AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011"

Transcriptie

1 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen December

2 Inhoudsopgave Management Summary Onderzoeksresultaten in detail 2a Pensioen algemeen 2b Pensioencommunicatie 2c Pensioenregeling 3 Onderzoeksverantwoording

3 1 Management Summary

4 Management Summary -1- Pensioen algemeen Één op de vijf (19%) van de pensioenopbouwers verwacht bij pensionering het indicatie pensioenbedrag te ontvangen. Onder de gepensioneerden ontvangt bijna de helft (44%) het bedrag dat de pensioenuitvoerder van tevoren heeft aangegeven. Het merendeel van de pensioenopbouwers (68%) verwacht dat het inkomen na pensionering lager is dan het laatst verdiende inkomen. Het aantal mensen dat verwacht minder dan 70% van hun laatste inkomen bij pensionering te ontvangen, stijgt van 10% in het voorjaar naar 27% in het najaar van Bijna een derde verwacht dat het totale bruto inkomen dat men ontvangt bij pensionering voldoende zal zijn om rond te kopen. Ook bij gepensioneerden geeft de meerderheid (58%) aan dat het pensioenbedrag lager is dan het laatst verdiende inkomen. Meer dan de helft (55%) geeft aan financieel rond te kunnen komen van het inkomen na pensionering. Het lijkt er op dat gepensioneerden gemakkelijker kunnen rondkomen dan de werkende bevolking verwacht. De grote meerderheid verwacht dat het inkomen na pensionering lager zal zijn dan het laatst verdiende salaris. Steeds meer mensen zijn zich ervan bewust dat pensioen niet waardevast is, toch maakt slechts een beperkt aantal mensen zich zorgen over zijn of haar pensioen. 4

5 Management Summary -2-5 Pensioencommunicatie Meer dan een kwart heeft wel eens ingelogd op mijnpensioenoverzicht.nl, de meerderheid heeft dit slechts één keer gedaan. Redenen voor niet in inloggen op mijnpensioenoverzicht.nl zijn voornamelijk het niet kennen van de website (33%) en het niet nemen van de tijd (31%). Bezoekers van de website vinden mijnpensioenoverzicht.nl begrijpelijk. Een indicatie van de hoogte van het netto pensioenbedrag (46%) zou men nog graag willen zien op mijnpensioenoverzicht.nl: sinds oktober is dat nu mogelijk in mijnpensioenoverzicht.nl. Uniform Pensioen Overzicht (UPO) Ruim tweederde geeft aan wel eens een UPO te hebben ontvangen. Het merendeel leest het UPO wel door, maar veelal vluchtig (47%). Bijna de helft (46%) vindt het verwachte pensioenbedrag het belangrijkste onderdeel van het UPO, gevolgd door het opgebouwde pensioen. De meerderheid is het eens met de stelling dat het UPO overzichtelijk (54%) en begrijpelijk (45%) is.

6 Management Summary -3- Pensioenregeling De meerderheid van de niet-gepensioneerden is langer dan 1 jaar in dienst bij huidige werkgever (64%). Ongeveer de helft van de personen die langer dan 1 jaar in dienst zijn, kijkt bij overstap naar nieuwe werkgever naar de kwaliteit van pensioenregeling en vindt pensioen belangrijk in arbeidsvoorwaardegesprek. 6 Op de 10 vindt de komst van een pensioenbijsluiter een goed idee. Ongeveer 45% verwacht deze pensioenbijsluiter ook werkelijk te gaan gebruiken (bijvoorbeeld bij beslissing om waardeoverdracht toe te passen bij overstappen naar nieuwe werkgever). Informatie over pensioenregelingen worden bij voorkeur automatisch per post ontvangen (52%). 6

7 2 Onderzoeksresultaten in detail 2a 2b 2c Pensioen algemeen Pensioencommunicatie Pensioenregeling

8 2a Pensioen algemeen

9 Een vijfde verwacht daadwerkelijk het indicatiebedrag te ontvangen bij pensionering 9 Totaal N = jaar N = jaar N = jaar N = jaar en ouder N = 119 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee, ik verwacht iets minder te ontvangen Nee, ik verwacht veel meer te ontvangen Nee, ik verwacht veel minder te ontvangen Nee, ik verwacht iets meer te ontvangen Weet ik niet Het aantal werkzame personen dat denkt dat het pensioenbedrag dat ze gaan ontvangen minder is dan het indicatiebedrag, is groter dan het aantal pensioenopbouwers dat denkt dat hun toekomstige pensioen hoger is dan het indicatiebedrag. Ouderen verwachten relatief vaker het indicatiebedrag daadwerkelijk te ontvangen bij pensionering. Verwacht u bij pensionering ook daadwerkelijk het bedrag te ontvangen, dat de pensioenuitvoerder aangeeft? BASIS: Niet-gepensioneerden die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 442

10 Werknemer krijgt bij pensionering vaker het indicatie pensioenbedrag uitgekeerd dan van tevoren wordt verwacht 10 Verwacht bedrag te ontvangen Najaar N = 442 Verwacht bedrag te ontvangen Voorjaar N = 222 Bedrag daadwerkelijk ontvangen Najaar N = 108 Bedrag daadwerkelijk ontvangen Voorjaar N = 96 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ja Nee, veel minder Nee, iets minder Nee, iets meer Nee, veel meer Weet ik niet Net als in het voorjaar 2011 zijn mensen nog steeds voorzichtig en houden ze er rekening mee dat ze niet het indicatie pensioenbedrag zullen ontvangen. Ten opzichte van voorjaar 2011 is men alleen maar voorzichtiger geworden; niet-gepensioneerden verwachten significant vaker (veel) minder te ontvangen dan verwacht (39% (voorjaar) versus 61% (najaar)). Bij degenen die met pensioen zijn is het percentage dat aangeeft wel degelijk het indicatie pensioenbedrag te hebben ontvangen, circa twee keer zo hoog dan onder degenen die nog met pensioen moeten gaan. Dit zal naar verwachting in de toekomst minder zijn. Vergelijking verwacht bedrag te ontvangen (nietgepensioneerden) en daadwerkelijk ontvangen bedrag (gepensioneerden).

11 Het aantal mensen dat verwacht minder dan 70% van hun laatste inkomen bij pensionering te ontvangen, stijgt 11 Totaal N = jaar N = jaar N = jaar N = jaar en ouder N = 119 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% >70% 70% <70% Weet ik niet Najaar N = 442 Voorjaar N = N = 358 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% >70% 70% <70% Weet ik niet De meerderheid van de pensioenopbouwers realiseert zich dat het bruto pensioenbedrag dat ze later zullen ontvangen lager zal zijn dan het laatst verdiende bruto salaris. Een enkeling verwacht dat ze later meer pensioen zullen ontvangen dan het laatst verdiende loon. 7% Denkt dat ze net zoveel pensioen per maand zullen ontvangen als het laatst verdiende loon. Circa 25% weet niet wat het verwachte bruto inkomen bij pensionering zal zijn. Men lijkt zich steeds beter bewust te zijn van het inkomen na pensioen. Hoeveel procent van uw laatst verdiende salaris voor pensioen verwacht u dat uw totale bruto inkomen bij pensionering zal zijn? BASIS: Niet-gepensioneerden die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 442

12 Steeds betere bewustwording van inkomen na pensioen 12 Verwacht inkomen bij pensionering - Najaar N = 442 Verwacht inkomen bij pensionering - Voorjaar N = 222 Daadwerkelijk inkomen bij pensionering - Najaar N = 108 Daadwerkelijk inkomen bij pensionering - Voorjaar N = 96 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% >70% 70% <70% Weet ik niet Pensioenopbouwers in het najaar geven significant vaker aan een bruto inkomen van minder dan 70% van het laatst verdiende salaris te verwachten dan in het voorjaar. Hetzelfde geldt voor het daadwerkelijke inkomen. De inschatting van de hoogte van het inkomen na pensionering ligt dichtbij het pensioenbedrag dat daadwerkelijk wordt ontvangen na pensionering. Werknemers worden zich er steeds beter van bewust dat het inkomen na pensioen beduidend lager is dan het laatst verdiende loon. Vergelijking verwacht inkomen bij pensionering (nietgepensioneerden) en daadwerkelijk inkomen bij pensionering (gepensioneerden).

13 Ongeveer 20% verwacht te moeten bezuinigen om bij pensionering rond te kunnen komen 13 Ja 31 Nee, ik zal moeten bezuinigen om financieel rond te kunnen komen 21 Nee, maar ik heb voldoende aanvullend vermogen/extra inkomsten waardoor ik niet in financiële problemen zal komen 17 Nee, maar ik heb aanvullend één of meer financiële producten gesloten om pensioen mee aan te vullen 12 Weet ik niet Net als in het voorjaar van 2011 verwacht ongeveer eenderde dat het totale bruto inkomen dat men bij pensionering ontvangt, voldoende zal zijn om financieel van rond te kunnen komen. Verwacht u dat het totale bruto inkomen dat u bij pensionering ontvangt voldoende zal zijn om financieel rond te komen? BASIS: Niet-gepensioneerden die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 442

14 Lijfrente het meest genoemde aanvullende pensioenproduct 14 Lijfrente Spaarverzekering Beleggingsverzekering Kapitaalverzekering 0 7 Anders Najaar 2011 (n=59) Voorjaar 2011 (n=20) Let op: het aantal waarnemingen bij deze vraag is beperkt. Net als in het voorjaar, is lijfrente het meest genoemd als afgesloten aanvullend pensioenproduct. Welk(e) producten heeft u afgesloten ter aanvulling op uw pensioen? BASIS: niet gepensioneerden die een aanvullend pensioen product hebben afgesloten N = 59 / 20

15 Ruim de helft van gepensioneerden kan rondkomen met pensioen 15 Ja 55 Nee, ik moet bezuinigen om financieel rond te kunnen komen 19 Nee, maar ik heb voldoende aanvullend vermogen/extra inkomsten waardoor ik niet in financiële problemen kom 13 Nee, maar ik heb aanvullend één of meer financiële producten gesloten om pensioen mee aan te vullen 4 Nee, ik moet beroep doen op bijstand, zorg- of huurtoeslagen om financieel rond te komen 8 Wil ik niet zeggen Net als in het voorjaar geeft het merendeel aan dat men kan rondkomen van het totale bruto inkomen dat men ontvangt bij pensionering. Is het totale bruto inkomen dat u bij pensionering ontvangt voldoende om financieel rond te komen? BASIS: gepensioneerden N = 108

16 Werkende bevolking verwacht bij pensionering minder vaak rond te kunnen komen 16 Verwacht rond te komen N = 442 Komt daadwerkelijk rond N = 108 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet ik niet / wil ik niet zeggen Ten opzichte van het voorjaar van 2011 zijn de verwachtingen lager geworden. Een significant hoger percentage van de nog niet gepensioneerden in het najaar 2011 verwacht dat ze niet kunnen gaan rondkomen bij pensionering. Van de mensen die met pensioen zijn geeft een hoger percentage aan rond te kunnen komen dan onder de groep die nog niet met pensioen zijn. Van hen denkt maar 31% in de toekomst rond te kunnen komen van hun pensioen, terwijl 55% van de gepensioneerde ondervraagden aangeeft momenteel rond te kunnen komen. Vergelijking verwachting rond te kunnen komen (nietgepensioneerden) en daadwerkelijk rondkomen bij pensionering (gepensioneerden).

17 Het eigen pensioen wordt door bijna de helft begrepen 17 Najaar N = 372 Voorjaar N = 174 0% 20% 40% 60% 80% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens Net als in het voorjaar 2011 wordt het eigen pensioen grotendeels begrepen. Een derde van de ondervraagden staat neutraal tegenover deze stelling. Het lijkt er op dat de meesten hun eigen pensioen redelijk begrijpen, maar weinig ondervraagden echter alles snappen van hun eigen pensioen. Bent u het eens met de stelling: ik begrijp mijn eigen pensioen? BASIS: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd en een UPO ontvangen N = 372

18 Afname in pensioeninformatie door pensioenfonds /verzekeraar 18 Mijn pensioenfonds/verzekeraar heeft mij geïnformeerd of mijn pensioen wordt aangepast aan de prijsstijgingen Najaar Voorjaar Ik heb van mijn pensioenfonds/verzekeraar informatie ontvangen over hoe mijn pensioenregeling werkt Najaar Voorjaar Ik heb mij meer verdiept in mijn pensioen naar aanleiding van berichten in de media Najaar Voorjaar % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet ik niet Ten opzichte van voorjaar 2011 hebben mensen de perceptie dat men minder geïnformeerd is over het pensioen, zowel over aanpassing van het pensioen aan de prijsstijgingen als over hoe de pensioenregeling werkt. Hieronder staan drie stellingen, wilt u per stelling aangeven of dit van toepassing is op u? BASIS: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 521 / 318

19 Steeds meer mensen zijn zich ervan bewust dat pensioen niet waardevast is 19 Najaar N = 521 Voorjaar N = 318 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Zeker wel Waarschijnlijk wel Waarschijnlijk niet Zeker niet Ik heb geen idee De ondervraagden in voorjaar 2011 geven significant vaker aan te denken dat het pensioen zijn waarde behoudt in de toekomst dan de ondervraagden in het najaar Dit percentage neemt af van 42% naar 18%! Denkt u dat uw pensioen zijn waarde behoudt in de toekomst door mee te stijgen met de loon- of prijsstijging? BASIS: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 521 / 318

20 Toename in aantal mensen dat zich zorgen maakt over pensioen 20 Najaar N = 521 Voorjaar N = 318 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ik maak mij nooit zorgen over mijn pensioen Ik maak mij nauwelijks zorgen over mijn pensioen Ik maak mij soms zorgen over mijn pensioen Ik maak mij regelmatig zorgen over mijn pensioen Ik maak mij vaak zorgen over mijn pensioen Het aantal mensen dat zich vaak tot regelmatig zorgen maakt over zijn/haar pensioen is beperkt, maar wel significant toegenomen ten opzichte van het begin van het jaar (voorjaar 2011). De helft maakt zich echter nog steeds niet of nauwelijks zorgen over het pensioen. In welke mate maakt u zich wel eens zorgen over uw pensioen? BASIS: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 521

21 2b Pensioencommunicatie

22 Spontante bekendheid mijnpensioenoverzicht.nl niet verder toegenomen 22 mijnpensioenoverzicht 7 9 mijnpensioen 5 9 pensioenoverzicht 1 3 uwpensioen(overzicht) 1 Anders 4 12 Weet niet Najaar 2011 (n=617) Voorjaar 2011 (n=222) De spontane bekendheid met mijnpensioenoverzicht.nl is sinds de laatste meting niet verder toegenomen. Het aantal mensen dat de website niet spontaan kan noemen is zelfs significant toegenomen. Als gevraagd wordt naar de website die sinds 1 januari 2011 bestaat en waar men naast de AOW ook kan zien hoeveel pensioen men heeft opgebouwd, dan wordt door 7% van de ondervraagden mijnpensioenoverzicht.nl genoemd. 8 Van de 10 ondervraagden kan de website niet noemen. In het voorjaar was dit nog tweederde. Sinds januari 2011 is er een website waar u naast uw AOW kunt zien hoeveel pensioen u heeft opgebouwd en bij welke pensioenuitvoerder. Hoe heet deze website? (open vraag) BASIS: Alle respondenten (2011: gem NL en beleggers) N = 617 / 222

23 Ruim een kwart heeft wel eens ingelogd op mijnpensioenoverzicht.nl 23 Najaar 2011 (n=617) Voorjaar 2011 (n=222) % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja, 1 keer Ja, 2 keer Ja, meer dan 2 keer Niet bezocht Totaal N = jaar N = jaar N = jaar N = jaar en ouder N = 240 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ja, 1 keer Ja, 2 keer Ja, meer dan 2 keer Nee, maar dit ben ik wel van plan Nee, en ik ben dit ook niet van plan Net als begin 2011 heeft ongeveer een kwart wel eens ingelogd op mijnpensioenoverzicht.nl. Na introductie van de website is het aantal mensen dat heeft ingelogd niet verder gestegen. Van degenen die wel eens hebben ingelogd, deed de meerderheid dit slechts eenmalig. Heeft u wel eens ingelogd op mijnpensioenoverzicht.nl? BASIS: Alle respondenten (2011: gem NL en beleggers) N = 617 / 222

24 Niet kennen van website en gebrek aan tijd redenen voor niet inloggen op mijnpensioenoverzicht.nl 24 Ik heb nog nooit van deze website gehoord 33 Ik heb er nog geen tijd voor genomen 31 Geen behoefte, ik weet al voldoende over mijn pensioen 16 Ik heb geen interesse in pensioenzaken 11 Ik vind het niet prettig om op een website te moeten inloggen voor mijn pensioenzaken 5 Ik heb nog niet kunnen inloggen omdat ik geen DigiD code voor handen heb 3 Andere reden De meest genoemde redenen voor het niet bezoeken van mijnpensioenoverzicht.nl zijn het niet kennen van de website en het feit dat men er nog geen tijd voor heeft genomen. Net als begin 2011 geeft ongeveer eenderde aan nooit te hebben ingelogd omdat ze de site niet kennen. Onbekendheid met de website komt voornamelijk voor onder de jongste groep (18-34 jaar). De oudste groep (55+) geeft aan geen behoefte te hebben aan de website omdat men al voldoende weet over het pensioen. Kunt u aangeven waarom u (nog) niet op deze mijnpensioenoverzicht.nl heeft ingelogd? BASIS: Respondenten die niet hebben ingelogd op N = 453

25 Merendeel kreeg volledig overzicht van AOW en alle pensioenen 25 Ik kreeg een volledig overzicht van mijn AOW en (al) mijn pensioen(en) Ik miste het pensioen van één of meer van mijn vorige werkgevers 9 14 Ik miste het pensioen uit een andere regeling of verzekering 3 12 Ik miste het pensioen van mijn huidige dienstverband 7 10 Ik miste het bedrag dat ik aan AOW krijg 6 6 Weet ik niet meer Najaar 2011 Voorjaar 2011 Net als begin van het jaar kreeg de meerderheid een volledig overzicht van AOW en pensioenen op mijnpensioenoverzicht.nl. Let op: het aantal waarnemingen bij deze vraag is beperkt (voorjaar 2011), waardoor de resultaten slechts indicatief zijn. Welke van deze situaties zijn op u van toepassing? BASIS: Respondenten die hebben ingelogd op N = 165 / 57

