M E I MANAGEMENT S COPE NR.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "M E I 0 0 6 MANAGEMENT S COPE NR."

Transcriptie

1 MEI 2006, 8,70 Thema - Het Nieuwe Geven Bedrijven doneren 2,3 miljard Weldoeners kritischer Onderzoek: vrijwilligerswerk maakt personeel slechts beetje blij CEO Arthur Arnold: FMO geen geitenwollensokkenclub

2 DA DAGBLADEN HUIS- AAN- HUISKRANTEN DIRECT MARKETING MULTIMEDIA GRAFISCHE GROEP Wegener accelereert Ondernemen in een steeds competitiever medialand vraagt om scherp innovatief denken en handelen. Elke dag. Door iedereen. En zie, nieuwe multimediale uitgeefproducten en marketingdiensten zien het licht. Kansen herkennen en benutten. Adverteerders en investeerders herkennen onderscheidend vermogen. Wegener accelereert.

3 16 Nieuwe Geven levert geld op Nederlanders zijn vrijgevig. Zelfs op het werk. Een bedrijfsuitje om in Afrika een weeshuis op te knappen met collega s is allang geen uitzondering meer. Maar wat zit er in voor het bedrijf? Op zoek naar de filantropie-manager. inhoud 24 Filantropen kritischer Rondetafeldiscussie met Sylvia Tóth (Tóco d Azur), Marc Dullaert (D&D Entertainment Group) en Hans Kamps (kroonlid SER). Nieuwe businessmodellen zijn nodig om gevers te laten zien dat hun geld efficiënter kan worden besteed. 34 Bedrijven doneren 2,3 miljard Goede doelen ontvangen het grootste deel van hun geld uit het bedrijfsleven. In 2003: 2,3 miljard euro. Theo Schuyt, hoogleraar filantropische studies: Filantropie is privaat geld inzetten voor het publieke doel. Dat doel wordt steeds verder opgerekt. 38 Zo geef je zakelijk Tips voor de corporate weldoener. Belangrijkste uitgangspunt: wees bij de investering in goede doelen net zo zakelijk als bij de commerciële aanpak van uw bedrijf. Tip: raad van bestuur dient het goededoelenbeleid volledig en actief te steunen. 40 FMO geen geitenwollensokken-club Ontwikkelingsbank FMO maakt veel winst. Over de ruggen van de armen rijk worden? CEO Arthur Arnold: Nee, het geld gaat grotendeels terug naar ontwikkelingslanden. Maar FMO is geen geitenwollensokken club; kapitaal, marktwerking en winst zijn hier geen vieze woorden.

4 50 Van Leer Foundation De grondlegger van het Van Leer verpakkingsconcern liet zijn hele vermogen na om kinderen in achterstandssituaties betere kansen te bieden. Zijn kinderen kregen niets. Interview met de directeur van het fonds Rien van Gendt. 56 Van miljoenenomzet naar armoedegrens Rix de Haan is sinds 1994 eigenaar van Kennemer Schagen Industries. Nu doen zijn zoons het zware werk. Hij zet zich in voor klant is geen koning.* Aan onze servicegerichte instelling ligt het niet. PricewaterhouseCoopers bestaat bij de gratie van zijn opdrachtgevers, dus de klant is alles voor ons alleen geen koning. Klant is koning suggereert de weg van de minste weerstand. Meepraten in plaats van meedenken. Nog nooit heeft een klant tegen zijn adviseur gezegd: Nog bedankt voor het jaknikken. Daar heb ik erg veel aan gehad. Onze klanten verwachten en krijgen meer. Natuurlijk een proactieve aanpak ten aanzien van het naleven van de regels, maar ook regelmatig ongevraagd advies, of zelfs regelrechte tegenspraak. Oók als dat minder werk voor ons betekent. Want de klant is misschien geen koning, de relatie is wel heilig. Habitat for Humanity. In 1994 draaide KSI een omzet van anderhalf miljoen gulden, nu is dat ruim vijftien miljoen euro. Elke maand 8 De Scopist 14 Signaal 23 Column Jeroen Smit 31 Komen & gaan 33 Wandelgangen 48 Need to read 70 Kunst 73 Auto 74 Reizen Verder deze maand 46 Bestuurders helpen allochtonen Topmanagers adopteren cv s van allochtonen 54 ABN Amro Onderzoek: vrijwilligerswerk maakt niet heel blij 61 Scope on China Chinees dankbaar voor direct marketing 62 Jan Bonjer en Bernard van der Heijden (AD) Kunnen concurrenten als vrienden samenwerken? Het magazine voor topmanagers en managers die naar de top willen Abonnee worden? Kijk op MANAGEMENT SCOPE A MEETING OF MINDS MEI 2006 ISSN Een uitgave van Scope Publishing B.V. Management Scope is aangesloten bij Het Instituut voor Media Auditing ABONNEMENTEN De abonnementsprijs van Management Scope bedraagt 87,50 per jaar. Losse nummers 8,70 (inclusief 6% BTW). Schriftelijke annulering van abonnementen is mogelijk tot uiterlijk twee maanden voor het begin van het nieuwe abonnementsjaar. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Scope Publishing. ADRESWIJZIGINGEN Het doorgeven van adreswijzigingen aan de administratie dient schriftelijk te gebeuren. ADMINISTRATIE EN REDACTIE Postbus AA Ouderkerk a/d Amstel Telefoon: Fax: Advertentie-exploitatie: Redactie: DIRECTEUR/UITGEVER Walter Vesters ADVERTENTIEVERKOOP Edgar van Bueren (commercieel manager), Nouchka Jonker HOOFDREDACTEUR drs. Quinty Danko EINDREDACTEUR Marjan Bleeker REDACTIECOÖRDINATOR drs. Marlous van Krieken BLADMANAGER Martijn Lub MEDEWERKERS drs. Miloe van Beek, drs. Bim Bensdorp, Carien van Dijk, drs. Aldo Dikker, mr. Dave Dirks, drs. Philip Dröge, drs. Ilse Engwirda, Ron van Gelderen, Hettie Graafland, drs. Toine van der Heijden, drs. Linda Huijsmans, Rita Jager, drs. Twan van de Kerkhof, drs. Geertje Kindermans, ing. Leo Klaver, Herman Kleintjes, dr. Marcel Metze, Willem Nijeboer, drs. Irene Schoemakers, drs. Jan Schoenmakers, drs. Jeroen Smit, Mark van de Voort, Ivo Weyel, drs. Erwin Wijman, drs. Marike van Zanten, drs. Cok de Zwart INTERVIEWERS prof. dr. Tineke Bahlmann (lid Commissariaat voor de Media), drs. ing. Peter Bakker (CEO TNT), Leendert Bikker (oprichter Branson & Guevara), drs. Herman Bol (lid raad van bestuur UMC Utrecht), Theo Bouwman (bestuursvoorzitter PCM Uitgevers), prof.drs. Wessel Ganzevoort (hoogleraar aan UvA en bestuursadviseur), Marco Gianotten (directeur Giarte Media Group), ir. Eric de Groot (partner Boer & Croon), Rob ten Heggeler (lid RvB Fortis), Piet Hoogendoorn RA (chairman Deloitte), Philip Houben (CEO Wavin), Cees Janssen RA RV (Navitas Capital), Haico Meijerink (directeur Wolters Kluwer LTRE), Ronald Meijers (lid executive board Krauthammer Int.), Andy Mosmans (directeur ARA Groep), dr. Paul Nobelen (bestuursadviseur), Lambert Pater (directeur Mediamaal/ oprichter Pentascope), Cees Pronk MBA (director business development Hay Group), Pepi Rozendaal (voormalig lid RvB KPMG), drs. Harry Starren (directeur de Baak), drs. Saskia J. Stuiveling (president Algemene Rekenkamer), Jeanine van der Vlist (general manager Dell Nederland), dr. Hans Wijers (bestuursvoorzitter Akzo Nobel) VORMGEVING thielenpeters advertising Jeroen Peters (art-director), Colette Korteweg, Tim Pootjes FOTOGRAFIE Marco Bakker, Erik van der Burgt, Lex Draijer, Diederik van der Laan, Sjaak Ramakers, Rob van der Vet, Ton Zonneveld ILLUSTRATOR Aad Goudappel COVER Aad Goudappel DRUKWERK/DISTRIBUTIE Roto Smeets, Weert OPLAGE exemplaren (opgave HOI 2005) COPYRIGHT 2006 Niets in deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. HET VOLGENDE NUMMER Verschijnt: 24 mei Sluiting advertenties: 8 mei *connectedthinking TM Assurance Tax Advisory 2006 PricewaterhouseCoopers. Alle rechten voorbehouden.

5 descopist Geen transparantie Hoe kom je er achter of een onderneming echt vrijgevig is of alleen maar zijdelings meedoet met een prestigieuze project om daarmee goede sier te maken? Dat is niet eenvoudig. Als je er het sociale jaarverslag van ABN Amro op naslaat, staat er schenkingen en sponsoring : 61 miljoen. Maar wat er naar het ABN Amro World Tennis Tournament en de Volvo Ocean Race gaat en hoeveel er overblijft voor echte schenkingen, wordt niet duidelijk. Aegon geeft in de kleine lettertjes aan zes miljoen aan giften te doneren. Ahold vermeldt in het sociale jaarverslag alleen filantropiecijfers uit Amerika. Dat er veel en steeds meer door bedrijven gegeven wordt is wel duidelijk. Hoogleraar filantropie Theo Schuyt luidt op pagina 34 de gouden eeuw van de filantropie in. Het wordt hoog tijd voor wat openheid en de mogelijkheid tot vergelijking van bedrijven onderling. Het zou terecht zijn als aandeelhouders of werknemers die er belang aan hechten dat een bedrijf iets doet voor de samenleving, eisen dat organisaties meer openheid geven over hoeveel procent van de winst ze besteden aan goede doelen. En dan moet natuurlijk duidelijk zijn wat daarbij meegerekend mag worden, bijvoorbeeld niet de zeiljachten van ABN Amro, maar wel giften in natura zoals de uren die KPMG-werknemers tijdens werktijd besteden aan het coachen van jongeren. Ik vrees dat een dergelijke transparantie nog lang op zich laat wachten, want bij de meeste ondernemingen worden de giften niet bepaald professioneel gemanaged. Een Chief Giving Officer, die in de VS bestaat, gaat misschien wat ver. Maar één centrale afdeling die serieus werk maakt van het corporate filantropiebeleid is geen overbodige luxe. Op pagina 38 treft u hiervoor dertien tips aan, met als belangrijkste uitgangspunt: wees bij de investering in goede doelen net zo zakelijk als bij de commerciële aanpak van uw bedrijf. Tip: raad van bestuur en management dienen het goededoelenbeleid volledig en actief te steunen. Quinty Danko Hoofdredacteur Reageren op Appie Happie (119) verslaat Ahold (33) De afstand tussen Ahold en Albert Heijn groeit. De klant heeft Appie-Happie weer in z n hart gesloten: het marktaandeel groeit. Analisten en ex-bestuurder Theo de Raad gaan er van uit dat het slecht presterende Ahold binnenkort uit elkaar valt. Wie is hier belangrijker: de klant of de aandeel-houder? De klant is belangrijker dan de aandeelhouder, vindt Albert Heijn, al heel lang. Het mooiste voorbeeld daarvan is de wijze waarop AH omging met de economische crisis van Met als motto: u de broekriem aanhalen, wij de broekriem aanhalen, besloten de gebroeders Heijn de prijzen toen fors te verlagen en met minder marge genoegen te nemen. De Kruidenier die op de kleintjes let was geboren. Het gevolg: meer omzet én meer winst. De laatste jaren onder Cees van der Hoeven verloor het dure Albert Heijn snel marktaandeel, het moest en zou ieder jaar vijftien procent meer winst maken. Dat had Ahold immers aan de beleggers beloofd en die belofte was heilig. Pas nadat Anders Moberg struikelde over zijn gigantische salaris, er met een kopersstaking werd gedreigd en hij Albert Heijn daarop de ruimte gaf om de prijzen te verlagen, ging het weer de goede kant op. Moberg gaat zijn doelen voor Ahold niet halen. En dat is logisch: er zit geen leven meer in de holding. Ahold en Parmalat en Enron zijn synoniemen geworden voor fraude, alleen om die reden al zijn ze niet te redden. De droom is kapot en een nieuwe droom kan nooit onder het merk Ahold worden verkocht. Erger nog, afgelopen week moest Ahold zelfs een winstwaarschuwing afgeven. Één schrale troost: analisten rekenen vrijwel allemaal met een koers van tien euro als ze wordt gevraagd wat het bedrijf waard is, als het in stukken wordt verkocht. Moberg mag daar dan best een beetje trots op zijn: het aandeel Ahold stond namelijk op tien euro voordat het concern op 24 februari 2003 in elkaar stortte en de koers naar de drie euro daalde. De les is simpel: ondernemingen die zich primair op hun klanten richten, doen het uiteindelijk beter dan bedrijven die zich op hun aandeelhouders richten. Klanten weten wat trouw is, aandeelhouders kennen dat begrip nauwelijks. Daarom doen onze kleinkinderen hun boodschappen bij de 119 jaar oude Appie-Happie en verdwijnt het 33 jaar oude Ahold over een paar jaar uit ons geheugen. (JS) Jager wint niet van prooi De wereldwijde overnamekoorts loopt op. Dom van topmanagers. Het nut van overnames is allerminst duidelijk. Het is natuurlijk al langer bekend dat de opbrengsten van fusies en overnames vaak tegenvallen. Tegenover de opgeklopte praatjes die jager en prooi tijdens de biedingperiode ophangen, staan een paar jaar later meestal fors tegenvallende kostenreducties, schaalvoordelen en synergie-effecten. Maar tijdens de snel opgelaaide overnamekoorts van de afgelopen maanden is het altijd weer prettig om die wetenschap op een zakelijke wijze opgesomd te zien. Daarom is het discussion paper van de economen Mike Burkart en Fausto Panunzi, dat de Europese denktank CEPR onlangs publiceerde, een absolute aanrader. Een paar van de mythes die Burkart en Panunzi op onderkoelde wijze doorprikken: Mythe: Dankzij de synergiewinsten die door een overname ontstaan, profiteren de aandeelhouders van zowel het jager- als het prooibedrijf. Werkelijkheid: Aandeelhouders van de prooi profiteren meestal wel. Maar de winsten van de jager vallen in de meeste gevallen vies tegen. Corus: te klein, te laat en wanhopig Corus is bang voor een vijandige overname door de Indiase staalbaron Lakshmi Mittal. Het gaat nu zelf op fusiepad. Dat is laat. De staalindustrie is al geruime tijd aan het globaliseren. Drijvende kracht is de Indiër Lakshmi Mittal, die in anderhalf decennium tijd vanuit het niets s werelds grootste staalconcern bijeen heeft gekocht. Met een jaarproductie van 66 miljoen ton is Mittal Steel nu zó groot dat het onlangs zelfs een bod durfde uitbrengen op zijn grootste concurrent - het Frans/Luxemburgse conglomeraat Arcelor, met een productie van 47 miljoen ton. In dit geweld is Corus een kleintje. Het ontstond in 1999 uit een fusie van Hoogovens en British Steel. De beide partners produceerden indertijd 6 en 14 = 20 miljoen ton, en nu, zeven jaar later, 19 miljoen ton. Hoogovens maakte winst, British Steel zat zwaar in de verliezen. Door intern geruzie werden noodzakelijke saneringen aan Britse zijde na de fusie lange tijd uitgesteld en konden de beide bloedgroepen Mythe: Bedrijfsprestaties verbeteren na een fusie of overname. Er wordt waarde gecreëerd. Werkelijkheid: Nauwelijks iets van terug te vinden. Goede kans dat overnames en fusies vooral zorgen voor herverdeling van vermogen, zonder duidelijke efficiëntiewinsten. Mythe: Overnames (vooral vijandige) zijn gericht op bedrijven met zwak management en een geschiedenis van slechte investeringen. Daardoor zorgt de angst voor overnames voor discipline in de bestuurskamers. Werkelijkheid: Er is nauwelijks empirisch bewijs te vinden dat overnames vooral gericht zijn op onderpresterende en slecht investerende bedrijven. Mythe: Bedrijven die beschermingsconstructies opwerpen tegen overnames, doen de aandeelhouders tekort. Werkelijkheid: Uit onderzoek komt geen duidelijke negatieve invloed van beschermingsmaatregelen op de aandelenkoers naar voren. Het grootste effect dat is gevonden, bedraagt niet meer dan één procent koersverlies. (MB) het niet eens worden over de te volgen strategie. Het absolute dieptepunt vormde de rechtszaak van maart De raad van commissarissen van Corus Nederland - waarin het voormalige Hoogovens is ondergebracht - verzette zich met succes tegen verkoop van de divisie aluminium. Pas na de komst van de huidige topman Philippe Varin (in mei 2003) en door opleving van de staalprijzen in 2004 kon Corus er weer bovenop krabbelen. Groei zat er al die tijd weinig in, acquisities al helemaal niet. En dat terwijl Mittal Steel - ten tijde van de fusie British Steel/ Hoogovens nog kleiner - inmiddels dus drieënhalf keer zo groot is. Blijkens recente geruchten probeert Varin wanhopig een fusiepartner te vinden, zoals bijvoorbeeld de Russische Evraz Group, die eigen erts- en kolenmijnen heeft en een jaarproductie van 14 miljoen ton. Zelfs als dit lukt, en hij een Corus/Evraz groep van 33 miljoen ton kan vormen, blijft de vraag of hij Mittal hiermee buiten de deur kan houden. Als gezegd: de Indiase staalbaron durft al grotere brokken aan. Ironisch genoeg wordt de onafhankelijkheid van Corus misschien het best gewaarborgd door zijn nog altijd matige rentabiliteit. (MM) Foto: National Geographic Society 8 MANAGEMENT SCOPE MEI

6 is integriteit meetbaar? Ja, wij denken van wel. Misschien niet direct in cijfers. Maar wel in de waardering van onze klanten. Die weten dat we altijd onze afspraken nakomen. Doen wat we beloven. Op een eerlijke, correcte manier. Integriteit vinden we dan ook onze belangrijkste kernwaarde. Een leidend principe dat ook nog geldt als we daardoor soms iets minder verdienen. Tenslotte levert dat uiteindelijk weer vertrouwen op. Dat is van grote waarde voor Delta Lloyd Groep en daarmee van de drie merken waarmee we actief zijn op de markt: Delta Lloyd, OHRA en ABN AMRO Verzekeringen (samen met ABN AMRO Bank). Samen bieden we een breed assortiment verzekerings-, beleggings- en bankproducten op een manier die de klant zelf kiest; via assurantieadviseurs, direct of via bankkantoren. We opereren in Nederland, Duitsland en België, met in totaal zo n medewerkers. Onze kernactiviteit: het bieden van zekerheid. Meer over onze manier van zakendoen is te lezen op toekomst verzekerd Geen stormloop op de koopgoot De consument krijgt steeds meer vertrouwen in de Nederlandse economie. Al zijn de pessimisten nog in de meerderheid, hun aanhang brokkelt duidelijk af. Het is een kwestie van tijd voordat de Nederlandse consument alle schroom van zich af gooit en enthousiast gaat consumeren. Of niet? Consumenten laten zich opzwepen door de mooie verhalen over de economische toekomst van Nederland, die dit kabinet en haar adviseurs sinds de herfst vorig jaar collectief naar buiten brengen. Het is op basis van die beloofde - toekomstige groei - dat de Nederlandse consument zich optimistischer toont. Want alleen over de algemene economische situatie in het komende jaar zijn de door het CBS onlangs ondervraagde Nederlanders in meerderheid positief. Hun eigen financiële situatie van de afgelopen twaalf maanden beoordelen zij nog altijd overwegend negatief. En voor wat betreft de komende twaalf maanden, denken momenteel precies evenveel mensen aan een verslechtering van hun financiële positie als aan een verbetering. Geen wonder dat het met de koopbereidheid onder Nederlanders nog altijd beroerd is gesteld. Een grote meerderheid van de ondervraagden denkt dat het nu geen gunstig moment is voor het doen van grote aankopen. Wat dus vooral is verbeterd, is het optimisme over de algemene economische ontwikkeling in het komende jaar. Maar dat is nu niet bepaald het onderwerp waar de gemiddelde consument persoonlijk veel verstand van heeft. Een beetje macro-econoom kost het al moeite genoeg om iets zinnigs over de toekomstige economische groei te zeggen. De ondervraagde Nederlanders zullen zich bij vragen over de algemene economische ontwikkeling van Nederland dan ook laten leiden door wat ze oppikken in het nieuws. Als het kabinet en het Centraal Planbureau keer op keer vertellen dat het herstel aanstaande is, dan zie je dat na verloop van tijd terug in het vertrouwenscijfer van het CBS. Pas als de gemiddelde consument zich optimistisch toont over de eigen financiën en de tijd rijp acht voor het doen van grote aankopen, zijn er harde conclusies uit de vertrouwensindex te trekken. Tot die tijd is het nog maar de vraag of de consumenten hun schuchter herwonnen vertrouwen ook echt zullen omzetten in een collectieve run op de winkels. (MB) Beurscrash door GM dichterbij Zoals u ongetwijfeld weet, zit General Motors in grote problemen. Het bedrijf heeft jarenlang auto s onder de kostprijs verkocht om de fabrieken draaiend te houden. Maar nu dreigt faillissement. Omdat we hier met één van de allergrootste bedrijven ter wereld te maken hebben, staat er veel op het spel. General Motors heeft namelijk een totale uitstaande schuld van bijna driehonderd miljard dollar. Bijna evenveel als de Nederlandse staatsschuld. De meeste schuld zit niet in de autodivisie maar bij de financiële poot, GMAC. Door zelfs in Nederland hypotheken aan te bieden (marktaandeel twee procent), kon GM tot 2005 winst tevoorschijn toveren. Maar de verliezen in de autodivisie zijn nu zo ver opgelopen dat zelfs de boekhoudtrucs uit de financiële poot niet meer toereikend zijn. GM zit in de dodelijke spiraal van hogere rentekosten en daardoor afwaarderingen van haar kredietwaardigheid. De enige manier om haar kredietwaardigheid te verbeteren zou de verkoop van de winstgevende GMAC zijn. Maar in het pas verschenen jaarverslag waarschuwt GM dat dat mogelijk niet gaat lukken. Tot nu toe zijn maar enkele kleinere onderdelen verkocht. Hiermee komt het faillissement van GM weer een stap dichterbij. Evenals een volgende beurscrash. (WM) MEI

7 GER 0 - NED 3 Aegon: weg ambitie Overnamegeruchten rond Aegon steken de kop op. Niet zo vreemd, want de grote sprong voorwaarts die de verzekeraar in de jaren negentig wilde, maakte het niet. Kwestie is: heeft topman Don Shepard wel trek in het nu al opgeven van zijn lucratieve baan? Nog maar zes jaar geleden leek Aegon hard op weg naar een plaats in de mondiale top5 van verzekeraars. Het bedrijf pleegde in Amerika miljardenovernames, expandeerde op eigen kracht in Europa en zette de eerste schreden in China. Aegon werd van alle kanten geprezen om zoveel lef, visie en daadkracht. Toenmalig bestuursvoorziter Kees Storm, van huis uit een strenge calvinist, begon zowaar zelf ook te geloven dat het succes vooral aan het management - en dus aan hem - te danken was. In werkelijkheid waren het de gunstige omstandigheden en de bijzondere structuur van Aegon de factoren die het bedrijf opbliezen. Want stijgende koersen en een dalende rente maakten Aegons beleggingen jaarlijks automatisch vele tientallen miljarden euro s meer waard. En het topmanagement beschikte over een Vereniging Aegon met zeggenschap over zo n veertig procent van het aandelenkapitaal. Die aandelen werden handig gebruikt voor het financieren van de miljardenovernames. Toen vanaf 2001 de beurzen instortten, stroppen op leningen aan Enron, Worldcom en Parmalat naar boven kwamen en er ook bij Aegons eigen manier van boekhouden vraagtekens werden geplaatst, zakte het bouwwerk van Storm als een kaartenhuis in elkaar. Diens opvolger Shepard restte weinig anders dan de schade te beperken. Onderdelen van achteraf veel te dure overnames zijn van de hand gedaan, groeiscenario s in Europa en Azië bijgesteld, in Nederland regende het reorganisaties. Het geheime wapen bij overnames, de Vereniging Aegon, is onklaar gemaakt. Het aandeel Aegon, lieveling van beleggers, raakte uit de gratie. De koers, ooit tegen de vijftig euro, dobberde jarenlang rond de tien euro. Aegons doel, de wereldtop van verzekeraars halen, is uit zicht geraakt. Het bedrijf is nu prooi in plaats van jager. Overnamegeruchten zwellen M aan, A maar N Ade vraag G Eis: Mwil Shepard E N T een bedrijf F Overkopen R Udat M hem - naast zijn salaris, bonussen, opties en aandelen - jaarlijks 0,1 procent van de nettowinst uitkeert. Niet substantieel? Over 2005 was dit 2,6 miljoen euro waard. Aan de andere kant: als Aegon wordt overgenomen en Shepard plaats moet maken, kan hij zich direct met een slordige twaalf miljoen terugtrekken op de Bahama s. (HC) M A N A G E M E N T F O R U M De Scopist bevat artikelen van management-weblog De Scopist is het opinieplatform van Management Scope, waarop topjournalisten hun mening geven over financieel, economisch en bedrijfsnieuws. Aan dit managementforum werken mee: Marcel Metze, Mathijs Bouman, Quinty Danko, Willem Middelkoop, Hans Crooijmans, Jeroen Smit en Mark Koster (op foto vlnr). exclusief voor u 21 hotels, 181 vergaderzalen, 1855 hotelkamers, 1444 medewerkers Verlenging à la Bilderberg. Confereren bij Bilderberg wordt tijdens het WK extra spannend. Bij belangrijke wedstrijden zorgen wij voor een passende ambiance. In alle Bilderberg hotels komen grote schermen te hangen waarop het WK gevolgd kan worden. Er is immers geen mooiere gelegenheid denkbaar om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Teambuilding avant la lettre! Voor meer informatie en reserveringen: of Krabbel van acountant (maart 2006) Een aantal opinies in de column van Jeroen Smit zijn naar mijn mening gebaseerd op onjuiste veronderstellingen. 1. De Amerikaanse professor-accountant kent de regelgeving niet. De 8e EU-richtlijn en de Wet toezicht accountantsorganisaties verplichten tot melding aan de toezichthouder bij accountantswissel (in geval van wettelijke controle). In Nederland mag de klant tegenover de AFM motiveren waarom hij z n accountant eruit gooit. Dit zal shopgedrag niet bevorderen. Elke accountant weet dit, dus er is geen reden om te buigen door mogelijk verlies van de opdracht. 2. Of de accountant nog steeds zo kritiekloos is, betwijfel ik. De afgelopen twee jaar is de publicatie van diverse jaarrekeningen (TPG, Wessanen, Tulip) uitgesteld door accountantsopmerkingen. Er is bovendien toenemende kritiek van bestuurders en management op de zogenaamd halsstarrige houding van de accountant. Het klimaat lijkt te veranderen, maar onveranderd blijven de pijlen gericht op de accountant. Zorgwekkend in dit verband is dat niemand protesteert als een ex-bestuurder een toch als zeer integer bekend staand accountant publiekelijk beticht van kattengejank. 3. Er wordt al lang gediscussieerd over het nut van cijferbeoordelingen. Wij zijn geen voorstander vanwege te verwachten discussies over interpretaties (waarom een zes min en geen zes) en de drang tot verdere formalisering en standaardisering. Nu is er een heldere zwart-wit uitspraak, voorafgegaan door een stevige kwalitatieve discussie. We bespreken momenteel met de AFM een convenant om het toezicht vorm te geven. Als ik recente uitspraken van de heren Boonstra en Van der Hoeven beluister is het nog steeds de hoogste tijd. Berry Wammes, hoofd voorlichting Nivra Op zoek naar cash (april 2006) Helaas is bij het artikel van Maarten Delfortrie over werkkapitaalmanagement het naschrift weggevallen. Er moest staan: Maarten Delfortrie is associate partner bij Boer & Croon Corporate Strategy. reacties MEI

8 Signalen Commissaris luister eens! De raad van commissarissen is effectiever geworden door de aanscherping van de regels en door de investering van meer tijd. Het meeste potentieel zit echter in een stap die nog niet is gezet: meer aandacht en beter luisteren. Het toezicht op het bestuur van ondernemingen is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Dat is te danken aan de eerste twee trappen van een drietrapsraket. De eerste trap is de aanscherping van de regels. De code-tabaksblat en Sarbanes-Oxley hebben commissarissen met de neus op hun verantwoordelijkheden gedrukt. De tweede trap is dat commissarissen meer tijd maken voor hun toezichthoudende taken. Ze maken zich er niet meer vanaf met de zes plenaire vergaderingen per jaar, maar nemen hun subcommissies serieus (met name de auditcommissie), vergaderen soms zonder de raad van bestuur erbij en steken ook hun voelhoorns uit naar de tweede managementlaag. Het investeren van meer tijd is noodzakelijk om toezichthoudende taken nauwkeurig te kunnen uitvoeren. Het gebrek aan tijd blijkt bijvoorbeeld uit de haast gênante verklaringen van voormalig Ahold-commissaris Roland Fahlin tijdens het Ahold-proces. Fahlin, nota bene lid van de auditcommissie, zei volgens Het Financieele Dagblad over een rapport van de accountant: Het stuk telde 34 pagina s. Je kunt maar een beperkt aantal details absorberen in de korte tijd dat je zo n rapport leest. Er is een derde aspect waarmee commissarissen nog veel meer kunnen winnen. Dat is aandacht. Aandacht is een schaarse kwaliteit in de top van grote ondernemingen. De mannen die deze ondernemingen besturen, zijn vaak veel beter in zenden dan in ontvangen, beter in praten dan in luisteren. Luisteren is echter noodzakelijk om te weten wat er in de onderneming omgaat. Daarbij gaat het niet alleen om luisteren naar wat er wél wordt gezegd, maar ook om luisteren naar wat er níet wordt gezegd. Aandacht betekent ook dat rvb en rvc oprechte interesse tonen in elkaars gedachten. Het gaat er niet om een discussie of debat met elkaar aan te gaan waarin één van de twee partijen gelijk krijgt. Het is veel belangrijker om een dialoog aan te gaan waarin wordt geprobeerd om de ideeën van de ander werkelijk te begrijpen en op basis van dat wederzijdse begrip een standpunt te formuleren. Nu ontbreekt een dergelijke dialoog vaak, waardoor zich soms bizarre situaties voordoen. Een recent voorbeeld is het aftreden van de bijna voltallige raad van commissarissen van Boskalis terwijl de raad van bestuur dacht dat het gesprek nog gaande was. (TvdK) Schenkend beleggen Ontwikkelingsplannen Armoedebestrijding pak je het best aan met bedrijvigheid, vindt BiD Challenge. Van duizend kleine ondernemers die een bedrijfsplan indienen, krijgen er 25 een steuntje in de rug. Business in Development heeft armoedebestrijding als missie. Niet door liefdadigheid per collectebus, maar door kleine ondernemers te stimuleren om in ontwikkelingslanden bedrijven op te zetten die bijdragen aan de lokale economie. BiD Challenge, een Nederlands initiatief dat wordt ondersteund door ruim twintig bedrijven, waaronder Rabobank, KPMG, Ahold en Nuon, heeft dit jaar bijna duizend businessplannen ontvangen. Voor 25 finalisten is in totaal 150 duizend euro beschikbaar. Dat is niet al te veel, gezien de vele rijke sponsors. BiD erkent dit en werkt aan een vergroting van de sponsorpot. Maar vooral willen we meer investeringen uitlokken. De prijsvraag moet een aanjager worden van een groter geheel, zegt een woordvoerder. Bij de beoordeling van de projecten zijn armoedebestrijding en werkgelegenheid de belangrijkste criteria, zegt de organisatie van BiD. Een van de beoordelaars, Nico Pleeging, gebruikt zijn ervaring in de energie- en chemiesector bij het bekijken van de ideeën. Een plan voor brandstofcellen kan ik goed beoordelen omdat Nuon daar zelf actief in is. En met mijn ervaring bij Akzo Nobel in Zuid-Amerika kan ik iets zinnigs zeggen over het plan voor een koelsysteem voor landbouwproducten in Colombia. (JS) column Soft skills Soft Skills voor Commissarissen. Mooie titel, vindt u ook niet? Zo heette een paneldiscussie waar ik onlangs was. Het old-boys network, maar ook de new girrrrrrls en boys waren goed vertegenwoordigd. Een volle bak. En soft skills dus. U moet hierbij denken aan: hoe ga ik om met druk, hoe communiceer ik zo effectief mogelijk, hoe stel ik mij het beste op in een discussie. De soft skills werden aardig op de proef gesteld toen een van de commissarissen een zeer negatieve boodschap over het publiek neerliet: commissarissen en toezichthouders schuiven elkaar baantjes toe, zijn conservatief, onoplettend, zien een commissariaat enkel als erebaantje, schuiven bestuurders grote zakken geld toe. We werden volledig afgekraakt. Na afloop van deze tirade gebeurde er iets heel opvallends: niets! Vanuit de zaal kwam geen enkele reactie. Niemand liep weg, niemand schreeuwde, er waren geen boze reacties, geen boegeroep of fluitconcerten. Ikzelf bleef ook zitten waar ik zat en hield mijn mond. Hoe kwam het nou dat niemand iets zei of deed? Waren we bang, boos, verbaasd, namen we de boodschapper niet serieus of was het onverschilligheid? Bij mij was het een combinatie: boosheid over deze aanval en verbazing over het uitblijven van een reactie, ook de mijne trouwens. Was de tirade een voorproefje van wat ons te wachten staat? Wat de bestuurder nu overkomt, naming and shaming, staat dat de commissaris en toezichthouder te wachten? Of het nu gaat om persoonlijke aansprakelijkheid of de hoogte van de honorering, de aandacht gaat verschuiven van de bestuursnaar de commissariskamer. Daar moeten we op anticiperen door in te zetten op het verder vergroten van transparantie, kennis, kunde en professionaliteit. En door het verder ontwikkelen van soft skills dus. Beleggen doe je voor de poen. Duurzaam beleggen doe je voor de poen en voor een wereld waar onze kinderen ook nog iets aan hebben. Duurzaam beleggen met donatie aan een goed doel is de overtreffende trap: rendement, een betere wereld en een goed gevoel. Wie in het Duurzaam Donatie Fonds van ABN belegt, investeert in bedrijven die sociale, ecologische en goede bestuursprincipes hoog in het vaandel hebben staan. Daarnaast maakt de fondsbeheerder ieder jaar één procent van het belegde vermogen over aan vier goede doelen. De bank krijgt zelf echter meer. Terwijl de beleggers de goede doelen één procent schenken, betalen diezelfde beleggers de bank 1,72 procent aan beheersvergoeding. (JS) Willem Hollander is voorzitter van het Nederlands Centrum van Directeuren en Commissarissen Reacties: Aan Signalen werkten mee: Twan van de Kerkhof en Jan Schoenmakers 14 MANAGEMENT SCOPE MEI

9 ONDERZOEK INTERVIEW Het Nieuwe Geven levert geld op Bedrijven geven miljarden per jaar en vele uren aan goede doelen. Met weinig moeite kan het ze net zo veel opleveren. Op zoek naar de Chief Giving Officer. Tekst Philip Dröge Illustratie Aad Goudappel De bijbel vindt dat het moet, evenals de koran. Boeddha was er helemaal voor en zelfs atheïsten doen het. Geven. Al zo lang er mensen bestaan, bestaat er bedelarij en zijn mooie zusje vrijgevigheid. Er zullen in de westerse wereld maar weinigen rondlopen die nog nooit in hun leven iets hebben gegeven aan een goed doel. Het hoort bij onze cultuur om de beurs te trekken voor minderbedeelden. Bedrijven waren tot voor kort een stuk minder scheutig. De eerste taak van een BV of NV was en is om geld te verdienen, dus de portemonnee trekken om vrijwillig afstand te doen van financiën is niet de bedoeling. Natuurlijk, er waren altijd uitzonderingen. Andrew Carnegie stelde al in 1899 een reglement op voor liefdadigheid van zijn bedrijf. Jacques van Marken, de oprichter van de Delftse Gist- en Spiritusfabriek bouwde zelfs huizen voor zijn arbeiders. Over het algemeen waren bedrijven geen filantropische instellingen. Tot een paar jaar geleden. De rel rond de Brent Spar toonde natuurlijk al aan dat consumenten zich wel degelijk interesseerden voor het gedrag van bedrijven, vooral als ze groot en beursgenoteerd waren. Een bedrijf dat in de gunst van de consument wilde blijven, moest zich niet als een hork opstellen, maar zich iets aantrekken van stemmen uit de samenleving. Maatschappelijk verantwoord ondernemen was geboren. Een belangrijk onderdeel van dit nieuwe zakendoen was bedrijfsmatige filantropie, een geweldige uitvinding. Met de juiste donatie kon een bedrijf zichzelf in één klap neerzetten als een duurzame, sociale instelling. Caring noemen ze dat aan de andere kant van de plas en ze hebben het daar tot in de puntjes geperfectioneerd. Dit caring neemt ondertussen zo n belangrijke plek in een organisatie in, dat de Cursus geven Beginner: stort een ton Veruit de makkelijkste manier van geven. Je logt in op internetbankieren en maakt een bedrag over naar een goed doel. Veel bedrijven kiezen voor deze oplossing, omdat er de minste moeite voor nodig is. Belangrijk is wel om de buitenwereld te laten weten dát je het hebt gedaan. Zoals Youp van t Hek ooit zo treffend een televisiegala voor een goed doel persifleerde: Ik ben van de Akzo, ja de Akzo. Hoe vaak mag ik zeggen dat ik van de Akzo ben? Welnu, wij van de Akzo storten een ton. Geen probleem, wij van de Akzo storten per jaar vele tonnen. Gevorderd: in natura Vrijgevigheid in natura slaat verschillende vliegen in één klap. Het is in feite een combinatie van het ouderwetse bedrijfsuitje en filantropie. Waar een bedrijf vroeger een dagje ging wandelen op de hei, gaan medewerkers nu een dag ravotten met kinderen met het syndroom van Down of maaltijden serveren aan seniele ouderen. Zelfs de directeur doet mee, uiteraard gekleed in een felgekleurd plastic jack dat speciaal voor deze gelegenheden wordt gemaakt. Nou ja, zo lang de pers aanwezig is, want het geintje moet natuurlijk niet te lang duren. Expert: branche tot branche De derde categorie is het nieuwste en werkt vaak het beste. Bedrijven helpen collega s in dezelfde branche in arme landen. De voordelen zijn legio: je brengt je kennis in de praktijk en ondertussen leer je zelf ook weer wat bij als manager. Vooral de financiële sector heeft deze manier van vrijgevigheid ontdekt. MEI

10 Foto: Team ABN Amro/Theo Ribeiro De opbrengst van de talentenjacht met medewerkers van ING, wordt gedoneerd aan The Malcolm Sargent Cancer Fund for Children De Indonesia tentoonstelling in de Nieuwe Kerk, wordt ondermeer gesponsord door de Buhrmann Nieuwe Kerk Foundation ABN Amro-medewerkers maken kunstobjecten van vuilnis in Rio de Janeiro om daklozen een kans te geven op een normale baan Fortis-medewerkers leveren een bijdrage aan ideële maatschappelijke projecten door het geven van advies en geld Veel te geven: begin een stichting Steeds meer bedrijven beginnen een stichting om hun charitatieve activiteiten te stroomlijnen. Het oprichten van een stichting heeft vele voordelen. Zo kunnen anderen ook aan jouw stichting geven, waardoor uit jouw naam ook geld van anderen wordt gegeven. Een stichting staat bovendien los van het moederbedrijf, zodat filantropische giften niet in het jaarverslag terechtkomen en voor iedereen zichtbaar zijn. Onderstaande beursgenoteerde bedrijven hebben een stichting. Fonds kapitaal in miljoenen euro s Shell Foundation (2004) 12 Alfred Heineken Fondsen Foundation (geschat) 11 Nutricia Research Foundation (Numico) (geschat) 10 ABN Amro Foundation 5 Elsevier Foundation 3,3 Buhrmann Nieuwe Kerk Foundation (geschat) 2 Fortis Foundation 2 ING Foundation onbekend Unilever Foundation for Education & Development onbekend verantwoordelijke Chief Giving Officer wordt genoemd. Uit onderzoek van Cai Steger en Cari Parsons van het Committee to Encourage Corporate Philanthropy, een club van honderd Amerikaanse bedrijven die goede doelen initiëren en financieren, blijkt zelfs dat eenderde van de giften-managers in de VS rechtstreeks rapporteert aan de bestuursvoorzitter en dat de anderen doorgaans slechts één manager verwijderd zijn van de topmanager. Maar ook Nederlandse bedrijven beginnen het te leren. Volgens onderzoek van hoogleraar corporate communication Cees van Riel van de Erasmus Universiteit heeft het maatschappelijk gedrag van een onderneming zelfs een veel grotere invloed op het imago van een bedrijf dan normale communicatie als reclame en pr. Filantropie hoort daar onlosmakelijk bij. Recent onderzoek van het Nipo ondersteunt deze theorie. Bijna de helft van de Nederlanders vindt dat een bedrijf dat een goed doel sponsort, een merk is waarmee je gezien mag worden. Tweevijfde denkt daarnaast positiever over datzelfde bedrijf, wat dat ook mag betekenen. Geen wonder dat in 2001 bedrijven bijna twee miljard euro overmaakten in de vorm van sponsoring en 249 miljoen euro gaven aan liefdadigheid. Hoeveel geven bedrijven? Wie zo nu en dan zijn chequeboekje pakt, koopt daarmee dus in feite een goed en duurzaam imago. Vooral voor bedrijven op de consumentenmarkt een aantrekkelijk vooruitzicht, het regent dan ook bedrijven die geld overmaken naar de derde wereld of het regenwoud. Maar behalve dat het goed is voor het beeld van de onderneming, zit de wens om te geven ook dieper. De grote waardecreatie van de afgelopen twee decennia heeft gezorgd voor veel personen en bedrijven die bulken van het geld - in ieder geval meer geld hebben dan ze kwijt kunnen. Doe daar wat zorgen over de toestand van de wereld en een ouderwets calvinistisch schuldgevoel bij en je hebt een bijzonder vruchtbare bodem voor filantropie. Om dezelfde reden zijn linkse partijen ook vaak het grootst in rijke gemeentes: het kost eigenlijk niks, maar je voelt je er toch enorm goed bij. Maatschappelijk gedrag heeft meer invloed op het imago van een bedrijf dan reclame Hoeveel bedrijven geven, maken ze maar mondjesmaat bekend. Dát ze aan filantropie doen, schreeuwen ze van daken. Persberichten over huizen die medewerkers bouwen in Sri Lanka, computerlessen die ze schenken aan Amsterdam-Zuidoost, moet iedereen lezen. Maar uit een eigen onderzoek in de jaarverslagen van beursgenoteerde bedrijven en het nabellen bij woordvoerders, blijkt dat de bedragen moeilijk te herleiden zijn of helemaal niet worden vermeld. Ahold bijvoorbeeld geeft in het sociaal jaarverslag slechts cijfers uit de VS. Hoeveel er in Nederland wordt uitgegeven, is niet bekend. ABN Amro geeft - zo meldt het sociaal jaarverslag - 61 miljoen euro uit aan sponsoring. Maar daar vallen natuurlijk ook marketingvehikels als het ABN Amro World Tennis Tournament en de zeiljachten bij de Volvo Ocean Race onder. De vraag hoeveel er van de 61 miljoen naar filantropie gaat, wordt niet beantwoord. Dat er een enorme pot met geld van het bedrijfsleven boven de filantropische markt hangt, is allerlei fondsen en instellingen op de goededoelenmarkt inmiddels wel opgevallen. Steeds vaker richten zij hun pijlen op bedrijven als potentiële bron van inkomsten. Wie de lectuur van een gemiddeld goed doel er op na slaat, komt onder het kopje bedrijfsleven al snel taal tegen die in een gemiddeld marketingplan van een multinational niet zou misstaan. Goede doelen willen graag partner zijn van een bedrijf om samen een win-win situatie te creeren. Lees daarvoor: wij de centen, jij de juiste uitstraling richting je klanten. Grote fondsen hebben daarbij een duidelijke voorkeur voor grote bedrijven, zo blijkt uit een rondje bellen. Net als in de rest van de economie zoeken ook in de filantropie organisaties van vergelijkbare omvang en imago elkaar op. Maar voor het aangaan van zo n verband is meer nodig dan alleen een zelfde maat. De trend is dat bedrijven graag iets doen met een goed doel dat in het verlengde ligt van hun eigen activiteiten. Cause related marketing heet dat met een modewoord en het is een slimme manier van samenwerken. Is een bedrijf goed in logistiek? Dan zoekt het een goed doel dat veel spullen moet vervoeren, bij voorkeur naar landen waar logistiek een uitdaging is. TNT doet dat. Zodoende wisselt er geld tussen gever en ontvanger, maar ook kennis en vaardigheden. Het straalt een opgerolde mouwen -mentaliteit uit, die het goed doet bij consumenten. Niet slecht in philanthrocapitalism Cause related marketing is een goed voorbeeld van wat tijdschrift The Economist recentelijk philanthrocapitalism noemde. Het weekblad betoogde dat we filantropie eindelijk eens serieus moeten gaan nemen en de infrastructuur moeten ontwikkelen om op een zakelijke manier te geven. In de VS en Groot Brittannië bestaan al beurzen waar je naar analogie van de aandelenmarkt geld kunt stoppen in goede doelen die veelbelovend zijn. Het Amerikaanse Centre for Effective Philanthropy publiceert zelfs ratings, waar bedrijven en individuen kunnen zien hoe effectief bepaalde goede doelen zijn. Filantropen - of het nu rijke individuen zijn of bedrijven - moeten zich dus meer opstellen als investeerders en minder als de partij die eenvoudigweg het geld overhandigt en dan weer andere dingen gaat doen. Een goede filantroop heeft een doel voor ogen en zet zijn geld in om dat doel te halen. Bij bedrijven ligt dat doel idealiter in het verlengde van de bedrijfsactiviteit. Dáár hebben de directie en andere medewerkers namelijk verstand van. Dáár vallen dus grote slagen te maken. Opmerkelijk genoeg zijn Nederlandse bedrijven helemaal niet zo slecht in philanthrocapitalism. DSM, maker van ondermeer voedingspreparaten, heeft zich voorgenomen het tekort aan vitamine A in de wereld terug te dringen. Dat tekort is een grote oorzaak van blindheid onder inwoners van de tropen. DSM trekt dus niet alleen de portemonnee, maar gebruikt ook de eigen expertise om te zorgen dat iedereen zijn vitamines binnen krijgt. Ook de branches in Nederland begrijpen dat kennis vaak minstens zo belangrijk is als geld. De Nederlandse banken hebben samen met enkele ministeries de krachten gebundeld in NFX, een organisatie die probeert de financiële sector in ontwikkelingslanden te verbeteren. De gedachte achter zowel het initiatief van DSM als dat van NFX is dat gerichte hulp op bepaalde gebieden een groot verschil kan maken in arme landen. Minder blinden betekent een productievere maatschappij, betere banken betekent dat lokale ondernemers toegang hebben tot allerlei financiële producten die voor ons heel gewoon zijn. Bij zowel DSM als NFX waakt een kleine staf over het initiatief, om te zorgen dat de filantropie niet verzandt in bureaucratisch gedoe, zoals in het verleden nog wel eens gebeurde bij grote instellingen als de Rockefeller Foundation. Voor veel directeuren en ondernemers is zakelijke vrijgevigheid echter niet meer genoeg. In navolging van de VS zijn ook hier steeds meer rijke personen niet te beroerd om zelf diep in het eigen vermogen 18 MANAGEMENT SCOPE MEI

11 Invisible Contribution. Visible Success. te tasten om bepaalde pet projects financieel en met raad en daad te steunen. Bill Gates is op die manier niet alleen de rijkste man ter wereld, hij is ook s werelds grootste weldoener. Hans Breukhoven is de Nederlandse kampioen van deze methode. Hij heeft een eigen weeshuis opgezet in Sri Lanka, steunt allerlei kinderfondsen en hij werft voor Cliniclowns. Breukhoven laat zijn filantropie en zijn bedrijfsmatige activiteiten makkelijk door elkaar lopen. Persberichten over zijn vrijgevigheid worden geregeld afgedrukt op papier van zijn Free Record Shop. Peter Bakker van TNT doet een aardige poging de Nederlandse Gates te zijn Schenkingen aan een goed doel zijn ook de ideale aflaat. Essenttopman Michiel Boersma gaf de helft van zijn veelbesproken bonus aan een goed doel en liet zo zien toch helemaal oké te zijn. Ook opbrengsten van rechtszaken, vorderingen en andere financiële bonussen gaan vaak naar goede doelen als een soort bliksemafleider: iemand die geld van een ander eist maar dit weer weggeeft, kan immers geen geldwolf zijn. Net als bij bedrijven is ook bij topmannen zelf geld doneren allang niet meer genoeg. Wie écht iets wil doen voor de wereld, gebruikt dezelfde talenten die zakelijk succes hebben gebracht voor de nonprofit sector. George Soros en Gates doen bijvoorbeeld actief mee met Make Poverty History, het initiatief van popster Bono van U2. Beide heren gebruiken hun kennis van financiële markten en marketing, niet alleen om geld in te zamelen, maar ook om armoedereductie op de agenda te krijgen. De twee mannen hebben ongetwijfeld ook hun PDA s getrokken: als je staatshoofden wilt bereiken, is het wel handig om hun mobiele nummers te hebben. Het wachten is op de Nederlandse Gates en Soros. Peter Bakker van TNT doet een aardige poging door zich persoonlijk in te zetten voor het hongerbestrijdingsprogramma van zijn bedrijf. Maar omdat hij een beursgenoteerd bedrijf moet runnen, heeft hij voorlopig te weinig tijd om zich helemaal op hongersnood te storten. En dat is jammer, want de filantropische wereld schreeuwt om de efficiënte benadering van een goede manager. Verhalen over mismanagement en geldverspilling zijn maar al te bekend. Een ondernemer die met vertrouwen en kunde een goed doel bij de hand durft te nemen, is goud waard. Wie neemt de uitdaging aan? Topmannen tegen de pensioengerechtigde leeftijd genoeg, maar er lijkt zich niemand warm te lopen. Is het schuldgevoel niet sterk genoeg? Onderzoek: wie geeft aan wie? Grote bedrijven geven aan grote hulporganisaties, zo blijkt uit onderzoek van Management Scope. Vooral WWF (Wereldnatuurfonds), KWF Kankerbestrijding en Plan Nederland (het voormalige Foster Parent s Plan) zijn populair onder grotere, vaak beursgenoteerde bedrijven. Alle AEX-bedrijven zoals hier vermeld, doen wel iets aan filantropie, waaronder we in deze lijst geen sportsponsoring verstaan, tenzij het gaat om gehandicaptensport. De lijst is niet uitputtend, sommige bedrijven steunen meerdere organisaties. De minimale donatie lijkt uit enkele duizenden euro s te bestaan, de bovengrens ligt bij enkele tonnen per goed doel. Een lijst met alle onderzochte bedrijven is te vinden op Bedrijf ABN Amro Aegon Ahold Akzo Nobel ASML Buhrmann DSM Fortis Getronics Hagemeyer Heineken ING KPN Numico Philips Reed Elsevier Rodamco SBM Offshore Shell TNT TomTom Unilever Vedior VNU Wolters Kluwer goede doel NFX, Kinderjury Habitat for Humanity Katrina hulpacties Education Fund Onderwijsprojecten Liliane Fonds Sight & Life (vitamine A fonds) Amnesty International, De Zonnebloem Rijksmuseum, Nieuwe Kerk SOS Kinderdorpen VU Kinderziekenhuis Plan Nederland, NFX Artsen zonder Grenzen European Society for Clinical Investigation Leger des Heils, Stichting Leergeld Xidis (aangepaste computers) Special Olympics (geestelijk gehandicapten) UNAIDS Novib, Van Gogh Museum Terre des Hommes, KWF Maarten Memorial (kankeronderzoek) WWF OneMen Xidis Nairobits Invisible Contribution Wat de toeschouwer niet ziet, merkt de skater wel degelijk. Onze kunststoffen zorgen voor optimale duurzaamheid, elasticiteit en minimale rolweerstand bij inline skates. En maken zo de weg vrij voor acrobatische hoogstandjes. Visible Success Dergelijke oplossingen ontwikkelen we samen met onze klanten in vele sectoren. De resultaten van die samenwerking mogen gezien worden: of het nu gaat om het verbeteren van processen of om het verhogen van kwaliteit. Zo dragen wij bij aan het succes van onze klanten en aan de wereld waarin we leven. 20 MANAGEMENT SCOPE CHEMICALIËN KUNSTSTOFFEN VEREDELINGSPRODUCTEN GEWASBESCHERMING & VOEDING OLIE & GAS

12 S PEAKERS WITH W ORDS OF W ISDOM D E BRON VAN DE BESTE S PREKERS, MODERATORS & DAGVOORZITTERS VOOR C ONFERENTIES, EVENEMENTEN, BEDRIJFS- EN L UNCH OF D INNER MEETINGS Vast salaris voor CFO John van den Heuvel A SSEMBLEE I NTERNATIONAAL M AASTRICHT SINDS 1985 BV S PREKERSBUREAU EXCLUSIEF Een DUO-optreden van Klaas Wilting en John van den Heuvel, een paar apart, over criminaliteit in de samenleving. Klaas Wilting Het drama Ahold is vooral een klassiek drama. Een drama dat wordt gestuurd door ondeugden als ijdelheid, hebzucht, egoïsme, vriendjespolitiek, machtsmisbruik. U kent ze wel. Ondeugden die diep in ons allemaal zitten en hun kans grijpen als we erg succesvol zijn. Of in het nauw zitten. De voormalige Aholdtop zit, in een Amsterdamse rechtszaal, vooral in het nauw. De voormalige collega s wijzen, weliswaar glimlachend, naar elkaar. Michiel Meurs (toen Chief Financial Officer) heeft min of meer bekend dat hij de regie had. En hij heeft verklaard dat hij aan de voormalige CEO Cees van der Hoeven én de voormalige baas van Europa Jan Andreae heeft uitgelegd waarvoor de dubieuze side letters, waaronder ze allebei hun handtekening hebben gezet, waren bedoeld. Beide ontkennen dat dit is gebeurd. Ook het geheugen van Andreae laat hem in de steek, hij omschrijft zichzelf als boodschappenjongen. Als ze dit overeind houden, zou Meurs wel eens de zwaarste straf kunnen krijgen. Inderdaad: het is Shakespearean. Shakespeare doet het al honderden jaren goed omdat klassieke drama s van alle tijden zijn. Maar we leren niks van ze. Dat moet binnenkort weer blijken. De Postbank meldde enige tijd terug dat het aantal particuliere aandelentransacties het afgelopen jaar is verdubbeld. Met andere woorden: de tijd is weer rijp voor nieuwe helden met mooie verhalen over eindeloze groei en bijbehorende winsten. Om dat, verwijzend naar Shakespeare, nou helemaal lijdzaam af te wachten... Laten we in ieder geval een poging doen om toch iets van het drama Ahold te leren. Bijvoorbeeld als het om de rol van de Chief Financial Officer gaat. Bij de benoeming van de CFO moeten de commissarissen voortaan nog eens goed nadenken. Bij Ahold ging het twee keer grondig mis. De eerste keer in 1993, toen werd besloten om de functies van CEO en CFO te combineren in de persoon van Van der Hoeven. Hij was CFO, werd CEO en bleef CFO. Nu is zoiets ondenkbaar. Toen was er gaan haan die er naar kraaide. Sterker nog, in de raad van commissarissen werden er grappen over gemaakt: dat is mooi, dan hebben we er twee voor de prijs van één. Hoewel wij ruim 20 jaar ervaring hebben, willen wij ons toch nog even kort aan u voorstellen. Bij Assemblee kunt u iedere gewenste spreker of dagvoorzitter arrangeren. Assemblee is ook de kortste route om een (buitenlandse) VIP spreker te boeken, mede ook omdat wij het enige sprekersbureau in de Benelux zijn, dat is aangesloten bij het Benno Baksteen Waarom vliegen veilig is Arjan Erkel Van slachtoffer tot survivor Peter R. de Vries Misdaadverslaggever IASB (International Association of Speakers Bureaus). Dit is tevens een keurmerk van kwaliteit en betrouwbaarheid. Heeft u alleen een bepaald thema, dan denken wij met u mee en doen wij passende voorstellen. Is het onderwerp Veiligheid dan kunt u denken aan het bovengenoemd duo-optreden of aan de onderstaande sprekers die dit thema van verschillende kanten belichten. BEL ASSEMBLEE VOOR SPREKERS & DAGVOORZITTERS: Drs. Willem Post American Dutchman P OSTBUS AN MAASTRICHT NEDERLAND T ELEFOON: F AX: Ayaan Hirsi Ali Europeaan van het jaar 2006 Sluit CFO s en controllers uit van prestatie-gerelateerde bonussen Daarna in Bij de benoeming van Meurs. De commissarissen hebben zich toen onvoldoende afgevraagd of Meurs de goede man was naast Van der Hoeven. Dat was hij natuurlijk niet. Als een bedrijf door een daadkrachtige, ambitieuze, risicozoekende CEO wordt geleid, moet daar een CFO naast worden gezet die zich op de controle richt. En daarbij onverzettelijk is, meteen de rvc belt als de CEO over de streep gaat. Ex-bankier Meurs wilde net zo graag deals doen als Van der Hoeven. Erger nog: Meurs interesseerde zich niet voor controle. Hij stortte zich met hart en ziel op de financiering van die eindeloze reeks overnames. Tenslotte: er moet een compleet andere beloningsstructuur komen voor CFO s en controllers. Omdat ook hun beloning vaak afhankelijk is van de prestaties van het bedrijf, of zelfs van de koersontwikkeling, zijn ze makkelijk in het kamp van de andere directeuren te trekken. Stel dat de directie-bonus afhankelijk is van een winststijging van tien procent. Begin december blijkt dat een voorraad onverkoopbare goederen moet worden afgeschreven met als gevolg dat de winststijging lager uitkomt en de bonus voor de hele directie in het water valt. Waarschijnlijk zal worden geprobeerd om de afschrijving naar januari te verplaatsen. Een CFO, of controller, die op die manier ook enkele tienduizenden euro s (waar al op gerekend was) in zijn zak kan steken, zal hier sneller in meegaan. De oplossing is simpel. Geef CFO s en controllers een fors hoger vast salaris dan de rest van de directie én sluit ze zo veel mogelijk uit van allerlei prestatie-gerelateerde bonussen. Het zal even wennen zijn binnen de directie. Maar dat spanningsveld lost zich vanzelf op als iedereen zich realiseert dat alle betrokkenen uiteindelijk profiteren van een CFO/controller die in staat wordt gesteld zijn of haar ondeugden in toom te houden. Jeroen Smit is publicist/moderator, hij schreef de bestseller Het drama Ahold, het managementboek van het jaar 2005 en was hoofdredacteur van FEM/De Week. Reacties: column MEI Tekst Jeroen Smit

13 RONDETAFEL INTERVIEW betaald door anderen. Zo betaalt een rijke particulier het jaarsalaris van een van onze medewerkers. Daarnaast zitten we met onze organisatie in een zeer bescheiden pand boven een APK-garage met als buren een vluchtelingengezin, het kantoor is gesponsord door een vastgoedbedrijf. PricewaterhouseCoopers helpt ons met de administratieve organisatie en Salesforce geeft ons softwarelicenties. Voor mij is dat het nieuwe geven. Van het CBF-keurmerk mag een organisatie op 25 procent kosten zitten. Weldoeners kritischer De geefmarkt is een onprofessionele bedrijfstak met een imago dat niet al te best is. Interview Monique van t Hek Tekst Leo Klaver Fotografie Lex Draijer Geld geven aan goede doelen is niet zo moeilijk. Er zijn genoeg projecten te vinden. Maar dat is niet wat ik wil. Ik wil zelf initiatieven opzetten, iets doen wat nog niet eerder is gedaan, zowel voor kansarme kinderen als op het gebied van cultuur of educatie. De uitspraak is van Sylvia Tóth, ondernemer en eigenaar van Tóco d Azur dat vermogende buitenlanders in Zuid-Frankrijk bijstaat, en daarnaast onder meer oprichter van de Sylvia Tóth Charity Foundation. Ze maakte deze opmerking, die illustratief is voor hoe vermogenden graag geven, tijdens een rondetafelgesprek in het Kurhuis in Scheveningen met haar, Marc Dullaert, oprichter van KidsRights en mede-eigenaar van de D&D Entertainment Group, en Hans Kamps, econoom, kroonlid SER en collegelid College Toetsing Administratieve Lasten. Wil een vermogend iemand of een bedrijf een goed doel helpen om alvast hier op aarde de ziel schoon te wassen of zijn er andere redenen? Kamps: Als bedrijf heb je een morele plicht om een deel van je winst te geven aan goede doelen. Je kunt daarin onderscheid maken tussen sponsoring en geven. Sponsor je een goed doel, dan krijg je daar in de regel iets voor terug en kun je daar als bedrijf indirect beter van worden. Bijvoorbeeld omdat het bijdraagt aan een beter imago van je onderneming. Geef je iets, dan wordt daar alleen de ontvangende partij beter van. Het maakt ook een verschil of je geeft als privé-persoon of als CEO van een beursgenoteerde onderneming. Als CEO moet je weten dat een gift ten laste komt van de winst en die moet wel zijn goedkeu- Marc Dullaert (D&D Entertainment Group), Hans Kamps (kroonlid SER) en Sylvia Tóth (Tóco d Azur) ring hebben van de aandeelhouders. Zelf geef ik als privé-persoon. En vooral aan zaken waarvoor het heel moeilijk is om geld te vinden. Een organisatie als Cliniclowns heeft het wat dat betreft veel makkelijker dan bijvoorbeeld het Aidsfonds. Slachtofferhulp vind ik een goed doel. Als ik in mijn omgeving leed zie, dan spring ik in. Dullaert: Ik ben tweeëneenhalf jaar geleden met KidsRights begonnen, een organisatie die zich richt op de meest kwetsbare kinderen zoals kindslaven, aidswezen en straatkinderen. We werken op drie continenten met kleine kindgerichte projecten. Ook proberen we de kinderproblematiek onder de aandacht te krijgen bijvoorbeeld door de jaarlijkse uitreiking van de kindervredesprijs aan een kind dat gestreden heeft voor kinderrechten. Afgelopen jaar heeft de winnaar van de nobelprijs voor de vrede, Michael Gorbatsjov, de eerste uitgereikt. Je ziet als trend dat gevers steeds kritischer worden. Ze eisen transparantie en inzicht in waar hun geld naartoe gaat. Nieuwe modellen zijn nodig om gevers te kunnen laten zien dat hun geld efficiënter, effectiever en tegen lagere kosten wordt besteed. Het businessmodel zoals gehanteerd in KidsRight garandeert de donateur dat honderd procent van de giften naar het kind gaat. Onze overheadkosten worden namelijk Als CEO moet je weten dat de gift ten laste komt van de winst Hans Kamps (SER) Tóth: Toen ik nog verbonden was aan Content werd ik evenals vele andere topmanagers gevraagd iets te doen voor het goede doel. Dat heb ik altijd gedaan. Niet als bedrijf, maar als privé-persoon. Ik gaf aan vele verschillende projecten, dan weer dit, dan weer dat. Ik had altijd het gevoel dat dat voor mij niet goed werkte. Veel beter bij mij paste het verzoek om voorzitter te worden van het Ronald McDonald Kinderfonds, met als insteek dat alle Academische Ziekenhuizen binnen zeven jaar een Ronald McDonald Huis zouden moeten hebben. En dat is ook gebeurd. Daar heb ik mij voor ingezet en daarvoor heb ik fondsen geworven. Ik heb er toen bijgezegd dat ik niet met het leed van de kinderen wilde worden geconfronteerd, daar kan ik niet goed tegen, maar het heeft heel anders uitgepakt. Natuurlijk zie en hoor ik het vele en onvoorstelbare leed van ouders en kinderen en dringt de werkelijkheid in volle hevigheid tot je door. Op basis van deze zeven jaar ervaring als voorzitter heb ik in 1996 mijn eigen Charity Foundation opgezet. De foundation werkt niet alleen voor kansarme kinderen, maar ook op het gebied van cultuur en educatie. Ik wil verschil maken in het leven van een Nederlands kind dat zelf niet in staat is om zijn of haar leven een bepaalde richting op te sturen. En maak je een verschil voor de mensen die je sponsort? Tóth: Ik denk het wel. Mijn Foundation financiert bijvoorbeeld ook een diagnosecentrum voor kinderen met ernstige en complexe neurologische problemen. In dit multidisciplinaire centrum in het Wilhelmina Ziekenhuis komen eens per week specialisten bijeen. Na afloop van de dag brengen deze specialisten hun bevindingen bij elkaar om daarna een diagnose te kunnen stellen of om een idee voor een diagnose en bijbehorende behandeling te kunnen overbrengen aan kind en ouder. Verder werkt deze manier van werken ook nog eens kostenverlagend, we doen daar op het ogenblik onderzoek naar, en zou dus heel goed in de rest van de zorg kunnen worden geïmplementeerd. Je kunt zodoende meer doen dan alleen geld geven, je kunt het ook innovatief aanwenden. Het valt mij verder wel altijd op dat mensen argwanend blijven ten opzichte van mensen die geven. Het is te gek voor woorden dat je jezelf moet verdedigen als je iets goeds doet. Geven zonder enige bijbedoeling. Dat wekt achterdocht op. Dullaert: Ik zit hier niet als vermogend mens aan tafel, maar besteed wel elke vrije minuut aan KidsRights en dus aan kansarme kinderen. Ik probeer zoveel als mogelijk mensen en ondernemingen in dit project te betrekken. Dat lukt goed. PWC bijvoorbeeld heeft de charity economy, zoals dat zo mooi heet, betrokken in haar bedrijfsstrategie. Deze strategie is gericht op het beschikbaar stellen van kennis. Het positioneert zich op deze wijze als sociaal verantwoordelijk bedrijf. 24 MANAGEMENT SCOPE MEI

14 Laat u niet verrassen door de WIA! Wist u dat u (en uw medewerkers) al 3 maanden risico lopen? De WIA is al per 1 januari ingegaan. Als u nog niets heeft geregeld, kies dan direct voor OHRA. Voor het te laat is. Bij OHRA weet u dat het direct geregeld wordt en dat biedt u direct meer voordelen: OHRA heeft een lage premie. Direct online inzicht in de dekkingen. Direct online premie berekenen. Direct offerte aanvragen via internet. Direct weten waar u aan toe bent? Kijk dan op Daar kunt u met onze interactieve adviesmodule direct de gevolgen van de WIA zien. Wilt u weten hoe OHRA u precies kan helpen? Maak dan een afspraak met één van onze adviseurs. Bel tijdens kantooruren naar: De WIA is al per 1 januari ingegaan! Zijn bedrijven niet te altruïstisch bezig met het versterken van hun eigen imago? Tóth: Ik geef als privé-persoon. Maar voor een onderneming kan het belangrijk zijn om aan een goed doel te geven om zo tegelijkertijd het imago te versterken. Het kan slim zijn om het zo aan te pakken. Een bedrijf zoekt altijd waar voor zijn geld en daar is niets mis mee. Kamps: Je vraag benadrukt de typisch Nederlandse en daarmee calvinistische benadering. In de Angelsaksische landen gaan ze daar veel gemakkelijker mee om. In Engeland is het bijvoorbeeld heel gewoon dat je als grote onderneming een uitnodiging krijgt van Prins Charles om op Buckingham Palace een kopje thee te drinken met de prins. Je kunt je dan als bedrijf inschrijven op een of meerdere charityprojecten en krijgt als een soort tegenprestatie redactionele aandacht in de Financial Times als het project zijn gewenste resultaten heeft voortgebracht. Tóth: Ik ben eens op bezoek geweest bij de prins in Highgrove. Hij nodigt grote ondernemingen uit om zo geld bij elkaar te krijgen voor het cultuurproject Mariinsky. Ik zie ons koninklijk huis nog niet zo snel cultuur van en in twee landen bijeen te brengen. Uiteraard doet de koninklijke familie in eigen land wel het nodige op het gebied van cultuur en goede doelen. De inspanningen van prinses Máxima op het gebied van het verstrekken van microkredieten vind ik geweldig. Dullaert: Zo n aanpak van Buckingham Palace past precies in het nieuwe geven. Bedrijven willen niet alleen geld geven, maar zich betrokken kunnen voelen bij het resultaat en dit ook zien. Het grappige hier is overigens wel dat Nederland aan de andere kant privaat wel heel veel geeft. Organisaties als WNF en Amnesty International halen het meeste geld uit Nederland. Dus zo erg is het in ons land met geven niet gesteld. Maar er zijn zoveel goede doelen waaraan gegeven kan worden, dat het bedrijfsleven niet zelden het spoor bijster is. Maatwerk, lage kosten en effectieve projecten laten zien, daar draait het om. Tóth: Het is alleen jammer dat zich dat niet heeft vertaald in een verdere professionalisering van de bedrijfstak. Er zijn zoveel schandalen geweest. Als je meer geld wilt krijgen van ondernemers, dan moet je eerst hun vertrouwen verdienen. Er is zoveel argwaan. Ik merkte dat bijvoorbeeld bij het Ronald McDonald kinderfonds. Bedrijven wilden soms niet aan het kinderfonds geven omdat ze dachten dat het naar McDonalds zou vloeien. Het tegendeel is waar. Al het geld gaat rechtstreeks naar het Ronald McDonald kinderfonds. Behalve dat er argwaan is, moeten goede doelen beseffen dat er veel concurrentie is. Er zijn zoveel organisaties die geld willen van een onderneming. Je kunt als filantropische organisatie marketingplannen maken tot je een ons weegt, maar als er geen vertrouwen is, kom je nergens binnen. Zoveel goede doelen, het bedrijfsleven is niet zelden het spoor bijster Marc Dullaert (D&D Entertainment Group) Marc Dullaert Hoe krijg je als goed doel vertrouwen? Dullaert: Door ondernemers of medewerkers van organisaties die geven mee te nemen naar de projecten waaraan men geeft. Zo hebben we bijvoorbeeld bedrijven meegenomen naar Johannesburg waar we een project hebben waarin zevenhonderd aidswezen geholpen worden. Maar we nemen ze ook mee naar projecten in Oekraïne of India. Een nieuw soort ramptoerisme lijkt me dat, lekker vanuit je zessterren hotel naar het leed van de wereld kijken... Dullaert, lachend: Nee dat is het zeker niet, ik begrijp je opmerking, maar het gaat om het betrekken van mensen in een project. Als je dat doet dan komt er ook meer ownership en daardoor meer fondsen. Het mes snijdt dan aan meerdere kanten. Kamps: Ik heb wel eens het idee dat ik met mijn giften een overheidstaak zit te financieren. We betalen toch belasting? De overheid geeft zo n 0,8 procent van het bnp uit aan ontwikkelingshulp. Moeten bedrijven ook zo n wettelijke verplichte norm hanteren? Kamps: Ik denk niet dat het een verplichting moet zijn. Het blijft liefdadigheid en dat kun je niet verplicht stellen. Ik geloof wel in zelfregulering. VNO-NCW zou het als richtlijn kunnen neerleggen. Dullaert: Ik denk nu even aan het bedrijf Salesforce.com, gevestigd in Silicon Valley, die hebben de één-procentsaanpak. Naar charity gaat één procent van hun tijd, één procent van hun equity en één procent van hun winst. Dat vind ik mooi. Hans Kamps MEI

15 Microfinanciering blijkt zeer effectief te zijn. Kamps: Microkredieten is voor een bank in Duitsland inmiddels een lucratieve bedrijfsactiviteit. Dullaert: Hulp kan nog effectiever worden gegeven als charitatieve organisaties in de toekomst meer gebruikmaken van elkaars backoffices. Dat scheelt een hoop geld en heeft schaalvoordelen. Ik zal het toelichten. Wie niet zoals Hans en Sylvia in hun eigen omgeving op zoek gaat naar mogelijkheden om te geven, is aangewezen op projecten. Het blijft lastig om aan goede projecten te komen. Zelf maken we gebruik van de kennis van de organisatie Wilde Ganzen. Zij screenen in het buitenland mogelijke projecten. Waarom zouden wij een duur programmadepartement opzetten als een andere organisatie dat al heeft? In de toekomst wil KidsRights meer gaan samenwerken met dergelijke organisaties. Om geld dat je krijgt goed te kunnen besteden, moet je wel je eigen zaakjes goed op orde hebben. Kun je van de wind leven? Sylvia Tóth Tóth: Als richtlijn prima, als verplichting nee. In hoeverre is filantropie effectief in het buitenland? Neem het bekende voorbeeld van het slaan van waterputten in een droog gebied. Zo n put trekt meer mensen aan waardoor het nog lastiger wordt om te overleven. Dullaert: Ik ben een pragmatisch mens. Elk kind dat je kunt redden of kunt helpen, is er een. Misschien hebben na het geven van hulp aan elke drie kinderen er twee het nog steeds niet goed, maar die ene heeft het beter gekregen. Interviewer Monique van t Hek is partner bij Profonte dat advies geeft over ideële doelen Reacties: Advertentie Deze windsurfer uit IJmuiden vindt van wel. Surfen op open zee met, pak m beet, windkracht zeven kost behoorlijk wat inspanning en energie. Kijk maar naar Linde, die geeft echt alles wat ze in huis heeft. Thuis is ze heel wat bewuster met energie. Ze is dan ook een groot voorstander van bijvoorbeeld windenergie. Net als Shell trouwens. Voor Shell is de wind een onuitputtelijke bron van energie. Niet voor niets investeert Shell honderden miljoenen in de ontwikkeling van windenergie. Samen met Nuon bouwen we aan een windmolenpark in zee, ongeveer tien kilometer uit de kust bij Egmond aan Zee. Daar is het praktisch nooit windstil. Het park gaat duurzame energie leveren aan ruim honderdduizend huishoudens. Ook voor het huis van Linde. Ontdek hoe wij mensen nu en in de toekomst van brandstof voorzien. Kijk op 28 MANAGEMENT SCOPE

16 BENOEMDE BESTUURDERS NAAM BEDRIJF FUNCTIE VORIG BEDRIJF/FUNCTIE PER Bel, van der, Michel Microsoft vice-president EMEA public sector general manager Microsoft Nederland Goldblum, Alex Eurofiber CCO regional salesmanager Shell North-West Europe Gratama van Andel, Arnold DSM CFO ad-interim vice-president finance & economics Jonge, de, Jacob Bijenkorf directeur COO Wal-Mart International Kolk, Wouter Ahold algemeen directeur Etos algemeen directeur Gall & Gall Meer Mohr, van der, Pauline ABN Amro directeur human resources directeur human resources TNT Nowak, Thomas Vodafone Nederland CFO CEO partner markets Prado, del, Charles ASM International lid RvB general manager ASM Amerika Rinsema, Theo Microsoft general manager Nederland marketing director Schat, Sipko Rabobank Nederland lid RvB CFO Rabobank Internationaal Stegge, aan de, Ton PCM CEO voormalig CEO Telfort Vierstra, Doede Nuon CFO CFO Wessanen Wagter, Han Wessanen CFO CFO Kappa Packaging Westendorp, Han ASM International lid RvB COO ASM International Front-end operations Sandd groeit zo hard dat we wel iets minder populair mogen worden. Het op één na grootste postbedrijf van Nederland. VERTROKKEN BESTUURDERS NAAM BEDRIJF FUNCTIE REDEN PER Blom, Hans Super de Boer commercieel directeur verschil van inzicht Cnossen, Wybe Menzis lid RvB persoonlijke redenen Dorhout Mees, Maarten Ahold algemeen directeur Etos persoonlijke redenen Hendriks, Joop Agis lid RvB persoonlijke redenen Hulshof, Willem Magnus Holding CEO Magnus Management Consultants verzelfstandiging Magnus Management Consultants Janssen, Daniel Fortis niet-uitvoerend lid RvB pensioen Meer Mohr, van der, Pauline TNT directeur human resources wordt directeur human resources ABN Amro Slingelandt, van, Rik Rabobank CEO Rabobank Internationaal pensioen Advertentie 31? Vierstra, Doede Wessanen CFO wordt CFO Nuon BENOEMDE COMMISSARISSEN NAAM BEDRIJF FUNCTIE HUIDIGE/VORIGE FUNCTIE PER Brentjens, Lucas Magnus Holding lid RvC voormalig CEO Exact Software Brix, Berend ASM International lid RvC partner Lesuut Finance Fentener van Vlissingen, Annemiek Heineken lid RvC voorzitter RvC SHV Holdings Hodson, Beverley Vedior lid RvC lid RvC Legal & General Group PLC Hook, Lisa Reed Elsevier lid RvC director Covad Communications James, Stuart Wolters Kluwer lid RvC CEO Mayne Group Limited Jong, de, Ad Eindhoven Airport lid RvC luitenant-generaal Koninklijke Luchtmacht King, Roger TNT lid RvC lid RvC Arrow Electronics Klaver, Piet ING Group lid RvC CEO SHV Holdings MacLaurin, Ian Heineken lid RvC voorzitter RvC Vodafone Meer, van der, Rudy Hagemeyer lid RvC voormalig lid RvB Akzo Nobel Meuter, Robert Univar lid RvC voorzitter RvB ABN Amro pensioenfonds Sobel, Cliff Aegon lid RvC voormalig ambassadeur van de VS in Nederland Swinkels, Peter Eindhoven Airport voorzitter RvC directeur Bavaria Visée, Pascal Hagemeyer lid RvC group treasurer Unilever Wernink, Thom DIM Vastgoed lid RvC voormalig bestuursvoorzitter Corio VERTROKKEN COMMISSARISSEN NAAM BEDRIJF FUNCTIE REDEN PER Baron de Meester, Paul ING Group lid RvC termijn verstreken Bourigeaud, Bernard Hagemeyer lid RvC tijdgebrek Doorne, van, Martien Eindhoven Airport voorzitter RvC gezondheidsredenen Jacobs, Aad ING Group lid RvC termijn verstreken Kalff, Jan Hagemeyer voorzitter RvC termijn verstreken Ruiter, de, Henny Wolters Kluwer voorzitter RvC termijn verstreken Voser, Peter Aegon lid RvC wordt CFO Shell Bestuursmutaties: komen&gaan MEI

17 MEI wandelgangen Foto: Sjaak Ramakers Logisch denken in business software Postbus 9400, 1006 AK Amsterdam, T: , F: , E: Ik wil weten wanneer wij moeten bijsturen Anouk van Kielberg, Financieel manager Wim Meijer Jacques van Dijk Commissarissen roeren zich Doede Vierstra Tot nu toe waren afscheidingen voorbehouden aan de gereformeerde kerk, waar de gelovigen elkaar de tent uitvochten over de interpretatie van artikel 31 van de Dordtse kerkorde. Sinds kort heeft ook het bedrijfsleven zijn eigen afscheidingsbeweging: de commissarissen van Boskalis die opstapten na een conflict met het bestuur over artikel 15 van de statuten. Het gewraakte artikel bepaalt dat het bestuur de CEO mag aanwijzen, in plaats van de raad van commissarissen. Dat druist in tegen het evangelie van Morris, zoals opgetekend in diens corporate governance-bijbel, oordeelden de toezichthouders van de baggeraar. Ouderlingen Rinus Minderhoud, Henk Benjamins, Anton Westerlaken en Rob van Loon tonen zich hiermee ongekend streng in de leer. Alleen diaken Martijn van der Vorm van grootaandeelhouder HAL blijft zitten in de kerkenraadbankjes. Maar die wil straks natuurlijk gewoon met het collectezakje kunnen rondgaan bij het goed presterende Boskalis. In een tijd waarin de meeste beursfondsen sidderen voor durfinvesteerders, durfde deze investeerder het bestuur kennelijk niet onder dwang te bekeren. Met als gevolg dat langjarig topman Rob van Gelder straks bevlekt het pluche verlaat, de geloofsbrieven van zijn opvolger Peter Berdowski reeds bij overhandiging wat modderspatten vertonen en alle nog te benaderen commissarissen het baggerbaantje in de ban zullen doen, tenzij artikel 15 wordt geschrapt. Bonus Van Halderen koppelen aan vermogen bestuurders vast te houden Ook bij Nuon doen de toezichthouders van zich spreken. In plaats van zelf op te stappen, zoals bij Boskalis, maken ze zich zorgen over de leegstroom in het management van het energiebedrijf. De onlangs vertrokken CFO Maarten Henderson vormt slechts de voorlopige hekkensluiter van een lange exodus van sleutelfunctionarissen. Tja, dat maakt het in eigen huis zoeken van een opvolger voor de zestigjarige Ludo van Halderen er niet makkelijker op. De commissarissen onder aanvoering van Wim Meijer gaan de lekstroom nu officieel onderzoeken door exitgesprekken te voeren met de vertrekkers. Alsof de opstappers hun vertrekregeling op het spel zouden willen zetten door de waarheid te onthullen. Ze zullen keurig wijzen op de politiek correcte verklaring: het ontbreken van voldoende carrièreperspectief door de afgeblazen beursgang en internationalisering van het concern. Maar de werkelijke reden zal buiten schot blijven: de sterke straling van de hoogste elektriciteitsmast van het bedrijf, oftewel de powerplay van topman Van Halderen zelf. We zijn benieuwd hoe lang Doede Vierstra, de van Wessanen afkomstige opvolger van Henderson, het uithoudt. Anders dan Henderson, ruilt Vierstra zijn functie bij een beursgenoteerd bedrijf willens en wetens in voor een concern dat niet naar de beurs gaat. Die smoes is dus bij voorbaat onbruikbaar, mocht het op een exitgesprek aankomen. De commissarissen van Nuon kunnen dan ook het best overgaan op een vorm van preventief toezicht: waarom koppelen ze de bonus van Van Halderen niet aan diens vermogen om Nuon-bestuurders vast te houden? De Nuon-topman gunt zijn managers wellicht wat meer ruimte als hun vertrekregelingen ten laste komen van het variabele deel van zijn beloning. Nuon is niet het enige bedrijf dat te kampen heeft met leegloop. Ook bij supermarktconcern Laurus verlaten de managers als ratten het zinkende schip. Bij dochter Super de Boer is commercieel directeur Hans Blom ontslagen en heeft salesmanager Rob Heesen zijn functie ter beschikking gesteld. Een en ander zou te maken hebben met het schrikbewind van algemeen directeur Money... eh... Monny Querido. Volgens een anonieme briefschrijver Jeroen Smit is aan publicist/moderator, Het Financieele hij Dagblad schreef zou de bestseller de sfeer Het slecht drama zijn, Ahold, kritiek het keihard managementboek worden afgestraft, de omzet achterblijven van het jaar 2005 en er en gesjoemeld was hoofdredacteur worden met van FEM/De de cijfers. Week. Nou, Reacties: hier hoeven de commissarissen tenminste geen onderzoek te doen naar de gang van zaken. Ze kunnen deze gewoon uit de krant vernemen, s morgens bij hun zachtgekookte eitje. President-commissaris Jacques van Dijk van Laurus doet er wijs aan het niet bij een telefoontje aan topman Harry Bruijniks te laten en de zaak tot de bodem uit te zoeken. Kwam de Ahold-zaak niet ook aan het rollen door middel van een anonieme brief?

18 INTERVIEW Bedrijven geven het meest Goede doelen ontvangen het grootste deel van hun geld uit het bedrijfsleven. In 2003: 2,3 miljard euro. pelijks waarvan zij belangrijk vinden dat het bestaat. In Nederland denkt men bij filantropie meteen aan weduwen en wezen, aan oud, ziek en zwak, maar in de praktijk gaat het vaak om andere zaken. Dat kan ook het voortbestaan van de Trans Europa Express zijn of het postzegelmuseum. Is het sponsoren van een voetbalclub filantropie? Ja, filantropie is privaat geld inzetten voor het publieke doel. Wat dat publieke doel is, wordt steeds verder opgerekt. Zo ben ik bijvoorbeeld voorzitter van een taskforce van het Innovatieplatform. Het doel van die taskforce is private middelen in te zetten voor de kenniseconomie. Ook dat is filantropie. Waar komt het geld vandaan? Dat is eenvoudig: er is nog nooit zoveel geld geweest in Nederland. Dit is de Gouden Eeuw van de filantropie. Veel mensen hebben na de Tweede Wereldoorlog met de toegenomen welvaart vermogen vergaard. De generatie die de komende twintig jaar komt te overlijden heeft veel kleinere gezinnen dan waar ze zelf uitkomen. Bovendien hebben die gezinnen het zelf ook al goed. Voor de familie is dat geld niet echt nodig, dus er is geld beschikbaar. Ouderen worden trouwens ook per definitie vrijgeviger. Intergenerationele betrokkenheid noemen we dat: het leuk vinden om nog iets achter te laten. Waarom zouden ze niet tijdens hun leven iets nuttigs doen met hun vermogen? Ook fiscaal gezien is geven aantrekkelijk. Doe je niks met je vermogen dan incasseert de overheid een groot deel van het geld na je overlijden. Het wordt dan misschien wel besteed aan snelwegen, onderzeeboten of wat dan ook. Als je je vermogen tijdens je leven besteedt aan een maatschappelijk doel, kun je het zelf bestemmen en de overheid betaalt in feite mee omdat je daarmee fiscale voordelen hebt. Dat is een trend hoor, ik heb de private bankers en de estate planners hier in de collegebanken zitten. Die moeten op de hoogte zijn van trends en maatschappelijke doelen om hun klanten goed te adviseren. Ziet u ook in het bedrijfsleven dat mensen zich bemoeien met het doel waaraan ze geld geven? Zeker, er zijn allerlei voorbeelden van bedrijven die hun werknemers een week ergens in een ontwikkelingsland laten meebouwen aan een school. Maar het gebeurt ook dichter bij huis. Zo mogen alle medewerkers van ING onder werktijd vrijwilligersprojecten doen: lezen op basisscholen, wandelen met bejaarden. Je mag er een week per jaar aan besteden. Dat gaat om een flink bedrag aan salaris. Het gaat dus niet alleen om maatschappelijke betrokkenheid? Bijna al dat soort projecten hebben ook een commercieel effect. Zo zie je dat bedrijven die richting Azië beurzen willen financieren voor studenten uit die gebieden. Die studenten kunnen zich hier ontwikkelen. Voor bedrijven speelt mee dat ze later contactfiguren ter plaatse hebben. Wat ook veel gebeurt, is twinning. Bedrijven Bronnen van giften: (2003) Bedrijven (giften en sponsoring) 43% Huishoudens 42% Goededoelenloterijen 7% 369 Bij legaat 4% 189 Vermogensfondsen 2% 111 Geldverwervende fondsen 2% 85 Totaal 100% Bron: Geven in Nederland, 2005 bedragen in miljoenen euro s Interview en tekst Ilse Engwirda Fotografie Sjaak Ramakers De doe-het-zelftrend: gevers willen heel betrokken zijn Vrijwel alle lokale sport in het weekend wordt gefinancierd door bedrijven, jaarlijks zo n 650 miljoen euro. Dat is drieënhalf keer zoveel als de 183 miljoen die werd opgehaald voor de slachtoffers van de tsunami in Zuidoost-Azië. En dan hebben we het nog niet eens over alle andere maatschappelijke doelen - veelal in - maar ook buiten Nederland die door het bedrijfsleven in stand worden gehouden. Binnen het onderzoeksproject Geven in Nederland, onder leiding van Theo Schuyt, hoogleraar filantropische studies aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, worden cijfers verzameld over het geefgedrag van Nederland. Die cijfers liegen er niet om. In 2003 kwam in totaal 5,2 miljard euro beschikbaar voor goede doelen. Legaten, fondsen en goededoelenloterijen droegen bij, maar het leeuwendeel van dat bedrag werd gegeven door huishoudens en bedrijven. Bedrijven gaven het meest: 2,3 miljard euro. Wordt Nederland idealistischer? Filantropie bestaat al heel lang in Nederland en je kunt zeker zeggen dat het groeit. Maar om idealisme en naastenliefde gaat het maar een beetje. Kenmerkend aan filantropie is dat mensen een bijdrage leveren, qua tijd of geld of beide, aan iets maatschap- Er wordt tegenwoordig meer gegeven tijdens het leven, met warme hand dus. Dat zie je terug in het geefgedrag van mensen. Naast het overmaken uit gewoonte, naar de Zonnebloem of dat soort organisaties, is er de doe-het-zelftrend: gevers willen heel betrokken zijn. Nieuwe initiatieven spelen daar op in. Net4Kids bijvoorbeeld, opgericht door Loek van den Boog, is een soort internetmarkt voor hulporgani-saties en donateurs. Je kunt op de website zelf kiezen welk project je specifiek wil ondersteunen: computerscholing in Gambia, woningen voor straatkinderen in India, een weeshuis in Nepal. Je krijgt daar ook bericht over, je kunt er zelfs op bezoek. Dan heb je ook nog de groep nieuwe rijken, bedrijfsbeëindigers bijvoorbeeld. Die hebben een fortuin verdiend en willen zelf iets aan ontwikkeling gaan doen in het buitenland. Die mensen kunnen terecht bij een koepelorganisatie die dat faciliteert. Steeds meer mensen voelen zich individueel medeverantwoordelijk voor de maatschappij. Ze willen zich persoonlijk verbinden met onderwerpen als school, culturele uitingen, het behoud van oude huizen of het laten spelen van tweede generatie Marokkaanse jongens in de Haagse binnenstad.

19 adopteren collega-bedrijven in bijvoorbeeld Oost-Europa, die ze helpen om technologische ontwikkeling door te maken. Dat is tegelijk voor hen ook een toegang tot die markt. Is filantropie daarmee onderdeel geworden van de strategie? Mijn inschatting bij bedrijven is dat heel veel giften nauwelijks beleidsmatig worden ingekaderd. Sponsoring komt meestal toevallig tot stand doordat het doel of een vereniging zelf contact zoekt. In tachtig procent van de gevende bedrijven is er geen sponsorbeleid. Dat geven, gaat dus eigenlijk nogal reactief. Behalve bij de grotere bedrijven, die proberen duidelijk hun corporate giving af te stemmen op hun strategie. Een voorbeeld daarvan is IT- en businessconsultant Ordina. Dat werkt mee aan allerlei projecten die betrekking hebben op maatschappelijke kennis. Zo doen ze bijvoorbeeld een project om het ICT-gebruik in Oost-Afrika te bevorderen en werken ze aan innovatieprojecten in de gezondheidszorg. Ook coachen medewerkers vmbo-leerlingen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Je ziet aan die ontwikkelingen dat economie en maatschappij steeds dichter bij elkaar betrokken zijn. De maatschappelijke omgeving is steeds belangrijker voor het succes van een onderneming. Daarom is het raadzaam om de omgang met de omgeving, de corporate philantropy, onderdeel te laten zijn van het strategisch beleid. In tachtig procent van de gevende bedrijven is er geen sponsorbeleid hun kinderen op school. Een groep ouders had toen berekend dat als ouders iedere maand 3,75 euro zouden bijdragen, die ontslagen niet nodig waren. Een prachtig aanbod, maar het ging niet door. De organisatie wilde het niet; openbaar onderwijs was een zaak van de overheid. Ook de politiek was er tegen: ze waren bang dat de rijken zich meester zouden maken van het openbaar onderwijs. Politici hebben de mond vol van actieve betrokkenheid van burgers, maar als burgers de portemonnee meenemen, geeft de politiek niet thuis. In Nederland kan men niet omgaan met dit soort particulier initiatief. In Engeland heeft de regering Blair een convenant gesloten met het particuliere geld, beide proberen elkaar te versterken. Hier geldt juist het omgekeerde. Als met privaat geld een kankercentrum wordt opgericht, trekt Hoogervorst een deel van zijn financiering in. Als beloning voor je betrokkenheid krijg je minder. Bent u voor het incorporeren van het publieke geld in de verzorgingsstaat? Ja. Echter: op dit moment is filantropie maatschappelijk onmisbaar en politiek onzichtbaar. De overheid moet bezuinigen, maar er is geld genoeg in Nederland. Je moet het alleen weten op te halen, en mogen gebruiken zonder daarvoor gestraft te worden. Als je niet heel snel de verzorgingsstaat gaat versterken met particulier geld, dan zoekt het particulier geld zijn weg naar eigen scholen en eigen zorginstellingen. Rijk Nederland gaat niet zitten wachten tot de overheid is uitgepraat. Motieven bij bedrijven om te geven (2004) Maatschappelijke betrokkenheid: ethische of ideële motieven 38% Het sluit aan bij de commerciële doelstellingen van ons bedrijf, marketing, concurrentievoordeel, naamsbekendheid, het heeft toegang tot nieuwe of andere contacten 29% We hebben een taak ten aanzien van de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid in onze omgeving 8% Het is goed voor het intern functioneren/intern management; bijvoorbeeld meedoen aan sponsoring van een goed doel betrekt werknemers bij hun bedrijf 2% Anders 23% Totaal 100% Bron: Geven in Nederland, 2005 Giften en sponsoring door bedrijven (2003) Sport en recreatie 845 Cultuur 516 Maatschappelijke en sociale doelen 258 Onderwijs en onderzoek 245 Gezondheid 169 Kerk/levensbeschouwing 67 Milieu, natuurbehoud en dierenbescherming 39 Internationale hulp 37 Overige 95 Totaal Bron: Geven in Nederland, 2005 bedragen in miljoenen euro s Investeren bedrijven ook meer in de maatschappij omdat de overheid steeds minder geld te besteden heeft? Door het afbrokkelen van de verzorgingsstaat gaan bedrijven meer investeren in het welzijn van hun medewerkers. De arbo-wetgeving is nu zodanig veranderd dat bedrijven de eerste twee jaar zelf opdraaien voor de kosten van zieke werknemers. Sinds die tijd hebben wij ineens goede bureaustoelen. Je ziet de occupational welfare weer wat terugkomen. Vroeger deed Philips de huisvesting van haar mensen, betaalde studiebeurzen voor de kinderen en regelde sportvoorzieningen. Als er thuis rotzooi was ging het maatschappelijk werk van het bedrijf praten. Met de verzorgingsstaat is dat verdwenen. Gezondheidszorg, huisvesting, algemeen welzijn, dat zijn zaken van economisch belang. Als de overheid daar minder aan doet, gaan bedrijven vanzelf meer verantwoordelijkheid nemen. Hoe stimuleert de politiek filantropie? Filantropie, dat is hier een politiek taboe. De overheid en de politiek weten weinig van filantropische geldstromen en zijn er huiverig voor. Weet je onder welk ministerie de controle en de beleidsmatige verantwoordelijkheid voor deze enorme geldstroom valt? Het ministerie van Justitie. Schuyt lacht smakelijk en buigt zich voorover. Weet je welke ambtenaar zich daarmee bezighoudt? Criminaliteitspreventie! Echt waar. Dat komt doordat ze filantropisch geld scharen onder het kopje goededoelenloterijen, al is dat er maar een klein onderdeel van. De overheid is in dat verband vooral bang voor Kamervragen over gokverslaving. Dat is trouwens wel hypocriet. De goededoelenloterijen brengen jaarlijks anderhalf miljard op. Daarvan is maar 375 miljoen echt bestemd voor de goede doelen, zeshonderd tot zevenhonderd miljoen gaat naar de schatkist. Weet je welke ambtenaar zich bezighoudt met filantropie? Criminaliteitspreventie! Wat is er tegen op privaat geld? Bij de overheid heerst nu eenmaal het idee dat particulier geld en de verzorgingsstaat niet samen kunnen gaan. Anderhalf jaar geleden moesten in het openbaar onderwijs in Alkmaar zeven leerkrachten ontslagen worden. Vijfduizend ouders hadden daar Managem 185x117,5 NL 4c :40 Uhr Seite 1 Advertentie Data 2006 Uittreksel Van Ekeris Expo Service B.V. Haarlem Tel. (023) halleen voor vakbezoekers *ufi approved event l FKM getest Wijzigingen voorbehouden! Messe München International. Uw toegang tot de wereldmarkt. Op het nieuwe beursterrein München INTERFORST 2006*l 10e internationale vakbeurs voor bosbouw en bostechnieken met economische vakmanifestatie en speciale shows ISPO Zomer*hl 65e internationale vakbeurs voor sportartikelen en sportmode ISPOVISION*hl Internationale vakbeurs voor Sportstyle en fashion inspired by sports EXPOPHARM Internationale pharmaceutica vakbeurs en DEUTSCHER APOTHEKERTAG In het M,O,C, ABC-SALONh Besteldagen voor avond-, bruid- en cocktailkleding MUNICH FABRIC STARTh Internationale preview stoffenbeurs International IRANCONMIN 2006 plus IranStone Teheran, Iran IFAT CHINA 2006h Shanghai, China ANALYTICA-CHINA Shanghai, China GOLF EUROPE 2006*hl 14e internationale vakbeurs voor de golfsport FAIRWAY 2006hl 12e golfbaan congres met vaktentoonstelling MATERIALICA e internationale vakbeurs voor werkstoftoepassingen, oppervlaktetechniek en product engineering INTERGEO 2006*h Congres en vakbeurs voor Geodesie, Geo Informatie en Land management EXPO REAL 2006hl 9e internationale immobiliënvakbeurs voor zakenpanden SYSTEMS 2006*hl IT.Media.Communications MODA MADE IN ITALY h Internationale schoenenbeurs HIGH END 2006 HiFi.Hometheatre.Installation MAINTAIN 2006h Internationale vakbeurs voor industrial maintenance TRANSPORT LOGISTIC CHINA 2006h Shanghai, China ELECTRONIC ASIA 2006*h Hong Kong, China 36 MANAGEMENT SCOPE MEI

20 INTERVIEW EXPERT Investeer en wees daarmee zakelijk en doelgericht. Investeren - in tegenstelling tot schenken en geven - betekent rendement halen. Dit rendement kan economisch maar ook sociaal zijn. Maak wat dit betreft goede afwegingen en stel duidelijke doelen. Sluit aan bij maatschappelijke vragen en problemen in de samenleving. Zo wordt er vraaggericht - en niet aanbodgericht - gewerkt. En werk zoveel mogelijk samen met bestaande initiatieven of organisaties. De kans op duurzaam succes is daardoor groter. Een voorbeeld is Heineken. Deze multinational heeft ervoor gekozen om te investeren in de lokale communities in de landen waar Heineken vestigingen heeft. Er wordt uitgegaan van de problemen die daar leven. Zo wordt in Afrika, in samenwerking met lokale en internationale organisaties, geïnvesteerd in HIV/Aids en in waterprojecten. Begin op kleine schaal en loop niet te hard van stapel. En focus. Versnippering is minder effectief en zal ook minder voldoening geven. Selecteer betrouwbare goede doelen en partners. Dit zijn niet altijd alleen de organisaties met een CBF-Keur of ISO-certificering. Er zijn ook goede kleine initiatieven. Werk samen met de goededoelenpartners op voet van gelijkheid. Dat geeft respect en vertrouwen en dat is nodig om positieve resultaten te behalen. Voorkom afhankelijkheid en wees dus niet de enige investeerder in het goede doel. Afhankelijkheid werkt remmend op duurzaamheid. Zorg dus van meet af aan voor een exit-strategie. Heineken heeft een waterzuiveringsinstallatie in Nigeria gebouwd die door middel van energie-efficiënte anaërobe technologie proceswater zuivert voordat het wordt teruggebracht in het ecosysteem De core business van het bedrijf moet leidend zijn in het zoeken naar organisaties of activiteiten. Als beide aansluiten, verhoogt dat niet alleen de efficiency van de investering maar ook de motivatie. Kennis, expertise en tijd zijn net zo belangrijk als geld. Het inzetten van medewerkers is wat dit betreft effectief en werkt motiverend. Verschillende internationale accountantskantoren als KPMG en PWC zetten hun kennis in bij maatschappelijke organisaties. Zo geven hun medewerkers kosteloos advies op het gebied van accountancy en organisatie. Monitoring en evaluatie van het project zorgt voor een leerproces en kan leiden tot verbetering. Zakelijkheid is net zo belangrijk bij de commerciële aanpak van het bedrijf als bij investeringen in goede doelen. Dit betekent dat het goede doel prioriteit moet krijgen en dat de medewerkers die zich ermee bezighouden autonoom beslissingen moeten kunnen nemen, vanuit een duidelijke gedelegeerde bevoegdheid. Monique van t Hek is partner bij Profonte dat advies geeft over ideële doelen Zo geef je zakelijk Wees bij de investering in goede doelen net zo zakelijk als bij de commerciële aanpak van uw bedrijf. Dertien tips om goed te geven. Tekst Monique van t Hek De investering van bedrijven in goede doelen staat in Nederland nog in de kinderschoenen. De Verenigde Staten en Engeland zijn ons ver vooruit. De oorzaak hiervan is te vinden in onze lange traditie van een verzorgende overheid. De laatste jaren is de overheid echter sterk teruggetreden en is het aantal ideële initiatieven, mede door de toenemende welvaart, sterk gegroeid. Naast particulieren, worden bedrijven steeds vaker benaderd door goede doelen organisaties. Hoe kunnen ze dit het best aanpakken? De reden waarom je aan goede doelen wilt doen, is het eerste wat een bedrijf duidelijk moet hebben. Wees daar eerlijk in: maatschappelijke betrokkenheid, meedoen met maatschappelijk verantwoord ondernemen, motivatie medewerkers, naamsvergroting, imagoverbetering, fiscale redenen. Raad van bestuur en management dienen het goededoelenbeleid volledig en actief te steunen. Als het goededoelenbeleid niet op het hoogste niveau wordt gedragen, is de kans groot dat er niets van de grond komt. Draagvlak binnen de organisatie is belangrijk. Als het goededoelenbeleid organisatiebreed wordt gedragen, is de kans op succes aanmerkelijk groter. Het bedrijf IMC (International Marketmakers Combination) pakt dat goed aan. Het heeft zich verbonden aan de Weekendschool, een project voor achterstandskinderen in zes steden in Nederland. De medewerkers van IMC geven minimaal drie maal per jaar - op zondag - les aan kinderen uit achterstandswijken. Dat ligt vast in hun arbeidscontract. De medewerkers zijn trots op het project. Coachingsprogramma van KPMG in samenwerking met de NFTE, jongeren uit de Bijlmer krijgen advies 38 MANAGEMENT SCOPE MEI

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

Voorkennis. IEX redactie

Voorkennis. IEX redactie Voorkennis 2007 Van iex-columnisten wordt méér gevraagd dan alleen het schrijven van scherpe beleggingsanalyses en diepgravende columns. Aan het eind van elk jaar krijgen ze in iexmagazine een mooi podium

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44

Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 nr. 2858 1013 ks Amsterdam Fax (020) 522 53 33 9 december 1999 E-mail info@nipo.nl Postbus 247 Internet http://www.nipo.nl 1000 ae Amsterdam

Nadere informatie

Accell Group Milennium 2003 Inkomsten* 289577 Operationele winst* 16708 Netto winst 9197 Uitstaande aandelen 48051 Totale activa 134940

Accell Group Milennium 2003 Inkomsten* 289577 Operationele winst* 16708 Netto winst 9197 Uitstaande aandelen 48051 Totale activa 134940 Totale netto winst 56.904.147.000 Totale Activa (Netto Eigen Vermogen) 2.658.133.112.000 Via www.euronext.nl uitgezocht door Peter Breda Aalberts Industries Milennium 2003 Inkomsten* 784589 Operationele

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

The good, the bad and the ugly

The good, the bad and the ugly The good, the bad and the ugly Rendement, risico en domheid Eelco Hessling Manager Retail Investor Services NYSE Euronext 2007 NYSE Euronext. All Rights Reserved. Vecon dag Amsterdam 3 april 2008 2007

Nadere informatie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie 1. Opening AGENDA Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Brill NV te houden op woensdag 13 mei 2015 om 14.00 uur ten kantore van de Vennootschap, Plantijnstraat 2, Leiden

Nadere informatie

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel z Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel Stephan Toom Inleiding Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: dit is geen eeboek om je te verleiden je aan te sluiten

Nadere informatie

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van Trading Tactics Pro de dagelijkse nieuwsbrief van TechnicalDayTrader Trading Tactics Pro nieuwsbrief@technicaldaytrader.nl TradingScreen signalen De AEX heeft vandaag opnieuw een daling laten zien, ditmaal

Nadere informatie

Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet

Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet 7 oktober 2005 - Goed bestuur zoals dat wordt beschreven in de code- Tabaksblat moet van twee kanten komen. De bedrijfsbestuurders moeten hun organisatie

Nadere informatie

Vraag C Beslist het hoofdkantoor over sponsoraanvragen of doet elke vestiging dat apart? 1. Hoofdkantoor 2. Elke vestiging apart

Vraag C Beslist het hoofdkantoor over sponsoraanvragen of doet elke vestiging dat apart? 1. Hoofdkantoor 2. Elke vestiging apart Vragenlijst Bedrijven E4053/4 TNS NIPO houdt in opdracht van de Vrije Universiteit een onderzoek over maatschappelijk verantwoord ondernemen. MKB-Nederland en VNO-NCW steunen dit onderzoek van de Vrije

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 444,55 2,53% DOW JONES 16374,76 0,14% NASDAQ CMP 4733,497-0,35% NASDAQ -100 4234,654-0,51% NIKKEI 225 17792,16-2,15%

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Datum 7 mei 2012 Tijd 14.30 uur Plaats Dorint Hotel Amsterdam Airport Stationsplein ZW 951 1117 CE Schiphol-Oost Agenda 2012 Algemene Vergadering van Aandeelhouders 1 Opening 2 Verslag van de Raad van

Nadere informatie

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Persbericht Yacht, 23 februari 2010 Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Trends en ontwikkelingen op de financiële arbeidsmarkt Door: mr.drs. E. Kolthof, Yacht, Competence

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

De kortste weg naar uw (spaar)doel

De kortste weg naar uw (spaar)doel De kortste weg naar uw (spaar)doel Veel van de leuke dingen in het leven hebben een ding met elkaar gemeen: ze kosten geld. En hoe groter uw persoonlijke wensenlijst, hoe meer geld u nodig heeft. Optimaal

Nadere informatie

Codes worden een beetje volgens

Codes worden een beetje volgens Interview door Peter Bommel Codes worden een beetje volgens de smaak van de dag gemaakt Jeroen van der Veer Codes zijn beter dan wetgeving. De voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer is stellig in zijn

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen?

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen? Financial planning voor ondernemers Heb jij al poen voor je pensioen? 1! van 12! Voorwoord De pensioenen van ondernemers zijn al langere tijd onderwerp van discussie. Terwijl in Den Haag wordt gediscussieerd

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05%

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% DOW JONES 17890,36-0,42% NASDAQ CMP 5112,19-0,2% NASDAQ -100 4514,008-0,23% NIKKEI 225 20706,15-0,31%

Nadere informatie

Duurzaamheidsbeleid Doingoood

Duurzaamheidsbeleid Doingoood Duurzaamheidsbeleid Doingoood Over Doingoood Doingoood bestaat uit 2 delen: Doingoood volunteer work (sociale onderneming) en Doingoood foundation (stichting). In al onze werkwijzen en procedures gaan

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health?

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health? jaargang 24 september 2013 Mediator Special Brilliant Failures Elke fout is een kans tot verbetering 4 Mislukken is 10 Wie wint de eerste ook een kunst Brilliant Failures Award Health? Interview met de

Nadere informatie

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49%

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% DOW JONES 18110,14 0,4% NASDAQ CMP 5055,422-0,1% NASDAQ -100 4515,265-0,22% NIKKEI 225 20058,95

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting eindrapport expertgroep Online Ondernemen Webwinkeliers te optimistisch over overlevingskansen. Op basis van data van de Kamer van Koophandel (N=26.250), een online enquête (N=500) en interviews

Nadere informatie

Het jaar 2018. Niet alleen an-

Het jaar 2018. Niet alleen an- MECC meer Met rug tegen het MECC Maastricht wordt, als de raad akkoord gaat, weer volledig eigenaar van het MECC. De tijd met de RAI aan het roer werd eigenlijk nooit wat er vooraf van werd verwacht. Het

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april.

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april. Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 503-0,54% DOW JONES 18058,69 0,11% NASDAQ CMP 5056,063 0,41% NASDAQ -100 4477,067 0,36% NIKKEI 225 20020,04-0,83%

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? -

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - Jeroen Derwall Erasmus Universiteit Rotterdam Nationaal Sustainability Congres Bussum, 16 Maart 23 AGENDA Introductie Duurzaam Ondernemen

Nadere informatie

Stichting Day for Change

Stichting Day for Change Day for Change Microfinanciering 'Microkrediet is geen panacee voor alles, er is veel meer nodig. Maar de gedachte die er aan ten grondslag ligt - niet geven maar lenen - moeten we veel breder verspreiden.

Nadere informatie

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Persmap 2015 Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Onze missie Succesvolle ondernemers hebben mensen nodig die in hen geloven en die hen de benodigde mielen ter beschikking

Nadere informatie

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt /fdmorningstar Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint se Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt AMSTERDAM, 9 maart 2010 Op een druk bezochte avond zijn in Hotel Krasnapolsky

Nadere informatie

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1 René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl Sinds giften aan culturele instellingen fiscaal gezien aantrekkelijker zijn geworden,

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP AGENDAPUNT 2 De Raad van Bestuur zal een toelichting geven op het jaarverslag van de

Nadere informatie

Beleggingsmodel Fondsen

Beleggingsmodel Fondsen Beleggingsmodel Fondsen De meest comfortabele manier van beleggen Steeds afgestemd op het actuele beursklimaat Keuze uit verschillende risico s en rendementen Gecombineerde beleggingsexpertise van ABN

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Eenvoudig beleggen met trackers

Eenvoudig beleggen met trackers Eenvoudig beleggen met trackers Rabobank Rijn en Veenstromen 14 Oktober 2010 Gertjan Dorrepaal Directoraat Private Banking Beleggingscompetence Agenda 1. Wat zijn Trackers? Explosieve groei Geschiedenis

Nadere informatie

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI Trade van de Week Meeliften op het succes van BESI Wanneer we de in Nederland genoteerde aandelen bekijken sinds de start van 2009, dan komen we toch wel tot de conclusie dat BE Semiconductor N.V. (BESI)

Nadere informatie

1 Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders TNT Express N.V.

1 Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders TNT Express N.V. AGENDA BUITENGEWONE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS TNT EXPRESS N.V. Donderdag 18 september 2014, 10:00 uur TNT Centre Taurusavenue 111, 2132 LS Hoofddorp, Nederland 1 Buitengewone Algemene Vergadering

Nadere informatie

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Kies en je wordt gekozen (Bron: Jan van Setten) Eric-Jan van den Berg Directeur Commercie Niels Herweijer - Marketeer Agenda VKG algemeen Visie toekomst adviseur Digitale

Nadere informatie

Gedragscode. Inleiding

Gedragscode. Inleiding Gedragscode Inleiding Deze gedragscode is van toepassing op alle werknemers (inclusief de directeurs) die voor een of meer van de entiteiten werken die tot de VastNed Groep behoren (VastNed Retail N.V.,

Nadere informatie

AGENDA EN TOELICHTING VOOR DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN WAVIN N.V.

AGENDA EN TOELICHTING VOOR DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN WAVIN N.V. WavinWavin N.V. N.V. AGENDA EN TOELICHTING VOOR DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN WAVIN N.V. 27 april 2011 Solutions for Essentials Agenda Agenda voor de jaarlijkse Algemene Vergadering

Nadere informatie

Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs

Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs Inleiding De Nederlandse huishoudens zijn de afgelopen decennia steeds meer gaan beleggen in effecten. Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Datum 3 mei 2011 Tijd 14.30 uur Plaats Dorint Hotel Amsterdam Airport Stationsplein ZW 951 1117 CE Schiphol-Oost Agenda 2011 Algemene Vergadering van Aandeelhouders 1 Opening 2 Verslag van de Raad van

Nadere informatie

De gegevens als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek, zijn gepubliceerd op de website van de vennootschap en luiden als volgt:

De gegevens als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek, zijn gepubliceerd op de website van de vennootschap en luiden als volgt: Onderstaand zijn de gegevens vermeld als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek betreffende mevrouw C.M.C. Mahieu, in verband met de voorgenomen benoeming van mevrouw Mahieu tot lid raad van

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

NEVIR IR AWARDS 2016. Omschrijving onderzoeksmethodiek Dutch IR Awards

NEVIR IR AWARDS 2016. Omschrijving onderzoeksmethodiek Dutch IR Awards NEVIR IR AWARDS 2016 Omschrijving onderzoeksmethodiek Dutch IR Awards De NEVIR Nederlandse Vereniging voor Investor Relations heeft in november 2015 een onderzoek laten doen door Citigate First Financial

Nadere informatie

Bindende voordrachten

Bindende voordrachten President/CEO en lid van de Raad van Bestuur Leden van de Raad van Bestuur Leden van de Raad van Commissarissen In verband met de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Philips Electronics

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank. drs. W (Wim) J. Kuijken Voorzitter raad van commissarissen De Nederlandsche Bank N.V.

De Nederlandsche Bank. drs. W (Wim) J. Kuijken Voorzitter raad van commissarissen De Nederlandsche Bank N.V. drs. W (Wim) J. Kuijken Voorzitter raad van commissarissen De Nederlandsche Bank N.V. - Deltacommissaris - Voorzitter raad van toezicht Stichting VU - Lid raad van commissarissen Woningbouwcorporatie Stadgenoot

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Stichting Leergeld Westbetuwe

Jaarverslag 2014. Stichting Leergeld Westbetuwe Jaarverslag 2014 Stichting Leergeld Westbetuwe Van de voorzitter Na onze Stichting Leergeld te hebben opgericht en koers te hebben gegeven, hebben de bestuursleden van het eerste uur, Willem-Jan Meulemans,

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

DE NIEUWE COMMISSARIS

DE NIEUWE COMMISSARIS DOSSIER TOEZICHT ONDER ZOEK Tekst Peter Rikhof Illustratie Yvonne Kroese DE NIEUWE COMMISSARIS Meer diversiteit, permanente opleiding en jaarlijkse evaluatie van het team en de individuele commissarissen.

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Vrijwel allen hier aanwezig hebben daar een bijdrage groot of klein aan geleverd. Daarom aan iedereen: Veel dank!

Vrijwel allen hier aanwezig hebben daar een bijdrage groot of klein aan geleverd. Daarom aan iedereen: Veel dank! - LET OP: ALLEEN HET GESPROKEN WOORD GELDT - Openingswoord Locoburgemeester Gehrels bij de ondertekening verzelfstandiging Haven Amsterdam op donderdag 21 maart 2013 Dames en heren, Excellentie, Het is

Nadere informatie

Meting december 2013 DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT

Meting december 2013 DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT Meting ember 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT Nederland stelt het werk van goede doelen

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

BIJLAGE 1. Samenstelling subcommissies van de raad van commissarissen. Commissies Voorzitter Leden Korte taakomschrijving

BIJLAGE 1. Samenstelling subcommissies van de raad van commissarissen. Commissies Voorzitter Leden Korte taakomschrijving BIJLAGE 1 Samenstelling subcommissies van de raad van commissarissen Commissies Voorzitter Leden Korte taakomschrijving Audit Hans de Committee Haan Risk Committee Nomination & Compensation Committee Erik

Nadere informatie

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam AGENDA Van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van VastNed Offices/Industrial N.V.

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

RExP. Retail Executive Platform. Vier topcolleges voor bestuurders & commissarissen van retailorganisaties. Het Retail Executive Platform (RExP)

RExP. Retail Executive Platform. Vier topcolleges voor bestuurders & commissarissen van retailorganisaties. Het Retail Executive Platform (RExP) RExP Retail Executive Platform Vier topcolleges voor bestuurders & commissarissen van retailorganisaties Het Retail Executive Platform (RExP) Het RExP is een besloten ledencentrum bestaande uit directieleden,

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Interview Frans Cremers Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Het beeld dat buitenstaanders van een auditcommissie hebben is niet altijd even accuraat, meent Cremers. De rol

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN Exact Online CASE STUDY HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY ONDERSCHEIDENDE KWALITEITEN LEIDEN TOT SUCCES VOOR ZOWEL ONDERNEMER ALS ZIJN

Nadere informatie

Ontdek beleggingskansen met technische analyse

Ontdek beleggingskansen met technische analyse Online Seminar Beleggen Ontdek beleggingskansen met technische analyse Bas Heijink Technisch Analist ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 10 september 2013

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 Investeren in vertrouwen Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 1 Pensioenfonds Zorg en Welzijn: het pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn Het meerjarenbeleidsplan 2011-2015 beschrijft welke

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

ondernemers B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld

ondernemers B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld Voka Kamer van Koophandel Kempen maandelijks magazine jaargang 29 nr 4 april 2014 B&R Bouwgroep Een buitenbeentje in de traditionele bouwwereld Verschijnt maandelijks (niet in juli en augustus) P. 309988

Nadere informatie

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN 205722 PERSBERICHT AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN STRUCTUURREGIME VERLATEN; STEMRECHT VERENIGING AEGON TERUGGEBRACHT AEGON N.V. is van plan

Nadere informatie

Advanced Battery Tech Inc.

Advanced Battery Tech Inc. TIP 1: Advanced Battery Tech Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten ABAT US00752H1023 Industrial Electrical Equipment Advanced Batteries (ABAT) ontwikkelt, fabriceert en

Nadere informatie

IP72 Brabants Dagblad. Analyse

IP72 Brabants Dagblad. Analyse IP72 Brabants Dagblad Analyse 01 Organisatie Bij Brabants Dagblad BV werken ongeveer 400 personen, waarvan bijna de helft bij de redactie, 100 bij advertentie-exploitatie, 70 bij oplage en 30 bij overige

Nadere informatie