DE ZELFSTANDIGE COMMUNICATIEPROFESSIONAL. Verslag van een Trendonderzoek in opdracht van De Communicatiewinkel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE ZELFSTANDIGE COMMUNICATIEPROFESSIONAL. Verslag van een Trendonderzoek in opdracht van De Communicatiewinkel"

Transcriptie

1 DE ZELFSTANDIGE COMMUNICATIEPROFESSIONAL Verslag van een Trendonderzoek in opdracht van De Communicatiewinkel Leo Lentz Hanneke Molenaar Universiteit Utrecht September 2009

2 Inhoud Samenvatting Hoofdstuk 1. Inleiding 5 Hoofdstuk 2. Opzet van het onderzoek 6 Hoofdstuk 3. Resultaten Wat is de achtergrond van de zelfstandige communicatieprofessional? Hoe ziet het werk van de zelfstandige communicatieprofessional 12 eruit? 3.3 Hoe staat de zelfstandige communicatieprofessional tegenover 15 professionalisering? 3.4 Voor wie werkt de zelfstandige communicatieprofessional? Hoe beleeft de zelfstandige communicatieprofessional het werk? Wat brengt het op voor de zelfstandige communicatieprofessional? 24 Hoofdstuk 4. Conclusies 26 Literatuur 27 Bijlage: de vragenlijst 2

3 Samenvatting Trendonderzoek Zelfstandige Communicatieprofessionals Dit onderzoek vond plaats in opdracht van de Communicatiewinkel. Dit netwerk voor zelfstandige communicatieprofessionals (zcp ers) wilde graag meer inzicht in haar beroepsgroep. In totaal hebben 244 respondenten een digitale vragenlijst volledig ingevuld. Wat is de achtergrond van de zcp er? De zcp er is een hoog opgeleide professional die meestal op HBO- of WO-niveau in het communicatievak is opgeleid, zij is vaker vrouw dan man (7:3) en gemiddeld 42 jaar oud. De helft van de zcp ers is getrouwd, 63% heeft kinderen en deelt het kostwinnerschap. De zcp er is woonachtig in de Randstad (69%), heeft gemiddeld 15 jaar werkervaring in de communicatie. De laatste 6 jaar heeft zij werkervaring als zelfstandige communicatieprofessional. Gemiddeld werkt een zcp er 40 uur per week, waarvan 25 uur declarabel. De mannelijke zcp er werkt gemiddeld wat meer uren dan de vrouwelijke zcp er. De zcp er opereert meestal als eenmanszaak (84%), presenteert zich als zelfstandige met een beroepsnaam waar het woord communicatie expliciet in vernoemd wordt. Een minderheid (..%) heeft in het verleden een beroep uitgeoefend buiten de communicatiebranche. Hoe ziet het werk van de zcp er eruit? De zcp er werkt vaak op adviserend/ strategisch niveau (81.5%) en is werkzaam in de externe communicatie, interne communicatie, projectcommunicatie en PR/ voorlichting. De kennis die een zcp er inzet voor de werkzaamheden bestaat voornamelijk uit generieke communicatie-expertise en specialistische vakkennis op het terrein van communicatie. De zcp er werkt vanuit huis of bij de opdrachtgever, minder vaak in een kantoor op een ander adres. Hoe staat de zcp er tegenover professionalisering? Veel zcp er zijn geabonneerd op een vakblad (70%), de helft is aangesloten bij een beroepsvereniging, 72% is aangesloten bij een netwerk en 74% heeft de afgelopen drie jaar één of meerdere cursussen gevolgd. Ook maakt 60% van zcp ers gebruik van de mogelijkheden om vakkennis te delen met andere communicatieprofessionals. Inspiratie halen de zcp ers uit de mensen met wie ze werken en uit eerdere successen en ervaringen. Op strategisch niveau werkt de zcp er voornamelijk met de directeur en communicatieadviseur, op uitvoerend niveau met een vormgever, websitebouwer, fotograaf/ filmmaker en tekstschrijver. De zcp er vindt het erg belangrijk om zijn of haar vakkennis op peil te houden. Ook mag niet iedereen zich zomaar communicatieprofessional noemen en vindt de zcp er het zinvol om de kwaliteit van het werk door derden te laten controleren. 3

4 Voor wie werkt de zcp er? De opdrachtgever is meestal een commerciële organisatie met meer dan 500 medewerkers, gevestigd in de Randstad. De zcp er heeft gemiddeld 7 opdrachten per jaar met een looptijd van 29 weken per opdracht. De zcp er komt vaak aan een nieuwe opdracht via eerdere opdrachtgevers en via collega communicatieprofessionals. Tot de standaardprocedure voor het organiseren van een opdracht rekent driekwart van de zcp ers het opstellen offertes. Een opdrachtbevestiging en contract wordt door de helft van de professionals meegenomen in de standaardprocedure. Meer dan 70% van de zcp ers hecht waarde aan een inhoudelijke terugkoppeling van de opdracht (plan van aanpak) en tussentijds overleg. Hoe beleeft de zcp er het werk? De zcp er heeft plezier in het werk. Met een score van 4.48 op een schaal van 5 is de professional erg positief. Ook denkt de zcp er eraan zelfstandig te blijven (score = 4.14) en ziet de zcp er veel kansen om zichzelf te ontwikkelen (score = 4.00). Wat brengt het op voor de zcp er? De zcp er verdient gemiddeld ,- bruto per jaar. Werkzaamheden op adviserend/ strategisch niveau leveren het meeste op per uur ( 102,-), gevolgd door werkzaamheden op coördinerend/ leidinggevend niveau ( 97,-) en uitvoerend niveau ( 82,-). De zcp er stelt meestal op basis van het uurtarief een offerte op (73%). Iets meer dan de helft van de zcp ers besteedt de administratie deels uit en 17% besteedt de administratie geheel uit. De verzekering die het meest wordt afgesloten is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (47%). De verzekering die het minst wordt afgesloten is een bedrijfsschadeverzekering (10%). Wat is de invloed van de economische crisis op de zcp er? De zcp er is niet bang. Met een score van 2.84 op een schaal van 5 reageert de zcp er neutraal op de vraag of de economische crisis invloed heeft op het werk. Vooral de zcp er werkzaam als trainer of coach zegt geen last te hebben van de crisis. De zcp er werkzaam in de commerciële sector heeft er wat meer last van. De meerderheid van de zcp ers is ook niet bang dat de economische crisis zal leiden tot een lager inkomen. Dit jaar zal bij 44% van de zcp ers het inkomen ongeveer hetzelfde blijven en 24% verwacht zelfs een stijging in het inkomen. 4

