Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken"

Transcriptie

1 Ondernemingen en industrie Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken Europese Commissie DIRECTORAAT-GENERAAL ONDERNEMINGEN EN INDUSTRIE

2 Ondernemingen en industrie Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken Europese Commissie DIRECTORAAT-GENERAAL ONDERNEMINGEN EN INDUSTRIE

3 Europe Direct helpt u antwoord te vinden op uw vagen over de Europese Unie Gratis nummer (*): (*) Als u mobiel of in een telefooncel of hotel belt, hebt u misschien geen toegang tot gratis nummers of kunnen kosten worden aangerekend. Meer gegevens over de Europese Unie vindt u op internet via de Europaserver (http://europa.eu). Bibliografische gegevens bevinden zich aan het einde van deze publicatie. Luxemburg: Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen, 2008 ISBN Europese Gemeenschappen, 2008 Overneming met bronvermelding toegestaan. Printed in Italy GEDRUKT OP CHLOORVRIJ GEBLEEKT PAPIER

4 INHOUD 5 INLEIDING 7 1. BEWUSTMAKING 9 KiVi Kilpailukykyä viennistä ja kansainvälistymisestä: verspreiding van informatie over diensten en instrumenten op het vlak van internationalisering 10 Centra voor de Ontwikkeling van Ondernemerschap en Technologie C.E.TE.DE-netwerk 11 Businessinfo.cz portaal voor zakendoen en export HOOGWAA RDIGE INFORMATIE 13 Programma s die koppeling van bedrijven ondersteunen: Zakelijke mogelijkheden 14 Verschaffen van informatie over buitenlandse markten: Duitse Kamers van Koophandel in het Buitenland (AHK) 15 Grensoverschrijdende samenwerking en netwerken op het gebied van informatiediensten: B2fair PROGR AMMA S VOOR PERSONEELSONTWIKKELING 17 Opleidingsprogramma s: Regionaal programma ter bevordering van de export en de internationalisering van het mkb 18 Bedrijfsprogramma s: Globaali, een evaluatie- en ontwikkelingsprogramma voor het mkb. Gemerkte deskundige dienstverlening ter ondersteuning van de internationalisering van het Finse mkb. 19 Programma s voor afgestudeerden: INOV Contacto FINI ANCIËLE ONDERSTEUNING VAN DE INTERNATIONALISERING 21 Verzekering voor kortlopende exportkredieten 22 Royaltyregeling ter ondersteuning van innovatieve nieuwe ondernemingen en bedrijfsgroei op nieuwe markten 23 Mkb en grensoverschrijdende financiering NETWERKBEVORDERING 25 Finpro-exportpartnerschap 26 Opzetten van een netwerksysteem voor mkb s ter bevordering van hun export STE UN VOOR DE INTERNATIONALISERING VAN DIENSTEN 28 PIPEnet 29 Verspreiding van gespecialiseerde diensten voor buitenlandse structuren 30 Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 3

5 7. INI TERNATIONALISERING ALS INSTRUMENT OM HET CONCURRENTIEVERMOGEN TE VERSTERKEN 31 Verhuizen of blijven: verbeter je positie - een hulpmiddel om te berekenen hoe mkb s winst kunnen behalen uit internationalisering 32 Contracten voor industrieel onderzoek en ontwikkeling (IFU) 33 Subsidieregeling ter ondersteuning van de internationalisering van bedrijven via productcertificaten INDIVIDUELE ONDERSTEUNING 35 First flight 36 Incubatieprogramma 37 Passport to export 38 PIPE GRENS GEBIEDEN EN GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING 40 Marktplaats Oostzeeregio 41 Transnationaal netwerk Ambachten in de Grote Regio 42 Econet Platform: samenwerking tussen Oostenrijkse, Tsjechische en Slowaakse mkb s binnen de driehoek Wenen-Brno-Bratislava 43 Kennis-Netwerk Nederland/Nordrhein-Westfalen INTER-NED 44 4 Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

6 VOORWOORD Dit boekje bevat een selectie van 27 nationale programma s uit het BEST-project Ondersteuning van de internationalisering van het mkb. Het project liep van november 2006 tot december 2007 en was gebaseerd op de bijdragen van een groep deskundigen uit de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en de kandidaat-lidstaten. De selectie werd gemaakt uit de meer dan 90 programma s in 23 verschillende landen, die door de deskundigen werden gepresenteerd. De diverse praktijken worden ondergebracht in negen categorieën die handelen over onderwerpen die van wezenlijk belang zijn voor de internationalisering van het midden- en kleinbedrijf (mkb): 1. Bewustmaking 2. Hoogwaardige informatie 3. Programma s voor personeelsontwikkeling 4. Financiële ondersteuning van de internationalisering 5. Netwerkbevordering 6. Steun voor de internationalisering van diensten 7. Internationalisering als instrument om het concurrentievermogen te versterken 8. Individuele ondersteuning 9. Grensgebieden en grensoverschrijdende samenwerking Belangrijkste uitgangspunt voor de selectie binnen elk van deze negen categorieën was dat de gekozen programma s een doeltreffende aanpak moesten bieden voor een of meerdere problemen die speelden binnen de desbetreffende categorie. Verder moesten de praktijken een doorlopend karakter hebben, operationeel zijn en eenvoudig kunnen worden overgedragen. Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 5

7 Dit betekent niet dat de programma s specifiek betrekking hebben op één categorie. In veel gevallen omvatten de praktijken een breder spectrum van mkb-ondersteuning, dat niet beperkt blijft tot de categorie waarin zij zijn ondergebracht. Deze en vele andere praktijken die voor dit project zijn uitgekozen, worden eveneens beschreven in de onlinecatalogus van het directoraat-generaal Ondernemingen en industrie over goede praktijken: 6 Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

