De pensioenkloof tussen België en haar buurlanden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De pensioenkloof tussen België en haar buurlanden"

Transcriptie

1 De pensioenkloof tussen België en haar buurlanden Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Een pensioenkloof met de buurlanden van 11 tot 43 procent Wettelijke pensioenrechten Vervangingsratio s Armoede onder ouderen De oorzaken van deze pensioenkloof Niet de lengte van de loopbanen Wel de pensioenwetgeving De oplossing: investeer in sterke wettelijke pensioenen Private pensioenen zijn ongelijk, duur, risicovol en zeer complex Een versterking van de wettelijke pensioenen is wél betaalbaar Besluit... 6 Samenvatting De wettelijke pensioenen in België zijn laag. Een werknemer die exact even lang gewerkt heeft en exact evenveel verdiend heeft in België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland, heeft het laagste pensioen in België. De pensioenkloof bedraagt 11 tot 43 procent. De oorzaak van het lage pensioen ligt bij de pensioenrechten, niet bij het langer of korter werken. In plaats van de wettelijke pensioenen te versterken, bouwt de regering Michel De Wever ze verder af: de pensioenbonus is afgeschaft (179,40 euro minder pensioen per maand voor iedereen die actief blijft tot de leeftijd van 65 jaar), een aantal gelijkgestelde periodes worden afgeschaft (loopbaanonderbreking en bepaalde vormen van tijdskrediet), het gezinspensioen wordt hervormd en het ambtenarenpensioen wordt sterk afgebroken, richting het pensioen van werknemers. De meerderheid van de Belgen houdt nochtans vast aan een goed wettelijk pensioen. Zes op de tien verkiezen een hoger wettelijk pensioen boven fiscale voordelen zoals pensioensparen. Volgens de cijfers van de Studiecommissie voor de Vergrijzing zijn onze wettelijke pensioenen wel degelijk betaalbaar. In 2060 zullen wij evenveel betalen als landen als Oostenrijk en Frankrijk nu al betalen voor hun pensioenen, namelijk ongeveer 15% van onze welvaart (bbp). Studiedienst PVDA 16 april

2 1 Een pensioenkloof met de buurlanden van 11 tot 43 procent 1.1 Wettelijke pensioenrechten Het wettelijk pensioen van een Belgische werknemer is laag vergeleken met Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. Maar hoe laag juist? Wat is de pensioenkloof tussen België en haar buurlanden voor iemand die exact even lang gewerkt heeft en exact evenveel verdiend heeft? We vertrekken van een concreet voorbeeld: een mannelijke werknemer die met pensioen gaat in 2016, op 62-jarige leeftijd. De man is geboren in 1954 beginnen te werken in 1977 (op 23-jarige leeftijd) aan een eerste jaarloon van euro ( BEF in 1977) met een gemiddelde loonstijging van 5 procent per jaar (2,5 procent inflatie en 2,5 procent reële loonstijging, promoties en jobwijzigingen inbegrepen) met een eindloon van ,24 euro per jaar (in 2015, na 38 gewerkte jaren) gezinstoestand: alleenstaande Welk recht op pensioen heeft de man opgebouwd in België, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Nederland? Als we bovenstaande gegevens ingeven in de pensioenverzekering van voormelde landen, dan komen we aan de volgende maandelijkse pensioenbedragen (bruto) in de volgende landen: België: 1.155,12 euro per maand 1 Duitsland: 1.289,88 euro per maand 2 Luxemburg: 1.639,82 euro per maand 3 Frankrijk: euro per maand 4 Een werknemer die exact even lang gewerkt heeft en exact even veel verdiend heeft, heeft dus een wettelijk pensioen dat 11,66 procent hoger ligt in Duitsland, 41,96 procent hoger ligt in Luxemburg en 43 procent hoger ligt in Frankrijk (zie verder voor de concrete toelichting bij deze verschillen). Ook in Nederland ligt het pensioen een heel stuk hoger. Maar de vergelijking is moeilijker. Nederland kent geen wettelijke pensioenverzekering, maar een volksverzekering (opbouw van rechten op basis van woonst, niet op basis van werk). De bovenvermelde werknemer krijgt 1.111,55 euro per maand van de volksverzekering, indien hij vijftig jaar in Nederland heeft gewoond 5. Per jaar minder woonst, gaat er 2 procent af van voormeld bedrag. Daarnaast kent Nederland een verplichte aanvullende pensioenverzekering. De bovenvermelde werknemer bouwt al snel een aanvullend pensioen op van 750 euro per maand (bruto). In totaal brengt dat het Nederlands pensioen op 1.861,55 euro (bruto). Als men dat bedrag vergelijkt met de 1 Berekend op basis van de huidige toepasselijke pensioenwetgeving, zoals beschreven door de Rijksdienst voor Pensioenen (http://www.onprvp.fgov.be). 2 Berekend op basis van de huidige toepasselijke pensioenwetgeving, zoals beschreven door de Deutsch Rentenversicherung (http://www.deutsche-rentenversicherung.de). 3 Berekend op basis van de huidige toepasselijke pensioenwetgeving, zoals beschreven door de Caisse nationale d assurance pension (http://www.cnap.lu/prestations/en-cas-de-vieillesse/calcul-du-montant-de-la-pension/). 4 Berekend op basis van de huidige toepasselijke pensioenwetgeving, zoals beschreven door Centrale infobank op 5 Berekend op basis van de huidige toepasselijke pensioenwetgeving, zoals beschreven door de Sociale verzekeringsbank (http://www.svb.nl/int/nl/aow/hoogte_aow/bedragen/index.jsp). Studiedienst PVDA 16 april

3 pensioenopbouw in België (wettelijk en aanvullend pensioen tesamen), dan ligt dit opnieuw een heel stuk hoger Vervangingsratio s De pensioenkloof wordt bevestigd door een vergelijking van de vervangingsratio s (het pensioen in verhouding tot het inkomen). Volgens het interuniversitair Consortium Vergrijzing in Vlaanderen en Europa (Convive) heeft België Europees gezien de laagste pensioenen. Een gemiddeld pensioen bedraagt bij ons maar goed de helft van een gemiddeld inkomen, terwijl dat in de ons omringende landen eerder twee derde of vier vijfde is. Volgens de Commissie Pensioenhervorming, de expertengroep die werd samengesteld door de vorige minister van Pensioenen, ligt de geaggregeerde vervangingsratio (dit is het totale pensioeninkomen van individuen tussen 65 en 74 jaar in vergelijking met de arbeidsinkomens van mensen tussen de 50 en de 59 jaar) in België zeer laag 7. In België ligt deze vervangingsratio op 44 procent. In Luxemburg is dat 74 procent, in Frankrijk 64 procent, in Oostenrijk 60 procent. Een vergelijking van de nettobedragen verhoogt het percentage voor België, maar ook voor de andere landen. De netto geaggregeerde vervangingsratio in België ligt op 60 procent. In Luxemburg is dat 82 procent, in Frankrijk 74 procent en in Oostenrijk 76 procent. 1.3 Armoede onder ouderen De pensioenkloof wordt ook bevestigd door een vergelijking van het armoederisico van ouderen. Volgens de laatste cijfers van de Studiecommissie voor de Vergrijzing is 17,8 procent van de 65- plussers in België arm 8. 15,1 procent van de gepensioneerden heeft een equivalent beschikbaar inkomen van minder euro per maand. Bij de werkenden ligt dat percentage op 4,6 procent. Het armoederisico van ouderen in België is een stuk hoger dan in onze buurlanden (en dan in de meeste andere Europese landen). België is bovendien het enige land waar dit risico hoger is bij ouderen dan bij kinderen. Er is een lichte daling merkbaar, net zoals in alle ons omringende landen. De kloof blijft echter zeer groot. Het armoederisico bij ouderen in België is meer dan drie keer zo hoog als in Nederland: 17,8 procent versus 5 procent. Het is twee keer zo hoog als in Frankrijk: 17,8 procent versus 9 procent. Het is een stuk hoger dan in Duitsland: 17,8 procent versus 15 procent 9. 6 In België zijn de meerderheid van de aanvullende pensioenen niet verplicht. De opgebouwde pensioenkapitalen liggen ook een heel stuk lager dan in Nederland. Volgens de laatste cijfers van Sigedis, de centrale gegevensbank die de aanvullende pensioenen opvolgt, ligt het gemiddelde opgebouwde pensioenkapitaal in België momenteel rond de euro. Dat geeft recht op een maandelijkse pensioenrente van om en bij de 50 euro (omzetting via spreiding van het kapitaal over 15 jaar, gedeeld door 12 maanden). Dat is een fractie van de aanvullende pensioenrentes in Nederland. 7 Commissie Pensioenhervorming , Een sterk en betrouwbaar sociaal contract, algemeen rapport, p. 22 (zie 8 Studiecommissie voor de Vergrijzing, Jaarverslag 2014, p (zie 9 Studiecommissie voor de Vergrijzing, Jaarverslag 2014, p. 51. Studiedienst PVDA 16 april

4 2 De oorzaken van deze pensioenkloof 2.1 Niet de lengte van de loopbanen Op de vraag naar de oorzaak van de lage pensioenen in België, antwoordt de minister van Pensioenen Daniël Bacquelaine (MR) steevast dat dit vooral te maken heeft met de lengte van de loopbanen. Het bovenstaande onderzoek toont aan dat dit niet klopt. Iemand die exact even lang gewerkt heeft en exact evenveel verdiend heeft in België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland, heeft het laagste pensioen in België. Het lage pensioen heeft dan ook vooral te maken met het Belgische pensioenstelsel zelf, niet met langer of korter werken. Dat volgt ook uit een vergelijking van de cijfers over langer werken. Volgens de laatste cijfers van Eurostat was 22,8 procent van de Belgische bevolking tussen de leeftijd van 60 en 64 jaar actief (cijfers voor 2013). In Luxemburg was dat 22,9 procent van de bevolking tussen 60 en 64 jaar, in Oostenrijk 23 procent en in Frankrijk 23,3 procent Wel de pensioenwetgeving Het Belgische pensioenstelsel is niet gunstig in vergelijking met de buurlanden. Dat geldt zeker voor werknemers, maar ook voor ambtenaren en zelfstandigen. Een werknemer die 45 jaar gewerkt heeft in België, krijgt een pensioen gelijk aan 60% van het gemiddelde inkomen. In Duitsland is dat 67 procent voor een loopbaan van 35 jaar. In Frankrijk is de loopbaan gelijk aan 42 jaar. Het wettelijk pensioen voor werknemers bestaat uit twee delen: een basisbedrag, gelijk aan 50 procent van het loon van de 25 beste jaren, en een extra bedrag, gelijk aan een percentage van de betaalde bijdragen aan de sociale zekerheid. Het basispensioen in Frankrijk is vaak al even hoog als het wettelijk pensioen in België. Het tweede bedrag schommelt tussen de 200 en de 2000 euro (in ons voorbeeld van hierboven is het gelijk aan 560 euro per maand). In Luxemburg is het minimumpensioen na een loopbaan van 42 jaar gelijk aan 1.639,82 euro per maand. Hogere inkomens trekken een stuk hogere wettelijke pensioenen. 3 De oplossing: investeer in sterke wettelijke pensioenen 3.1 Private pensioenen zijn ongelijk, duur, risicovol en zeer complex In plaats van de wettelijke pensioenen te versterken, bouwt de regering Michel De Wever ze verder af: de pensioenbonus is afgeschaft (179,4 euro minder pensioen per maand voor iedereen die actief blijft tot de leeftijd van 65 jaar), een aantal gelijkgestelde periodes worden afgeschaft (loopbaanonderbreking en bepaalde vormen van tijdskrediet), het gezinspensioen wordt 10 Zie Eurostat, via Studiedienst PVDA 16 april

5 hervormd en het ambtenarenpensioen wordt sterk afgebroken, richting het pensioen van werknemers. Volgens het regeerakkoord wil de regering de bescherming tegen armoede via de wettelijke pensioenen behouden, maar de vervanging van het inkomen hoe langer hoe meer regelen via private pensioenen. Dat is een liberaal pensioenbeleid, dat onvermijdelijk leidt tot meer armoede en grotere ongelijkheid. De private pensioenen zijn zeer ongelijk. De helft van de pensioenkapitalen gaan naar slechts vijf procent van de aangeslotenen. Managers en kaderleden bouwen miljoenen euro s aan aanvullende pensioenrechten op, terwijl gewone werknemers het met enkele duizenden euro s moeten doen. Een druppel op een hete plaat wanneer de facturen van zorg en gezondheid binnen stromen. De private pensioenen zijn ook duur. Onderzoek toont aan dat verzekeraars en financiële instellingen met wel 40 procent van de opgebouwde pensioengelden gaan lopen over een hele loopbaan, voor beheers- en administratiekosten. De wettelijke pensioenen zijn op dat vlak veel goedkoper 11. De private pensioenen zijn ook niet zonder risico. In Nederland, het Walhalla van de aanvullende pensioenen, zijn de aanvullende pensioenfondsen door de crisis zwaar getroffen. Op 1 april 2013 hebben 54 pensioenfondsen pensioenverlagingen doorgevoerd tot 10%. De aanvullende pensioenopbouw voor jongere werknemers in Nederland wordt verwacht zo sterk te gaan dalen dat ze 20 tot 30% minder aanvullend pensioen zullen trekken dan de huidige 60-plussers. Ook in België vielen er klappen. Door het faillissement van de groepsverzekeraar APRA Leven zijn veel werknemers hun opgebouwde aanvullende pensioenrechten kwijt. De private pensioenen zijn tot slot zeer complex. Wie dan al het geluk heeft om een mooi privaat pensioenkapitaal bijeen te sparen, wordt geconfronteerd met de moeilijkheid om dat kapitaal na pensionering verder te beleggen. 3.2 Een versterking van de wettelijke pensioenen is wél betaalbaar De meerderheid van de Belgen houdt vast aan het wettelijk pensioen. Knack liet een pensioenenquête uitvoeren door Ivox eind Er werden mensen ondervraagd, zowel Vlamingen als Franstaligen 12. Zowel de Vlamingen als de Franstaligen vinden de wettelijke pensioenen te laag. Zes op de tien verkiezen een hoger wettelijk pensioen boven fiscale voordelen zoals pensioensparen (21 procent is niet akkoord en 19 procent onthoudt zich). In 2014 nam de studiedienst van de VRT een foto van Vlaanderen. De belangrijkste politieke prioriteit van de Vlaming is zijn of haar pensioen. 74 procent spreekt zich uitdrukkelijk uit voor méér solidariteit. 67 procent is bang voor een te lage levensstandaard eens hij of zij met pensioen is. 11 J. PACOLET en T. STRENGS, Pensioenrendement vergeleken - Vergelijking van de performantie van de eerste versus de tweede en derde pensioenpijler, HIVA, 2009, Zie J. Zuallaert en P. Martens, De grote Knack-pensioenenquête Langer werken, maar niet van harte, Knack 13 november 2013, Studiedienst PVDA 16 april

6 Volgens de cijfers van de Studiecommissie voor de Vergrijzing zijn onze wettelijke pensioenen wel degelijk betaalbaar. In 2060 zullen wij evenveel betalen als landen als Oostenrijk en Frankrijk nu al betalen voor hun pensioenen, namelijk ongeveer 15% van onze welvaart (bbp). Is dat zo ondoenbaar? Natuurlijk niet. Het is een kwestie van keuzes in het sociaal en fiscaal beleid. De nodige middelen voor de versterking van de wettelijke pensioenen kunnen worden opgehaald via drie maatregelen: 1 een eerlijke fiscaliteit, waarbij ook grote bedrijven en sectoren, hun belastingen betalen, 2 een miljonairstaks, waardoor de grootste vermogens een steentje bijdragen en 3 een betere strijd tegen de grote fiscale fraude, via de invoering van een vermogenskadaster, de opheffing van het bankgeheim en de zerotolerantie tegen zware inbreuken. 4 Besluit De wettelijke pensioenen in België zijn laag. Een werknemer die exact even lang gewerkt heeft en exact evenveel verdiend heeft in België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland, heeft het laagste pensioen in België. De pensioenkloof bedraagt 11 tot 43 procent. De oorzaak van het lage pensioen ligt bij de pensioenrechten, niet bij het langer of korter werken. In plaats van de wettelijke pensioenen te versterken, bouwt de regering Michel De Wever ze verder af: de pensioenbonus is afgeschaft (179,4 euro minder pensioen per maand voor iedereen die actief blijft tot de leeftijd van 65 jaar), een aantal gelijkgestelde periodes worden afgeschaft (loopbaanonderbreking en bepaalde vormen van tijdskrediet), het gezinspensioen wordt hervormd en het ambtenarenpensioen wordt sterk afgebroken, richting het pensioen van werknemers. De meerderheid van de Belgen houdt nochtans vast aan een goed wettelijk pensioen. Zes op de tien verkiezen een hoger wettelijk pensioen boven fiscale voordelen zoals pensioensparen. Volgens de cijfers van de Studiecommissie voor de Vergrijzing zijn onze wettelijke pensioenen wel degelijk betaalbaar. In 2060 zullen wij evenveel betalen als landen als Oostenrijk en Frankrijk nu al betalen voor hun pensioenen, namelijk ongeveer 15% van onze welvaart (bbp). Studiedienst PVDA 16 april

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden... 2 1.1 Wettelijke pensioenrechten in vergelijking

Nadere informatie

Pensioenkloof tussen België en zijn buurlanden loopt op tot 48 procent

Pensioenkloof tussen België en zijn buurlanden loopt op tot 48 procent Pensioenkloof tussen België en zijn buurlanden loopt op tot 48 procent Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Pensioenkloof tussen België en zijn buurlanden...2 1.1 Wettelijke pensioenrechten in vergelijking

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Allemaal langer werken voor minder pensioen?

Allemaal langer werken voor minder pensioen? Allemaal langer werken voor minder pensioen? Kim De Witte Ondoenbaar, onlogisch en onnodig Structuur van de uiteenzetting Drie onderdelen 1. Pensioenplan van de regering Michel De Wever: langer werken

Nadere informatie

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen...

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Studiedienst PVDA Kim De Witte 1. Langer werken voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen...2 A. Wettelijk pensioen en inkomensgarantie

Nadere informatie

Het mes in uw aanvullend pensioen

Het mes in uw aanvullend pensioen Het mes in uw aanvullend pensioen Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Verlaging rendementsgarantie en verhoging aanvullende pensioenleeftijd... 2 1.1 Verlaging rendementsgarantie... 2 1.2 Verhoging aanvullende

Nadere informatie

Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens

Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Afschaffing pensioenbonus: tot 187,2 minder pensioen per maand... 2 1.1 De vroegere

Nadere informatie

Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand

Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Kim De Witte Studiedienst PVDA 1 Allemaal twee tot vijf jaar langer werken... 2 1.1 Verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd

Nadere informatie

Afschaffing pensioenbonus: 83 tot 187 minder pensioen per maand Studiedienst PVDA Kim De Witte

Afschaffing pensioenbonus: 83 tot 187 minder pensioen per maand Studiedienst PVDA Kim De Witte Afschaffing pensioenbonus: 83 tot 187 minder pensioen per maand Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Afschaffing pensioenbonus: tot 187,2 minder pensioen per maand...2 1.1 De vroegere pensioenbonus...2 1.2

Nadere informatie

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen...

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Studiedienst PVDA Kim De Witte 1. Langer werken voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen...2 A. Wettelijk pensioen en inkomensgarantie

Nadere informatie

Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand

Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Allemaal twee tot vijf jaar langer werken... 2 1.1 Verhoging van de wettelijke

Nadere informatie

Ambtenaren: langer werken voor 300 euro minder pensioen

Ambtenaren: langer werken voor 300 euro minder pensioen Ambtenaren: langer werken voor 300 euro minder pensioen Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Hervorming van de ambtenarenpensioenen...2 1.1 Afschaffing diplomabonificaties: 106,49 euro minder pensioen per

Nadere informatie

Pensioenhervorming: misleidende en foutieve cijfers ter verdediging van een fout beleid

Pensioenhervorming: misleidende en foutieve cijfers ter verdediging van een fout beleid Pensioenhervorming: misleidende en foutieve cijfers ter verdediging van een fout beleid Studiedienst PVDA Kim De Witte Inhoud I. De kaap van 40 miljard overschreden... 1 II. We stoppen gemiddeld op 59

Nadere informatie

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers 1 Persontmoeting 28 maart 2012 Agenda 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? 1 ste pijler waarborgen 2 de pijler verder uitbouwen 3 de pijler stimuleren Besluit Questions & Answers 2 Persontmoeting

Nadere informatie

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden Jean-Michel Kupper Bestuurder Directeur AG Employee Benefits & HC De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden 1 29/04/2015 Agenda De uitdagingen van het wettelijke pensioen De uitdagingen van

Nadere informatie

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen?

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? 540 dagen na de verkiezingen heeft België een nieuwe federale regering. Vincent Van Quickenborne (Open VLD) wordt de nieuwe minister van pensioenen. Hieronder

Nadere informatie

2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit

2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit 2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit 7 Een mechanisme van solidariteit Voor de meeste Belgen is en blijft het wettelijk pensioen de enige bron van inkomsten eens men de pensioenleeftijd

Nadere informatie

VASTGOED, EEN BOUWSTEEN VAN UW VERMOGEN. Thomas Weyts Expert Tax & Estate Planning

VASTGOED, EEN BOUWSTEEN VAN UW VERMOGEN. Thomas Weyts Expert Tax & Estate Planning VASTGOED, EEN BOUWSTEEN VAN UW VERMOGEN Thomas Weyts Expert Tax & Estate Planning VASTGOED, EEN BOUWSTEEN VAN UW VERMOGEN AGENDA Pensioenopbouw Investeren in een eigen woning Vastgoed als belegging Successieplanning

Nadere informatie

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen?

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? 540 dagen na de verkiezingen heeft België een nieuwe federale regering. Vincent Van Quickenborne (Open VLD) wordt de nieuwe minister van pensioenen. Hieronder

Nadere informatie

#GoLeft6: Pensioenen: de oudsten gunnen we rust, de jongeren aan het werk

#GoLeft6: Pensioenen: de oudsten gunnen we rust, de jongeren aan het werk #GoLeft6: Pensioenen: de oudsten gunnen we rust, de jongeren aan het werk Uit de verkiezingsenquête van de PVDA 14% van de respondenten plaatst de pensioenen in de top 3 van prioritair aan te pakken problemen.

Nadere informatie

Vijf wetsvoorstellen voor zekere pensioenen

Vijf wetsvoorstellen voor zekere pensioenen Vijf wetsvoorstellen voor zekere pensioenen Open Vld wil pensioendebat opstarten in parlement 23 juni 2011 Waarom een pensioenhervorming? De betaalbaarheid van de pensioenen is dé uitdaging voor de komende

Nadere informatie

Advies van de Studiecommissie voor de Vergrijzing

Advies van de Studiecommissie voor de Vergrijzing HOGE RAAD VAN FINANCIËN Advies van de Studiecommissie voor de Vergrijzing Evaluatie van de pensioenbonus ADDENDUM Juni 2012 1 Dit addendum vervolledigt sectie 2.2.1. "Stand van zaken". Het werd gerealiseerd

Nadere informatie

Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing

Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing Aan de langetermijnvooruitzichten van de sociale uitgaven, gepresenteerd in het achtste jaarverslag van de Studiecommissie

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

«Europa en de vergrijzing : toekomst van onze pensioenen»

«Europa en de vergrijzing : toekomst van onze pensioenen» «Europa en de vergrijzing : toekomst van onze pensioenen» ABVV voorzitter Rudy De Leeuw Assuralia - 26 oktober 2010 14h15-14h45 - Auditorium BNP Paribas Fortis Voor het ABVV moeten de wettelijke pensioenen

Nadere informatie

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Dutch Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Samenvatting in Nederlands In de laatste

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Als zelfstandige stoppen vóór uw 60ste... 1. 2. Op vervroegd pensioen tussen 60 en 65 jaar... 11

Inhoudstafel. 1. Als zelfstandige stoppen vóór uw 60ste... 1. 2. Op vervroegd pensioen tussen 60 en 65 jaar... 11 Inhoudstafel 1. Als zelfstandige stoppen vóór uw 60ste... 1 1.1. Wat is precies het gevolg voor uw wettelijk pensioen als zelfstandige?... 1 1.2. Heeft u dan recht op een uitkering?... 1 1.3. Blijft u

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Groen wil fundamentele hervorming van de pensioenen: Basispensioen werkt 22% armoede bij ouderen weg

Groen wil fundamentele hervorming van de pensioenen: Basispensioen werkt 22% armoede bij ouderen weg Groen wil fundamentele hervorming van de pensioenen: Basispensioen werkt 22% armoede bij ouderen weg 0 Voorstel Impulscongres Zaterdag 19 en zondag 20 oktober vindt het tweedaagse congres van Groen plaats

Nadere informatie

EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming

EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming 2020-2040 Voorstellen voor een structurele hervorming van de pensioenstelsels Studiedag leraren economie, 20 januari 2015 Opzet van

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Wat mag ik verwachten van mijn pensioen? Antwoorden op 7 prangende vragen

Wat mag ik verwachten van mijn pensioen? Antwoorden op 7 prangende vragen Wat mag ik verwachten van mijn pensioen? Antwoorden op 7 prangende vragen Wat mag ik verwachten van mijn pensioen? Eerst en vooral:... Thuis in geldzaken / Antwoorden op 7 pensioenvragen 11/13/2015 2 In

Nadere informatie

De sociale hervormingen van Di Rupo I. Nahima Lanjri Volksvertegenwoordiger Zwijndrecht 19 maart 2012

De sociale hervormingen van Di Rupo I. Nahima Lanjri Volksvertegenwoordiger Zwijndrecht 19 maart 2012 De sociale hervormingen van Di Rupo I Nahima Lanjri Volksvertegenwoordiger Zwijndrecht 19 maart 2012 1. PENSIOENHERVORMING 2. WERKZAAMHEIDSGRAAD VERHOGEN 4. OVERIGE AANDACHTSPUNTEN 3. COMBINATIE GEZIN

Nadere informatie

Sociale houdbaarheid wettelijke pensioenen

Sociale houdbaarheid wettelijke pensioenen Presentatie voor pensioencolloquium Groen 4 mei 2012 Sociale houdbaarheid wettelijke pensioenen Greet De Vil - gdv@ Equipe sociale bescherming en vergrijzing Sociale houdbaarheid van eerstepijlerpensioenen

Nadere informatie

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten?

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? DECAVI 25 februari 2015 Florence DELOGNE Adjunct-directeur Minister van Pensioenen 1 De huidige toestand van de 1 e pijlerpensioenen

Nadere informatie

Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014

Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014 Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014 De federale regering heeft allerlei besparingsmaatregelen voor ons in petto. De maatregelen die ons het hardst zullen treffen, hebben te

Nadere informatie

PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN. 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds

PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN. 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds Inhoud Aanvraag Berekening Toegelaten activiteit I. De aanvraag Aanvraag Wie? - in België - in het buitenland

Nadere informatie

BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN

BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN De wettelijke Belgische pensioenstelsels (omslagstelsels) dekken ouderdoms-, invaliditeitsen overlevingspensioenen. Er zijn drie stelsels: een stelsel voor werknemers

Nadere informatie

Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief)

Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief) Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief) Koen Caminada, Universiteit Leiden Onderzoeksteam: Marike Knoef, Jim Been, Rob Alessie, Koen Caminada,

Nadere informatie

De bescherming van uw pensioeninkomsten is van

De bescherming van uw pensioeninkomsten is van ZIJN UW Hun pensioen baart heel wat Belgen zorgen. Dat valt op te maken uit de grote enquête die Vivium realiseerde in samenwerking met Moneytalk. De bescherming van uw pensioeninkomsten is van cruciaal

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

De pensioenhervorming uitgeklaard

De pensioenhervorming uitgeklaard De pensioenhervorming uitgeklaard INHOUDSTAFEL 1. HET VERVROEGD PENSIOEN... 2 1.1. SITUATIE VOOR DE HERVORMING... 2 1.2. SITUATIE VANAF 1 JANUARI 2013... 2 1.3. DE OVERGANGSMAATREGELEN... 3 1.3.1.Voor

Nadere informatie

STATISTISCHE STUDIES

STATISTISCHE STUDIES STATISTISCHE STUDIES december 2003 Inhoudstafel I. DE LOOPBAAN VAN EEN WERKNEMER Inleiding 1 a. De loopbaanduur 3 b. De werkelijke en gelijkgestelde dagen in een loopbaan 7 c. De aard van inactiviteit

Nadere informatie

Verkiezingsprogamma s en pensioenen. Een vergelijking van de standpunten van de Vlaamse politieke partijen.

Verkiezingsprogamma s en pensioenen. Een vergelijking van de standpunten van de Vlaamse politieke partijen. Verkiezingsprogamma s en pensioenen Een vergelijking van de standpunten van de Vlaamse politieke partijen. Rudi Goris Lector/onderzoeker KHLeuven Departement Economisch Hoger Onderwijs - KHLeuven 15-5-2014

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving

Wijzigingen in de pensioenwetgeving 1. Wijzigingen in de pensioenleeftijd en berekening van het pensioen 1.1. Wettelijk pensioen 1.1.1. Leeftijd In België is de wettelijke pensioenleeftijd voorlopig nog steeds 65 jaar. De startdatum van

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR Het Raadgevend comité voor de pensioensector, dat werd opgericht krachtens het koninklijk besluit van 5 oktober 1994 houdende oprichting van een Raadgevend comité

Nadere informatie

Een handleiding voor de pensioenwetgeving

Een handleiding voor de pensioenwetgeving Een handleiding voor de pensioenwetgeving Brecht Van Roey Vrije visie, eigen stem Inhoudstafel Pensioenleeftijd Pensioenberekening (werknemers) Toegelaten arbeid Netto MyPension.be Pensioenprognose ACLVB

Nadere informatie

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen je rechten op zak Wettelijk pensioen Voor de meeste Belgen op pensioenleeftijd is en blijft het wettelijk pensioen de enige bron van inkomsten. Dit is gebaseerd op de solidariteit tussen de generaties:

Nadere informatie

Evaluatie van de pensioenbonus

Evaluatie van de pensioenbonus Federale Overheidsdienst Financiën - België Documentatieblad 72e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2012 Evaluatie van de pensioenbonus HOGE RAAD VAN FINANCIEN Studiecommissie voor de vergrijzing D it is een

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 2.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting... 4 3 Pensioenleeftijd... 6 3.1

Nadere informatie

Het idee Het doel. Actualiteiten & feiten - Pensioen - Overlijden. Over de belangrijkste financiële levensmomenten: Arbeidsongeschikteid

Het idee Het doel. Actualiteiten & feiten - Pensioen - Overlijden. Over de belangrijkste financiële levensmomenten: Arbeidsongeschikteid Het idee Het doel Over de belangrijkste financiële levensmomenten: Arbeidsongeschikteid Overlijden Pensioen Scheiden Actualiteiten & feiten - Pensioen - Overlijden Het idee: Financiële planning voor Dummies

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Waarom de tweede pensioenpijler noodzakelijk is! I Inleiding 02. I 1. Het Belgische pensioenhuis : drie pijlers 03

Waarom de tweede pensioenpijler noodzakelijk is! I Inleiding 02. I 1. Het Belgische pensioenhuis : drie pijlers 03 ssur 01 Nr. 11 I Weekblad van 19/03/2009 Waarom de tweede pensioenpijler noodzakelijk is! Inhoud I Inleiding 02 I 1. Het Belgische pensioenhuis : drie pijlers 03 I 2. Huidige situatie wettelijk pensioen

Nadere informatie

Ver terug in de tijd met de hervormingen van Bacquelaine in de pensioenen

Ver terug in de tijd met de hervormingen van Bacquelaine in de pensioenen ABVV, ACLVB, ACV, de Vrouwenraad, het VOK, Vie Féminine, Femmes Prévoyantes Socialistes, Comité de Liaison des Femmes, Raad van Gelijke Kansen voor mannen en vrouwen PERSDOSSIER 7 maart 2016 Ver terug

Nadere informatie

Langer werken voor minder pensioen? Ondoenbaar, onlogisch en onnodig

Langer werken voor minder pensioen? Ondoenbaar, onlogisch en onnodig Langer werken voor minder pensioen? Ondoenbaar, onlogisch en onnodig Inhoud Wat is de regering Michel-De Wever van plan met onze pensioenen?... 7 Werken tot 67... 7 Afbouw wettelijke pensioenen...13 Invoering

Nadere informatie

Meer zelf doen voor een goed pensioen? Maarssen, 28 september 2012 Paul Schnabel Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Een goed idee? Ik ga sparen. Je moet zelf voor je pensioen zorgen Sywert

Nadere informatie

Pensioeninkomens in de toekomst

Pensioeninkomens in de toekomst Verschenen: M.G. Knoef, K.P. Goudswaard, K. Caminada en J. Been, 'Pensioeninkomens in de toekomst', Economisch Statistische Berichten, 13 december 2013, pp. 734-737. Pensioeninkomens in de toekomst Marike

Nadere informatie

Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn

Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn 1/07/2015 1 Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn 1. Aanbeveling 1999/1 Aanpassing van de reglementering betreffende de betaling per overschrijving van de uitkeringen betaald door de Rijksdienst

Nadere informatie

Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer

Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer Als je in België werkt, betaal je sociale lasten waardoor je recht hebt op sociale bescherming. Dit wordt het sociaal statuut genoemd. Er zijn drie verschillende

Nadere informatie

Wanneer ga jij met pensioen?

Wanneer ga jij met pensioen? Wanneer ga jij met pensioen? Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 1.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting...

Nadere informatie

GROEPSVERZEKERING ALGEMEEN STEDELIJK ZIEKENHUIS AALST + MSSZ VOOR CONTRACTUELEN

GROEPSVERZEKERING ALGEMEEN STEDELIJK ZIEKENHUIS AALST + MSSZ VOOR CONTRACTUELEN GROEPSVERZEKERING ALGEMEEN STEDELIJK ZIEKENHUIS AALST + MSSZ VOOR CONTRACTUELEN (ingaand op 01/01/2015) Groepsverzekering overlijden Groepsverzekering pensioen Deze brochure vormt geen juridisch bindend

Nadere informatie

Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen. Emile Soetendal 10 januari 2017

Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen. Emile Soetendal 10 januari 2017 Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen Emile Soetendal 10 januari 2017 2 Tsunami van politieke partijen voor komende verkiezingen De kiesraad heeft voor de Tweede Kamer verkiezingen

Nadere informatie

Het nieuwe BasisPensioen in de praktijk

Het nieuwe BasisPensioen in de praktijk We geven u een aantal voorbeelden die laten zien hoe de wijzigingen in het BasisPensioen kunnen doorwerken in het pensioen. Vanaf 1 januari 2014 bouwt u minder pensioen op, maar het verschilt per persoon

Nadere informatie

Referaat Alain Mouton (Trends) - Symposium AK-VSZ 21 maart 2009. De pensioenen: paradoxen, mythes en verborgen problemen

Referaat Alain Mouton (Trends) - Symposium AK-VSZ 21 maart 2009. De pensioenen: paradoxen, mythes en verborgen problemen Referaat Alain Mouton (Trends) - Symposium AK-VSZ 21 maart 2009 De pensioenen: paradoxen, mythes en verborgen problemen De uitdagingen waar we de komende jaren voor staan wat de betaalbaarheid van de pensioenen

Nadere informatie

Alles (laten) doen voor een goed pensioen

Alles (laten) doen voor een goed pensioen Alles (laten) doen voor een goed pensioen Den Haag, 5 oktober 2012 Paul Schnabel Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Een goed idee? Ik ga sparen. Je moet zelf voor je pensioen zorgen Sywert

Nadere informatie

Presentatie voor de PVGE Best Roel Fonville Best, 10 maart 2017

Presentatie voor de PVGE Best Roel Fonville Best, 10 maart 2017 10-3-2017 Presentatie voor de PVGE Best Roel Fonville Best, 10 maart 2017 1 10-3-2017 2 Opleiding: Doctoraal diploma Anorganische Chemie RU Groningen Carrière: Ruim 30 jaar Koninklijke Philips Electronics:

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

samenvatting een nieuwe start Ambitie 2020 welvaart creëren, welvaart verdelen

samenvatting een nieuwe start Ambitie 2020 welvaart creëren, welvaart verdelen samenvatting een nieuwe start Ambitie 2020 welvaart creëren, welvaart verdelen Verkiezingsprogramma Open Vld - Federale verkiezingen 13 juni 2010 Ambitie 2020 1. een nieuwe politiek. In 2020 heeft 1 op

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers. 29 juni 2016

Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers. 29 juni 2016 Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers 29 juni 2016 De pensioenregeling op hoofdlijnen De pensioenregeling op hoofdlijnen Algemeen over pensioen Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u straks?

Nadere informatie

Persvoorstelling Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten

Persvoorstelling Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten Pensioenstelsels voor lokale besturen Pagina 2 Het Belgisch pensioenstelsel steunt op drie pijlers: Eerste pijler: wettelijk pensioen

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling Waardeoverdracht: zinvol voor u? Gefeliciteerd, u hebt een nieuwe baan! Dit betekent nogal wat voor uw persoonlijke situatie. Nieuwe taken, verantwoordelijkheden en andere collega

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening nu en straks. Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam

Oudedagsvoorziening nu en straks. Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam Oudedagsvoorziening nu en straks Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam SER, 24 juni 2014 Agenda Internationaal perspectief Probleemanalyse Houdbaarheid Maatschappelijke trends Keuzes voor

Nadere informatie

Ons wettelijke pensioenstelsel wordt geconfronteerd

Ons wettelijke pensioenstelsel wordt geconfronteerd [PENSIOENEN] Vijf voor twaalf voor het wettelijke pensioen Ons pensioensysteem staat duidelijk onder druk. Er zijn echter oplossingen die ervoor kunnen zorgen dat de pensioenen ook in de toekomst kunnen

Nadere informatie

Achtergrond. Problemen?

Achtergrond. Problemen? Achtergrond In april 2013 hebben ministers De Croo en Laruelle de Commissie Pensioenhervorming 2020-2040 opgericht. Ze bestaat uit twaalf experten. Hun opdracht bestond er in om nieuwe hervormingen voor

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

De pensioenvoorstellen van de rechtse coalitie ontleed: werken tot 65 jaar voor 298 euro minder pensioen

De pensioenvoorstellen van de rechtse coalitie ontleed: werken tot 65 jaar voor 298 euro minder pensioen De pensioenvoorstellen van de rechtse coalitie ontleed: werken tot 65 jaar voor 298 euro minder pensioen Inhoud I. Verplichte tewerkstelling tot 65 jaar voor de meerderheid van de vrouwen... 2 1.1 Bijna

Nadere informatie

De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht

De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht Sociale zekerheid De Belgische gepensioneerden in kaart gebracht Eerste- en tweedepijlerpensioenen bij werknemers Berghman, J., Curvers, G., Palmans, S. & Peeters, H. 008. De Belgische gepensioneerden

Nadere informatie

Vrienden, ik wil eindigen met een driedubbele oproep:

Vrienden, ik wil eindigen met een driedubbele oproep: Beste vrienden, We zijn aan het einde gekomen van een gevulde dag, met interessante sprekers. Over generaties heen en tussen generaties in, het debat voeren over solidariteit is niet evident. Maar waar

Nadere informatie

Het Belgisch Nationaal Strategisch Pensioenrapport 2005

Het Belgisch Nationaal Strategisch Pensioenrapport 2005 Het Belgisch Nationaal Strategisch Pensioenrapport 2005 Met de invoering van de open methode van coördinatie voor pensioenen werd vanaf 2002 in de Europese Unie een instrument aangeboden om de pensioenenproblematiek

Nadere informatie

Risico s rond pensioen. Versie 29-12-2015

Risico s rond pensioen. Versie 29-12-2015 Risico s rond pensioen Versie 29-12-2015 Versie 29-12-2015 Risico s rond pensioen Volgens een onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) blijken de meeste Nederlanders nog hoge, ja vaak te hoge,

Nadere informatie

Pensioenzekerheid voor iedereen

Pensioenzekerheid voor iedereen Pensioenzekerheid voor iedereen WAAROM HERVORMEN? Fundamenten sociale zekerheid dateren van WO II: 65 jaar geleden Uitgangspunten (sociale bescherming met evenwicht tussen solidariteit en verzekerd inkomen)

Nadere informatie

Vanaf nu kunnen werknemers, zelfstandigen én ambtenaren hun vroegst mogelijke pensioendatum berekenen op mypension.be

Vanaf nu kunnen werknemers, zelfstandigen én ambtenaren hun vroegst mogelijke pensioendatum berekenen op mypension.be Vanaf nu kunnen werknemers, zelfstandigen én ambtenaren hun vroegst mogelijke pensioendatum berekenen op mypension.be Het online pensioendossier mypension.be ontpopt zich verder tot hét online pensioenportaal

Nadere informatie

EQUAL PAY DAY 25 maart 2011

EQUAL PAY DAY 25 maart 2011 Persdossier EQUAL PAY DAY 25 maart 2011 Er bestaat in ons land nog altijd geen loongelijkheid tussen vrouwen en mannen. Daarom organiseren de progressieve vrouwenbeweging zij-kant en het ABVV jaarlijks

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DEELNEMERS- VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN

ONDERZOEK NAAR DEELNEMERS- VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN HEALTH WEALTH CAREER MERCER RESEARCH ONDERZOEK NAAR DEELNEMERS- VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN In september 2015 heeft Mercer Nederland een onderzoek uitgezet onder 797 deelnemers van pensioenfondsen,

Nadere informatie

BELGIUM PENSION OUTLOOK Juni 2014

BELGIUM PENSION OUTLOOK Juni 2014 BELGIUM PENSION OUTLOOK Juni 2014 Naar een evenwichtiger pensioenstelsel De veroudering van de bevolking en de impact daarvan op de uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorg worden al meer dan 20 jaar

Nadere informatie

Pensioen. Carla Timmermans

Pensioen. Carla Timmermans Pensioen Carla Timmermans Voorwaarden Pensioen Berekeningsparameters Voorwaarden Leeftijd 65 jaar Vervroegd pensioen 60 jaar en 35 loopbaanjaren, MAAR. Einde van de arbeidsovereenkomst Aanvraag Ambtshalve

Nadere informatie

Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden!

Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden! Persdossier Brussel, 25 januari 2016 Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden! 1) Gepensioneerden en andere uitkeringsgerechtigden betaalden al meermaals de prijs a. Indexsprong: de sociale uitkeringen

Nadere informatie

STATISTISCHE STUDIES

STATISTISCHE STUDIES STATISTISCHE STUDIES december 2003 Inhoudstafel I. DE LOOPBAAN VAN EEN WERKNEMER Inleiding 1 a. De loopbaanduur 3 b. De werkelijke en gelijkgestelde dagen in een loopbaan 7 c. De aard van inactiviteit

Nadere informatie

De individuele pensioentoezegging

De individuele pensioentoezegging CLAEYS & ENGELS Advocaten Vorstlaan 280 1160 Brussel Tel +32 2 761 46 00 Fax +32 2 761 47 00 De individuele pensioentoezegging info@claeysengels.be www.claeysengels.be www.iuslaboris.com I WAT IS EEN INDIVIDUELE

Nadere informatie

Wijzigingen in het wettelijke pensioen van de zelfstandige

Wijzigingen in het wettelijke pensioen van de zelfstandige Wijzigingen in het wettelijke pensioen van de zelfstandige Kempische Verzekeringskring 06/12/2016 ward.belet@ergolife.be De federale pensioendienst (FDP) Sinds april 2016: RVP (Rijksdienst voor Pensioenen)

Nadere informatie

VLAAMSE OUDERENRAAD Standpunt over de impact van de recente beleids- en besparingsmaatregelen op ouderen

VLAAMSE OUDERENRAAD Standpunt over de impact van de recente beleids- en besparingsmaatregelen op ouderen VLAAMSE OUDERENRAAD Standpunt over de impact van de recente beleids- en besparingsmaatregelen op ouderen Vlaamse Ouderenraad vzw 16 december 2015 Koloniënstraat 18-24 bus 7 1000 Brussel Standpunt over

Nadere informatie

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Schema Pensioen Stand van zaken en Uitdagingen Soorten pensioenen Toekenningsvoorwaarden

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon.

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon. 6.1 De AOW In 1957 is in Nederland de AOW ingevoerd door premiers Willem Drees (PVDA). Iedereen die 65 jaar of ouder is, krijgt een uitkering van de staat. Deze uitkering hangt af van het aantal jaren

Nadere informatie

Pensioenrendement vergeleken

Pensioenrendement vergeleken Pensioenrendement vergeleken Vergelijking van de performantie van de eerste versus de tweede en derde pensioenpijler - Samenvatting en besluit - Jozef Pacolet & Tom Strengs Projectleiding: Prof. dr. Jozef

Nadere informatie