VII. Inhoud. Algemeen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VII. Inhoud. Algemeen"

Transcriptie

1 VII Inhoud I Algemeen 1 Kanker, diagnostiek en stadiëring Inleiding Geschiedenis van kanker Epidemiologie en etiologie Preventie en het ontstaan van kanker Tumorgroei Carcinogenese Neoplasie Indeling van kanker Diagnostiek Performancestatus Primaire, secundaire en tertiaire preventie Bronnen Oncogenetica Inleiding Basisbegrippen Genetisch onderzoek Erfelijkheidsonderzoek Mamma- en/of ovariumcarcinoom Colorectaalcarcinoom Melanomen Prostaatcarcinoom Overige erfelijke tumoren Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Psychosociale zorg rondom erfelijkheid van kanker Bronnen Klinisch wetenschappelijk onderzoek Inleiding Begripsverheldering Ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel en de fases van onderzoek Uitvoering van een klinisch onderzoek met geneesmiddelen: de praktijk De (research)verpleegkundige en onderzoek Bronnen Verpleegkundige methodiek Inleiding Patroon 1: Gezondheidsbeleving- en instandhouding Patroon 2: Voedings- en stofwisselingspatroon Patroon 3: Uitscheidingspatroon Patroon 4: Activiteitenpatroon Patroon 5: Slaap- en rustpatroon

2 VIII Inhoud 4.7 Patroon 6: Zelfbelevingspatroon Patroon 7: Cognitie en waarneming Patroon 8: Rollen en relaties Patroon 9: Seksualiteit en voortplanting Patroon 10: Stressverwerking Patroon 11: Waarden en levensovertuigingen Bronnen Organisatie van de oncologische zorg Inleiding Kwaliteit van de zorg Financiering van de zorg De ontwikkelingen binnen het beroep oncologieverpleegkundige Bronnen II Behandelingen 6 Chirurgie Inleiding Technieken Therapiekeuze en toepassing Complicaties Toekomstige ontwikkelingen Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Bronnen Radiotherapie Inleiding Ioniserende straling Uitwendige bestraling Inwendige bestraling met gesloten bronnen Stralingshygiëne Bronnen Chemotherapie Inleiding Cytostatica in historisch perspectief Werkingsprincipe Soorten cytostatica Farmacologie Combinaties van cytostatica Doeleinden van het gebruik van cytostatica Berekening en bereiding Veilig werken met cytostatica Toedieningsvormen Bijwerkingen van cytostatica Voorlichting en begeleiding Bronnen

3 Inhoud IX 9 Hormonale therapie Inleiding Geschiedenis Werking Soorten Therapiekeuze en toepassing Bereiding en toediening Bijwerkingen Toekomstige ontwikkelingen Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Bronnen Immuno- en targeted therapie Inleiding Genetica Immunologie Het immuunsysteem De immuunrespons Relatie tussen immuunsysteem en kanker Immunotherapie Monoklonale antilichamen Targeted therapies Ontwikkelingen Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Bronnen Radionuclidetherapie Inleiding Radionucliden en dosering Toepassingen Stralingshygiëne Calamiteiten Leefregels na behandeling Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Bronnen Complementaire en alternatieve behandelmethoden (CAM s) Inleiding Omvang van het gebruik van CAM s bij kanker Achtergrond van het gebruik van CAM Motieven Ervaringen met CAM Aandachtspunten voor de verpleegkundige Vormen van CAM Discussie Bronnen

4 X Inhoud 13 Palliatieve zorg Inleiding Definitie Geschiedenis van de palliatieve zorg Organisatie van palliatieve zorg Rol en taken van de verpleegkundige Fases van palliatieve zorg Nazorg en rouwverwerking Bronnen III Specifieke oncologie 14 Bot- en wekedelenoncologie Inleiding Bottumoren Maligne tumoren van de weke delen Bronnen Dermatologische oncologie Inleiding Epidemiologie en etiologie Preventie Basaalcelcarcinoom Plaveiselcelcarcinoom Melanoom Merkelcelcarcinoom Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Gastro-intestinale oncologie Inleiding Oesofaguscarcinoom Maagcarcinoom Pancreas- en periampullair carcinoom Hepatocellulair carcinoom (HCC) Galblaascarcinoom Galwegcarcinoom Dunnedarmcarcinoom Colorectaal carcinoom Rectumcarcinoom Behandeling van colorectale lever,- long- en peritoneale metastasen Stoma-, wond- en incontinentiezorg Appendixcarcinoom Anuscarcinoom Neuro-endocriene tumoren van het gastro-enteropancreatisch traject Gastro-intestinale stromaceltumoren (GIST) Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen

5 Inhoud XI 17 Gynaecologische oncologie Inleiding Cervixcarcinoom Endometriumcarcinoom Epitheliaal ovariumcarcinoom Vulvacarcinoom Algemene zorgproblematiek en mogelijke interventies op het gebied van gynaecologische oncologie Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Hematologische oncologie Inleiding Leukemie Het maligne lymfoom Multipel myeloom Stamceltransplantatie Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Hoofd-halsoncologie Inleiding Algemeen Mondholtecarcinoom Orofarynxcarcinoom Nasofarynxcarcinoom Hypofarynxcarcinoom Larynxcarcinoom Neus-/neusbijholtecarcinoom Speekselkliercarcinoom Halskliermetastasen Tweede primair carcinoom Recente therapeutische ontwikkelingen Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Mammacarcinoom Inleiding Epidemiologie en etiologie Preventie Symptomatologie Diagnostiek en stadiëring Behandeling Prognose en follow-up Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen

6 XII Inhoud 21 Neuro-oncologie Inleiding Hersentumoren Symptoombehandeling Wanneer behandeling niet (meer) mogelijk is Begeleiding van patiënten met hersentumoren Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Pulmonale oncologie Inleiding Epidemiologie en etiologie Preventie Symptomatologie Diagnostiek en stadiëring Behandeling van NSCLC Behandeling kleincellig longcarcinoom (SCLC) Mesothelioom Specifieke zorgproblematiek en mogelijke interventies bij longcarcinoom en mesothelioom Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Urologische oncologie Inleiding Prostaatcarcinoom Blaascarcinoom Niercelcarcinoom Nefroblastoom of wilmstumor Testiscarcinoom Peniscarcinoom Lotgenotencontact en patiëntenverenigingen Bronnen Leeftijdspecifieke oncologische zorg Inleiding Incidentie kanker per leeftijdsfase Leeftijdspecifieke oncologische zorg voor kinderen (0 tot en met 17 jaar) Leeftijdspecifieke oncologische zorg voor AYA s (18-35 jaar) Leeftijdspecifieke oncologische zorg voor ouderen (70 jaar en ouder) Bronnen Transculturele en spirituele zorg Inleiding Metaforen van ziekte en kanker Individuele culturele competentie Beleidsmatige culturele competentie Ontwikkelen culturele competentie

7 Inhoud XIII 25.6 Biologische variaties Spirituele aspecten De cultuur van de zorgverlener Transculturele anamnese Bronnen Interactieve vaardigheden Inleiding Luisteren: geen sluitpost maar een kernactiviteit Begin met ontmoeten Aanwezigheid als bron van steun Als verpleegkundige deelgenoot zijn Momenten van ontreddering Helpen de touwtjes in handen te houden De verpleegkundige als pleitbezorger Oplossingsgerichte zorg Persoonlijke veerkracht Tot slot Bronnen Personalia Register

8

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN NEDERLANDSE VERENIGING voor ONCOLOGIE ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN De Oncologiedagen worden georganiseerd door: NVvO, NKI-AVL en ERASMUS MC 1. Larynx- en hypofarynxafwijkingen 09-05-1970 2. Hormonen en

Nadere informatie

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied van de

Nadere informatie

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG Wat is het beste voor de patiënt? Carla M.L. van Herpen, internist-oncoloog 14-10-2014 Nazorg en controle na kanker EXPERTISE Wat wil de patiënt?

Nadere informatie

Postgraduaat Voeding en Oncologie

Postgraduaat Voeding en Oncologie Postgraduaat Voeding en Oncologie Opleidingsprogramma: 21 SP OPO: De fundamentele aspecten van kanker en kankerbehandeling : 3 SP 1. Inhoud Fundamentele aspecten van kanker, kankerbehandeling en voedingsinterventies

Nadere informatie

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8 Inhoud Woord vooraf 1 2 Redactionele verantwoording 1 3 Redactie 1 7 Auteurs 1 8 1 De verpleegkundige in het algemeen ziekenhuis 1 9 1.1 Inleiding 1 9 1.2 Wat is specifieke ziekenhuiszorg? 2 0 1.2.1 Het

Nadere informatie

Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers. Het oncologie formularium

Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers. Het oncologie formularium Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers Het oncologie formularium Onder redactie van: Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers Het oncologie formularium Een praktische leidraad tweede, geheel herziene

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding Colorectaal carcinoom Lynchsyndroom 41

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding Colorectaal carcinoom Lynchsyndroom 41 Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 1 Klinische en moleculaire diagnose 13 2 Sporadisch, familiair en erfelijk 19 3 Het risico op kanker 21 4 DNA-diagnostiek 22 4.1 Next generation sequencing 23 4.2 Variants

Nadere informatie

Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen

Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen 05-03-2014 1 Inhoudsopgave 1 Verklaring coderingen... 4 2 SONCOS - NVvH kwaliteitsnormen - Uitvraag 2014... 5 2.1 ALGEMENE DEEL... 5 2.2 MAMMACARCINOOM...

Nadere informatie

KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014. DICA transparantieportaal Structuurindicatoren. Versie 2015.5

KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014. DICA transparantieportaal Structuurindicatoren. Versie 2015.5 KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014 DICA transparantieportaal Structuurindicatoren 1 Inhoudsopgave 1 Documenthistorie... 4 2 Verklaring coderingen... 5 3 ONCOLOGIE - Uitvraag over 2014... 6 3.1 ALGEMENE

Nadere informatie

Instantiegegevens. Vragenlijst informatie. Overzicht vragenlijst. Gegenereerd op: :46:04. St. Ziekenhuis Rijnstate Adres: Postbus 9555

Instantiegegevens. Vragenlijst informatie. Overzicht vragenlijst. Gegenereerd op: :46:04. St. Ziekenhuis Rijnstate Adres: Postbus 9555 Gegenereerd op: 28-6-2013 17:46:04 Instantiegegevens Naam: St. Ziekenhuis Rijnstate Adres: Postbus 9555 Postcode: 6800TA Plaats: ARNHEM AGB: 06010535 Vragenlijst informatie Naam vragenlijst: SONCOS normen

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

BASISPRINCIPES VAN KANKER

BASISPRINCIPES VAN KANKER BASISPRINCIPES VAN KANKER Prof.dr. D.J. Ruiter Afdeling Pathologie Cursus Introductie in de Fundamentele en Klinische Oncologie HET BEGRIP KANKER? a.alle gezwelgroei b.alle kwaadaardige gezwelgroei c.alle

Nadere informatie

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016 Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016 Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie, oncogenese en kankerzorg Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie Deel van de geneeskunde dat kanker bestudeert en probeert te genezen Medische wetenschap

Nadere informatie

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Alkmaar Medisch Centrum Alkmaar T.G.M.van Benthem M.C.G. de Vroome 4 september 2013

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Alkmaar Medisch Centrum Alkmaar T.G.M.van Benthem M.C.G. de Vroome 4 september 2013 zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Alkmaar Medisch Centrum Alkmaar Adviseur IKNL Hoofdinvuller Publicatiedatum T.G.M.van Benthem M.C.G. de Vroome 4 september 2013 Disclaimer Deze rapportage

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." + "

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22 Inhoud Woord vooraf 14 Redactionele verantwoording 16 Redactie 20 Auteurs 22 1 Ademhaling 24 1.1 COPD 24 1.1.1 Inleiding 24 1.1.2 COPD en longemfyseem 25 1.1.3 Behandeling van COPD 29 1.1.4 Multidisciplinaire

Nadere informatie

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Dr. M.E. Hamaker Klinisch geriater mhamaker@diakhuis.nl Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek GezondheidsZorg met een Ziel

artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek GezondheidsZorg met een Ziel i artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek 2e editie 2010 GezondheidsZorg met een Ziel Kunstschilder Fons Roggeman: Kankercellen, 100 x 150 cm, uit Kankercyclus -

Nadere informatie

Richtlijn voor richtlijnen in het ONCOLINE format

Richtlijn voor richtlijnen in het ONCOLINE format Richtlijn voor richtlijnen in het ONCOLINE format Tumorwerkgroep: Datum vaststellen: Datum revisie: ALGEMEEN Twee tot drie korte zinnen over epidemiologie en behandeling. Voor de landelijke richtlijnen

Nadere informatie

Inleiding DE VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDINGEN

Inleiding DE VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDINGEN DE VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDINGEN Inleiding In de Nederlandse gezondheidszorg werken vele verpleegkundigen in specifieke deelgebieden of met specifieke patiëntengroepen. Voor een aantal van deze deelgebieden

Nadere informatie

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 10 e Post O.N.S. Meeting Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 1 BIOMARKERS, PERSONALISED MEDICINE EN (BIOBANKING) 2 Indeling: Definitie Geschiedenis Plaats in diagnostiek en therapie

Nadere informatie

Inhoud. A Algemene aspecten 1

Inhoud. A Algemene aspecten 1 V Inhoud Lijst van auteurs XI Woord vooraf XV A Algemene aspecten 1 1 Fundamentele aspecten van kanker 3 F.T. Bosman, J.H.J.M. van Krieken 1.1 Inleiding 3 1.2 Kenmerken van gezwelgroei 3 1.3 Klinische

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND SONCOS NORMERINGRAPPORT 2 Februari 2014 5 Inhoudsopgave 1. Introductie 2 2. Algemene voorwaarden voor oncologische zorg 3 Informatie en organisatie

Nadere informatie

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg

Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg Hersenmetastasen (HM) + Introductie + Enkele cijfers. + Wanneer denken we aan HM? + Behandeling van HM (Landelijke

Nadere informatie

Inhoud. 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1

Inhoud. 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1 IX Inhoud 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1 1 Anatomie en fysiologie van het bewegingsstelsel 2 1.1 Inleiding 2 1.2 Botten 2 1.3 Spierweefsel 3 2 Zorgvragers met gewrichtsaandoeningen

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND 1. Introductie Dit document is opgesteld door SONCOS (Stichting ONCOlogische Samenwerking), het samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Vereniging

Nadere informatie

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Tumoren van centrale zenuwstelsel. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Tumoren van centrale zenuwstelsel Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Metastasen van tumoren van elders In de parenchym van de hersenen In hersenvliezen: leptomeningeale

Nadere informatie

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014 Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen Versie juli 2014 VGZ kiest voor kwaliteit VGZ staat voor zorg van goede medische kwaliteit, die klantvriendelijk en

Nadere informatie

Oncologie en Fysiotherapie

Oncologie en Fysiotherapie Oncologie en Fysiotherapie Voorprogramma Regionale Ledenvergadering RGF Maasvallei Hub Dautzenberg & Piet Slangen, 19 mei 2010 Wat gebeurt er achter de schermen. Wat gebeurt er voor de schermen. IKL IKL-

Nadere informatie

Deskundigheidsgebied en Eindtermen

Deskundigheidsgebied en Eindtermen Deskundigheidsgebied en Eindtermen Opleidingseisen van de opleiding tot oncologieverpleegkundige Datum 1 september 2016 Versie 1.1 Auteur Opleidingscommissie Oncologieverpleegkundige Beheerder document

Nadere informatie

Urogenitale maligniteiten. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Urogenitale maligniteiten. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Urogenitale maligniteiten Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Urogenitale maligniteiten Adenocarcinomen prostaatcarcinoom niercarcinoom ovariumcarcinoom endometriumcarcinoom

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

OPLEIDING ONCOLOGIE VERPLEEGKUNDIGE

OPLEIDING ONCOLOGIE VERPLEEGKUNDIGE OPLEIDING ONCOLOGIE VERPLEEGKUNDIGE 1. Deskundigheidsgebied van de oncologie verpleegkundige blad 2 van 13 2. Eindtermen voor de opleiding tot oncologie verpleegkundige blad 8 van 13 LRVV Deel 2: Opleiding

Nadere informatie

Afdeling II. Genetische onderzoeken. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer vereist is :

Afdeling II. Genetische onderzoeken. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer vereist is : De RODE markeringen gaan in voege vanaf 01/07/2011 (blz. 4) ART. 33 Afdeling II. Genetische onderzoeken. Art. 33. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer

Nadere informatie

Tweedaagse training voor (oncologie)verpleegkundigen. Gemetastaseerd mamma- en longcarcinoom

Tweedaagse training voor (oncologie)verpleegkundigen. Gemetastaseerd mamma- en longcarcinoom Tweedaagse training voor (oncologie)verpleegkundigen Gemetastaseerd mamma- en longcarcinoom Maandag 14 en dinsdag 15 mei 2012 V&VN Oncologie organiseert op 14 en 15 mei 2012 de tweedaagse training: gemetastaseerd

Nadere informatie

De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..!

De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..! De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..! 7 e Rotterdamse internistendag, 13 november 2014 Monique Bos Internist-oncoloog, Reinier de Graaf Groep, Delft 01-12-2014 1 Disclosures None 01-12-2014

Nadere informatie

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013 Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn Hans Nortier Nazorg Nazorg is een essentieel onderdeel van individuele patiëntenzorg na behandeling voor kanker Nazorg behelst voorlichting, begeleiding, ingaan

Nadere informatie

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is Auteur Soort studie Aantal patiënten Lee 2013 Qurashi Systematic review 1999-2011 Systematic review 1999-2011 Radiotherapie / Chirurgie (meestal gevolgd door ) 377 Conservatief waaronder Inclusiecriteria

Nadere informatie

Huisartsgeneeskundige oncologie

Huisartsgeneeskundige oncologie Huisartsgeneeskundige oncologie Henk van Weert. Screening en diagnostiek 2.2 Behandeling 2.3 Nazorg en follow-up 3.4 De palliatieve fase 4.5 Conclusie 4 Literatuur 5 2 Hoofdstuk Huisartsgeneeskundige oncologie

Nadere informatie

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Hoorn Westfriesgasthuis Harriët Blaauwgeers Annemarie van Dongen 18 oktober 2013

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Hoorn Westfriesgasthuis Harriët Blaauwgeers Annemarie van Dongen 18 oktober 2013 zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Hoorn Westfriesgasthuis Adviseur IKNL Hoofdinvuller Publicatiedatum Harriët Blaauwgeers Annemarie van Dongen 18 oktober 2013 Disclaimer Deze rapportage

Nadere informatie

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Esperanz, samenwerkingsverband oncologie

zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Esperanz, samenwerkingsverband oncologie zicht op normen de impact van normen op uw ziekenhuis Esperanz, samenwerkingsverband oncologie Adviseur IKNL Hoofdinvuller Publicatiedatum Harriët Blaauwgeers Arjan van den Berge 18 oktober 2013 Disclaimer

Nadere informatie

Inhoud. 1 Oudere zorgvragers met een psychische stoornis 1

Inhoud. 1 Oudere zorgvragers met een psychische stoornis 1 IX Inhoud 1 Oudere zorgvragers met een psychische stoornis 1 1 Oudere zorgvragers met een delier 2 1.1 Inleiding 2 1.2 Delier 2 1.2.1 Oorzaken 2 1.2.2 Herkennen van een delier 3 1.2.3 Behandeling 4 1.2.4

Nadere informatie

13-17 maart Programma

13-17 maart Programma 13-17 maart 2016 Programma ZONDAG 13 MAART 2016 18:45 19:15 Pubquiz Chemo gerelateerde onderwerpen Targeted therapies Immunotherapie Chirurgie Pathologie MAANDAG 14 MAART 2016 Tijd Lezingen Spreker(s)

Nadere informatie

Palliatieve radiotherapie

Palliatieve radiotherapie Palliatieve radiotherapie Gemetastaseerd (mamma- en long)carcinoom C.G.M. Gadellaa-van Hooijdonk, AIOS Radiotherapie 12-04-2015 Palliatie - definitie Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit

Nadere informatie

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 Inhoud Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk Auteurs I III 1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 DEEL

Nadere informatie

Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Beschikbare therapieën chirurgie radiotherapie: inwendig of uitwendig,

Nadere informatie

Basisbegrippen Oncologie

Basisbegrippen Oncologie Basisbegrippen Oncologie Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel Van normale naar kankercel Normale cel Van celkern naar

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Oncologische zorg bij ouderen

Oncologische zorg bij ouderen Oncologische zorg bij ouderen Balanceren tussen over- en onderbehandeling Johanneke Portielje, HagaZiekenhuis Kring ouderenzorg AMC & partners 12 juni 2013 mamma carcinoom

Nadere informatie

Tumormarkers. Oncologie in perspectief 16 juni 2016 Cynthia Holterhues AIOS interne geneeskunde

Tumormarkers. Oncologie in perspectief 16 juni 2016 Cynthia Holterhues AIOS interne geneeskunde Tumormarkers Oncologie in perspectief 16 juni 2016 Cynthia Holterhues AIOS interne geneeskunde Inhoudsopgave Wat zijn tumormarkers? Welke tumormarkers horen bij welke kanker? Wanneer is het bepalen van

Nadere informatie

Linda Bröker Just Eekhof. Ontwikkelingen in de oncologie

Linda Bröker Just Eekhof. Ontwikkelingen in de oncologie Linda Bröker Just Eekhof Ontwikkelingen in de oncologie H&W-reeks In deze reeks verschenen eerder: Schatjes zijn het Palliatieve zorg Een bedrieglijke bijbal Kwalitatief onderzoek Onder redactie van: Linda

Nadere informatie

K.B In werking B.S

K.B In werking B.S K.B. 11.9.2016 In werking 1.11.2016 B.S. 27.9.2016 Artikel 33bis GENETISCHE ONDERZOEKEN Wijzigen Invoegen Verwijderen 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen.

Nadere informatie

Q1 Wat is je geslacht?

Q1 Wat is je geslacht? Q1 Wat is je geslacht? Beantwoord: 288 Overgeslagen: 28 man vrouw man vrouw 34,72% 100 65,28% 188 Totaal 288 1 / 22 Q2 Wat is je leeftijd? Beantwoord: 291 Overgeslagen: 25 Leeftijd 0 10 20 30 40 50 60

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary VII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary naar Algemeen 538 Epidemiologie 538 1. Screening 538 2. Diagnostiek 538 2.1 Anamnese

Nadere informatie

Afzonderlijk bij te wonen lesdagen postgraduaat Pediatrie en Neonatologie

Afzonderlijk bij te wonen lesdagen postgraduaat Pediatrie en Neonatologie Afzonderlijk bij te wonen lesdagen postgraduaat Pediatrie en Neonatologie (versie 15/02/2017) Binnen het postgraduaat Pediatrie en Neonatologie worden een aantal lesdagen opengesteld als bijscholingsdag.

Nadere informatie

SONCOS MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND

SONCOS MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND CONCEPT SONCOS NORMERINGRAPPORT 2013 Versie 14 november 2014 SONCOS MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND 1. Introductie Dit is de tweede versie van het SONCOS-normeringdocument.

Nadere informatie

Het project Brielle. Dr. Paul van der Velden, oncoloog Karin Bokelaar, oncologieverpleegkundige

Het project Brielle. Dr. Paul van der Velden, oncoloog Karin Bokelaar, oncologieverpleegkundige Het project Brielle Dr. Paul van der Velden, oncoloog Karin Bokelaar, oncologieverpleegkundige Aanleiding 1: Prioriteit zal worden gegeven aan de ontwikkeling van anderhalvelijnszorg waaronder verstaan

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING. (NON) HODGKIN Ziekte en behandeling

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING. (NON) HODGKIN Ziekte en behandeling Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING (NON) HODGKIN 2 Inhoud Ziektebeeld en behandeling...4 Medisch onderzoek...4 Chemotherapie...5 Immunotherapie...6 Radiotherapie...7

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Aan de winnende hand Borstkanker 27 oktober 2015 Welkom! #mclmpa 1 Borstkanker aan de winnende hand Marloes Emous, oncologisch chirurg

Nadere informatie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Informatiebrochure Afdeling Pathologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Indicatiegebieden en bijbehorende Moleculaire Diagnostiek:

Nadere informatie

Welke rol heeft de huisarts in de oncologische ketenzorg?

Welke rol heeft de huisarts in de oncologische ketenzorg? Welke rol heeft de huisarts in de oncologische ketenzorg? Peter van Bommel, huisarts Lidwine Tick, internist hemato-oncoloog Veldhoven, 22 maart 2012 Stellingen ja/nee Stelling 1 De huisarts zou aanwezig

Nadere informatie

Dierenkliniek Goeree Overflakkee

Dierenkliniek Goeree Overflakkee Dierenkliniek Goeree Overflakkee De teksten van onze artikelen worden geschreven aan de hand van wetenschappelijke literatuur, maar ook op basis van onze eigen inzichten en ervaringen. Daarom kan de informatie

Nadere informatie

Mediatheek Zonnesteen Alfabetisch op titel folders Auteur of publicerende

Mediatheek Zonnesteen Alfabetisch op titel folders Auteur of publicerende Mediatheek Zonnesteen Alfabetisch op titel folders Titel Auteur of publicerende Jaartal Categorie Boek/CD/DVD/Video/Tijdschrift/ Artikel/Folder en Omschrijving instantie t Praethuijs www.praethuijs.nl

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

vrijdag 18 maart 2016

vrijdag 18 maart 2016 9 e Nascholing Hematologie voor verpleegkundigen en andere disciplines PROGRAMMA vrijdag 18 maart 2016 Locatie: Onderwijscentrum Erasmus MC Dr. Molewaterplein 50 3015 GE Rotterdam Inlichtingen: Mevrouw

Nadere informatie

Uitgezaaid melanoom, wat nu?

Uitgezaaid melanoom, wat nu? Uitgezaaid melanoom, wat nu? U hebt een melanoom in het stadium III of stadium IV. Wat kunt u verwachten? Waar moet u op letten? Welke behandelingen zijn mogelijk? Deze folder geeft u informatie zodat

Nadere informatie

Het Oncologie Formularium

Het Oncologie Formularium Het Oncologie Formularium Het Oncologie Formularium een praktische leidraad onder redactie van dr. ir. J.J.M. van der Hoeven, prof. dr. D.T.Th. Wagener, drs. J.Ph. Dalmeijer met medewerking van drs. M.H.M.E.

Nadere informatie

Oncologie. Longkanker, wat nu?

Oncologie. Longkanker, wat nu? Oncologie Longkanker, wat nu? Belangrijkste punten van deze folder: Het Groene Hart Ziekenhuis en Medisch Centrum Haaglanden (MCH)-Bronovo werken nauw samen op het gebied van longkanker. Dat doen we door

Nadere informatie

Big trouble? Het Big 5 palet. Het Big 5 palet. Gevolgen overgewicht breder dan Big 5. Overgewicht. Relatie tussen overgewicht, diabetes, kanker

Big trouble? Het Big 5 palet. Het Big 5 palet. Gevolgen overgewicht breder dan Big 5. Overgewicht. Relatie tussen overgewicht, diabetes, kanker Big trouble? Het Big 5 palet Hart- en vaatziekten Astma / COPD Depressie B.H.R. Wolffenbuttel Afd. Endocrinologie & Stofw. ziekten Universitair Medisch Centrum Groningen Welke belangrijke risicofactor

Nadere informatie

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Levensverwachting in jaren Nederlandse bevolking 2007 Leeftijd Mannen Vrouwen

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van premaligne afwijkingen van de bovenste adem- en voedingsweg

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van premaligne afwijkingen van de bovenste adem- en voedingsweg V Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van premaligne afwijkingen van de bovenste adem- en voedingsweg naar Algemeen 526 Epidemiologie 527 1. Screening 527 2. Diagnostiek 527 2.1 Anamnese 527 2.2

Nadere informatie

Anamneseformulieren op basis van de gezondheidspatronen van Gordon

Anamneseformulieren op basis van de gezondheidspatronen van Gordon de gezondheidspatronen van Gordon Inhoud Patroon van gezondheidsbeleving en -instandhouding... 2 Voedings- en stofwisselingspatroon... 2 Uitscheidingspatroon... 3 Activiteitenpatroon... 3 Codes voor functieniveau...

Nadere informatie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie Behandelingen bij longkanker inclusief klinische studie immuuntherapie 1 Longkanker Longkanker is niet één ziekte: er bestaan meerdere vormen van longkanker. In deze brochure bespreken we de twee meest

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon:

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: 26-02-2016 Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Belangrijke namen en telefoonnummers 3. Wat is kanker (algemeen) 4. Behandeling

Nadere informatie

NOTA SUBSPECIALISATIE GYNAECOLOGISCHE ONCOLOGIE

NOTA SUBSPECIALISATIE GYNAECOLOGISCHE ONCOLOGIE Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie NOTA'S NOTA SUBSPECIALISATIE GYNAECOLOGISCHE ONCOLOGIE Versie 1.0 Deze nota is niet meer geldig; op dit moment wordt gewerkt aan een herziening Datum

Nadere informatie

zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal

zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal U bent onder behandeling bij het Oncologisch centrum Amsterdam in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG), het Sint Lucas Andreas ziekenhuis (SLAZ) of het BovenIJ

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND

MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND MULTIDISCIPLINAIRE NORMERING ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND SONCOS NORMERINGRAPPORT 3 2015 5 1. Introductie Dit is de derde versie van het SONCOS normeringdocument. In december 2012 is de eerste openbaar

Nadere informatie

Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen

Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen Huub Maas, klinisch geriater TweeSteden ziekenhuis Tilburg IKZ Eindhoven Rotterdam 19-11-2008 Definities Comorbiditeit: bijkomende ziekte(n) naast de index

Nadere informatie

Patiënten Informatie Map (PIM)

Patiënten Informatie Map (PIM) Patiënten Informatie Map (PIM) Uitgezaaid Melanoom Deze Patiënten Informatie Map is eigendom van: Naam: De vinder van deze map wordt dringend verzocht contact op te nemen met de polikliniek chirurgie van

Nadere informatie

Uitgezaaid melanoom Wat nu?

Uitgezaaid melanoom Wat nu? Uitgezaaid melanoom Wat nu? Uitgezaaid melanoom, wat nu? Stadium III melanoom U hebt een melanoom in het stadium III of stadium IV. Wat kunt u verwachten? Waar moet u op letten? Welke behandelingen zijn

Nadere informatie

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Longkanker Nieuwe inzichten en aanpak Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk Met dank aan Diane Paolilli, Elizabeth Waxman en Cynthia Chernecky Cijfers

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE NORMEN ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND Naar een nog betere kwaliteit van behandeling van patiënten met kanker

MULTIDISCIPLINAIRE NORMEN ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND Naar een nog betere kwaliteit van behandeling van patiënten met kanker MULTIDISCIPLINAIRE NORMEN ONCOLOGISCHE ZORG IN NEDERLAND Naar een nog betere kwaliteit van behandeling van patiënten met kanker Patiënten met kanker worden in Nederland volgens een hoge standaard behandeld.

Nadere informatie

Tarieven 2014 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 april 2014

Tarieven 2014 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 april 2014 Tarieven 2014 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 april 2014 DBCzorgproductcode 19999007 6 tot maximaal 28 verpleegligdagen bij Een infectieziekte 15B932 11.286,44 10.283,87 1.002,57 20107006 Operatie

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." " 588431

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1

Inhoud. Voorwoord. Over de auteurs. 1 Inleiding 1 Voorwoord Over de auteurs V XIII 1 Inleiding 1 2 Anamnese 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Specifieke anamnese 3 2.3 Algemene anamnese 3 2.4 Ontwikkelingsanamnese 4 2.5 Voorgeschiedenis 4 2.6 Familieanamnese 5 3

Nadere informatie

Pijn als verzorg -probleem

Pijn als verzorg -probleem Pijn als verzorg -probleem Mimmie Wouters Netwerk Palliatieve Zorg Aalst Dendermonde Ninove Pijnbestrijding bij palliatieve patiënten De huidige versie richtlijn Pijn werd in de periode van 2010-2013 geschreven

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

Leven met kanker Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling bij longkanker. Judith Herder 2017

Leven met kanker Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling bij longkanker. Judith Herder 2017 Leven met kanker Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling bij longkanker Judith Herder 2017 Deze presentatie Enkele feiten over kanker Wat is longkanker nou eigenlijk? Behandeling bij uitgezaaid longkanker

Nadere informatie

Borstverwijdering bij borstkanker

Borstverwijdering bij borstkanker Chirurgie Borstverwijdering bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 De opname... 4 Voorbereiding op de operatie... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Drains... 5

Nadere informatie

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon:

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Belangrijke namen en telefoonnummers 3. Wat is kanker (algemeen) 4. Behandeling van

Nadere informatie

Farmacologie van de monoklonale anti-stoffen in de oncologie

Farmacologie van de monoklonale anti-stoffen in de oncologie Farmacologie van de monoklonale anti-stoffen in de oncologie Bart van den Bemt Apotheker/klinisch farmacoloog, Sint Maartenskliniek/RadboudUMC Annemarie Thijs internist/klinisch farmacoloog/ oncoloog (io)

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen van de leeftijd

Nadere informatie

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker 8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker Van uw arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor Intra Operatieve Radiotherapie (IORT). In dit hoofdstuk leggen we u in het

Nadere informatie