Accountantsverslag voor de Raad van de Gemeente Slochteren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Accountantsverslag voor de Raad van de Gemeente Slochteren"

Transcriptie

1 Accountantsverslag voor de Raad van de Gemeente Slochteren 9 mei 2006 *Connectedthinking

2 Aan de Gemeenteraad van de Gemeente Slochteren t.a.v. de heer P. Norder Postbus AA SLOCHTEREN PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Zuiderzeelaan JV Zwolle Postbus AM Zwolle Telefoon (038) Fax (038) mei 2006 Referentie: / /tvm/ Onderwerp: Accountantsverslag 2005 Geachte leden van de Raad, Wij hebben het genoegen ons accountantsverslag over het boekjaar 2005 aan u te presenteren. Ingevolge uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2005 gecontroleerd. Onze belangrijkste bevindingen zijn samengevat in het bijgevoegde verslag. Een kopie van dit accountantsverslag hebben wij gezonden aan het College van Burgemeester en Wethouders. Het concept is vooraf met het College en de Directie afgestemd. Onze accountantsverklaring is afgegeven d.d. 2 mei 2006 bij de door het College van Burgemeester en Wethouders opgestelde jaarrekening Indien de Raad deze jaarrekening bij de vaststelling zou wijzigen, is overleg met ons noodzakelijk. Zoals besproken zullen wij ons accountantsverslag toelichten tijdens de bijeenkomst van 18 mei a.s. met de auditcommissie. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. H. Boshove RA Partner PricewaterhouseCoopers is de handelsnaam van onder meer de volgende vennootschappen: PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK ) en PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ). Op diensten verleend door deze vennootschappen zijn Algemene Voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Deze Algemene Voorwaarden zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam en ook in te zien op

3 Inhoud 1 Accountantscontrole Opdracht Soort accountantsverklaring Controlebevindingen Onafhankelijkheid 5 2 Interne beheersing Wat is ons beeld van de interne beheersing? Benchmark interne beheersing Doelmatigheid Rechtmatigheid Geautomatiseerde systemen 11 3 Kwaliteit van de jaarstukken Kwaliteit van de jaarstukken Waarderingsgrondslagen Schattingen en aangelegenheden van subjectieve aard Risico s en weerstandsvermogen Kwaliteit van de financiële positie en het rekeningresultaat Overige controlebevindingen 18 4 Overige Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens Fraude Wet MOT Kadernota platform rechtmatigheid Eindrapport commissie Brinkman 21 1

4 1 Accountantscontrole 1.1 Opdracht In overeenstemming met de door de Raad aan ons verstrekte opdracht hebben wij de jaarrekening 2005 van de gemeente Slochteren gecontroleerd. De jaarrekening is de verantwoordelijkheid van het College van Burgemeester en Wethouders. Wij hebben van het College een bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Het is onze verantwoordelijkheid een accountantsverklaring inzake deze jaarrekening te verstrekken op basis van onze accountantscontrole. Wij hebben de controleopdracht uitgevoerd in overeenstemming met in Nederland van toepassing zijnde Richtlijnen voor de Accountantscontrole. Daarnaast zijn wij de verenigbaarheid met de jaarrekening nagegaan van de financiële en niet-financiële gegevens die bij de jaarrekening zijn gevoegd. Wij zijn daarbij met name nagegaan of het jaarverslag van het College verenigbaar is met de jaarrekening. Wij zijn verplicht in onze accountantsverklaring melding te maken van eventuele door ons geconstateerde tekortkomingen dienaangaande. Als gevolg van het toepassen van deelwaarnemingen en andere beperkingen die inherent zijn aan een controle, tezamen met de beperkingen die inherent zijn aan elke beheersingsmaatregel, bestaat een onvermijdbaar risico dat zelfs een onjuistheid van materieel belang onontdekt blijft. Wij hebben onze controle op dusdanige wijze ingericht dat wij redelijkerwijs kunnen verwachten dat materiële onjuistheden in de jaarrekening of de financiële administratie zijn ontdekt (daarbij inbegrepen materiële onjuistheden als gevolg van fraude, fouten en niet-naleving van wettelijke of andere voorschriften). Van ons onderzoek kan en mag echter niet worden verwacht dat het alle materiële onjuistheden, fraude, fouten of niet-naleving van wettelijke of andere voorschriften die zouden kunnen bestaan, aan het licht zal hebben gebracht. In dit verslag hebben wij onze belangrijkste bevindingen samengevat. 1.2 Soort accountantsverklaring Wij zijn van voornemens een accountantsverklaring af te geven waarbij sprake is van een goedkeurend getrouwheidsoordeel. Op basis van ons rechtmatigheidsonderzoek is, als gevolg van een onzekerheid van wezenlijk belang (onzekerheid > 10%) vanwege het ontbreken van interne gegevens over de naleving van het normenkader, sprake van een oordeelonthouding. In deze jaarrekening worden de volgende kengetallen getoond: Balanstotaal Eigen vermogen Saldo baten & lasten

5 De oordeelsparagraaf van onze accountantsverklaring luidt: Oordeel Getrouwheidsonderzoek Wij zijn van oordeel dat de jaarrekening van de gemeente Slochteren te Slochteren zowel de baten en de lasten over 2005 als de activa en passiva per 31 december 2005 getrouw weergeeft in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. Tevens zijn we nagegaan dat het jaarverslag voor zover wij dat kunnen beoordelen verenigbaar is met de jaarrekening. Rechtmatigheidsonderzoek Om redenen vermeld in de paragraaf bevindingen kunnen wij geen oordeel geven over het in overeenstemming zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen waaronder gemeentelijke verordeningen van de in deze jaarrekening opgenomen baten en lasten alsmede de balansmutaties. Mocht de Raad de onderhavige jaarrekening en het hierin opgenomen resultaatsvoorstel gewijzigd vaststellen dan verzoeken wij u direct contact met ons op te nemen. 1.3 Controlebevindingen Samenvatting van geconstateerde bevindingen Bij de controle hanteert de accountant bepaalde goedkeuringstoleranties. Deze zijn in het controleprotocol rechtmatigheid opgenomen, welke de Raad in maart 2005 heeft vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de accountant een goedkeurende verklaring afgeeft indien de geconstateerde fouten maximaal 1% (circa ) en de onzekerheden maximaal 3% (circa ) van de totale lasten zijn. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het door de Raad vastgestelde controleprotocol. Getrouwheid Evenals in voorgaande jaren is een controle op getrouwheid van de jaarrekening van de gemeente Slochteren uitgevoerd. Op basis van de door ons uitgevoerde controle inzake getrouwheid hebben wij een aantal bevindingen: Tekortkomingen / fouten Schulden niet volledig opgenomen Waarvan betrekking op onderhanden werken (geen resultaatseffect) (70.000) Totaal, resultaat te hoog verantwoord Onzekerheden geen De omvang van deze bevindingen blijven echter onder de hierboven genoemde tolerantie van 1%. In hoofdstuk 3 gaan wij in op deze bevindingen. 3

6 Rechtmatigheid Gedurende 2005 heeft de gemeente Slochteren veel aandacht besteed aan de structurele waarborging van rechtmatigheid. Veel energie is gestoken in het vaststellen en verbeteren van de waarborging tot het juist naleven van gemeentelijke verordeningen en Europese aanbestedingregels. Een aantal belangrijke wet- en regelgeving is intern nog niet integraal gecontroleerd in Onder andere de rechtmatige naleving van belangrijke en omvangrijke (kosten)verordeningen zoals bouwleges, OZB, grondexploitaties en onderwijshuisvesting zijn nog niet integraal gewaarborgd en gecontroleerd. Hierdoor hebben wij over 2005 (nog geen) integraal inzicht, er is daarom sprake van een wezenlijke onzekerheid ten aanzien van de naleving van wet- en regelgeving en interne kaderstelling. Dit leidt tot een oordeelonthouding inzake de rechtmatigheid van de baten en lasten en de balansmutaties die in de jaarrekening 2005 zijn verantwoord. Tekortkomingen/fouten Hiervoor gerapporteerde getrouwheidstekortkomingen zijn ook ongesaldeerd als rechtmatigheidtekortkoming aan te merken Totaal Onzekerheden Wet Werk en Bijstand; IC over 2005 is nog niet afgerond; voorts nog geen integraal inzicht inzake de uitkomst van de herstelactie 2005 Verordeningen die omvangrijke lasten tot gevolg hebben De naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen PM PM PM Wat is onze beeld van de interne beheersing? Binnen het kader van uw controleopdracht fungeren wij voor het College en het management als klankbord voor onder meer het verbeteren van de interne beheersing. Onze bevindingen en aanbevelingen hieromtrent zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van dit verslag. Ons algemene oordeel is dat de kwaliteit van de interne en financiële beheersing bij de gemeente Slochteren van voldoende niveau is en verder is verbeterd ten opzichte van Waarborging van rechtmatigheid blijft een belangrijk aandachtspunt. Op basis van onze bevindingen uit voorgaande jaren en 2005 geldt dat er sprake is van een continu streven naar gerichte ontwikkeling en professionalisering van de interne beheersing Informatiewaarde en leesbaarheid van de jaarstukken De bevindingen inzake de informatiewaarde en leesbaarheid van de jaarstukken (resulterend uit onze controle) zijn beschreven in hoofdstuk 3 van dit verslag. Dat hoofdstuk beschrijft daarnaast belangrijke managementinschattingen en onze bevindingen daaromtrent, bijvoorbeeld rondom het grondbedrijf / grondexploitaties, reserves en voorzieningen en verplichtingen. In algemene zin zijn wij van mening dat de gemeente Slochteren evenals in voorgaande jaren ook in 2005 haar managementinformatie 4

7 (begroting, tussentijdse rapportages en jaarrekening) verder heeft doorontwikkeld, zowel intern als ten behoeve van Raad. In lijn met de begroting 2005 is ook de jaarrekening op een aantal financiële aspecten nader verbeterd. Wel verdient een verdere toelichting van mutaties in reserves en begrotingshistorie per programma en de beleidsrealisatie in relatie tot financiële ontwikkelingen (meer of minder uitgegeven) aandacht. Door bijvoorbeeld een relatie te leggen met de opgenomen indicatoren en / of maatschappelijke effecten kan de jaarrekening meer uitgroeien tot een echt verantwoordingsdocument. 1.4 Onafhankelijkheid Nadat het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) in juni 2005 werd aangenomen door de Tweede Kamer, is het voorstel in januari 2006 eveneens goedgekeurd door de Eerste Kamer. De Wta en het erbij behorende Bta (Besluit toezicht accountantsorganisaties, momenteel in voorbereiding) moeten worden uitgewerkt in specifieke besluiten en verordeningen. De regels, die naar verwachting in het voorjaar van 2006 van kracht zullen worden, zullen onder andere ook betrekking hebben op de onafhankelijkheid van accountantsorganisaties. Indien deze wijzigingen van invloed zijn op de relatie tussen de gemeente Slochteren en PricewaterhouseCoopers zullen wij u daarover zo spoedig mogelijk informeren. Naast de controle van de jaarrekening 2005, diverse incidentele en structurele verantwoordingen en het uitvoeren van interne controlewerkzaamheden WWB bij Sociale Zaken hebben wij in het boekjaar 2005 geen andere werkzaamheden verricht die onze onafhankelijke positie als accountant van de gemeente Slochteren kunnen beïnvloeden. 5

8 2 Interne beheersing 2.1 Wat is ons beeld van de interne beheersing? Conform afspraak met het College hebben wij alle gedetailleerde controlebevindingen naar aanleiding van onze interim-controle in de management letter verstrekt aan het management van de gemeente Slochteren. Deze controle is vooral gericht op de kwaliteit van de interne beheersing van de gemeente, voor zover relevant voor de controle van de jaarrekening. Over het algemeen hebben wij tijdens onze controle geen fundamentele tekortkomingen geconstateerd. Wij hebben onze bevindingen en aanbevelingen naar aanleiding van de interim-controle met management en directie besproken. Onze belangrijkste aanbevelingen (met prioriteit urgent of hoog) zijn hieronder op hoofdlijnen weergegeven: Aanbevelingen Prioriteit Jaar Autorisatie facturen grondexploitatie door projectleiders beter Hoog 2005 documenteren Verplichtingen in het kader van het BBV Hoog 2005 Beheersing kapitaallasten Hoog 2005 Interne controle en (concern)control verankeren in de organisatie Hoog 2005 Risico s rondom BTW Compensatiefonds Hoog 2005 Rechtmatigheidcontrole en aanpassing interne beheersing Urgent 2004 Beheersing inkomensoverdrachten aan gesubsidieerde Urgent 2004 instellingen Sociale Zaken, interne controle en rechtmatigheid WWB 2004 Urgent 2004 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Hoog 2004 Wij merken op dat het de situatie ten tijde van de interim-controle in het najaar van 2005 betreft. Gemeente Slochteren is in 2005 verbeteracties gestart ten aanzien van deze aandachtspunten (ook overige aandachtspunten met lagere prioriteit). Ook op het gebied van rechtmatigheid zijn aandachtspunten gesignaleerd met lagere prioriteit inzake toenemende rechtmatigheideisen op ontvangen doeluitkeringen van Rijksoverheid. Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole hebben wij nog de volgende aanvullende bevindingen: - Wij hebben vastgesteld dat één medewerker ten onrechte nog bevoegdheden tot betaling heeft bij de BNG, naar wij hebben vernomen is dit inmiddels aangepast. 6

9 - Voorts hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole vastgesteld dat van (mutaties in) de Financiële Vaste Activa veelal achterliggende documentatie ontbreekt. Wij adviseren u deze documentatie te verbeteren. 2.2 Benchmark interne beheersing In 2004 heeft PwC een benchmark interne beheersing ontwikkeld specifiek voor gemeenten. Hieronder hebben wij de uitkomsten van deze benchmark opgenomen, hierbij kunt u ook de positieve ontwikkelingen ten opzichte van 2004 in één oogopslag beoordelen. Binnenlands Bestuur Benchmark gemeente Slochteren Planning & Control Inkomensoverdracht Toezicht (Corporate Governance) 100 Treasury Belasting en heffingen ICT Sociale Zaken 2005 Benchmark 2004 HRM Inkoop Grondexploitatie Risicomanagement Per onderdeel van deze benchmark hebben wij de (formele) interne beheersing van de Gemeente Slochteren beoordeeld middels interviews met sleutelfunctionarissen. Hierbij is gebruik gemaakt van vragenlijsten waarbij per onderdeel de best in class is beschreven. Aan de hand van het voldoen aan een bepaalde vraag wordt een score verkregen. Indien de Gemeente Slochteren niet aan een vraag voldoet is deze (indien van toepassing) als mogelijk ontwikkelpunt in onze rapportage opgenomen. De belangrijkste aanbevelingen naar aanleiding van deze gesprekken hebben wij verwerkt in onze managementletter. Zoals u in het web kunt zien scoort de Gemeente Slochteren (rode vlak) op een aantal gebieden vergelijkbaar of hoger dan vergelijkbare gemeenten (blauwe lijn). Dit betreft onderdelen zoals toezicht, belastingen, ICT, risicomanagement, planning en control en Treasury. Op een aantal onderdelen kan de interne (en formele) beheersing echter verder worden verbeterd, bijvoorbeeld: 7

10 Specifieke interne controle (bij voorkeur op basis van risicomanagement) alsmede de verdere uitwerking en beschrijving van de AO / IC voor belangrijke processen en projecten; Omgaan met risico s (risico-inventarisaties, risicomanagement, informatievoorziening over risico s bij besluitvorming en binnen de Planning & Control cyclus); Uit gesprekken is gebleken dat bij de besluitvorming over grondexploitaties geen direct inzicht wordt gegeven in de consequenties voor het toekomstige beheer en de vertaling hiervan in de meerjarenbegroting. Gegeven de omvang van de projecten is dit ons inziens wel gewenst; Het monitoren / handhaven van het gemeentebreed inkoop- en aanbestedingsbeleid; In onze managementletter en bij onze besprekingen met het management hebben we al diverse ontwikkelpunten besproken. 2.3 Doelmatigheid Door de wijziging van de Gemeentewet wordt het monitoren en beoordelen van het doelmatigheidsbeleid expliciet als gemeentelijke taak benoemd (voor het College van B&W en de Rekenkamerfunctie). De accountant dient zich ingaande de jaarrekening 2004 primair op getrouw beeld en rechtmatigheid te richten. Doelmatigheidsonderzoeken College Op basis van de verordening ex artikel 213 a van de Gemeentewet dient het College van Burgemeester en Wethouders invulling te geven aan doelmatigheidsonderzoeken. In het jaarverslag 2005 van Gemeente Slochteren wordt in de paragraaf bedrijfsvoering nauwelijks ingegaan op doelmatigheid. Een aantal activiteiten (BeB, implementatie front-/backoffice concept) is gedurende 2005 ontplooid om de doelmatigheid te verbeteren, wat wordt beschreven in de betreffende paragraaf. Wij hebben het College geadviseerd om in de jaarrekening 2006 nader aandacht te besteden aan de doelmatigheid en doelmatigheidsonderzoeken (doelstellingen, planning, realisatie, bevindingen en follow-up). Rekenkamerfunctie Ingaande 2005 is doelmatigheid ook een onderwerp waarop de Rekenkamerfunctie zich door middel van onderzoeken kan richten. De Rekenkamerfunctie is echter eerst vanaf eind 2005 operationeel geworden. In 2005 zijn dan ook nog geen onderzoeken afgerond. 2.4 Rechtmatigheid Algemeen De accountant moet met ingang van 2004, naast het oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening, voor het eerst een oordeel omtrent de rechtmatige totstandkoming van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties geven. Omdat tot 2004 over de rechtmatigheid geen oordeel werd afgegeven, was in vorige jaren geen sprake van een volkomen onderzoek naar de rechtmatigheid. Geconstateerde onrechtmatigheden tijdens het onderzoek naar getrouwheid van de jaarrekening legde de accountant slechts vast in zijn rapport van bevindingen. Het oordeel inzake de getrouwheid van de jaarrekening

11 is overigens ongewijzigd gebleven en dus vergelijkbaar met het oordeel in 2003 en Dit geeft in hoofdlijnen al aan dat de gemeente niet opeens veel slechter is gaan functioneren. Er wordt alleen maar preciezer - en dan met name formeler - naar het functioneren van de gemeente gekeken. Een samenvattend oordeel dat de accountant verplicht moet geven komt veelal directer over dan opmerkingen in een verslag van bevindingen op grond waarvan de lezer zelf maar een oordeel moet formuleren. Wij benadrukken dat geconstateerd formeel onrechtmatig handelen geen fraude is en ook geen zelfverrijking. Voor de invoering van een volkomen onderzoek naar de rechtmatige totstandkoming van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties, is een toetsbaar normenkader noodzakelijk. Anders gezegd: er dient sprake te zijn van een toetsbare invulling van het begrip rechtmatigheid. Anders weet de accountant namelijk niet wat de gemeenteraad precies aan regelgeving heeft vastgelegd, wat daarvan de (financiële) reikwijdte is en hoe bepaalde formuleringen uit verordeningen en besluiten moeten worden uitgelegd Wat was de uitkomst in 2004? Omdat de nadere uitleg van de regelgeving en de uitwerking daarvan in een normenkader voor het gehele jaar 2004 pas in een laat stadium bekend is geworden, is het jaar 2004 als een overgangsjaar beschouwd. De Gemeente Slochteren heeft in 2004 op basis van een quickscan werkzaamheden verricht om te inventariseren in hoeverre rechtmatigheid is gewaarborgd. Een plan van aanpak voor 2005 is vervolgens opgesteld. Hierbij is onder meer aandacht besteed aan de waarborging van de naleving van de gemeentelijke verordeningen en de waarborging van de naleving van de EU aanbestedingsrichtlijnen. Concrete verbeteracties zijn veelal al in gang gezet voor Het was echter niet mogelijk of zinvol om allerlei zaken met terugwerkende kracht te reconstrueren of uit te zoeken. Dit heeft geleid tot een verklaring van oordeelsonthouding inzake rechtmatigheid Wat is er gebeurd in 2005? Aanpassing van processen en verordeningen en interne controles hebben deels plaatsgevonden Op basis van een plan van aanpak Rechtmatigheid zijn in 2005 nadere activiteiten uitgevoerd om rechtmatigheid structureel te waarborgen. Zo zijn bijvoorbeeld de subsidieverordening, verordening leerlingenvervoer en verordening 212 in december 2005 in de Raad vastgesteld en is het inkoopbeleid door het College in maart 2006 vastgesteld. Ook is het mandaatbesluit aangepast. Een aantal belangrijke wet- en regelgeving is intern nog niet integraal gecontroleerd. Onder andere de rechtmatige naleving van verordeningen zoals subsidies, bouwleges, OZB, grondexploitaties en onderwijshuisvesting zijn nog niet integraal gewaarborgd en gecontroleerd. 9

12 2.4.4 Wat is de uitkomst in 2005? Op basis van door ons uitgevoerd deelonderzoek hebben wij vastgesteld dat er mogelijk risico s bestaan rondom de naleving van Europese Aanbesteding Regels (EAR) en de Wet Werk en Bijstand. In 2006 zal naar verwachting door de gemeente Slochteren wel een integraal inzicht op het gebied van rechtmatigheid bestaan. De risico s met betrekking tot EAR hebben geen effect op het getrouw beeld van de jaarrekening, maar wel op rechtmatigheid. Uit onze controle en uit de afstemming met het management is gebleken dat de onzekerheid ten aanzien van de expliciete waarborging van rechtmatigheid van externe weten regelgeving en interne kaderstelling groter is dan 10% (circa 3 miljoen) van de baten en lasten in de jaarrekening 2005, aangezien gedurende 2005 geen integrale controles op omvangrijke en risicovolle kostenverordeningen zijn uitgevoerd om de rechtmatigheid te toetsen. Op basis van het vastgestelde controleprotocol is hierdoor sprake van een wezenlijke onzekerheid ten aanzien van de naleving van wet- en regelgeving en interne kaderstelling. Dit leidt tot een oordeelonthouding inzake de rechtmatigheid van de baten en lasten en de balansmutaties die in de jaarrekening 2005 zijn verantwoord Verdere acties voor 2006 Op basis van de interne inventarisatie en de uitkomsten van onze controle is duidelijk dat actie van het College en het management noodzakelijk is om in 2006 voldoende inzicht te krijgen in de mate en wijze waarop rechtmatigheid wordt gewaarborgd. Uitgangspunt is dat management, College, Raad en accountant zich daarover in 2006 een integraal oordeel kunnen vormen. Het huidige plan van aanpak voorziet hier ook in. De gemeente Slochteren vindt een structurele inbedding belangrijker dan een adhoc controle waardoor ieder jaar vele aanvullende werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd. Dit is ook het standpunt van PwC. Van belang zijn het doorlichten en desgewenst aanpassen van enkele risicovolle verordeningen. Vervolgens dienen interne controles te worden uitgevoerd om vast te stellen dat voor de omvangrijkste geldstromen rechtmatig wordt gehandeld. Uiteindelijk dient rechtmatigheid door de lijnorganisatie te worden gewaarborgd, met ondersteuning en toetsing vanuit de faciliterende en controlerende functies binnen de gemeente. Dit zal de nodige tijd in beslag nemen omdat dit behoorlijk ingrijpt op de gehele administratieve organisatie en interne controle van de gemeente. De belangrijkste waarborgen moeten aanwezig zijn op het uitvoerende niveau, inclusief goede dossiervorming zodat achteraf de rechtmatigheid ook kan worden vastgesteld. In 2006 zullen wij hier nader aandacht aan besteden en hierover in onze managementletter rapporteren. Mochten hieruit bijzonderheden blijken dan zullen wij de Raad hierover inlichten. Uiteraard geldt dat de naleving van wet- en regelgeving (extern / intern) integraal moet worden gewaarborgd door het College. Bovenstaande punten zijn voorbeelden van enkele belangrijke aandachtspunten. 10

13 2.4.6 Overige rechtmatigheidaspecten (begrotingscriterium en M&O) Op andere onderdelen die van belang zijn in het kader van de waarborging van rechtmatigheid door Gemeente Slochteren hebben wij vanuit onze controle van de jaarrekening en de controle van specifieke verantwoordingen geen belangrijke tekortkomingen gesignaleerd. Dit geldt ook ten aanzien van de begrotingsrechtmatigheid en Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O). Conform 2004 worden op enkele programma s begrotingsoverschrijdingen gerealiseerd, wat in principe begrotingsonrechtmatigheid inhoudt. Dit wordt conform voorgaand jaar veroorzaakt door de doorbelasting van uren naar programma s, de voor- en nadelen compenseren elkaar op totaalniveau en zijn daarom niet onrechtmatig. Ten aanzien van M&O geldt dat gemeente Slochteren niet expliciet een integraal M&O beleid heeft. Wel zijn op relevante beleidsmatige onderdelen de relevante M&O aspecten opgenomen in beleid en beheer. In de jaarrekening 2005 wordt hier ook op ingegaan. Wel wordt momenteel een M&O beleid opgesteld. 2.5 Geautomatiseerde systemen Ingevolge artikel 2:393.4 BW dient de accountant in zijn verslag aandacht te besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In deze context geven wij aan dat onze interimcontrole geen bevindingen heeft opgeleverd die wij naar onze mening onder uw aandacht zouden moeten brengen. 11

14 3 Kwaliteit van de jaarstukken 3.1 Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag op haar beurt bestaat uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. De jaarrekening bevat de programmarekening, de balans en een toelichting op beiden. Binnen het dualisme hebben de begrotingen en de jaarstukken een belangrijke kaderstellende en controlerende functie en zijn voor u het middel waarop u de verantwoording over het gevoerde beleid kan toetsen. Dat is lang niet altijd eenvoudig. In dit hoofdstuk vindt u daarom onze bevindingen ten aanzien van de kwaliteit van de jaarstukken. Dit doen wij door in te gaan op: de consistente toepassing van de waarderingsgrondslagen; de in de jaarrekening opgenomen managementinschattingen; het inzicht dat de paragraaf weerstandsvermogen geeft; de kwaliteit van de financiële positie en het rekeningresultaat; overige controlebevindingen. 3.2 Waarderingsgrondslagen De waarderingsgrondslagen en de bepaling van resultaat zijn niet gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. De jaarrekening is vergelijkbaar met die van vorig jaar en de begroting. Wij beschouwen de waarderingsgrondslagen als toereikend. 3.3 Schattingen en aangelegenheden van subjectieve aard Een jaarrekening bestaat deels uit posten die op één wijze geïnterpreteerd kunnen worden, maar ook uit posten waarbij de verantwoording op basis van belangrijke aannames tot stand komt. Hierna rapporteren wij die aspecten van de jaarrekening waarvan de waardering in belangrijke mate wordt beïnvloed door managementinschattingen. Deze managementinschattingen komen tot stand op basis van kaderstelling tussen College en Raad (zoals vastgelegd in verordening 212) en de specifieke invulling van algemeen geaccepteerde waarderingsgrondslagen (bijvoorbeeld inzake verplichtingen). De belangrijkste posten in de jaarrekening die mede tot stand komen als gevolg van (noodzakelijke) managementinschattingen zijn: afschrijvingspercentages voor materiële vaste activa; mogelijke afwaardering van materiële vaste activa; de bepaling van de eventueel benodigde voorziening voor oninbare activa, zoals debiteuren en verstrekte geldleningen; inschattingen inzake grondexploitaties en grondposities; de bepaling en onderbouwingen van de verplichtingen; 12

15 de omvang en toereikendheid van voorzieningen. Wij hebben deze managementinschattingen geëvalueerd in het kader van de accountantscontrole. Deze evaluatie heeft niet geleid tot voorstellen tot aanpassing van de gemaakte inschattingen. 3.4 Risico s en weerstandsvermogen De paragraaf weerstandsvermogen in de jaarrekening 2005 is gebaseerd op de doorontwikkelde paragraaf weerstandsvermogen van vorig jaar. De samenhang tussen risico s, weerstandsvermogen en reserves en voorziening is hieronder opgenomen: Risico s Alle voorzienbare risico's waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd of die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of het eigen vermogen. Weerstandscapaciteit Vrije ruimte in de reserves Voorzieningen Post onvoorzien in de begroting Samenloop van risico s Weerstandvermogen Flexibiliteit Conform vorig jaar zijn de bij de gemeente Slochteren geïdentificeerde risico s nader toegelicht. Deze risico s variëren van algemene bedrijfsrisico s zoals WWB tot specifieke risico s zoals Meerstad (welke uitgebreid is toegelicht) en Stichting KAS. De intern aanwezige weerstandscapaciteit wordt eveneens toegelicht. De weerstandscapaciteit bestaat globaal uit de algemene reserve ná resultaatsverwerking ad 3,0 miljoen, de voor Meerstad gevormde bestemmingsreserve ad 5,6 miljoen en de voor WWB gevormde bestemmingsreserve ad 0,4 miljoen. In 2005 en 2006 zijn door het College behoorlijke inspanningen gepleegd om de begroting sluitend te krijgen, dit is uiteindelijk ook gerealiseerd. Gegeven de sluitende begroting voor 2006 en het BeB (beleidsextensivering en bezuiniging) geeft het College daarom aan dat de financiën op orde zijn. Wij hebben het College geadviseerd om nadere invulling te geven aan de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen. Door een adequate onderbouwing van het benodigde 13

16 weerstandsvermogen (periodiek actualiseren) wordt een goed beeld verkregen omtrent de aanwezige en de benodigde reserves en het weerstandvermogen van gemeente Slochteren. Deze informatie kan worden meegenomen bij de invulling van het beleid van Gemeente Slochteren in komende jaren. Voor de jaarrekening 2006 bevelen wij het College aan de risico s zo compleet en concreet mogelijk te benoemen (moment van signalering, raming van financiële boven- en ondergrens én reeds ondernomen actie cq. afwikkeling). Door te kiezen voor de door ons voorgestelde opzet ontstaat naar onze mening een goed (voortschrijdend) inzicht in de risico's voor de gemeente (risicomanagement). Op basis hiervan kan ook een betere relatie worden gelegd met het beschikbare weerstandsvermogen. Overigens is de gemeente Slochteren hier al mee gestart, in Burap I 2005 werden bijzondere ontwikkelingen in risico s toegelicht terwijl in Burap II 2005 een risico paragraaf is opgenomen. 3.5 Kwaliteit van de financiële positie en het rekeningresultaat De jaarrekening over 2005 laat een aantal bijzondere ontwikkelingen zien. In de navolgende paragrafen wordt nader ingegaan op deze ontwikkelingen en de door ons ingeschatte betekenis daarvan voor de bedrijfsvoering van de gemeente Slochteren Kwaliteit van het resultaat Het resultaat over het jaar 2005 is als volgt samen te vatten: (x 1.000) Begroting Rekening Verschil Resultaat voor bestemming (7.132) (7.371) 239 Dotatie / onttrekking aan reserves Positief resultaat na dotatie / onttrekking aan reserves In de jaarrekening 2005 wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op het rekeningresultaat Over 2004 is een negatief resultaat na dotaties en onttrekkingen in reserves behaald van circa 1,12 miljoen. Analyse afwijking begroting en jaarrekening 2005 De afwijking tussen het begrote resultaat en het werkelijke resultaat (na bestemming) bedraagt circa Naar aanleiding van Marap I en II 2005 werd een positief resultaat op de exploitatie verwacht van circa In de jaarrekening 2005 is een positief resultaat ten opzichte van de begroting 2005 van gerealiseerd. In 2004 bedroeg het verschil tussen de Marap II en de jaarrekening bijna 1,13 miljoen. De kwaliteit van de tussentijdse prognose is naar onze mening dan ook verbeterd in 2005, maar blijft een belangrijk aandachtspunt. Het inzicht in de (toenemende) voordelen in de periode september tot en met december van 14

17 het lopende jaar kan nog steeds verder verbeterd worden. Ook blijft het van belang om kritisch te blijven ten aanzien van tussentijdse prognoses. Het prognosticeren van kapitaalslasten (in 2005 veel aandacht aan besteed) onttrekkingen en toevoegingen aan reserves blijft hierbij een bijzonder aandachtspunt. Kwaliteit toelichtingen en analyses per programma Conform 2004 is in het jaarverslag 2005 per programma een inhoudelijke verantwoording opgesteld. In 2005 is de inhoudelijke verantwoording kwalitatief verder doorontwikkeld. Per programma worden onder andere de ontwikkelingen gedurende het jaar en de realisatie van hoofd- en subdoelstellingen nader toegelicht. Tevens zijn de baten en lasten per programma opgenomen, ten behoeve van budgetautorisatie. Verbeterpunten zijn een nadere toelichting en verschillenanalyse, opnemen van de begrotingshistorie en de individuele mutaties in de reserves per programma. Conform 2004 worden op enkele programma s begrotingsoverschrijdingen gerealiseerd, wat begrotingsonrechtmatigheid inhoudt. Dit wordt conform voorgaand jaar veroorzaakt door de doorbelasting van uren naar programma s. Op het ene programma worden hierdoor meer uren geboekt en op het andere minder uren. Hierdoor bestaat overigens op totaalniveau wel aansluiting tussen begroting en werkelijke resultaten, maar bestaan op programma niveau relatief grote verschillen tussen begroting en realisatie Reserves Toelichting op de reserves in algemene zin Door de invoering van het BBV zijn ook de presentatie en verwerking van de reserves in 2004 (in verband met de BBV) gewijzigd. In 2005 zijn nieuwe reserves gevormd voor Meerstad en WWB. Weerstandsvermogen en algemene dekkingsreserve Aan de algemene reserve (saldireserve) wordt jaarlijks het saldo van de rekening van het voorgaand jaar en de berekende rente toegevoegd / onttrokken. De omvang van de benodigde algemene reserve, ter dekking van onvoorziene tegenvallers, is gekwantificeerd in de door de Raad vastgestelde notitie reserves en voorzieningen. Het weerstandsvermogen wordt, in relatie tot de aanwezige en in de jaarrekening genoemde risico s, als voldoende beschouwd. Verder verwijzen wij naar paragraaf 3.4 van dit verslag. Tijdens onze jaarrekeningcontrole hebben wij overigens vastgesteld dat stille reserves in gronden zonder nadere bestemming ad 1,8 miljoen bestaan, welke niet worden meegenomen in de beoordeling van het weerstandsvermogen, wij adviseren u dit wel toe te lichten. Nieuwe bestemmingsreserves in 2005 Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij geconstateerd dat de Gemeente Slochteren een aantal nieuwe reserves heeft, waaronder de bestemmingsreserve voor WWB ad 0,4 miljoen en voor Meerstad ad 5,6 miljoen. 15

18 WWB In het kader van de WWB wordt een bedrag van 0,67 miljoen ontvangen van het Ministerie voor het aanvullen van het budget. Om deze toelage te kunnen ontvangen moet de gemeente aan een aantal voorwaarden voldoen, waaronder een goedkeurende verklaring voor rechtmatigheid. Indien de gemeente aan deze gestelde eisen voldaan heeft, zal conform een besluit van de Raad 0,4 miljoen aan de bestemmingsreserve worden toegevoegd. Dit gedeelte zal vrij besteedbaar zijn. In principe ontvangt de gemeente Slochteren een uitkering uit het noodfonds / vangnet WWB als het tekort > 10% is en een goedkeurende accountantsverklaring bij de WWB wordt verkregen. Inmiddels is duidelijk dat het tekort > 10% is. De goedkeurende verklaring is nog niet helemaal duidelijk. Uit controles van PwC tot en met het 4 e kwartaal van 2005 blijken enkele tekortkomingen. Intern is een integrale herstelactie uitgevoerd, de uitkomsten hiervan zijn ons nog niet bekend. De Raad heeft expliciet besloten om de vordering op het ministerie (noodfonds WWB) op te nemen en de baat (tekort was al deels afgedekt in begroting) aan de reserve te doteren. Dit moet ook: het inkomensdeel is vrij besteedbaar en moet in een reserve worden opgenomen. Een overschot op het werkdeel moet in een voorziening worden opgenomen (in verband met de terugbetalingsverplichting aan Ministerie SZW). Meerstad De gemeente Slochteren heeft ten behoeve van Meerstad eigen gronden ingebracht ter waarde van 6,5 miljoen, waarop 0,9 miljoen in mindering is gebracht inzake gemaakte kosten tot aan het moment van de grondrouting. De resterende 5,6 miljoen is in de bestemmingsreserve Meerstad opgenomen om de gewaarborgde geldleningen van Meerstad aan de financiers te kunnen dekken. Gemeente Slochteren staat hiermee garant voor 30% van 230 miljoen (= 69 miljoen), met als onderpand de gronden. Voorts is een separate overeenkomst met het Bureau Beheer Landbouwgebieden gesloten aan wie uitstel van betaling is gegeven ad 8 miljoen. Deze uitstel van betaling is een soort borg en is ontvangen per bank in Deze 8 miljoen is een langlopende schuld, welke op de balans is verantwoord en zal in 2016 inclusief de beleggingsrendementen worden terugbetaald. Voorts is met betrekking tot de transactie inzake Meerstad een achtergestelde lening uitgeleend, dat bestaat uit: Achtergestelde lening ad 0,475 miljoen aan Stichting Zeggenschap en Stichting Kapitaal; Kapitaalstorting ad 0,001 miljoen aan Stichting Kapitaal, die commandiet is van GEMM C.V.; Kapitaalstorting ad 0,024 miljoen aan Stichting Zeggenschap, waarmee de aandelen in GEMM B.V. zijn gekocht. Deze 3 posten zijn verantwoord onder de financiële vaste activa, als geldleningen. 16

19 De bestemmingsreserves inclusief de garantstellingen worden, in relatie tot de aanwezige en in de jaarrekening genoemde risico s, als voldoende beschouwd in het kader van de weerstandscapaciteit Grondexploitaties Algemeen De Gemeente Slochteren heeft onderhanden werken geactiveerd. De samenstelling van deze post is als volgt: Niet in exploitatie genomen gronden Voorraad bouwgrond in exploitatie Overige grond- en hulpstoffen Totaal ultimo boekjaar De boekwaarde van de onderhanden werken (inclusief de bouwgronden in exploitatie) bedraagt ultimo ,4 miljoen en ultimo 2004 bedroeg het onderhanden werk 4,6 miljoen, wat voornamelijk door de mutatie in de voorraad bouwgrond in exploitatie wordt veroorzaakt. Voorraad bouwgrond in exploitatie De bouwgrond in exploitatie bestaat bijna geheel uit exploitatie Borgmeren fase 2 en 3. Op het complex Borgmeren fase 2 en 3 is in ,0 miljoen winst genomen, het zogenaamde resultaat grondbedrijf. Aangezien geen duidelijke regels bestaan over winstneming en deze gebaseerd is op schattingen van het management, hebben wij deze winstneming beoordeeld en vastgesteld dat de winstneming toereikend is. Wij adviseren u (mede gezien de verder te verwachten winst in Borgmeren fase 2 en 3) nadere beleidsregels op te stellen rondom winstneming. Voorraad niet in exploitatie genomen gronden De positie ligt in lijn met voorgaand jaar. Wel heeft een grote mutatie plaatsgevonden ten opzichte van 2004: het betreft de inbreng van gronden in de grondrouting inzake Meerstad. Deze gronden werden ultimo 2004 nog in deze voorraad niet in exploitatie genomen gronden verantwoord. Reserve grote projecten Ter dekking van de (toekomstige) risico s binnen het grondbedrijf is, rekening houdend met het ambitieniveau van de gemeente, een reserve grote projecten gevormd. De hoogte van deze reserve bedraagt eind miljoen. Op basis van de aan ons beschikbaar gestelde informatie zien wij geen reden om de hoogte van de reserve grondbedrijf als ontoereikend te bestempelen. 17

20 3.6 Overige controlebevindingen Vorderingen Vordering inzake het Gemeentefonds Eind februari 2006 is bekend geworden dat de uitkering van de behoedzaamheidreserve van het gemeentefonds van de gemeente Slochteren ongeveer zal bedragen. In de jaarrekening 2005 is een geschatte opbrengst verantwoord van Voorzieningen Voorziening Stichting KAS Door terughoudende investeringen in de glastuinbouw in Groningen kampt de stichting waar de gemeente Slochteren een deelneming van 10% in heeft met grote tekorten. De schuld op het moment van opmaken van de nota beleidsvoorzieningen bedraagt 1,6 miljoen en derhalve is een voorziening opgenomen van 0,16 miljoen (10%). De schuld op het moment van opnemen van de voorzieningen is volgens het management niet meer opgelopen en de activiteiten zijn zoveel mogelijk bevroren, waardoor de voorziening toereikend is. Voorziening dubieuze debiteuren WWB De voorziening dubieuze debiteuren WWB ad 0,244 miljoen is bepaald op basis van gegevens uit 2003 van andere gemeenten in de Provincie Groningen. Wij adviseren u om deze percentages in 2006 te actualiseren naar aanleiding van de incasso resultaten van de afgelopen jaren Kortlopende verplichtingen Verplichtingen Tijdens onze controle hebben wij specifiek aandacht besteed aan de verplichtingen. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole 2004 is in 2005 het interne verplichtingenbeleid aangepast en aangescherpt. Wij hebben geen onjuiste verplichtingen en/of restbudgetten aangetroffen. Wel hebben wij geconstateerd dat voor een bedrag van aan facturen die in 2006 zijn ontvangen maar betrekking hebben op 2005, niet zijn opgenomen Baten Baten uit hoofde van belastingen Tijdens onze jaarrekeningcontrole hebben wij geconstateerd dat intern geen aansluiting opgesteld wordt ten aanzien van de opbrengsten belastingen tussen de financiële administratie en het belastingenpakket VIS/VHS. Daarnaast wordt de toeristenbelasting niet verwerkt in het belastingpakket. Hierdoor bestaat het risico op mogelijk onvolledige opbrengsten. 18

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan:

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan: 0^=> \d ju^va.' lot's OLJ&rje^oeUi naarcs 150014156 Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015 Kopie aan: Orteliuslaan 982 3528 BD Utrecht Postbus 3180 3502 GD Utrecht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088

Nadere informatie

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit.

Over onze overige bevindingen naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengen wij u separaat verslag uit. Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Tel: (040) 2345000 Fax: (040) 2345014 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Heusden t.a.v. de heer

Nadere informatie

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Controleprotocol voor de accountantscontrole 2013 van de gemeente Sliedrecht 1. Inleiding Voor het jaar 2013 heeft de gemeenteraad aan Deloitte Accountants B.V. opdracht verstrekt om de accountantscontrole

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen.

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

IPA-ACON ASSURANCE B.V. m IPA-ACON ASSURANCE B.V. Wilhelmlnapark 8-9 Telefoon 03-5319539 Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Milieu en Afval Kop van Noord-Holland Postbus 8 1740 AA SCHAGEN Reg.nr. : 1003473/15/336/83

Nadere informatie

Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke Regeling Meerstad t.a.v. de heer J.J. Boersma Postbus 13 9620 AA SLOCHTEREN

Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke Regeling Meerstad t.a.v. de heer J.J. Boersma Postbus 13 9620 AA SLOCHTEREN Ernst & Young Accountants LLP Leonard Springerlaan 17 9727 KB Groningen Postbus 997 9700 AZ Groningen Tel.: +31 (0) 88-407 1000 Fax: +31 (0) 88-407 2505 www.ey.nl Het Algemeen Bestuur van de Gemeentschappelijke

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014 De10itte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Am hem Postbus 30265 6803 AG Am hem Nederland Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9777 www. deloitte.nl Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers Accountantsverslag

Nadere informatie

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 10 mei 2010 AS/2 2110B-3 Aan de regioraad van Regio Twente Postbus 1400 7500 BK ENSCHEDE 10 mei 2010 drs. H. Altink RA APS-19829a/466070/TSN/IvO AS/2 2110B-3 Accountantsverslag

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010.

Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010. Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010. A. Hiemstra (Algemene Waterschapspartij) Jaarrekening 1. Vraag: In 2009 is het aantal ingevulde fte s 314, in de begroting van

Nadere informatie

reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30

reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30 reg.nr.:o'5.00 \a~11 procesverantw.: C~ 30 GEf\llëEI\j-1 lnge!~nr\/!'::::t\1 2 3 lijn 2005 class.nr.:.01' CS' C 1\iI.Ji...=.GEN Kroonpark 10 6831 GV Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Tel: (026) 3238000

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur,

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur, Deloitte Accountants B.V. Schenkkade 47 2595 AR Den Haag Postbus 90721 2509 LS Den Haag Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9815 www.deloitte.nl Aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225 Gustav Mahlerlaan 2970 1 081 LA Amsterdam Postbus 5811 0 1 040 HC Amsterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9737 www.deloitte.nl VERTROUWELIJK Aan het algemeen bestuur gemeenschappelijke regeling

Nadere informatie

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht.

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht. IPA-ACON ASSURANCE B.V. II 14.0005834 INGEKOMEN -h APR mk Wilhelminapark 28-29 Postbus 6222 2001 HE Haarlem Telefoon 023-5319539 Fax 023-5311700 E-mail info@ipa-acon.nl Aan het Algemeen -en Dagelijks bestuur

Nadere informatie

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 Gemeente Den Haag Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 ACCOUNTANTSRAPPORT EN C.2007.322 ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2006 VAN DE DIENST BURGERZAKEN VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen. MPGR32010052509330164 GR3 25.05.2010 Q164 6R3 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Tel: (088) 2882888 Fax: (088) 2889830 www.deloitte.nl Aan de Drechtraad

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet dient er een accountantscontrole plaats te

Nadere informatie

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente.

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente. Del itte. Robonsbosweg 5 1816 MKAlkmaar Postbus 270 1800 AG Alkmaar Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9705 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Velsen Posthus 456 1970 AL IJMUDEN

Nadere informatie

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN De 1 o ïtte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek

Nadere informatie

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014 tal Heemstede Ernst & Young Nederland LLP t.a.v. de heer R. Ellermeijer RA Postbus 7883 1008 AB AMSTERDAM Verzenddatum Bijlage Ons kenmerk Betreft 14 april 2015 650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad,

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad, De I0 tte. Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard.

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard. 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader regelen. In dit controleprotocol vindt dat

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur Onderwerp: Jaarstukken 2014 Portefeuillehouder: B. de Jong Vertrouwelijk: nee Vergaderdatum: 8 juli 2015 Afdeling: MO Medewerker: A Peek Dossiernummer: 927419 versie 7 Behandeld in Datum

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1

Accountantsrapport. 1 Inleiding 1. 2 Beheersinstrumentarium 1 Gemeente Den Haag RIS115659s_17-MEI-2004 ACCOUNTANTSRAPPORT EN ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2003 VAN DE GRIFFIE VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE Accountantsrapport blz. 1 Inleiding 1

Nadere informatie

Het college van B&W stelt de raad voor het protocol accountantscontrole vast te stellen.

Het college van B&W stelt de raad voor het protocol accountantscontrole vast te stellen. RAADSVOORSTEL Doel: besluitvormend voorstelnummer 2009/127 registratienummer 144086 behandelend ambtenaar Koos van Asten vergadering 17 december 2009 portefeuillehouder L. van der Zon doorkiesnummer 0252-783

Nadere informatie

De10 tte. Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Doetinchem Postbus 9020 7000 HA DOETINCHEM. 2014 drs. W.W.LA. Wentink DPS/3100102737/24588

De10 tte. Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Doetinchem Postbus 9020 7000 HA DOETINCHEM. 2014 drs. W.W.LA. Wentink DPS/3100102737/24588 De10 tte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Amhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Pagina 1 van 5 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Artikel 1 Te hanteren goedkeuringstolerantie De in het hierna opgenomen schema

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE De 1o ïtte. rouh1tts 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage

Nadere informatie

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 3112 NA Schiedam telefoon: (010) 2468 000 telefax : (010) 2468 283 Web: http://www.dcmr.nl/ Pagina 1 van 8 Het

Nadere informatie

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW.

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW. A.B. 14/65 Controleprotocol boekjaren 2014-2018 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader

Nadere informatie

Betreft: klacht over verklaring bij de jaarrekening 201 1 van de gemeente Noordenveld.

Betreft: klacht over verklaring bij de jaarrekening 201 1 van de gemeente Noordenveld. Groenestein 23 9301 TP RODEN telefoon: 050 5010342 website: www.qroennoordenveld.nl e-mail: groennoordenveld@home.nl Bankrekening: 3558.83.406 t.n.v. Groen Noordenveld Ingeschreven KvK Meppel nr. 04087156

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013

CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 Behoort bij raadsbesluit nr., d.d. 19 december 2013 CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 1. Inleiding Bij uw besluit van 3 maart 2011 is aan PricewaterhouseCoopers Accountants

Nadere informatie

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur,

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur, Del o itte. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.ni Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015 2 5 SEP 2015 Aan de gemeenteraad van gemeente Boxtel T.a.v. de heer M.J.M van Woensel Postbus ïoooo 5280 DA Boxtel 24 september 2015 Referentie: DvB/60363602/LvD/zm Betreft: Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Pagina 1 Bijlage 1 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2007 en 2008 van de gemeente papendrecht 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet wijst de gemeenteraad

Nadere informatie

WIJZE VAN VERANTWOORDING Regiocontract Achterhoek 2012-2015 Versie april 2012 Voortgangsrapportage De subsidievrager dient jaarlijks uiterlijk 1 maart een voortgangsrapportage over het project in bij de

Nadere informatie

Rechtmatigheid op koers*

Rechtmatigheid op koers* Rechtmatigheid op koers* C O N C EP T Rapport van Bevindingen 2006 voor de Gemeenteraad van Gemeente Oostzaan 12 juni 2007 *Connectedthinking Aan de Gemeenteraad van Gemeente Oostzaan T.a.v. Mevrouw A.

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen. De leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Delfland Postbus 3061 2601 DB Delft 22 juni 2010 H.E. de Winter /A10.52-14. Accountantsverklaring jaarrekening 2009 Geachte leden van

Nadere informatie

Controleverklaringen verklaard

Controleverklaringen verklaard Controleverklaringen verklaard De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden Juni 2016 1 1. Wat is een controleverklaring? De accountantsverklaring of beter: de controleverklaring van

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Rechtmatigheidsonderzoek gemeenten en provincies en de implicaties daarvan voor de accountantsverklaring

Rechtmatigheidsonderzoek gemeenten en provincies en de implicaties daarvan voor de accountantsverklaring Audit Alert 15 Rechtmatigheidsonderzoek gemeenten en provincies en de implicaties daarvan voor de accountantsverklaring Aandachtspunten accountant in het kader van de per 1 januari 2004 gewijzigde reikwijdte

Nadere informatie

Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013

Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013 Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013 Maastricht Airport, 11 juni 2014 Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288

Nadere informatie

Hierbij ontvangt u een gewaarmerkt exemplaar van de jaarstukken 2014, voorzien van onze onafhankelijke controleverklaring d.d. 11 mei 2015.

Hierbij ontvangt u een gewaarmerkt exemplaar van de jaarstukken 2014, voorzien van onze onafhankelijke controleverklaring d.d. 11 mei 2015. Ernst & Young Accountants LLP Tel: +31 88407 1000 Van der Nootstraat 2 Fax: +31 88 407 33 55 8913 HV Leeuwarden, Netherlands ey.com Building a better Postbus 727 8901 BM Leeuwarden, Netherlands Gemeenteraad

Nadere informatie

Het accountantsrapport en uw onderneming

Het accountantsrapport en uw onderneming Het accountantsrapport en uw onderneming 1. Inleiding Elke onderneming heeft belanghebbenden. Denk bijvoorbeeld aan personeelsleden, crediteuren en de overheid (de fiscus, subsidieverlenende instanties).

Nadere informatie

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 6b Onderwerp: Jaarverslag 2012 Kenmerk: Status: BV - Financiën / SH Besluitvormend Kollum, 28 mei 2013 Samenvatting Het jaar 2012 wordt door de gemeente Kollumerland c.a. afgesloten

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN DB 3 DECEMBER 2015 RM 2015-535832881 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Onderwerp : Normenkader Rechtmatigheid 2015 Kenmerk : RM 2015-535832881 Bijlagen : -1- Besluitdatum : 24 september

Nadere informatie

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen)

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) 2 januari 2014 2 Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Uei0iiie. Aan de leden van het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfiand Postbus 3061 2601 DB DELFT

Uei0iiie. Aan de leden van het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfiand Postbus 3061 2601 DB DELFT Uei0iiie 1 -. Deloitte Accountants Wilhelminakade 1 3072 AF Rotterdam Fostbus 2031 3000 GA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de leden van het algemeen bestuur

Nadere informatie

De 0 tte. Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Westfries Archief Postbus 603 1620 AR HOORN. Geachte heer Dekema,

De 0 tte. Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Westfries Archief Postbus 603 1620 AR HOORN. Geachte heer Dekema, De 0 tte. Deloitte Accountants B.V. Robonsbosweg 5 1816 MKAlkmaar Postbus 270 1800 AG Alkmaar Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9702 www.delojtte.nl Aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP

CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP CONTROLEPROTOCOL 2010 2013 VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE NIEUWKOOP 1. Inleiding Bij besluit van 23 september 2010 heeft de gemeenteraad Ernst & Young aangewezen als gemeentelijke

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT . 'irt: RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Reg istratien um mer raad 1 204468 Datum: 3 juni 2015 Afdeling / Team Raadsgriffie / Portefeuillehouder: Roald Helm Behandeld door: B.W. Gerdingh Ondenverp: Advies

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Provincie Groningen December 2014 1. Inleiding Op basis van de Financiële Verordening Provincie Groningen dienen Gedeputeerden Staten (GS) ten minste eenmaal

Nadere informatie

*ZEA001071E6* Raadsvergadering d.d. 23 juni 2015

*ZEA001071E6* Raadsvergadering d.d. 23 juni 2015 *ZEA001071E6* Raadsvergadering d.d. 23 juni 2015 Agendanr. 6. Aan de Raad No.ZA.14-31410/DV.15-495, afdeling Middelen en Advies. Sellingen, 11 juni 2015 Onderwerp: Jaarrekening gemeente Vlagtwedde 2014

Nadere informatie

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013 Nr. Reg. raadsst.: Raadsst. verg. d.d. voor kennisgaving r.angen.: in h. b&w om preadvies in h. b&.w ter afdoening in h. burg. ter afdoening art. 38 RVO. vraqe-n raadslid GEMEENTE HAARLEM Zaak nr: L. Doe.

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Ernst & Voung Accountants LLP Tel: +31 88407 1000 Leonard Springerlaan 17 Fax: +31 884072505 97271(8 Groningen, Netherlands ey.

Ernst & Voung Accountants LLP Tel: +31 88407 1000 Leonard Springerlaan 17 Fax: +31 884072505 97271(8 Groningen, Netherlands ey. Ernst & Voung Accountants LLP Tel: +31 88407 1000 Leonard Springerlaan 17 Fax: +31 884072505 97271(8 Groningen, Netherlands ey.corn Building a better Postbus 997 9700 A2 Groningen, Netherlands Aan het

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân.

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân besluit, gelet op artikel 109 van de

Nadere informatie

Ons kenmerk C100/05.0022518. Aantal bijlagen

Ons kenmerk C100/05.0022518. Aantal bijlagen Ingekomen stuk D1 Aan de Raad van de gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

Delo i tte. De gemeenteraad van de gemeente Appingedam T.a.v. mevrouw E.P. Faber-van Brug, raadsgriffier Postbus 15 9900 AA APPINGEDAM.

Delo i tte. De gemeenteraad van de gemeente Appingedam T.a.v. mevrouw E.P. Faber-van Brug, raadsgriffier Postbus 15 9900 AA APPINGEDAM. Delo i tte. Deloitte Accountants B.V. Laan Corpus den Hoorn 102-4 9728 JR Groningen Postbus 980 9700 AZ Groningen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9870 www.deloitte.nl De gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten.

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten. CONTROLEPROTOCOL AANGAANDE HET GEVEN VAN AANWIJZINGEN OVER DE REIKWIJDTE EN INTENSITEIT VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE IN HET KADER VAN INVESTERINGPROGRAMMA S AGENDA VAN TWENTE EN INNOVATIE PROGRAMMA TWENTE

Nadere informatie

16 mei 2005 M.C.J.M. Bekker RA 3.111.158.460/A10.01-06.1. Accountantsverklaring jaarrekening 2006

16 mei 2005 M.C.J.M. Bekker RA 3.111.158.460/A10.01-06.1. Accountantsverklaring jaarrekening 2006 Aan de gemeenteraad van de gemeente Oude IJsselstreek Postbus 6 7050 AA Varseveld a~íìã= _ÉÜ~åÇÉäÇ=Çççê= låë=âéåãéêâ= 16 mei 2005 M.C.J.M. Bekker RA 3.111.158.460/A10.01-06.1. låçéêïéêé= Accountantsverklaring

Nadere informatie