Voorstel voor een nieuwe invulling van de PACT dienstverlening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorstel voor een nieuwe invulling van de PACT dienstverlening"

Transcriptie

1 Voorstel voor een nieuwe invulling van de PACT dienstverlening Project : SURFworks Projectjaar : 2009 Projectmanager : Maurice van den Akker Auteur(s) : Maurice van den Akker Opleverdatum : juni 2009 Versie : 2.0 Samenvatting SURFnet wil in 2009 de dienst PACT (Programma voor de Accreditatie van CERTs) meer laten aansluiten op de behoeftes van de Computer Emergency Response Teams (CERT) van aangesloten instellingen. Bijgaand rapport beschrijft de context rondom de huidige PACT dienstverlening en doet een voorstel voor de nieuwe vorm en inhoud van PACT.

2 2 Colofon Programmalijn : Stimulering gebruik & support Onderdeel : Beveiliging Activiteit : 7.1 Deliverable : Geschreven voorstel voor een nieuwe invulling van de PACT dienstverlening Toegangsrechten : Publiek Externe partij : S-cure Dit project is tot stand gekomen met steun van SURF, de organisatie die ICT vernieuwingen in het hoger onderwijs en onderzoek initieert, regisseert en stimuleert door onder meer het financieren van projecten. Meer informatie over SURF is te vinden op de website (www.surf.nl).

3 3 4 dingen die je moet weten over het voorstel voor een nieuwe invulling van de PACT dienstverlening Context SURFnet wil in 2009 de dienst PACT (Programma voor de Accreditatie van CERTs) meer laten aansluiten bij de behoeften van de CERT teams van aangesloten instellingen. Wat is het? Het voorstel is in de vorm van een rapport, waarbij de huidige PACT dienstverlening wordt geanalyseerd en vervolgens een aanbeveling voor een nieuwe vorm en inhoud van PACT wordt gedaan. Voor wie is het? Het voorstel is bedoeld voor de verantwoordelijken binnen SURFnet voor de dienst PACT en het SURFnet dienstportfolio. Daarnaast is het document mogelijk interessant voor SURFcert, SURFibo en de CERT teams van aangesloten instellingen. Hoe werkt het? N.v.t. Wat kan je ermee? N.v.t. Extra (Bijlagen, Thema, Gerelateerde thema s) Het rapport is als bijlage opgenomen.

4 Versie: 2.0

5 Inhoudsopgave 1 Inleiding Huidige stand van zaken PACT Inleiding Positie van PACT binnen SURFnet en haar dienstenportfolio Waardering PACT Uitdagingen PACT Toekomst voor PACT Inleiding Positie van PACT binnen SURFnet en haar dienstenportfolio Invulling PACT

6 1 Inleiding Computer security incident management is een essentiële bouwsteen van het risk management en beveiligingsbeheer van een instelling en omvat zowel het voorkomen van incidenten, als het oplossen ervan. Het zogenaamde CERT concept is het wereldwijd gangbare model gebruikt voor incident management. SURFnet heeft sinds 1992 haar eigen CERT, met een zeer goed nationaal en internationaal netwerk. De bij SURFnet aangesloten instellingen onderschrijven het belang van incident management in toenemende mate en omarmen daarbij het CERT concept. Randvoorwaarden voor een effectieve CERT zijn het beleid op concernniveau en het draagvlak in de eigen organisatie. Om op langere termijn effectief te zijn, moet de juiste top-down en bottom-up balans gevonden worden. Immers dient de CERT het belang van de hele organisatie, als waakhond van de beveiliging. Adequate beveiliging is een randvoorwaarde voor het primaire proces. SURFnet heeft dit in een vroeg stadium ingezien. Was zij al de eerste NREN in Europa met een eigen CERT, SURFnet ging verder om instellingen te ondersteunen om een adequate beveiliging in te richten, met activiteiten zoals: SURFcert themamiddagen; CERT trainingen voor beginnende CERT s of nieuwe CERT leden (TRANSITS, zie CVPO: Het programma ter ondersteuning van CERT vorming bij instellingen; PACT: Programma van accreditatie voor CERTs, plus de daaraan gekoppelde PACT dienstverlening. PACT bestaat al sinds 2006, maar heeft tot nu toe slechts een beperkte invulling gekend. Echter, door de recente groei in het aantal CERT teams is ook de behoefte aan een uitgebreide invulling van de dienst sterk toegenomen. Ook is de aard van de behoefte gewijzigd. Dit rapport doet een voorstel voor de verbetering van PACT, zodat deze meer zal aansluiten op de huidige behoefte. In het volgende hoofdstuk zal de huidige stand van zaken worden besproken en geanalyseerd. In hoofdstuk drie zal de toekomstige invulling van PACT aan bod komen. Dit document is gebaseerd op een Rapport van S-Cure over PACT (Don Stikvoort, mei 2009) en een in door SURFnet gehouden gebruikersonderzoek onder PACT-leden, eind

