Werkprogramma Nationale UNESCO Commissie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkprogramma Nationale UNESCO Commissie 2014-2015"

Transcriptie

1 Werkprogramma Nationale UNESCO Commissie Den Haag Vastgesteld 14 januari

2 INLEIDING UNESCO s Algemene Conferentie heeft in november 2013 een nieuwe meerjarenstrategie vastgesteld. Zij heeft daarbij het dringende verzoek van veel lidstaten ter harte genomen om scherpe inhoudelijke keuzes te maken en financiële prioriteiten te stellen. Het aantal strategische doelstellingen is teruggebracht tot negen. Het overkoepelend richtsnoer is samengevat in vijf woorden: lasting peace and sustainable development. Deze prioriteringsoperatie was al enkele jaren geleden in gang gezet naar aanleiding van de uitkomsten van een externe evaluatie. Maar de noodzaak tot uitvoering ervan werd verscherpt door de financiële problemen waarin de organisatie verkeert door het wegvallen van de contributie van de Verenigde Staten en Israël naar aanleiding van het toelaten van Palestina als volledig lid in Tegelijkertijd blijkt in deze omstandigheden de werkelijke kracht van UNESCO. Die is dat zij niet alleen bestaat uit regeringen, maar ook uit een groot en hecht netwerk in de samenleving: bijna tweehonderd Nationale UNESCO- Commissies, vele wetenschappelijke, educatieve en culturele instituten, internationaal samenwerkende leerstoelen, een netwerk van ASP-scholen. Die krachtige schil van inhoudelijke betrokkenheid geeft een flexibiliteit in de uitvoering van UNESCO s programma s die de meeste andere VN-organisaties niet hebben. Des te belangrijker is het dat de lidstaten hun programmerende verantwoordelijkheid serieus nemen en geloofwaardig vorm geven, zoals nu gebeurt. Ook Nederland heeft, samen met veel andere lidstaten, de afgelopen jaren benadrukt dat UNESCO de juiste prioriteiten moet stellen om relevant te blijven. Uitgangspunt daarbij is dat de organisatie zich concentreert op de taken en rollen waarin zij echte meerwaarde biedt, en inhoudelijk focust op de meest urgente wereldwijde vraagstukken in de domeinen wetenschap, onderwijs, cultuur en communicatie & informatie. UNESCO s kracht is het geven van gefundeerde beleidsadviezen aan regeringen, het creëren en in stand houden van de noodzakelijke kennisinfrastructuur op het gebied van onderwijs, wetenschap en cultuur, het bieden van een platform voor overleg en uitwisseling van kennis, gegevens en best practices, het realiseren van capaciteitsversterking op hoog niveau en wereldwijde normstelling op haar beleidsterreinen. Die sterktes worden breed gewaardeerd, ook in de samenwerking met andere VN-organisaties. Die samenwerking met andere VN-organisaties is, eveneens op aandringen van de lidstaten, de afgelopen jaren versterkt; ook op die manier kunnen met minder middelen betere resultaten worden bereikt. Het meest sprekende succes van dit acting as one UN -streven is UNESCO s betrokkenheid bij de zogeheten post 2015-agenda van de VN. Op deze agenda worden de nog onvoltooide Millennium Development Goals (MDG s) vervlochten met de nieuwe Sustainable Development Goals (SDG s), waaraan wordt gewerkt sinds de grote VNconferentie voor duurzame ontwikkeling in Goed en toegankelijk onderwijs wordt bij vrijwel alle doelstellingen genoemd als onmisbare voorwaarde. Hetzelfde geldt voor internationale wetenschappelijke samenwerking als basis voor beleidsbeslissingen ten aanzien van wereldwijde vraagstukken. De belangrijke rol van cultuur, onder meer in conflict- en oorlogssituaties, wordt eveneens benadrukt in de voorbereidingen voor de VN agenda. 2

3 Voor de Nationale Commissie zal de verdere voorbereiding van UNESCO s bijdragen aan deze agenda een concrete invalshoek zijn bij veel van haar activiteiten. Ook wij concentreren ons immers bij het opstellen van ons werkplan op de onderwerpen en rollen waarin de meerwaarde van UNESCO en van onze betrokkenheid evident is. Het inhoudelijke kader wordt, zoals steeds, gevormd door de combinatie van vier uitgangspunten: - de internationale UNESCO-programma s zoals vastgesteld door de Algemene Conferentie; - de meest urgente vraagstukken waarop die programma s zich richten; - de expertise die het Nederlandse veld te brengen en/of te halen heeft ten aanzien van die vraagstukken; - het beleid van de Nederlandse regering ten aanzien van de UNESCO-domeinen. Nu Nederland tot lid van de Uitvoerende Raad is gekozen, zal de Commissie extra aandacht besteden aan de inhoudelijke bijdrage die zij in haar adviserende rol kan leveren aan de vervulling van dat lidmaatschap. Wij kunnen dat het beste doen als wij onze schakelrol tussen UNESCO en het Nederlandse veld actief en effectief vervullen. Vele Nederlandse instellingen, organisaties en individuele experts dragen structureel en incidenteel bij aan de concretisering van UNESCOprogramma s, ook internationaal. En omgekeerd profiteren zij van de meerwaarde die UNESCO te bieden heeft voor hun kernactiviteiten. Meer en meer geldt dat ook voor de Caribische delen van het Koninkrijk: de BES-eilanden en de zelfstandige landen Aruba, Curaçao en St. Maarten. Er is alle reden om ook in die context onderzoek, expertise en kennis met elkaar te delen, onder meer door samenwerking met en via het nieuwe Caribbean Netherlands Science Institute op St. Eustatius. Tot slot: om de resultaten van ons werk te verduurzamen, moet het draagvlak voor UNESCO ook aanwezig blijven in de samenleving als geheel. Daarom heeft de Commissie in de afgelopen jaren haar rol op het gebied van externe communicatie over UNESCO met kracht vernieuwd. De resultaten zijn bemoedigend, en nodigen uit tot voortzetting en verbreding van de gekozen aanpak. We zullen daarbij blijven streven naar een helder imago van UNESCO als organisatie waarvan de doelstellingen gebaseerd zijn op mensenrechten en sociale gerechtigheid. Een organisatie die het stimuleren van wereldburgerschap ziet als een belangrijke opdracht voor het onderwijs en die streeft naar een effectieve bijdrage van de wetenschap aan beleid dat gericht is op ecologische, economische en sociale duurzaamheid. Een organisatie die behoud en bescherming van materieel en immaterieel cultureel erfgoed nastreeft in de context van menselijke waardigheid en identiteitsvorming, en die met het samenbrengen van de relevante partners om digitaal geheugenverlies tegen te gaan de toegang tot informatie en wetenschappelijke productie voor iedereen beoogt. En de beste manier om dat imago helder te maken, is dat wij aan die doelstellingen samen met al onze partners de komende jaren een relevante bijdrage leveren. 3

4 ONDERWIJS UNESCO-scholen Het internationale netwerk van UNESCO-scholen (ASP Network) heeft zich in 60 jaar bewezen als een van de succesvolste initiatieven van UNESCO. De 33 scholen in 15 landen waarmee het project in 1953 van start ging, zijn uitgegroeid tot bijna onderwijsinstellingen in ruim 180 landen. Door aandacht te besteden aan vrede, mensenrechten, interculturele dialoog, wederzijds respect en duurzame ontwikkeling, geven zij een concrete invulling aan het stimuleren van `wereldburgerschap via het onderwijs. In de periode zijn de Nederlandse scholen die deel uitmaken van het UNESCOscholennetwerk steeds meer gaan samenwerken. Dat heeft geleid tot een goed draaiend netwerk van 24 scholen (PO, VO, MBO en HBO), waar ieder jaar nieuwe scholen bijkomen. Per schooltype is regelmatig onderling overleg, de scholen beoordelen zichzelf en elkaar aan de hand van een kwaliteitskader binnen een systeem van collegiale visitaties en er zijn diverse inhoudelijke projecten ontplooid. Voorbeelden daarvan zijn MUNESCO (Model UNESCO naar het voorbeeld van de Model United Nations), een samenwerkingsactiviteit van twee Nederlandse en een Vlaamse hogeschool waarbij hen gevraagd werd om de Nationale Commissies te adviseren en het ontwikkelen en delen van digitaal lesmateriaal in Wikiwijs. Het netwerk gebruikt de website unescoscholen.nl steeds intensiever voor het uitwisselen van ervaringen. De scholen waarderen deelname aan het netwerk vanwege het wereldwijde bereik, de onderlinge betrokkenheid en de innovatiemogelijkheden, maar zeker ook vanwege de mogelijkheid om een inhoudelijk element toe te voegen aan internationalisering in brede zin. Zij geven hun leerlingen in het onderwijs de waarden van UNESCO mee en dragen zo bij aan een betere wereld. In de periode wil de Commissie voortgaan op de ingeslagen weg. De inhoudelijke kwaliteit blijft voorop staan, maar het netwerk mag ook groeien. Nieuwe aanvragen om UNESCO-school te worden zijn welkom, en kunnen rekenen op inhoudelijke ondersteuning vanuit de Commissie. De deelname van scholen voor primair onderwijs is nog heel beperkt, dus daar ligt de eerste prioriteit. Waar mogelijk worden de lerarenopleidingen van deelnemende HBO-instellingen daarbij ingeschakeld. In het MBO is men nog zoekende naar de juiste vorm. De schaalgrootte maakt het lastig om de UNESCO-kenmerken op alle niveaus te laten doordringen, daarom gaat de Commissie met de ROC s het gesprek over een toespitsing van de aandacht voor UNESCO in een beperkt aantal opleidingen of locaties om van daaruit organisch uit te groeien en andere opleidingen te betrekken. De Commissie wil bevorderen dat scholen in het UNESCO-scholennetwerk relaties leggen met scholen in de herkomstlanden van (een deel van) het leerlingenbestand, zoals Marokko, Turkije, landen in Oost-Europa, Afrika of elders. Door het (digitaal) delen van lesmateriaal en ervaringen door docenten en leerlingen kan het intercultureel leren een extra dimensie krijgen. In dat kader zal de Commissie ook contacten leggen met scholen in de Caribische delen van het Koninkrijk om na te gaan of van die kant behoefte bestaat aan het intensiveren van contacten en het uitwisselen van ervaringen. Om de kwaliteit te borgen en de scholen effectiever en efficiënter van elkaar te laten leren, bevordert de Commissie het gebruik van het kwaliteitskader en het systeem van collegiale visitaties in alle schooltypes. 4

5 Het lukt steeds beter om UNESCO schoolbreed in de hoofden van personeel en leerlingen te krijgen, zo rapporteren de scholen. Echter, de scholen geven aan daarbij inhoudelijke ondersteuning door de Commissie goed te kunnen gebruiken. Daartoe onderneemt de Commissie een aantal activiteiten: Ze organiseert voor de scholen een lezingenreeks die aansluit bij de vier thema s (vrede en mensenrechten, wereldburgerschap, intercultureel leren en duurzame ontwikkeling) om bij docenten, coördinatoren en schoolleiders de kennisbasis over UNESCO en haar thema s te verbreden (en daarmee de inbedding op de scholen te vergroten). Ze zal het bereik van de UNESCO-scholennieuwsbrief, de jaarlijkse scholendag en de scholenwebsite vergroten, want deze middelen staan centraal in het delen van good practices. Ze stimuleert de scholen om de collectie digitale lesmaterialen in Wikiwijs verder uit te breiden. Ze ontwikkelt in samenwerking met de Nuffic en het Europees Platform een online module die coördinatoren beter in staat stelt het UNESCO-profiel inhoud te geven en uit te dragen. In deze module vinden coördinatoren praktische informatie over bijvoorbeeld de aanmeldingsprocedure en jaarverslagen, maar ook voorbeelden hoe andere scholen omgaan met de vier UNESCO-thema s. De in 2013 ontwikkelde Nederlandse vertaling en bewerking van World Heritage in Young Hands is enthousiast ontvangen. De Surinaamse overheid toont interesse in (her)gebruik van het bewerkte pakket, en in het starten van een scholennetwerk aldaar. De Commissie zal onderzoeken of ze ook voor andere UNESCO-onderwerpen, zoals immaterieel erfgoed of burgerschap, lesmodules kan (laten) ontwikkelen bijvoorbeeld in samenwerking met de koepel van jongerenorganisaties NJR, die op het terrein van immaterieel erfgoed al langer actief is De samenwerking met The European International Model United Nations (TEIMUN) zal in 2014 worden voortgezet. Dit jaar zal de gesimuleerde UNESCO-council onder meer in het teken staan van het thema onderwijs. Beoogde resultaten Om de kwaliteit van het netwerk verder te bevorderen: per schooljaar 3 visitaties VO, 2 MBO en 1 HBO; ieder kwartaal een lezing over relevante thema s; online coördinatiemodule voor scholen opgeleverd voorjaar 2014; Om de zichtbaarheid van het netwerk en daarmee UNESCO te vergroten: groei van het aantal scholen naar scholen; minimaal eens per twee maanden een nieuwsbrief UNESCO-scholen; aantal ontvangers nieuwsbrief stijgt naar ca 175; jaarlijkse scholendag met ten minste 75 deelnemers; Surinaamse versie World Heritage in Young Hands; een of meerdere lespakketten over UNESCO-onderwerpen; samenwerkingsrelaties tussen scholen in het UNESCO-netwerk in Nederland en in (herkomst)landen van leerlingen. Capaciteitsopbouw voor curriculumontwikkeling De Commissie is op basis van het werkprogramma een onderzoek gestart dat zich richt op versterking van de professionele capaciteit voor curriculumontwikkeling, om een bijdrage te leveren aan de inhoudelijke kwaliteit van onderwijs en aan duurzame interventies op dit gebied. 5

6 Ze voert het onderzoek uit in samenwerking met de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO); tevens wordt aansluiting gezocht bij activiteiten van het International Bureau of Education (IBE) en het International Institute for Educational Planning (IIEP). In gesprekken met diverse partners (UNESCO, NGO's) bleek dat er behoefte bestaat aan een denkkader dat curriculumontwikkelaars wereldwijd richting verschaft. Vragen daarbinnen zijn: Hoe kun je ervoor zorgen dat er voldoende hoogwaardige capaciteit beschikbaar is voor curriculumontwikkeling op diverse systeemniveaus binnen een land (dus zowel op centraal beleidsniveau als op lokale praktijkniveaus)? Hoe is te bewerkstelligen dat die capaciteit en de opgeleverde curriculumproducten duurzaam zijn? Welke ontwerpprincipes zijn van belang en hoe contextafhankelijk zijn die? Is het mogelijk om een aantal principes te formuleren dat overal ter wereld ingezet kan worden? Op basis van de eerste fase van het onderzoek ( 12-13) is een aantal ontwerpprincipes geformuleerd. Deze komen voort uit literatuurstudie en uit gesprekken met experts van diverse organisaties in het internationale veld. De tweede fase van het onderzoek bestaat uit het valideren van deze ontwerpprincipes door ze aan een bredere groep van experts voor te leggen en ze bovendien te toetsen in een aantal praktische casus in uiteenlopende contexten. De derde fase omvat het delen van de bevindingen. In overleg met IBE, IIEP en VSO zoekt de Commissie geschikte casussen om het kader te valideren. Beoogde resultaten een verzameling gevalideerde ontwerpprincipes voor duurzame curriculaire capaciteitsversterking; presentaties tijdens internationale onderwijsonderzoeksconferenties; presentaties/workshops over de opbrengsten voor relevante, (inter)nationale organisaties in beleid en praktijk van curriculumontwikkeling; publicaties in wetenschappelijke tijdschriften; publicaties voor een breder publiek via unesco.nl en onderwijstijdschriften; gerichte kennisdeling over de onderzoeksopbrengsten binnen de UNESCO-organisatie. UNESCO en onderwijs in de post-2015 agenda Wereldwijd staan de post-2015-prioriteiten hoog op de agenda. UNESCO is in diverse overlegorganen vertegenwoordigd voor de thema s die binnen haar mandaat vallen. Binnen het onderwijsdomein is overeenstemming over de belangrijkste prioriteit: het organiseren van kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor iedereen (Equitable Quality Education and Lifelong Learning for All). Hierbij is een gezamenlijk optreden van de belangrijkste spelers in het veld (UNESCO, UNICEF, UNDP, UNwomen, Wereldbank, Global Partnership for Education (GPE), speciaal VN-gezant Gordon Brown) essentieel. De meerwaarde van UNESCO ligt vooral in haar holistische, op waarden gebaseerde visie op onderwijs en in haar mondiale rol in inhoudelijke (beleids)advisering, normstelling, capaciteitsopbouw en het delen van kennis (clearing-house). Met het toetreden tot de Uitvoerende Raad zal ook Nederland input moeten leveren voor de bijdrage van UNESCO aan de post-2015 onderwijsagenda. Als lid van de Uitvoerende Raad kan het de focus op deze sterke kanten van de organisatie benadrukken. De Nationale Commissie kan daaraan een inhoudelijke bijdrage leveren door expertise in het veld te verbinden met het werk van UNESCO. 6

7 De Commissie werkt daarom mee aan de voorbereiding van een op kwaliteit en relevantie gerichte onderwijsagenda met een inhoudelijke visie op het onderwijs voor de 21 e eeuw. Zij brengt haar advies daarover uit in de vorm van een policy brief, naar Brits voorbeeld (zie op basis van de input van vooraanstaande experts. In dit document worden de UNESCO-ideeën voor de post-2015 agenda concreter uitgewerkt. Concepten en principes zullen worden verhelderd vanuit beleidsperspectief: wat betekent Equitable Quality Education and Lifelong Learning for All (en de concepten daarachter); binnen welke kaders valt dat, hoe zijn diverse perspectieven (kennisontwikkeling, vorming, maatschappelijke voorbereiding, persoonlijke ontwikkeling) te combineren, waarom past zo'n visie bij UNESCO, welke goede voorbeelden zijn er te vinden, wat heb je nodig om dit te realiseren, welke succes- en faalfactoren doemen op, en welke (universele) vragen kun je bij deze ambities stellen? Belangrijk is om hierbij de verbinding te zoeken: het document kan de inhoudelijke discussie in verschillende landen en fora stimuleren, en kan helpen bij het scherp formuleren van verdere vragen en antwoorden. SLO en de Commissie bereiden de policy brief gezamenlijk voor, waarna diverse experts hun licht erover kunnen laten schijnen. Vóór de zomer van 2014 is de policy brief gereed, zodat deze als input kan dienen voor Nederland in de Uitvoerende Raad en voor andere landen in aanloop naar de Algemene Vergadering van de VN in het najaar van 2014, waar de belangrijkste discussies voor de post agenda zullen worden gevoerd. De definitieve vaststelling van de agenda vindt plaats in het najaar van Beoogde resultaten voorbereidend paper begin 2014, inclusief consultatie van experts en stakeholders; expertmeeting voorjaar 2014, teneinde discussie en interactie te stimuleren; publicatie policy brief juni 2014, waarna introductie in het internationale UNESCO-circuit. 7

8 WETENSCHAP Tot dit domein behoren zowel de Natuurwetenschappen als de Sociale Wetenschappen. Binnen het thema wetenschap ziet UNESCO het als haar belangrijkste rol de science-policy-society interface te creëren en ondersteunen: de schakel tussen wetenschappelijke kennisontwikkeling en innovatie enerzijds en bestuur en beleid anderzijds. Voor de komende periode zijn door de Algemene Conferentie van UNESCO de Strategische doelstellingen voor wetenschap geformuleerd als (i) Strengthening science, technology and innovation systems and policies nationally, regionally and globally, (ii) Promoting international scientific cooperation on critical challenges to sustainable development en (iii) Supporting inclusive social development, fostering intercultural dialogue for the rapprochement of cultures and promoting ethical principles. In de bijbehorende wetenschappelijke programma s benadert UNESCO zo complexe vraagstukken rond duurzame ontwikkeling, waarbij met inzichten vanuit verschillende disciplines interactief wordt samengewerkt met maatschappelijke partners. Het International Hydrological Programme (IHP), de Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) en het Man and Biosphere Programma (MAB) zijn de belangrijkste voorbeelden van zulke programma s. Verder ondersteunt UNESCO het International Geoparks Network. I. Duurzame ontwikkeling als overkoepelend thema UNESCO s activiteiten in het wetenschapsdomein beogen bij te dragen aan nieuwe kennis, processen en samenwerkingsvormen die maatschappelijke ontwikkelingen op een duurzame wijze mogelijk maken. Dat vraagt om een transitieproces waarin innovatie op het gebied van producten, processen, instituties en manieren van werken cruciaal zijn. En het vraagt om grensoverschrijdend samenwerken: tussen disciplines, landen, regio s, economische sectoren en tussen publiek, privaat en civil society. Met die inzet is UNESCO nauw betrokken bij het opstellen van de Sustainable Development Goals (SDGs) die samen met de nog onvoltooide Millennium Development Goals de post-2015 ontwikkelingsagenda van de VN vormen. Voor Nederland is water een belangrijk inhoudelijk speerpunt binnen het wetenschapsmandaat van UNESCO. Het is een van de sleutelthema s van het Nederlandse innovatiebeleid en Nederland levert een bijdrage aan de totstandkoming en verwezenlijking van de post-2015 Sustainable Development Goals op watergebied. Aanwezigheid van Nederland in de watergremia wordt van strategisch belang gevonden vanwege de rol die ons land internationaal wil spelen als land met een sterke watersector die waar ook ter wereld ingezet kan worden. Ook het veld heeft belang bij het gebruiken en voeden van UNESCO als unieke netwerkorganisatie, die wereldwijd wetenschappers en beleidsmakers met elkaar in verbinding brengt en daardoor bijdraagt aan beter geïnformeerde beleidsontwikkeling en aan zowel wetenschappelijk als politiek relevante wetenschappelijke ontwikkelingen. Verder wil de Nederlandse overheid kansen benutten op het gebied van waterdiplomatie en wateronderwijs. Ook de Nationale UNESCO Commissie heeft zich in de afgelopen jaren in de context van klimaatverandering en andere Global Challenges vooral geconcentreerd op het thema water, vanuit het perspectief van een interdisciplinaire benadering en verbinding tussen wetenschap en praktijk. In overeenstemming met de hoofdlijnen van het nieuwe meerjarenprogramma van UNESCO - sustainable peace for sustainable development en het internationale streven om de VNorganisaties nauwer te laten samenwerking ('acting as one UN') verbreedt zij in het perspectief naar duurzame ontwikkeling als overkoepelend thema. Dit thema vult zij in met de volgende onderwerpen. 8

9 - Man and Biosphere Programme (MAB) informatieworkshop In dit programma staat de interactie tussen de mens en zijn natuurlijke omgeving centraal. In interdisciplinaire onderzoeksnetwerken, geclusterd in zes thematische deelprogramma s rond specifieke ecosystemen, wordt onderzoek gedaan en gestimuleerd naar innovatieve methoden om natuurbehoud en de bescherming van biodiversiteit te verenigen met sociale en economische ontwikkeling. Veel UNESCO-lidstaten zijn actief betrokken bij het programma. MAB omvat naast de thematische netwerken voor kennisdeling, onderzoek en monitoring een mondiaal netwerk van 621 biosfeerreservaten in 117 landen. In deze gebieden staat de interactie tussen mens en natuur centraal. Zij functioneren als learning sites for sustainable development, waar onderzoekers duurzame manieren testen om deze gebieden te ontwikkelen in samenspraak met alle belanghebbenden: overheden, bewoners, bedrijven, scholen, kennisinstellingen, ngo s. Door het vertalen van de principes van duurzame ontwikkeling naar een lokale context legt het MABprogramma de verbinding tussen wetenschap, maatschappij en beleid. In Nederland is tot nu toe de MAB-status alleen toegekend (in 1986) aan het Waddengebied. In 2014 organiseert de Nationale UNESCO Commissie een workshop over dit programma, met als doel beheerorganisaties van natuurgebieden, provincies en ministeries inzicht te geven in de meerwaarde die de status van UNESCO-biosfeerreservaat een gebied kan opleveren. Dit wordt toegelicht met concrete voorbeelden uit omringende landen (Duitsland en Zweden). Beoogde resultaten Aanbevelingen over hoe de status van UNESCO-biosfeerreservaat zich kan verhouden tot het Nederlandse natuurbeleid; Samen met een of twee Nederlandse natuurgebieden onderzoeken of een aanvraag om de MAB-status te verkrijgen tot de mogelijkheden behoort; Oprichten van een nationaal MAB-Comité als blijkt dat er voldoende interesse en draagvlak is voor een intensivering van de Nederlandse deelname aan MAB. - Deltagebieden Deltagebieden staan in de wisselwerking tussen de mens en zijn ecologische omgeving steeds meer in de belangstelling vanwege de sterke toename van zowel de bevolkingsdruk als de economische bedrijvigheid. De vraagstukken waarmee delta s te maken hebben vereisen onder meer een combinatie van inzichten op het gebied van zoetwater- en zoutwaterbeheer. Naast het MAB-programma zijn daarom ook de twee belangrijke waterprogramma s van UNESCO in deze context van belang. In Nederland is veel kennis over delta s aanwezig, zowel wetenschappelijk als in de vertaalslag naar de praktijk. Deze kennis wordt ook internationaal uitgedragen. Tegelijkertijd is er behoefte aan reflectie op de huidige aanpak. In het kader van het MAB-programma zal de Commissie daarom in samenwerking met het UNESCO-IHE in een eerste bijeenkomst met name Nederlandse experts bij elkaar brengen om te reflecteren op de problematiek van het gevoerde delta beleid: wat zijn de succes- en faalfactoren als het gaat om de aanpak van deltavraagstukken? Op basis daarvan zal de vraagstelling worden aangescherpt voor een tweede reflectiebijeenkomst met internationale deskundigen uit verschillende delen van de wereld. Daarbij zullen ook nationale UNESCO Commissies uit omringende landen worden betrokken. Deze tweede bijeenkomst wordt zo mogelijk 9

10 georganiseerd in de marge van de internationale deltaconferentie in Rotterdam in september Daarnaast zal de Commissie de mogelijkheden onderzoeken voor het instellen van een Nederlandse UNESCO leerstoel Deltagebieden en voor nauwere samenwerking met relevante categorie 2-instituten op dit gebied, zoals het International Centre on Coastal Ecohydrology (ICCE) en het Stockholm International Water Institute (SIWI). Beoogde resultaten Expertmeeting met Nederlandse deskundigen over deltaproblematiek (april 2014) Internationale reflectiemeeting over deltavraagstukken in het kader van interactie mensnatuurlijke omgeving (september 2014) Instelling van een Nederlandse UNESCO-leerstoel Deltagebieden ( ). - Samenwerking met de Cariben Als derde onderdeel binnen dit domein zal de Commissie samen met het IHE nagaan op welke manier de samenwerking met het Caribbean Netherlands Science Institute (CNSI) op St. Eustatius kan worden versterkt voor de aanpak van waterproblemen in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Ook de SIDS-activiteiten van het The Hague Institute for Global Justice zullen daarbij worden betrokken. Beoogde resultaten Samenwerking met het CNSI ter bevordering van aanpak zoet- en zoutwaterproblemen in de Cariben - Geoparken Het Global Geoparks Network (GGN) heeft als doel om gebieden met geologisch erfgoed van internationale betekenis, zeldzaamheid of schoonheid te beschermen en de daarbij behorende cultuurhistorische geschiedenis en natuur onder de aandacht te brengen. De parken dienen duurzame economische ontwikkeling te ondersteunen, onder meer op het gebied van toerisme. In 2013 werd de eerste Nederlandse aanvraag de Hondsrug goedgekeurd door het Global Geoparks Network. Om de verschillende Geopark-initiatieven en activiteiten op nationaal niveau te coördineren wordt er een Nationaal Geopark Forum opgezet. De Commissie zal hierin participeren. Dit heeft als doel de coördinatie van Geopark- initiatieven en - activiteiten zowel op nationaal niveau als met andere Geoparken binnen het Global Geoparks Network te bevorderen. Beoogd resultaat De totstandkoming van een nationaal overlegorgaan rondom Geoparken - Water en erfgoed In september 2013 heeft de Commissie bijgedragen aan de ICOMOS conferentie Protecting delta s: Heritage helps!, die beoogde om in het kader van de gevolgen van klimaatverandering voor laaggelegen delta s en steden de kennis uit de watersector en de erfgoedsector dichter bij elkaar te brengen. In de uitkomsten van deze conferentie zoals neergelegd in de Amsterdam Statement wordt een duidelijke link gelegd met verschillende UNESCO programma s op het gebied van Water Governance, disaster risk reduction en erfgoed. De Commissie zal in participeren in de verdere samenwerking tussen de verschillende partners en UNESCO bij de uitwerking van The statement of Amsterdam. Daarmee ontstaat zowel een link met het Post-Disaster programma van UNESCO als met de (inter)nationale wateragenda ten behoeve van de post-2015 agenda. 10

11 II. Sociale cohesie en interculturele dialoog Binnen het wetenschapsdomein van UNESCO is Major Programme III gericht op het inzetten van onderzoeksresultaten uit de sociale wetenschappen en humaniora voor het bevorderen van sociale cohesie en interculturele dialoog. Dat is wereldwijd een onderwerp van grote actualiteit, zowel waar het de relaties tussen delen van de wereld betreft, bijvoorbeeld tussen het Midden- Oosten en Europa, als waar het gaat om de spanningen binnen maatschappijen. Het is belangrijk dat bestuurlijke en beleidsmatige inzichten worden verdiept in interactie met inzichten uit de sociale wetenschappen en humaniora. In het kader van de doelstelling Building inclusive knowledge societies zal de Commissie zich in de komende jaren daarbij concentreren op de rol van cultuur en geschiedenis in identiteitsvorming en het bevorderen van een inclusieve samenleving op basis van menselijke waardigheid. De manier waarop historisch erfgoed materieel en immaterieel wordt bewaard en geïnterpreteerd, speelt immers vaak een belangrijke rol in de definitie van identiteiten en in sociale en politieke conflicten. Inzicht in deze rol is onmisbaar voor beleid dat conflict en uitsluiting wil voorkomen en sociale cohesie bevorderen. Het versterkt daarnaast ook de aandacht voor het belang van bescherming van erfgoed dat bedreigd wordt door menselijk handelen. Met het project Evidence-based heritage policies for inclusive societies wil de Commissie een dubbele verbinding leggen: tussen (sociale) wetenschappen en beleid, en tussen Major Programme III (Social Sciences & Humanities) en Major Programme IV (Cultuur). Door internationale state-of-the-art kennis over de rol van erfgoed voor inclusive societies en sociale cohesie bij elkaar te brengen vanuit een mondiaal perspectief, wil zij tot concrete beleidsaanbevelingen komen die van belang zijn voor UNESCO, voor Europa en voor Nederland. Het project wordt toegespitst op twee regio s: de Caraïben en de Zuidoostelijke Balkan. In de Caraïben wordt de achtergrond van historisch erfgoed gevormd door een geschiedenis van kolonialisme, imperialisme en slavernij, en speelt door het ontbreken van geschreven bronnen archeologie een belangrijke rol. De regio wordt geconfronteerd met gedeelde problemen bij de bescherming van erfgoed zowel natuurrampen als menselijk handelen maar heeft door de geopolitieke diversiteit (politiek-bestuurlijke invloed van Frankrijk, Engeland, Spanje, Nederland) een versnipperde wetgeving en gebrek aan capaciteit voor effectieve implementatie. De Zuidoostelijke Balkan heeft een lang gemeenschappelijk verleden dat bij de vorming van nationale staten is opgeknipt en daarna geherinterpreteerd in termen van uitsluiting in plaats van gezamenlijkheid. De recente wens in verschillende Balkanlanden om in UNESCO-context het erfgoed in de regio weer te beschouwen in de context van het gedeelde verleden is een goed aanknopingspunt. Beide gebieden zijn ook voor de Europese Unie relevant. Beoogde resultaten Expertmeeting van wetenschappers en andere deskundigen over state-of-the-art inzichten vanuit de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen en de daaruit voortvloeiende vraagstelling voor de vervolgmeeting (voorjaar 2014) Op basis van de uitkomsten van de eerste bijeenkomst: expertmeeting van internationale experts en beleidsmakers (najaar 2014) met het doel te komen tot: Evidence-based heritage 11

12 policies for inclusive societies: adviezen en aanbevelingen gericht op UNESCO, Europese Unie en Nederland (2015) III. Samenwerkingsverbanden - UNESCO Leerstoelen Nederland kent momenteel vijf UNESCO-leerstoelen aan vier universiteiten. Zij hebben ieder hun eigen internationale thematische netwerk en samenwerkingsverbanden, maar worden ook zoveel mogelijk betrokken bij de activiteiten van de Nationale Commissie. In de komende periode zal de Commissie met verschillende activiteiten de bekendheid van het werk van deze leerstoelen stimuleren. Daarnaast streeft zij naar de instelling van een UNESCO-leerstoel Deltagebieden en in goed overleg met het ministerie van OCW - een UNESCO-leerstoel Cultureel erfgoed. - L Oréal-UNESCO for Women in Science Programma Vanwege de achterstand die vrouwen nog altijd hebben in de wetenschap heeft de Nationale Commissie zich in de periode ingezet voor de ontwikkeling van het L Oréal-UNESCO for Women in Science -Programma in Nederland. Dat heeft geleid tot de totstandkoming van het nationale For women in science -Beurzenprogramma in samenwerking met L Oréal Nederland, het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) en het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH). Drie vrouwelijke wetenschappers hebben inmiddels een beurs ontvangen. In de periode zal de Commissie de samenwerking met bovengenoemde partners voortzetten. De uitreiking van de beurzen vindt plaats tijdens het World Science Festival Amsterdam In 2012 won een Nederlandse vrouwelijke wetenschapper ook een van de vijftien Internationale Fellowships. Net als in de afgelopen jaren zal de Nationale Commissie in nauwe samenwerking met de KNAW, FOM (Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie) en LNVH ook in de komende jaren uitmuntende vrouwelijke wetenschappers voordragen voor de internationale L Oréal-UNESCO award en -fellowships. Beoogde resultaten Het bevorderen van de loopbaanontwikkeling van vrouwelijk toptalent door het bieden van extra onderzoeksmogelijkheden; Het stimuleren van de aandacht voor talentvolle jonge vrouwelijke wetenschappers door effectieve media-aandacht voor de laureaten en het FWIS-programma in het algemeen. 12

13 CULTUUR Vanaf haar oprichting heeft UNESCO het belang van de rol van cultuur benadrukt in het scheppen van voorwaarden voor vrede. Het gaat daarbij zowel om materiële cultuurgoederen waaraan wij waarde hechten als om uitingen, tradities en gebruiken die mensen ervaren als deel van hun (gezamenlijke) identiteit, hun een sense of belonging geven. Die identiteitsbepalende rol van cultuur levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van sociale cohesie en duurzame conflictpreventie, maar kan in sommige gevallen ook worden misbruikt en leiden tot uitsluiting en juist het aanjagen van conflict. UNESCO benadrukt daarom zowel de bescherming van materieel erfgoed, als ook het belang van culturele uitwisseling en interculturele dialoog. Om daarover internationaal bindende normatieve afspraken tussen lidstaten mogelijk te maken, heeft zij een aantal Conventies aangenomen. Deze hebben tot doel om cultuur en culturele diversiteit, in al hun verschillende uitingsvormen, wereldwijd te beschermen en te bevorderen, voor zowel huidige als toekomstige generaties. Daarnaast benadrukt UNESCO steeds vaker de belangrijke rol die cultuur en creativiteit spelen in de bevordering van duurzame sociale en economische ontwikkeling. De organisatie streeft er daarom naar ook cultuur een zichtbare plek te geven op de post-2015 agenda van de VN. Zij weet zich daarbij gesteund door de Economische en Sociale Raad van de VN, die het onderwerp in 2013 agendeerde. De Nederlandse overheid geeft, net als de andere UNESCO-lidstaten, binnen het domein Cultuur prioriteit aan de implementatie van de zes internationale Cultuurconventies 1 van UNESCO. Ook de Nationale UNESCO Commissie richt zich binnen het cultuurdomein van UNESCO vooral op de Cultuurconventies en Erfgoed in crisis- en conflictgebieden (als onderdeel van het PCPD-thema). Zij onderscheidt daarbij drie taken: I. Advisering en bewustmaking De Commissie adviseert de Nederlandse overheid en (inter)nationale organisaties over de ratificatie en implementatie van de Cultuurconventies en draagt vanuit haar netwerkfunctie bij aan het realiseren van de doelstellingen van de UNESCO-Cultuurverdragen. Naast de bescherming en bevordering van cultuur hebben de conventies ook tot doel om op deze terreinen de samenwerking en kennisuitwisseling tussen staten te bevorderen. De Commissie stemt haar werkzaamheden voortdurend af op actuele ontwikkelingen rond de Conventies en legt daarbij de nadruk op het versterken van de internationale samenwerking. De Commissie organiseert activiteiten die gericht zijn op bewustwording bij beleidsmakers, bewindspersonen en leden van het parlement met als doel ratificatie en effectieve implementatie van de Cultuurconventies te bevorderen. Om deze taak te kunnen uitvoeren volgt de Commissie de internationale ontwikkelingen rond deze Conventies op de voet. Zij kan op relatief korte termijn en in samenspraak met experts uit het culturele veld, advies uitbrengen aan de 1 UNESCO Cultuurconventies: 1954 Conventie (en 2 e protocol uit 1999) inzake de bescherming van culturele goederen in geval van een gewapend conflict 1970 Conventie ter bestrijding van illegale handel in cultuurgoederen 1972 Werelderfgoedverdrag 2001 Conventie ter Bescherming van Cultureel erfgoed onderwater 2003 Immaterieel erfgoed Verdrag 2005 Conventie ter Bescherming en bevordering van diversiteit van cultuuruitingen 13

14 Nederlandse overheid of andere betrokken instanties, en activiteiten organiseren om de doelstellingen van de Conventies onder de aandacht te brengen. Daarnaast is de Commissie betrokken bij monitoring van de Conventies en bij de rapportages over de werking van de Verdragen die Nederland bij UNESCO moet indienen. Conventie 1954: erfgoed tijdens gewapend conflict (Haags verdrag) Nederland kent een nauwe verbondenheid met het Verdrag omtrent de bescherming van cultureel erfgoed in tijden van een gewapend conflict, beter bekend als het Haagse Verdrag. Ook de Commissie heeft de bescherming van cultureel erfgoed in conflictsituaties hoog op de agenda staan. Het Haagse Verdrag uit 1954 bestaat in 2014 zestig jaar. Daarom zal de Commissie dit Verdrag in 2014 extra onder de aandacht brengen. Het onderwerp is zeer actueel, gezien de huidige situatie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. De Commissie bereidt met verschillende partners (waaronder Blue Shield, de Bibliotheek van het Vredespaleis, de Vlaamse UNESCO Commissie en de gemeente Den Haag) een internationale fototentoonstelling in Den Haag voor over erfgoed in conflictsituaties (zie ook Thema Post-conflict Post-disaster). Conventie 1970: illegale handel De 1970 Conventie tegen illegale handel in cultuurgoederen staat nationaal en internationaal steeds meer in de schijnwerpers. Hoewel de Conventie al jaren van kracht is, is er pas recent aandacht gekomen voor het formuleren van praktische richtlijnen en het maken van concrete afspraken om illegale handel tegen te gaan. In samenspraak met de Erfgoedinspectie en het ministerie van OCW stelt de Commissie een projectgroep in, waar instanties en personen voor worden uitgenodigd die betrokken zijn bij de implementatie in Nederland. Om bij relevante doelgroepen de bewustwording rond juridische en ethische vraagstukken betreffende illegale handel te versterken, zal de Commissie een discussiebijeenkomst met studenten van onder meer Rechten- en Archeologiefaculteiten, de kunsthandel en erfgoedprofessionals organiseren. Daarbij is aandacht voor de samenhang met andere verdragen, zoals die van UNIDROIT, en de ervaring en expertise uit zogeheten bronlanden. Conventie 1972: Werelderfgoed De Commissie is sinds 2012 nauw betrokken bij de verbetering van de implementatie van de Werelderfgoedconventie. In dat kader neemt ze actief deel aan de Nederlandse delegatie bij het Werelderfgoedcomité en de Projectgroep Werelderfgoed van het Ministerie van OCW. Samen met dit Ministerie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) bevordert de Commissie de follow up van de uitgangspunten en acties die zijn uitgewerkt in: - Global Strategy for a representative, balanced and credible World Heritage List; - Future of the World Heritage Convention Outcomes en de implementatie van het Strategic Action Plan; - Outcomes The World Heritage Convention: Thinking Ahead (2-3 oktober 2012). Tevens geeft de Commissie een vervolg aan de bijeenkomsten over depolitisering van het Werelderfgoedverdrag in Leuven en Bratislava in samenwerking met andere Europese Nationale UNESCO Commissies. De Nationale Commissie is een van de vijf partners in het Werelderfgoed Podium, gevestigd in De Bazel in Amsterdam, en samen met de RCE/OCW, de Stichting Werelderfgoed, het Bureau Monumenten en Archeologie (BMA) en de gemeente Amsterdam vertegenwoordigd in de stuurgroep. De Commissie is zowel qualitate qua als inhoudelijk betrokken bij de 14

15 programmering van het Werelderfgoed Podium. Daarbij ligt de focus op de internationale aspecten van het Werelderfgoed Verdrag en het verbeteren van de communicatie over werelderfgoed. Mede naar aanleiding van de ervaringen met de nominatieprocessen van Teylers, Van Nelle en het Plantagesysteem van West Curaçao heeft de RCE een procedure opgesteld voor de overige zeven erfgoederen op de Voorlopige Lijst. Een commissie bestaande uit deskundigen zal een eerste check doen om te bepalen of de nominatie kansrijk is. De Nationale UNESCO Commissie is daarbij betrokken en is gevraagd om vanuit haar netwerk een deskundige voor te dragen. Conventie 2001: cultureel erfgoed onderwater In 2014 onderzoekt de Nederlandse overheid de mogelijkheid om de Conventie ter Bescherming van Cultureel erfgoed onderwater te ratificeren. De verwachting is dat Nederland partij zal worden bij het Verdrag. De Commissie zal de nodige aandacht besteden aan deze eerder door haar geadviseerde ratificatie en aan de implementatie ervan. Conventie 2003: immaterieel erfgoed De Nederlandse overheid ontwikkelt een procedure voor het nomineren van de internationale lijst(en) van de 2003 Conventie. De Commissie zal hieraan bijdragen door een analyse te maken van de werking van het Verdrag, kennis uit te wisselen met andere Nationale Commissies en goede internationale voorbeelden te verzamelen. Conventie 2005: diversiteit cultuuruitingen De Nederlandse overheid benut het overleg in UNESCO-verband rond diversiteit van cultuuruitingen vooral om op de hoogte te blijven over wat er internationaal speelt. De Nationale UNESCO Commissie zal gevraagd en ongevraagd adviseren over de verplichtingen die het verdrag stelt aan de lidstaat. Advisering Permanente Vertegenwoordiging van Nederland / UNESCO Secretariaat Nederland is de komende vier jaar lid van de Uitvoerende Raad (UR) van UNESCO en aandacht voor de Cultuurconventies heeft binnen dit lidmaatschap prioriteit. De Commissie zal de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging (PV) hierbij inhoudelijk adviseren. Daarvoor zal ze onder meer gebruik maken van een grootschalige evaluatie en audit die UNESCO in uitvoert naar de zes Cultuurconventies. De uitkomsten hiervan moeten helpen om de Conventies effectiever te maken en meer synergie te creëren tussen de verdragen. De Commissie zal deze uitkomsten delen met betrokken beleidsmedewerkers en NGO s die een rol hebben bij de implementatie van de Cultuurconventies in Nederland. Een voorbeeld: hoewel de complete rapportage pas tijdens de 194 e Uitvoerende Raad (voorjaar 2014) wordt gepresenteerd, zijn de conclusies en aanbevelingen met betrekking tot de Conventie Immaterieel Erfgoed al beschikbaar. Daaruit blijkt dat zowel lidstaten, Nationale Commissies als NGO s veel waarde hechten aan dit internationale normatieve instrument. Zo heeft de Conventie onder meer geleid tot een belangrijke versterking van de aandacht voor de immateriële aspecten van cultuur, naast de materiële. Anderzijds blijkt dat de lidstaten de Representatieve lijst onevenredig veel aandacht geven ten opzichte van de Urgente lijst en het Best Practices - programma. Ook de organisatorische en inhoudelijke samenhang met de andere Conventies zou moeten worden versterkt. Zo zou er meer gebruik gemaakt kunnen worden van elkaars kennis op het gebied van: het betrekken van lokale gemeenschappen bij de bescherming van erfgoed, de 15

16 inzet van adviesorganen, het aangaan van publiek-private partnerschappen en maatregelen ten behoeve van (duurzaam) toerisme. Daarnaast zal de Commissie een bijdrage leveren aan de discussies rondom de ontwikkeling van een nieuw normatief instrument voor musea en collecties. Beoogde resultaten Advisering en bewustwording: - fototentoonstelling erfgoed in conflict, Den Haag (medio 2014); - versterking kennis en bewustwording van juridische en ethische vraagstukken rondom illegale handel door het organiseren van discussiebijeenkomst (eind 2014); - informatie over internationale aspecten Werelderfgoed via Werelderfgoed Podium (doorlopend); - bijdragen aan depolitisering Werelderfgoed-conventie via inbreng in de geëigende gremia (doorlopend); - bijeenkomst analyse van werking Conventie Immaterieel erfgoed, ten behoeve van opstellen procedure internationaal nomineren (medio 2014); - bijdrage aan de implementatie van de Cultuurconventies (doorlopend); - advies over de evaluatie en audit aan de Permanent Vertegenwoordiger voor de 194 e Uitvoerende Raad (voorjaar 2014); - informatieve bijeenkomst voor betrokken beleidsmedewerkers en NGO s (najaar 2014). II. Afstemming tussen de verschillende Conventies Voor de bescherming van erfgoed in conflictgebieden spelen meerdere UNESCO-Conventies een rol. De maatregelen uit de conventies (1954 en haar 2 e protocol, 1970, 1972 en 2003) moeten goed op elkaar aansluiten om snel te kunnen handelen om cultureel erfgoed effectieve bescherming te kunnen bieden. De activiteiten die de Commissie hiervoor onderneemt maken ook onderdeel uit van het thema PCPD (zie aldaar). Vanuit het 1954-Comité is het initiatief genomen om meer samenhang te creëren tussen de Conventie en het Werelderfgoedverdrag. De link tussen de Enhanced Protected-status en de Gevarenlijst wordt nu in de Operational Guidelines van de twee verdragen concreet uitgewerkt. Ook de Cultuursector van het UNESCO-Secretariaat maakt zich sterk voor meer synergie tussen de verschillende cultuurvelden. Lidstaten zijn nog terughoudend in het aanpassen van juridische verdragen. Inhoudelijke synergie is niet altijd evident. De Nationale UNESCO Commissie wil samen met onder meer de Vlaamse, Duitse en wellicht de Britse Commissie onderzoeken of er meer samenhang mogelijk is tussen de Operational Guidelines van de verschillende conventies. De Nationale UNESCO Commissies kunnen vanuit hun netwerkpositie tussen civil society en overheden de ontwikkeling van concrete richtlijnen helpen bevorderen. Beoogde resultaten: - Onderzoek naar mogelijk inhoudelijke samenhang tussen de Operational Guidelines van de Cultuurconventies; uitkomsten worden gedeeld met Nationale UNESCO Commissies en het UNESCO Secretariaat in Parijs. (medio 2015) 16

17 III. Versterking netwerk; kennisdeling De Nationale UNESCO Commissie zet zich in om op het gebied van Werelderfgoed en Immaterieel erfgoed haar specifieke netwerken te versterken ten behoeve van capaciteitsopbouw en meer bewustwording. Ook de UNESCO scholen spelen hierbij een rol. Werelderfgoed In Nederland zijn veel organisaties actief rond het Werelderfgoed: de negen Werelderfgoedsites in het Koninkrijk der Nederlanden, de Stichting Werelderfgoed.nl, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, het Ministerie van Economische Zaken, de Nationale UNESCO Commissie, provincies, gemeenten en particuliere initiatieven. In het Werelderfgoed Podium, het informatiecentrum over Werelderfgoed in Nederland, wordt de samenwerking tussen de verschillende partijen zichtbaar. De Commissie ziet bij het grote publiek, bij onderwijsinstellingen en ook bij commerciële partijen, met name in de reisbranche, een groeiende belangstelling voor Werelderfgoed en duurzaam toerisme. Zij wil in samenwerking met haar netwerk de kennis bij de betrokken partijen versterken en bewustwording creëren bij het algemene publiek. Beoogde resultaten: - De Commissie geeft in samenwerking met de RCE en de Stichting Werelderfgoed.nl uitleg (indien gewenst training) over de rol van UNESCO alsmede over praktische zaken als logogebruik en dergelijke (doorlopend). - De Commissie participeert samen met de Stichting Werelderfgoed.nl, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en hogschool InHolland (Minor cultuur en toerisme van de opleiding Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs) in de Vakantiebeurs om vakantiegangers en reisorganisaties bewust te maken van duurzaam toerisme en erfgoed (januari 2014).(Zie verder bij Externe Communicatie). Samenwerking Caribisch gebied De Conventies ter bescherming van Immaterieel erfgoed (2003) en Cultureel erfgoed onderwater (2001) zijn van groot belang voor de Caribische gebiedsdelen binnen het Koninkrijk. Op het gebied van capaciteitsopbouw en bewustwording zijn er vanuit Nederland samenwerkingsprojecten gestart met Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba. De Nederlandse overheid heeft via UNESCO budget beschikbaar gesteld voor trainingen en workshops met betrekking tot de bescherming van Immaterieel erfgoed. Het UNESCOveldkantoor in de regio en de Nationale UNESCO Commissies van Curaçao, Aruba en Sint Maarten spelen een belangrijke rol bij de uitvoering. Aan de Nederlandse Commissie is gevraagd ook actief te participeren vanwege haar inhoudelijke kennis en netwerk. Zij fungeert als het aanspreekpunt voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Mede naar aanleiding van het advies van de Nationale UNESCO Commissie met betrekking tot de Conventie Cultureel erfgoed onderwater onderzoekt de Nederlandse overheid de stappen voor ratificatie van deze 2001 Conventie. Curaçao, Aruba en Sint Maarten zullen eigenstandig onderzoek doen naar de implicaties van ratificatie en implementatie van het verdrag. Bij dit proces zijn diverse organisaties en experts betrokken. Afstemming en samenwerking tussen de Koninkrijksdelen is essentieel. De Nationale UNESCO Commissies spelen een belangrijke rol bij 17

18 het bijeenbrengen en delen van kennis, en bij het creëren van bewustwording van het belang van bescherming van cultureel erfgoed onderwater. Beide activiteiten zullen zorgvuldig worden afgestemd met het project Evidence-based heritage policies for inclusive societies (zie hoofdstuk Wetenschap). Beoogde resultaten: - inzet van expertise en van het professionele netwerk als bijdrage aan het capaciteitsprogramma Immaterieel erfgoed in het Caribisch gebied (januari december 2015); - inrichting van een (digitale) overlegstructuur die voor het gehele Koninkrijk als platform kan dienen met betrekking tot capaciteitsopbouw en bewustwording rond de UNESCO- Cultuurconventies (medio 2015 gereed). 18

19 COMMUNICATIE & INFORMATIE Inleiding Veel van wat UNESCO tot stand wil brengen op het gebied van cultuur, onderwijs en wetenschap loopt via digitale kanalen, en dat niet alleen in het westen, maar in toenemende mate ook in het mondiale zuiden. Betrouwbare informatie is een belangrijke voorwaarde voor duurzame ontwikkeling in alle landen. De baten van optimale toegang tot informatie zijn universeel, en het probleem om digitale informatie langdurig beschikbaar en interpretabel te houden speelt over de hele wereld. In de voorbereiding van UNESCO s nieuwe meerjarenprogramma s is veel aandacht besteed aan een goede interactie tussen de verschillende Major Programs, omdat Open Access, Open Education en digitale duurzaamheid van groot belang zijn voor onderwijs, wetenschap en cultuur. Het Communicatie- en Informatie Programma verkeert echter in een moeilijke positie als gevolg van de financiële problemen waarmee UNESCO te maken heeft. Gezien het belang van de C&Iagenda zullen Nationale Commissies juist daarom een krachtige rol moeten spelen bij de uitvoering van dit onderdeel van UNESCO s meerjarenplannen. Instemming van en afstemming met het Secretariaat is daarbij essentieel, maar actieve deelname vanuit Parijs of de veldkantoren kan niet altijd worden gegarandeerd. Vrijheid van meningsuiting en vrije journalistiek Nederland is in de periode lid van de Intergouvernementele Raad van het International Programme for the Development of Communication (IPDC) en vindt dit programma, het platform dat de meeste UNESCO-activiteiten rond vrijheid van meningsuiting organiseert, bijzonder belangrijk. Er is een duidelijke overlap tussen IPDC en het werk van de door Nederland geïnitieerde Freedom Online Coalition. Tijdens de Algemene Conferentie van 2013 heeft de Minister van OCW de noodzaak van UNESCO s werk voor de veiligheid van journalisten nogmaals benadrukt. (Zie in dit verband ook thema Post Conflict & Post Disaster). De Commissie deelt het standpunt van de Nederlandse regering en zal actief bijdragen aan de verdere versterking van dit programma. Voor de 29 ste Raadsvergadering van het IPDC zal zij samen met experts uit de academische wereld en van relevante NGO s een advies opstellen voor de Nederlandse inbreng in deze vergadering. Het IPDC Secretariaat heeft de Nederlandse IPDC-werkgroep in 2013 gevraagd om assistentie te verlenen bij het oplossen van enkele juridische vragen waarmee het IPDC worstelt, zoals de definitie van journalist in de huidige tijd, waarin zoveel nieuws de wereld via bloggers en andere ongeaccrediteerden bereikt, of de vraag naar de mogelijkheid om de VN-resolutie over de positie van journalisten in oorlogstijd te verbreden naar conflictsituaties die geen oorlog zijn in traditionele zin. De IPDC-werkgroep zal zich in samenspraak met het IPDC- Secretariaat en de Nederlandse zetelhouder in de Raad over een of enkele van deze kwesties buigen en indien mogelijk de resultaten voorleggen in bovengenoemde Raadsvergadering. Bij dit werk zullen de resultaten van de Raad van Europa op deze gebieden worden meegenomen. In 2015 zal de Werkgroep zich richten op de vraag hoe dergelijke juridische kwesties in de journalistenopleidingen behandeld worden. Hiervoor zal in 2014 begonnen met het versterken van de Werkgroep. 19

20 Beoogd resultaat: - Discussiestuk over juridische kwestie(s) (najaar 2014) - Aandacht voor deze kwesties in de opleidingen journalistiek (2015) - Advies aan Nederlandse overheid ten behoeve van 29 e raadsvergadering IPDC (najaar 2014) Digital Roadmap In vervolg op de UNESCO-conferentie The Memory of the World in the digital age: digitisation and preservation in Vancouver (september 2013) is tijdens een internationale bijeenkomst in Den Haag (december 2013) besloten dat UNESCO in 2014 van start gaat met de Digital Roadmap, een internationaal platform waar overheden, industrie en bewaarinstellingen in de brede zin, ook wetenschappelijke datarepositoria omvattend gezamenlijk zullen werken aan het oplossen van problemen rond digitale duurzaamheid, en daardoor meer inzicht zullen krijgen in de verschillende zienswijzen en belangen die deze stakeholders hebben. De Haagse bijeenkomst werd georganiseerd samen met het UNESCO Secretariaat, IFLA, ICA, Nationaal Archief, het Ministerie van OCW, Stichting DEN, Liber en de Koninklijke Bibliotheek. Dit organiserend comité zal worden uitgebouwd tot een Digital Preservation Board onder de aegis van UNESCO. De uitgangspunten van waaruit de Roadmap verder zal worden ingevuld zijn (a) selectie; (b) verantwoordelijkheid en (c) acties vanuit die (veranderende) verantwoordelijkheden. De Commissie zal in het komende twee jaar de coördinatie van dit platform continuëren. Zij verzorgt het secretariaat van de Digital Roadmap en beheert de door het Ministerie van OCW verleende subsidie. Speciale zorg zal gegeven worden aan het betrokken houden van het UNESCO Secretariaat en het verder mobiliseren van industriepartners. De bijeenkomsten zullen georganiseerd worden in het kader van bestaande mondiale congressen, zoals de vergaderingen van ICA, IFLA of de Research data Alliance (RDA), of tijdens Memory of the World congressen. Voor het identificeren van te behandelen vraagstukken en de oplossing ervan kunnen studieopdrachten worden uitgezet. Het netwerk van meewerkende Nationale UNESCOcommissies zal worden uitgebreid, ook met het oog op de continuïteit na Ook zal gezocht worden naar mogelijkheden om de problematiek van de bewaarinstellingen te agenderen in de conferenties van de industrie. Beoogd resultaat: - organisatie van het Digital Roadmap project in 2014 en 2015, waarbij de digital roadmap nader wordt gepreciseerd, en in vervolgbijeenkomsten een start wordt gemaakt met het werken aan oplossingen voor een of meer geselecteerde kwesties waarin industrie, bewaarinstellingen en overheden alle drie een rol te vervullen hebben. De deelname vanuit industrie en andere Nationale UNESCO Commissies wordt versterkt. Memory of the World De Commissie heeft in de Nederlandse overheid geadviseerd over de voornemens voor een juridisch instrument voor documentair erfgoed. Op de Algemene Conferentie van 2013 is besloten dat in 2015 een concept instrument gereed moet zijn. De Commissie zal op basis van de eerdere adviezen Nederlandse deelnemers aan expertmeetings ondersteunen en de overheid adviseren wanneer de Aanbeveling in de Uitvoerende Raad besproken wordt. 20

Werkprogramma 2016-2017

Werkprogramma 2016-2017 Werkprogramma 2016-2017 Vooraf Het werkprogramma geeft in hoofdlijnen aan wat de Nationale UNESCO Commissie in 2016 en 2017 gaat doen. Daarvoor wordt eerst het kader geschetst, met de missie en de visie

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 482 Cultuursubsidies Nr. 92 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

Nadere informatie

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting 1 1. Inleiding In 2014 was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. In 2014-2018 wordt wereldwijd stilgestaan bij de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 10 april 2001 VOORLOPIGE VERSIE 2000/2243(COS) ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bladnummer 1 Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bijlage 4 Preambule 1. Het hbo-kunstvakonderwijs streeft naar een goede afstemming van de opleidingen op de beroepspraktijk

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Periodieke Rapportage Werelderfgoed. Actieplan 2015-2022. Piet Geleyns / Onroerend Erfgoed Dré van Marrewijk / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Periodieke Rapportage Werelderfgoed. Actieplan 2015-2022. Piet Geleyns / Onroerend Erfgoed Dré van Marrewijk / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Periodieke Rapportage Werelderfgoed Actieplan 2015-2022 Piet Geleyns / Onroerend Erfgoed Dré van Marrewijk / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Periodieke rapportage Basis in Werelderfgoedverdrag (art.

Nadere informatie

http://keyconet.eun.org

http://keyconet.eun.org Europees Beleidsnetwerk met betrekking tot Sleutelcompetenties in het onderwijs http://keyconet.eun.org it her Health & Consumers Santé & Consommateurs Over het KeyCoNet project KeyCoNet (2012-14) is een

Nadere informatie

Digitale cultuur als continuüm

Digitale cultuur als continuüm Digitale cultuur als continuüm Samenvatting Activiteitenplan 2017-2020 Stichting Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) Den Haag, 31 januari 2016 1/5 1. Vooraf Deze samenvatting is gebaseerd op de subsidieaanvraag

Nadere informatie

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Koos van Dijken Platform31 6-2014 - Rotterdam, 17- Inleiding Beleidsontwikkeling Het Reference

Nadere informatie

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Het Huis voor democratie en rechtsstaat is een nog op te richten instelling. Het Huis wil kennis van burgers over onze

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Feiten New York 13 december 2006 Verdrag + Optioneel Protocol (rechtsbescherming)

Nadere informatie

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bladnummer 1 Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Preambule 1. Het hbo-kunstvakonderwijs streeft naar een goede afstemming van de opleidingen op de beroepspraktijk

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 De Colleges van Bestuur van: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 de Erasmus Universiteit Rotterdam; de Radboud Universiteit Nijmegen; de Rijksuniversiteit Groningen;

Nadere informatie

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN:

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: Verklaring van de Ministers van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek Inleiding DE NEDERLANDS-FRANSE BILATERALE

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in?

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in? Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting In de 21 ste eeuw is de invloed van ruimtevaartactiviteiten op de wereldgemeenschap, economie, cultuur, milieu, etcetera steeds groter geworden. Ieder land dient

Nadere informatie

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT Aanbeveling... 2 Advies... 2 Algemeen commentaar... 2 Beleidsdocument... 3 Besluit... 3 Decreet... 3 Europees besluit... 3 Grondwet... 3 Koninklijk besluit... 3 Mededeling...

Nadere informatie

Algemeen profiel bestuurskandidaat

Algemeen profiel bestuurskandidaat Algemeen profiel bestuurskandidaat Ieder bestuurslid heeft functiespecifieke taken. Daarnaast vervult hij taken in het algemeen belang van de afdeling of de regio. Elk bestuurslid is in die optiek bijvoorbeeld

Nadere informatie

CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio)

CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio) CONVENANT VSV 2012-2015 (naam regio) Convenant tussen de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de RMCcontactgemeente van de RMC-regio ( ) en onderstaande onderwijsinstellingen inzake het terugdringen

Nadere informatie

Nota Universiteitsraad

Nota Universiteitsraad Nota Universiteitsraad UR nummer 15.087 n.v.t. Corsanummer Aan : Universiteitsraad Van : Voorzitter Taskforce medezeggenschap Opsteller : Drs. F. Toppen Onderwerp : Startnotitie taskforce medezeggenschap

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Medewerker bureau buitenland

Medewerker bureau buitenland Medewerker bureau buitenland Doel Ontwikkelen en beheren van mobiliteit- en beurzenprogramma s en samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen op het gebied van uitwisseling en/of ontwikkelingssamenwerking,

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie PROJECT PLAN Contact across Cultures - DigiHouse Introductie Vanuit de stichting Contact across Cultures willen wij graag het project DigiHouse opzetten. Dit project is ontstaan vanuit onze deelname aan

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten 7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten Opdrachtgever OCW Projectaannemer SBB Projectleider Nog te bevestigen Contactpersoon Lisette van Loon Start en einde deelproject Fase 1: juni 2012

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 6.11.2006 COM(2006) 661 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ

Nadere informatie

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk:

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk: EUROPESE INHOUD IN WERELDWIJDE NETWERKEN COÖRDINATIEMECHANISMEN VOOR DIGITALISATIEPROGRAMMA'S DE BEGINSELEN VAN LUND: CONCLUSIES VAN DE VERGADERING VAN DESKUNDIGEN, LUND, SWEDEN, 4 APRIL 2001 Het eeurope

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Met het Global Water Partnership en ontwikkelingsbanken zijn afgelopen jaar nieuwe afspraken gemaakt.

Met het Global Water Partnership en ontwikkelingsbanken zijn afgelopen jaar nieuwe afspraken gemaakt. ---Speech 6 januari 2012--- Toespraak van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, Ben Knapen, bij Deltares op 9 januari 2012 te Delft (gesproken woord geldt) Dames en heren, Vandaag stuur ik de brief

Nadere informatie

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording gemeente Eindhoven Raadsnummer 14R6043 Inboeknummer 14bst01553 Beslisdatum B&W 21 oktober 2014 Dossiernummer 14.43.151 Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording Inleiding In het coalitieakkoord

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG.. Internationaal Beleid Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING BTC INFOCYCLUS

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING BTC INFOCYCLUS KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING BTC INFOCYCLUS PLATFORM KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Oprichting: 2007 naar aanleiding van wetswijziging Leden: NGO s, BTC, Experten, Doelstelling:

Nadere informatie

Workshop over ecologische verbindingszones in het. Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi

Workshop over ecologische verbindingszones in het. Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi Workshop over ecologische verbindingszones in het Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi Biodiversiteitsdoelstellingen te stroomlijnen ONTWERP ACTIEPLAN Voorwoord:

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 180 Besluit van 8 april 2014 tot wijziging van het Besluit Nationale Unesco Commissie inzake de nieuwe Koninkrijksverhoudingen, de uitvoeringspraktijk

Nadere informatie

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met:

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: Executive MBA Service management Onderwijs Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: De wereld waarin

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 april 2000 (17.04) (OR. en) 7316/00 LIMITE EUROPOL 4 NOTA van: Europol aan: de Groep Europol nr. vorig doc.: 5845/00 EUROPOL 1 + ADD 1 + ADD 2 + ADD 3 Betreft: Artikel

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad.

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad. Ruimte voor kunst en cultuur in de Randstad Doel De Minister van OCW en de wethouders Kunst en Cultuur van Amsterdam/Rotterdam/Den Haag en Utrecht stellen zich ten doel de internationale betekenis en concurrentiepositie

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Geachte leden van de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Aan de leden van de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 9 april 2015, Amsterdam Geachte leden van de Vaste commissie voor

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

Communiceren en Improviseren. Omgaan met dynamiek en complexiteit bij de ontwikkeling en implementatie van een gezondheidsinterventie W.M.A.

Communiceren en Improviseren. Omgaan met dynamiek en complexiteit bij de ontwikkeling en implementatie van een gezondheidsinterventie W.M.A. Communiceren en Improviseren. Omgaan met dynamiek en complexiteit bij de ontwikkeling en implementatie van een gezondheidsinterventie W.M.A. ter Haar Samenvatting In dit proefschrift is de aard en het

Nadere informatie

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom Den Haag Ons kenmerk 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Onderwerp Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon Bijlage(n) geen Geachte heer Van

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018

VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018 VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018 VELOV, de beroepsvereniging voor lerarenopleiders in Vlaanderen, beoogt de ondersteuning van lerarenopleiders aan universiteiten, hogescholen, en centra voor volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 172 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 4 maart 2016 De vaste commissie voor Onderwijs,

Nadere informatie

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement no 612789 RICHES Renewal, Innovation

Nadere informatie

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR De Argentijnse Republiek, de Federatieve Republiek Brazilië, de Republiek Paraguay, de Republiek ten oosten van de Uruguay, de

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie economische en monetaire zaken. MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005

EUROPEES PARLEMENT. Commissie economische en monetaire zaken. MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005 EUROPEES PARLEMENT 2004 ««««««««««««2009 Commissie economische en monetaire zaken MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005 Betreft: Bijdrage van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Bijgevoegd vindt u de bijdrage

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be Europees Instituut voor Onderzoek over de Mediterrane en Euro-Arabische Samenwerking www.medea.be V O O R S T E L L I N G Voor Europa is de samenwerking met haar naaste buren de Arabische en Mediterrane

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie

Nadere informatie

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling Driedaagse Leergang Kennisintensieve beleidsontwikkeling 6, 13 en 20 juni 2014 Den Haag Doelstellingen en doelgroep De doelgroep bestaat uit beleidsmedewerkers/stafmedewerkers bij beleidsinstanties (nationaal,

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Personen met een handicap hebben gelijke rechten

Personen met een handicap hebben gelijke rechten Personen met een handicap hebben gelijke rechten De Europese strategie voor personen met een handicap 2010-2020 Europese Commissie Gelijke rechten, gelijke kansen Europese toegevoegde waarde Circa 80 miljoen

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 -----------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.917 ----------------------------- Zitting van dinsdag 25 november 2014 ----------------------------------------------------- Nationaal profiel voor veiligheid en gezondheid op het werk

Nadere informatie

Functiebeschrijving Manager Kwaliteitsbeleid

Functiebeschrijving Manager Kwaliteitsbeleid Functiebeschrijving Manager Kwaliteitsbeleid Binnen O2A5 staat een belangrijke verandering voor de deur, namelijk de invoering van zgn. onderwijsteams. Voor een succesvolle implementatie van deze organisatieverandering

Nadere informatie

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd Subsidie: Bernard van Leer Foundation Inhoud presentatie Onze Klas Mijn Wereld Ontwikkeling:

Nadere informatie

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen 2016-2018 De gezamenlijke (innovatie)agenda Pagina 1 Inhoud Inhoud Aanleiding en opdracht Procesaanpak Uitkomsten Vervolg De

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace EUROPEES PARLEMENT TIJDELIJKE COMMISSIE ECHELON-INTERCEPTIESYSTEEM SECRETARIAAT MEDEDELING TEN BEHOEVE VAN DE LEDEN De leden treffen als aanhangsel een document aan met de titel Recht en Criminaliteit

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 7.6.2006 COM(2006) 275 definitief Deel I MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN

Nadere informatie

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving Courtesy Vertaling Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC Taakomschrijving Achtergrond Tegen het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de wereldwijde opwarming van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 1. Aanleiding voor het evaluatiekader Zoals overeengekomen in de bestuurlijke afspraak die ten grondslag ligt aan de regeling Cultuureducatie

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Hartelijk welkom, strategie bijeenkomst duurzaam toerisme Werelderfgoed Waddenzee

Hartelijk welkom, strategie bijeenkomst duurzaam toerisme Werelderfgoed Waddenzee Hartelijk welkom, strategie bijeenkomst duurzaam toerisme Werelderfgoed Waddenzee Werelderfgoed Waddenzee El 2 Natuur Werelderfgoed Waddenzee June 2009: Inschrijving Duits-Ndl Waddenzee Opdracht hierbij

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Strategie en structuur IBT

Strategie en structuur IBT Strategie en structuur IBT Datum: Augustus 2014 De werkgroep Interbestuurlijke Trainees (IBT) brengt trainees van verschillende overheidslagen bij elkaar en laat deze over actuele onderwerpen nadenken,

Nadere informatie

De rechten van de mens

De rechten van de mens A 342286 Paul Morren De rechten van de mens Vereniging voor de Verenigde Naties Brussel ÖQÏÏM -Apeldoorn Inhoud Voorwoord Mare Bossuyt 9 Deel I: De rechten van de mens: waarover gaat het? 13 1. Het concept

Nadere informatie