Indien de in de leden 2, 3 en 4 genoemde maatregelen tot gevolgen

Nadere informatie

Thema 7. Investeringsmanagement

Thema 7. Investeringsmanagement Thema 7 Investeringsmanagement 1. Investeringsbeslissingsproces Besluitvormingsproces voor investeringen (6 fasen) (Choate & Racette, 1983) Investeringsopportuniteiten Nieuwe investeringsopportuniteiten

Nadere informatie

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht In publicaties betreffende waarderingen van ondernemingen worden we vaak geconfronteerd met diverse Engelse termen, al dan niet eenvoudig te plaatsen

Nadere informatie

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT (Innovatieve) projecten Financiële haalbaarheid Welke kennis is essentieel Bedrijfsplan Investeringsselectie Inkoopmarkt Bedrijf Verkoopmarkt Productiemiddelen Gelduitgaven

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt?

We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt? Hfst 7: Rentabiliteit We gaan de winstgevendheid van een onderneming analyseren. DOEL: - hoe verliezen oplossen? - financieren met VV vanuit rentabiliteitsstandpunt? Goede rentabiliteit heeft ook z n invloed

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/14 De boekhoudkundige verwerking van de uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak

Nadere informatie

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 T/m 19.12 zijn activiteitskengetallen. Vanaf 19.13 Rentabiliteitskengetallen Opgave 19.3 A. Bereken de gemiddelde voorraad over 2013 Q1 1-1

Nadere informatie

Externe Financiële Verslaggeving

Externe Financiële Verslaggeving FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSWETENSCHAPPEN DEPARTEMENT ACCOUNTANCY, FINANCE & INSURANCE (AFI) NAAMSESTRAAT 69 B-3000 LEUVEN KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Naam student: Voornaam student Richting en studiejaar:

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 1 juli 2010 7 juli 2010 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 1 juli 2010 2 Winst- en verliesrekening over de periode

Nadere informatie

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

1. Samenstelling kapitaal Aantal aan- In geld geïncor- Uitgifte Totaal delen volstort poreerde reserves premies kapitaal

1. Samenstelling kapitaal Aantal aan- In geld geïncor- Uitgifte Totaal delen volstort poreerde reserves premies kapitaal Algemene herhalingsoefening NV BRUG : Oplossing van de oefening 1. Samenstelling kapitaal Aantal aan- In geld geïncor- Uitgifte Totaal delen volstort poreerde reserves premies kapitaal 1935 Oprichting

Nadere informatie

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Ondertekening van de accountantsrapportage 9 Jaarstukken 2008 Jaarrekening

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

De investeringsanalyse

De investeringsanalyse Het programma van vandaag: het investeringsproject de cashflow het gemiddelde rendement de terugverdientijd de netto contante waarde Adele 1 Investeringsbeslissingen Waarom investeren? We verwachten winst

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 Inhoud WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN..........................................

Nadere informatie

OEFENINGEN HOOFDSTUK 4

OEFENINGEN HOOFDSTUK 4 OEFENINGEN HOOFDSTUK 4 1 2 OEFENING 1 NA HET LEZEN VAN EEN ARTIKEL IN DE TIJD RAAKT DE ONDERNEMING FLUXUS GEÏNTERESSEERD IN HET VERSCHIL TUSSEN MARKTWAARDE EN BOEKWAARDE. HET MANAGEMENT, DAT ER ALTIJD

Nadere informatie

Activa met lange omloop vastliggende activa Activa met korte omloop Vermogensbronnen (passief) Eigen vermogen

Activa met lange omloop vastliggende activa Activa met korte omloop Vermogensbronnen (passief) Eigen vermogen Activa met lange omloop vastliggende activa Kenmerken: -activa die blijvend of toch duurzaam in de onderneming aanwezig zijn -kunnen niet aan de onderneming onttrokken worden zonder het bestaan van de

Nadere informatie

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze?

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze? Binnenkort moet u op de jaarvergadering een bestemming geven aan de winst voor boekjaar 2014. U kunt die winst uitkeren als dividend of tantième of ze reserveren. Wanneer is een bepaalde winstbestemming

Nadere informatie

2. Wat is het fiscale voordeel?

2. Wat is het fiscale voordeel? 2. Wat is het fiscale voordeel? 2.1. verlaagd tarief behouden Bij twee van de voorwaarden om recht te hebben op het verlaagd tarief, is het kapitaal van belang. Het bedrag van het kapitaal kan van belang

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30 Voortgezette Studie Boekhouden 12.1 a De functie van het kasstroomoverzicht is een bijdrage leveren aan de beoordeling door gebruikers van het vermogen van de onderneming om geldmiddelen en kasequivalenten

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede J A A R STUKKEN 2014 Pertax BV Ede Opmaakdatum: 21 mei 2015 Jaarstukken 2014 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 21 mei 2015 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT?

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT? TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR VOORJAARSSCYCLUS 2012 EN INHALERS 11 OKTOBER 2012 (12.00 13.15 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2012 28 augustus 2012 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2012 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming.

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. www.jooplengkeek.nl Eigen vermogen bij een bv en een nv Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. Het bestaat uit aandelenkapitaal en opgebouwde

Nadere informatie

Waardering van een Onderneming

Waardering van een Onderneming Waardering Congres Financieele Dagblad: Private Equity in de Praktijk 6 april 2006 Dr Michel van Bremen Partner First Dutch Capital B.V. Waardering, essentie: Res tantum valet quantum vendi potest Iets

Nadere informatie

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011 Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARVERSLAG 3 JAARREKENING Balans per 31 december 2011

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN...........................................

Nadere informatie

Tussentijdse cijfers 01-01-2015 / 30-06-2015 voor publikatiedoeleinden. van Ostrica B.V. te Amsterdam

Tussentijdse cijfers 01-01-2015 / 30-06-2015 voor publikatiedoeleinden. van Ostrica B.V. te Amsterdam Tussentijdse cijfers 01-01-2015 / 30-06-2015 voor publikatiedoeleinden van Ostrica B.V. te INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2015 1 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling 3 Toelichting op

Nadere informatie

inhoud voorwoord lijst van figuren inleiding hoofdstuk 1. de jaarrekening

inhoud voorwoord lijst van figuren inleiding hoofdstuk 1. de jaarrekening inhoud 5 inhoud voorwoord 11 lijst van figuren 13 inleiding 17 hoofdstuk 1. de jaarrekening 19 1.1 Inleiding 19 1.2 De onderdelen van de jaarrekening 22 1.2.1 De balans 22 1.2.2 De resultatenrekening 23

Nadere informatie

Luca Pacioli. Portret van Luca Paciolis door Jacopo de Barbari, 1495. Luca Bartolomeo de Pacioli was een Italiaans wiskundige.

Luca Pacioli. Portret van Luca Paciolis door Jacopo de Barbari, 1495. Luca Bartolomeo de Pacioli was een Italiaans wiskundige. 33. Dubbele boekhouding. 33.1 Een beetje geschiedenis. De dubbele boekhouding werd uitgevonden door kooplieden uit Venetië en voor het eerst neergeschreven in 1494 door een Italiaanse monnik Luca Pacioli.

Nadere informatie

Aanslagjaar 2015 - Inkomsten 2014

Aanslagjaar 2015 - Inkomsten 2014 EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN NOTIONELE INTERESTAFTREK: uniek en innoverend belastingvoordeel in België Aanslagjaar 2015 - Inkomsten 2014 www.business.belgium.be 2 Inhoud 4 Waarover

Nadere informatie

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vbl Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2014 / 30-6-2014 #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vlg Vinc Vastgoed Management I B.V., Rotterdam

Nadere informatie

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1 Welkom RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering 1 Voorstellen drs. Chris Denneboom RV RAB cdenneboom@valuepro.nl Master in Business Valuation Register Valuator Register adviseur bedrijfsopvolging Gerechtelijk

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Hfst 5: Liquiditeit. 5.1 Analyse van de liquiditeit binnen de onderneming

Hfst 5: Liquiditeit. 5.1 Analyse van de liquiditeit binnen de onderneming Hfst 5: Liquiditeit Dagelijkse activiteiten staan centraal: - heeft de onderneming genoeg werkkapitaal om haar activiteiten te financieren? - Hoeveel werkmiddelen heeft ze nodig? 5.1 Analyse van de liquiditeit

Nadere informatie

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012 1 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds NV ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2012 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds

Nadere informatie

Beoordeling van investeringsvoorstellen

Beoordeling van investeringsvoorstellen Beoordeling van investeringsvoorstellen C2010 1 Beoordeling van investeringsvoorstellen Ir. drs. M. M. J. Latten 1. Inleiding C2010 3 2. De onderneming C2010 3 3. Investeringen G2010 3 4. Selectiecriteria