7 2 Huidige stand van zaken PACT 2.1 Inleiding PACT staat voor Programma van accreditatie voor CERTs. De omschrijving van PACT is als volgt: Voor het uitwisselen van gevoelige informatie over kwetsbaarheden en beveiligingsincidenten is een vertrouwensstructuur noodzakelijk. SURFnet PACT biedt instellingen een omgeving waarin voorzieningen zijn getroffen om informatie-uitwisseling tussen beveiligingsfunctionarissen zo vertrouwd mogelijk te laten plaatsvinden. Van een vertrouwensstructuur is binnen de PACT leden zeker sprake, maar niet op grote schaal. Leden van PACT weten elkaar te vinden en delen onderling, meestal bilateraal, gevoelige informatie. Verder wordt in de omschrijving van PACT gesproken over een omgeving. Het gaat hier tot nu toe om een (beveiligde) website waar informatie uitgewisseld kan worden. In de volgende paragrafen komen achtereenvolgens de positie, de waardering en de recente uitdagingen van PACT aan bod. 2.2 Positie van PACT binnen SURFnet en haar dienstenportfolio PACT is sinds 2006 als operationele dienst opgenomen in het dienstenportfolio van SURFnet. Dit houdt onder meer in dat SURFnet zich richting de aangesloten instellingen vastlegt voor bepaalde verplichtingen die gelden voor diensten. Het gaat hier om zaken zoals productmanagement, invulling, beheer, administratie, operational excellence en het faciliteren van bijeenkomsten. De naamgeving PACT is bewust geen SURFpact, omdat het hier gaat om een vertrouwensstructuur die bestaat tussen de instellingen onderling en niet vanuit SURF of SURFnet wordt opgelegd. PACT heeft een duidelijke relatie met SURFcert. De leden van PACT, de CERT teams binnen de op SURFnet aangesloten instellingen, hebben door onder meer het afhandelen van de beveiligingsincidenten, het volgen van cursussen en het bezoeken van door SURFcert georganiseerde beveiligingscongressen geregeld contact met (de leden van) SURFcert. Er is niet altijd afstemming tussen (de plannen van) PACT en SURFcert. Dit kan zeker verbeterd worden. De positie van PACT als SURFnet dienst is twijfelachtig. PACT is geen SURFnet dienst zoals SURFmailfilter, SURFids of SURFgroepen waar sprake is van een product van SURFnet dat door instellingen al dan niet kan worden afgenomen. Het gaat bij PACT echter meer om de facilitatie van een community met enkele specifieke eigenschappen en kenmerken. Bij de herinvulling van PACT kan hier rekening mee worden gehouden. 2.3 Waardering PACT Eind 2008 is er onder de PACT-leden een onderzoek gehouden naar de waardering van PACT. Uit het onderzoek kan geconcludeerd worden dat de PACT-leden wel behoefte hebben aan een dergelijke dienst, maar dat deze momenteel niet aan de verwachtingen voldoet. Kenmerkend zijn de volgende uitspraken van de PACT-leden: 1. Vanuit SURFnet zijn geen activiteiten meer vernomen sinds wij PACT geaccrediteerd zijn; 2. De meerwaarde van PACT accreditatie is onduidelijk; 3. De omgeving en vertrouwensstructuur worden nauwelijks of niet benut; 4

8 4. Contactgegevens zijn niet up to date. Ik zoek wel met een zoekmachine op het internet; 5. Er zijn geen activiteiten rondom PACT; 6. Er vindt geen (periodieke) herhaling plaats van de accreditatie. Vanuit de PACT-leden zijn in het onderzoek enkele suggesties gedaan om PACT meer inhoud te geven. In de volgende paragraaf staan deze verwerkt in de uitdagingen. 2.4 Uitdagingen PACT Met inachtneming van het voorgaande zijn er drie concrete uitdagingen te benoemen voor PACT: a. Verbetering onderlinge samenwerking: de gevorderde CERT s willen graag onderling over security praten. Ze stellen het contact met SURFcert zeer op prijs, maar dat is één op één en sterk incident gedreven. Met collega CERT s én SURFcert moet, in vertrouwelijke sfeer, diepgaander over operationele zaken gesproken worden. Kennismiddagen zijn geen optie (voor beginners). SURF-ibo is ook geen optie, daar gaat het over beleid. b. Beter CERT informatiemodel: Op dit moment zijn er op verschillende plaatsen binnen SURFnet en de SURFnet doelgroep databases online met informatie over contactpersonen op het gebied van beveiliging. Er zou één centrale database moeten zijn met alle nodige informatie (naw-gegevens, alarmnummer, pgp sleutels, enzovoort). c. CERT-Maturity-metingen: de PACT accreditatie is een nuttig einddoel bij de initiële CERT vorming. Instellingen blijken echter behoefte te hebben aan een periodieke maturity -meting waarbij de zaken ten aanzien van incidentmanagement opnieuw tegen het licht worden gehouden. 5

9 3 Toekomst voor PACT 3.1 Inleiding Vanuit het SURFworksprogramma 1 is sinds 2007 geïnvesteerd in activiteiten om instellingen te helpen en te motiveren om CERTs op te bouwen. Eén van de zaken die hiertoe bijdraagt is een door de instellingen goed gewaardeerde invulling van de PACT dienstverlening. In dit hoofdstuk zullen hiervoor aanbevelingen worden gedaan. 3.2 Positie van PACT binnen SURFnet en haar dienstenportfolio PACT is een vreemde eend in de bijt als het gaat om de SURFnet dienstverlening. Zoals in hoofdstuk 2 al is gezegd, zijn binnen PACT meer community-achtige componenten, en nauwelijks dienstcomponenten. SURFnet moet daarom PACT niet meer als een (operationele) dienst positioneren. Zij moet PACT zien en uitvoeren als taak. Vanwege de nauwe relatie van PACT met SURFcert, zowel qua inhoud als persoonlijke contacten, is het zinvol PACT in zijn geheel te beleggen als taak van SURFcert. Dit heeft een aantal voordelen: De band tussen de CERT teams onderling én met SURFcert wordt versterkt; De afstemming tussen PACT en SURFcert gaat als vanzelf; SURFcert kan eenvoudig als trekker van PACT fungeren; De trusted community bestaat alleen uit CERT leden (ook vanuit SURFnet zijn er geen buitenstaanders bij); De toekomstige invulling van PACT kan goed bijdragen aan het halen van de doelstellingen van SURFcert. Deze toekomstige invulling staat in de volgende paragraaf beschreven. 3.3 Invulling PACT Om PACT een succesvolle activiteit te kunnen laten zijn, moeten de volgende zaken invulling krijgen: 1. Stimuleren van onderlinge samenwerking van CERTs door PACT: Het gaat hier om het onderling (tussen volwassen CERTs) delen van informatie met betrekking tot beveiligingsincidentmanagement. Concrete stappen zijn: a. Opzetten van een werkgroep rondom vraagstukken van security incident management, uitsluitend bedoeld voor gevorderden; b. Plannen van een bijeenkomst voor PACT-leden: i. Het plannen van een bijeenkomst voor PACT-leden, eind van de zomer 2009, met presentaties (externe sprekers en sprekers van eigen CERTs) en aanvullend een sociaal/informeel programma zoals diner; ii. Programmacommissie samenstellen uit de PACT-leden; iii. De bijeenkomst voor PACT-leden structureel maken (bv 2x per jaar). Dit kan bijvoorbeeld een agendapunt zijn op de eerste bijeenkomst. c. Elementaire webpagina op SURFcert pagina s, besloten mailinglijsten en adequaat beveiligde samenwerkingstools. 1 Zie: 6

10 2. Koppelen van autoritieve bronnen m.b.t. contactgegevens van de CERT-teams en hun leden. Dit kan door de seperate PACT website af te bouwen en te vervangen door drie elementen: a. Een lijst van lokale CERT s op de SURFcert pagina s, met elementaire informatie (zoals PACT+ status) en relevante links, met name naar hun eigen websites. SURFcert is primair verantwoordelijk voor het bijhouden van deze gegevens (kan uiteraard worden uitbesteed); b. Aan lokale CERT s wordt gevraagd om hun CERT informatie ter beschikking te stellen door middel van een ingevuld RFC-2350 formulier. Die bevat 75% van de huidige in PACT gevraagde informatie en is bedoeld voor publiek gebruik. Door vanuit de SURFcert pagina s hiernaar te linken ontstaat een efficiënte gegevensstructuur, die het zowel voor SURFcert als lokale CERT leden makkelijk maakt gegevens over de teams te vinden en dit geldt evenzeer voor CERT professionals van buiten. De voertaal blijft hier dus Engels, zoals in RFC c. Informatie over CERT s die niet publiek mag zijn, maar die wel onderling gedeeld mag worden, worden via de werkgroep (zie 1.a) beschikbaar gesteld via een afgeschermde omgeving. 3. Het instellen van een CERT-maturity-meting: de PACT accreditatie wordt nieuw vormgegeven als een CERT-maturity-meting, met daaraan gekoppeld een aantal minimum eisen. Deze metingen kunnen plaatsvinden: (i) in het kader van het bestaande CVPO (Cert Vorming Proces Ondersteuning) (ii) in het kader van de nog te ontwikkelen concept SURFaudit, en (iii) op beperkte schaal voor geaccrediteerde teams voor wie SURFaudit nog een brug te ver is. Het papieren PACT-certificaat, dat bij succesvolle PACT-accreditatie aan instellingen wordt verstrekt, blijft behouden dat wordt gewaardeerd en geeft continuïteit (is één jaar geldig). Belangrijk is dat de maturity-metingen periodiek plaatsvinden, dat wil zeggen, er dient een continuïteitselement te worden toegevoegd. De methodiek kan in samenwerking met de TI (trusted introducer) in TERENA-verband worden ontwikkeld. Tot slot: Het CVPO-traject en de TRANSITS cursus zijn sinds een aantal jaar onderdeel van het SURFworks project stimulering beveiliging en bedoeld om instellingen te helpen om CERTs te installeren gevolgd door toetreding tot PACT. Het verdient aanbeveling om deze onderdelen structureel onder verantwoordelijkheid van SURFcert (PACT) te brengen. 7

Eindrapport Stimulering beveiliging

Eindrapport Stimulering beveiliging indi-2009-12-024 Eindrapport Stimulering beveiliging Project : SURFworks Projectjaar : 2009 Projectmanager : Maurice van den Akker Auteur(s) : Maurice van den Akker Opleverdatum : december 2009 Versie

Nadere informatie

Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent

Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent indi-2009-12-028 Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent Project : SURFworks Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent Projectjaar : 2009 Projectmanager : Sandra Passchier Auteur(s)

Nadere informatie

Skype voor SURFcontact

Skype voor SURFcontact indi-2010-012-020 Skype voor SURFcontact Project : SURFworks Projectjaar : 2010 Projectmanager : Alexander van den Hil Auteur(s) : Erik Dobbelsteijn Opleverdatum : 09-12-2010 Versie : 1.0 Samenvatting

Nadere informatie

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage -

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage - De dienstverlening van Onderzoek onder aangesloten instellingen - Eindrapportage - 09-09-2009 Inhoud Inleiding 3 Managementsamenvatting 4 Onderzoeksopzet 5 Resultaten 6 Tevredenheid 6 Gebruik en waardering

Nadere informatie

Remote instrumentation

Remote instrumentation indi-2009-12-035 Remote instrumentation Project : SURFworks Projectjaar : 2009 Projectmanager : Walter van Dijk Auteur(s) : Hind Abdulaziz, Alexander ter Haar (Stratix) Opleverdatum : december 2009 Versie

Nadere informatie

Conferentie. Dienstenoverzicht SURFnet

Conferentie. Dienstenoverzicht SURFnet Conferentie Dienstenoverzicht SURFnet Remco Rutten, 17 september 2010 Agenda 1. Kort dienstenoverzicht SURFnet 2. Vragen/opmerkingen? 3. Discussie a.h.v. vragen a) Wat is uw verwachting van deze bijeenkomst?

Nadere informatie

Eindrapport Stimulering SURFfederatie

Eindrapport Stimulering SURFfederatie indi-2009-12-025 Eindrapport Stimulering SURFfederatie Project : SURFworks Projectjaar : 2009 Projectmanager : Maurice van den Akker Auteur(s) : Maurice van den Akker Opleverdatum : december 2009 Versie

Nadere informatie

Versie: 1.2 Datum: 10 maart 2014. HAN-CERT - RFC 2350 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Versie: 1.2 Datum: 10 maart 2014. HAN-CERT - RFC 2350 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Versie: 1.2 Datum: 10 maart 2014 HAN-CERT - RFC 2350 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen INHOUD 1 Informatie over dit document...3 1.1 Datum laatste wijziging...3 1.2 Distributielijst voor mededelingen...3

Nadere informatie

Resultaten marktscan SURFfederatie

Resultaten marktscan SURFfederatie indi-9-- Resultaten marktscan SURFfederatie Project : SURFworks Projectjaar : 9 Projectmanager : Paulien Rinsema Auteur(s) : Eefje van der Harst, Elise Roders, Karianne Vermaas Opleverdatum : 9 Versie

Nadere informatie

DDoS en netwerkbeschikbaarheid. Xander Jansen Niels den Otter

DDoS en netwerkbeschikbaarheid. Xander Jansen Niels den Otter DDoS en netwerkbeschikbaarheid Xander Jansen Niels den Otter Seminar Naar een op,male netwerkbeschikbaarheid - 17 April 2014 Voorbereiding is het halve werk Bron: NCSC Factsheet Continuïteit van onlinediensten!

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Resultaten marktscan eduroam

Resultaten marktscan eduroam indi-9-- Resultaten marktscan eduroam Project : SURFworks Projectjaar : 9 Projectmanager : Paulien Rinsema Auteur(s) : Eefje van der Harst, Elise Roders, Karianne Vermaas Opleverdatum : 5 9 Versie :. Samenvatting

Nadere informatie

Gebruikerservaringen Unified Communications

Gebruikerservaringen Unified Communications indi-2010-012-019 Gebruikerservaringen Unified Communications Project : SURFworks Projectjaar : 2010 Projectmanager : Alexander van den Hil Auteur(s) : Jan Michielsen Opleverdatum : 22 december 2010 Versie

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Privacy en cloud computing OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Agenda - Wat is cloud computing? - Gevolgen voor verwerking data - Juridische implicaties 1 Wat is cloud computing? - Kenmerken: - On-demand self-service

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Versie 1.1 - NL. Charter VUCERT

Versie 1.1 - NL. Charter VUCERT Versie 1.1 - NL Charter VUCERT 1 Informatie over dit document... 3 1.1 Datum laatste wijziging... 3 1.2 Distributielijst voor mededelingen... 3 1.3 Locatie van dit document... 3 2 Contactinformatie...

Nadere informatie

Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier Medewerker Beheer ICT ECABO 2007-2008

Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier Medewerker Beheer ICT ECABO 2007-2008 Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier Medewerker Beheer ICT ECABO 2007-2008 Vertaaldocument MBI, juni 2007 Pagina 1 van 8 Vertaaldocument MBI, juni 2007 Pagina 2 van 8

Nadere informatie

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS 2011 Klanttevredenheid Vereenzaming Ouderen Soest VOS Stichting Welzijn Ouderen Soest Molenstraat 8c 3764 TG Soest 035 60 23 681 info@swos.nl www.swos.nl KvK 41189365 Klanttevredenheidsonderzoek Vereenzaming

Nadere informatie

Koppeling OCS aan SURFcontact

Koppeling OCS aan SURFcontact indi-2010-012-021 Koppeling OCS aan SURFcontact Project : SURFworks Projectjaar : 2010 Projectmanager : Alexander van den Hil Auteur(s) : Erik Dobbelsteijn Opleverdatum : 20-12-2010 Versie : 1.0 Samenvatting

Nadere informatie

GNU gatekeeper als instellingsgatekeeper

GNU gatekeeper als instellingsgatekeeper GNU gatekeeper als instellingsgatekeeper Project : SURFworks Projectjaar : 2010 Projectmanager : Roland Staring Auteur(s) : Bert Andree Opleverdatum : 13 juni 2010 Versie : 1.0 Samenvatting De handleiding

Nadere informatie

Instellingenonderzoek 2010 Rapport

Instellingenonderzoek 2010 Rapport Instellingenonderzoek 2010 Rapport Onderzoek uitgevoerd door Feelfinders in opdracht van SURFnet Augustus 2010 Meer informatie: www.surfnet.nl / www.feelfinders.nl 1 Inhoud Managementsamenvatting 3 Responsanalyse

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: COMMUNITY MANAGEMENT

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: COMMUNITY MANAGEMENT INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: COMMUNITY MANAGEMENT ACTIVITEITENPLAN 2015 WWW.SURF.NL/ONDERWIJS Innovatieprogramma Onderwijs op Maat Project: Communitymanagement 2 INHOUD 1. Community management

Nadere informatie

Eindevaluatie implementatie KinderROND

Eindevaluatie implementatie KinderROND Eindevaluatie implementatie KinderROND Juli 2009 Gert Dedel, projectleider KinderROND Inhoudsopgave. Inleiding 3 1. Aanleiding 4 2. Doelstellingen implementatie 5 3. Enquête medewerkers 6 4. Conclusies

Nadere informatie

Informatiebeveiliging in het Hoger Onderwijs nog niet Volwassen

Informatiebeveiliging in het Hoger Onderwijs nog niet Volwassen Informatiebeveiliging in het Hoger Onderwijs nog niet Volwassen Resultaten van de metingen informatiebeveiliging, identity management en security incident management 2008 Een gezamenlijk onderzoek van

Nadere informatie

Rapportage SURFnet Instellingenonderzoek 2012

Rapportage SURFnet Instellingenonderzoek 2012 Rapportage SURFnet Instellingenonderzoek 2012 Onderzoek uitgevoerd door Feelfinders in opdracht van SURFnet Mei 2012 Meer informatie: www.surfnet.nl / www.feelfinders.nl 1 Inhoud Managementsamenvatting

Nadere informatie

Change Management RFC Checklist

Change Management RFC Checklist Change Management Versie 1.0 27 juli 2011 Definitief Auteur : Bart de Best Akkoord : Bart de Best Datum : 27 mei 2011 Versie : 1.0 Referentie : Pagina : I Colofon Titel Change Management Ondertitel Versie

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15

De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam. Marktconsultatie. Gezocht: Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gezocht: De beste gerechtdeurwaarders voor Rotterdam Marktconsultatie Naam Project: Incasso- en deurwaarderdiensten Nummer Project: 1-282-15 Gemeente Rotterdam Serviceorganisatie Dienstencentrum Inkoop

Nadere informatie

In dit overzicht vindt u voorbeelden van hoe u Veiligezorg kunt verankeren. Op centraal of decentraal niveau. Of op beide niveaus.

In dit overzicht vindt u voorbeelden van hoe u Veiligezorg kunt verankeren. Op centraal of decentraal niveau. Of op beide niveaus. Voorbeelden van verankering van Veiligezorg In dit overzicht vindt u voorbeelden van hoe u Veiligezorg kunt verankeren. Op centraal of decentraal niveau. Of op beide niveaus. Enquête over veiligheid en

Nadere informatie

Hoe gaat u dit gemeentelijke varkentje wassen? Aansluiten bij de IBD Anita van Nieuwenborg

Hoe gaat u dit gemeentelijke varkentje wassen? Aansluiten bij de IBD Anita van Nieuwenborg Hoe gaat u dit gemeentelijke varkentje wassen? Aansluiten bij de IBD Anita van Nieuwenborg Programma 1. De IBD 2. stappenplan Aansluiten bij de IBD 3. VCIB-gesprek (plenair) 2 1.1 De IBD Gezamenlijk initiatief

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

DHM Security Management

DHM Security Management - 1 Introductie DHM Security Management DE HAAGSE METHODIEK INSPECTIE BODIES ADVISEUR/ CONSULTANT PART.RECH. BURO PAC ICT & INF SECURITY POLITIE GWT PBO FABRIKANT BOUWKUNDIG INSTALLATEUR ALARM INSTALLATEUR

Nadere informatie

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland Projectplan Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland Projectleiders: Opdrachtgever: Frederik Budding en Hester Baks Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing Amsterdam-Amstelland

Nadere informatie

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties Informatiebeveiliging Agenda Rondje verwachtingen Even voorstellen.. Informatiebeveiliging waarom? Stand van zaken bij corporaties Informatiebeveiliging

Nadere informatie

Informatiebeveiliging

Informatiebeveiliging Informatiebeveiliging Jeroen van Luin 30-11-2011 jeroen.van.luin@nationaalarchief.nl Wat is informatiebeveiliging? Informatiebeveiliging is het geheel van preventieve, detectieve, repressieve en correctieve

Nadere informatie

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Contact persoon: Thera Splinter: 020 6445160 team@webfysio.nl Contact persoon: Joost Nagelmaeker: 0642115336

Nadere informatie

DMZ Policy. Eindverantwoordelijkheid Goedgekeurd. 16 Februari 2005. Geaccepteerd Manager SPITS. Security Manager SPITS E.A. van Buuren.

DMZ Policy. Eindverantwoordelijkheid Goedgekeurd. 16 Februari 2005. Geaccepteerd Manager SPITS. Security Manager SPITS E.A. van Buuren. Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Rijkswaterstaat DMZ Policy 16 Februari 2005 Eindverantwoordelijkheid Goedgekeurd Naam Datum Paraaf Security Manager SPITS E.A. van Buuren Geaccepteerd Manager SPITS

Nadere informatie

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Versie 1.3 Datum 26 mei 2015 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Groeien naar lean & meaningful management support

Groeien naar lean & meaningful management support Groeien naar lean & meaningful management support LEAN AND MEANINGFUL 07 DEF.indd 1 25-08-14 17:47 LEAN AND MEANINGFUL 07 DEF.indd 2 25-08-14 17:47 Groeien naar lean & meaningful management support Annemarie

Nadere informatie

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind!

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen verder, samen beter! Iedere vrouw heeft recht op professionele geboortezorg die haar en haar gezin in het proces van kinderwens, zwangerschap,

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

Taskforce Informatiebeveiligingsbeleid.

Taskforce Informatiebeveiligingsbeleid. Taskforce Informatiebeveiligingsbeleid. Cursus 1 2015-2016 plus overnachting Aanleiding: Om het deskundigheidsniveau van instellingen te vergroten, zal een masterclass Privacy georganiseerd worden. Deze

Nadere informatie

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens)

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens) Knowledge Performance Scan De Knowledge Performance Scan geeft relatief snel en goedkoop inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de manier waarop met kennis wordt omgegaan in een organisatie(onderdeel).

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

Zero Based Begroten. De andere kant van de kaasschaafmethode

Zero Based Begroten. De andere kant van de kaasschaafmethode Zero Based Begroten De andere kant van de kaasschaafmethode Je moet de tijd nemen voor Zero Based Begroten, en je moet lef hebben Zero Based begroten legt een duidelijke relatie tussen de doelstellingen,

Nadere informatie

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen:

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Software voor het ontwikkelen en activeren van een sterk merk. Online Branding Software Wazokuu! Online Branding is software die de belangrijkste

Nadere informatie

Nieuw tariefmodel MBO sessie 2. Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict

Nieuw tariefmodel MBO sessie 2. Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict Nieuw tariefmodel MBO sessie 2 Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict Agenda Wijzigingen tariefmodel sinds maart Plannen voor hogere redundantie Multi Service Poort Nieuw tariefmodel MBO sambo-ict 2 Terugblik

Nadere informatie

BIJLAGE 1: PRIVACY BIJSLUITER QL-Online

BIJLAGE 1: PRIVACY BIJSLUITER QL-Online BIJLAGE 1: PRIVACY BIJSLUITER QL-Online A. Algemene informatie Naam product en/of dienst Naam Bewerker en vestigingsgegevens : QL-Online Beknopte uitleg en werking product en dienst : : De Rolf groep,

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Uitwerking scenario Belangenbehartiging

Uitwerking scenario Belangenbehartiging Uitwerking scenario Belangenbehartiging Korte omschrijving Belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke / cognitieve beperking gebeurt op 3 niveaus. 1. Individueel doorgaans wordt dit gedaan

Nadere informatie

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP Versie 1.0 Wouter van Kuipers 7 7 2008 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Inleiding... 2 3 Probleemgebied... 3 3.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

BABVI/U201200230 Lbr. 12/015

BABVI/U201200230 Lbr. 12/015 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 Betreft DigiD en ICT-beveiliging uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201200230 Lbr. 12/015 bijlage(n) 0 datum 07 februari

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsgids ANBO Academie 2015 Voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Welkom bij ANBO... 5 3.2 Instructiebijeenkomst Ledenadministrateur...

Nadere informatie

Bijlage B. Service-overeenkomst Nieuwland E-learning. Versie 1.0

Bijlage B. Service-overeenkomst Nieuwland E-learning. Versie 1.0 Nieuwland GEO-Informatie, H. v. Suchtelenweg 4, Postbus 522, 6700 AM Wageningen, t: 0317 421711 http://geo.nieuwland.nl Bijlage B Service-overeenkomst Nieuwland E-learning Versie 1.0 20 juni 2012 Service-overeenkomst

Nadere informatie

Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen

Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen Digitalisering van de maatschappij Gevolgen voor het onderwijs: Studenten voorbereiden op onze gedigitaliseerde samenleving.

Nadere informatie

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014 ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant 1 Agenda Introductie spreker / ISA 3 pijlers van security IT versus OT Cyber Security Management

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen ISO50001 of energiebeheermaatregelen volgens bijlage 9 Volgens Art. 6(7) van de energiebeleidsovereenkomst (EBO) dient elke

Nadere informatie

Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven

Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven Agressie- en geweldbeleid in SW-bedrijven Uitkomsten webenquête mei 2015 Webenquête onder deelnemers regiobijeenkomsten gezond & veilig werken Voorafgaand aan de regiobijeenkomsten Gezond & veilig werken

Nadere informatie

1 Leidraad voor beveiliging en goed gastheerschap

1 Leidraad voor beveiliging en goed gastheerschap 1 Leidraad voor beveiliging en goed gastheerschap Enkele Nederlandse instellingen voor hoger onderwijs overwegen draadloos internet (wifi) aan te bieden aan bezoekers. Dit moet een aanvulling worden op

Nadere informatie

G-NPS NPS voor de Publieke Sector

G-NPS NPS voor de Publieke Sector G-NPS NPS voor de Publieke Sector Via een ultrakorte vragenlijst verkrijgen overheden direct hanteerbare inzichten om de dienstverlening aan hun klanten te verbeteren. Klanten én de interne organisatie

Nadere informatie

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014

OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 OBS A.M.G. Schmidt 7 februari 2014 Managementrapportage Scholengemeenschap Veluwezoom wil periodiek meten hoe de tevredenheid is onder haar belangrijkste doelgroepen: leerlingen, ouders, leerkrachten en

Nadere informatie

ISMS (Information Security Management System)

ISMS (Information Security Management System) ISMS (Information Security Management System) File transfer policy: richtlijnen voor uitwisseling van bestanden en documenten tussen openbare instellingen van de sociale zekerheid (OISZ) en geautoriseerde

Nadere informatie

Monitor Volwaardige Arbeidsrelaties

Monitor Volwaardige Arbeidsrelaties Monitor Volwaardige Arbeidsrelaties in de architectenbranche QUICKSCAN mei 2013 Inhoud Monitor Volwaardige Arbeidsrelaties 3 Resultaten 6 Bureau-intermediair I Persoonlijk urenbudget 6 Keuzebepalingen

Nadere informatie

Service Level Agreement (SLA)

Service Level Agreement (SLA) Service Level Agreement (SLA) Telefoon: 088 773 0 773 Email: Support@adoptiq.com Website: www.adoptiq.com Adres: Johan Huizingalaan 763a 1066 VH Amsterdam KvK nr: 61820725 BTW nr: NL.854503183.B01 IBAN

Nadere informatie

Regeling MVK-bijlage 2

Regeling MVK-bijlage 2 Onderhoud vakbekwaamheid voor gecertificeerde middelbaar veiligheidskundigen Inleiding In deze bijlage wordt de werkwijze van het systeem voor onderhoud van de vakbekwaamheid van gecertificeerde middelbaar-

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

Handleiding Citrixportal

Handleiding Citrixportal Handleiding Citrixportal Medio juni 2012 Nieuwint & Van Beek Handleiding Citrixportal In dit document beschrijven we hoe u veilig kunt inloggen voor de dienst Financiële Administratie van Nieuwint & Van

Nadere informatie

Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers

Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers Bijlage 1 bij de Bewerkersovereenkomst Noordhoff Uitgevers Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers Noordhoff Uitgevers is een educatieve uitgeverij die verschillende

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Visie Ehealth Longfonds

Visie Ehealth Longfonds Visie Ehealth Longfonds Dit document beschrijft de visie en standpuntbepaling van het Longfonds in relatie tot E-health. En is de basis voor de ontwikkelde checklist voor toetsing van E-health initiatieven

Nadere informatie

Persoonlijke GPS Certificatie Training

Persoonlijke GPS Certificatie Training Persoonlijke GPS Certificatie Training gedrag en communicatie Als uw personeel de belangrijkste pijler is in uw organisatie, dan is het noodzakelijk dat het personeel een uitdaging ziet in een gezond en

Nadere informatie

AfasieNet 2015/2016. Stand van zaken halverwege Afasieconferentie Oktober 2015

AfasieNet 2015/2016. Stand van zaken halverwege Afasieconferentie Oktober 2015 AfasieNet 2015/2016 Stand van zaken halverwege Afasieconferentie Oktober 2015 Waar waren we gebleven Presentatie koers AfasieNet 2015/2016 op netwerkdag 31 oktober 2014 Levendige discussie, veel adviezen

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

PRIVACYBELEID. Rob Meerwijk PSEUDONIMISEER B.V. Danzigerkade 19, 1013 AP Amsterdam

PRIVACYBELEID. Rob Meerwijk PSEUDONIMISEER B.V. Danzigerkade 19, 1013 AP Amsterdam PRIVACYBELEID Rob Meerwijk PSEUDONIMISEER B.V. Danzigerkade 19, 1013 AP Amsterdam Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Documentinformatie... 2 1.1. Documentgeschiedenis... 2 2. Privacybeleid Pseudonimiseer

Nadere informatie

Identity as a Service: procesbeschrijvingen

Identity as a Service: procesbeschrijvingen Identity as a Service: procesbeschrijvingen Project : SURFworks Identity as a Service Projectjaar : 2009 Projectmanager : Remco Poortinga-van Wijnen, Roland van Rijswijk Auteur(s) : Arjo Duineveld (IGI)

Nadere informatie

Aanbevelingen voor scholen. Visie. Onderwijs

Aanbevelingen voor scholen. Visie. Onderwijs Aanbevelingen voor scholen, ouders en andere betrokkenen, om inclusief onderwijs mogelijk te maken. Uit de ervaringen van ouders, scholen en hun netwerk in het project Van hinderpaal naar mijlpaal (2012-2014)

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem. Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional

Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem. Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional Tijdvak 2015-2016 Organisatie: samen Voor Betere Zorg (VBZ) Auteurs: Marion

Nadere informatie

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Index 1 Inleiding... 4 1.1 Algemeen...4 1.2 Leeswijzer...4 2 Private key

Nadere informatie

Vragenlijst Ketensamenwerking Sociaal Kwetsbaren

Vragenlijst Ketensamenwerking Sociaal Kwetsbaren Vragenlijst Ketensamenwerking Sociaal Kwetsbaren Deze vragenlijst is ontwikkeld door AnnemiekeTomassen van de GG&GD te Utrecht. Zij stelt de evaluatie aan andere veldregisseurs en geïnteresseerden ter

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD).

Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD). Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD). Een maal per twee jaar wordt er een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd bij een van de certificatie schema s van Hobéon SKO. Dit jaar (2014)

Nadere informatie

Ondersteuner ICT. Context. Doel

Ondersteuner ICT. Context. Doel Ondersteuner ICT Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt en effectief functionerende

Nadere informatie

Lesgeven aan groep 7 en 8

Lesgeven aan groep 7 en 8 Lesgeven aan groep 7 en 8 Heeft u uw ervaring in de onder- of bovenbouw van de basisschool en gaat u nu (of binnenkort) lesgeven aan groep 7 of 8, dan zult u zich wellicht verbazen over de manier waarop

Nadere informatie

Privacybeleid Stichting BELhamels

Privacybeleid Stichting BELhamels Privacybeleid 1. Inleiding gaat zorgvuldig om met privacy gegevens van haar klanten en personeel. Hierbij wordt voldaan aan de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP). Verwerking van persoonsgegevens binnen

Nadere informatie

Propositie City/Regio MAEXchange

Propositie City/Regio MAEXchange Maakt de waarde van maatschappelijke initiatieven inzichtelijk en bevordert investeren en participeren daarin Propositie City/Regio MAEXchange Achtergrond City/Regio MAEXchange De MAEXchange is een landelijk

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

Review CO2 reductiesysteem. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiesysteem. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiesysteem Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprintberekening 4 2.2. Kwaliteitsmanagement (ISO 14064-1 hoofdstuk

Nadere informatie

Evaluatie POVO 2014-2015

Evaluatie POVO 2014-2015 Evaluatie POVO 2014-2015 Auteurs: Hilde van Baal, Marit van Luijn Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Overstapprocedure en planning... 3 2. Document Planning en overstapprocedure... 3 3. Opbouw overstapdossier

Nadere informatie