8 INLEIDING Een van de grootste successen van de EU is de totstandkoming van een enorme interne markt van meer dan 450 miljoen consumenten. En buiten Europa biedt de huidige trend van globalisering, die wordt gekenmerkt door een sterke afname van handelsbelemmeringen en vervoers-, communicatie- en informatiekosten, tal van mogelijkheden. Voor veel middelgrote en kleine bedrijven (mkb s) vormen nationale grenzen nog steeds een belangrijk obstakel voor de uitbreiding van hun activiteiten. Nog altijd zijn zij grotendeels of volledig afhankelijk van de binnenlandse markt. Volgens actuele ramingen houdt slechts een vijfde van de Europese mkb s zich bezig met export en heeft niet meer dan 3% dochtermaatschappijen, filialen of gemeenschappelijke ondernemingen in het buitenland. Wat nog meer zorgen baart, is dat een aanzienlijk percentage van de Europese mkb s zelfs niet overweegt zijn activiteiten te internationaliseren, ondanks dat de desbetreffende bedrijven ook op hun eigen binnenlandse markt reeds met sterke internationale concurrentie te maken hebben. Uit onderzoeken is reeds gebleken dat er een rechtstreeks verband bestaat tussen internationalisering en betere prestaties van het mkb. Proactieve internationalisering leidt tot meer groei en concurrentievermogen en draagt bij aan de duurzaamheid van een bedrijf op de lange termijn. Ondanks de voordelen is het voor de meeste kleine bedrijven nog steeds een grote stap om de grens over te steken. Zij hebben eenvoudigweg niet de middelen en de contacten die hen kunnen wijzen op geschikte zakelijke mogelijkheden, potentiële partners en openingen op buitenlandse markten. Bovendien kunnen de financiële investeringen die nodig zijn om de internationale arena te betreden, voor een groot deel van de mkb s een belangrijk obstakel vormen. Tevens hbben de obstakels een dynamisch karakter wat inhoudt dat de moeilijkheden met de mate van internationalisering van het bedrijf meegroeien. Om dit probleem te ondervangen, hebben nationale en regionale overheden talrijke programma s ontwikkeld ter ondersteuning van de internationalisering van het mkb. Het eerste agentschap voor de bevordering van de handel werd in 1919 in Finland opgericht en jarenlang hebben steunprogramma s van de overheid zich uitsluitend gericht op de promotie van de export via instrumenten als financieringskredieten, handelsmissies, gezamenlijke handelstentoonstellingen, enz. De aard en inhoud van deze steunmaatregelen voor de export zijn met de nieuwe uitdagingen en de nieuwe veeleisende Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 7

9 omgevingen veranderd, maar deze programma s vertegenwoordigen nog altijd meer dan 70% van de steun wereldwijd voor de internationalisering van het mkb. Zulke programma s worden in deze brochure niet besproken. Hoewel deze programma s voortreffelijk zijn, de export zeer doeltreffend bevorderen en in een belangrijke behoefte van het mkb voorzien (vooral kleine en beginnende ondernemingen), hebben alle regeringen een schat aan ervaring op dit gebied en identieke of vrijwel identieke oplossingen voor hun nationale bedrijven ontwikkeld. Hiermee wordt duidelijk aangegeven dat internationalisering niet uitsluitend betrekking heeft op de export. Grensoverschrijdende samenwerking, participatie in winstgevende netwerken, het zoeken naar concurrerende productiemogelijkheden of nieuwe technologieën vormen momenteel voor het mkb belangrijke stimulansen om zich op het pad van de internationalisering te begeven. Tevens combineren internationaal opererende mkb s verschillende benaderingen in hun internationale strategie, die elkaar wederzijds ondersteunen. Hiermee wordt benadrukt dat individuele steun voor mkb s het effectiefste middel is om de internationalisering van het mkb te bevorderen. Dit betekent dat het bedrijf in kwestie volledig wordt geanalyseerd en dat er een plan op maat wordt gemaakt met daarin een reeks steunmaatregelen die soms nog verder gaan dan internationalisering. Een voorbeeld hiervan is het Go international - programma van de Oostenrijkse Federale Economische Kamer en de Oostenrijkse regering. Naast individuele ondersteuning heeft het programma als doel de internationalisering van de economie als geheel, waarbij ook rekening gehouden wordt met andere zaken als maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven of innovatie. De Ierse organisatie Enterprise Ireland heeft steunmechanismen ontworpen om aan alle behoeften van ondernemingen te voldoen, zodat zij beter worden toegerust voor internationalisering. Onderzoek heeft reeds uitgewezen dat er een nauw verband bestaat tussen innovatie en internationalisering: beide hebben een positieve uitwerking op het concurrentievermogen. Sommige landen als Noorwegen treffen nu al geïntegreerde beleidsmaatregelen en bieden programma s met daarin een combinatie van innovatie en internationalisering, zodat bedrijven hun waardecreatie en concurrentievermogen kunnen vergroten. Dit soort programma s heeft als bijkomend voordeel dat zij zich richten op bedrijven die vooral willen internationaliseren omdat zij dan betere toegang krijgen tot innovatie, geavanceerde technologie of specialistische kennis. Daarnaast bieden zij een beter platform om rechtstreeks in te spelen op een belangrijk en betrekkelijk nieuw fenomeen, bedrijven die bij de oprichting al helemaal internationaal zijn georiënteerd, ook wel «born globals» genoemd. Deze brochure wil de aandacht vestigen op het feit dat het voor Europa essentieel is het potentieel van het mkb te vergroten en meer mkb s te laten internationaliseren. Op dit terrein valt nog heel wat winst te behalen. Behalve dat het mkb meer bewust moet worden gemaakt van de noodzaak om te internationaliseren, moeten Europese nationale en regionale instellingen de voorwaarden scheppen voor een eenvoudigere en meer wijdverbreide toegang tot steunprogramma s en tot relevante en bruikbare informatie. Ook moeten interne kwesties als een tekort aan voldoende opgeleid personeel dat het proces van internationalisering kan begeleiden, en de behoefte aan directe financieringssteun worden aangepakt. Bij dit alles dient rekening te worden gehouden met de grote verscheidenheid aan bedrijven binnen het mkb; voor elk bedrijf is een individuele benadering nodig. Wil het mkb in het huidige klimaat van zeer grote concurrentie overleven, dan is internationalisering onontbeerlijk. Met deze brochure wordt beoogd de uitwisseling van kennis en de verspreiding van goede internationaliseringsprogramma s die momenteel door diverse Europese landen worden uitgevoerd, te vergemakkelijken. 8 Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