26 Mijnpensioenoverzicht.nl is begrijpelijk volgens bezoeker website 26 De website is begrijpelijk Najaar Voorjaar De gegevens op de site zijn volledig Najaar Voorjaar % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens 6 Op de 10 bezoekers van mijnpensioenoverzicht.nl vindt de website begrijpelijk. Bezoekers vinden de website significant minder vaak begrijpelijk dan in het voorjaar. Slechts 4 op de 10 bezoekers vindt de gegevens op de site volledig. Let op: het aantal waarnemingen bij deze vraag is beperkt (voorjaar 2011). In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen over mijnpensioenoverzicht.nl? BASIS: Respondenten die hebben ingelogd op N = 165 / 57

27 Merendeel bezoekers website vindt dat mijnpensioenoverzicht.nl een goed inzicht geeft in opgebouwd en te bereiken pensioen 27 De website geeft mij een goed inzicht in het pensioen dat ik tot nu toe heb opgebouwd Najaar Voorjaar De website geeft mij een goed inzicht in het pensioen dat ik kan bereiken als ik blijf werken tot mijn pensioen Najaar Voorjaar % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens Let op: het aantal waarnemingen bij deze vraag is beperkt. In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen over mijnpensioenoverzicht.nl? BASIS: Respondenten die hebben ingelogd op N = 165 / 57

28 Pensioenregister draagt bij aan kennis over eigen pensioen 28 Nu het pensioenregister er is, weet ik meer over mijn pensioen Najaar % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens Meer dan 4 op de 10 van de bezoekers van mijnpensioenoverzicht.nl geeft aan meer te weten over zijn/haar pensioen sinds het pensioenregister er is. In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling over mijnpensioenoverzicht.nl? BASIS: Respondenten die hebben ingelogd op N = 165

29 Indicatie hoogte netto pensioen net als in voorjaar meest populaire toevoeging voor mijnpensioenoverzicht.nl 29 Hoe hoog mijn netto pensioen ongeveer zal zijn Wat de gevolgen zijn als ik eerder stop met werken Hoe zeker of onzeker mijn pensioen is Hoe hoog het gezamenlijk pensioen van mij en mijn partner zal zijn Een waarschuwing als mijn pensioen onvoldoende lijkt te zijn Wat ik kan doen om een hoger pensioen te krijgen Wat mijn nabestaanden krijgen als ik kom te overlijden Hoeveel mijn inkomen daalt bij pensionering Hoe hoog mijn pensioen zal zijn als ik langer doorwerk Hoe lang ik moet doorwerken om alles te kunnen blijven betalen Iets anders Ik mis niets op de website Weet ik niet/geen mening Najaar 2011 Voorjaar 2011 Net als in het voorjaar van 2011, is een indicatie van het netto pensioen een toevoeging aan de website welke het meest geliefd is. In de praktijk is het echter onmogelijk om aan te geven wat men netto zal krijgen wanneer men met pensioen gaat. Let op: het aantal waarnemingen bij deze vraag is beperkt (voorjaar 2011). Wat zou u nog meer willen zien op de website mijnpensioenoverzicht.nl? BASIS: Respondenten die hebben ingelogd op N = 165 / 57

30 Ruim tweederde geeft aan wel eens UPO te hebben ontvangen Meerderheid leest UPO door, maar met name vluchtig Heeft u een UPO ontvangen? 30 Totaal N = 521 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet ik niet Totaal N = jaar N = jaar N = jaar N = jaar en ouder N = 141 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ik lees alles grondig door Ik lees het niet door, maar bewaar het wel Anders Ik lees het vluchtig door Ik lees het niet door en gooi het weg Het UPO wordt door 85% (grondig al dan vluchtig) gelezen. Dit geeft aan dat het UPO als een belangrijk en nuttig document wordt ervaren. Naarmate men ouder is, wordt het UPO vaker grondig doorgelezen. Welke van de volgende antwoorden is het meest op u van toepassing op het moment dat u uw UPO ontvangt? BASIS 1: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd (N=521) BASIS 2: Respondenten die een UPO hebben ontvangen (N=372)

31 Het UPO wordt vaker grondig gelezen ten opzichte van het voorjaar Heeft u een UPO ontvangen? 31 Najaar N = 521 Voorjaar N = 222 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet ik niet Welke van de volgende antwoorden is het meest op u van toepassing op het moment dat u uw UPO ontvangt? Najaar N = 372 Voorjaar N = 174 0% 20% 40% 60% 80% 100% Ik lees alles grondig door Ik lees het vluchtig door Ik lees het niet door, maar bewaar het wel Ik lees het niet door en gooi het weg Anders Het aandeel personen dat het UPO heeft gelezen is ongeveer net zo groot als in het begin van het jaar. Ten opzichte van het voorjaar 2011 is aantal personen dat het UPO grondig leest significant toegenomen. Welke van de volgende antwoorden is het meest op u van toepassing op het moment dat u uw UPO ontvangt? BASIS 1: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd (N=521 / 222) BASIS 2: Respondenten die een UPO hebben ontvangen (N=372 / 174)

32 Het te verwachten pensioen is het belangrijkste onderwerp van het UPO 32 Het pensioen dat u kunt verwachten bij pensionering Het pensioen dat u tot nu heeft opgebouwd Of uw pensioen zijn waarde behoudt door mee te stijgen De jaarlijkse pensioenaangroei (factor A) Of er maatregelen door het fonds of verzekeraar zijn genomen Wat partner ontvangt bij overlijden tijdens huidige dienstverband De keuzemogelijkheden, die u heeft Wat partner ontvangt bij overlijden na beëindiging van huidige dienstverband Wat u ontvangt bij arbeidsongeschiktheid Of DNB een maatregel heeft genomen t.a.v. uw fonds of verzekeraar Meest belangrijk 2e Belangrijk 3e Belangrijk Het pensioen dat men kan verwachten bij pensionering is volgens de ondervraagden het belangrijkste onderdeel van het UPO, gevolgd door het tot nu toe opgebouwde pensioen en het waardebehoud van het pensioen. Hieronder staat een lijst van onderwerpen die in het jaarlijkse UPO behandeld worden. Welk onderwerp vindt u het meest belangrijk om hierover informatie te krijgen? En welke daarna? BASIS: Respondenten die een UPO hebben ontvangen N = 372

33 Van degenen die een UPO hebben ontvangen, vindt het merendeel UPO overzichtelijk en begrijpelijk Heeft u een UPO ontvangen? 33 Totaal N = 521 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet ik niet Het UPO is overzichtelijk Het UPO is begrijpelijk % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Volledig mee eens Neutraal Volledig mee oneens Mee eens Mee oneens Ik heb onvoldoende kennis van het UPO Het merendeel geeft aan dat ze het eens zijn met de stellingen dat het UPO overzichtelijk (54%) is en iets minder dan de helft vindt UPO ook begrijpelijk (45%). Het percentage mensen dat het volledig eens is met de stellingen is echter beperkt. De begrijpelijkheid van het UPO is in vergelijking met het voorjaar significant afgenomen, toen was 55% nog van mening dat het UPO begrijpelijk is. Wat betreft de begrijpelijkheid; ondanks dat het UPO is opgesteld op een manier waarop zoveel mogelijk mensen het kunnen begrijpen, bevat het UPO enkele verplichte vaktermen. Hieronder staan enkele stellingen over pensioenen en het UPO. Kunt u aangeven in hoeverre u het hier mee eens bent? BASIS 1: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd (N=521) BASIS 2: Respondenten die een UPO hebben ontvangen (N=372)

34 Bijna een kwart heeft wel eens om pensioenuitleg of advies gevraagd 34 Totaal N = jaar N = jaar N = jaar N = jaar en ouder N = 197 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee, maar misschien vraag ik uitleg of advies in de toekomst Nee, ik heb geen behoefte aan uitleg of advies Net als in het voorjaar geeft ongeveer een kwart aan wel eens om pensioenuitleg of advies gevraagd te hebben. Ten opzichte van het voorjaar 2011 geven personen significant vaker aan dat ze niet om pensioenuitleg of advies gevraagd hebben; 30% in het najaar versus 15% in het voorjaar. Heeft u weleens uitleg of advies gevraagd omtrent uw pensioen? BASIS: Respondenten die een pensioen opbouwen of hebben opgebouwd N = 521

35 2c Pensioenregeling

36 Helft van ondervraagden vindt pensioen belangrijk bij (eventuele) overstap naar nieuwe werkgever 36 Ik kijk naar de kwaliteit van de pensioenregeling van mijn nieuwe werkgever Pensioen was/is een belangrijk onderwerp in het arbeidsvoorwaardengesprek Ik zoek uit of waardeoverdracht van mijn oude naar mijn nieuwe pensioenregelingen verstandig voor mij is % 20% 40% 60% 80% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens Niet van toepassing Ongeveer de helft van de ondervraagden kijkt naar de kwaliteit van de pensioenregeling bij een (eventuele) nieuwe werkgever en vindt pensioen een belangrijk onderwerp in het arbeidsvoorwaardengesprek. In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen over pensioenregeling? BASIS: Respondenten die in loondienst zijn N = 357

37 6 Op de 10 ondervraagden is enthousiast over de komst van de pensioenbijsluiter 37 De komst van een pensioenbijsluiter is een goed idee Ik verwacht de pensioenbijsluiter te gaan gebruiken Een pensioenbijsluiter helpt mij te beslissen of ik bij een overstap naar een nieuwe werkgever waardeoverdracht moet doen % 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Volledig mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Volledig mee oneens Weet niet Meer dan de helft (63%) van de ondervraagden vindt de komst van de pensioenbijsluiter een goed idee. Het aantal ondervraagden dat verwacht de pensioenbijsluiter te gaan gebruiken (bijvoorbeeld bij het beslissen of een waardeoverdracht gedaan moet worden bij overstap nieuwe werkgever) is echter kleiner, namelijk minder dan de helft. In hoeverre bent het eens met de volgende stellingen over de pensioenbijsluiter? BASIS: Respondenten die in loondienst zijn N = 357

38 Informatie over pensioenregelingen bij voorkeur automatisch per post toesturen Per post wordt de informatie automatisch toegestuurd Online is de informatie 24uur per dag te raadplegen Per wordt de informatie op aanvraag toegestuurd Per post wordt de informatie op aanvraag toegestuurd Per wordt de informatie automatisch toegestuurd Het merendeel van de ondervraagden geeft aan de informatie over pensioenregelingen bij voorkeur automatisch per post te willen krijgen toegestuurd. Een kwart van de ondervraagden geeft aan dat men online zal inloggen voor informatie over pensioenregelingen door op een beveiligde website met een persoonlijke code in te loggen. Hoe zou u de informatie over uw pensioenregeling(en) bij voorkeur ontvangen? BASIS: Respondenten die in loondienst zijn N = 357

39 3 Onderzoeksverantwoording en steekproefoverzicht

40 Onderzoeksverantwoording 40 Doel: in kaart brengen van ontwikkelingen in het financiële keuzegedrag van de Nederlandse financiële consument. Veldwerkperiode: 25 oktober t/m 14 november Doelgroep: De weergegeven resultaten zijn het totaal van beleggers en gemiddeld Nederland. Beleggers (N=157) zijn personen die hebben aangegeven te beleggen in beleggingsfondsen, aandelen, obligaties of andere effecten. Gemiddeld Nederland (N=460) staat voor een groep die representatief is voor totaal Nederland Weging: De groep Gemiddeld Nederland (N=460) wordt herwogen naar een afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Deze groep is gewogen naar geslacht, leeftijd, opleiding en district. Methode: online onderzoek, vooraf is het volledige panel gescreend om de juiste groepen consumenten voor dit onderzoek te kunnen benaderen. Steekproefomvang: Deze totale groep (N=617) bestaat voor 17% uit gepensioneerden en voor 83% uit niet-gepensioneerden. Van de gepensioneerden (N=108) heeft zeker 73% een pensioenregeling bij een werkgever gehad. Van de niet-gepensioneerden (N=509) heeft zeker 87% een pensioenregeling bij een werkgever (gehad). Rapportage: de weergegeven resultaten zijn gebaseerd op representatief Nederland. Indien er significante verschillen bestaan tussen de specifieke doelgroepen en totaal Nederland wordt dit aangegeven. Er dient rekening mee gehouden te worden dat bij de vorig meting enkel representatief Nederland in de rapportage is opgenomen, terwijl daar in deze meting (najaar 2011) ook beleggers (niet representatief) aan zijn toegevoegd. Belangrijk in het onderzoek zijn de vier soorten financieel beslissers, uitgelegd op de volgende slide.

41 Consumentensegmentatie In de rapportage, komen termen voor verschillende typen financieel beslissers voor. De AFM onderzocht in een eerder stadium hoe Nederlanders financiële beslissingen nemen en concludeerde dat mensen van elkaar verschillen in de manier waarop deze beslissingen genomen worden. Er zijn 4 typen, welke hieronder worden beschreven. 41 Beheersten verzamelen veel informatie over het financieel product dat zij willen aanschaffen. Zij overwegen veel alternatieven, gaan door tot zij het juiste product hebben gevonden en nemen uiteindelijk zelf de beslissing, zonder financieel adviseur. Ambitieuzen proberen graag nieuwe producten uit en mijden risico s hierbij niet. Zij hebben luxe en rendement als drijfveer voor hun besluiten en steken een gemiddelde hoeveelheid tijd in hun keuzeproces. Adviesgevoeligen laten hun beslissingen over aan anderen. Zij vertrouwen adviseurs blindelings. Zij zijn niet geïnteresseerd in financiële producten en zijn niet perse op zoek naar het ideale product. Gemaksgeoriënteerden stoppen weinig tijd in het bestuderen van financiële producten en vermijden hierbij risico s. Zij hebben weinig vertrouwen in financieel adviseurs en kiezen vaak voor standaard producten. Voor meer informatie of om zelf te testen wat voor type financieel beslisser u bent, kunt u terecht op

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Type beleggingsverzekering en wijze van afsluiten Kennis van- en informatie over de

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011 AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen augstus 2011 Leeswijzer 2 Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het mei van 2011. Het betreft hier het deelonderwerp

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers Juni 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor Juni 2015 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Beleggersprofiel Beleggingsportefeuille Risico, rendement

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers December 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Beleggingsfondsen en kosten

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Pensioenen

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Pensioenen AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Pensioenen Juni 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor Juni 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Pensioen algemeen Financiële

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggingsobligaties

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggingsobligaties AFM Consumentenmonitor najaar 014 Beleggingsobligaties November 014 GfK 014 AFM Consumentenmonitor November 014 1 Advertenties obligatieaanbiedingen GfK 014 AFM Consumentenmonitor November 014 Bijna de

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers Juni 2013 GfK 2013 AFM Consumentenmonitor Juni 2013 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Zorgplicht Beleggersprofiel Bijlagen Achtergrond Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin AFM Consumentenmonitor Q3 009 Kredietwaarschuwingszin GfK Michel van der List Marcel Cools/ Niek Damen Indeling Rapportage Kredietwaarschuwingszin 1 Onderzoeksverantwoording Kennisvragen Kredietwaarschuwingszin

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers Juni 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor Juni 2012 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2012.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1 AFM Consumentenmonitor najaar 1 Beleggers November 1 GfK 1 AFM Consumentenmonitor November 1 1 Percentage beleggers in Nederland stabiel 90 0 0 60 0 40 30 3 3 4 1 1 16 1 1 1 0 Voorjaar 1 (n = 934) Najaar

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand AFM Consumentenmonitor voorjaar 20 Roodstand Juni 20 GfK 20 AFM Consumentenmonitor Juni 20 1 Management Summary Bijna de helft van alle Nederlanders staat wel eens rood. Diegenen die niet rood kunnen staan,

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken Juni 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor Juni 2014 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2014.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Hypotheken

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Hypotheken AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Hypotheken Augustus 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor Juni 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Hypotheeksluiters Oriëntatie-

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Hypotheken

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Hypotheken AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Hypotheken November 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het najaar van

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2013 Hypotheken

AFM Consumentenmonitor najaar 2013 Hypotheken AFM Consumentenmonitor najaar 1 Hypotheken December 1 GfK 1 AFM Consumentenmonitor December 1 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Hypotheeksluiters Oriëntatie- en afsluitproces

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Hypotheken Juni 2013. GfK 2013 AFM Consumentenmonitor Juni 2013 1

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Hypotheken Juni 2013. GfK 2013 AFM Consumentenmonitor Juni 2013 1 AFM Consumentenmonitor voorjaar 201 Hypotheken Juni 201 GfK 201 AFM Consumentenmonitor Juni 201 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Hypotheeksluiters Oriëntatie- en

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Hypotheken. December 2011

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Hypotheken. December 2011 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Hypotheken December 2011 Leeswijzer 2 Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het najaar van 2011. Het betreft hier het deelonderwerp hypotheken.

Nadere informatie

HOE KAN VERZEKEREN EENVOUDIGER WORDEN GEMAAKT?

HOE KAN VERZEKEREN EENVOUDIGER WORDEN GEMAAKT? HOE KAN VERZEKEREN EENVOUDIGER WORDEN GEMAAKT? Consumenten-onderzoek in opdracht van het Verbond van Verzekeraars GfK 2014 GfK 2014 Hoe kan verzekeren eenvoudiger worden gemaakt? Januari 2014 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Life event: Een nieuwe baan

Life event: Een nieuwe baan Life event: Een nieuwe baan Inhoudsopgave 1 Belangrijke bevindingen 2 Achtergrond en verantwoording 3 Onderzoeksresultaten Arbeidsvoorwaarden en pensioenregeling Pensioeninformatie Pensioenkennis Waardeoverdracht

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Hypotheken. Juli 2011

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Hypotheken. Juli 2011 AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Hypotheken Juli 2011 Leeswijzer 2 Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2011. Het betreft hier het deelonderwerp hypotheken.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Q1 2010 Afsluitproces Hypotheken

AFM Consumentenmonitor Q1 2010 Afsluitproces Hypotheken AFM Consumentenmonitor Q1 2010 Afsluitproces Hypotheken GfK Marcel Cools Joris van Dongen Indeling Rapportage Afsluitproces Hypotheken 1 Inleiding 1. Achtergrond 2. Onderzoeksverantwoording 2 Resultaten

Nadere informatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie Wegwijzer GE Pensioen Inzicht in uw pensioensituatie Inleiding Met de Wegwijzer GE Pensioen krijgt u informatie over uw pensioenregeling en kunt u inzicht krijgen in uw eigen pensioensituatie. De pensioenwijzer

Nadere informatie

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Samenvatting 6 Onderzoeksresultaten in

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2010 Consumptieve kredieten. 24 januari 2011

AFM Consumentenmonitor najaar 2010 Consumptieve kredieten. 24 januari 2011 AFM Consumentenmonitor najaar 010 Consumptieve kredieten 4 januari 011 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het najaar van 010. Het betreft hier het deelonderwerp

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Dé financiële informatiekrant van Nederland!

Dé financiële informatiekrant van Nederland! Dé financiële informatiekrant van Nederland! Jan Both (43) Aannemer Zo n twee jaar geleden heb ik alles geregeld, via een tussenpersoon. Ik heb een aanvullend pensioen waarvoor ik elke maand betaal. Geen

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Hieronder vindt u een overzicht van de veelgestelde vragen rondom uw pensioenoverzicht. Heeft u na het lezen van deze veelgestelde vragen toch nog vragen?

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved.

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved. Onderzoeksresultaten Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds april 2011 2010 Towers Watson. All rights reserved. Inhoud Context onderzoek Samenvatting Resultaten Communicatiemiddelen Uniform

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Het overzicht dat u nu heeft ontvangen, laat uw pensioensituatie zien zoals deze was op 31 december 2014.

Het overzicht dat u nu heeft ontvangen, laat uw pensioensituatie zien zoals deze was op 31 december 2014. Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Hieronder vindt u een overzicht van de veelgestelde vragen rondom uw pensioenoverzicht. Heeft u na het lezen van deze veelgestelde vragen toch nog vragen?

Nadere informatie

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor Onderzoek Meer grip op pensioen Rapportage Pensioenmodule Publieksmonitor September 2012 Samenvatting (1/4) 1. Kennis over het eigen pensioen De helft van de mensen die via werkgever pensioen opbouwen

Nadere informatie

19 maart 2016. Onderzoek: Korten pensioenen?

19 maart 2016. Onderzoek: Korten pensioenen? 19 maart 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Impact Crisis op Pensioen Gedrag

Impact Crisis op Pensioen Gedrag Impact Crisis op Pensioen Gedrag Een onderzoek onder het Klankbord Geld & Toekomst panel (en de NetPanel Adviesraad) In opdracht van: Joris de Jongh Martijn van der Veen INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Resultaten

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder pensioenleeftijdsverwachting. In opdracht van GfK Intomart 2013 33213 Delta

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer Juni 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

RAPPORTAGE SPORT EN GELUK

RAPPORTAGE SPORT EN GELUK RAPPORTAGE SPORT EN GELUK Extra vragen Sportdeelname Index Februari 2015 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Management Summary 3 Onderzoeksresultaten 4 Onderzoeksverantwoording 5 Contact 2 1. Inleiding 3 Inleiding

Nadere informatie

Onderzoek. bancaire lijfrente. - November 2012 - NIEUWE KAFT INVOEGEN: Ontwerpen. Achtergrondstijlen. Achtergrond opmaken. Bestand.

Onderzoek. bancaire lijfrente. - November 2012 - NIEUWE KAFT INVOEGEN: Ontwerpen. Achtergrondstijlen. Achtergrond opmaken. Bestand. NIEUWE KAFT INVOEGEN: Ontwerpen Achtergrondstijlen Achtergrond opmaken Bestand Invoegen Onderzoek bancaire Flitspeiling lijfrente bancaire lijfrente 23 november 2012 - November 2012 - Voorwoord In opdracht

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor November 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor November 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor November 2012 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het najaar van 2012. Het betreft hier het deelonderwerp hypotheken. In het

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Op Koers

Veelgestelde vragen over Op Koers Veelgestelde vragen over Op Koers Inhoudsopgave Over Op Koers 1. Wat is het doel van Op Koers? 2. Hoe werkt Op Koers? 3. Uit welke onderdelen bestaat Op Koers? 4. Ik heb eerder al een eigen inschatting

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013.

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Datum: 5 mei 2014 Beste heer Voorbeeld, Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Misschien krijgt u

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

een goed pensioen begint bij een goede pensioenregeling

een goed pensioen begint bij een goede pensioenregeling prisma pensioen Informatie voor de werknemer een goed pensioen begint bij een goede pensioenregeling Misschien staat het nog ver van u af: uw pensioen. Toch is het belangrijk om daar nu al bij stil te

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen

Veelgestelde vragen. Algemeen Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Hulp bij het invullen van de Jaarruimtetool

Hulp bij het invullen van de Jaarruimtetool Hulp bij het invullen van de Jaarruimtetool Wat is jaarruimte? De jaarruimte is het maximale bedrag dat u met belastingaftrek elk jaar opzij mag zetten voor het aanvullen van uw pensioen. Voor het berekenen

Nadere informatie

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder?

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Programma van de workshop 1. Bespreking van de belangrijkste wijzigingen: a) Algemene eisen aan pensioeninformatie b) Pensioenregister

Nadere informatie

EEN GOED PENSIOEN BEGINT BIJ EEN GOEDE PENSIOENREGELING

EEN GOED PENSIOEN BEGINT BIJ EEN GOEDE PENSIOENREGELING PRISMA PENSIOEN INFORMATIE VOOR DE WERKNEMER EEN GOED PENSIOEN BEGINT BIJ EEN GOEDE PENSIOENREGELING Misschien staat het nog ver van u af: uw pensioen. Toch is het belangrijk om daar nu al bij stil te

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Delta Lloyd. U bouwt via pensioen bij ons op, zolang u in dienst bent bij deze werkgever. Dit geldt wanneer u 21 jaar of ouder bent. In dit Pensioen

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Pensioenbewustzijn. Januari 2012. Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn. Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO

Pensioenbewustzijn. Januari 2012. Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn. Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO Pensioenbewustzijn Werkgevers spelen cruciale rol bij vergroten pensioenbewustzijn Januari 2012 www.wijzeringeldzaken.nl Derde meting pensioenbewustzijn-meter door TNS NIPO 2 Pensioenbewustzijn Werkgevers

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Hieronder vindt u een overzicht van de veelgestelde vragen rondom uw pensioenoverzicht. Heeft u na het lezen van deze veelgestelde vragen toch nog vragen?

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder duurzame inzetbaarheid In opdracht van GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland

Nadere informatie

ONDERZOEK LANGDURIG ZIEKTEVERZUIM Onder werkgevers klein MKB (2 tot 20 werknemers)

ONDERZOEK LANGDURIG ZIEKTEVERZUIM Onder werkgevers klein MKB (2 tot 20 werknemers) ONDERZOEK LANGDURIG ZIEKTEVERZUIM Onder werkgevers klein MKB (2 tot 20 werknemers) September 2014 GfK 2014 Kennis langdurig ziekteverzuim september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

INFORMATIEBEHOEFTEN EN INFORMATIEZOEKGEDRAG IN RELATIE TOT SPORT. In opdracht van NOC*NSF

INFORMATIEBEHOEFTEN EN INFORMATIEZOEKGEDRAG IN RELATIE TOT SPORT. In opdracht van NOC*NSF INFORMATIEBEHOEFTEN EN INFORMATIEZOEKGEDRAG IN RELATIE TOT SPORT In opdracht van NOC*NSF 1 Inleiding GfK voert maandelijks in opdracht van NOC*NSF de Sportdeelname Index uit. In dit onderzoek wordt iedere

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

Een duidelijk verhaal, een helder pensioen Pensioenpresentatie

Een duidelijk verhaal, een helder pensioen Pensioenpresentatie Een duidelijk verhaal, een helder pensioen Pensioenpresentatie Hoewel wij deze presentatie met veel zorgvuldigheid hebben gemaakt kunt u hieraan geen rechten ontlenen. Uw pensioenrechten zijn vastgelegd

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

DELTA LLOYD Hoe gaat NL met pensioen? - Landenvergelijking. September 2015

DELTA LLOYD Hoe gaat NL met pensioen? - Landenvergelijking. September 2015 DELTA LLOYD Hoe gaat NL met pensioen? - Landenvergelijking September 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 2. Management Summary 3. Resultaten BIJLAGEN Onderzoeksverantwoording Certificering Contact 2 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt vanaf pensioen bij ons op. Dit doet

Nadere informatie

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Voorbeeldpresentatie Inhoud 1 Inleiding 2 Resultaten - Spontane en geholpen bekendheid - Herkenning radiocommercial en rapportcijfer - Teruggespeelde boodschap -

Nadere informatie

Uw pensioen. Stel uw ideale pensioen samen. Het pensioendashboard. En de keuzes die u heeft. Meer weten? www.bakkerspensioen.nl

Uw pensioen. Stel uw ideale pensioen samen. Het pensioendashboard. En de keuzes die u heeft. Meer weten? www.bakkerspensioen.nl Uw pensioen En de keuzes die u heeft Meer weten? www.bakkerspensioen.nl Stel uw ideale pensioen samen 2 Keuze 1 Eerder met pensioen 3 Keuze 2 Gedeeltelijk met pensioen 4 Keuze 3 Partnerpensioen omzetten

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer April 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over. Op Koers

Veelgestelde vragen over. Op Koers Veelgestelde vragen over Op Koers 1 Inhoud Over Op Koers 4 1. Wat is het doel van Op Koers?...4 2. Hoe werkt Op Koers?...4 3. Uit welke onderdelen bestaat Op Koers?...4 4. Ik heb eerder al een eigen inschatting

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Uniform Pensioenoverzicht

Uniform Pensioenoverzicht <eejj> Uniform Pensioenoverzicht Stand per

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Agenda - Introductie - In zevenmijlslaarzen door pensioenland - Wat is pensioencommunicatie

Nadere informatie

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen VOORBEELDTEKST

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen VOORBEELDTEKST Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen Oktober 2015 Dit document bevat per icoon een voorbeeldtekst voor laag 1 van een Pensioen 1-2-3 voor een DC-regeling. U mag de teksten redactioneel

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Welkom bij BPF Schilders. U bouwt verplicht pensioen bij ons op. Werkt u in loondienst? Dan doet u dit via uw werkgever. Bent u ondernemer? Dan betaalt u via uw onderneming zelf de premie. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld,

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld, De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2016 Beste heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald.

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald. Uw vermogen om te leven Postbus 4806, 6401 JL Heerlen De heer A Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, 18 april 2014 Uniform Pensioenoverzicht 2014 Stand per 31 december 2013 Pensioenovereenkomst

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit Inventarisatieformulier Persoonsgegevens Achternaam (cliënt) Geslacht Man Vrouw Voorletters Roepnaam Geboortedatum Roker Ja Nee E-mail adres Telefoonnummer mobiel Uw opleidingsniveau LBO MBO HBO Universitair

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 Pagina 1 Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison Presentatie over het Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 mei 2012 Pagina 2 1. Agenda 1. Opening 2. Wat is pensioen? 3. UPO 4. Als er iets

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

WIJZER IN GELDZAKEN PENSIOENMONITOR Een onderzoek onder de Nederlandse beroepsbevolking naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening

WIJZER IN GELDZAKEN PENSIOENMONITOR Een onderzoek onder de Nederlandse beroepsbevolking naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening WIJZER IN GELDZAKEN PENSIOENMONITOR Een onderzoek onder de Nederlandse beroepsbevolking naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening Intomart GfK 2013 32809 Wijzer in geldzaken Pensioenmonitor

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Brochure voor u als werkgever Als werkgever hebt u behoefte aan een betaalbare pensioenregeling. Tegelijkertijd wilt u een regeling die past in een goed arbeidsvoorwaardenbeleid.

Nadere informatie

Pensioen Aanvullingsplan. Uw pensioeninkomen aanvullen

Pensioen Aanvullingsplan. Uw pensioeninkomen aanvullen Pensioen Aanvullingsplan Uw pensioeninkomen aanvullen Uw pensioeninkomen aanvullen Is uw pensioen straks voldoende om te kunnen blijven leven zoals u dat gewend bent? Of is een aanvulling nodig? Het is

Nadere informatie