5 Hoofdstuk 1. Inleiding Dit rapport doet verslag van een onderzoek naar zelfstandige communicatieprofessionals in Nederland. We noemen die groep in het vervolg zcp-ers. Er is nog niet eerder onderzoek gedaan naar het werk en de achtergrond van professionals die als zelfstandige in de communicatiesector werkzaam zijn. Het lijkt erop dat die groep aan het groeien is. In een recent onderzoek van Arjen van den Born (2009) naar zelfstandigen zonder personeel (zzp ers) wordt een trend gesignaleerd dat in allerlei beroepsgroepen mensen zich losmaken van de organisatie waar zij werken. Zij vestigen zich vervolgens als zelfstandig ondernemer en schrijven zich in bij de Kamer van Koophandel. In dat onderzoek wordt de communicatieprofessional echter niet als een aparte beroepsgroep beschreven. Maar het is zeer aannemelijk dat die groei ook in deze sector plaatsvindt. Leo Lentz (1991, 2000) signaleerde al eerder dat er een nieuwe beroepsgroep aan het ontstaan was die zich als tekstschrijver presenteerde aan organisaties. Zij maken in opdracht van derden brochures, folders, bedrijfsbladen en natuurlijk de laatste jaren ook websites. In zijn tweede onderzoek (2000) beschreef hij dat veel tekstschrijvers geleidelijk hun werkterrein verruimden naar communicatie-advies. In het overleg met opdrachtgevers stelden zij kritische vragen over doelen van publicaties en kenmerken van doelgroepen, adviseerden zij over mediakeuzes en als vanzelf kregen zij zo tevens een rol als adviseur. Velen van hen afficheren zich tegenwoordig als zelfstandig communicatieprofessional. En dat lijkt een nieuwe beroepsgroep te zijn, waar ook professionals toe gerekend moeten worden die met heel andere achtergronden dit vak binnenkomen. Maar welke achtergronden zijn dat zoal? Wim Elving en Betteke van Ruler (2006) hebben specifiek onderzoek gedaan naar die meer strategische kant van het communicatievak. Zij onderzochten het communicatiemanagement in Nederlandse organisaties en gingen na wat de communicatieprofessionals vinden van hun vak. De meeste respondenten waren echter werkzaam als communicatieprofessional in een organisatie en waren dus niet zelfstandig. In dit rapport gaat het om zelfstandige communicatieprofessionals. We stellen de volgende vragen: Wat is de achtergrond van de zelfstandige communicatieprofessional? Hoe ziet het werk van de zelfstandige communicatieprofessional eruit? Hoe staat de zelfstandige communicatieprofessional tegenover professionalisering? Voor wie werkt de zelfstandige communicatieprofessional? Hoe beleeft de zelfstandige communicatieprofessional het werk? Wat brengt het op? En welke invloed heeft de recente crisis? De initiatiefnemer van het onderzoek is De Communicatiewinkel, een netwerk van communicatieprofessionals. Het onderzoek is gefinancierd met een innovatievoucher van Senter Novem. 5

6 Hoofdstuk 2. Opzet van het onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van een landelijke online vragenlijst onder zelfstandige communicatieprofessionals. Deze vragenlijst is in overleg met de Communicatiewinkel samengesteld. De vragenlijst is opgebouwd uit zes verschillende onderwerpen: Profiel Werksituatie Professionalisering Opdrachten & opdrachtgevers Beleving en tarieven Omzet Er komen meerdere typen vragen voor in de vragenlijst, namelijk gesloten vragen, open vragen en stellingen. Een voorbeeld van een gesloten vraag is: Op welk niveau bent u werkzaam? - Uitvoerend - Coördinerend/ Leidinggevend - Adviserend/ Strategisch Bij deze vraag, maar ook bij veel andere vragen in de vragenlijst, was het mogelijk meerdere antwoorden te geven. Een vraag in de vorm van een stelling ziet er als volgt uit: Ik vind het belangrijk om lid te zijn van een beroepsvereniging De respondent kon antwoorden op een schaal van één tot en met vijf, waarbij de cijfers stonden voor de volgende antwoorden: 1 = Zeer mee oneens 2 = Mee oneens 3 = Niet mee oneens, niet mee eens 4 = Mee eens 5 = Zeer mee eens Voordat het onderzoek plaatsvond is de vragenlijst onderworpen aan een pretest. Hieraan hebben vijf zcp ers meegewerkt, allen aangesloten bij de Communicatiewinkel. De pretest heeft geleid tot een aantal zinvolle aanpassingen in de vragenlijst. Enkele vragen werden niet goed begrepen door een lastige formulering en bij sommige vragen ontbraken er nog zinvolle antwoordmogelijkheden. De vragenlijst was online beschikbaar via de website van de Universiteit Utrecht van 27 april 2009 tot en met 15 juni In totaal zijn er 276 zcp ers begonnen met het invullen van de vragen. Hiervan hebben vervolgens 244 respondenten de vragenlijst volledig ingevuld, waardoor er sprake is van een drop-out van 11.6%. Dit percentage is tamelijk laag, Van den Born (2009) rapporteert een drop-out van 18.7%. 6

7 De Communicatiewinkel heeft het onderzoek onder de aandacht gebracht via de websites van zeer verschillende instanties. Voorbeelden van instanties die een melding van het onderzoek hebben gemaakt zijn beroepsvereniging Logeion, vaktijdschrift Communicatie, de vereniging voor zelfstandige ondernemers PZO en verschillende alumniverenigingen van communicatieopleidingen. Of we op deze manier een representatieve groep zcp ers bereikt hebben kan niet met zekerheid beweerd worden. Daartoe zouden we immers precies moeten weten hoe groot deze groep is en hoe die is samengesteld. Helaas registreert de Kamer van Koophandel de communicatieprofessional niet onder een herkenbaar label. Daarom kunnen we geen beroep doen op een betrouwbaar bestand. Ook het ledenbestand van een beroepsvereniging als Logeion is geen goede indicator, omdat we niet weten hoe groot de groep is die zich daar niet bij heeft aangesloten. Onze resultaten laten zien dat die groep vermoedelijk groot is. Of een respons van 276 respondenten groot of klein is, valt dus moeilijk vast te stellen. In vergelijking met eerder onderzoek zijn we niet ontevreden. Het onderzoek van Elving en Van Ruler (2006) had 266 respondenten die werkzaam waren bij een communicatiebureau. Bij het onderzoek van Lentz (2000) waren 233 tekstschrijvers betrokken. Hoeveel communicatieprofessionals betrokken waren bij het onderzoek van Van den born (2009) valt niet te zeggen, omdat die niet als zodanig gekenmerkt zijn. We moeten dus voorzichtig zijn en kunnen de resultaten van dit onderzoek het beste zien als een eerste verkenning van een - qua omvang en samenstelling op dit moment niet nauwkeurig te bepalen beroepsgroep. Het is van belang dat de beroepsgroep initiatieven neemt om de herkenbaarheid te vergroten, zodat in vervolgonderzoek duidelijker uitspraken over representativiteit mogelijk worden. 7

8 Hoofdstuk 3. Resultaten 3.1 Wat is de achtergrond van de zelfstandige communicatieprofessional? Het communicatievak lijkt in meerderheid een vrouwenvak te zijn. Veel meer vrouwen dan mannen zijn zcp er, 67% tegenover 33%. In het onderzoek naar tekstschrijvers uit 2000 vond Lentz een andere verhouding. Toen was de meerderheid (64%) man. Is het beroep aan het feminiseren? Er lijkt wel sprake te zijn van een trend: steeds meer startende zcp ers zijn vrouwen. Net zoals in het onderzoek van Elving en Ruler (2006) geldt: hoe jonger, hoe vaker vrouw. 1 In vergelijking met de grote groep van zelfstandige kennisprofessionals (Van den Born, 2009) is in de communicatiesector het aandeel van vrouwen groter. De leeftijd van de respondenten varieert van 24 tot 73 jaar, met een gemiddelde van 42 jaar. Aangezien de werkzame leeftijd voor hoger opgeleiden in het algemeen tussen de 25 en de 65 ligt, hebben we hier dus te maken met de volle range over de verschillende leeftijdsgroepen. De zcp ers lijken geen groep jonge honden te zijn; zij vormen een redelijke afspiegeling van de beroepsbevolking in Nederland. Ongeveer de helft van de zcp ers is getrouwd (50.4%). Tweederde heeft kinderen (66.4%) en deelt het kostwinnerschap met een partner (63.4%). In tabel 1 is weergegeven in welke provincie de professionals wonen. Het merendeel (68.9%) komt uit de Randstad (Noord-Holland, Utrecht, Zuid-Holland en Flevoland). Deze resultaten komen overeen met Van den Born (2009). Ook hij vindt de meeste zelfstandigen in de Randstad en veel minder zelfstandigen in het noorden van Nederland en Limburg. Woonprovincie Percentage Noord-Holland 27.1% Utrecht 24.9% Zuid-Holland 15.8% Gelderland 13.6% Noord-Brabant 4.8% Overijssel 4.0% Zeeland 3.3% Limburg 2.2% Groningen 1.8% Flevoland 1.1% Drenthe 0.7% Friesland 0.7% Tabel 1: woonprovincies van zcp ers De meeste zcp ers (92%) hebben een opleiding op HBO of WO niveau afgerond. Hiervan heeft 80,5% een aan communicatie gerelateerde opleiding afgerond. In het eerdere 1 χ 2 (2) = 14.29, p <.05 8

9 onderzoek van Lentz (1991, 2000) meldden veel respondenten via een andere opleiding het communicatievak binnen te komen. Een nauwkeurige vergelijking is niet goed mogelijk, maar wij hebben sterk de indruk dat het percentage zij-instromers in dit vakgebied aan het afnemen is. Het lijkt langzamerhand vanzelfsprekend te worden dat een professional in de communicatie ook echt is opgeleid in dat vakgebied. In tabel 2 is weergegeven hoeveel jaar werkervaring de professionals in het communicatievak hebben. Werkervaring Percentage in Communicatie 0-5 jaar 9.8% 5-10 jaar 19.7% jaar 28.4% jaar 27.3% jaar 9.5% jaar 3.0% meer dan 30 jaar 2.3% Tabel 2: werkervaring in het communicatievak in aantal jaren Duidelijk is te zien dat veel zcp ers ruime ervaring hebben in het communicatievak. Een groep van ruim 70% zelfs meer dan 10 jaar. Ervan uitgaande dat professionals met meer dan 30 jaren ervaring tegen het pensioen aanlopen, kunnen we concluderen dat de uitstroom (2.3%) lager is dan de instroom (9.8%). Er is dus nog steeds sprake van een groeiende beroepsgroep. Maar hoeveel jaar werkervaring heeft de professional als zelfstandige communicatieprofessional? Dat is te zien in tabel 3. Werkervaring Percentage als zcp er 0-5 jaar 60.9% 5-10 jaar 25.7% jaar 6.5% jaar 5.4% jaar 1.5% jaar - > 30 jaar - Tabel 3: werkervaring als zcp er De grootste groep zcp ers (60.9%) heeft 0-5 jaar werkervaring. Het aantal zelfstandige communicatieprofessionals is de laatste jaren dus enorm gegroeid. In vergelijking met de vorige tabel kunnen we concluderen dat veel zcp ers al lang werkzaam zijn in de 9

10 communicatiebranche, maar pas in de afgelopen vijf jaar zelfstandig zijn geworden. Dat is precies de ontwikkeling die Van den born (2009) in zijn onderzoek heeft gesignaleerd: veel professionals maken zich los van de werkgever en vestigen zich als zelfstandig ondernemen zonder personeel. Er is wel een relatie tussen de beide soorten ervaring (als communicatieprofessional en als zcp-er) hoe meer werkervaring in het communicatievak, des te meer werkervaring als zcp er 2. De oudere zcp-ers hebben dus de meeste ervaring in het vakgebied. Gemiddeld werken de zelfstandige communicatieprofessionals 39,7 uur per week. Hierbij varieert het aantal gerapporteerde werkuren per week van 8 uur tot 100 uur. Wanneer de werkuren opgesplitst worden in declarabele en niet-declarabele uren zien we dat de professionals gemiddeld per week 25,4 uur declareren en 14,3 uur niet declareren. Er treedt een significant verschil op tussen geslacht en aantal werkuren. Mannen werken gemiddeld meer uur dan vrouwen, namelijk 43 uur (43.0) tegenover 38 uur (38.3) 3. Die resultaten komen enigszins overeen met de gegevens van Van den Born (2009): mannelijke freelancers werken 42 uur per week, de vrouwen werken 34 uur per week. In tabel 4 is weergegeven voor welke ondernemersvorm de professionals gekozen hebben. De grootste groep zcp ers heeft een eenmanszaak, namelijk 84,2%. Ondernemersvorm Percentage Eenmanszaak 84.2% Besloten Vennootschap (BV) 10.4% Vennootschap onder firma (V.O.F.) 3.5% Maatschap of anders 1.9% Tabel 4: ondernemersvorm van de zcp er Op de vraag of de professionals zich als zelfstandige presenteren of als organisatie of team, zegt driekwart van de zcp ers (74.5%) zich te presenteren als zelfstandige. Ze gebruiken hiervoor uiteenlopende beroepsnamen (zie tabel 5). De respondenten konden meerdere beroepsnamen aankruisen, waardoor het totaal van de percentages boven de 100 komt. Het valt op dat veel zcp ers een beroepsnaam kiezen waar het woord communicatie expliciet in voorkomt. Interessant is dat een kwart ook gebruik maakt van het label tekstschrijver. Dat heeft blijkbaar niet echt plaatsgemaakt voor communicatie. Een nadere analyse (een zogenaamde Factoranalyse) laat zien dat er drie groepen respondenten kunnen worden onderscheiden. Professionals die zich op communicatie profileren, op tekst, journalistiek en redactie, en tenslotte een kleine groep groep rond marktonderzoek en het web. De trainers zitten het dichtst bij de eerste groep. 2 Er is sprake van een positieve correlatie r = 4.60, p <.05 3 Dat laat een zogenaamde t-test zien: t(256) = 2.64, p <.05 10

11 Beroepsnaam Percentage Communicatieadviseur 47.1% Communicatieprofessional 35.5% Tekstschrijver 25.7% Webbeheerder 24.9% Communicatiemanager 16.3% Trainer/ Coach 13.4% Redacteur 12.0% Journalist 6.5% Webspecialist 3.3% (Markt) Onderzoeker 1.1% Tabel 5: beroepsnaam zcp er Ongeveer een kwart van de zcp ers (28%) heeft voordat ze in de communicatiebranche gingen werken, een ander beroep uitgeoefend buiten het communicatievak. De antwoorden op de vraag welk beroep men eerder heeft uitgeoefend lopen uiteen van universitair docent tot beiaardier, en van acteur tot bioloog. Dit is de groep zij-instromers die vermoedelijk als autodidact het vak is binnengekomen. De gemiddelde leeftijd van deze groep verschilt niet wezenlijk van de rest, het gaat dus niet om een oudere groep respondenten. Zij hebben wel duidelijk minder ervaring in het communicatievak (11.6 vs jaren ervaring). In het onderzoek van Lentz (2000) zagen we dat de overgang van het ene naar het andere beroep soms goed verklaarbaar was: de muziekspecialist gaat steeds meer schrijven over muziek en de acteur wordt verantwoordelijk voor de communicatie bij theaterprojecten. 11