Nadere informatie

Toepassen van Adjusted Present Value

Toepassen van Adjusted Present Value Toepassen van Adjusted Present Value Blz. 1 van 8 In deze bijdrage wordt ingegaan op het berekenen van economische waarde. Naast de bekende discounted cash flow (DCF) methode wordt ook wel gebruik gemaakt

Nadere informatie

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013 IBUS Fondsen Beheer B.V. INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG 4 JAARREKENING Balans per 31 december 2013 5 Winst- en verliesrekening over 2013 6 Kasstroomoverzicht 7 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen

Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen www.jooplengkeek.nl Regels voor activa ; Waarderingsgrondslagen De waarderingsgrondslag is de wijze waarop de activa (bezit) wordt gewaardeerd in de administratie (boekhouding, balans). Voor welke prijs?

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten Ontwerpadvies van 9 september 2015 In het kader van een individuele vraagstelling omtrent

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 JAARREKENING 2011 BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2011 31-12-2010 activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 MATERIËLE VASTE ACTIVA 62.018 26.274 FINANCIËLE

Nadere informatie

Principe. Daarom heeft de wetgever 2 belangrijke beperkingen ingevoerd. Beperking 1: maximumstand rekening-courant

Principe. Daarom heeft de wetgever 2 belangrijke beperkingen ingevoerd. Beperking 1: maximumstand rekening-courant Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant? Welke interest mag u nu betalen op uw rekening-courant?... Principe... Beperking 1: maximumstand rekening-courant... Een voorbeeld verduidelijkt

Nadere informatie

Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan.

Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan. Beste klant, Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan. 1. De belangrijkste wijziging betreft de roerende voorheffing

Nadere informatie

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014 Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Vastgesteld door de Algemene Vergadering d.d. 15-07-2015. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Voorbeeld examenvragen Boekdeel 2 en special topics

Voorbeeld examenvragen Boekdeel 2 en special topics Voorbeeld examenvragen Boekdeel 2 en special topics Vraag 1 Stel dat je 10 aandelen Fortis in portfolio hebt, elk aandeel met een huidige waarde van 31 per aandeel. Fortis beslist om een deel van haar

Nadere informatie

Stichting Ankh Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam. Jaarrekening 2014

Stichting Ankh Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam. Jaarrekening 2014 Antwoordkerk Kruisnetlaan 200 3192 KD Hoogvliet Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina Rapportage Samenstellingsverklaring 4 Voorwoord 5 Resultaten 6 Ondertekening van de rapportage 7 Jaarstukken 2014 Jaarrekening

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA Financiële analyse Les 2 Vermogensbehoefte en financiering Auteur: Witek ten Hove, MBA In deze les gaan we kijken naar onderdelen uit de balans. Er wordt aangenomen dat de student weet hoe een balans is

Nadere informatie

FINANCIËLE SITUATIE EN EVOLUTIE VAN DE ONDERNEMING

FINANCIËLE SITUATIE EN EVOLUTIE VAN DE ONDERNEMING BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 6: FINANCIËLE SITUATIE EN EVOLUTIE VAN DE ONDERNEMING Indeling: 1. Beschrijving van de ondernemingssituatie 2. Balansanalyse 3. Omloopsnelheid en -tijd Financiële analyse

Nadere informatie

10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00)

10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 10 november 2010 Examenhal 01 (14:00 17:00) Geef uw antwoorden in de daarvoor bestemde

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR. 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS

TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR. 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS Naam :..... Cursusgroep :..... a: U hebt voor deze toets 60 minuten

Nadere informatie

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig?

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? KDT Financiele analyse P.1 1 BEURSRATIO S KDT Financiele analyse P.1 BEURSRATIO S marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? wie stelt belang in deze ratio s? - institutionele

Nadere informatie

I. Kort overzicht van de belangrijkste kenmerken van het keuzedividend

I. Kort overzicht van de belangrijkste kenmerken van het keuzedividend Gereglementeerde informatie* Brussel, 8 juni 2010 Informatiedocument KEUZEDIVIDEND I. Kort overzicht van de belangrijkste kenmerken van het keuzedividend Drie keuzemogelijkheden Coupon nummer 73 kan worden

Nadere informatie

BESTEMMING VAN HET RESULTAAT

BESTEMMING VAN HET RESULTAAT BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 4: BESTEMMING VAN HET RESULTAAT Indeling: 1. Juridische aspecten 2. Boekhoudkundige verwerking 3. Gevolgen voor de financiële structuur van de onderneming Bestemming resultaat

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie