mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID"

Transcriptie

1 mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID De leerlingen van vwo-4 hebben op verschillende wijzen in de maanden maart, april en mei te maken gekregen met het begrip duurzaamheid. Duurzaamheid, zo leerden ze, gaat over de mogelijkheden om gebruik te maken van de natuur en de grondstoffen zonder de gezondheid en de leefomgeving van de toekomstige generaties aan te tasten. Hoe kunnen we onze energievoorziening, voedselproductie en vervoermogelijkheden zo duurzaam mogelijk maken? Daarover gaat het hier steeds. Onze leerlingen zijn de toekomstige beleidsmakers dus zij moeten zo vroeg mogelijk kennis maken met en inzicht krijgen in dit thema. Daarom zijn we met een groot aantal secties (Engels, Frans, Duits, algemene natuurwetenschappen, biologie, aardrijkskunde, scheikunde, natuurkunde, mens en organisatie, Latijn en tekenen) op steeds weer een andere manier tijdens de lessen in vwo-4 met Duurzaamheid aan de slag gegaan. In deze nieuwsbrief kunt u lezen hoe verschillend het bij de secties is aangepakt. Veel leesplezier!! Duurzaamheid bij algemene natuurwetenschappen (ANW) Bij ANW kregen de leerlingen in v4a op 10 maart zelf twee keer die dag te maken met duurzaamheid. Eerst tijdens de les bij ANW bij een college van Ir. Geert Bergsma (werkzaam bij het centrum voor energie) en later op die dag s middags bij een studium generale van Ir. Stephan Brandligt (wethouder van duurzaamheid en participatie van Delft) De wethouder hield de leerlingen van vwo-4 en 5 en tto-4 en 5 geboeid bezig over zijn beleid waarmee hij meer stadsgenoten wil betrekken bij duurzaamheid, of het

2 nu ging om de aanschaf van zonnepanelen of juist de mogelijkheid een groentetuintje te beginnen in het Delftsche Hout. Ook het motiveren van de schoolpopulatie om duurzamer te zijn hoort bij zijn taak. Gelukkig konden de meeste leerlingen melden dat ze zich voornamelijk met de fiets in Delft verplaatsen. Het verhaal van Ir. Geert Bergsma, overigens ouder van een Grotius-leerling en lid van de MR, gaf de leerlingen een mooi doorkijkje hoe er in Nederland onderzoek wordt gedaan naar de duurzaamheid van o.a. ons verpakkingsmateriaal, vervoer en voedsel Het centrum voor energie krijgt allerlei vragen en opdrachten van de overheid en van particulieren. Bijvoorbeeld wat is duurzamer als verpakking voor frisdrank: een blikje, een kartonnetje, een glazen flesje dat gerecycled kan worden of een pet flesje? Je moeten kijken hoe voor dit product de grondstofwinning is, de productie, het transport, de gebruiksfase is en de afvalverwerking is. In al deze fases moet je precies weten wat er gebeurt, cradle to cradle zoals dat wordt genoemd. En wat denkt u? Welk verpakkingsmateriaal denkt u? het kartonnetje lekker licht (dus weinig uitstoot van co2 bij het transport) en goed te recyclen! Ir. Geert Bergsma

3 Daarnaast wordt er ook onderzoek gedaan door Bergsma naar de milieubelasting bij de productie van o.a. vlees en dan in het bijzonder het grootste bestanddeel daarin nl. eiwit. Het centrum heeft een app op de markt gebracht waarmee je zelf kunt kijken in de supermarkt hoe duurzaam het vlees is dat je wilt gaan kopen. Wat is duurzamer? Braziliaans rundvlees of Nederlands kippenvlees? Het gaat hierbij om de questionmark app en er is meer te vinden op Juist u raadt het al...nederlands kippenvlees. Maar kunnen we niet beter allemaal vegetariër worden, vroeg een leerling. Ja, maar dat gaat nooit lukken, dus is het beter als de overheid met bijvoorbeeld een vleestax de prijs van niet erg duurzaam vlees verhoogt en met een subsidie de fabrikanten aanzet tot de productie van vleesvervangers. Zo n aanpak zal beter werken dan te proberen om iedereen vegetariër te laten worden. Het verhaal zette de leerlingen wel aan het denken. Na de lezingen kregen de leerlingen bij ANW nu zelf een onderzoek te doen. In groepjes van drie leerlingen aan een onderzoek gewerkt. Een groepje moest de mogelijkheden onderzoeken van het plaatsen van zonnepanelen op het dak van onze school. Andere onderzoeksopdrachten waren: Zoek uit hoe duurzaam onze leerlingen zijn? Waar komt ons drinkwater vandaan en hoe kunnen we het gebruik duurzamer maken? Hoe wordt in Nederland de energie opgewekt? Hoe groen is onze stroom? Waar gaat ons afval heen? Hoe duurzaam is biologisch voedsel? Hoe komen we van dat plastic afval af? Wat is een ecohuis? Is duurzaam vervoer mogelijk? Waar gaat ons rioolwater in Delft naar toe en hoe wordt het gezuiverd? Natuurlijk moesten de leerlingen in de lessen na het inleveren van hun verslag voor de andere leerlingen hun onderzoeksresultaten presenteren! Frits de Jong (docent ANW) Duurzaamheid bij aardrijkskunde Bij het vak aardrijkskunde hebben de leerlingen ademloos zitten kijken naar een TED conference van Boyan Slat. Boyan deed bij ons op school twee jaar geleden eindexamen en schreef toen een profielwerkstuk over de plastic troep in de oceanen. Hij constateerde niet alleen tijdens het duiken o.a. in de Middellandse Zee hoeveel plastic overal drijft en hoe langzaam dit afbreekt, maar kwam toen met een oplossing voor het opruimen van die troep. Niet alleen kan Boyan hier heel goed over vertellen (zie op you tube de TED conference Boyan Slat. How the oceans clean themselves) maar hij runt nu (hij is negentien jaar! ) een groep medewerkers en heeft hij via crowdfunding al geld opgehaald om zijn plan te realiseren en reist de hele wereld over om zijn verhaal te vertellen. Zijn studie lucht- en ruimtevaarttechniek staat nu even in de ijskast. In de wetenschappelijke wereld wordt zijn werk geciteerd!!!! Waar betrokkenheid en daadkracht allemaal niet toe kan leiden!(www. Boyanslat.com)

4 Duurzaamheid bij Engels In de 4 de klassen is ervoor gekozen om klassikaal een artikel uit The National Geographic te bekijken. De titel van het artikel is The New Oil Landscape en het gaat over `fracking`, een nieuwe techniek om olie te winnen. In North Dakota gebeurt dit al op grote schaal. De relevantie van het artikel voor de Nederlandse situatie is de discussie die op het ogenblik hier gevoerd wordt over de pro`s en contra`s van het gebruik van deze techniek bij de winning van het zogenaamde `schaliegas`. In de klas wordt er gekeken naar de opbouw van het artikel, de inhoud ervan, de mate waarin de berichtgeving objectief of subjectief is en hoe dat blijkt. De relevantie van het artikel voor de Nederlandse toestand: welke lessen vallen er te leren uit wat in Amerika al op vrij grote schaal gebeurt? Verder kijken we ook nog naar wat de `case histories` van Susan Connell en Brent Sanford illustreren. Afgezien van de inhoud is er ook voor een artikel uit een wetenschappelijk tijdschrift gekozen omdat de meeste vwo-leerlingen in hun vervolgopleidingen ook te maken gaan krijgen met Engelstalige, niet-literaire teksten. Het mes snijdt dus aan twee kanten. H.J. Hilbert, docent Engels Duurzaamheid bij economie Beleggen, een mogelijkheid om de wereld duurzamer te maken? Van 17 tot en met 28 maart 2014 hebben de vwo-4-leerlingen M&O en economie deelgenomen aan een online aandelenspel, UExchange, om zodoende meer inzicht te krijgen in de werking van de beurs, het aan- en verkopen van aandelen en de afwegingen die je maakt bij jouw keuzes in welke bedrijven te investeren. Kies je ervoor om zoveel mogelijk winst te maken? Kies je voor een duurzamere wereld met meer toekomstperspectief? Of kies je een tussenweg? Twintig fictieve bedrijven boden aandelen aan op de aandelenmarkt waarbij er iedere dag een nieuwe gebeurtenis verscheen op de site. De vraag was welke gevolgen deze gebeurtenis zou kunnen hebben voor de bedrijven? En dus welke aandelen er gekocht of verkocht moesten worden. Een extra afweging daarbij was wel of geen rekening houden met de gevolgen van je keuzes op het gebied van duurzaamheid. Het spel viel op twee manieren te winnen. Als Die Hard Handelaar, degene die het meeste geld heeft verdiend. Of als Kritische Consument, degene die bij het handelen de keuzes het meest heeft gebaseerd op een duurzamere wereld. Na verschillende tussenstanden met elke keer andere koplopers zijn dit na twee weken spelen de eindstanden: Asuka Banga, Kiki Visscher en Elmar Huijsing nummers 1,2 en 3 als Die Hard handelaar, de handelaren met de meeste winst. Stijn Hoevenaar, Danique Riedewald en Berkant Sardogan nummers 1,2 en 3 als Kritische Consument, de meest duurzame handelaren. Een leuke, leerzame ervaring die laat zien hoe grillig en onvoorspelbaar de beurs kan zijn én dat de keuzes die je maakt met je geld van invloed zijn op de wereld om je heen.

5 Introductie van het aandelenspel aan V4 door een medewerkster van UExchange. Roland Wubben, docent economie Duurzaamheid bij Frans Quel est votre geste écologique? Vwo-4 heeft zich tijdens de lessen Frans gebogen over het gebruik van plastic zakken. We begonnen met het lezen van teksten over de voor- en nadelen van de plastic zak. Wat gebeurt er eigenlijk met ons plastic afval? We hebben gekeken naar een filmpje over La soupe de plastique in de oceaan, waarbij we de ernstige gevolgen voor het milieu goed konden zien. We hebben ook een documentaire gezien over mogelijke alternatieven voor het plastic zakje in de supermarkt: zakjes gemaakt van mais en aardappelmeel. We hebben nagedacht over wat we zelf zouden kunnen doen voor het milieu en daarna presenteerde iedereen in z n beste Frans aan de hand van een zelfgemaakte poster een idee om beter om te gaan met het milieu. De posters zijn erg mooi geworden. C était formidable!

6 Anne van Walsum, docente Frans Duurzaamheid bij Latijn In vwo-4 zijn we, ongeveer twee lessen, bezig geweest met het duurzaamheidsproject. Voor Latijn hebben we gekeken naar de archeologie. We keken naar twee verschillende dateringstactieken en probeerden de voor- en nadelen van de relatieve en absolute datering te bepalen, waarna we onderzochten welke dateringstechniek zich als meest efficiënt bewees. De relatieve dateringstechniek betekent dat je, stel je onderzoekt een Griekse vaas, naar de kunst kijkt en die vaststelt binnen een zo precies mogelijke periode. Dan kijk je bijvoorbeeld naar hoe de ogen zijn geschilderd. In het ene decennium binnen de Griekse oudheid schilderde de kunstenaars namelijk de pupillen ingekleurd, terwijl een oog in het daaropvolgende decennium niet ingekleurd zou zijn. Op die manier kan je, veel preciezer dan in eerste instantie gedacht zou worden, vaststellen uit welk jaar de vaas zou moeten komen. Een voordeel van deze methode is dat je relatief makkelijk, zonder schade aan het object te doen, vast kan

7 stellen hoe oud het object is. Een nadeel is dat de kunst nagemaakt kan worden en dat de schilderingen op de vaas nagetekend is, maar uit een veel latere periode komt. De absolute techniek is weer een compleet andere benadering. Hier wordt gekeken naar de aanwezigheid van radioactieve straling die natuurlijk aanwezig is in bepaalde elementen in de vaas. Met tijd vervalt die straling (= radioactief verval). De tijd die het duurt waarmee het radioactief verval plaatsvindt wordt de halveringstijd genoemd. De halveringstijd is per element zeer precies bekend, waardoor je dus ongelofelijk precies vast kan stellen hoe oud die vaas dus is. Dat is natuurlijk een groot voordeel, maar het probleem van deze techniek is wel dat je een stukje van de vaas nodig hebt om naar de atomen binnen dat deel te kunnen kijken. We keken in twee teams welke van de twee dateringsmethodes ons het beste leek en vonden ongeveer unaniem de absolute datering het meest aantrekkelijk, omdat het veel preciezer lijkt dan de relatieve methode. Helaas bleek de absolute methode ook feilbaar: de aanname van deze methode is dat de hoeveelheid koolstof in het klimaat gelijk moet zijn. Dat is bij natuurrampen zoals een vulkaanuitbarsting niet het geval. Uiteindelijk bleek het naast elkaar gebruiken van beide dateringsmethoden uitkomst te bieden. Dit project was erg interessant, omdat het een nieuwe kijk op de oudheid geeft, en het een stuk dichterbij laat lijken dan voorheen. Inge Kraus, docente klassieke talen Duurzaamheid bij natuurkunde Op woensdag 26 maart ontvingen wij een gastles van twee studenten van de TU Delft in het teken van het duurzaamheidproject waarmee we in vwo-4 bezig zijn. Deze les ging over de zonneauto s die op de TU ontwikkeld worden en meedoen aan de World Solar Race in Australië, die ze al vaak gewonnen hebben. Als eerste lieten de studenten een PowerPointpresentatie zien waarin zij o.a. vertelden over de verschillende materialen die er gebruikt worden voor de wagen, aerodynamica, de motor en over de wedstrijd zelf. Wat we wel interessant vonden en wat nieuw voor ons was, was dat het Nederlandse team in Australië voorafgaand aan de race het parcours al achterstevoren hadden gereden om de route beter te leren kennen en om dode kangoeroes van de weg te verwijderen. Na afloop van de presentatie gingen we zelf berekeningen maken over Energie en Krachten bij de Nuna 3. We vonden het een leuke en leerzame middag. Sophie van Bodegom en Fleur de Haas, V4B

8 Duurzaamheid bij tekenen Bij tekenen kregen de leerlingen een opdracht die als volgt werd aangekondigd. `In de tekenles worden, soms na veel geploeter, veel mooie dingen gemaakt. Niet elk werkstuk lukt in één keer. Gooi papier niet zo maar weg, maar als het echt niet meer geschikt is om verder op te tekenen, gooi het dan in de oud papierbak onder de verftafel. Aan het eind van een opdrachtperiode of aan het eind van het jaar neemt niet iedereen zijn werk mee naar huis. Zo blijft er veel papier liggen. Al jaren maken we van deze ongewilde tekenwezen mooie paletjes om je verf op te doen. Opdracht: Maak een poster waarop je leerlingen vraagt om papier niet zomaar in de prullenbak te gooien maar in de papierverzamelbak. Maak duidelijk dat het papier opnieuw gebruikt wordt om schilderpaletjes van te maken. Je mag gebruik maken van letters die je geprint hebt (vanuit Word, Illustrator of Photoshop).Je werkstuk mag eventueel helemaal digitaal zijn Zorg voor een bondige tekst en een toepasselijke afbeelding. Je mag in cartoonstijl werken. Formaat: 32,5 x 50 cm [half groot vel] of A3 print 29,7 x 42 cm. Je hebt twee lessen voor deze opdracht. En dan nu een paar resultaten!! Hans van der Valk, docent tekenen en kunstgeschiedenis

9 Duurzaamheid bij Duits De leerlingen kregen bij Duits een tekst ( Tierschützer gehen weg der Gewald) te bestuderen die te maken had met de teloorgang van de natuur en de reactie die dat oproept bij de natuurbeschermers. Astrid Sluiter, docente Duits Duurzaamheid bij biologie De leerlingen van vwo-4 hebben gedurende een aantal lessen onderzoek gedaan naar de hoeveelheid afval in onze kantine. Zij hebben een aantal vuilniszakken na een pauze in het lokaal uitgesplitst in diverse soorten afval, afgewogen en met een aantal factoren vermenigvuldigd zodat er een ruwe schatting op jaarbasis ontstaat.

10 Soort afval Gewicht(kg) Gewicht per dag (kg) Papier 1,4 11,2 Plastic afval 0,6 4,8 Plastic afvalzakken 0,4 3,2 Plastic totaal 1,0 8,0 Voedsel 1,1 8,8 Rest 1,6 12,8 Totaal 5,1 40,8 De tweede opdracht was het ontwerpen van een ludieke/confronterende poster waarmee aandacht gevraagd werd voor het afvalprobleem. Van het project is in groepjes een verslag gemaakt waarin door de leerlingen ook aanbevelingen zijn gedaan: Meer afval scheiden/hergebruik bij bijv. techniek en tekenen. Bovenbouw leerlingen meer verantwoording geven bij het naleven van de regels in de kantine (leerlingen aanspreken op het opruimen etc.).

11 Verpakkingen van de diverse verkrijgbare producten in de kantine nader onderzoeken. Rob Deen, docent biologie Duurzaamheid bij scheikunde Bij scheikunde gingen de leerlingen van mevrouw Ir. A. Buis in vwo-4 aan de gang met opdrachten n.a.v. twee lezingen van leerlingen uit vwo-6 over duurzaamheid. Mevrouw Buis maakte er voor de leerlingen een praktische opdracht van die ze als volgt beschreef: Deze praktische opdracht behelst het bijwonen van een tweetal lezingen gegeven door twee groepen vwo-6 leerlingen over hun profielwerkstuk. Deze lezingen hebben als onderwerp: Smog, the influence of traffic on particulate matter. En zonnecellen. Na de lezingen wordt in groepjes van vier leerlingen gewerkt aan het beantwoorden van vragen, die worden verwerkt in een werkstuk. De tekst van de profielwerkstukken staat op de ELO van Magister onder 4 vwo scheikunde. Maak tijdens het werken aan de PO een paar foto s (mag nu met je mobiel) om je werkstuk te verlevendigen. Het werkstuk met de hoogste score wordt gebruikt voor de nieuwsbrief over het onderwerp duurzaamheid. Totaal worden 3 lesuren besteed aan deze PO de rest van het werk wordt thuis of in tussenuren afgemaakt. Anne Buis, docente scheikunde

Informatieavond Klas 3 Welkom

Informatieavond Klas 3 Welkom Informatieavond Klas 3 Welkom Programma opening het 3 vwo team uw kind op 3 vwo communicatie LOB: Profielkeuzeproces in 3 vwo Pauze (kopje koffie in het dolninarium) kennismaking met de mentor Leerlingen

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 2014-2015 Belangrijke data i.v.m. profielkeuze schooljaar 2014 2015 9 dec. Ouderavond 10 dec. Mentoravond 26-30 jan. Elke derde klas gaat één dag op keuzedag 2 feb

Nadere informatie

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing?

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? (gebaseerd op lessen van 50 minuten) Les 1 en 2: Bekijken van de DVD Afval is Voedsel (Vpro Tegenlicht 6 oktober 2006) Maken van de verwerkingsopdrachten. De DVD

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

Turbo design PO Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen. Docentenhandleiding

Turbo design PO Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen. Docentenhandleiding Turbo Design Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen PO -versie Inleiding Ontwerpen is denken en tekenen, maar vooral denken. Ontwerpen begint met een ontwerpprobleem. In deze opdracht een speciale auto

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze 3 vwo. 19 januari 2015

Informatieavond profielkeuze 3 vwo. 19 januari 2015 Informatieavond profielkeuze 3 vwo 19 januari 2015 Programma 20.00 uur: Welkom en inleiding Informatie over culturele kunstzinnige vorming en maatschappijleer Informatie over de profielen 20.45 uur: Bijeenkomst

Nadere informatie

Profielkeuze 3 vwo 2013-14

Profielkeuze 3 vwo 2013-14 Profielkeuze 3 vwo 2013-14 2 stromen, 4 profielen N-stroom M-stroom Natuur & Techniek (N&T) Natuur & Gezondheid (N&G) Economie & Maatschappij (E&M) Cultuur & Maatschappij (C&M) Roosterlijnen 4 VWO 2014-2015

Nadere informatie

Inleiding. Keuzes in:

Inleiding. Keuzes in: Keuzes in: 5 Inleiding Tijdens de ouderavond heb ik u uitgelegd hoe de keuzebegeleiding in klas 3 plaats vindt. In dit artikel zet ik de belangrijkste punten nog even op een rij. Mocht u na het lezen ervan

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 2013-2014 Afdelingsleiders Decanen dhr. drs. G.C. Zijlstra (vwo) en dhr. R de Boef (havo) mw. E. de Neef en mw. drs. A.C.R.I. Govaarts Mentoren 3A mw. E.A.M. van Veen 3GA dhr.

Nadere informatie

Profielkeuze / vakkenkeuze

Profielkeuze / vakkenkeuze OUDERAVOND 3 VWO Profielkeuze / vakkenkeuze Structuur onderwijs Tweede fase Welke keuzes moeten worden gemaakt? Hoe maken leerlingen keuzes? Globaal tijdpad Wat te doen bij zittenblijven? Uitleg site Nederlands

Nadere informatie

"Ik hoor en ik vergeet, Ik zie en ik onthoud, Ik doe en ik begrijp"

Ik hoor en ik vergeet, Ik zie en ik onthoud, Ik doe en ik begrijp EXPEDITIE ECOTOPIA IS EEN LESPAKKET, WAARMEE LEERLINGEN VAN HET VOORTGEZET ONDERWIJS OP EEN EXPLORATIEVE WIJZE LEREN OVER TECHNIEK EN DUURZAAMHEID. HET LESPAKKET BEVAT VEEL PRAKTISCHE OPDRACHTEN EN IS

Nadere informatie

Kiezen is een kunst. En die kun je leren!

Kiezen is een kunst. En die kun je leren! Kiezen is een kunst want Ik weet het niet als nu eens maar stel je voor dat ik durf niet want wie weet gaat er wel je zult altijd zien dat voor je het weet is er weer ik wil het risico niet lopen dat jij

Nadere informatie

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 15, 21 en 22 januari: 10-min. gesprekken Eerste week van maart: keuzecarousel nieuwe vakken 13 maart: inleveren voorlopige

Nadere informatie

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 +

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 + Lesbrief nr 3 voor Groep 7 + 8 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Opdracht 1 Filmpjes kijken op samsam.net Tijdsduur: 10 min. Werkvorm: klassikaal en individueel Doel: introductie van de ReportersClub

Nadere informatie

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo). Sector- en profielkeuze 2016-2017 Versie : 2.0 Datum : 11 januari 2016 Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Nadere informatie

Info over de kaartverkoop Houtens Spektakel 3-4

Info over de kaartverkoop Houtens Spektakel 3-4 Nieuwsbrief nr. 7 2014 2015 In deze nieuwsbrief staan de volgende onderwerpen genoemd: Paginanummer 60 min. Rooster 2 Gala Kaart verkoop 2 Cito volgtoets 2 Met leerjaar 1 naar dierentuin Blijdorp 2 Schrijversbezoek

Nadere informatie

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 1 Exameninstructie klassen 5 Havo en 6 Vwo 1. Lees het examenboekje goed door! 2. Bewaar het examenboekje op een vaste plek! 3. Laat het examenboekje door je ouders

Nadere informatie

Ο Doe-opdracht met een werkblad voor de leerlingen om zelfstandig of in kleine groepen uit te voeren.

Ο Doe-opdracht met een werkblad voor de leerlingen om zelfstandig of in kleine groepen uit te voeren. > Inleiding De doe-opdrachten van Aan de slag met afval zijn erop gericht om het thema afval in de klas extra tot leven te brengen. Er zijn twee soorten doe-opdrachten: 1. Lessen die door de leerkracht

Nadere informatie

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid 1. Start Duurzaam leven is belangrijk. Als we dat niet doen, is de aarde in de toekomst niet meer leefbaar. De gevolgen van onze leefstijl zijn nu al te

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

Ouderavond Profielkeuze 3 VWO

Ouderavond Profielkeuze 3 VWO Ouderavond Profielkeuze 3 VWO Donderdag 12 november 2015 Schooljaar 2015-2016 Informatie over Belang van juiste profiel Keuzebegeleiding Profielen Dominicuscollege.dedecaan.net Belang van juiste profiel

Nadere informatie

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld:

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld: (oud, maar hier en daar nuttig) Studielasttabellen Studielast is een nieuw begrip in de bovenbouw van havo en vwo. Het staat voor de gemiddelde tijd die de gemiddelde leerling aan schoolwerk besteedt.

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014.

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014. Oud Beijerland, januari 2014. Informatie over profielen in de Tweede Fase gymnasium bestemd voor ouders en leerlingen van CSG Willem van Oranje. Inhoudsopgave 1. Inleiding Tweede Fase 2. Programma 3. Toetsing

Nadere informatie

onderbouw beroepsgerichte unit

onderbouw beroepsgerichte unit leergebied vakken afk. BG1 BG1 BG1 BG2 BG2 BG2 lwoo tto lwoo tto Moderne vreemde talen Engels EN 3 3 5 3 3 5 Nederlands NE 4 4 4 4 4 4 Mens & Maatschapppij (MM) onderbouw beroepsgerichte unit aardrijkskunde

Nadere informatie

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Jaaragenda Aanmelden leerlingen voor Porta Frans en Porta Duits Rapporten Magister: e-mailadressen / verzending Porta Nieuws

Nadere informatie

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5 Veel gestelde vragen VAVO april 2016: ALGEMEEN... 3 Wat betekent vavo?... 3 Hoe oud moet je zijn voor vavo?... 3 Wat zijn de lestijden?... 3 Hoe groot zijn de klassen?... 4 TOELATINGSEISEN, AANMELDING

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders,

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders, Beste ouders, Dit is de derde TTO nieuwsbrief. Hartelijk dank voor de positieve reacties. Helaas is gebleken dat de nieuwsbrief niet bij alle ouders aankomt. Mocht u horen dat een ouder deze niet heeft

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! HAVO/ VWO Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! VAN ONDER - NAAR BOVENBOUW Wie binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden overgaat van het tweede leerjaar basisvorming naar het derde leerjaar havo of vwo,

Nadere informatie

Cradle to Cradle - Hype of toekomst

Cradle to Cradle - Hype of toekomst Cradle to Cradle - Hype of toekomst Opdrachten voor de brugklassen van het Stella Maris College 20 januari 2009 Eerst even dit Deze tentoonstelling gaat over afval. En wat je er allemaal mee kunt doen.

Nadere informatie

Tweede fase. profielkeuze

Tweede fase. profielkeuze Tweede fase en profielkeuze Studiehuis Activerend onderwijs rol van de leerling: verantwoordelijkheid zelfstandigheid rol docent: van instructeur naar begeleider. Werkwijzers VWO Studielast: 1600 klokuren

Nadere informatie

MAAK WERK VAN JOUW TALENT

MAAK WERK VAN JOUW TALENT MAAK WERK VAN JOUW TALENT Schatgraven heeft altijd iets spannends. Zeker als je weet dat je iets gaat vinden. Wat komt er tevoorschijn? De komende jaren ga jij schatgraven. Als het kan op onze school.

Nadere informatie

Verjaardagen: week 18, 2015. Allen van harte gefeliciteerd!! Agenda voor de komende weken:

Verjaardagen: week 18, 2015. Allen van harte gefeliciteerd!! Agenda voor de komende weken: week 18, 2015. Verjaardagen: H4D Nienke Heezius 27/04 H5C Mels Teunissen 27/04 H4A Lynn Verschuuren 27/04 V6A Jojanneke Buijnsters 28/04 H4B Veerle Coester 28/04 V4B Cas Koole 28/04 V6D Dennis Linders

Nadere informatie

INFORMATIE. De tweede. fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL

INFORMATIE. De tweede. fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL INFORMATIE De tweede fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL VESTIGINGSDIRECTEUR dhr. P. Durieux T Bornego (0513) 80 18 26 T Privé (0527) 61 51 44 E pdurieux@bornego.nl INHOUD DE TWEEDE

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5 Veel gestelde vragen vavo april 2015: ALGEMEEN... 3 Wat betekent vavo?... 3 Hoe oud moet je zijn voor vavo?... 3 Wat zijn de lestijden?... 3 Hoe groot zijn de klassen?... 4 TOELATINGSEISEN, AANMELDING

Nadere informatie

Overzicht toetsdossiers

Overzicht toetsdossiers Examendossier Nederlandse taal en literatuur - VWO 2010-2013 TT DT01 G6-netl-T01; Poëzieanalyse (50 Cijfer1-10 21-11-2012 Hoogste, 1 herkansing 0 4 TT DT02 G6-netl-T02; Idioom/formuleren (50 Cijfer1-10

Nadere informatie

Papier maken in de klas

Papier maken in de klas Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 5 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Colofon COLOFON

Nadere informatie

CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT

CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT RUDOLF STEINER COLLEGE Klas 9 OVERZICHT EN HANDLEIDING PROFIELKEUZE voor HAVO / VWO 4 in klas 10 voor SCHOOLJAAR 2010-2011 CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT e lijk Prieldeel Prieldeel Prieldeel

Nadere informatie

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Wat houdt de pilot tweetalig onderwijs op het Dollard College in?... 3 De lessen... 3 Device... 4 Taalvaardigheid... 4 Internationalisering... 5 Kosten... 5 Bevorderingsnormen...

Nadere informatie

Maatschappijleer 2 Vrije deel Kunstvak Kunstvak Kunstvak Kunstvak

Maatschappijleer 2 Vrije deel Kunstvak Kunstvak Kunstvak Kunstvak Examenpakketten Adriaan Roland Holstschool Vmbo-t Gemeenschappelijk deel Nederlands (centrale toetsing) Engels (centrale toetsing) Maatschappijleer 1 Culturele en Kunstzinnige Vorming Lichamelijke Opvoeding

Nadere informatie

LESSENTABELLEN 2014-2015 (vastgesteld door MR op 10-4-2014) Aantal lessen per vak en per week. Eerste leerjaar highschool

LESSENTABELLEN 2014-2015 (vastgesteld door MR op 10-4-2014) Aantal lessen per vak en per week. Eerste leerjaar highschool LESSENTABELLEN 201 2015 (vastgesteld door MR op 10201) Aantal lessen per v en per week Eerste leerjaar highschool Vcode vmbobk vmbotl havo/vmbotl havo vwo/havo ath gym Nederlands ne Frans fa Duits du 2

Nadere informatie

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad Profielkeuze in 3 Atheneum Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad 1 2 Programma Inleiding Lieke Tromp, Teamleider Korte pauze Profielkeuze Jan Out, Decaan Vragen 3 De overgang van

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Competentie Vakinhoud

Competentie Vakinhoud Competentie Vakinhoud Overzicht vakken Alfa Cijfer Sterk Zwak Nederlands Engels Duits Frans Grieks Latijn Beta Cijfer Sterk Zwak Wiskunde Natuurkunde Scheikunde Biologie Gamma Cijfer Sterk Zwak Aardrijkskunde

Nadere informatie

Hand-out digiboard presentatie

Hand-out digiboard presentatie Hand-out digiboard presentatie Bij werkboekje Groepen 6, 7 en 8 basisonderwijs Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 In Rivierenland zamelt AVRI afval in. Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 Opdracht 2 Woordweb

Nadere informatie

18 apr. Werkweek Praag voor A5 Voorbereiding gymnasiumfestival voor G2-3-4-5 19 apr. Werkweek Praag voor A5. 19.30 uur gymnasiumfestival

18 apr. Werkweek Praag voor A5 Voorbereiding gymnasiumfestival voor G2-3-4-5 19 apr. Werkweek Praag voor A5. 19.30 uur gymnasiumfestival Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo Basiskalender cursus 2015-2016 Versie 4 april 2016 (2) Wijzigingen voorbehouden. roosterperiode 2 week 10 Deze week voorbereiding examen voor H5

Nadere informatie

We wensen ieder een leerzame avond toe!!! Personeel Locatie Guido de Brès

We wensen ieder een leerzame avond toe!!! Personeel Locatie Guido de Brès Wij willen jullie vanavond graag iets van het schoolleven op Guido de Brès laten zien. Vanavond presenteren alle vakken zich! Ook worden er verschillende lessen gegeven. Wij raden je aan om aan het begin

Nadere informatie

LESSENTABELLEN ONDERBOUW

LESSENTABELLEN ONDERBOUW LESSENTABELLEN ONDERBOUW TL-Havo-VWO 2014-2015 Vakken Leerjaar 1 Leerjaar 2 Nederlands 4 3 Frans 3 3 Duits 3 Engels 3 3 Geschiedenis 2 2 Aardrijkskunde 2 2 Wiskunde 4 3 Rekenen 0,5 0,5 Natuur- en scheikunde

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 1-2 Groep 3-4-5 Groep 6-7-8

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 1-2 Groep 3-4-5 Groep 6-7-8 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 1-2 Groep 3-4-5 Groep 6-7-8 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Groep 1-2 Afval, wat is dat? 4 Afval, apart in de bak! 5 Onze materialenplaat 6 Groep 3-4-5 Verpakkingsboodschap

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO 4 vwo 2013-2014 PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 1. Begripsbepalingen 1.1 Periode van : Het schooljaar is verdeeld in vier nagenoeg gelijke periodes. De eindexamenklassen

Nadere informatie

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a.

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Zwerfafval Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Inleiding Met deze projectwaaier kunt u eenvoudig projecten uitzoeken voor leerlingen in het kader van het thema zwerfafval, bijvoorbeeld als invulling

Nadere informatie

WELKOM OP DE POPULIER! Scholengemeenschap voor gymnasium, atheneum, havo en mavo

WELKOM OP DE POPULIER! Scholengemeenschap voor gymnasium, atheneum, havo en mavo WELKOM OP DE POPULIER! Scholengemeenschap voor gymnasium, atheneum, havo en mavo Binnenkort ga je naar de middelbare school. Den Haag heeft veel middelbare scholen. Dat is maar goed ook, want je kunt samen

Nadere informatie

In de weer voor het klimaat

In de weer voor het klimaat 6 Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat bepaalde activiteiten en producten veel energie kosten en dus zorgen voor een grote uitstoot van CO2. zijn zich bewust dat hun koop-en leefgedrag

Nadere informatie

Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015

Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015 Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015 Dhr J. Albers, afdelingsleider vwo (3-6) en examensecretaris Mw A. Hupkens, afdelingsleider havo (3-5) Mw W. Terpstra, decaan havo Mentoren + Lokaalverdeling

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!!

INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!! INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!! PROGRAMMA Informatie over de 2e Fase De opbouw van de bovenbouw De profielen Nieuwe vakken Extra vak(ken) Slaag- / Zakregeling Dyslexie en

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen?

PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? PROFIELWERKSTUK Hoe kunnen wij je helpen? Inleiding Voor je eindexamen moet je een profielwerkstuk, een PWS, schrijven. Misschien zijn jullie op jouw school nu al met de voorbereidingen hiervoor bezig,

Nadere informatie

Welkom op onze Voorlichtingsavond 13 Januari 2016

Welkom op onze Voorlichtingsavond 13 Januari 2016 Welkom op onze Voorlichtingsavond 13 Januari 2016 Sprekers: De heer Van Hoof Mevrouw Groenendijk Mevrouw Melief/Mevrouw Bovenberg Cantina Aula Leopoldzaal Motto Ex pluribus unum Schooltype - Categoriaal

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst BEWAREN EN BEHOUDEN Wij vinden het heel normaal dat de supermarkt vol eten ligt. Vandaag, morgen, volgende week en daarna. Dat is mogelijk doordat

Nadere informatie

Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo. Basiskalender cursus 2015-2016. Basiskalender 2015 2016 1

Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo. Basiskalender cursus 2015-2016. Basiskalender 2015 2016 1 Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo Basiskalender cursus 2015-2016 Versie 30 oktober 2015 Wijzigingen voorbehouden. roosterperiode 1 week 10 Deze week topactiviteiten voor klas 1,

Nadere informatie

Kringgesprek. Nummer 10 2013-2014

Kringgesprek. Nummer 10 2013-2014 Kringgesprek Nummer 10 2013-2014 2014 Beste ouders, De voorbereidingen van de verhuizing naar het gebouw van SO De Piloot aan de Nieuwe Ommoordseweg 30 is in volle gang. Afgelopen vrijdag hebben juf Sanneke

Nadere informatie

Ouderavond. 5 Havo en 6 Vwo WELKOM

Ouderavond. 5 Havo en 6 Vwo WELKOM Ouderavond 5 Havo en 6 Vwo WELKOM COMMUNICATIE Leerlingmentor Decanen Kerngroepleiders, examensecretaris Havo: dhr. Goossens Vwo: dhr. Geboers HET LAATSTE JAAR * EXAMENS - nu gaat het erom, studie op no.1

Nadere informatie

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO KIESWIJZER 2015 Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO INHOUD INLEIDING... 3 STROOMKEUZE V3 EN T3... 4 PROFIELKEUZE HAVO... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en 5... 6 Natuurprofielen

Nadere informatie

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering Bedoeling infoavond Na afloop heeft u een beter beeld van: Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase de Tweede Fase als onderwijssysteem het keuzeproces van uw zoon/dochter Tweede fase Voortgezet Onderwijs

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs!

Gymnasium. Op lariks. www.csvincentvangogh.nl. Ook tweetalig onderwijs! Gymnasium Ook tweetalig onderwijs! Op lariks Inhoud Welkom! Het gymnasium aan CS Vincent van Gogh Eerste fase Tweede fase Romereis Gymnasium en tweetalig onderwijs Activiteiten Gymnasiumteam Viva Vox Contact

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Ruimte voor evt. individueel gesprek

Ruimte voor evt. individueel gesprek 20.00 21.15 uur Plenair gedeelte SE s, PTA en examenreglement Website en informatievoorziening Kennismaking met mentor Vervolg uitleg Tweede Fase en 5 e leerjaar Ruimte voor evt. individueel gesprek Onderwijsprogramma

Nadere informatie

Wat een ieder moet weten over het eindexamen

Wat een ieder moet weten over het eindexamen Wat een ieder moet weten over het eindexamen examen 2011/2012 Schoolexamens De schoolexamens komen als volgt tot stand: zij worden gevormd door het geheel van alle behaalde cijfers van alle examentoetsen

Nadere informatie

Inleiding. Korte pauze Profielkeuze

Inleiding. Korte pauze Profielkeuze 1 Programma Inleiding Lieke Tromp, Teamleider Korte pauze Profielkeuze Jan Out, Decaan Vragen 2 De overgang van 3 naar 4 3 Waar zitten de verschillen? Nieuwe vakken (anw/won, ckv, maat, wis ABCD,..) Werken

Nadere informatie

Wie weet wat Avri doet?

Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 Welkom Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 antwoord Welkom Wie weet wat Avri doet? In Rivierenland zamelt Avri afval in. Opdracht 2 Woordweb Als je het woord afval hoort, waar denk je dan aan?

Nadere informatie

Voor leerlingen die starten met hun profielwerkstuk in februari 2016 en eindexamen doen in 2017 (H4/5 en V5/6).

Voor leerlingen die starten met hun profielwerkstuk in februari 2016 en eindexamen doen in 2017 (H4/5 en V5/6). PTA PROFIELWERKSTUK 2016 2017 Voor leerlingen die starten met hun profielwerkstuk in februari 2016 en eindexamen doen in 2017 (H4/5 en V5/6). Het profielwerkstuk is een werkstuk waarin op geïntegreerde

Nadere informatie

Bevorderingsnormen 2015-2016

Bevorderingsnormen 2015-2016 Visser t Hooft Lyceum Bevorderingsnormen 2015-2016 Leiden, Leiderdorp, Rijnsburg september 2015 INHOUD BEVORDERINGSNORMEN 2015-2016...3 Termen en begrippen...3 Rapportcijfers en bevordering...3 BEVORDERING

Nadere informatie

Klimaat is (g)een spel. De opdracht

Klimaat is (g)een spel. De opdracht Klimaat is (g)een spel Onze school is één van de zeventien scholen in de provincie Utrecht die meedoet aan Klimaat is (g)een spel. Dit is een scholencompetitie over klimaat en energie. Het is de bedoeling

Nadere informatie

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT Colofon Auteur: Amy Beerens Contact: Maarten Reichwein, WKUU, wetenschapsknooppunt@uu.nl of 030-25 33 717 INHOUDSOPGAVE Inhoud 1 Doel van de les 2 2 Opzet lesplan

Nadere informatie

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO 2015-2016

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO 2015-2016 Kies je vakkenpakket 2 en 3 MAVO 2015-2016 1 2 Introductie Beste leerling, ouder of verzorger, Op dit moment zit jij of je kind in het tweede of derde jaar van de mavo. In beide jaren zullen keuzes gemaakt

Nadere informatie

De Tweede Fase op Beekvliet. 26 januari 2016 De Tweede Fase op Beekvliet - Ouderavond klas 3 1

De Tweede Fase op Beekvliet. 26 januari 2016 De Tweede Fase op Beekvliet - Ouderavond klas 3 1 De Tweede Fase op Beekvliet 26 januari 2016 De Tweede Fase op Beekvliet - Ouderavond klas 3 1 Overzicht Tweede Fase Gemeenschappelijk deel Profieldeel Vrije deel Profielwerkstuk Profielvakken Profielkeuzevak(ken)

Nadere informatie

Stichtse Vrije School

Stichtse Vrije School Studiewijzer Eindwerkstuk Stichtse Vrije School Klas 11A / 11B Schooljaar 2014-2015 Algemeen Je sluit je vrijeschooltijd af door een eindwerkstuk te maken. Je bent vrij in de keuze van de vorm en inhoud

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Ouderavond Profielkeuze 3 HAVO

Ouderavond Profielkeuze 3 HAVO Ouderavond Profielkeuze 3 HAVO Donderdag 12 november 2015 Schooljaar 2015-2016 Inhoud Belang van juiste profiel Keuzebegeleiding Profielen Dominicuscollege.dedecaan.net Belang van juiste profiel Veel vervolgopleidingen

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Jij maakt het verschil!

Jij maakt het verschil! Lingebos 2014 Jij maakt het verschil! 2014-2015 havo atheneum tweetalig atheneum gymnasium tweetalig gymnasium Onderwijs Als je kiest voor Lyceum Oudehoven kies je voor een schooltype waarvan de naam is

Nadere informatie

Afval scheiden. Yvonn van de Grootevheen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/75826

Afval scheiden. Yvonn van de Grootevheen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/75826 Auteur Yvonn van de Grootevheen Laatst gewijzigd 25 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/75826 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in zee

A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in zee ANTWOORDMODEL PROEFLES PLASTIC SOUP SURFER mei 2016 Antwoordmodel opdracht A (T1) A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Beste groep 8 leerling,

Beste groep 8 leerling, Beste groep 8 leerling, Je hebt ongetwijfeld van tweetalig onderwijs gehoord; een vorm van onderwijs waarbij meer dan 50% van de lessen in het Engels zijn. Op dit moment zijn er 120 scholen in Nederland

Nadere informatie

DIVERSE REGELINGEN MAVO

DIVERSE REGELINGEN MAVO DIVERSE REGELINGEN MAVO 1 TOETSING In mavo-3 krijgen de leerlingen te maken met voortgangstoetsen en schoolexamentoetsen. Voortgangstoetsen zijn toetsen (repetities, luistertoetsen, teksten e.d.) die gedurende

Nadere informatie

Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo. Basiskalender cursus 2015-2016. Basiskalender 2015 2016 1

Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo. Basiskalender cursus 2015-2016. Basiskalender 2015 2016 1 Insula College, locatie Halmaheiraplein voor havo en vwo Basiskalender cursus 2015-2016 Versie 24 augustus 2015 Wijzigingen voorbehouden. roosterperiode 1 week 1 35 24 aug Roostervrije dag leerlingen m.u.v.

Nadere informatie