12 3.2 Hoe ziet het werk van de zelfstandige communicatieprofessional eruit? Het werkniveau van de zcp ers hebben we onderscheiden in drie niveaus. We onderscheiden uitvoerende werkzaamheden, coördinerende of leidinggevende werkzaamheden en adviserende of strategische werkzaamheden. In tabel 6 is weergegeven welk percentage van de professionals op elk van die niveaus werkzaam is. De respondenten konden ook bij deze vraag meerdere antwoordmogelijkheden aankruisen. Werkniveau Percentage Gem. Leeftijd (jaar) Adviserend/ Strategisch 81.5% Uitvoerend 54.7% Coördinerend/ Leidinggevend 53.6% Tabel 6: De werkniveaus waarop zcp ers opereren. Veel professionals zeggen werkzaam te zijn op adviserend niveau, namelijk 81.5%. Ongeveer de helft voert ook coördinerende en uitvoerende werkzaamheden uit. Op adviserend niveau is de leeftijd van de professionals iets hoger 4. Ook zijn de professionals op adviserend niveau hoger opgeleid in vergelijking met de andere niveaus. Professionals die werkzaam zijn op adviserend niveau hebben meestal een universitaire opleiding. 5 In het communicatievak worden verschillende specialismen onderscheiden. In tabel 7 zien we deze specialismen met daarbij de verdeling over onze respondenten. Ook hier konden zij verschillende antwoordmogelijkheden aankruisen. De zcp ers kunnen immers in meerdere specialismen tegelijkertijd werkzaam zijn. Uit de tabel is op te maken dat zij voornamelijk werkzaam zijn in de externe communicatie, interne communicatie, projectcommunicatie en in PR/ Voorlichting. In een nadere analyse hebben we onderzocht of er verschillen zijn in leeftijd, ervaring en geslacht tussen de verschillende specialismen. Dat blijkt wel het geval te zijn. Meer vrouwen zien we in de externe communicatie, interne communicatie en projectcommunicatie. 6 Opvallend is dat er in de reclame meer hoog opgeleide professionals werken dan in de overige specialismen 7. Het specialisme evenementencommunicatie lijkt wat jonger te zijn: de professionals hebben hier over het algemeen minder werkervaring dan in de andere specialismen 8. 4 χ 2 (2) = 6.45, p<.05 5 χ 2 (3) = 14.92, p<.05 6 χ 2 (1) = 10.82, p<.05 en χ 2 (1) = 6.31, p<.05 en χ 2 (1) = 12.54, p<.05 7 χ 2 (3) = 15.98, p<.05 8 χ 2 (2) = 7.12, p<.05 12

13 Specialisme Percentage Man Vrouw Werkervaring zcp er (jaar) Gem. leeftijd (jaar) Externe communicatie 70.3% 60.4% 75.1% Interne communicatie 54.7% 40.7% 61.6% Projectcommunicatie 50.4% 35.2% 57.8% PR/ Voorlichting 48.2% 47.3% 48.6% Marketing 29.0% 31.9% 27.6% Training/ Coaching 26.4% 30.8% 24.3% Nieuwe media/ ICT 22.1% 23.1% 21.6% Evenementencommunicatie 17.8% 12.1% 20.5% Journalistiek 17.8% 16.5% 18.4% Reclame 14.9% 17.6% 13.5% Tabel 7: specialisme van de zcp er en verdeling over geslacht, ervaring en leeftijd Daar tegenover staat dat er ook een wat ouder specialisme lijkt te zijn: in PR en Voorlichting is de gemiddelde leeftijd significant hoger 9. Erg groot zijn die leeftijdsverschillen echter niet. Behalve een onderscheid in specialismen zien we in eerder onderzoek ook verschillen in taken. Iemand kan op strategisch niveau werkzaam zijn, maar daarbinnen voornamelijk tijd besteden aan tekstproductie. In tabel 8 is weergeven met welke werkzaamheden de professionals zich voornamelijk bezig houden. De zcp ers mochten meerdere antwoorden geven. Werkzaamheden Percentage Advies en strategie 75.4% Projectmanagement 57.2% Tekstproductie 41.3% Training/ Coaching 26.1% Webontwerp en -ontwikkeling 13.0% Webonderhoud en beheer 9.8% Kwaliteitsbewaking 8.3% Onderzoek en evaluatie 6.5% Tabel 8: werkzaamheden van de zcp er De meest gekozen werkzaamheden (75.4%) betreffen advies en strategie. Dat verbaast ons niet, gezien de resultaten in tabel 6, waaruit bleek dat de meeste respondenten op strategisch niveau opereerden. Op de tweede plaats staat projectmanagement (57.2%). Zoals we al eerder hebben gezien houden vrouwen in vergelijking tot mannen zich meer 9 χ 2 (2) = 6.89, p<.05 13

14 bezig met projectmanagement 10. Een ander verschil dat we weer zien terugkomen is dat vooral de universitair opgeleide professionals en oudere respondenten zeggen adviserende werkzaamheden te verrichten In vergelijking met eerder onderzoek van Elving en Van Ruler (2006) onder communicatiebureaus rapporteren onze respondenten meer adviserende en coördinerende werkzaamheden en minder uitvoerende werkzaamheden. Misschien betekent dit dat de professionals die zich als zelfstandige vestigen tegelijkertijd een carrièrestap zetten: zij tillen hun werkzaamheden naar een hoger niveau en doen minder uitvoerend werk. Toch blijkt voor een grote groep respondenten tekstproductie nog een substantieel deel van het werk te vormen. Van wat voor soort expertise maken de zelfstandige communicatieprofessionals gebruik? In tabel 9 is weergegeven welke kennis zij voornamelijk inzetten. De respondenten mochten ook hier meerdere antwoorden geven. Kennisinzet Percentage Man Vrouw Generieke communicatie-expertise 71.4% 62.6% 75.7% Specialistische vakkennis op het terrein van 64.5% 59.3% 67.0% communicatie Globale kennis van organisaties en strategieën 51.1% 46.2% 53.5% Kennis van branches/ sectoren 44.9% 44.0% 45.4% Kennis van de actualiteit 38.4% 34.1% 40.5% Tabel 9: kennisinzet van de zcp er De zcp ers zeggen vooral dat zij generieke communicatie-expertise inzetten (71.4%). Veel minder beroepen zij zich op kennis van de actualiteit (38.4%). Vrouwen en hoger opgeleiden zetten meer generieke communicatie-expertise in dan de anderen Waar werken de zelfstandige professionals? Thuis in de werkkamer of op een apart kantoor? De meerderheid van de zcp ers werkt vanuit huis (70.7%). Meerdere antwoordmogelijkheden konden worden aangekruist. Werkplek Percentage Man Vrouw Ik werk vanuit huis 70.7% 61.5% 75.1% Ik werk bij mijn opdrachtgever 57.6% 48.4% 62.2% Ik werk in een kantoor op een ander adres 18.1% 24.2% 15.1% Tabel 10: werkplek van de zcp er De vrouwelijke respondenten werken vaker dan mannen thuis of bij een opdrachtgever 15. De mannen lijken een wat duidelijker voorkeur voor een eigen kantoor te hebben. 10 χ 2 (1) = 8.25, p< χ 2 (3) = 9.73, p< χ 2 (2) = 8.79, p< χ 2 (1) = 5.01, p< χ 2 (3) = 13.23, p<.05 14

15 3.3 Hoe staat de zelfstandige communicatieprofessional tegenover professionalisering? Een zcp er is een zogenaamde eenpitter in een tamelijk jong vakgebied. Dat vakgebied is zich echter aan het professionaliseren, met een reeks opleidingen (HBO en WO) en een goed georganiseerde beroepsvereniging (Logeion). Hoe staat die eenpitter tegenover dat proces van professionalisering? Wij hebben onderzocht hoe de zcp er zichzelf professionaliseert en welke houding hij of zij heeft tegenover professionalisering. Professionalisering in het eigen gedrag Sluiten de zcp ers zich aan bij een beroepsvereniging? Tabel 11 laat zien dat ongeveer de helft van de zcp ers dat inderdaad doet. Ruim 70% van de professionals vat de vraag wat ruimer op en zegt aangesloten te zijn bij een netwerk. Een ander aspect van professionalisering is de mate waarin iemand zijn vakgebied bijhoudt. Ruim 70% volgt of volgde de afgelopen drie jaar één of meerdere cursussen, trainingen of workshops en heeft een abonnement op één of meerdere tijdschriften. Professionalisering Ja Nee Beroepsvereniging(en) 51.6% 48.4% Netwerk(en) 71.6% 28.4% Vaktijdschrift(en) 70.0% 30.0% Cursus(en) 74.2% 25.8% Tabel 11: professionalisering zcp er in eigen gedrag Veel zcp ers die aangesloten zijn bij een beroepsvereniging zeggen lid te zijn van Logeion (59%). Het percentage dat lid is van een beroepsvereniging is veel hoger dan Lentz (2000) rapporteerde: van de tekstschrijvers zei toen slechts 15% lid te zijn van een beroepsvereniging. Toch valt er nog een wereld te veroveren voor de beroepsverenigingen onder de zcp ers. Dat is vooral van belang omdat juist de eenpitter belang heeft bij goede organisatie van de beroepsgroep en bij belangenbehartiging. Weliswaar vangen de netwerken een deel van de behoefte aan onderling contact op, maar in een zich professionaliserende branche lijkt een beroepsvereniging ons onmisbaar. Dit resultaat maakt overigens ook duidelijk dat het onverantwoord is om voor een onderzoek naar deze beroepsgroep een steekproef te trekken uit het ledenbestand van beroepsverenigingen. We zouden dan de helft van de beroepsgroep missen. Sommige professionals zeggen aangesloten te zijn bij de Communicatiewinkel, hoewel dit geen beroepsvereniging is maar een netwerk. De professionals die lid zijn van een netwerk noemen vaak LinkedIn (38%) en de Communicatiewinkel (15%). De meeste zcp ers hebben een abonnement op één of meerdere vaktijdschriften, namelijk 70%. In tabel 12 zijn de tien meest populaire vaktijdschriften weergegeven. 15 χ 2 (1) = 5.44, p<.05 en χ 2 (1) = 4.76, p<.05 15

16 Vaktijdschrift Percentage Adformatie 45% Communicatie 41% Interne Communicatie 14% C (Logeion) 14% Tijdschrift voor Marketing 11% Onze taal 6% Tekstblad 6% Emerce 6% Communicatiedesk 5% Sprout 5% Tabel 12: Top tien vaktijdschriften zcp er De vaktijdschriften Adformatie en Communicatie springen er met respectievelijk 45% en 41% bovenuit. De populariteit van Adformatie is opmerkelijk, omdat dit tijdschrift sterk gericht is op marketing en reclame, waar een minderheid van de respondenten in werkzaam is. Een belangrijk aspect van professionalisering is de mate waarin men het vakgebied bijhoudt. In sterk geprofessionaliseerde beroepen is dat een vereiste: zonder nascholing wordt men uit de beroepsgroep gegooid. Een vakblad lezen is de eenvoudigste manier om je vak bij te houden; er is een groep van 30% die dat niet doet. Wanneer we deze groep vergelijken met de mensen die wel een abonnement op een vakblad hebben, dan blijkt dat zij ook minder deel uit maken van een netwerk, minder cursussen volgen en zich minder aansluiten bij een beroepsvereniging. Ongeveer 7% van alle respondenten antwoord negatief op alle vragen over dit onderwerp. Deze eenpitters werken tamelijk geïsoleerd. Zij verschillen niet in leeftijd of geslacht van de mensen die wel hun vakgebied zeggen bij te houden. Aan de zcp ers is gevraagd of ze zelf een bijdrage leveren aan de professionalisering van hun vak. Tabel 13 geeft de resultaten van deze vraag weer. De professionals mochten meerdere antwoorden geven. Bijdrage professionalisering Percentage Ja, door het uitdragen van kennis in netwerken 42.5% Ja, door nevenwerkzaamheden als bestuurswerk of vrijwilligerswerk 30.2% Ja, door het geven van workshops/ onderwijs 23.1% Ja, door het publiceren van artikelen over aspecten uit mijn vakgebied 12.7% Nee, ik lever geen bijdrage aan de professionalisering van mijn vak 29.9% Tabel 13: bijdrage zcp er professionalisering 16

17 Wanneer de zcp ers een bijdrage leveren aan de professionalisering van hun vak, doen zij dat meestal dat door het uitdragen van kennis in netwerken. Ongeveer een derde zegt geen bijdrage aan het vakgebied te leveren. Op de vraag of de zcp ers gebruik maken van de mogelijkheden om vakkennis te delen met andere communicatieprofessionals, zegt de meerderheid van de zcp ers (60.2%) dit te doen, waarvan 11.8% zegt dit veel te doen. Een groep van 39.4% laat weten nauwelijks of nooit gebruik te maken van de mogelijkheden om vakkennis te delen. Houding tegenover professionalisering Om de houding van de zcp ers tegenover professionalisering te meten, zijn er vier stellingen aan de professionals voorgelegd. De scores liggen tussen de één en de vijf, waarbij geldt: hoe hoger de score hoe positiever men over het betreffende onderwerp denkt. In tabel 14 zijn de resultaten weergegeven. Er zijn duidelijk verschillen tussen de scores op de stellingen. Stelling Score Ik vind het nuttig om mijn vakkennis op peil te houden 4.43 Ik vind het belangrijk dat niet iedereen zich zomaar 3.88 communicatieprofessional mag noemen Ik vind het zinvol om de kwaliteit van mijn werk door derden te 3.86 laten beoordelen Ik vind het belangrijk om lid te zijn van een beroepsvereniging 3.12 Tabel 14: houding van de zcp er tegenover professionalisering (gemeten op een schaal van 1-5 met 5 als positieve waarde) Vrijwel alle respondenten vinden het belangrijk om de vakkennis bij te houden, hoewel niet iedereen dat echt lijkt te doen, zoals we hierboven beschreven. De bescherming van de beroepsgroep wordt duidelijk minder belangrijk gevonden, evenals een of andere vorm van vorm van externe kwaliteitszorg. Het minst positief was men over het belang van de beroepsvereniging. Met een score van 3.12 zijn de professionals het er een beetje mee oneens, een beetje mee eens. Natuurlijk vinden de mensen die wel lid zijn het belangrijker (3.19) dan de mensen die geen lid zijn (2.61), maar erg positief zijn zij toch ook niet. Toch zegt 18% van de zcp ers die niet lid zijn van een beroepsvereniging het belangrijk of zelfs heel belangrijk te vinden lid te zijn van een beroepsvereniging. Daar valt dus nog wel winst te boeken door de beroepsverenigingen. Inspiratie Waar haalt een zcp er inspiratie vandaan? Een grote meerderheid (81%) haalt inspiratie uit de mensen met wie men werkt. Ook wordt veel inspiratie geput uit eerdere successen of ervaringen en uit gebeurtenissen in het dagelijkse leven. In tabel 15 zijn de percentages per antwoord opgenomen. De respondenten mochten meerdere antwoorden geven. 17

18 Inspiratie Percentage Man Vrouw Ik haal inspiratie uit mensen met wie ik werk 81.0% 73.3% 84.8% Ik put inspiratie uit eerdere successen/ ervaringen 67.5% 56.7% 73.0% Ik laat mij inspireren door gebeurtenissen uit het 56.7% 51.1% 59.6% dagelijkse leven Ik haal inspiratie uit gevolgde opleidingen/ cursussen 42.2% 31.1% 47.8% Ik put inspiratie uit andere vakgebieden 36.9% 37.8% 36.5% Ik haal inspiratie uit congressen/ seminars 27.6% 16.7% 33.1% Ik laat mij inspireren door grote voorbeelden uit het vak 18.7% 12.2% 21.9% Ik haal inspiratie uit spiritualiteit 16.8% 13.3% 18.5% Weet ik niet 1.1% 1.1% 1.1% Tabel 15: inspiratiebronnen voor de zcp er Mannen en vrouwen laten zich soms verschillend inspireren. Van alle vrouwen zegt 85% zich geïnspireerd te voelen door collega s en van de mannen zegt 73% dat 16. Vergelijkbare verschillen zien we bij de opties inspiratie uit eerdere successen of eigen ervaringen 17, inspiratie uit gevolgde opleidingen of cursussen 18 en uit congressen of seminars 19. Het lijkt er een beetje op alsof vrouwen hoe dan ook meer inspiratie voelen. Samenwerking Met wie werken de zcp ers samen? Op welk niveau opereren zij binnen organisaties? Zitten ze bij de directeur aan tafel of bij haar ondergeschikten? En wie zijn er betrokken bij de uitvoerende werkzaamheden? In tabel 16 is weergeven met wie de zcp ers de afgelopen drie jaar hebben gewerkt, op strategisch en uitvoerend niveau. De professionals mochten meerdere antwoorden geven. Op strategisch niveau werken zcp ers voornamelijk met de directeur. De zcp ers merken op dat de directie of het bestuur ook vaak fungeert als contactpersoon binnen de organisatie, naast het hoofd van de communicatieafdeling. Voor uitvoerende werkzaamheden wordt voornamelijk gewerkt met een reclamebureau of vormgever, websitebouwer, fotograaf of filmmaker en tenslotte met tekstschrijvers. 16 χ 2 (1) = 5.13, p< χ 2 (1) = 7.30, p< χ 2 (1) = 6.79, p< χ 2 (1) = 8.12, p<.05 18

19 De zcp er werkt op strategisch niveau met: Percentage Directeur 72.4% Communicatieadviseur 64.6% Collega communicatieprofessional op mijn eigen niveau 57.8% Communicatiemanager 57.5% Projectmanager 54.1% Organisatieadviseur 34.3% HRM-adviseur 30.6% Financieel adviseur 11.9% De zcp er werkt op uitvoerend niveau met: Vormgever/ Reclamebureau 81.3% Websitebouwer 67.5% Fotograaf/ Filmmaker 64.2% Tekstschrijver 63.8% Evenementenorganisator 37.7% Journalist 36.2% Trainer/ Coach 33.2% Websiteoptimalisatie-expert (google/ adwords) 22.0% Tabel 16: Met wie werkt de zcp er op strategisch en uitvoerend niveau? 19

20 3.4 Voor wie werkt de zelfstandige communicatieprofessional? We hebben eerder gezien dat de respondenten op verschillende niveaus werken (uitvoerend, adviserend en coördinerend) en in diverse specialismen van communicatie werkzaam zijn. Maar waar komen hun opdrachtgevers vandaan? Werken zij vooral voor de overheid? Of juist voor commerciële organisaties. In tabel 17 zien we dat de opdrachtgevers verdeeld zijn in vier sectoren, namelijk overheid, semi-overheid, nonprofitorganisaties en profit-organisaties. We hebben de respondenten gevraagd waar hun laatste drie opdrachtgevers vandaan kwamen. Van de meeste zcp ers (57.8%) waren de laatste drie opdrachtgevers profit-organisaties, en van een kleinere groep zcp ers (39.9%) waren dat non-profit organisaties. De professionals mochten uiteraard meerdere antwoorden geven. Sector opdrachtgever Percentage Profit (commerciële) organisaties 57.8% Overheid 42.2% Semi-overheid 40.3% Non-profitorganisaties 39.9% Tabel 17: sector opdrachtgever zcp er Men lijkt dus vooral voor de profit-sector te werken, hoewel ook de overheid een belangrijke opdrachtgever is evenals non-profitorganisaties. Hier zien we een verschil met de communicatiebureaus in het onderzoek van Elving en Van Ruler (2006): die rapporteerden een veel groter aandeel in de opdrachten van non-profitorganisaties (68%). Hoeveel verschillende opdrachtgevers komen er in een jaar langs? De zcp ers hebben gemiddeld voor zeven opdrachtgevers gewerkt in En meestal zijn dat geen kleine organisaties of bedrijven. De meerderheid van de professionals (64.5%) heeft tijdens de afgelopen drie opdrachten gewerkt voor een opdrachtgever met meer dan 500 medewerkers. De resultaten zijn in tabel 18 zichtbaar. De professionals mochten meerdere antwoorden geven. Grootte opdrachtgever Percentage 0-10 medewerkers 32.5% medewerkers 21.3% medewerkers 20.5% medewerkers 34.0% medewerkers 23.5% Meer dan 1000 medewerkers 41.0% Tabel 18: grootte van opdrachtgevers van zcp er Toch is het midden- en kleinbedrijf ook duidelijk aanwezig in de portefeuille van onze respondenten, voornamelijk in de profit-sector. Het meest opvallend is misschien dat de hoogste score gevonden wordt in de categorie van de grootste bedrijven. Dat zijn immers 20

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers Geachte lezer, Met gepaste trots presenteren wij u hierbij het eerste ZZP Barometer-rapport van 2011. De ZZP Barometer is de structurele en onafhankelijke onderzoeksmonitor voor en over zzp'ers, freelancers

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013 Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2013 In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 5 maart 2013 Projectnummer: 2013008 Auteur: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Factsheet persbericht Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Inleiding Van augustus 2009 tot en met september 2009 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden

Nadere informatie

een onderzoek naar arbeidssatisfactie in Nederland

een onderzoek naar arbeidssatisfactie in Nederland een onderzoek naar arbeidssatisfactie in Nederland 1 februari 2009 Ausems en Kerkvliet, arbeidsmedisch adviseurs Hof van Twente www.aenk.nl Onderzoeksrapport JobMeter 2009 Inleiding Ausems en Kerkvliet,

Nadere informatie

Enquête SJBN 15.10.2013

Enquête SJBN 15.10.2013 Enquête SJBN 15.10.2013 1 Inhoudsopgave Steekproef Resultaten enquête Algehele tevredenheid Arbeidsomstandigheden Urennorm Ondernemersaspecten Kijk op de toekomst Conclusies 2 Steekproef: achtergrond kenmerken

Nadere informatie

Leo Witvliet. Instituut voor Interventie Management. Marktverkenning Interim Management. dr. mr. Leo Witvliet. juni 2008.

Leo Witvliet. Instituut voor Interventie Management. Marktverkenning Interim Management. dr. mr. Leo Witvliet. juni 2008. Leo Witvliet Instituut voor Interventie Management Marktverkenning Interim Management juni 2008 dr. mr. Leo Witvliet Deskresearch: Michaëla Wevers Sandra van Meijel Marktdefinitie Definities Van Dale:

Nadere informatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Index 1. Samenvatting p. 3 2. Doelstellingen en opzet onderzoek p. 6 3. Gebruik communicatiemiddelen p. 9 4. Perceptie digitale communicatie en eenzaamheid

Nadere informatie

ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16

ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16 Maart 2013 ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16 Inhoudsopgave Maart 2013 Voorwoord Opdrachten en tarieven Pagina 4 / 16 Managementsamenvatting Pagina 5 / 16 Themarapport Opdrachten en tarieven Marktontwikkeling

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen?

Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen? Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen? Op enkele uitzonderingen na is heel Nederland verplicht een zorgverzekering te hebben. Voldoende kennis van deze verzekering is belangrijk. Je kunt ermee

Nadere informatie

Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015

Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015 Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015 Wat zijn de laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: Logeion Datum: 26 februari 2015 Projectnummer: Auteurs: John Ruiter,

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij Factsheet persbericht Student stelt eisen aan stage bij Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van hun schoolcarrière. Maar tegen welke problemen lopen

Nadere informatie

JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 NÚ KAN DE WERKLOOSHEID OMLAAG 4 FREELANCERS EN FLEXWERKERS STIMULEREN GROEI BEDRIJVEN 5 OMZETONTWIKKELING

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong

Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong Leon Pouwels 11 juni 2014 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond - onderzoeksopzet Doelstelling Steekproef Methode De doelstelling van dit onderzoek is het verkrijgen

Nadere informatie

Inleiding. De belangrijkste conclusies uit de BijBanen Monitor september 2007 zijn:

Inleiding. De belangrijkste conclusies uit de BijBanen Monitor september 2007 zijn: Inleiding De bijbanenmarkt is volop in ontwikkeling. De economie trekt aan en de schreeuw om jong talent wordt groter. De bijbaantjes liggen voor het oprapen en de jongeren hebben ruimschoots de keuze.

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

[RESULTATEN RAPPORT KWANTITATIEVE DEEL TRENDONDERZOEK INTERNE COMMUNICATIE]

[RESULTATEN RAPPORT KWANTITATIEVE DEEL TRENDONDERZOEK INTERNE COMMUNICATIE] 2 2011 Universiteit Twente Involve Vakblad IC Mark van Vuuren, Universiteit Twente Ilse van Ravenstein, Involve Iris Notschaele, Universiteit Twente Astrid Neefs, Universiteit Twente [RESULTATEN RAPPORT

Nadere informatie

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten ROI Driven Internet Marketing Yonego Affiliate Enquête 2012 Resultaten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 SAMENVATTING... 4 VRAAG 1 SINDS WANNEER BENT U ACTIEF ALS AFFILIATE?... 6 VRAAG 2 HOEVEEL

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN 1. ALGEMEEN 1.1 INHOUD Onderwerp Pagina 1. ALGEMEEN 1.1 Inhoud 1 1.2 Het onderzoek en

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie

Factsheet persbericht. Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie Factsheet persbericht Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie Inleiding Stageperiode Om een stageplek te vinden moeten vrijwel alle studenten solliciteren. Maar hebben allochtone

Nadere informatie

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond SAMPLE 420 Respondenten WEging De data is gewogen op geslacht, leeftijd en opleiding naar

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Pricewise is de grootste onafhankelijke vergelijkingssite die zowel energie, verzekeringen als telecom vergelijkt. In de jaarlijks terugkerende Nationale

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek.

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek. Markt starters Trendanalyse 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek Trendanalyse 2 1 Aantal starters door de jaren Starters per jaar 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

Nadere informatie

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO 27-05-2015 Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO Over dit onderzoek Dit onderzoek over wonen en verhuizen is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Creatief Ondernemerschaplab Jaarlijkse vragenlijst 215 Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Onderzoek uitgevoerd door Tilburg University: Prof. dr. Arjen van Witteloostuijn Prof. dr. Arjan van den

Nadere informatie

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van Onderzoek Cito Eindtoets Basisonderwijs Methode en deelname Van 16 tot en met 24 januari 2013 heeft een online survey over de Cito Eindtoets Basisonderwijs opengestaan voor het Basisonderwijs. De vragen

Nadere informatie

DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID

DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID DE VOLGENS NEDERLAND MONITOR GEZONDHEID INHOUD Inleiding 1 2 Management Summary Resultaten De Achmea Stemmingsindex van Nederland Special: gezondheid Onderzoeksverantwoording INLEIDING INLEIDING Achtergrond

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker Factsheet persbericht Toekomst van studenten onzeker Inleiding Studententijd De overheid komt met steeds meer nieuwe wetten en voorstellen om te bezuinigen en de student te motiveren zijn/haar studie in

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten Tweede meting werkgevers en werknemers 2 Inleiding In deze brochure vindt u de belangrijkste resultaten van de benchmark Opleiden en Ontwikkelen. De benchmark

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR APRIL 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 WAT TE DOEN MET ÉÉN MILJOEN 4 BEDRIJVEN SPELEN IN OP WET DBA 5 VEEL STARTENDE FREELANCERS OP LEEFTIJD 6

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

ZP Facts Zelfstandig Professionals in de zakelijke dienstverlening

ZP Facts Zelfstandig Professionals in de zakelijke dienstverlening ZP Facts Zelfstandig Professionals in de zakelijke dienstverlening 2015 Editie 1 002 VOORWOORD Beste lezer, Met trots presenteert HeadFirst de eerste kwartaalmonitor voor Zelfstandig Professionals (ZP

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100%

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100% Verantwoording onderzoek "4 en 5 mei" Veldwerkperiode: woensdag 11 april tot woensdag 18 april. Aantal uitgenodigd: 15628 Aantal onbezorgbaar: 197 Netto verstuurd: 15431 Respons: 7597 49% Onvolledig ingevulde

Nadere informatie

Taal- en rekenniveau jongeren toch niet zo slecht als gedacht?

Taal- en rekenniveau jongeren toch niet zo slecht als gedacht? Taal- en rekenniveau jongeren toch niet zo slecht als gedacht? N.B. In geval van afronding kan het voorkomen dat de som van de aantallen afwijkt van het totaal. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer Randstad Nederland September 2014 INHOUDSOPGAVE Impact economische ontwikkelingen op de werkvloer 3

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Rapportage. De Kracht van Communicatie. DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon

Rapportage. De Kracht van Communicatie. DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Rapportage De Kracht van Communicatie DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies Resultaten van het onderzoek 5 De

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers

Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers 6-07-2015 Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers Over dit onderzoek Dit onderzoek over zicht en gehoor is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een online

Nadere informatie

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Utrecht, januari 2010 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16

ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16 April 2013 ZZP Barometer 2013 Pagina 2 van 16 Inhoudsopgave April 2013 Voorwoord Bemiddeling en marges Pagina 4 / 16 Managementsamenvatting Pagina 5 / 16 Themarapport Bemiddeling en marges Bemiddeling

Nadere informatie

Publi l e i ke k e Zaa a k

Publi l e i ke k e Zaa a k 0 ZZP-ers, een zegen of een last? 1 ZZP, waar staat dat voor? Zonder Zorgen Produceren? Zeer Zeker Poen? Zeer Zwakke Positie? Zelfstandige Zonder Personeel! 2 Inhoud 1 Wat is een ZZP-er Hoe wordt je ZZP-er

Nadere informatie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie FACTSHEET: socio-demografie Hoeveel jongeren zijn er eigenlijk in Nederland? Wonen er meer jongeren in Limburg of in Zeeland? Wat zijn de cijfers rondom geslacht, afkomst, opleidingsniveau en religie?

Nadere informatie

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Evaluatie Pastiel Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Pastiel Drs. Jan Dirk Gardenier MBA Erik Geerlink, MSc Lotte Piekema, MSc Februari 2014

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING VOORWOORD Content marketing is uitgegroeid tot één van de meest populaire

Nadere informatie

Social media around the world Door: David Kok

Social media around the world Door: David Kok Social media around the world Door: David Kok Tussen 19 maart en 24 juni zijn ongeveer 400 steden in de wereld via e-mail en Twitter benaderd om mee te werken aan een internationaal onderzoek. De steden

Nadere informatie

Personeelsonderzoek tankstations - Eigenaars

Personeelsonderzoek tankstations - Eigenaars Personeelsonderzoek tankstations - Eigenaars 1. Geslacht Man 81,6% (199) Vrouw 18,4% (45) answered question 244 skipped question 6 2. Leeftijd 16-25 jaar 0,8% (2) 26-35 jaar 10,7% (26) 36-45 jaar 32,0%

Nadere informatie

De HuisartsenOmnibus van oktober 2013

De HuisartsenOmnibus van oktober 2013 De HuisartsenOmnibus van oktober 2013 een online omnibusonderzoek bij 200 huisartsen De Hart&Vaatgroep Cardiovasculair risicomanagement Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding en verantwoording 3 1.1 Het bureau

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Afstudeerprofiel MMP. Programma. Media Marketing Publishing Media: branche waarvoor we je opleiden 10-1-2011. MMP = Media Marketing Publishing

Afstudeerprofiel MMP. Programma. Media Marketing Publishing Media: branche waarvoor we je opleiden 10-1-2011. MMP = Media Marketing Publishing Afstudeerprofiel MMP Eric de Boer Werkervaring: Marketeer Docent marketing MMP MMP = Programma Rolf Stam Werkervaring: Marketeer Docent (internet)marketing Wat is MMP? Waarom MMP? Verschil MMP t.o.v. de

Nadere informatie

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins M200916 Parttime van start drs. A. Bruins Zoetermeer, 24 september 2009 Parttime van start Van de startende ondernemers werkt een kleine meerderheid na de start fulltime in het bedrijf. Een op de vier

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord Projectnummer: 12163 In opdracht van: Stadsdeel Noord Rogier van der Groep Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam

Nadere informatie

BURGERPANEL CAPELLE OVER WELSTANDSVRIJ BOUWEN

BURGERPANEL CAPELLE OVER WELSTANDSVRIJ BOUWEN BURGERPANEL CAPELLE OVER WELSTANDSVRIJ BOUWEN Gemeente Capelle aan den IJssel April 2016 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020-3330670 Rapportnummer 2016

Nadere informatie

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Stichting toetsing verzekeraars Datum: 8 februari 2016 Projectnummer: 2015522 Auteur: Marit Koelman Inhoud 1 Achtergrond onderzoek 3 2

Nadere informatie

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord- Groningen Auteur: Dr. Karel Jan Alsem Juni 2013 Kenniscentrum Ondernemerschap

Nadere informatie

Resultaten Gezondheidszorg

Resultaten Gezondheidszorg Resultaten Gezondheidszorg Conclusies Onbekendheid social media in de gezondheidszorg is groot; treffend is een quote van een zorggebruiker die stelt dat als je als patiënt nog niet of nauwelijks met een

Nadere informatie

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER Oktober 2012 2 Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Camiel De Bruijn Ard Costongs Economie

Nadere informatie

Arbeidsvoorwaardenonderzoek

Arbeidsvoorwaardenonderzoek Arbeidsvoorwaardenonderzoek voor bid- en tendermanagers Het is toegestaan deze kennis te delen, mits onder duidelijke vermelding van Appeldoorn Tendermanagement als bron. Inhoud Inleiding 4 Conclusie 5

Nadere informatie

Social media onderzoek 2014 onder ondernemers

Social media onderzoek 2014 onder ondernemers Social media onderzoek 2014 onder Het grootste Social media onderzoek van Nederland naar het gebruik en de verwachtingen van social media onder #NSMO Het grootste social media onderzoek onder In januari

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het Vervangingsfonds Frank Schoenmakers Rob Hoffius B3060 Leiden, 21 juni 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Verantwoording:

Nadere informatie

Bijbanen Monitor 2013

Bijbanen Monitor 2013 Hoe tevreden zijn Nederlandse jongeren met hun bijbaan en wat vinden ze eigenlijk belangrijker: meer geld of een goede werksfeer? Bijbanen Monitor 2013 April 2013 Bijbanen Monitor 2013. 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen?

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s. In opdracht van. GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland met pensioen? Januari

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

ROA Fact Sheet. Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2011 Feiten en cijfers. Research Centre for Education and the Labour Market ROA

ROA Fact Sheet. Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2011 Feiten en cijfers. Research Centre for Education and the Labour Market ROA Research Centre for Education and the Labour Market ROA Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2011 Feiten en cijfers ROA Fact Sheet ROA-F-2012/1 Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt

Nadere informatie

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Arbeidsmarkt en Onderwijs Monitor Noord-Holland Henry de Vaan I&O Research 23 november 2012 Onderzoeksvragen 1. Hoe zit het met de

Nadere informatie

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Utrecht, 2011 Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Samenvatting en Conclusie Geld van de ouders De meeste scholieren krijgen zakgeld (88 procent). Kleedgeld is minder

Nadere informatie

Nederlanders aan het woord

Nederlanders aan het woord Nederlanders aan het woord Veteranen en de Nederlandse Veteranendag 2014 Trends, Onderzoek en Statistiek (TOS) Directie Communicatie Documentnummer: TOS-14-066a Belangrijkste inzichten Nederlander hecht

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Trendonderzoek Interne Communicatie 2015 Rapportage kwantitatieve resultaten. Involve, specialisten in interne communicatie Vakblad Communicatie

Trendonderzoek Interne Communicatie 2015 Rapportage kwantitatieve resultaten. Involve, specialisten in interne communicatie Vakblad Communicatie Trendonderzoek Interne Communicatie 2015 Rapportage kwantitatieve resultaten Involve, specialisten in interne communicatie Vakblad Communicatie September, 2015 Achtergrond van het onderzoek Doelstelling:

Nadere informatie

FLEXWERK DOET ERTOE! >>>

FLEXWERK DOET ERTOE! >>> FLEXWERK DOET ERTOE! >>> 2 ONDERZOEKSRAPPORT NAAR WERKBELEVING EN WENSEN VAN UITZENDKRACHTEN FLEXWERK DOET ER TOE! Onderzoeksrapport naar werkbeleving en wensen van uitzendkrachten Opdrachtnemer: Newcom

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Studenten: meer werken noodzaak door hogere studiekosten 13 januari 2011 Inleiding Van november 2010 tot begin januari 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek.

Nadere informatie

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013 IT Job market report 2013 IT Job Board, Januari 2013 De Nederlandse IT kandidaat Freelance 39% Werkzaam in 85% 15% Man Vrouw 61% Vaste dienst 74% Private sector 26% Publieke sector Top 15 Skills 1 Helpdesk

Nadere informatie

Evaluatie Sport Mobiliteit Centrum 2014

Evaluatie Sport Mobiliteit Centrum 2014 Evaluatie Sport Mobiliteit Centrum 2014 Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum op het gebied van arbeidszaken en arbeidsmarktvraagstukken in het publieke domein. CAOP Research & Europa is het onderzoeks-

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006 Bedrijfsprofiel 1 & 2 sterrenhotels in beeld Van Spronsen & Partners horeca-advies December 26 In dit profiel: Aanbod - - - - - - - - - - - - - - - -2 Ontwikkeling - - - - - - - - - - - - 3 Branche onder

Nadere informatie

Basiscijfers gemeenten. Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht

Basiscijfers gemeenten. Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht Basiscijfers gemeenten Arbeidsmarktregio Midden- Inhoudsopgave Inleiding... 3 Nww-percentage december 2011... 4 Ontwikkeling nww 2010-2011... 5 Standcijfers nww 2011 en nww-percentages december 2010 en

Nadere informatie

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Inleiding Voor goede bedrijfsresultaten is het voor bedrijven van belang om te kunnen beschikken over voldoende goede,

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

StemWijzer in de provincie

StemWijzer in de provincie StemWijzer in de provincie Verslag van een enquête onder gebruikers van de provinciale StemWijzers bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart 2007. April 2007 Dr. M. Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR

Nadere informatie

UURTARIEVEN. www.damd.nl

UURTARIEVEN. www.damd.nl www.damd.nl Hoe bepaal je je juiste uurtarief? Een te laag uurtarief heeft gevolgen die verder reiken dan alleen je eigen financiële huishouding. Het ondermijnt het inkomen en is daarmee schadelijk voor

Nadere informatie

Q1 Wat is uw leeftijd?

Q1 Wat is uw leeftijd? Q1 Wat is uw leeftijd? Beantwoord: 7.034 Overgeslagen: 60 10 8 6 4 Jonger dan 50 jaar 50-59 jaar 60-69 jaar 70-79 jaar 80 jaar of ouder Jonger dan 50 jaar 50-59 jaar 60-69 jaar 70-79 jaar 80 jaar of ouder

Nadere informatie

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapportage Keurmerk Klantgericht Verzekeren In opdracht van: Stichting toetsing verzekeraars Datum: 27 januari 2015 Projectnummer: 2014026 Auteurs: Marit Koelman & John Ruiter Index Achtergrond van het

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie