mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID"

Transcriptie

1 mei 2014 NIEUWSBRIEF DUURZAAMHEID De leerlingen van vwo-4 hebben op verschillende wijzen in de maanden maart, april en mei te maken gekregen met het begrip duurzaamheid. Duurzaamheid, zo leerden ze, gaat over de mogelijkheden om gebruik te maken van de natuur en de grondstoffen zonder de gezondheid en de leefomgeving van de toekomstige generaties aan te tasten. Hoe kunnen we onze energievoorziening, voedselproductie en vervoermogelijkheden zo duurzaam mogelijk maken? Daarover gaat het hier steeds. Onze leerlingen zijn de toekomstige beleidsmakers dus zij moeten zo vroeg mogelijk kennis maken met en inzicht krijgen in dit thema. Daarom zijn we met een groot aantal secties (Engels, Frans, Duits, algemene natuurwetenschappen, biologie, aardrijkskunde, scheikunde, natuurkunde, mens en organisatie, Latijn en tekenen) op steeds weer een andere manier tijdens de lessen in vwo-4 met Duurzaamheid aan de slag gegaan. In deze nieuwsbrief kunt u lezen hoe verschillend het bij de secties is aangepakt. Veel leesplezier!! Duurzaamheid bij algemene natuurwetenschappen (ANW) Bij ANW kregen de leerlingen in v4a op 10 maart zelf twee keer die dag te maken met duurzaamheid. Eerst tijdens de les bij ANW bij een college van Ir. Geert Bergsma (werkzaam bij het centrum voor energie) en later op die dag s middags bij een studium generale van Ir. Stephan Brandligt (wethouder van duurzaamheid en participatie van Delft) De wethouder hield de leerlingen van vwo-4 en 5 en tto-4 en 5 geboeid bezig over zijn beleid waarmee hij meer stadsgenoten wil betrekken bij duurzaamheid, of het

2 nu ging om de aanschaf van zonnepanelen of juist de mogelijkheid een groentetuintje te beginnen in het Delftsche Hout. Ook het motiveren van de schoolpopulatie om duurzamer te zijn hoort bij zijn taak. Gelukkig konden de meeste leerlingen melden dat ze zich voornamelijk met de fiets in Delft verplaatsen. Het verhaal van Ir. Geert Bergsma, overigens ouder van een Grotius-leerling en lid van de MR, gaf de leerlingen een mooi doorkijkje hoe er in Nederland onderzoek wordt gedaan naar de duurzaamheid van o.a. ons verpakkingsmateriaal, vervoer en voedsel Het centrum voor energie krijgt allerlei vragen en opdrachten van de overheid en van particulieren. Bijvoorbeeld wat is duurzamer als verpakking voor frisdrank: een blikje, een kartonnetje, een glazen flesje dat gerecycled kan worden of een pet flesje? Je moeten kijken hoe voor dit product de grondstofwinning is, de productie, het transport, de gebruiksfase is en de afvalverwerking is. In al deze fases moet je precies weten wat er gebeurt, cradle to cradle zoals dat wordt genoemd. En wat denkt u? Welk verpakkingsmateriaal denkt u? het kartonnetje lekker licht (dus weinig uitstoot van co2 bij het transport) en goed te recyclen! Ir. Geert Bergsma

3 Daarnaast wordt er ook onderzoek gedaan door Bergsma naar de milieubelasting bij de productie van o.a. vlees en dan in het bijzonder het grootste bestanddeel daarin nl. eiwit. Het centrum heeft een app op de markt gebracht waarmee je zelf kunt kijken in de supermarkt hoe duurzaam het vlees is dat je wilt gaan kopen. Wat is duurzamer? Braziliaans rundvlees of Nederlands kippenvlees? Het gaat hierbij om de questionmark app en er is meer te vinden op Juist u raadt het al...nederlands kippenvlees. Maar kunnen we niet beter allemaal vegetariër worden, vroeg een leerling. Ja, maar dat gaat nooit lukken, dus is het beter als de overheid met bijvoorbeeld een vleestax de prijs van niet erg duurzaam vlees verhoogt en met een subsidie de fabrikanten aanzet tot de productie van vleesvervangers. Zo n aanpak zal beter werken dan te proberen om iedereen vegetariër te laten worden. Het verhaal zette de leerlingen wel aan het denken. Na de lezingen kregen de leerlingen bij ANW nu zelf een onderzoek te doen. In groepjes van drie leerlingen aan een onderzoek gewerkt. Een groepje moest de mogelijkheden onderzoeken van het plaatsen van zonnepanelen op het dak van onze school. Andere onderzoeksopdrachten waren: Zoek uit hoe duurzaam onze leerlingen zijn? Waar komt ons drinkwater vandaan en hoe kunnen we het gebruik duurzamer maken? Hoe wordt in Nederland de energie opgewekt? Hoe groen is onze stroom? Waar gaat ons afval heen? Hoe duurzaam is biologisch voedsel? Hoe komen we van dat plastic afval af? Wat is een ecohuis? Is duurzaam vervoer mogelijk? Waar gaat ons rioolwater in Delft naar toe en hoe wordt het gezuiverd? Natuurlijk moesten de leerlingen in de lessen na het inleveren van hun verslag voor de andere leerlingen hun onderzoeksresultaten presenteren! Frits de Jong (docent ANW) Duurzaamheid bij aardrijkskunde Bij het vak aardrijkskunde hebben de leerlingen ademloos zitten kijken naar een TED conference van Boyan Slat. Boyan deed bij ons op school twee jaar geleden eindexamen en schreef toen een profielwerkstuk over de plastic troep in de oceanen. Hij constateerde niet alleen tijdens het duiken o.a. in de Middellandse Zee hoeveel plastic overal drijft en hoe langzaam dit afbreekt, maar kwam toen met een oplossing voor het opruimen van die troep. Niet alleen kan Boyan hier heel goed over vertellen (zie op you tube de TED conference Boyan Slat. How the oceans clean themselves) maar hij runt nu (hij is negentien jaar! ) een groep medewerkers en heeft hij via crowdfunding al geld opgehaald om zijn plan te realiseren en reist de hele wereld over om zijn verhaal te vertellen. Zijn studie lucht- en ruimtevaarttechniek staat nu even in de ijskast. In de wetenschappelijke wereld wordt zijn werk geciteerd!!!! Waar betrokkenheid en daadkracht allemaal niet toe kan leiden!(www. Boyanslat.com)

4 Duurzaamheid bij Engels In de 4 de klassen is ervoor gekozen om klassikaal een artikel uit The National Geographic te bekijken. De titel van het artikel is The New Oil Landscape en het gaat over `fracking`, een nieuwe techniek om olie te winnen. In North Dakota gebeurt dit al op grote schaal. De relevantie van het artikel voor de Nederlandse situatie is de discussie die op het ogenblik hier gevoerd wordt over de pro`s en contra`s van het gebruik van deze techniek bij de winning van het zogenaamde `schaliegas`. In de klas wordt er gekeken naar de opbouw van het artikel, de inhoud ervan, de mate waarin de berichtgeving objectief of subjectief is en hoe dat blijkt. De relevantie van het artikel voor de Nederlandse toestand: welke lessen vallen er te leren uit wat in Amerika al op vrij grote schaal gebeurt? Verder kijken we ook nog naar wat de `case histories` van Susan Connell en Brent Sanford illustreren. Afgezien van de inhoud is er ook voor een artikel uit een wetenschappelijk tijdschrift gekozen omdat de meeste vwo-leerlingen in hun vervolgopleidingen ook te maken gaan krijgen met Engelstalige, niet-literaire teksten. Het mes snijdt dus aan twee kanten. H.J. Hilbert, docent Engels Duurzaamheid bij economie Beleggen, een mogelijkheid om de wereld duurzamer te maken? Van 17 tot en met 28 maart 2014 hebben de vwo-4-leerlingen M&O en economie deelgenomen aan een online aandelenspel, UExchange, om zodoende meer inzicht te krijgen in de werking van de beurs, het aan- en verkopen van aandelen en de afwegingen die je maakt bij jouw keuzes in welke bedrijven te investeren. Kies je ervoor om zoveel mogelijk winst te maken? Kies je voor een duurzamere wereld met meer toekomstperspectief? Of kies je een tussenweg? Twintig fictieve bedrijven boden aandelen aan op de aandelenmarkt waarbij er iedere dag een nieuwe gebeurtenis verscheen op de site. De vraag was welke gevolgen deze gebeurtenis zou kunnen hebben voor de bedrijven? En dus welke aandelen er gekocht of verkocht moesten worden. Een extra afweging daarbij was wel of geen rekening houden met de gevolgen van je keuzes op het gebied van duurzaamheid. Het spel viel op twee manieren te winnen. Als Die Hard Handelaar, degene die het meeste geld heeft verdiend. Of als Kritische Consument, degene die bij het handelen de keuzes het meest heeft gebaseerd op een duurzamere wereld. Na verschillende tussenstanden met elke keer andere koplopers zijn dit na twee weken spelen de eindstanden: Asuka Banga, Kiki Visscher en Elmar Huijsing nummers 1,2 en 3 als Die Hard handelaar, de handelaren met de meeste winst. Stijn Hoevenaar, Danique Riedewald en Berkant Sardogan nummers 1,2 en 3 als Kritische Consument, de meest duurzame handelaren. Een leuke, leerzame ervaring die laat zien hoe grillig en onvoorspelbaar de beurs kan zijn én dat de keuzes die je maakt met je geld van invloed zijn op de wereld om je heen.

5 Introductie van het aandelenspel aan V4 door een medewerkster van UExchange. Roland Wubben, docent economie Duurzaamheid bij Frans Quel est votre geste écologique? Vwo-4 heeft zich tijdens de lessen Frans gebogen over het gebruik van plastic zakken. We begonnen met het lezen van teksten over de voor- en nadelen van de plastic zak. Wat gebeurt er eigenlijk met ons plastic afval? We hebben gekeken naar een filmpje over La soupe de plastique in de oceaan, waarbij we de ernstige gevolgen voor het milieu goed konden zien. We hebben ook een documentaire gezien over mogelijke alternatieven voor het plastic zakje in de supermarkt: zakjes gemaakt van mais en aardappelmeel. We hebben nagedacht over wat we zelf zouden kunnen doen voor het milieu en daarna presenteerde iedereen in z n beste Frans aan de hand van een zelfgemaakte poster een idee om beter om te gaan met het milieu. De posters zijn erg mooi geworden. C était formidable!

6 Anne van Walsum, docente Frans Duurzaamheid bij Latijn In vwo-4 zijn we, ongeveer twee lessen, bezig geweest met het duurzaamheidsproject. Voor Latijn hebben we gekeken naar de archeologie. We keken naar twee verschillende dateringstactieken en probeerden de voor- en nadelen van de relatieve en absolute datering te bepalen, waarna we onderzochten welke dateringstechniek zich als meest efficiënt bewees. De relatieve dateringstechniek betekent dat je, stel je onderzoekt een Griekse vaas, naar de kunst kijkt en die vaststelt binnen een zo precies mogelijke periode. Dan kijk je bijvoorbeeld naar hoe de ogen zijn geschilderd. In het ene decennium binnen de Griekse oudheid schilderde de kunstenaars namelijk de pupillen ingekleurd, terwijl een oog in het daaropvolgende decennium niet ingekleurd zou zijn. Op die manier kan je, veel preciezer dan in eerste instantie gedacht zou worden, vaststellen uit welk jaar de vaas zou moeten komen. Een voordeel van deze methode is dat je relatief makkelijk, zonder schade aan het object te doen, vast kan

7 stellen hoe oud het object is. Een nadeel is dat de kunst nagemaakt kan worden en dat de schilderingen op de vaas nagetekend is, maar uit een veel latere periode komt. De absolute techniek is weer een compleet andere benadering. Hier wordt gekeken naar de aanwezigheid van radioactieve straling die natuurlijk aanwezig is in bepaalde elementen in de vaas. Met tijd vervalt die straling (= radioactief verval). De tijd die het duurt waarmee het radioactief verval plaatsvindt wordt de halveringstijd genoemd. De halveringstijd is per element zeer precies bekend, waardoor je dus ongelofelijk precies vast kan stellen hoe oud die vaas dus is. Dat is natuurlijk een groot voordeel, maar het probleem van deze techniek is wel dat je een stukje van de vaas nodig hebt om naar de atomen binnen dat deel te kunnen kijken. We keken in twee teams welke van de twee dateringsmethodes ons het beste leek en vonden ongeveer unaniem de absolute datering het meest aantrekkelijk, omdat het veel preciezer lijkt dan de relatieve methode. Helaas bleek de absolute methode ook feilbaar: de aanname van deze methode is dat de hoeveelheid koolstof in het klimaat gelijk moet zijn. Dat is bij natuurrampen zoals een vulkaanuitbarsting niet het geval. Uiteindelijk bleek het naast elkaar gebruiken van beide dateringsmethoden uitkomst te bieden. Dit project was erg interessant, omdat het een nieuwe kijk op de oudheid geeft, en het een stuk dichterbij laat lijken dan voorheen. Inge Kraus, docente klassieke talen Duurzaamheid bij natuurkunde Op woensdag 26 maart ontvingen wij een gastles van twee studenten van de TU Delft in het teken van het duurzaamheidproject waarmee we in vwo-4 bezig zijn. Deze les ging over de zonneauto s die op de TU ontwikkeld worden en meedoen aan de World Solar Race in Australië, die ze al vaak gewonnen hebben. Als eerste lieten de studenten een PowerPointpresentatie zien waarin zij o.a. vertelden over de verschillende materialen die er gebruikt worden voor de wagen, aerodynamica, de motor en over de wedstrijd zelf. Wat we wel interessant vonden en wat nieuw voor ons was, was dat het Nederlandse team in Australië voorafgaand aan de race het parcours al achterstevoren hadden gereden om de route beter te leren kennen en om dode kangoeroes van de weg te verwijderen. Na afloop van de presentatie gingen we zelf berekeningen maken over Energie en Krachten bij de Nuna 3. We vonden het een leuke en leerzame middag. Sophie van Bodegom en Fleur de Haas, V4B

8 Duurzaamheid bij tekenen Bij tekenen kregen de leerlingen een opdracht die als volgt werd aangekondigd. `In de tekenles worden, soms na veel geploeter, veel mooie dingen gemaakt. Niet elk werkstuk lukt in één keer. Gooi papier niet zo maar weg, maar als het echt niet meer geschikt is om verder op te tekenen, gooi het dan in de oud papierbak onder de verftafel. Aan het eind van een opdrachtperiode of aan het eind van het jaar neemt niet iedereen zijn werk mee naar huis. Zo blijft er veel papier liggen. Al jaren maken we van deze ongewilde tekenwezen mooie paletjes om je verf op te doen. Opdracht: Maak een poster waarop je leerlingen vraagt om papier niet zomaar in de prullenbak te gooien maar in de papierverzamelbak. Maak duidelijk dat het papier opnieuw gebruikt wordt om schilderpaletjes van te maken. Je mag gebruik maken van letters die je geprint hebt (vanuit Word, Illustrator of Photoshop).Je werkstuk mag eventueel helemaal digitaal zijn Zorg voor een bondige tekst en een toepasselijke afbeelding. Je mag in cartoonstijl werken. Formaat: 32,5 x 50 cm [half groot vel] of A3 print 29,7 x 42 cm. Je hebt twee lessen voor deze opdracht. En dan nu een paar resultaten!! Hans van der Valk, docent tekenen en kunstgeschiedenis

9 Duurzaamheid bij Duits De leerlingen kregen bij Duits een tekst ( Tierschützer gehen weg der Gewald) te bestuderen die te maken had met de teloorgang van de natuur en de reactie die dat oproept bij de natuurbeschermers. Astrid Sluiter, docente Duits Duurzaamheid bij biologie De leerlingen van vwo-4 hebben gedurende een aantal lessen onderzoek gedaan naar de hoeveelheid afval in onze kantine. Zij hebben een aantal vuilniszakken na een pauze in het lokaal uitgesplitst in diverse soorten afval, afgewogen en met een aantal factoren vermenigvuldigd zodat er een ruwe schatting op jaarbasis ontstaat.

10 Soort afval Gewicht(kg) Gewicht per dag (kg) Papier 1,4 11,2 Plastic afval 0,6 4,8 Plastic afvalzakken 0,4 3,2 Plastic totaal 1,0 8,0 Voedsel 1,1 8,8 Rest 1,6 12,8 Totaal 5,1 40,8 De tweede opdracht was het ontwerpen van een ludieke/confronterende poster waarmee aandacht gevraagd werd voor het afvalprobleem. Van het project is in groepjes een verslag gemaakt waarin door de leerlingen ook aanbevelingen zijn gedaan: Meer afval scheiden/hergebruik bij bijv. techniek en tekenen. Bovenbouw leerlingen meer verantwoording geven bij het naleven van de regels in de kantine (leerlingen aanspreken op het opruimen etc.).

11 Verpakkingen van de diverse verkrijgbare producten in de kantine nader onderzoeken. Rob Deen, docent biologie Duurzaamheid bij scheikunde Bij scheikunde gingen de leerlingen van mevrouw Ir. A. Buis in vwo-4 aan de gang met opdrachten n.a.v. twee lezingen van leerlingen uit vwo-6 over duurzaamheid. Mevrouw Buis maakte er voor de leerlingen een praktische opdracht van die ze als volgt beschreef: Deze praktische opdracht behelst het bijwonen van een tweetal lezingen gegeven door twee groepen vwo-6 leerlingen over hun profielwerkstuk. Deze lezingen hebben als onderwerp: Smog, the influence of traffic on particulate matter. En zonnecellen. Na de lezingen wordt in groepjes van vier leerlingen gewerkt aan het beantwoorden van vragen, die worden verwerkt in een werkstuk. De tekst van de profielwerkstukken staat op de ELO van Magister onder 4 vwo scheikunde. Maak tijdens het werken aan de PO een paar foto s (mag nu met je mobiel) om je werkstuk te verlevendigen. Het werkstuk met de hoogste score wordt gebruikt voor de nieuwsbrief over het onderwerp duurzaamheid. Totaal worden 3 lesuren besteed aan deze PO de rest van het werk wordt thuis of in tussenuren afgemaakt. Anne Buis, docente scheikunde

Informatieavond Klas 3 Welkom

Informatieavond Klas 3 Welkom Informatieavond Klas 3 Welkom Programma opening het 3 vwo team uw kind op 3 vwo communicatie LOB: Profielkeuzeproces in 3 vwo Pauze (kopje koffie in het dolninarium) kennismaking met de mentor Leerlingen

Nadere informatie

Handboek Loopbaanoriëntatie en Profielkeuze Havo/Vwo

Handboek Loopbaanoriëntatie en Profielkeuze Havo/Vwo Handboek Loopbaanoriëntatie en Profielkeuze Havo/Vwo Inhoudsopgave: 1. Inleiding - Loopbaanoriëntatie en - begeleiding (LOB) 2. Profielkeuze Tweede Fase 3. Yubu, het persoonlijke loopbaankeuzetraject 4.

Nadere informatie

Turbo design PO Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen. Docentenhandleiding

Turbo design PO Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen. Docentenhandleiding Turbo Design Een nieuwe auto ontwerpen in acht stappen PO -versie Inleiding Ontwerpen is denken en tekenen, maar vooral denken. Ontwerpen begint met een ontwerpprobleem. In deze opdracht een speciale auto

Nadere informatie

AANVULLING SCHOOLGIDS

AANVULLING SCHOOLGIDS Aanvulling van de Schoolgids 2015-2016 Resultaten 2014-2015 1 AANVULLING SCHOOLGIDS 2015-2016 1. Ter inleiding In het begin van het schooljaar plaatst de school haar schoolgids op de website van de school.

Nadere informatie

PROFIELKEUZE TWEEDE FASE

PROFIELKEUZE TWEEDE FASE PROFIELKEUZE TWEEDE FASE Informatieboekje voor klas 3 Het programma in de tweede fase In de tweede fase bestaat het vakkenpakket voor klas 4, 5 en 6 van het VWO uit 3 delen. 1. Een gemeenschappelijk deel

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 2014-2015 Belangrijke data i.v.m. profielkeuze schooljaar 2014 2015 9 dec. Ouderavond 10 dec. Mentoravond 26-30 jan. Elke derde klas gaat één dag op keuzedag 2 feb

Nadere informatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie handleiding 1. Inleiding www.twentezonderafval.nl is een website voor groep 1 tot en met 8 over het gescheiden inzamelen van afval in Twente. Op deze website ontdekken de leerlingen hoe ze hun afval zoveel

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

jij kiest! Open dag zaterdag Jeroen Bosch College 28 januari 2O17 1O.OO- 15.OO uur Technasium Tweetalig onderwijs Kunst Beeldend Gymnasium

jij kiest! Open dag zaterdag Jeroen Bosch College 28 januari 2O17 1O.OO- 15.OO uur Technasium Tweetalig onderwijs Kunst Beeldend Gymnasium Jeroen Bosch College Open dag zaterdag 28 januari 2O17 1O.OO- 15.OO uur jij kiest! Jeroen Bosch College Rompertsebaan 63 5231 GT s-hertogenbosch 073-641 23 50 www.jbc.nl Technasium Tweetalig onderwijs

Nadere informatie

Profielkeuze / vakkenkeuze

Profielkeuze / vakkenkeuze OUDERAVOND 3 VWO Profielkeuze / vakkenkeuze Structuur onderwijs Tweede fase Welke keuzes moeten worden gemaakt? Hoe maken leerlingen keuzes? Globaal tijdpad Wat te doen bij zittenblijven? Uitleg site Nederlands

Nadere informatie

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing?

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? (gebaseerd op lessen van 50 minuten) Les 1 en 2: Bekijken van de DVD Afval is Voedsel (Vpro Tegenlicht 6 oktober 2006) Maken van de verwerkingsopdrachten. De DVD

Nadere informatie

Inleiding. Keuzes in:

Inleiding. Keuzes in: Keuzes in: 5 Inleiding Tijdens de ouderavond heb ik u uitgelegd hoe de keuzebegeleiding in klas 3 plaats vindt. In dit artikel zet ik de belangrijkste punten nog even op een rij. Mocht u na het lezen ervan

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 2013-2014 Afdelingsleiders Decanen dhr. drs. G.C. Zijlstra (vwo) en dhr. R de Boef (havo) mw. E. de Neef en mw. drs. A.C.R.I. Govaarts Mentoren 3A mw. E.A.M. van Veen 3GA dhr.

Nadere informatie

"Ik hoor en ik vergeet, Ik zie en ik onthoud, Ik doe en ik begrijp"

Ik hoor en ik vergeet, Ik zie en ik onthoud, Ik doe en ik begrijp EXPEDITIE ECOTOPIA IS EEN LESPAKKET, WAARMEE LEERLINGEN VAN HET VOORTGEZET ONDERWIJS OP EEN EXPLORATIEVE WIJZE LEREN OVER TECHNIEK EN DUURZAAMHEID. HET LESPAKKET BEVAT VEEL PRAKTISCHE OPDRACHTEN EN IS

Nadere informatie

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid 1. Start Duurzaam leven is belangrijk. Als we dat niet doen, is de aarde in de toekomst niet meer leefbaar. De gevolgen van onze leefstijl zijn nu al te

Nadere informatie

Profielkeuze in VWO 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6

Profielkeuze in VWO 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 Profielkeuze in VWO 3 Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 gzegers@donboscocollege.com De profielen Cultuur en Maatschappij (C&M) Economie en Maatschappij (E&M) Natuur en Gezondheid (N&G) Natuur

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 6 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2014-2017 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 1 Exameninstructie klassen 5 Havo en 6 Vwo 1. Lees het examenboekje goed door! 2. Bewaar het examenboekje op een vaste plek! 3. Laat het examenboekje door je ouders

Nadere informatie

Profielkeuze 3 vwo 2013-14

Profielkeuze 3 vwo 2013-14 Profielkeuze 3 vwo 2013-14 2 stromen, 4 profielen N-stroom M-stroom Natuur & Techniek (N&T) Natuur & Gezondheid (N&G) Economie & Maatschappij (E&M) Cultuur & Maatschappij (C&M) Roosterlijnen 4 VWO 2014-2015

Nadere informatie

Aardrijkskunde ( taak 2 t/m 4) Ik kan laten zien hoe afval verzameld en gerecycled wordt en wat dit aan energie oplevert

Aardrijkskunde ( taak 2 t/m 4) Ik kan laten zien hoe afval verzameld en gerecycled wordt en wat dit aan energie oplevert IPC: Het milieu Aardrijkskunde ( taak 2 t/m 4) Ik kan laten zien hoe afval verzameld en gerecycled wordt en wat dit aan energie oplevert Wat weten we al? Wat is recyclen? Waarom wordt er gerecycled? Welke

Nadere informatie

VWO 3. Profielkeuze. 5 januari 2016

VWO 3. Profielkeuze. 5 januari 2016 VWO 3 Profielkeuze 5 januari 2016 Onderwerpen van vwo-3 naar hoger onderwijs Nederlands onderwijsstelsel de Tweede Fase (bovenbouw) & de profielen profielkeuze tijdpad / procedure Wat kan ik? Hoe slim

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze 3 vwo. 19 januari 2015

Informatieavond profielkeuze 3 vwo. 19 januari 2015 Informatieavond profielkeuze 3 vwo 19 januari 2015 Programma 20.00 uur: Welkom en inleiding Informatie over culturele kunstzinnige vorming en maatschappijleer Informatie over de profielen 20.45 uur: Bijeenkomst

Nadere informatie

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 15, 21 en 22 januari: 10-min. gesprekken Eerste week van maart: keuzecarousel nieuwe vakken 13 maart: inleveren voorlopige

Nadere informatie

Info over de kaartverkoop Houtens Spektakel 3-4

Info over de kaartverkoop Houtens Spektakel 3-4 Nieuwsbrief nr. 7 2014 2015 In deze nieuwsbrief staan de volgende onderwerpen genoemd: Paginanummer 60 min. Rooster 2 Gala Kaart verkoop 2 Cito volgtoets 2 Met leerjaar 1 naar dierentuin Blijdorp 2 Schrijversbezoek

Nadere informatie

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw Voor ouders en leerlingen 3 VWO Welkom + voorstellen Tweede Fase / bovenbouw Vakkenpakket en profielen Extra vak Dyslexie Afsluiting PROGRAMMA INLEIDING De

Nadere informatie

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 +

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 + Lesbrief nr 3 voor Groep 7 + 8 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Opdracht 1 Filmpjes kijken op samsam.net Tijdsduur: 10 min. Werkvorm: klassikaal en individueel Doel: introductie van de ReportersClub

Nadere informatie

Ouderavond Profielkeuze 3 VWO

Ouderavond Profielkeuze 3 VWO Ouderavond Profielkeuze 3 VWO Donderdag 12 november 2015 Schooljaar 2015-2016 Informatie over Belang van juiste profiel Keuzebegeleiding Profielen Dominicuscollege.dedecaan.net Belang van juiste profiel

Nadere informatie

ThreeC lessenserie verpakkingen. Leerlingenwerkboek

ThreeC lessenserie verpakkingen. Leerlingenwerkboek ThreeC lessenserie verpakkingen Leerlingenwerkboek 1 Inleiding Welkom bij het project ThreeC! ThreeC staat voor Creating Competencies for a Circular Economy. We gaan dus aan de slag met de circulaire economie.

Nadere informatie

19.00 uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting

19.00 uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting 19.00 uur Welkom 19.05 uur Algemene informatie 19.45 uur Vragen 20.30 uur Afsluiting 18 februari: keuzecarrousel nieuwe 26 februari: inleveren voorlopige stroomkeuze 7, 13 en 14 april: 10-min. gesprekken

Nadere informatie

Ο Doe-opdracht met een werkblad voor de leerlingen om zelfstandig of in kleine groepen uit te voeren.

Ο Doe-opdracht met een werkblad voor de leerlingen om zelfstandig of in kleine groepen uit te voeren. > Inleiding De doe-opdrachten van Aan de slag met afval zijn erop gericht om het thema afval in de klas extra tot leven te brengen. Er zijn twee soorten doe-opdrachten: 1. Lessen die door de leerkracht

Nadere informatie

VWO 3. Profielkeuze. 10 januari 2017

VWO 3. Profielkeuze. 10 januari 2017 VWO 3 Profielkeuze 10 januari 2017 Onderwerpen van vwo-3 naar hoger onderwijs Nederlands onderwijsstelsel de Tweede Fase (bovenbouw) & de profielen profielkeuze tijdpad / procedure Wat kan ik? Hoe slim

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland?

What s up Zuiderzeeland? What s up Zuiderzeeland? biologie praktische opdracht, 4vmbo Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje aan de slag. Bij de theoretische opdracht heb je gekeken welke dieren er voorkomen in

Nadere informatie

Profiel- en vakkenkeuze leerjaar 3

Profiel- en vakkenkeuze leerjaar 3 Profiel- en vakkenkeuze leerjaar 3 2 e oudercontactavond 3 e klassen 2 december 2015 Wat is gedaan keuzebegeleidingslessen zijn grotendeels afgerond opdrachten DeDecaan.net zijn gemaakt zelfportret is

Nadere informatie

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld:

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld: (oud, maar hier en daar nuttig) Studielasttabellen Studielast is een nieuw begrip in de bovenbouw van havo en vwo. Het staat voor de gemiddelde tijd die de gemiddelde leerling aan schoolwerk besteedt.

Nadere informatie

onderbouw beroepsgerichte unit

onderbouw beroepsgerichte unit leergebied vakken afk. BG1 BG1 BG1 BG2 BG2 BG2 lwoo tto lwoo tto Moderne vreemde talen Engels EN 3 3 5 3 3 5 Nederlands NE 4 4 4 4 4 4 Mens & Maatschapppij (MM) onderbouw beroepsgerichte unit aardrijkskunde

Nadere informatie

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Jaaragenda Aanmelden leerlingen voor Porta Frans en Porta Duits Rapporten Magister: e-mailadressen / verzending Porta Nieuws

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 7-8 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden, in

Nadere informatie

Duurzaamheid hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Duurzaamheid hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52459 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo). Sector- en profielkeuze 2016-2017 Versie : 2.0 Datum : 11 januari 2016 Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Nadere informatie

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5 Veel gestelde vragen VAVO april 2016: ALGEMEEN... 3 Wat betekent vavo?... 3 Hoe oud moet je zijn voor vavo?... 3 Wat zijn de lestijden?... 3 Hoe groot zijn de klassen?... 4 TOELATINGSEISEN, AANMELDING

Nadere informatie

Profielkeuze voorlichting

Profielkeuze voorlichting Profielkeuze voorlichting 31-10-2013 Presentatie : M. Speetjens (Coördinator in-uitstroom/decaan) Presentatie van de 4 profielen in het regulier onderwijs Profielen op Helder Aansluiting op het hbo, universiteit

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2016-2019 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

PROFIELKEUZE (T)VWO 3. Dinsdag 31 januari 2017

PROFIELKEUZE (T)VWO 3. Dinsdag 31 januari 2017 PROFIELKEUZE (T)VWO 3 Dinsdag 31 januari 2017 PROGRAMMA Uitleg profielen Uitleg nieuwe vakken Proces tot profielkeuze Vervolgopleidingen 7-2-2017 2 4 PROFIELEN Natuur / Techniek Natuur / Gezondheid Economie

Nadere informatie

periode toetsvorm toetsduur gewicht stofaanduiding opmerkingen CO week 1 T 45 3 H4 Europa in beweging PWW H2 Nederland verandert PWW PO

periode toetsvorm toetsduur gewicht stofaanduiding opmerkingen CO week 1 T 45 3 H4 Europa in beweging PWW H2 Nederland verandert PWW PO Vak: Aardrijkskunde Studielast: lesuren per week Sectievoorzitter: dhr. van Loo 1 H4 Europa in beweging H Nederland verandert PO Onderzoek leefbaarheid eigen omgeving 51 H Chili: het land waar de aarde

Nadere informatie

Kiezen is een kunst. En die kun je leren!

Kiezen is een kunst. En die kun je leren! Kiezen is een kunst want Ik weet het niet als nu eens maar stel je voor dat ik durf niet want wie weet gaat er wel je zult altijd zien dat voor je het weet is er weer ik wil het risico niet lopen dat jij

Nadere informatie

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders,

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders, Beste ouders, Dit is de derde TTO nieuwsbrief. Hartelijk dank voor de positieve reacties. Helaas is gebleken dat de nieuwsbrief niet bij alle ouders aankomt. Mocht u horen dat een ouder deze niet heeft

Nadere informatie

Kringgesprek. Nummer 10 2013-2014

Kringgesprek. Nummer 10 2013-2014 Kringgesprek Nummer 10 2013-2014 2014 Beste ouders, De voorbereidingen van de verhuizing naar het gebouw van SO De Piloot aan de Nieuwe Ommoordseweg 30 is in volle gang. Afgelopen vrijdag hebben juf Sanneke

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN.

BEVORDERINGSNORMEN. BEVORDERINGSNORMEN 2012 2013 www.einsteinlyceum.nl info@einsteinlyceum.nl 1 Bevorderingsnormen Dit boekje is bedoeld voor ouders, verzorgers en leerlingen. Het geeft inzicht in de gang van zaken bij de

Nadere informatie

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Wat houdt de pilot tweetalig onderwijs op het Dollard College in?... 3 De lessen... 3 Device... 4 Taalvaardigheid... 4 Internationalisering... 5 Kosten... 5 Bevorderingsnormen...

Nadere informatie

Cradle to Cradle - Hype of toekomst

Cradle to Cradle - Hype of toekomst Cradle to Cradle - Hype of toekomst Opdrachten voor de brugklassen van het Stella Maris College 20 januari 2009 Eerst even dit Deze tentoonstelling gaat over afval. En wat je er allemaal mee kunt doen.

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 4-5-6

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 4-5-6 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 4-5-6 1 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden,

Nadere informatie

In de weer voor het klimaat

In de weer voor het klimaat 6 Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat bepaalde activiteiten en producten veel energie kosten en dus zorgen voor een grote uitstoot van CO2. zijn zich bewust dat hun koop-en leefgedrag

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014.

Inhoudsopgave. Oud Beijerland, januari 2014. Oud Beijerland, januari 2014. Informatie over profielen in de Tweede Fase gymnasium bestemd voor ouders en leerlingen van CSG Willem van Oranje. Inhoudsopgave 1. Inleiding Tweede Fase 2. Programma 3. Toetsing

Nadere informatie

Bovenbouw: Een eigen onderzoek

Bovenbouw: Een eigen onderzoek Bovenbouw: Een eigen onderzoek Grote Rekendag 2005 www.rekenweb.nl 67 68 www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2005 Bovenbouw Overzicht van de activiteiten activiteit 1 activiteit 2 activiteit 3 activiteit 4

Nadere informatie

De Tweede Fase op Beekvliet. De Tweede Fase op Beekvliet - Ouderavond klas 4

De Tweede Fase op Beekvliet. De Tweede Fase op Beekvliet - Ouderavond klas 4 De Tweede Fase op Beekvliet Inhoudsopgave De Tweede Fase klas 4 t/m 6 Te maken keuzes in klas 4 Rekening houden met exameneisen LOB in klas 4 t/m 6 Overzicht Tweede Fase Gemeenschappelijk deel Profieldeel

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

op Het Streek tel ik mee!

op Het Streek tel ik mee! op Het Streek tel ik mee! CSG Het Streek Bovenbuurtweg voor mavo, havo, vwo, gymnasium en technasium Yes, dat vind ik leuk! Daar ben ik goed in! Leuk om dat bij jezelf te ontdekken. Op onze school aan

Nadere informatie

MAAK WERK VAN JOUW TALENT

MAAK WERK VAN JOUW TALENT MAAK WERK VAN JOUW TALENT Schatgraven heeft altijd iets spannends. Zeker als je weet dat je iets gaat vinden. Wat komt er tevoorschijn? De komende jaren ga jij schatgraven. Als het kan op onze school.

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland?

What s up Zuiderzeeland? What s up Zuiderzeeland? biologie praktische opdracht, 4hv Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje aan de slag. Bij de theoretische opdracht heb je geoefend in het werken met de microscoop

Nadere informatie

KIESWIJZER LAAR & BERG Stroomkeuze vwo en MYP Profielkeuze havo Profielkeuze vwo

KIESWIJZER LAAR & BERG Stroomkeuze vwo en MYP Profielkeuze havo Profielkeuze vwo KIESWIJZER LAAR & BERG 2016-2017 Stroomkeuze vwo en MYP Profielkeuze havo Profielkeuze vwo Inhoud Inleiding... 3 Stroomkeuze vwo 3 en MYP 3... 4 Profielkeuze havo... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Handleiding Introductieles vmbo/havo/vwo Zwerfafval onder de loep

Handleiding Introductieles vmbo/havo/vwo Zwerfafval onder de loep Handleiding Introductieles vmbo/havo/vwo Zwerfafval onder de loep Werkvorm: na de klassikale introductie waarin voorkennis wordt geactiveerd, verdiepen de leerlingen zich aan de hand van opdrachten op

Nadere informatie

CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT

CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT RUDOLF STEINER COLLEGE Klas 9 OVERZICHT EN HANDLEIDING PROFIELKEUZE voor HAVO / VWO 4 in klas 10 voor SCHOOLJAAR 2010-2011 CM AK CM ECO EM Taal EM AK NG AK NG NAT NT e lijk Prieldeel Prieldeel Prieldeel

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN

BEVORDERINGSNORMEN BEVORDERINGSNORMEN 2015 2016 1 Bevorderingsnormen 2015-2016 Inleiding Dit boekje is bedoeld voor ouders, verzorgers en leerlingen van het Einstein Lyceum. Het beschrijft de gang van zaken rond de bevordering.

Nadere informatie

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5

ALGEMEEN... 3 TOELATINGSEISEN, AANMELDING EN INTAKE... 4. TRAJECT... 5 Welke opleidingen worden aangeboden?... 5 Veel gestelde vragen vavo april 2015: ALGEMEEN... 3 Wat betekent vavo?... 3 Hoe oud moet je zijn voor vavo?... 3 Wat zijn de lestijden?... 3 Hoe groot zijn de klassen?... 4 TOELATINGSEISEN, AANMELDING

Nadere informatie

Profielkeuze Tweede Fase

Profielkeuze Tweede Fase Profielkeuze Tweede Fase 3e leerjaar havo/vwo 3 december 2015 Even voorstellen Loek Zoon - afdeling havo/vwo leerjaar 1 t/m 3 (ter vervanging van decaan) Maud Knook - afdeling havo/vwo leerjaar 4 t/m 6

Nadere informatie

INTRODUCTIE. Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken. Je mag kiezen uit twee varianten:

INTRODUCTIE. Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken. Je mag kiezen uit twee varianten: 1 INTRODUCTIE Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken. Je mag kiezen uit twee varianten: - Een theoretisch onderzoek waarbij je binnen je profielvak

Nadere informatie

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Profielkeuze 2014-2015 M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Inrichting tweede fase 4 havo 4 vwo 5 havo 5 vwo 6 vwo Opbouw vakkenpakket havo en vwo algemeen deel profieldeel vrij deel Het algemene

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!!

INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!! INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!! PROGRAMMA Informatie over de 2e Fase De opbouw van de bovenbouw De profielen Nieuwe vakken Extra vak(ken) Slaag- / Zakregeling Dyslexie en

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

Hand-out digiboard presentatie

Hand-out digiboard presentatie Hand-out digiboard presentatie Bij werkboekje Groepen 6, 7 en 8 basisonderwijs Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 In Rivierenland zamelt AVRI afval in. Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 Opdracht 2 Woordweb

Nadere informatie

Hierbij berichten wij u over de projectweek in de week van 19 oktober tot en met 23 oktober 2015.

Hierbij berichten wij u over de projectweek in de week van 19 oktober tot en met 23 oktober 2015. Aan de ouders/verzorgers van: Leerlingen havo 2 Datum 12 oktober 2015 Contactpersoon mw. N. Kaak, mw. M. Verbeek Referentie BSA15316.BRC E-mail bsa@heerbeeck.nl Onderwerp projectweek havo 2 Klas 2Ha, 2Hb,

Nadere informatie

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO KIESWIJZER 2015 Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO INHOUD INLEIDING... 3 STROOMKEUZE V3 EN T3... 4 PROFIELKEUZE HAVO... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en 5... 6 Natuurprofielen

Nadere informatie

Door: Arne Bernards Klas: MTD1a4

Door: Arne Bernards Klas: MTD1a4 Door: Arne Bernards Klas: MTD1a4 Inhoud Inleiding... 2 Planning... 3 Plan van aanpak (Pva)... 4 Interview met Frans Cox... 6 Concurrentie analyse... 7 Pakket van eisen en wensen... 9 Ideeschetsen...11

Nadere informatie

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO Kies je vakkenpakket 2 en 3 MAVO 2016-2017 1 2 Introductie Beste leerling, ouder of verzorger, Op dit moment zit jij of je kind in het tweede of derde jaar van de mavo. In beide jaren zullen keuzes gemaakt

Nadere informatie

April 2015 Jaargang 2014-2015 nr. 9. Woensdag 1 april ( echt geen grap) was de Grote Rekendag. In een ander stukje kunt u hier nog meer over lezen.

April 2015 Jaargang 2014-2015 nr. 9. Woensdag 1 april ( echt geen grap) was de Grote Rekendag. In een ander stukje kunt u hier nog meer over lezen. Nieuwsbrief april 2015: Nieuws vanuit: De directie Terwijl u deze maandbrief leest zijn de kinderen net een lang weekend vrij geweest. De reden van deze vrije dagen zijn toch altijd bijzonder. Een Goede

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! HAVO/ VWO Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! VAN ONDER - NAAR BOVENBOUW Wie binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden overgaat van het tweede leerjaar basisvorming naar het derde leerjaar havo of vwo,

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting. Cursus Havo 4. Bijlage 1

Programma van Toetsing en Afsluiting. Cursus Havo 4. Bijlage 1 Programma van Toetsing en Afsluiting Cursus 2016-2017 Havo 4 Bijlage 1 Inhoudsopgave Levensbeschouwelijke Vorming... 4 Nederlands... 4 Frans... 4 Duits... 5 Engels... 5 Maatschappijleer... 6 Lichamelijke

Nadere informatie

Tweede fase. profielkeuze

Tweede fase. profielkeuze Tweede fase en profielkeuze Studiehuis Activerend onderwijs rol van de leerling: verantwoordelijkheid zelfstandigheid rol docent: van instructeur naar begeleider. Werkwijzers VWO Studielast: 1600 klokuren

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN. September 2016

BEVORDERINGSNORMEN. September 2016 BEVORDERINGSNORMEN 2016 2017 September 2016 1 Bevorderingsnormen 2016-2017 Inhoud Inleiding... 4 Bevorderingsnormen... 4 Doubleren... 5 Doubleren?... 5 Bijzondere bevorderingen... 5 Revisieprocedure...

Nadere informatie

Verjaardagen: week 18, 2015. Allen van harte gefeliciteerd!! Agenda voor de komende weken:

Verjaardagen: week 18, 2015. Allen van harte gefeliciteerd!! Agenda voor de komende weken: week 18, 2015. Verjaardagen: H4D Nienke Heezius 27/04 H5C Mels Teunissen 27/04 H4A Lynn Verschuuren 27/04 V6A Jojanneke Buijnsters 28/04 H4B Veerle Coester 28/04 V4B Cas Koole 28/04 V6D Dennis Linders

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VWO 4 vwo 2013-2014 PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 1. Begripsbepalingen 1.1 Periode van : Het schooljaar is verdeeld in vier nagenoeg gelijke periodes. De eindexamenklassen

Nadere informatie

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a.

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Zwerfafval Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Inleiding Met deze projectwaaier kunt u eenvoudig projecten uitzoeken voor leerlingen in het kader van het thema zwerfafval, bijvoorbeeld als invulling

Nadere informatie

Lessentabel Johannes Fontanus College

Lessentabel Johannes Fontanus College Lessentabel Johannes Fontanus College 2016-2017 BRUGKLAS MH HA A G Godsdienst 2 2 2 2 Maatschappijleer Nederlands 4 4 3 3 Latijn 2 Grieks Frans 3 3 3 3 Duits Engels 3 3 Cambridge Engels 4 4 Geschiedenis

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Jong geleerd, oud gedaan. Opstap W 1. Interview. Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten:

Jong geleerd, oud gedaan. Opstap W 1. Interview. Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten: Jong geleerd, oud gedaan Opstap.k v a W 1 Interview Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten: leeftijd op eerste schooldag gemengde school / jongensschool / meisjesschool aantal jaar op de

Nadere informatie

Overzicht toetsdossiers

Overzicht toetsdossiers Examendossier Nederlandse taal en literatuur - VWO 2010-2013 TT DT01 G6-netl-T01; Poëzieanalyse (50 Cijfer1-10 21-11-2012 Hoogste, 1 herkansing 0 4 TT DT02 G6-netl-T02; Idioom/formuleren (50 Cijfer1-10

Nadere informatie

INFORMATIE. De tweede. fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL

INFORMATIE. De tweede. fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL INFORMATIE De tweede fase 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL VESTIGINGSDIRECTEUR dhr. P. Durieux T Bornego (0513) 80 18 26 T Privé (0527) 61 51 44 E pdurieux@bornego.nl INHOUD DE TWEEDE

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Klimaat is (g)een spel. De opdracht

Klimaat is (g)een spel. De opdracht Klimaat is (g)een spel Onze school is één van de zeventien scholen in de provincie Utrecht die meedoet aan Klimaat is (g)een spel. Dit is een scholencompetitie over klimaat en energie. Het is de bedoeling

Nadere informatie

Profielkeuzevoorlichting

Profielkeuzevoorlichting Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 7 december 2016 Het profiel Het gemeenschappelijk deel Profielvakken Keuzevakken in het vrije deel Hulpmiddelen Profielkiezer (keuzebegeleidingsmethode)

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Maatschappijleer 2 Vrije deel Kunstvak Kunstvak Kunstvak Kunstvak

Maatschappijleer 2 Vrije deel Kunstvak Kunstvak Kunstvak Kunstvak Examenpakketten Adriaan Roland Holstschool Vmbo-t Gemeenschappelijk deel Nederlands (centrale toetsing) Engels (centrale toetsing) Maatschappijleer 1 Culturele en Kunstzinnige Vorming Lichamelijke Opvoeding

Nadere informatie