Rechtmatigheid op koers*

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rechtmatigheid op koers*"

Transcriptie

1 Rechtmatigheid op koers* C O N C EP T Rapport van Bevindingen 2006 voor de Gemeenteraad van Gemeente Oostzaan 12 juni 2007 *Connectedthinking

2 Aan de Gemeenteraad van Gemeente Oostzaan T.a.v. Mevrouw A. Makenbach Postbus AA Oostzaan PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Thomas R. Malthusstraat JR Amsterdam Postbus BJ Amsterdam Telefoon (020) Fax (020) juni 2007 Referentie: / R. Goldstein RA Betreft: Rapport van bevindingen 2006 Geachte raadsleden, Wij hebben het genoegen ons accountantsverslag over het boekjaar 2006 aan u te presenteren. Dit verslag is uitgegeven conform het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten (BAPG) en vat onze voornaamste bevindingen samen. In overeenstemming met de opdracht van de Raad, zoals uiteengezet in ons cliënt service plan 2006 hebben we de jaarrekening over het boekjaar 2006 gecontroleerd. Wij hebben een accountantsverklaring afgegeven d.d. 12 juni 2007 bij de door het College van Burgemeester en Wethouders opgestelde jaarrekening Deze accountantsverklaring is goedkeurend ten aanzien van het aspect getrouwheid. Ten aanzien van het aspect rechtmatigheid hebben wij een accountantsverklaring met beperking afgegeven. De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en toont een eigen vermogen van , een balanstotaal van , een resultaat voor bestemming van negatief en een resultaat na bestemming van Als uw gemeenteraad niet overgaat tot ongewijzigde vaststelling van de jaarrekening verzoeken wij u contact met ons op te nemen om verdere acties te bespreken. Een kopie van dit verslag hebben wij gezonden aan het College van Burgemeester en Wethouders. PricewaterhouseCoopers is de handelsnaam van onder meer de volgende vennootschappen: PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK ) en PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ). Op diensten verleend door deze vennootschappen zijn Algemene Voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Deze Algemene Voorwaarden zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam en ook in te zien op

3 Graag maken wij van deze gelegenheid gebruik u, het college en de ambtelijke medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en constructieve houding tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V R. Goldstein RA Partner 3

4 Inhoudsopgave 1. De belangrijkste boodschappen uit ons rapport 6 2. Accountantscontrole 7 Uw opdracht aan ons luidt als volgt 7 Een goedkeurende accountantsverklaring voor getrouwheid, een beperking voor rechtmatigheid 7 De volgende controlebevindingen zijn te melden 7 Geen tekortkomingen in het kader van SISA 8 Onze onafhankelijkheid is altijd gewaarborgd 9 Geen aanwijzingen van Fraude 9 U hebt voldaan aan de Wet Openbaarmaking uit Publieke Middelen gefinancierde topinkomens De informatiewaarde en leesbaarheid van de jaarstukken De interne beheersing is in ontwikkeling 13 Ons algemene beeld van de interne beheersing is voldoende 13 Uitbestede werkzaamheden worden onvoldoende bewaakt 13 Planning en control heeft in 2006 veel aandacht gekregen 14 Er is een belangrijke aanzet gegeven om risicomanagement te verbeteren 14 Aan treasury is minder aandacht besteed 15 Heeft het College verbeteringen doorgevoerd? 15 Waar moet het beter en hoe? 15 Nieuwe aanbevelingen 16 Aanbevelingen voorgaande jaren 16 Benchmark interne beheersing is niet uitgevoerd 17 Geautomatiseerde systemen Rechtmatigheid 18 In 2006 is het begrip rechtmatigheid verder afgekaderd 18 Wat was de uitkomst 2005? 18 Wat is er gebeurd in 2006? 19 Wat is de uitkomst 2006? 19 In 2006 ontvangt gemeente Oostzaan een accountantsverklaring met beperking ten aanzien van rechtmatigheid 20 Hoe nu verder? 20 Er is geen sprake van begrotingsonrechtmatigheid Verslaggevingsbevindingen 22 De BBV is in 2006 niet gewijzigd, maar voorstellen voor de toekomst zijn gemaakt 22 Schattingen en aangelegenheden van subjectieve aard 23 De financiële positie en het rekeningresultaat 23 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 23 Liquiditeit en solvabiliteit 24 4

5 Interne beheersing uitbesteding Sociale Zaken 25 Bijlage A: Aard van de opdracht en accountantsverklaring 26 Opdracht 26 Soort accountantsverklaring 27 Controlebevindingen 29 Bijlage B: Single Information, Single Audit 31 Bijlage C: Detailbevindingen Interne beheersing 33 Bijlage D: Gehanteerde indelingen 49 5

6 1. De belangrijkste boodschappen uit ons rapport In dit rapport is een aantal bevindingen en opmerkingen opgenomen waarvan wij het belangrijk vinden dat u er kennis van neemt. De belangrijkste zijn: 1. Wij hebben bij de jaarrekening 2006 een goedkeurende accountantsverklaring afgegeven ten aanzien van het aspect getrouwheid. 2. Door aanvullende werkzaamheden uit te voeren zijn wij tot een oordeel gekomen over de rechtmatigheid van de jaarrekening. Om te voorkomen dat deze werkzaamheden elk jaar uitgevoerd moeten worden, hebben wij het college aangeraden om een plan van aanpak op te stellen waarin maatregelen geformuleerd worden die ten doel hebben stapsgewijs het aspect rechtmatigheid in de organisatie te borgen. 3. Omdat er één aanbesteding ten onrechte niet Europees is aanbesteed en ten aanzien van de subsidies onvoldoende zichtbaar is of deze rechtmatig zijn verstrekt, hebben wij ten aanzien van het aspect rechtmatigheid een accountantsverklaring met beperking afgegeven. 4. Naar onze mening is de informatiewaarde en leesbaarheid van de programmaverantwoording in 2006 aanmerkelijk verbeterd, voornamelijk door het opnemen van doelstellingen, gewenste maatschappelijk effecten en indicatoren. De informatiewaarde van de paragrafen en de financiële analyse van verschillen tussen begrote en gerealiseerde resultaten kan echter verder worden verbeterd. 5. Op diverse aanbevelingen uit 2005 inzake de interne beheersing zijn concrete acties ondernomen door het college. 6. Er is onvoldoende interne controle op de aan derde uitbestede werkzaamheden. Hierdoor hebben wij aanvullende werkzaamheden moeten uitvoeren. 7. Het college heeft een voortvarende start gemaakt met het implementeren van risicomanagement in de organisatie. Op dit moment ontbreekt het echter nog aan een duidelijk verband tussen de in de programmabegroting opgenomen risico's en het minimaal benodigde weerstandsvermogen. 8. De financiële positie van gemeente Oostzaan is net als in 2005 kwetsbaar. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door het aantrekken van extra financiële middelen voor de projecten Centrumplan en De Haal en door vertraging in de realisatie van geplande verkopen. De vertraging in de realisatie van geplande verkopen heeft er toe geleid dat de gemeente naast het aantrekken van leningen ook extra kapitaalslasten heeft verantwoord dan in de begroting verwacht. 9. Ten aanzien van de SISA-bijlage bij de jaarrekening hebben wij geen fouten of onzekerheden geconstateerd. Tevens hebben wij geen bevindingen gedaan die wij op basis van de uitgangspunten in de BAPG aan u dienen te rapporteren. 6

7 2. Accountantscontrole Uw opdracht aan ons luidt als volgt In overeenstemming met de door de Gemeenteraad aan ons verstrekte opdracht, zoals vastgelegd in onze opdrachtbevestiging van 19 september 2005, hebben wij de jaarrekening 2006 van Gemeente Oostzaan gecontroleerd. Voor de reikwijdte van onze werkzaamheden verwijzen wij naar bijlage A. In deze bijlage vindt u ook de gehele tekst van onze accountantsverklaring. Een goedkeurende accountantsverklaring voor getrouwheid, een beperking voor rechtmatigheid Onder voorbehoud dat u de door het college opgestelde jaarrekening 2006 ongewijzigd vaststelt hebben wij een goedkeurende accountantsverklaring afgeven ten aanzien van het aspect getrouwheid. Omdat wij geconstateerd hebben dat één aanbesteding ten onrechte niet Europees heeft plaatsgevonden en wij de rechtmatigheid van de subsidieverstrekking niet hebben kunnen vaststellen, hebben wij ten aanzien van het aspect rechtmatigheid een accountantsverklaring met beperking afgegeven. Deze verklaring is gedateerd 12 juni 2007, de datum waarop wij onze controle hebben afgerond. De volgende controlebevindingen zijn te melden Tijdens onze controlewerkzaamheden maken wij gebruik van de rapporterings- en goedkeuringstoleranties zoals opgenomen in het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten (BAPG), tenzij uw raad in een controleprotocol ten behoeve van de accountant anders controle- of rapporteringstoleranties vaststelt. Uw raad heeft voor het begrotingsjaar 2006 geen specifiek protocol voor de accountantscontrole vastgesteld. Daarom hebben wij bij onze controle de toleranties gebruikt zoals u die heeft vastgesteld in uw controleprotocol behorende bij het begrotingsjaar Hierin is opgenomen dat de accountant een goedkeurende verklaring afgeeft indien de geconstateerde fouten minder zijn dan 1% en de onzekerheden minder zijn dan 3% van de totale lasten. Deze toleranties komen overeen met de toleranties zoals in de BAPG zijn opgenomen. Bij onzekerheden liggen deze grenzen op respectievelijk 3% en 10%. Dit houdt in dat wij een goedkeurende verklaring kunnen afgeven indien de geconstateerde fouten minder zijn dan 1% ( ) en de onzekerheden minder zijn dan 3% ( ) van de totale werkelijke lasten in de jaarrekening. Getrouwheid Tijdens onze controlewerkzaamheden hebben wij enkele verschillen geconstateerd, in het bijzonder ten aanzien van de classificatie van balansposten in de jaarrekening. Deze verschillen zijn gecorrigeerd en zodoende juist verantwoord zijn in de jaarrekening. 7

8 Voor een volledig overzicht van de door ons geconstateerde verschillen verwijzen we naar bijlage A. Rechtmatigheid In 2006 heeft op verzoek van het college door PricewaterhouseCoopers een uitgebreid onderzoek plaatsgevonden naar de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2006 van gemeente Oostzaan. Tijdens dit onderzoek hebben wij geconstateerd dat één aanbesteding met een totale waarde van ten onrechte niet Europees heeft plaatsgevonden en dat het college tweemaal gebruik heeft gemaakt van haar bevoegdheden om aanbestedingsprocedures die niet hebben plaatsgevonden in overeenstemming met de interne spelregels, alsnog goed te keuren. Deze twee aanbestedingen hadden een totale waarde van Tevens hebben wij vastgesteld dat intern onvoldoende zichtbaar wordt gemaakt of subsidieaanvragen met een totale omvang van aan de criteria in de Algemene Subsidieverordening worden getoetst, waardoor niet is vast te stellen of de betaalde subsidies voldoen aan de rechtmatigheidscriteria recht, hoogte en duur. De door ons geconstateerde onrechtmatig uitgevoerde aanbesteding van is gelijk aan 1,2% van de begroting, waardoor deze hoger is dan de tolerantie die wij bij de controle hanteren voor fouten. De onzekerheden in de subsidieverstrekking van zijn gelijk aan 3,6% van de totale begroting. Ook dit is hoger dan de tolerantie die wij bij de controle hanteren voor onzekerheden. Omdat de door ons geconstateerde fouten en onzekerheden hoger zijn dan onze controletoleranties, hebben wij een accountantsverklaring met beperking afgegeven ten aanzien van het aspect rechtmatigheid. Geen tekortkomingen in het kader van SISA In 2006 heeft de Rijksoverheid haar besluitvorming rondom de wet Single Information/Single Audit (SISA) voor specifieke uitkeringen afgerond. Hiermee wordt beoogd het grote aantal specifieke uitkeringen van ministeries aan gemeenten en hiermee samenhangende afzonderlijke verantwoordingen te verminderen. Dit betekent dat de Rijksoverheid voldoende heeft aan de jaarrekening van de gemeente en er geen afzonderlijke verantwoording per specifieke uitkering wordt gevraagd. Daarvoor in de plaats wordt bij de jaarrekening een bijlage gevoegd waarin alleen de voor de Rijksoverheid noodzakelijke verantwoordingsinformatie per specifieke uitkering wordt opgenomen. In de jaarrekening 2006 ziet u hiervan de eerste effecten. In de bijlage bij de jaarrekening 2006 wordt daarom voor de volgende regelingen bij de jaarrekening 2006 al verantwoording afgelegd: - Wet Werk en Bijstand (WWB) - Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers (IOAW) - Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ) - Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 (BBZ 2004) Voor het jaar 2007 zullen naar verwachting nog meer specifieke uitkeringen worden toegevoegd waardoor de jaarrekening meer en meer hét integrale 8

9 verantwoordingsdocument wordt ten behoeve van uw gemeenteraad en de Rijksoverheid. Op dit moment geldt de verantwoording volgens de uitgangspunten van SISA nog alleen voor de uitkeringen die rechtstreeks afkomstig zijn van de Rijksoverheid (met uitzondering van ISV). Wij verwachten dat ook de provincie Noord-Holland op termijn haar gemeenten zal verzoeken de verantwoordingsinformatie op te nemen in de bijlage bij de jaarrekening. Onderstaand zijn onze bevindingen per relevante regeling opgenomen: Specifieke uitkering of overig Fout of onzekerheid Financiële omvang in euro's 1 WWB geen Nvt Nvt 2 IOAW geen Nvt Nvt 3 IOAZ geen Nvt Nvt 4 BBZ 2004 geen Nvt Nvt In Bijlage B is een nadere toelichting op SISA opgenomen. Onze onafhankelijkheid is altijd gewaarborgd Toelichting fout/onzekerheid In 2006 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de Nederlandse onafhankelijkheidsregels. Met ingang van 1 januari 2007 is echter een nieuwe versie van de Nadere voorschriften inzake onafhankelijkheid van de accountant van kracht worden. De nieuwe regels zijn verder in lijn gebracht met de internationale (IFAC) onafhankelijkheidsregels. Deze veranderingen hebben echter geen significante invloed op de werkzaamheden die wij als accountants wel of niet mogen verrichten voor gemeente Oostzaan. Wij waarborgen altijd actief onze onafhankelijkheid. Elke eventuele aanvraag tot extra controlewerkzaamheden wordt door ons getoetst aan de hand van de geldende onafhankelijkheidsregels. Naast de controle van de jaarrekening 2006 en diverse overige verantwoordingen (zoals de diverse Rijksregelingen) hebben wij de ambtelijke organisatie ondersteund bij de uitvoering van rechtmatigheidonderzoeken. Wij zijn van mening dat deze werkzaamheden geen invloed hebben op onze onafhankelijke positie als accountant van gemeente Oostzaan. Geen aanwijzingen van fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude en onjuistheden berust bij zowel de toezichthoudende organen als het College. Het is de verantwoordelijkheid van de accountant om het risico te beoordelen dat de jaarrekening als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. Tijdens onze controle van de jaarrekening 2006 zijn bij ons geen aanwijzingen van fraude gebleken. 9

10 U hebt voldaan aan de Wet Openbaarmaking uit Publieke Middelen gefinancierde topinkomens De Wet Openbaarmaking uit Publieke Middelen gefinancierde Topinkomens (WOPT) is per 1 maart 2006 in werking getreden. Deze wet geldt onder andere voor gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen. Op grond van de WOPT moeten beloningen, waaronder voorzieningen ten behoeve van toekomstige beloningen, zoals pensioen, en ontslaguitkeringen in de jaarrekening worden vermeld als deze de gemiddelde ministersbeloning (voor 2006 vastgesteld op ) te boven gaan. Het college heeft in haar jaarrekening geen meldingen uit hoofde van deze wet opgenomen. Bij onze controle hebben wij vastgesteld dat de WOPT wordt nageleefd door gemeente Oostzaan. 10

11 3. De informatiewaarde en leesbaarheid van de jaarstukken Wij hebben net als voorgaande jaren in hoofdlijnen de informatiewaarde van de jaarstukken beoordeeld. De jaarstukken 2006 bestaan volgens de BBV uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag op haar beurt bestaat uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. De jaarrekening bevat de programmarekening, de balans en een toelichting op beiden. Binnen het dualisme hebben de begrotingen en de jaarstukken een belangrijke kaderstellende en controlerende functie en zijn voor u het middel waarop u de verantwoording over het gevoerde beleid kan toetsen. Naar onze mening is de informatiewaarde en leesbaarheid van de jaarstukken in 2006 aanmerkelijk verbeterd, voornamelijk door het opnemen van doelstellingen, gewenste maatschappelijk effecten en indicatoren op diverse plaatsen in de programmaverantwoording. Naar onze mening is hierin in korte tijd een zeer positieve ontwikkeling zichtbaar. Wij willen u, het college en het ambtelijke apparaat hiervoor onze complimenten geven. De informatiewaarde van de paragrafen en de financiële analyse van verschillen tussen begrote en gerealiseerde resultaten kan echter verder worden verbeterd. Hieronder hebben wij onze meer gedetailleerde visie opgenomen ten aanzien van de leesbaarheid en kwaliteit van het betreffende onderdeel. Waar mogelijk doen wij u aanbevelingen ter verdere optimalisatie van de jaarstukken. Programmaverantwoording - beleidsinformatie Zoals wij in de inleiding van dit hoofdstuk hebben opgemerkt, zijn wij zeer content met de ontwikkeling die de kwaliteit van de beleidsinformatie heeft ondergaan. Een belangrijke volgende stap in dit proces, naast de verdere uitbreiding van het benoemen van maatschappelijke effecten en indicatoren, is om de komende tijd vast te stellen dat de geformuleerde prestatie-indicatoren inderdaad bijdragen aan de realisatie van de gewenste maatschappelijke effecten. Een andere aanbeveling die wij u graag willen doen is om de gemeten waarden van de prestatie-indicatoren in één overzicht te plaatsen met de door uw raad gewenste normen, inclusief een analyse van afwijkingen. In bijvoorbeeld de programma s Bestuur en Maatschappelijke Participatie zijn deze op verschillende pagina s opgenomen. Door deze gegevens in één overzicht te plaatsen wordt voor uw raad in één oogopslag zichtbaar in welke mate het college haar doelstellingen realiseert en, waar de werkelijkheid achterblijft, waarom niet voldaan is aan de norm. Programmaverantwoording financiële informatie Net als bij de jaarstukken 2005 hebben wij geconstateerd dat de financiële analyses per programma in bijna alle gevallen beperkt zijn en naar onze mening onvoldoende informatiewaarde hebben voor uw gemeenteraad. Als voorbeeld verwijzen wij u naar de programma s Leefomgeving, Maatschappelijke Participatie en Mobiliteit. De financiële analyses geven globaal de strekking weer van begrotingsafwijkingen, maar de achterliggende oorzaak wordt niet genoemd. 11

12 Wij bevelen u aan met het college in overleg te treden om de informatiewaarde van de financiële analyses te verbeteren. Paragrafen De informatiewaarde van de paragrafen is naar onze mening net als in 2005 beperkt en zijn niet allemaal ingericht en uitgewerkt in overeenstemming met de BBV. Omdat de paragrafen geen onderdeel zijn van de programmarekening, heeft het niet voldoen van de inhoud van deze paragrafen aan de BBV geen invloed op onze accountantsverklaring. Zo dient de paragraaf Grondbeleid een visie te bevatten op het grondbeleid van gemeente Oostzaan in relatie tot de doelstellingen in de beleidsprogramma s, inclusief een aanduiding van de wijze waarop het college het grondbeleid uitvoert. In de paragrafen grondbeleid en grote projecten in de jaarstukken 2006 ontbreekt deze passage. Ook de paragraaf Lokale heffingen is erg summier en voldoet niet aan de eisen van de BBV. Zo ontbreekt een passage over het beleid dat ten aanzien van lokale heffingen wordt nagestreefd en in welke mate de gestelde doelen in de begroting 2006 zijn gerealiseerd. Tevens is geen beschrijving opgenomen van het kwijtscheldingsbeleid en ontbreekt een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen is geen goede weergave gegeven van het beleidskader ten aanzien van het beheer van de openbare ruimte. Tevens ontbreekt het aan een analyse van de uit de beleidskaders voortvloeiende financiële consequenties en een vertaling van deze consequenties in de (meerjaren)begroting van gemeente Oostzaan. Wij adviseren u om met ingang van de jaarstukken 2007 de paragrafen in de jaarstukken minimaal aan te sluiten met de eisen die BBV hieraan stelt. 12

13 4. De interne beheersing is in ontwikkeling Ons algemene beeld van de interne beheersing is voldoende Naar onze mening voldoet de kwaliteit van de onvervangbare administratie organisatie en interne controle (AO/IC) in de basisprocessen (voor zover relevant in onze controle) aan de daaraan te stellen minimum eisen, met uitzondering van de bewaking van de door derden uitgevoerde werkzaamheden. Wij zijn echter van mening dat de interne beheersing als geheel kwetsbaar is en op diverse aspecten kan worden verbeterd. Het betreft in het bijzonder: De beperkte omvang van de organisatie; De beperkte aandacht voor de beheersing van processen die aan derden zijn uitbesteed; De afwezigheid van functiescheiding, in het bijzonder op de afdeling Financiën en Belastingen; De concentratie van kennis bij één of een beperkt aantal medewerkers. Wij zijn verheugd dat op diverse aanbevelingen uit 2005 concrete acties zijn uitgevoerd. De belangrijkste verbeteringen zijn het expliciet opnemen van risico s in de begroting van 2007 en het formuleren van (concrete) doelstellingen en prestatie-indicatoren in dezelfde begroting en de jaarstukken Het college heeft de ambitie de ingezette verbetermaatregelen voort te zetten in 2007 en tevens de overige aanbevelingen uit onze tussentijdse controle op te volgen. Gezien de beperkte omvang van de organisatie zijn wij ons bewust van het feit dat deze verbeteringen niet op korte termijn volledig gerealiseerd kunnen worden. Wij raden u aan de verbeteringen op een projectmatige wijze te realiseren, waarbij de gewenste maatregelen worden gekoppeld aan een concreet tijdspad. Verbetermaatregelen waaraan u een hoge prioriteit geeft zouden daarbij als eerste tot uitvoering gebracht moeten worden. Onze ervaring hierbij is dat verbeteringen beter in de organisatie worden geborgd als deze geleidelijk in de organisatie worden ingevoerd. Uitbestede werkzaamheden worden onvoldoende bewaakt In 2005 hebben wij u geadviseerd om de interne beheersing van de uitbestede uitvoering van de WWB bij gemeente Zaanstad te verbeteren. In 2006 is hierin geen verbetering opgetreden. Daarnaast is met ingang van 1 januari 2006 de salarisadministratie uitbesteed aan gemeente Landsmeer. De personeelsadministratie levert bij gemeente Landsmeer alle mutaties aan die voor de correcte uitvoering van de salarisverwerking noodzakelijk zijn. Vervolgens ontvangt de personeelsadministratie na de salarisverwerkingen alle salarisstroken en andere documenten die uit de salarisverwerking voortkomen. Wij hebben geconstateerd dat op deze documenten geen zichtbare interne controles worden uitgevoerd en deze interne controle ook niet consequent plaatsvindt. In plaats daarvan worden ontvangen verwerkingsbestanden rechtstreeks in de administratie van uw gemeente verantwoord en uitbetaald. 13

14 Wij hebben het college in onze managementletter op de hoogte gesteld van het feit dat het ontbreken van toereikende interne beheersingsmaatregelen gevolgen kan hebben voor ons oordeel over de jaarrekening. Naar aanleiding hiervan heeft alsnog met terugwerkende kracht interne controle plaatsgevonden op de juistheid en volledigheid van de aan Landsmeer uitbestede salarisadministratie. Uit deze controle zijn geen bijzonderheden gebleken. Wij hebben het college aangeraden om met directe ingang maandelijks interne controles uit te voeren op de uitbestede werkzaamheden voordat de salarissen en uitkeringen worden verwerkt in de financiële administratie en worden uitbetaald. Planning en control heeft in 2006 veel aandacht gekregen In onze rapportage over 2005 hebben wij geconstateerd dat de planning en control cyclus nog niet effectief en efficiënt is ingericht en wordt uitgevoerd. In 2006 zijn concrete stappen gezet om tot verbetering te komen van het planning en control proces. Een belangrijk positief effect op de planning en control cyclus is het verwoorden van doelstellingen en prestatie-indicatoren in de begroting van Naar onze mening is in korte tijd op dit terrein een flinke stap vooruit gemaakt. Hoewel de doelstellingen en indicatoren verder kunnen worden geconcretiseerd, is de kwaliteit van de huidige opzet een goede basis om mee verder te werken. Een andere ingezette verbetermaatregel is het opstellen van een visiedocument planning en control. In dit visiedocument wordt door uw organisatie de visie op planning en control overgenomen zoals door PricewaterhouseCoopers ten behoeve van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is opgesteld. Het visiedocument is vertaald in een kadernota planning en control. Ook deze documenten vormen een goede basis om het planning en control proces verder te professionaliseren. Er is een belangrijke aanzet gegeven om risicomanagement te verbeteren Wij hebben geconstateerd dat de gemeente Oostzaan een start gemaakt heeft met het implementeren van risicomanagement in de organisatie. In de programmabegroting zijn voor een aantal programma s risico s geïdentificeerd en is de kwantitatieve en kwalitatieve impact van deze risico s geanalyseerd. In deze analyse is er echter nog geen duidelijk verband gelegd tussen de in de programmabegroting opgenomen risico's en het minimaal benodigde weerstandsvermogen. Wij zijn zeer verheugd met deze positieve ontwikkeling binnen de organisatie, maar zijn wel van mening dat het proces de blijvende aandacht van het managementteam vraagt. Een volgende stap in dit proces is het verder verkennen en detailleren van de gesignaleerde risico s. Daarbij is het noodzakelijk om waarborgen te creëren om nieuwe risico s tijdig te signaleren en bestaande risico s te actualiseren. Deze risico s dienen vervolgens te worden gekwantificeerd en te worden vergeleken met het aanwezige weerstandsvermogen. Als deze cirkel een sluitend geheel vormt binnen de planning en control cyclus van uw gemeente is er sprake van een goede vorm van risicomanagement. 14

15 Aan treasury is minder aandacht besteed Een belangrijk taakveld die in 2006 nog niet tot concrete resultaten heeft geleid, is de verbetering van de treasuryfunctie binnen de organisatie. Wij hebben geconstateerd dat door de vele activiteiten binnen de organisatie de voorgenomen verbetermaatregelen voor de treasuryfunctie minder prioriteit hebben gekregen. Wij hebben begrepen dat op korte termijn nieuwe aandacht gegeven zal worden aan het verbeteren van het inzicht in de liquiditeitsbehoefte van de organisatie. Heeft het College verbeteringen doorgevoerd? Wij hebben in december 2006 onze definitieve managementletter uitgebracht naar aanleiding van onze interim-controle. De interim-controle is voornamelijk gericht op de kwaliteit van de interne beheersing van de gemeente, voor zover relevant voor de controle van de jaarrekening. De managementletter is door het management voorzien van commentaar en voorgenomen acties. Hieronder hebben wij de verdeling van onze aanbevelingen naar prioriteit en status weergegeven. Hierbij merken wij op dat dit overzicht alleen dient om een snel inzicht te krijgen in aantal, voortgang en prioriteit van de aanbevelingen. Wij merken op dat het de situatie ten tijde van de interim betrof. Prioriteit Urgent Prioriteit Hoog Prioriteit Middel Prioriteit Laag Aantal nieuwe aanbevelingen Aantal aanbevelingen uit voorgaande jaren Waarvan geïmplementeerd in Resterende aanbevelingen uit voorgaande jaren Aantal openstaande aanbevelingen Waar moet het beter en hoe? Wij hebben aan het College de volgende zaken gerapporteerd met een urgente of hoge prioriteit. Het College heeft daarbij acties geformuleerd. Door middel van onderstaand overzicht krijgt u een snel inzicht in de thema s die daarbij met prioriteit urgent en hoog zijn gerapporteerd. 15

16 Nieuwe aanbevelingen Aspect Aanbeveling Prioriteit 1. Beheersingskader Geen zichtbare interne controle op uitbestede Urgent salarisadministratie 2. Beheersingskader Kasgeldlimiet wordt overschreden Hoog Aanbevelingen voorgaande jaren Aspect Aanbeveling Prioriteit Status 1. Risicoanalyse Risicomanagement niet vormgegeven Hoog Implementatie gestart 2. Beheersingskader Juridische control beperkt aanwezig Hoog Implementatie 3. Beheersingskader Planning & Control behoeft verbetering Hoog gestart Implementatie gestart 4. Beheersingskader Geen M&O beleid aanwezig Hoog Geen actie 5. Beheersingskader Geen verplichtingen administratie aanwezig Hoog ondernomen Implementatie gestart 6. Beheersingskader IT beveiligingsbeleid ontbreekt. Hoog Implementatie gestart 7. Beheersingskader Beperkte omvang ICT-functie Hoog Implementatie 8. Monitoring Management informatie niet 9. Interne controle maatregelen 10. Interne controle maatregelen toereikend Beperkte interne controle op dienstverlening gemeente Zaanstad Interne controle vindt niet zichtbaar plaats 11. Beheersingskader Beperkte functiescheiding aanwezig binnen Financiën en Belastingen 12. Beheersingskader Betaalbatches worden achteraf geaccordeerd Hoog Hoog Hoog Hoog gestart Implementatie gestart Implementatie gestart Implementatie gestart Geen actie ondernomen 13. Beheersingskader Financieel bewustzijn en kennis de sector is beperkt Hoog Hoog Geen actie ondernomen Implementatie gestart Wij wijzen u er met nadruk op dat bovenstaand overzicht de situatie tijdens de interimcontrole weergeeft. Op een aantal van deze aanbevelingen heeft het College inmiddels al actie ondernemen. 16

17 Benchmark interne beheersing is niet uitgevoerd In ons accountantsverslag over het boekjaar 2005 hebben wij de benchmark interne beheersing aan u gerapporteerd. Door de verhuizing en organisatiewijziging heeft de ambtelijke organisatie ons verzocht de benchmark dit jaar niet uit te voeren, gezien de tijdbelasting voor de ambtelijke organisatie. Wij hebben aan dit verzoek gehoor gegeven en de benchmark voor het boekjaar 2006 niet uitgevoerd. In 2007 zal deze weer uitgevoerd worden. Geautomatiseerde systemen Ingevolge artikel 2:393 lid 4 BW dient de accountant in zijn verslag aandacht te besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden zijn enkele bevindingen naar voren gekomen die wij hebben gerapporteerd aan het college. In bijlage C vindt u de belangrijkste detailbevindingen. De geconstateerde bevindingen hebben geen directe impact op de aard van onze accountantsverklaring. Naast de in onze managementletter gerapporteerde bevindingen, hebben wij naar aanleiding van de organisatiewijziging een onderzoek gedaan naar de bevoegdheden van de medewerkers in het geautomatiseerde systeem na de wijziging. Hierbij hebben wij geconstateerd dat er geen procedures zijn vastgesteld voor het controleren en rapporteren of de gebruikersrechten in de geautomatiseerde systemen overeenstemmen met de functieverantwoordelijkheden van de medewerkers. Zonder een procedure voor het controleren en rapporteren van de actualiteit van de gebruikersrechten is het management minder goed in staat de exclusiviteit en integriteit van de in de gemeente gebruikte gegevens te waarborgen. Wij adviseren u om op korte termijn vast te stellen dat alle medewerkers uitsluitend toegang hebben tot de gegevens die zijn nodig hebben voor hun taakuitoefening. Daarnaast adviseren wij u om een procedure op te stellen waarbij periodiek de gebruikersrechten worden gecontroleerd of deze in overeenstemming zijn met de functieverantwoordelijkheden. Hierover dient tevens gerapporteerd te worden aan het management, zodat deze op de hoogte is welke medewerkers tot welke gegevens toegang hebben. 17

18 5. Rechtmatigheid In 2006 is het begrip rechtmatigheid verder afgekaderd In oktober 2005 is door het Platform Rechtmatigheid Provincies en Gemeenten (PRPG) de Kadernota Rechtmatigheid geschreven. Deze kadernota gaf de visie voor de komende jaren van het PRPG ten aanzien van rechtmatigheid in de accountantscontrole. Medio oktober 2006 is het PRPG met een nieuwe kadernota gekomen. Hierin zijn een aantal standpunten die in de kadernota 2005 al waren uitgewerkt, verder verduidelijkt. Een belangrijke aanvulling van de nieuwe kadernota is de wijze waarop collegebesluiten in de rechtmatigheidscontrole moeten worden betrokken. In de kadernota van 2005 werd aangegeven dat collegebesluiten niet onder de rechtmatigheidscontrole van de accountant vielen, met uitzondering van een aantal specifiek genoemde besluiten. Het is gebleken dat hierover veel onduidelijkheid bestond. Ook de PRPG is tot de conclusie gekomen dat de ingezette lijn niet te handhaven viel. In de nieuwe kadernota is aangegeven dat collegebesluiten nog steeds niet onder de rechtmatigheidscontrole vallen. Hierop zijn echter een aantal uitzonderingen. In de kadernota wordt aangegeven dat uitvoerende collegebesluiten voor zover zij betrekking hebben op de baten, lasten of balansmutaties al onder de getrouwheidscontrole vallen. Dit zijn besluiten die samenhangen met het dagelijks bestuur. Dit betreft daarom geen uitbreiding op de controle. Daarnaast bestaan kaderstellende collegebesluiten. Deze vallen uitsluitend onder de rechtmatigheidscontrole wanneer zij: - Zijn voorgeschreven vanuit hogere wet- of regelgeving of een raadsbesluit. Alleen de vraag of het besluit is genomen is dan onderwerp van onderzoek. Niet de uitvoering daarvan aangezien dat onder de verantwoordelijkheid van het college valt. - Zijn voorgeschreven vanuit een extern controleprotocol. In dit geval is ook de uitvoering van het betreffende besluit onderwerp van onderzoek aangezien de toekenning van een bepaalde subsidiestroom veelal zal afhangen van het correct naleven van de gestelde voorwaarden. - Specifiek door de gemeenteraad zijn opgenomen in het normenkader. Het advies van het PRPG is om dergelijke verzoeken op te nemen in een afzonderlijke opdracht. Er zal dan op basis van specifiek overeengekomen werkzaamheden over worden gerapporteerd. De uitkomsten hebben dan geen effect op het oordeel bij de jaarrekening. Wat was de uitkomst 2005? Voor het boekjaar 2005 heeft de gemeente Oostzaan een accountantsverklaring van oordeelonthouding gekregen op het gebied van rechtmatigheid. Oorzaak hiervan was dat de beheersorganisatie met betrekking tot de rechtmatigheid niet zodanig was ingericht dat de rechtmatigheid van de gemeentelijke bedrijfsvoering niet efficiënt kon worden aangetoond door het college. 18

19 Wat is er gebeurd in 2006? Voor 2006 was een belangrijke doelstelling voor het college om een aanzet te geven om het begrip rechtmatigheid in de organisatie meer bekendheid te geven om vervolgens waarborgen te creëren in de organisatie zodat de rechtmatigheid van de jaarrekening kon worden vastgesteld. Mede door het gebrek aan formatie, de langdurige afwezigheid van de manager van de afdeling Bestuursondersteuning en de voorgenomen herstructurering van de gemeentelijke organisatie en planning en controlcyclus, is er in eerste aanleg echter beperkte actie ondernomen om de bovengenoemde doelstelling te realiseren. Hierdoor was het risico aanwezig dat wij ook over het boekjaar 2006 geen oordeel konden geven over de rechtmatigheid van de jaarrekening van gemeente Oostzaan. Het college heeft daarom besloten om ons de opdracht te geven om aanvullende controles uit te voeren naar de rechtmatigheid van specifieke gemeentelijke dossiers. Op basis van deze controles hebben wij een alsnog een oordeel kunnen vormen over de rechtmatigheid van de jaarrekening Wat is de uitkomst 2006? De aanbesteding naar leerlingenvervoer heeft onrechtmatig plaatsgevonden Tijdens ons onderzoek naar de rechtmatigheid van de jaarrekening, hebben wij geconstateerd dat de aanbesteding van het leerlingenvervoer ten onrechte niet Europees is aanbesteed, omdat onderzocht wordt of deze dienst in de nabije toekomst regionaal geleverd kan gaan worden. De totale kosten van het leerlingenvervoer in 2006 bedragen en zijn als gevolg van het ten onrechte niet Europees aanbesteden onrechtmatig. Tevens heeft het college tweemaal gebruik heeft gemaakt van haar bevoegdheden om aanbestedingsprocedures die niet hebben plaatsgevonden in overeenstemming met de interne spelregels, alsnog goed te keuren. Het betreft de aanschaf van software en de inkoop van uitwijkmogelijkheden voor de ICT omgeving. Deze twee aanbestedingen hadden een totale waarde van Er is geen goede vastlegging van de besluitvorming rond de subsidieverstrekking Tevens hebben wij vastgesteld dat intern onvoldoende zichtbaar wordt gemaakt of subsidieaanvragen met een totale omvang van aan de criteria in de Algemene Subsidieverordening worden getoetst, waardoor niet is vast te stellen of de betaalde subsidies voldoen aan de rechtmatigheidscriteria recht, hoogte en duur. Wij hebben begrepen dat deze subsidieverstrekkingen u in de gemeenteraad van 2 juli 2007 alsnog worden aangeboden met het verzoek om akkoord te gaan met de door het college gevolgde procedure. Omdat wij onze controlewerkzaamheden voor deze vergadering al hebben afgerond, hebben wij de subsidieverstrekkingen aangemerkt als onzeker. Geen krediet voor verplaatsing gemeentewerf Wij hebben geconstateerd dat voor de verplaatsing van de gemeentewerf in 2006 voor aan kosten is gemaakt. Wij hebben geconstateerd dat uw gemeenteraad voor deze kosten geen krediet heeft vrijgegeven. Dit zou betekenen dat de gedane uitgaven in eerste instantie onrechtmatig zijn. Wij hebben van het college vernomen dat deze uitgaven passen binnen het beleid dat uw gemeenteraad voorstaat, maar hebben dit nog niet onderbouwd gekregen met een besluit van uw raad. Wij hebben daarom deze bevinding in onze oordeelsvorming betrokken als onzekerheid. 19

20 In 2006 ontvangt gemeente Oostzaan een accountantsverklaring met beperking ten aanzien van rechtmatigheid De door ons geconstateerde onrechtmatig uitgevoerde aanbesteding van is gelijk aan 1,2% van de begroting, waardoor deze hoger is dan de tolerantie die wij bij de controle hanteren voor fouten. De onzekerheden in de subsidieverstrekking van zijn gelijk aan 3,6% van de totale begroting. Inclusief de onzekerheid ten aanzien van het niet vrijgegeven krediet voor de kosten voor de gemeentewerf bedraagt de onzekerheid 4,1% van de totale werkelijke lasten. Ook dit is hoger dan de tolerantie die wij bij de controle hanteren voor onzekerheden. Omdat de door ons geconstateerde fouten en onzekerheden hoger zijn dan onze controletoleranties, hebben wij een accountantsverklaring met beperking afgegeven ten aanzien van het aspect rechtmatigheid. Hoe nu verder? Ondanks dat het achteraf toetsen van de rechtmatige uitvoering van werkprocessen kan leiden tot een goedkeurende accountantsverklaring ten aanzien van het aspect rechtmatigheid, achten wij het niet wenselijk om structureel op deze wijze de rechtmatigheid van de jaarrekening vast te stellen. Door achteraf te toetsen wordt het begrip rechtmatigheid niet in de interne bedrijfsvoering van de gemeente verankerd. Daarom raden wij u aan een plan van aanpak op te stellen waarin maatregelen geformuleerd worden die ten doel hebben stapsgewijs het aspect rechtmatigheid in de organisatie te borgen. Deze maatregelen bestaan in eerste instantie uit het opstellen van een toetsingskader met bijbehorende beheersmaatregelen. Wij adviseren u om dit plan van aanpak in te richten op basis van een risicoanalyse en groeimodel, waarbij in eerste aanleg alleen de wet- en regelgeving wordt meegenomen met een belangrijk korte termijn financieel effect op de jaarrekening van de gemeente, zoals de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Algemene Subsidieverordening, het inkoopbeleid, de Wet Voorziening Gehandicapten (WVG), de financiële verordening en de belastingverordeningen. Op deze wijze kan op korte termijn resultaat worden behaald door middel van een meer structurele kans op een goedkeurende rechtmatigheidverklaring. Vervolgens kunnen ook de wet- en regelgeving worden betrokken in het project met een indirect of lange termijn financieel effect en vervolgens de wet- en regelgeving met een niet-financieel effect op de jaarrekening. Er is geen sprake van begrotingsonrechtmatigheid Als blijkt dat de gerealiseerde lasten zoals weergegeven in de programmarekening hoger zijn dan de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijzigingen, kan er sprake zijn van onrechtmatige uitgaven. Voor een juiste oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door uw Raad geformuleerde beleid en/of wordt gecompenseerd door hogere opbrengsten. Het bepalen of respectievelijk welke begrotingsoverschrijdingen onrechtmatig zijn is voorbehouden aan uw Raad. In onderstaande tabel hebben wij per programma een samenvatting gegeven van de begrotingsoverschrijdingen op de gemeentelijke lasten, waarbij als referentie is 20

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Controleprotocol voor de accountantscontrole 2013 van de gemeente Sliedrecht 1. Inleiding Voor het jaar 2013 heeft de gemeenteraad aan Deloitte Accountants B.V. opdracht verstrekt om de accountantscontrole

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan:

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan: 0^=> \d ju^va.' lot's OLJ&rje^oeUi naarcs 150014156 Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015 Kopie aan: Orteliuslaan 982 3528 BD Utrecht Postbus 3180 3502 GD Utrecht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen.

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN De 1 o ïtte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit.

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit. Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Tel: (040) 2345000 Fax: (040) 2345014 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Heusden t.a.v. de heer

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de gemeente Amersfoort gesubsidieerde organisaties November 2014 # 4174019 Algemeen Op grond van de

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet dient er een accountantscontrole plaats te

Nadere informatie

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

IPA-ACON ASSURANCE B.V. m IPA-ACON ASSURANCE B.V. Wilhelmlnapark 8-9 Telefoon 03-5319539 Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Milieu en Afval Kop van Noord-Holland Postbus 8 1740 AA SCHAGEN Reg.nr. : 1003473/15/336/83

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP

CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP 1. Inleiding Bij besluit van 23 september 2010 heeft de gemeenteraad Ernst & Young aangewezen als gemeentelijke

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

Het college van B&W stelt de raad voor het protocol accountantscontrole vast te stellen.

Het college van B&W stelt de raad voor het protocol accountantscontrole vast te stellen. RAADSVOORSTEL Doel: besluitvormend voorstelnummer 2009/127 registratienummer 144086 behandelend ambtenaar Koos van Asten vergadering 17 december 2009 portefeuillehouder L. van der Zon doorkiesnummer 0252-783

Nadere informatie

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 10 mei 2010 AS/2 2110B-3 Aan de regioraad van Regio Twente Postbus 1400 7500 BK ENSCHEDE 10 mei 2010 drs. H. Altink RA APS-19829a/466070/TSN/IvO AS/2 2110B-3 Accountantsverslag

Nadere informatie

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht.

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht. IPA-ACON ASSURANCE B.V. II 14.0005834 INGEKOMEN -h APR mk Wilhelminapark 28-29 Postbus 6222 2001 HE Haarlem Telefoon 023-5319539 Fax 023-5311700 E-mail info@ipa-acon.nl Aan het Algemeen -en Dagelijks bestuur

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014 tal Heemstede Ernst & Young Nederland LLP t.a.v. de heer R. Ellermeijer RA Postbus 7883 1008 AB AMSTERDAM Verzenddatum Bijlage Ons kenmerk Betreft 14 april 2015 650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

Nadere informatie

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225 Gustav Mahlerlaan 2970 1 081 LA Amsterdam Postbus 5811 0 1 040 HC Amsterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9737 www.deloitte.nl VERTROUWELIJK Aan het algemeen bestuur gemeenschappelijke regeling

Nadere informatie

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad,

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad, De I0 tte. Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard.

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard. 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader regelen. In dit controleprotocol vindt dat

Nadere informatie

Aan de raad. Status: ter besluitvorming. Voorgesteld besluit Vaststellen van het Controleprotocol 2013 voor een periode van twee jaren.

Aan de raad. Status: ter besluitvorming. Voorgesteld besluit Vaststellen van het Controleprotocol 2013 voor een periode van twee jaren. No. 214439-1 Emmeloord, 7 januari 2013. Onderwerp Controleprotocol 2013 Advies raadscommissie De auditcommissie adviseert het voorstel als hamerstuk te beschouwen Aan de raad. Status: ter besluitvorming

Nadere informatie

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW.

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW. A.B. 14/65 Controleprotocol boekjaren 2014-2018 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader

Nadere informatie

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Samenvatting Mede op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de commissie BBV een onderzoek

Nadere informatie

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE De 1o ïtte. rouh1tts 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage

Nadere informatie

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014 De10itte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Am hem Postbus 30265 6803 AG Am hem Nederland Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9777 www. deloitte.nl Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers Accountantsverslag

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN

PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN Algemeen Bestuur Veendam 29 oktober 2013 Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente.

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente. Del itte. Robonsbosweg 5 1816 MKAlkmaar Postbus 270 1800 AG Alkmaar Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9705 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Velsen Posthus 456 1970 AL IJMUDEN

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Pagina 1 Bijlage 1 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2007 en 2008 van de gemeente papendrecht 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet wijst de gemeenteraad

Nadere informatie

Controleprotocol voor de accountantscontrole van de jaarrekeningen 2007 en 2008 van de gemeente Sluis

Controleprotocol voor de accountantscontrole van de jaarrekeningen 2007 en 2008 van de gemeente Sluis Controleprotocol voor de accountantscontrole van de jaarrekeningen 2007 en 2008 van de gemeente Sluis Inhoud 1. Inleiding 2. Rechtmatigheid in het kader van de accountantscontrole 3. Normenkader 4. Operationaliseren

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen. MPGR32010052509330164 GR3 25.05.2010 Q164 6R3 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Tel: (088) 2882888 Fax: (088) 2889830 www.deloitte.nl Aan de Drechtraad

Nadere informatie

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 3112 NA Schiedam telefoon: (010) 2468 000 telefax : (010) 2468 283 Web: http://www.dcmr.nl/ Pagina 1 van 8 Het

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Pagina 1 van 5 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Artikel 1 Te hanteren goedkeuringstolerantie De in het hierna opgenomen schema

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân.

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân besluit, gelet op artikel 109 van de

Nadere informatie

Ë!l ERNST &YOUNG. Assurance-rapport en rapport van bevindingen bij de herziene SISAverantwoording 2009 regeling 99 van de gemeente Haarlem

Ë!l ERNST &YOUNG. Assurance-rapport en rapport van bevindingen bij de herziene SISAverantwoording 2009 regeling 99 van de gemeente Haarlem Ë!l ERNST &YOUNG Arcadialaan 16C+D 1813 KN Alkmaar Postbus 344 1800 AH Alkmaar Tel.:+31 (0)88-407 1000 Fax:+31 (0)88-407 9205 www.ey.nl VERTROUWELIJK De gemeenteraad en het college van burgemeester en

Nadere informatie

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 1 ALGEMEEN 1.1 Doel en reikwijdte van het controle- en rapportageprotocol Dit controle- en rapportageprotocol

Nadere informatie

De10 tte. Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Doetinchem Postbus 9020 7000 HA DOETINCHEM. 2014 drs. W.W.LA. Wentink DPS/3100102737/24588

De10 tte. Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Doetinchem Postbus 9020 7000 HA DOETINCHEM. 2014 drs. W.W.LA. Wentink DPS/3100102737/24588 De10 tte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Amhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Ontwerp-Controleprotocol VRU

Ontwerp-Controleprotocol VRU Bijlage C bij agendapunt 2013.12.13/06.a Ontwerp-Controleprotocol VRU Vastgesteld door het algemeen bestuur d.d. Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht, gelet

Nadere informatie

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur,

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur, Deloitte Accountants B.V. Schenkkade 47 2595 AR Den Haag Postbus 90721 2509 LS Den Haag Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9815 www.deloitte.nl Aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur,

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur, Del o itte. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.ni Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen. De leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Delfland Postbus 3061 2601 DB Delft 22 juni 2010 H.E. de Winter /A10.52-14. Accountantsverklaring jaarrekening 2009 Geachte leden van

Nadere informatie

reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30

reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30 reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30 GEf\llëEI\j-1 lnge!~nr\/!'::::t\1 2 3 lijn 2005 class.nr.:.01' CS' C 1\iI.Ji...=.GEN Kroonpark 10 6831 GV Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Tel: (026) 3238000

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

Controleprotocol accountantscontrole HEFPUNT

Controleprotocol accountantscontrole HEFPUNT Controleprotocol accountantscontrole HEFPUNT INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 ALGEMENE UITGANGSPUNTEN VOOR DE CONTROLE (GETROUWHEID EN RECHTMATIGHEID)... 3 3 TE HANTEREN GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES...

Nadere informatie

Controleprotocol. van de RUD Zuid-Limburg

Controleprotocol. van de RUD Zuid-Limburg Controleprotocol van de RUD Zuid-Limburg 1 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de Jaarrekening van de RUD Zuid- Limburg 1. Inleiding Bij besluit van 17 juni 2013 heeft het algemeen bestuur

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Artikel 1 Definities Voor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de Gemeentewet, de Wet Fido, het besluit

Nadere informatie

Uei0iiie. Aan de leden van het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfiand Postbus 3061 2601 DB DELFT

Uei0iiie. Aan de leden van het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfiand Postbus 3061 2601 DB DELFT Uei0iiie 1 -. Deloitte Accountants Wilhelminakade 1 3072 AF Rotterdam Fostbus 2031 3000 GA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de leden van het algemeen bestuur

Nadere informatie

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten.

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten. CONTROLEPROTOCOL AANGAANDE HET GEVEN VAN AANWIJZINGEN OVER DE REIKWIJDTE EN INTENSITEIT VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE IN HET KADER VAN INVESTERINGPROGRAMMA S AGENDA VAN TWENTE EN INNOVATIE PROGRAMMA TWENTE

Nadere informatie

Controleprotocol 2013 gemeente Geertruidenberg

Controleprotocol 2013 gemeente Geertruidenberg Controleprotocol 2013 gemeente Geertruidenberg 1. Inleiding Met de inwerkingtreding van het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten(BAPG), thans herbenoemd als Besluit accountantscontrole decentrale

Nadere informatie

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Copro 9220 Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Dit protocol treedt in werking op: 16 december 2009 Dit protocol is niet van toepassing op subsidies verleend voor het jaar 2009 of eerder Dit

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke Regeling Meerstad t.a.v. de heer J.J. Boersma Postbus 13 9620 AA SLOCHTEREN

Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke Regeling Meerstad t.a.v. de heer J.J. Boersma Postbus 13 9620 AA SLOCHTEREN Ernst & Young Accountants LLP Leonard Springerlaan 17 9727 KB Groningen Postbus 997 9700 AZ Groningen Tel.: +31 (0) 88-407 1000 Fax: +31 (0) 88-407 2505 www.ey.nl Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke

Nadere informatie

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol.

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol. Bijlage bij Subsidieverordening Rotterdam 2014 Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam, Gelet op artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014; Besluiten: Vast te stellen

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Oostzaan, 7 december 2010 Versie 1.2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestaand beleid Planning & Control 4 3. (Nieuwe) bestuurlijke doelstellingen en randvoorwaarden.6

Nadere informatie

De 0 tte. Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Westfries Archief Postbus 603 1620 AR HOORN. Geachte heer Dekema,

De 0 tte. Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Westfries Archief Postbus 603 1620 AR HOORN. Geachte heer Dekema, De 0 tte. Deloitte Accountants B.V. Robonsbosweg 5 1816 MKAlkmaar Postbus 270 1800 AG Alkmaar Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9702 www.delojtte.nl Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Hierbij ontvangt u een gewaarmerkt exemplaar van de jaarstukken 2014, voorzien van onze onafhankelijke controleverklaring d.d. 11 mei 2015.

Hierbij ontvangt u een gewaarmerkt exemplaar van de jaarstukken 2014, voorzien van onze onafhankelijke controleverklaring d.d. 11 mei 2015. Ernst & Young Accountants LLP Tel: +31 88407 1000 Van der Nootstraat 2 Fax: +31 88 407 33 55 8913 HV Leeuwarden, Netherlands ey.com Building a better Postbus 727 8901 BM Leeuwarden, Netherlands Gemeenteraad

Nadere informatie

Gelet op artikel 1.9, aanhef en onderdeel d, van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector;

Gelet op artikel 1.9, aanhef en onderdeel d, van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector; (Tekst geldend op: 01-01-2015) Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 10 december 2014, nr. 2014-0000657970, houdende vaststelling van een controleprotocol voor de naleving

Nadere informatie

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 6b Onderwerp: Jaarverslag 2012 Kenmerk: Status: BV - Financiën / SH Besluitvormend Kollum, 28 mei 2013 Samenvatting Het jaar 2012 wordt door de gemeente Kollumerland c.a. afgesloten

Nadere informatie

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v.

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. AB Jeugdhulp Rijnmond 23 april 2015 bijlage 1 bij agp 11 Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. 1 1. Inleiding ln het Besluit Accountantscontrole

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015 2 5 SEP 2015 Aan de gemeenteraad van gemeente Boxtel T.a.v. de heer M.J.M van Woensel Postbus ïoooo 5280 DA Boxtel 24 september 2015 Referentie: DvB/60363602/LvD/zm Betreft: Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL GEMEENTE TYNAARLO VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2014 VAN DE

CONTROLEPROTOCOL GEMEENTE TYNAARLO VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2014 VAN DE CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2014 VAN DE GEMEENTE TYNAARLO Voor vaststelling in Gemeenteraad op 9 december 2014 1 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING

Nadere informatie

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg Startnotitie Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg 1 Aanleiding voor het onderzoek In de jaarrekening en het jaarverslag leggen Gedeputeerde Staten jaarlijks verantwoording

Nadere informatie

Delo i tte. De gemeenteraad van de gemeente Appingedam T.a.v. mevrouw E.P. Faber-van Brug, raadsgriffier Postbus 15 9900 AA APPINGEDAM.

Delo i tte. De gemeenteraad van de gemeente Appingedam T.a.v. mevrouw E.P. Faber-van Brug, raadsgriffier Postbus 15 9900 AA APPINGEDAM. Delo i tte. Deloitte Accountants B.V. Laan Corpus den Hoorn 102-4 9728 JR Groningen Postbus 980 9700 AZ Groningen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9870 www.deloitte.nl De gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Controle- en rapportageprotocol

Controle- en rapportageprotocol Controle- en rapportageprotocol IOAW, IOAZ en Bbz 2004 Controle- en rapportageprotocol IOAW, IOAZ en Bbz 2004, zoals bedoeld in artikel 7, derde lid van de Regeling financiering en verantwoording IOAW,

Nadere informatie

Bijlagen Jaarstukken 2008, verslag van bevindingen

Bijlagen Jaarstukken 2008, verslag van bevindingen Raadsvoorstel Agendapunt: 8 Onderwerp Vaststelling jaarstukken 2008 Datum voorstel 12 mei 2009 Datum raadsvergadering 16 juni 2009 Bijlagen Jaarstukken 2008, verslag van bevindingen Ter inzage beheersrekening

Nadere informatie

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 Gemeente Den Haag Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 ACCOUNTANTSRAPPORT EN C.2007.322 ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2006 VAN DE DIENST BURGERZAKEN VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Van toepassing op accountantscontrole Jaarrekening 2009 en volgende jaren

Van toepassing op accountantscontrole Jaarrekening 2009 en volgende jaren Meerjarig controleprotocol Cuijk 2009 Van toepassing op accountantscontrole Jaarrekening 2009 en volgende jaren 1. Inleiding Bij besluit van 18 september 2006 heeft de gemeenteraad de registeraccountant

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede 2006 Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie: Officiële naam regeling: Citeertitel: Vastgesteld door: Onderwerp: Deze versie is geldig tot(als de vervaldatum

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013 Nr. Reg. raadsst.: Raadsst. verg. d.d. voor kennisgaving r.angen.: in h. b&w om preadvies in h. b&.w ter afdoening in h. burg. ter afdoening art. 38 RVO. vraqe-n raadslid GEMEENTE HAARLEM Zaak nr: L. Doe.

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Vastgesteld bij besluit van het Algemeen Bestuur van 18 december 2012. Datum inwerktreding: 18 december 2012 Pagina 2 (10) Financiële Verordening

Nadere informatie

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1 Gemeente Den Haag RIS115659s_17-MEI-2004 ACCOUNTANTSRAPPORT EN ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2003 VAN DE GRIFFIE VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE Accountantsrapport blz. 1 Inleiding 1

Nadere informatie