10 1. BEWUSTMAKING Europa heeft meer internationaal opererende mkb s nodig. Een groot percentage mkb s en de meeste bedrijven met minder dan tien werknemers zijn volledig gericht op de eigen lokale of nationale markt. Nog zorgwekkender is dat volgens internationale onderzoeken een groot deel van de mkb-bedrijven zelfs nog nooit heeft overwogen het internationale toneel te betreden. Uitbreiding van de activiteiten naar het buitenland wordt nog steeds als onnodig of te duur en riskant beschouwd. Internationalisering biedt echter toegang tot een groter klantenbestand, extra leveranciers of nieuwe technologieën. Doorgaans verbeteren de prestaties en nemen de duurzaamheid op lange termijn en het concurrentievermogen toe, wat het belangrijkste voordeel is van een geslaagde internationaliseringsstrategie. Pleiten voor meer internationalisering van het mkb is belangrijk. Bij bewustmaking gaat het echter niet alleen om de voordelen van internationale bedrijvigheid voor het voetlicht te brengen, maar ook om mkb s erop te wijzen dat zij kunnen profiteren van bestaande programma s die hen helpen het internationale avontuur aan te gaan. Door dit gebrek aan kennis van steunprogramma s of de verwarring als gevolg van te talrijke en elkaar overlappende steunregelingen zitten mkb s soms met de handen in het haar wanneer het tijd is de internationale arena te betreden. Dit geldt vooral voor de kleinste ondernemingen, die mogelijk de grootste behoefte aan ondersteuning hebben. Het is dus van groot belang om met deze doelgroep te communiceren. Programma s waarbij mkb s via krachtige en doeltreffende communicatie worden uitgenodigd voor hun import, export, samenwerking, enz. verder te kijken dan hun natuurlijke grenzen, moeten worden gekoppeld aan gebruikersvriendelijke systemen (bijv. een centraal aanspreekpunt) waarmee belangstelling wordt gekweekt voor mkb s die hun eerste stappen op de weg naar internationalisering zetten. Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 9

11 KiVi Kilpailukykyä viennistä ja kansainvälistymisestä: verspreiding van informatie over diensten en instrumenten op het vlak van internationalisering Het mkb in Finland is zich onvoldoende bewust van de verscheidenheid aan beschikbare internationaliseringsdiensten en -instrumenten. Het KiVi-project heeft tot doel om samen met overheids-, semi-overheids- en particuliere organisaties een platform te creëren waar informatie en contactadressen voor deze diensten worden verstrekt. Korte beschrijving van de praktijk Het KiVi-project wordt gecoördineerd door het Verbond van Finse Industrieën EK en de Centra voor Werkgelegenheid en Economische Ontwikkeling (TE-centra) in samenwerking met de Kamers van Koophandel en de Federatie van Finse Ondernemingen. Alle nationale en enkele lokale organisaties die internationalisering promoten, zijn partners in het project. Het project biedt een concept en een platform voor de organisatie van evenementen waar informatie over diensten en instrumenten op het vlak van internationalisering wordt verspreid. Elke studiebijeenkomst wordt lokaal georganiseerd en idealiter nemen alle lokale spelers deel aan de voorbereiding ervan zodat alle relevante ervaringen qua behoeften en voorkeuren van lokale ondernemingen kunnen worden meegenomen. Op nationaal niveau wordt het project gecoördineerd door een internetplatform waarop alle toekomstige evenementen staan vermeld en na afloop de bijbehorende programma s en presentaties worden gepubliceerd. Dit maakt de communicatie efficiënter en vormt een nuttig hulpmiddel voor alle lokale organisatoren. Daarnaast zijn op hetzelfde platform een aantal instrumenten beschikbaar, namelijk het projectdocument waarin het proces en de inhoud van de evenementen worden beschreven, een sjabloon voor het programma/de uitnodiging, een evaluatieformulier en een Excel-werkblad voor het analyseren van de teruggekoppelde informatie. De evenementen zelf bestaan uit een studiebijeenkomst van een halve of hele dag, waar informatie wordt verstrekt in de vorm van presentaties en vooral bedrijfscasussen en op de minibeurs in de hal waar alle belanghebbende dienstverleners met een kraam staan. Alle presentaties worden voor toekomstig gebruik op het nationale platform geplaatst. In eerste instantie het Finse mkb, maar ook vertegenwoordigers van grote bedrijven zijn welkom. In tweede instantie zijn de evenementen bedoeld voor overheids-, semi-overheids- en particuliere organisaties die de internationalisering van Finse bedrijven promoten. Severi Keinälä Senior Advisor Internationalisation of Enterprises Confederation of Finnish Industries EK Tel. ( ) Tuulikki Laine-Kangas Project Manager Employment and Economic Development Centre of South Ostro Bothnia Tel. (358-40) Met het project wordt beoogd ondernemers en vertegenwoordigers van bedrijven meer bewust te maken van de diensten en financiële instrumenten die voor internationalisering beschikbaar zijn. Tijdens de eerste ronde van studiebijeenkomsten namen personen deel aan 18 evenementen: een gemiddelde van 77 deelnemers per evenement, wat voor dit soort bijeenkomsten als heel goed wordt beschouwd. Het aantal deelnemers aan de tweede ronde is ongeveer even groot. Op de evaluatieformulieren kreeg inhoud een 4,0, organisatie en locatie kregen een 4,1 en presentaties een 3,9 op een schaal van 1 t/m 5. Over het geheel genomen kregen de evenementen het predicaat «zeer goed» en sommige afzonderlijke presentaties werden zelfs «uitstekend» genoemd. Tijdens de evaluatiebijeenkomst met de partnerorganisaties waren de beoordelingen erg goed en werd het project als zeer nuttig en heilzaam beschouwd; daarom werd een tweede ronde van studiebijeenkomsten geïnitieerd. Persoonlijke ervaringen Anne Linnonmaa, directeur van Anne Linnonmaa Ltd [Het] KiVi-project is een uitstekend middel om bedrijven voor te lichten. Verder is het uitermate interessant te horen welke ervaringen andere bedrijven op de weg naar internationalisering hebben. Er ontstaan nieuwe ideeën door te netwerken met organisaties en andere ondernemingen. 10 Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

12 Centra voor de Ontwikkeling van Ondernemerschap en Technologie C.E.TE.DE-netwerk Grotere bewustwording, betere informatievoorziening en meer organisatorische bijstand wat betreft inspanningen om goederen en diensten te exporteren. De maatregel omvat alle regio s en prefecturen van Griekenland. Korte beschrijving van de praktijk Het initiatief wordt uitgevoerd door de Centra voor de Ontwikkeling van Ondernemerschap en Technologie (C.E.TE.DE), een regionaal netwerk van organisaties zonder winstoogmerk dat wordt gecoördineerd door en onder toezicht staat van het algemeen secretariaat voor Industrie van het ministerie van Ontwikkeling. De 13 centra opereren in de hoofdstad van elke prefectuur van iedere regio en vormen een centraal aanspreekpunt voor informatie over de export van goederen en diensten, organisatorische bijstand (advies) en activiteiten ter ondersteuning van de export. De verstrekte informatie wordt gewoonlijk gerangschikt in informatie-eenheden die een exportinstrumentarium vormen. Verder stimuleren de centra groepen bedrijven die exportactiviteiten willen en kunnen ontplooien, gezamenlijk hun goederen en diensten op internationale markten te promoten. Dit wordt bewerkstelligd in coördinatie en samenwerking met de Griekse Raad voor Buitenlandse Handel (HEPO). Vooral mkb s en in het bijzonder kleine en zeer kleine bedrijven die nog geen exportactiviteiten hebben ontwikkeld, zich op de export beginnen te richten of laten uitrekenen welk percentage van hun jaaromzet op het conto van kleinschalige export kan worden geschreven. Deze verschillen per prefectuur. Officiële collectieve resultaten zijn nog niet beschikbaar. Dit is een krachtig en flexibel initiatief met gedecentraliseerde activiteiten die plaatsvinden binnen een specifiek maar niet strak kader. In elk afzonderlijk centrum kan daarbij worden voortgebouwd op en geprofiteerd van lokale vergelijkende voordelen. De maatregel wordt toegejuicht en gesteund door alle belangrijke spelers zoals het ministerie van Ontwikkeling, lokale autoriteiten, beroepsorganisaties, de media en, het allerbelangrijkst, door het mkb zelf. Ministry of Development General Secretariat of Industry 119, Mesogeion Avenue GR Athens Tel. (30-210) Fax (30-210) Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 11

13 Businessinfo.cz portaal voor zakendoen en export Het kan voor een mkb-bedrijf moeilijk zijn relevante informatie te zoeken en daar toegang toe te krijgen. Het mkb beschikt over onvoldoende middelen en er zijn te veel overheidsinstellingen en NGO s betrokken bij de informatievoorziening en dienstverlening. Verder wordt er niet gerefereerd aan een overkoepelende of gezamenlijke agenda, omdat geen enkele instelling daarvoor verantwoordelijk is. Het portaal BusinessInfo.cz is hoofdzakelijk ontworpen voor Tsjechische bedrijven. Buitenlandse mkb s kunnen er echter ook informatie vinden over het ontplooien van bedrijfsactiviteiten in Tsjechië. Korte beschrijving van de praktijk BusinessInfo.cz is een officieel internetportaal voor zakendoen en export. Het is een centraal aanspreekpunt met als URL Op het portaal is informatie te vinden van overheidsinstanties en niet-gouvernementele organisaties en Kamers van Koophandel. Er is een heel scala aan informatie beschikbaar, in elektronische vormen die deels gemakkelijk te gebruiken en deels nogal complex zijn. Afzonderlijke mkb s. Speciale doelgroep: exportbedrijven - beginners. Elk jaar verdubbelt het resultaat ten opzichte van het voorgaande jaar. Aantal bezoekers 2002: per maand 2003: per maand 2004: per maand 2005: per maand 2006: per maand Aantal geregistreerde gebruikers 2002: : : : : Gebruikerstevredenheid: elk jaar meer dan 7,5 (op 10 punten). Radek Ježdík Czechtrade Tel. (420) Michal Sontodinomo Czechtrade Tel. ( ) Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

14 2. HOOGWAARDIGE INFORMATIE Dit wordt in mkb-enquêtes en -onderzoeken herhaaldelijk genoemd als een van de grootste punten van zorg van toekomstige of ontluikende internationale mkb s. Veel bedrijven, vooral de kleinste ondernemingen en firma s die de eerste fasen van het internationaliseringsproces doorlopen, ontberen de middelen en expertise om zicht te krijgen op zakelijke mogelijkheden in het buitenland, potentiële partners, buitenlandse bedrijfspraktijken, importvoorschriften, normen en productspecificaties, weten regelgeving, verkoopeisen, enz. Om het aantal internationaal opererende mkb s te vergroten, is het van wezenlijk belang eenvoudiger toegang tot dit soort informatie te verschaffen, zodat het bedrijf de relatief hoge aanloopkosten en risico s van zijn internationale avontuur zo veel mogelijk kan beperken. De beschikbaarheid van deze relevante informatie is fundamenteel voor de besluitvorming van mkb s, omdat die hen in staat stelt een internationaliseringsstrategie te formuleren. De verstrekking van relevante informatie aan het mkb over internationalisering bestrijkt een heel groot terrein. In deze brochure willen we er drie aspecten uitlichten: programma s die koppeling van bedrijven ondersteunen; het verschaffen van informatie over buitenlandse markten; grensoverschrijdende samenwerking en netwerken op het gebied van informatiediensten. Hieronder worden drie afzonderlijke praktijken beschreven die als hoofddoel hebben zeer effectieve en hoogwaardige informatie te verstrekken die rechtstreeks door de deelnemende mkb s kan worden gebruikt. Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 13

15 Programma s die koppeling van bedrijven ondersteunen Zakelijke mogelijkheden Het programma Zakelijke mogelijkheden werd gelanceerd met als doel ondernemers eenvoudiger toegang tot informatie over nieuwe zakelijke en exportmogelijkheden en de internationalisering van diensten te verschaffen. Het kan worden toegepast in elk geografisch gebied in Tsjechië. Korte beschrijving van de praktijk Exportmogelijkheden die via kantoren van CzechTrade in het buitenland, Tsjechische ambassades en onlineformulieren op de website van CzechTrade zijn verkregen, worden in de interne databank verzameld, naar het Tsjechisch vertaald, per sector gerangschikt en vervolgens op de website gepubliceerd. Wanneer een concreet en specifiek verzoek van een buitenlandse onderneming wordt ontvangen, wordt een lijst van bestaande Tsjechische fabrikanten geraadpleegd en krijgt de aanvrager een lijst met potentiële Tsjechische leveranciers toegestuurd. Mkb s, bedrijven die willen exporteren. Kwantitatieve resultaten: ieder jaar worden er ongeveer exportmogelijkheden/-aanvragen van buitenlandse bedrijven, aanbestedingen en 700 aanbiedingen gepubliceerd. Het aantal bezoekers van de website varieert naar schatting van tot per maand. Er is geen volledige informatie over het aantal succesvolle gevallen, d.w.z. contracten die op basis van gepubliceerde en/of verwerkte informatie zijn gesloten, omdat deze gevallen slechts bij een beperkte groep respondenten zijn gevolgd. Jana Falathová CzechTrade Czech Trade Promotion Agency Dittrichova 21 CZ Prague Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

16 Verschaffen van informatie over buitenlandse markten Duitse Kamers van Koophandel in het Buitenland (AHK) Het AHK-netwerk biedt informatiediensten en adviezen voor het mkb met betrekking tot externe markten wereldwijd. Korte beschrijving van de praktijk Er zijn ongeveer 120 kantoren van de Duitse Kamers van Koophandel in het Buitenland (AuslandsHandelsKammer AHK) in 80 landen op elk continent. Meestal gaat het om onafhankelijke instellingen die een groot deel van hun inkomsten verwerven met hun dienstverlening. De diensten van deze instellingen behelzen informatie over import- en exportvoorschriften, douanerechten, investeringsomstandigheden in het buitenland, valutaregelingen, marktmogelijkheden en verkoopstrategieën voor Duitse bedrijven. Zij adviseren ondernemingen op locatie en helpen hen internationale zakelijke contacten te leggen. De basisinformatie is gratis maar voor een uitgebreide analyse en een specifiek advies op maat moet worden betaald. Daarnaast vormen zij het eerste aanspreekpunt en een belangrijke intermediair voor bedrijven in het gastland die in Duitsland zaken willen doen. Tegelijkertijd vervullen de AHK s taken die voor de Duitse regering van belang zijn en die anders door overheidsinstellingen zouden moeten worden verricht. Het grootste voordeel is dat mkb s ter plaatse van een lokale Duitse organisatie deskundig advies en vakinhoudelijke informatie over externe markten kunnen krijgen. Exporterende mkb s in het buitenland kunnen kan dan ook permanent een beroep doen op ondersteuning vanuit het thuisland. De diensten die de AHK s op het gebied van buitenlandse handel verlenen, zijn vooral nuttig voor mkb s zonder eigen exportafdeling. Exporterende en geïnteresseerde Duitse bedrijven, vooral mkb s. AHK s bemiddelen ongeveer bedrijfscontacten per jaar. Zij zijn geïntegreerd in de economie van het gastland en kunnen perfecte zakelijke mogelijkheden bieden dankzij hun contacten in het lokale bedrijfsleven. Dit blijkt uit het feit dat ondernemingen bij deze handelskamers zijn aangesloten, waarvan twee derde niet-duits is. Vanaf 2006 is het nieuwe dienstverleningsconcept DEinternational (www.deinternational.de) ontwikkeld. Onder deze naam bieden de AHK s hun basisdiensten wereldwijd op meer vergelijkbare wijze aan en breiden zij hun speciale dienstverlening uit. Bovendien hebben zij door samenwerking met nog meer partners de bevordering van buitenlandse handel aan hun dienstenpakket toegevoegd. De diensten van DEinternational zijn divers, flexibel en op maat gemaakt om te voorzien in de bijzondere behoeften van bedrijven van verschillende omvang en uit verschillende sectoren. Voor het Duitse mkb betekent dit een betere markttoegang, een sterkere klantgerichtheid en een grotere transparantie en waarde van het netwerk. Persoonlijke ervaringen Jörg Fischer, Knöpfle & Fischer Fensterbau OHG, Blumberg Tijdens een onderzoeksreis naar Dublin en Cork in november 2005 kreeg ik een eerste overzicht van de interessante Ierse markt. De presentatie van de Kamer van Koophandel in het Buitenland in Dublin was professioneel, actueel en heel praktisch. Ik wil in de toekomst graag weer met deze kamers samenwerken. Deutscher Industrie- und Handelskammertag (DIHK) International Economic Affairs Breite Strasse 29 D Berlin Tel. (49-30) Fax (49-30) Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken 15

17 Grensoverschrijdende samenwerking en netwerken op het gebied van informatiediensten B2fair B2fair is een ondersteunend instrument op het gebied van samenwerking en koppeling van bedrijven. Het omvat alle mkb s in heel Europa en staat open voor alle ondernemingen. Korte beschrijving van de praktijk Internationale samenwerking wordt steeds belangrijker als middel om toegang tot buitenlandse markten te krijgen. Met name vormen internationale handelsbeurzen een doeltreffend platform voor ontmoetingen tussen bedrijven, omdat zowel exposanten als bezoekers daar aanwezig zijn en goed voorbereide ontmoetingen tussen bedrijven een meerwaarde voor beide ondernemingen kunnen betekenen. Talrijke mkb s ontvangen verzoeken van buitenlandse bedrijven die met hen in contact willen komen. B2fair biedt de mogelijkheid het bedrijfsprofiel te controleren, de ontmoetingen voor te bereiden, de mkb s op handelsbeurzen te vergezellen en hen te voorzien van marktkramen, tolken en andere diensten. Deze maatregel is gebaseerd op een onlinedatabank en informatie over evenementen. Europese ondernemingen kunnen hun bedrijfsprofiel op het Internet plaatsen en dat profiel tijdens internationale handelsbeurzen in Europa aan dat van andere ondernemingen koppelen. De betrokken bedrijfsorganisaties (B2fair-partnernetwerk) kunnen daarbij helpen. B2fair wordt beheerd door het Euro Info Centrum Stuttgart en het Euro Info Centrum Luxemburg en werd opgestart door de Europese Commissie. Enkele voordelen van dit instrument: een internationaal netwerk met meer dan dertig partners; een duurzaam Europees project dat door de Commissie wordt medegefinancierd; veel ontmoetingen tussen bedrijven en een grote klantentevredenheid; lagere deelnemersbijdrage; zeer effectieve pr tijdens een internationale handelsbeurs. Bedrijven uit binnen- en buitenland in alle sectoren. b2fair Management Board: Jürgen Schäfer Enterprise Europe Network Heilbronner Strasse 43 Postfach D Stuttgart Tel. (49-711) Fax (49-711) Ongeveer bedrijven hebben deelgenomen aan tien internationale handelsbeurzen als de Hannover Messe, de ELMIA in Zweden, de Midest in Parijs, de AMB in Stuttgart, de MSV in Brno en de HI Industri in Herning. Er werden meer dan ontmoetingen tussen bedrijven georganiseerd, waarvan 30% als een goede eerste ontmoeting werd aangemerkt. De deelnemers vullen direct na de ontmoetingen en ca. zes maanden later een vragenlijst in. Persoonlijke ervaringen Bernhard Traube, Alfred Bolz Gerätebau GmbH, Argenbühl Eisenharz B2fair heeft ons enkele waardevolle contacten opgeleverd die tweemaal tot een concrete samenwerking met een ander bedrijf hebben geleid. Onze Slowaakse partner heeft ons onlangs een bezoek gebracht. We doen graag nog eens een beroep op de diensten van B2fair. Sabrina Sagramola Enterprise Europe Network 7 rue Alice de Gasperi L-2981 Luxembourg Tel. (352) Fax (352) Ondersteuning van de internationalisering van het mkb Selectie van goede praktijken

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Werkgelegenheid & Europees Sociaal Fonds Werkgelegenheid sociale zaken Europese Commissie 1 Eures: uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Bent u op zoek

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij medegefinancierd door Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij zijn een duurzame en efficiënte

Nadere informatie

COHESIEBELEID 2014-2020

COHESIEBELEID 2014-2020 GEÏNTEGREERDE TERRITORIALE INVESTERING COHESIEBELEID 2014-2020 De nieuwe wet- en regelgeving voor de volgende investeringsronde van het EU-cohesiebeleid voor 2014-2020 is in december 2013 formeel goedgekeurd

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Workshop 1 Vergroten van productiviteit, werkgelegenheid en economische groei in steden en gemeenten

Workshop 1 Vergroten van productiviteit, werkgelegenheid en economische groei in steden en gemeenten Workshop 1 Vergroten van productiviteit, werkgelegenheid en economische groei in steden en gemeenten Workshop sessie 1a Steden, innovatie en regionale ontwikkeling Samenvatting van de rapporteur 27-11-1998

Nadere informatie

Jeugd in beweging: Europa steunt jongeren

Jeugd in beweging: Europa steunt jongeren Jeugd in beweging: Europa steunt jongeren STUDEER TRAIN WERK DOE MEE INNOVEER JE RECHTEN LEER BEWEEG VRIJWILLIGER CREËER in EUROPA Noch de Europese Commissie, noch enige persoon die optreedt in naam van

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

De toekomst van handelsmissies

De toekomst van handelsmissies De toekomst van handelsmissies 1 Deze rapportage is een uitgave van het lectoraat International Business. Lectoraat International Business School of Business, Media en Recht Windesheim Campus 2-6 Postbus

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering

Ondernemingsfinanciering Een beknopt overzicht van de financieringsmogelijkheden die de overheid u kan bieden. Ondernemingsfinanciering Introductie Als ondernemer moet u snel en eenvoudig kunnen zien hoe de overheid kan helpen

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 6.11.2006 COM(2006) 661 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

DHK: subsidieregeling voor Demonstratieprojecten, Haalbaarheidsstudies en Kennisverwerving

DHK: subsidieregeling voor Demonstratieprojecten, Haalbaarheidsstudies en Kennisverwerving Subsidieregeling DHK: ondersteunt MKB ondernemingen bij export en internationalisering in 3 soorten landen De DHK-regeling staat open voor 88 landen. Afhankelijk van het land en het beschikbare budget

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze.

Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Dienstenwijzer Geachte cliënt, Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening gebruik te maken, weet u waar u aan toe bent en wat wij

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

ETFAM INTERNATIONAL BUSINESS DEVELOPMENT CENTRE WORKSHOP & TRAINING SERVICES

ETFAM INTERNATIONAL BUSINESS DEVELOPMENT CENTRE WORKSHOP & TRAINING SERVICES INTERNATIONAL BUSINESS DEVELOPMENT CENTRE WORKSHOP & TRAINING SERVICES MAART, 2010 ETFAM INTERNATIONAL - BUSINESS DEVELOPMENT CENTRE INLEIDING Het, in het kort ETFAM-BDC, biedt verschillende ondersteunde

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

la mondi- ale Euro- part- ner

la mondi- ale Euro- part- ner la mondiale Europartner BUSI- NESSBedrijfsactiviteiten en kerncijfers van Europartner Geïnde premies 2008 2009 295 M 597 M 2010 826 M 2013 1097 M 1693 M 2200 M 2008 2009 295 M 597 M 2010 826 M 2013 1097

Nadere informatie

ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens"

ENTRY2MARKET biedt u aan Groeikansen over de grens ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens" Denkt u al na over internationaliseren? Weet u niet waar u moet beginnen? Starters International Business Gratis coaching door Experts Wat is Starters

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99 Dienstenwijzer Wet op het financieel toezicht december 2014 De Regt assurantiën v.o.f., handelend onder de namen De Regt adviesgroep, De Regt assurantiën, De Regt adviseurs, De Regt pensioenadviseurs,

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

Canon Essential Business Builder Program. Combineert alles wat u nodig hebt voor zakelijk succes

Canon Essential Business Builder Program. Combineert alles wat u nodig hebt voor zakelijk succes Canon Essential Business Builder Program Combineert alles wat u nodig hebt voor zakelijk succes Essential Business Builder Program Introductie Het runnen van een drukkerij is een uitdaging. De activiteiten

Nadere informatie

Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2014-2020) (Europees Globaliseringsfonds)

Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2014-2020) (Europees Globaliseringsfonds) Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2014-2020) (Europees Globaliseringsfonds) Met behulp van het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) kan de Europese Unie steun verlenen

Nadere informatie

Internationaliseringsdesk regio Zwolle

Internationaliseringsdesk regio Zwolle Internationaliseringsdesk regio Zwolle Rapportage over de mogelijke behoefte aan een internationaliseringsdesk/duitslanddesk voor de regio Zwolle Lectoraat International Business Kenniscentrum Strategisch

Nadere informatie

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Wat zijn de taken van Europese ondernemingsraden? Europese ondernemingsraden (EOR s) zijn organen die de Europese werknemers

Nadere informatie

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche ASSOCIAZIONE SEED (ZWITSERLAND) Opgericht in 2007 Rechtsvorm Sector Werkgebied Sector Website Vereniging Dienstverlener voor sociale verenigingen/sociaal

Nadere informatie

Nieuwe kansen in roerige tijden!

Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe klanten? Omzet vergroten? Winstgevendheid vergroten? Samen de regio en het MKB versterken? Banken verstrekken steeds moeilijker werkkapitaal. Het risico van ondernemers

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

AANGENOMEN TEKSTEN. gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0553 C8-0332/2015),

AANGENOMEN TEKSTEN. gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0553 C8-0332/2015), Europees Parlement 2014-2019 AANGENOMEN TEKSTEN P8_TA(2015)0438 Beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering: aanvraag van Finland - EGF/2015/005 FI/Computerprogrammering

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds medegefinancierd door het Europees Sociaal Fonds zijn een duurzame en efficiënte manier om te investeren in de groei

Nadere informatie

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Rapport Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Drie afbakeningen van het MKB Oscar Lemmers Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Er waren geen

Nadere informatie

Doe veilig zaken het is gedekt!

Doe veilig zaken het is gedekt! Doe veilig zaken het is gedekt! Vooruitgang brengt altijd risico s met zich mee Frederick B. Wilcox Waar ligt u s nachts wakker van? Zorgen over niet betaald worden? Geen bankkrediet verkrijgen? Cashflow

Nadere informatie

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE istock Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE Overzicht van het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie 2014-2020 Klimaat Wat is het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie? De Europese staatshoofden

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

EUROPESE ERECODE INZAKE FRANCHISING. Voorwoord

EUROPESE ERECODE INZAKE FRANCHISING. Voorwoord EUROPESE ERECODE INZAKE FRANCHISING Voorwoord Elke Nationale Franchise Vereniging of Federatie, aangesloten bij de Europese Franchise Federatie, heeft meegewerkt aan het tot stand komen van deze Erecode

Nadere informatie

Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ONTWERPVERSLAG

Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ONTWERPVERSLAG PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ACP-UE/101.868/B 19.3.2015 ONTWERPVERSLAG over de financiering van de investeringen en de handel, met

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU.

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU. Europese Commissie Brussel, 30.06.2004 C (2004)2042 fin Betreft: Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Het dienstverleningsdocument U heeft als onze (potentiele) relatie recht op een gedegen, onafhankelijk en duidelijk advies alsmede een goede begeleiding. En dat is ook precies

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds 2 medegefinancierd door het Cohesie Fonds zijn een duurzame en efficiënte manier om te investeren in het versterken van economische,

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

100% dienstverlening in Europa

100% dienstverlening in Europa Ministerie van Economische Zaken 100% dienstverlening in Europa Wat ondernemers moeten weten over de Dienstenrichtlijn December 2009 Vanaf 28 december 2009 * Betere toegang tot 30 Europese landen * Formaliteiten

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Informatiebrochure voor de consument van FlexGarant Assuradeuren in het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT).

Informatiebrochure voor de consument van FlexGarant Assuradeuren in het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT). Informatiebrochure voor de consument van FlexGarant Assuradeuren in het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT). Inleiding Op de activiteiten van ons kantoor is de Wet Financieel Toezicht van toepassing.

Nadere informatie

OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME

OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME OVERZICHT VAN DE DIRECT ASSISTANCE GRANT SCHEME Promoting Trade and Investment Globally PRESENTATOR: KIRK C.N. BROWN, SENIOR GRANT ADVSIOR (JULY 10, 2013) Who We Are Caribbean Export Development Agency

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743 Om als bedrijf concurrerend te blijven is het van belang voortdurend te ontwikkelen. Hierbij is het betreden van nieuwe markten, samenwerken met andere bedrijven en investeren vaak noodzakelijk. Dergelijke

Nadere informatie

De Europese Investeringsbank in kort bestek

De Europese Investeringsbank in kort bestek De Europese Investeringsbank in kort bestek Als bank van de EU bieden wij financiering en expertise aan gezonde en duurzame investeringsprojecten binnen en buiten Europa. De 28 EU-lidstaten zijn onze aandeelhouders,

Nadere informatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie Hoe SCHERP mag advies zijn? VDB Advocaten Notarissen. Zo zien wij het. Onze juridische adviezen geven scherp aan wat de grenzen van het speelveld

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

TOEGANG TOT FINANCIERING

TOEGANG TOT FINANCIERING TOEGANG TOT FINANCIERING Opzet van de enquête De toegang tot financiering is essentieel voor het welslagen van een onderneming en een belangrijke factor voor economische groei in Europa na de economische

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende visie op arbeid Traditionele organisatie modellen zijn

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector

Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector I. Inleiding Sinds de Europese sociale partners meer dan tien jaar geleden, op 16 juli 2002,

Nadere informatie

Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V.

Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V. Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V. Marc Padberg Den Haag 11 Juni 2014 Inhoudsopgave Regelgeving en belastingen in Vietnam Op welke manieren investeren in Vietnam Stappen voor het starten

Nadere informatie

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger.

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger. Voorwoord De Nederlandse advies- en ingenieursbranche levert innovatieve en duurzame oplossingen voor de Nederlandse en internationale samenleving. De branche is bepalend geweest voor het ontstaan van

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Kent, een geweldige plek om zaken te doen

Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent is de beste plek om zaken te doen in het Verenigd Koninkrijk. Gelegen in Zuidoost-Engeland is Kent de regio die het dichtst bij het vasteland van Europa ligt.

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Persmap 2015 Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Onze missie Succesvolle ondernemers hebben mensen nodig die in hen geloven en die hen de benodigde mielen ter beschikking

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl

bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl welkom bij CRMCompany CRMCompany is een jong bedrijf boordevol ervaring. Vanuit onze vestiging in Oost Nederland bedienen wij de

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Reglement Oproep van mei 2013 A) Ondernemingen die in aanmerking komen Elke onderneming die aan volgende voorwaarden voldoet, kan zich, met oog op de toepassing

Nadere informatie

Lidmaatschappen en registraties Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn:

Lidmaatschappen en registraties Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn: Dienstverleningsdocument Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht tot dienstverlening onderstaande

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR essc-sport project www.eose.org 1 De uitdagingen van de Sport- en Beweeg sector De Sport en

Nadere informatie

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor Dienstenwijzer U bent van plan de zorg voor uw voorziening(en) toe te vertrouwen aan ons kantoor, of heeft reeds een of meer voorziening(en) toevertrouwd aan ons kantoor. U kunt ervan overtuigd zijn dat

Nadere informatie

Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie

Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie Managementsamenvatting/advies: Meetlat met toetscriteria Toetscriterium 1. Kansen en bedreigingen, behoefte- en omgevingsanalyse Door een analyse te maken

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

1 Hoe liggen de verhoudingen tussen funder/financier en de overheid?

1 Hoe liggen de verhoudingen tussen funder/financier en de overheid? 18 december 2014 FAQ s informatiebijeenkomst nieuwe aanbieders van mkb-financiering Op 10 november heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden voor ongeveer 70 geïnteresseerden in de oproep tot het

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie