TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht"

Transcriptie

1 TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning Bjorn Carreyn Filip Dehaene Hendrik Despiegelaere Mieke Theys Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht Krachtige leeromgeving voor élke leerling Veel kunnen leren: in de klas wordt brede competentieontwikkeling nagestreefd voor alle lln. Zich goed voelen: de klas is een veilige, ondersteunende en stimulerende plek voor alle lln. 1

2 HGW in een zorgcontinuüm SWP/Zorgvisie Basiszorg HGW: Fase 0 Verhoogde zorg HGW: Fase 1 Uitbreiding zorg Overstap HGD: Fase 2 Oriëntering naar een andere onderwijsvorm HGW in een zorgcontinuüm Leerlingen hebben ifv realisatie van doelen behoefte aan goed onderwijs Onderwijs afgestemd op verschillen (Fase 0) Redelijke aanpassingen : lln met SOB (Fase 1,2) Leerkrachten hebben ifv de realisatie van doelen behoefte aan ondersteuning Vorming, reflectie, intervisie, Vakgroepwerking, overleg met llnbeg, CLB, DPB Basiszorg Fase 0 Belangrijkste fase! De leerkracht doet ertoe! HOE kan de leerkracht op een haalbare en werkbare manier tegemoet komen aan de verschillen tussen leerlingen in een klas? Universal Design for Learning (UDL) 2

3 Oorsprong van UDL Universal Design (architectuur - Ron Mace) Uitgangspunt: diversiteit is de realiteit Doel: gebouwen zijn toegankelijk voor iedereen Iedereen kan gemakkelijk participeren Geen barrières Voordelen Minder duur dan aanpassingen achteraf Efficiënter dan aanpassingen achteraf Esthetischer dan aanpassingen achteraf UDL Universal Design vertaald naar onderwijs Focus op toegankelijkheid van leerproces Veel kansen om te leren en te participeren Wegwerken van barrières Gevolgen Minder individuele aanpassingen nodig Beter werkbaar voor de leerkracht Individuele aanpassingen blijven noodzakelijk: belang van binnenklasdifferentiatie in fase 1 en 2 UDL in zijn essentie een cartoon 3

4 UDL in zijn essentie een filmpje Neurologische basis en UDL principes Herkenningsnetwerk Strategisch netwerk Affectieve netwerk Herkennen en opnemen van informatie Plannen, uitvoeren en monitoren Bepaalt wat belangrijk is om te doen en stelt prioriteiten WAT we leren HOE we leren WAAROM we leren Principe 1: Informatie aanbieden Principe 2: Actie en expressie Principe 3: Betrokkenheid UDL in 3 principes en 9 richtlijnen Principe 1 Informatie aanbieden Principe 2 Actie en expressie Principe 3 Betrokkenheid Richtlijn1 Verschillende zintuigen Richtlijn 2 Verduidelijken en structuur bieden Richtlijn 3 Begrijpen van leerinhoud Richtlijn 4 Actief verwerken van de leerinhoud Richtlijn 5 Aantonen wat je geleerd hebt Richtlijn 6 Doelen en prioriteiten bepalen Richtlijn 7 Inspelen op interesses Richtlijn 8 Doorzetting creëren Richtlijn 9 Inschatten en bijsturen 4

5 Principe 1 : Informatie aanbieden op verschillende manieren Herkenningsnetwerk WAT we leren R1: Verschillende zintuigen Anticiperen op verschillen tussen leerlingen wat betreft de manieren waarop ze graag informatie opnemen. TO DO: De verschillende zintuigen goed benutten! R1: Verschillende zintuigen Visueel: foto s, filmpje, grafiek, cartoon, PPT, schema, stappenplan, tentoonstelling, Auditief: toelichting, spreuk, muziek, verhaal Manipuleren en experimenteren, ervaren Leermateriaal flexibel en aanpasbaar (digitaal) aanbieden Werkboeken en cursus met tekst, foto s, schema s, cartoons, mindmaps, strips, 5

6 R2: Verduidelijken en structuur bieden Anticiperen op verschillen tussen leerlingen wat betreft de cognitieve vaardigheden die ze reeds kennen en/of (graag) gebruiken bij de opname van leerinhoud. TO DO: Kennis laten maken met verschillende cognitieve vaardigheden en deze laten benutten Inhoud en structuur verduidelijken R2: Verduidelijken en structuur bieden Verduidelijken Hoofd -en bijzaken Voorbeelden Gelijkenissen en verschillen Verbanden, relaties, wisselwerking Elaboreren Verklarende woordenlijst Structuur Inhoudstafel Pictogrammen R3: Begrijpen van leerinhoud Anticiperen op verschillen tussen leerlingen in de manier waarop leerinhoud goed begrepen wordt. TO DO: Heel wat verschillende vormen van ondersteuning bieden om de inhoud goed te kunnen begrijpen! 6

7 R3: Begrijpen van leerinhoud Benutten en activeren van voorkennis Transfereren: verwijzen naar eerdere ervaringen, andere situaties Generaliseren: principes, regels en wetmatigheden Synthese: mindmap, schema, onthoudkaart Principe 2 : Actie en expressie Op verschillende manieren Strategisch netwerk HOE we leren R4: Actief verwerken van de leerinhoud Anticiperen op verschillen tussen leerlingen in de manier waarop ze graag de inhoud verwerken TO DO: verschillende (keuze)mogelijkheden aanbieden om leerinhoud (inter)actief te verwerken! 7

8 R4: Actief verwerken van de leerinhoud Actie: computergames (levels), gevarieerd (digitaal) oefenmateriaal, case-study, Interactie: interview, discussieforum, coöperatief leren, klasgesprek, debat, rollenspel, Verschillende vormen van ondersteuning Hulpmiddelen Leerkracht en leerlingen R5: Aantonen wat je geleerd hebt Anticiperen op verschillen tussen leerlingen wat betreft de wijze waarop ze graag tonen/ best kunnen tonen wat ze geleerd hebben. TO DO: Op verschillende manier laten aantonen wat ze geleerd hebben! R5: Aantonen wat je geleerd hebt Verhandeling Portfolio Mondeling of schriftelijk examen, met hulp Tentoonstelling Presentatie Klaskrant - schoolkrant Quiz 8

9 R6: Doelen en prioriteiten bepalen Anticiperen op verschillen tussen leerlingen wat betreft hun aanpakgedrag ifv realisatie van doelen (cfr. executieve functies) TO DO: Verschillende vormen van ondersteuning bieden ifv versterking van de kwaliteit van de zelfsturing! R6: Doelen en prioriteiten bepalen Verduidelijken van doelen, evaluatievormen, evaluatiecriteria Proefexamens en voorbeeldvragen Sterk differentiëren in de ondersteuning van leerlingen bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van een taak. Geef leerlingen zélf de kans om doelen te bepalen en een strategie uit te werken. Principe 3: Betrokkenheid Op verschillende manieren Affectieve netwerk WAAROM we leren 9

10 R7: Inspelen op interesses Anticiperen op verschillende interesses en manieren waarop interesse opgewekt wordt TO DO: Keuzemogelijkheden aanbieden Verschillende werkvormen benutten! R7: Inspelen op interesses Behoefte aan betekenisvolle leertaken Relevant Functioneel Zinvol Actualiteit benutten Motiverende werkvorm Keuzemogelijkheden Inspraak in doelen, strategie, evaluatie R8: Doorzetting creëren Anticiperen op verschillen tussen leerlingen m.b.t. de mate waarin leerlingen betrokken blijven tijdens een leerproces. TO DO: Doorzetting bevorderen! 10

11 R8: Doorzetting creëren Positief en veilig klasklimaat Constructieve feedback met focus op de eigen invloed Samenwerken tussen leerlingen Tussendoelen R9: Inschatten en bijsturen Anticiperen op affectieve verschillen tussen leerlingen bij het leveren van een inspanning TO DO: Verschillende vormen van affectieve ondersteuning bieden tijdens een leerproces! R9: Inschatten en bijsturen Positieve verwachtingen formuleren Helpende gedachten laten formuleren Affectieve zelfregulatie via leergesprekken Zelfevaluatie en reflectieopdrachten ifv het opbouwen van een positief realistisch zelfbeeld correcte zelfkennis 11

12 UDL in zijn essentie filmpje 2 UDL in 3 principes en 9 richtlijnen Synthese Principe 1 Informatie aanbieden Principe 2 Actie en expressie Principe 3 Betrokkenheid WAT we leren Richtlijn1 Verschillende zintuigen Richtlijn 2 Verduidelijken en structuur bieden HOE we leren Richtlijn 4 Actief verwerken van de leerinhoud Richtlijn 5 Aantonen wat je geleerd hebt WAAROM we leren Richtlijn 7 Inspelen op interesses Richtlijn 8 Doorzetting creëren Richtlijn 3 Begrijpen van leerinhoud Richtlijn 6 Doelen en prioriteiten bepalen Richtlijn 9 Inschatten en bijsturen UDL vanuit pedagogisch perspectief UDL schept kansen tot een respectvolle omgang met leerlingen geven van waardering op basis een grote diversiteit van competenties Installeren van een affectieve betrokkenheid met de leerlingen 12

13 UDL vanuit pedagogisch perspectief Respectvolle omgang Persoonlijke autonomie -> installeren van keuzemogelijkheden en zekfsturing Verschilrespect -> oog voor verschillen tussen leerlingen en daarop anticiperen staat centraal in UDL UDL vanuit pedagogisch perspectief Differentiëring en grote diversiteit van werkvormen -> er wordt beroep gedaan op een veelheid van competenties -> schept meer kansen tot waardering. UDL vanuit pedagogisch perspectief Een klimaat van veiligheid waarbij een positieve affectieve verbinding niet gekoppeld wordt aan cognitieve prestaties. 13

14 Bronnenmateriaal Pameijer N., van Beukering T., Schulpen Y., & Van de Veire H., HANDELINGSGERICHT WERKEN OP SCHOOL samen met leerkracht, ouders en kind aan de slag. Acco, 2007 Pameijer N.,van Beukering T., de Lange S.,Schulpen Y. & Van de Veire H., HANDELINGSGERICHT WERKEN IN DE KLAS de leerkracht doet ertoe! Acco, 2010 Marzano R.J., WAT WERKT OP SCHOOL - research in actie. Bazalt, 2008 Marzano R.J., WAT WERKT IN DE KLAS - research in actie. Bazalt, 2008 DPB Brugge: Vorm geven aan zorg vanuit handelingsgericht werken: ondersteuning vanuit de pedagogische begeleiding

Vanuit UDL aan de slag in de klas

Vanuit UDL aan de slag in de klas Bachelor Buitengewoon onderwijs Studiegebied Onderwijs Academiejaar 2014-2015 Vanuit UDL aan de slag in de klas UDL kijkwijzer Boeckx Annelies Michielsen Loes 1 1. Formuleer in eigen woorden wat UDL inhoudt

Nadere informatie

UDL. Begeleiders competentieontwikkeling Stéphanie Van Eyen Luc Bosman. Zorgtweedaagse Oostende 28-29/01/2016

UDL. Begeleiders competentieontwikkeling Stéphanie Van Eyen Luc Bosman. Zorgtweedaagse Oostende 28-29/01/2016 1 WHATZZUP UDL Begeleiders competentieontwikkeling Stéphanie Van Eyen Luc Bosman Zorgtweedaagse Oostende 28-29/01/2016 3 Doelstellingen: Diversiteit als uitgangspunt aangrijpen om te werken aan brede basiszorg.

Nadere informatie

EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP. 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1

EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP. 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1 EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1 3 GEINTEGREERDE NETWERKEN Het affectieve netwerk Het herkenningsnetwerk Het strategisch netwerk 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 2 DE UDL-RICHTLIJNEN:

Nadere informatie

Differentiatie in 1 of 2-uursvakken

Differentiatie in 1 of 2-uursvakken Differentiatie in 1 of 2-uursvakken Arjan Goemans An Steegen AVL-nascholingen 3 februari 2016 Intro Wie differentieert al? Voor welke vakken? Inhoud vandaag Intro 1. Wat is differentiatie? omschrijving

Nadere informatie

Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen. Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele

Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen. Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele Programma 1. Kennismaking 2. Waarom inclusief onderwijs? 3. Wat

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

De perspectieven bij de externe ondersteuning van het handelingsgericht werken op school

De perspectieven bij de externe ondersteuning van het handelingsgericht werken op school Vorm geven aan zorg vanuit Handelingsgericht Werken Ondersteuning vanuit de pedagogische begeleiding In het pedagogisch project van veel scholen vind je de intentie terug om aan iedere leerling een gepersonaliseerde

Nadere informatie

Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs

Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs Studie- en ontmoetingsdag Recht op ziek zijn, recht op onderwijs 6 maart 2009 Els Brijs - Pedagogisch verantwoordelijke Bednet Je rol als lesgever Inhoudsdeskundige

Nadere informatie

Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd.

Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd. VRAAG 7 Hoe werken met de portfolio s? In de portfolio s is een duidelijke leerlijn ingebouwd. We beschouwen attitudes als voedingsbodem voor het leren leren. - Eerste graad: expliciteren : binnencirkel

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking Een student met dyslexie of autisme?! Wat betekent dat voor mij als docent? RU Onderwijsdag 2013 WELKOM! 1 Kennismaking Hanke van Buren Judith Jansen André Baars Jeroen

Nadere informatie

luisteren: dialoog beluisteren en

luisteren: dialoog beluisteren en TABASCO Leercoach Een afspraak maken ( mondeling) Een uitnodiging schrijven ( schriftelijk) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden:35.1.2 en 35.1.3 en 35.1.5 *dagen / maanden *afspraak

Nadere informatie

Thermometer leerkrachthandelen

Thermometer leerkrachthandelen Thermometer leerkrachthandelen Leerlijnen en ontwikkelingslijn voor leerkrachten van WSKO 1 Inleiding Leerkracht zijn is een dynamisch en complex vak. Mensen die leerkracht zijn en binnen onze organisatie

Nadere informatie

Ronde van Vlaanderen Hasselt Leuven Oostende DOORSTROMING & ORIENTERING

Ronde van Vlaanderen Hasselt Leuven Oostende DOORSTROMING & ORIENTERING Ronde van Vlaanderen Hasselt Leuven Oostende DOORSTROMING & ORIENTERING ONDERZOEKEN HIVA synthese van verschillende onderzoeken uit het verleden - S. GROENEZ Sociale factoren bepalen succes en mislukking

Nadere informatie

4/5/2012. Continuüm in zorg

4/5/2012. Continuüm in zorg Continuüm in zorg Studiedag Leerrijk Saar Callens 20 april 2012 De visie en methodiek van handelingsgericht werken (HGW) kan de school helpen om haar interne werking te optimaliseren. De school structureert

Nadere informatie

Binnenklasdifferentiatie en het M-decreet ieders leer-kracht aanspreken. Katrien Struyven Vrije Universiteit Brussel, Vakgroep Educatiewetenschappen

Binnenklasdifferentiatie en het M-decreet ieders leer-kracht aanspreken. Katrien Struyven Vrije Universiteit Brussel, Vakgroep Educatiewetenschappen Binnenklasdifferentiatie en het M-decreet ieders leer-kracht aanspreken Katrien Struyven Vrije Universiteit Brussel, Vakgroep Educatiewetenschappen Mythes over BKD 1. Differentiatie is enkel voor zwakke

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders?

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? 10 december 2012 Congres Dé blikopener voor Inclusief Hoger Onderwijs Handicap + Studie Leen Thienpondt Meggie Verstichele Thema: Zo

Nadere informatie

Functioneel rekenen. Wat? Waarom? opdracht: Doelen van vandaag: 1. Doel van wiskunde-onderwijs

Functioneel rekenen. Wat? Waarom? opdracht: Doelen van vandaag: 1. Doel van wiskunde-onderwijs Doelen van vandaag: Functioneel rekenen - Samen reflecteren en inzien wat het uiteindelijke doel, de essentie is van wiskunde-onderwijs. - De begrippen functioneel rekenen, realistisch rekenen en levensecht

Nadere informatie

TABASCO. Oriëntatie + voorbereiden

TABASCO. Oriëntatie + voorbereiden TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Een bestelling doen in een restaurant (mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.3 en 35.1.4 - grammatica:

Nadere informatie

1 Universal design for learning: een toepassing binnen diverse werkvormen in Humane wetenschappen

1 Universal design for learning: een toepassing binnen diverse werkvormen in Humane wetenschappen HUMANE WETENSCHAPPEN 1 Universal design for learning: een toepassing binnen diverse werkvormen in Humane wetenschappen 1.1 Situering en verkenning van het begrip UDL Vorig jaar verscheen er in de jaarlijkse

Nadere informatie

EVEN OPWARMEN 9/02/2015. Bart Hamelton Pedagogisch begeleider Competentieontwikkeling - DPB Brugge

EVEN OPWARMEN 9/02/2015. Bart Hamelton Pedagogisch begeleider Competentieontwikkeling - DPB Brugge Bart Hamelton Pedagogisch begeleider Competentieontwikkeling - DPB Brugge 1 EVEN OPWARMEN LEES, BEKIJK, REACTIES - INDIVIDUEEL (10 ) DEEL KLEINE GROEP (10 ) SYNTHESE KLEINE GROEP (5 ) DEEL SYNTHESE GROTE

Nadere informatie

GROEIDOSSIER Praktijk SOV

GROEIDOSSIER Praktijk SOV GROEIDOSSIER Praktijk SOV 2017 2018 Arteveldehogeschool Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Kattenberg 9 B-9000 Gent Tel.: 09 234 82 70 Fax: 09 234 80 01 www.arteveldehogeschool.be/oso/stage

Nadere informatie

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat KIJKWIJZER PEDAGOGISCH-DIDACTISCH HANDELEN IN DE KLAS School : Vakgebied : Leerkracht : Datum : Groep : Observant : 1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat (SBL competenties 1 en 2) 1.1* is

Nadere informatie

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Onderzoek in vogelvlucht ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Veel onderzoek met verschillende onderzoeksopzetten in verschillende settings:

Nadere informatie

in onze school is elk kind een ster!

in onze school is elk kind een ster! 2 Kom er bij en zoek het niet te ver, in onze school is elk kind een ster! Een kort fragment uit ons schoollied dat perfect weergeeft waar wij met onze school willen voor staan. Een school die elk kind

Nadere informatie

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert ACTIVERENDE WERKVORMEN Pedagogische dag COLOMAplus 2013-03-01 LEERPLANREALISATIE Het handboek. is de bijbel voor vele leraars ik krijg mijn handboek niet uit Nochtans. Activerend onderwijs Wat? Ll verwerkt

Nadere informatie

UDL of universeel ontwerp voor leren: wat als elk kind anders leert?

UDL of universeel ontwerp voor leren: wat als elk kind anders leert? UDL of universeel ontwerp voor leren: wat als elk kind anders leert? Doelen 1. je weet wat Universal Design for Learning (UDL) is 2. je hebt zicht op toepassingsmogelijkheden van universeel ontwerp 3.

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Deze lijst is het onderzoekresultaat van een PWO-traject binnen de lerarenopleidingen van de KAHO Sint-Lieven,

Nadere informatie

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Evi Geeroms en David Evenepoel Koninklijk Atheneum Etterbeek Wie zijn wij? Leerkrachten Koninklijk Atheneum Etterbeek (Brussel) Nederlandstalige

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Opstart nieuwe GOK-cyclus. Doorstroming en Oriëntering

Opstart nieuwe GOK-cyclus. Doorstroming en Oriëntering Opstart nieuwe GOK-cyclus Doorstroming en Oriëntering D&O: Thema-omschrijving Groepsopdracht: 1) Hebben de beschreven praktijken te maken met D&O? 2) Zo ja, zijn het dan praktijken die de kansen van alle

Nadere informatie

Competentievenster 2015

Competentievenster 2015 Windesheim zet kennis in werking Competentievenster 2015 TWEEDEGRAADS LERARENOPLEIDING WINDESHEIM Inleiding 3 Het competentievenster van de tweedegraads lerarenopleidingen van Hogeschool Windesheim vormt

Nadere informatie

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015 DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE jan.bonne@vsko.be SECUNDAIR ONDERWIJS VAKBEGELEIDING PAV Brugge, 30-01-2015 Ter kennisgeving aan alle directies van scholen met PAV Gelieve een kopie

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen SWOT-ANALYSE Met een SWOT-analyse breng ik mijn sterke en zwakke punten in kaart. Deze punten heb ik vervolgens in verband gebracht met de competenties van en leraar en heb ik beschreven wat dit betekent

Nadere informatie

Reflectievragen voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren

Reflectievragen voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren Doelstelling Dit instrument is bedoeld voor het management van een opleiding en opleidingsteams. Het reikt reflectievragen aan voor het ontwerpen van

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

Katrien Struyven Vakgroep Educatiewetenschappen, VUB

Katrien Struyven Vakgroep Educatiewetenschappen, VUB Binnenklasdifferentiatie in de praktijk realiseren Katrien Struyven Vakgroep Educatiewetenschappen, VUB Diversiteit in de klas Diversiteit is een gegeven, in élke klassituatie Vb. Interesses (breed-specifiek),

Nadere informatie

UNIVERSAL DESIGN FOR LEARNING (UDL)

UNIVERSAL DESIGN FOR LEARNING (UDL) UNIVERSAL DESIGN FOR LEARNING (UDL) INSPIRAT I EDAG ANTWERPE N BRONNEN: @CAST, SIHO, L. L. N E L S O N, U D L. O R G 11/03/2015 UDL-inspiratiedag 1 MIJN DOELEN Deelnemers sensibiliseren rond UDL en hoe

Nadere informatie

G.V.Basisschool Hamont-Lo

G.V.Basisschool Hamont-Lo G.V.Basisschool Hamont-Lo Zorg onze schooleigen visie op BREDE zorg Als school hebben we de opdracht om met brede zorg te werken aan de ontplooiing van iedere leerling. Dat is één van de pijlers van het

Nadere informatie

kijkwijzer hoger onderwijs de les de docent taalontwikkelend lesgeven

kijkwijzer hoger onderwijs de les de docent taalontwikkelend lesgeven kijkwijzer hoger onderwijs taalontwikkelend lesgeven de docent 1. Is het taalaanbod van de docent rijk, verzorgd en afgestemd op de studenten? Zijn de formuleringen op het niveau van studenten? Drukt de

Nadere informatie

UDL in de lerarenopleiding >> practice what you preach

UDL in de lerarenopleiding >> practice what you preach Innovatief Hoger Onderwijs UDL in de lerarenopleiding >> practice what you preach Vera Calders Mike Verbeeck Overzicht 1. Waarom anders werken? 2. Wat hebben we veranderd? 3. Hoe hebben we dit aangepakt?

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier UC Leuven Limburg Lerarenopleiding kleuter- en lager onderwijs Lesvoorbereidingsformulier Het mentaal en schriftelijk voorbereiden van een les is iets anders dan het invullen van een lesvoorbereidingsformulier.

Nadere informatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Studiedagen GOK derde cyclus oktober/november 2008, secundair onderwijs 1. Theoretische kader: Wat? Waarom? Hoe? 2. Instrument voor analyse van

Nadere informatie

Kwaliteit van leermateriaal

Kwaliteit van leermateriaal Kwaliteit van leermateriaal Hendrianne Wilkens & Arno Reints h.wilkens@clu.nl a.reints@clu.nl www.clu.nl Over het CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling evalueren van leermiddelen maken van leermiddelen

Nadere informatie

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Uit het boek Handelingsgericht werken: een handreiking voor de interne begeleider. Samen met leraar, ouders en kind aan de slag van Noëlle Pameijer en Tanja van

Nadere informatie

2/09/15 DOEL INHOUD. Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs?

2/09/15 DOEL INHOUD. Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs? Hoe kunnen we met HGW concreet aan de slag in het secundair onderwijs? Mieke Meire Kris Loobuyck DOEL Je ontwikkelt een handelingsgerichte attitude. Je gaat op een concrete manier aan de slag met de uitgangspunten

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Zie (je) wat ik kan!?

Zie (je) wat ik kan!? Zie (je) wat ik kan!? Op verschillende plaatsen in deze module maken we duidelijk dat breed evalueren een manier is om zicht te krijgen op de verschillende competenties, noden en interesses van de leerlingen

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Klasmanagement (KLM) A. Algemeen. Theorie x Praktijk Semester 1 Semester 2 Semester 3 x Semester 4

Klasmanagement (KLM) A. Algemeen. Theorie x Praktijk Semester 1 Semester 2 Semester 3 x Semester 4 MODULE Klasmanagement (KLM) A. Algemeen Situering binnen het programma Periode binnen het tweejarige modeltraject Theorie x Praktijk Semester 1 Semester 2 Semester 3 x Semester 4 Aantal studiepunten 3

Nadere informatie

THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN *

THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN * THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN * 1. De motivatie voor ontwikkeling en leren bij de leerlingen verhogen. 2. De ontwikkeling en /of leerwinst bij elke leerling verhogen.

Nadere informatie

Leren leren in onze school. Ons praktijkverhaal

Leren leren in onze school. Ons praktijkverhaal Leren leren in onze school Ons praktijkverhaal Leren leren leren De leerkracht coacht leerlingen die hun eigen leerproces in handen leren nemen. G.V. BASISSCHOOL ST.-MICHIEL 3600 GENK-Winterslag Beginsituatie

Nadere informatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Studiedagen GOK derde cyclus oktober/november 2008 1. Leerlingen- en ouderparticipatie is 2. Waarom? 3. Hoe? 4. Instrument voor analyse beginsituatie

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Talen modulenaam Spaans Richtgraad 4: niveaus 9 en 10 (ERK = Effectiveness) code module 6046/6047 en 6048/6049 goedkeuring door aantal lestijden 120/jaar studiepunten datum goedkeuring

Nadere informatie

KIJKWIJZER VOOR PAV-BUNDELS

KIJKWIJZER VOOR PAV-BUNDELS KIJKWIJZER VOOR PAV-BUNDELS Inleiding Uitgeverijen brengen heel wat publicaties op de markt die nuttig kunnen zijn voor leraren PAV en hun leerlingen. Daarnaast verkiezen veel leraren om volledig of gedeeltelijk

Nadere informatie

Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen. Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester 3 Semester 4

Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen. Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester 3 Semester 4 ECTS-FICHE MODULE Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen Situering binnen het programma Periode binnen het tweejarige modeltraject Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester 3 Semester

Nadere informatie

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK Wat is feedback? Alle informatie die ons gedrag stuurt in de richting van een bepaald doel is feedback (veel en dikwijls onbewust). Voor onderwijs:

Nadere informatie

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen.

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen. Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-fiche opleidingsonderdeel: COMMUNICATIEVAARDIGHEID Code: 10368 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 3 Studietijd: 75 à 90 uur Deliberatie: mogelijk

Nadere informatie

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog Ontmoetingsdag HGW HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog 1 Doel en werkvormen Hoe is HGW toe te passen bij gedrag? doen we al Nu ook nog Theorie met

Nadere informatie

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013 Gericht Werken als bril om naar het zorgbeleid te kijken zorg Handelings- Leerlingenbegeleiding fase 0 fase 1 HGW HGW Leren & studeren Studieloopbaanbegeleiding Socioemotioneel fase 2 fase 3 HGW HGW centrale

Nadere informatie

Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Wat is verbeterd sinds 2004? 1. Meer evidence-based 5-9-2014. maar wat voor evidentie (Van Yperen, 2014)?

Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Wat is verbeterd sinds 2004? 1. Meer evidence-based 5-9-2014. maar wat voor evidentie (Van Yperen, 2014)? Handelingsgerichte diagnostiek (HGD) Ontmoetingsdag 2014, Antwerpen Recente ontwikkelingen HGD & relatie met handelingsgericht werken (HGW) Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, stichting Elan & samenwerkingsverband

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

BZL-groeipad BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN. Algemeen. Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL

BZL-groeipad BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN. Algemeen. Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL 2005-2006 BZL-groeipad Algemeen Er is veel beweging in de opvattingen over leren. De accentverschuiving van kennisverwerving

Nadere informatie

COMPETENTIEONTWIKKELING IN HET KADER VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN ZORG VOOR ALLE LEERLINGEN DOOR ZORG VOOR ELKE LERAAR

COMPETENTIEONTWIKKELING IN HET KADER VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN ZORG VOOR ALLE LEERLINGEN DOOR ZORG VOOR ELKE LERAAR COMPETENTIEONTWIKKELING IN HET KADER VAN LEERLINGEN MET SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTEN ZORG VOOR ALLE LEERLINGEN DOOR ZORG VOOR ELKE LERAAR competentieontwikkeling Doelen Bouwstenen Zorgcontinuüm Handelingsgericht

Nadere informatie

Zelfevaluatie. Inleiding:

Zelfevaluatie. Inleiding: Sabine Waal Zelfevaluatie Inleiding: In dit document heb ik uit geschreven wat mijn huidige niveau is en waar ik mij al zoal in ontwikkeld heb ten opzichte van de zeven competenties. Elke competentie heb

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE - INFORMATICA MAVO - TOERISME- WETENSCHAPPEN - WISKUNDE

AARDRIJKSKUNDE - INFORMATICA MAVO - TOERISME- WETENSCHAPPEN - WISKUNDE AARDRIJKSKUNDE - INFORMATICA MAVO - TOERISME- WETENSCHAPPEN - WISKUNDE Vorm geven aan zorg vanuit Handelingsgericht Werken 1 Inleiding In het pedagogisch project van veel scholen vind je de intentie terug

Nadere informatie

1 Extra-murosactiviteiten: Een vat vol opportuniteiten

1 Extra-murosactiviteiten: Een vat vol opportuniteiten HUMANE WETENSCHAPPEN 1 Extra-murosactiviteiten: Een vat vol opportuniteiten Inleiding Vanuit de pedagogische begeleidingsdienst pleiten we om leerlingen mee te voeren in rijke en gevarieerde leeromgevingen.

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

Word meester in het evalu(l)eren: op weg naar een hernieuwd evaluatiebeleid

Word meester in het evalu(l)eren: op weg naar een hernieuwd evaluatiebeleid Word meester in het evalu(l)eren: op weg naar een hernieuwd evaluatiebeleid Workshop 14 mei 2014 Marie Seghers & Piet Van Avermaet (SDL) Wat mag u verwachten? Principes van breed evalueren Aan de slag

Nadere informatie

Een doelgericht en efficiënt handelingsplan bevat wenselijk de volgende onderdelen:

Een doelgericht en efficiënt handelingsplan bevat wenselijk de volgende onderdelen: HULPMIDDEL WERKEN MET EEN HANDELINGSPLAN Een mogelijke manier om de planmatige aanpak op school efficiënt te organiseren is het werken met een handelingsplan. Dat beschrijft de concrete aanpak en de interventies

Nadere informatie

SOK - congres* 5 juni Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel. SOK-congres 5 juni

SOK - congres* 5 juni Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel. SOK-congres 5 juni S Handelingsgericht Samenwerken in Scholengemeenschap Beveren Bazel SOK-congres 5 juni 2015 1 Scholengemeenschap Beveren Bazel Vier scholen drie schoolbesturen 3300 leerlingen Staf: codi + anderhalve werkkracht

Nadere informatie

M-decreet: redelijke aanpassingen 1

M-decreet: redelijke aanpassingen 1 M-decreet Redelijke aanpassingen Inge Van de Putte Vakgroep Orthopedagogiek Ugent Redelijke aanpassingen Als aanpassing wordt beschouwd, elke concrete maatregel, van materiële of immateriële aard, die

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

ECONOMIE EN HANDEL. Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken

ECONOMIE EN HANDEL. Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken 1 ECONOMIE EN HANDEL Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken In dit artikel wil ik je enkele mogelijkheden en praktische voorbeelden aanreiken van binnenklasdifferentiatie in de les

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen. Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester 3 Semester 4

Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen. Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester 3 Semester 4 ALGEMENE INFORMATIE MODULE Didactische competentie algemeen (DCA) A. Algemeen Situering binnen het programma Periode binnen het tweejarige modeltraject Theorie X Praktijk Semester 1 X Semester 2 Semester

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK

De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK Krachtige leeromgeving Inbreken in de klas Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het lager onderwijs Diversiteit KVS

Nadere informatie

Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent

Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent Vertrekpunten DOOSG IVA : visie op zorg, HGW, pedagogisch project Stedelijk internaat Gent: visie op opvoeden, HGW, visie op zorg Missie Dag- en nachtopvang voorzien

Nadere informatie

KUNSTENBAD. Studiedag GO! 16 juni 2015 KUNSTENBAD BEELD EN DANS EN DRAMA EN MEDIA EN MUZIEK

KUNSTENBAD. Studiedag GO! 16 juni 2015 KUNSTENBAD BEELD EN DANS EN DRAMA EN MEDIA EN MUZIEK Studiedag GO! 16 juni 2015 IN DE PRAKTIJK inzetten van leerkrachten 1 hoofdleerkracht met vak-assistenten team van vakspecialisten 1 leerkracht geeft de 5 domeinen www.dekunstpiloten.be leerdoelen

Nadere informatie

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten 15 september 2010 9.00 16.00 Berber Klein Henk Logtenberg & Liesbeth van Well Agenda (1) 1. Introductie 1.1: Voorstellen 1.2: Warming

Nadere informatie

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 15 Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 1 Het leerproces van studenten 21 1.1 Waarom het leerproces van studenten? 21 1.2 Het leerproces volgens Biggs 22 1.3 Leeractiviteiten

Nadere informatie

Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren

Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren Realiseren van VOET in Geschiedenis: leren leren I II III Leren leren Welke afspraken worden gemaakt om geschiedenis te studeren? Wordt dit opgevolgd per graad en van graad tot graad? Leren leren blijft

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE

PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE September 2012 INHOUDSOPGAVE Woord vooraf... 6 Hoofdstuk 1: Communicatie en feedback... 7 1.1 De roos van Leary... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.1 Acht leraarstypen...

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 De Egelantier Soest 31 mei & 1 juni 2016 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de school

Nadere informatie

WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016

WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016 WELKOM! Mentoren D2 Sessie 1 Dinsdag 11 oktober 2016 INHOUD D2 sessie 1 1. Welkom 2. Praktisch 3. HGW tempel 4. OSOB 5. HOV en het Orthodidactisch schema 2 Welkom! Steffie Dhuyvetter Greet Rogge Sophie

Nadere informatie

Didactische competentie oefenlessen. A. Algemeen. Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4

Didactische competentie oefenlessen. A. Algemeen. Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4 MODULE Didactische competentie oefenlessen A. Algemeen Situering binnen het programma Periode binnen het tweejarige modeltraject Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4 Aantal

Nadere informatie

Onderwijsvernieuwing. We doen er allemaal aan mee.

Onderwijsvernieuwing. We doen er allemaal aan mee. Onderwijsvernieuwing We doen er allemaal aan mee. Maar. Welke kant willen we op? Wat speelt er in mijn team? Wil iedereen mee? Waar liggen de interesses? Waar zit de expertise? WAARIN GA IK INVESTEREN?

Nadere informatie

Prodiaen het protocol Wiskundeproblemen en dyscalculie

Prodiaen het protocol Wiskundeproblemen en dyscalculie Prodiaen het protocol Wiskundeproblemen en dyscalculie Het Project 2 Prodia doelstellingen Ontwikkeling van diagnostische protocollen - meer gestandaardiseerd en gelijklopend - wetenschappelijk onderbouwd

Nadere informatie

Gesprekkencyclus IOT, EOT

Gesprekkencyclus IOT, EOT Gesprekkencyclus IOT, EOT Bijeenkomst 1 Gemma Verdiesen Nadine Machielsen Hoe ziet jullie gesprekkencyclus HGW/HGA eruit? -Heb je een IOT en EOT op school? -Heb je een groeps- en leerlingbespreking op

Nadere informatie

schoolinterne zorg Katia De Coussemaker

schoolinterne zorg Katia De Coussemaker schoolinterne zorg Katia De Coussemaker Kaders Decreet Leerzorg Handelingsgericht werken Protocollering en diagnostiek Internationale tendens Zie oa recente Verdrag van de Verenigde Naties ter bescherming

Nadere informatie

Didactische competentie oefenlessen. A. Algemeen. Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4

Didactische competentie oefenlessen. A. Algemeen. Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4 MODULE Didactische competentie oefenlessen A. Algemeen Situering binnen het programma Periode binnen het tweejarige modeltraject Theorie Praktijk X Semester 1 Semester 2 Semester 3 X Semester 4 Aantal

Nadere informatie

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

SWPBS: meer dan behaviorisme? W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g SWPBS: meer dan behaviorisme? Programma Welkom & intro: de kern Pedagogische kwaliteit: de opdracht & keuzes in de uitvoering Theoretische kaders De functie & kwaliteit van feedback Belonen/ erkennen/

Nadere informatie