Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages ###

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages ###"

Transcriptie

1 Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages Looptijd in jaren * toelichting

2 Datum laatste wijziging: Tabel 1.3 Nominale rentetermijnstructuur (zero coupon) Percentages Looptijd in jaren 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 1 0,849 0,585 0,489 0,404 0,399 0, ,840 0,589 0,490 0,452 0,461 0, ,933 0,666 0,573 0,552 0,586 0, ,106 0,827 0,745 0,732 0,757 0, ,290 1,019 0,939 0,935 0,950 0, ,479 1,217 1,137 1,141 1,154 1, ,640 1,391 1,318 1,332 1,345 1, ,778 1,552 1,478 1,494 1,517 1, ,896 1,687 1,617 1,644 1,664 1, ,009 1,807 1,741 1,783 1,799 1, ,108 1,917 1,856 1,908 1,926 1, ,190 2,010 1,952 2,013 2,032 1, ,251 2,085 2,033 2,103 2,124 2, ,302 2,150 2,104 2,180 2,204 2, ,347 2,207 2,164 2,246 2,272 2, ,346 2,216 2,179 2,272 2,302 2, ,344 2,224 2,192 2,295 2,328 2, ,343 2,232 2,203 2,315 2,351 2, ,342 2,238 2,213 2,333 2,372 2, ,341 2,244 2,222 2,349 2,391 2, ,348 2,257 2,238 2,370 2,414 2, ,363 2,277 2,260 2,395 2,441 2, ,383 2,303 2,288 2,424 2,471 2, ,408 2,332 2,318 2,456 2,504 2, ,436 2,364 2,351 2,489 2,537 2, ,466 2,397 2,386 2,523 2,571 2, ,498 2,432 2,422 2,558 2,606 2, ,531 2,467 2,458 2,593 2,641 2, ,564 2,503 2,494 2,628 2,675 2, ,597 2,538 2,530 2,662 2,709 2, ,630 2,574 2,566 2,696 2,742 2, ,663 2,608 2,601 2,729 2,775 2, ,696 2,643 2,636 2,762 2,807 2, ,728 2,676 2,670 2,793 2,838 2, ,759 2,709 2,703 2,824 2,868 2, ,789 2,741 2,735 2,854 2,897 2, ,819 2,772 2,767 2,884 2,926 2, ,848 2,802 2,797 2,912 2,953 2, ,876 2,832 2,827 2,939 2,980 2, ,904 2,860 2,855 2,966 3,006 2, ,930 2,888 2,883 2,992 3,031 3, ,956 2,915 2,910 3,017 3,055 3, ,981 2,940 2,936 3,041 3,079 3, ,005 2,966 2,962 3,064 3,101 3, ,029 2,990 2,986 3,087 3,123 3, ,052 3,013 3,010 3,109 3,144 3, ,074 3,036 3,033 3,130 3,165 3, ,095 3,058 3,055 3,150 3,185 3, ,116 3,080 3,076 3,170 3,204 3, ,136 3,100 3,097 3,189 3,222 3, ,155 3,120 3,117 3,208 3,240 3, ,174 3,140 3,137 3,225 3,258 3,237

3 53 3,192 3,159 3,156 3,243 3,274 3, ,209 3,177 3,174 3,260 3,291 3, ,227 3,194 3,192 3,276 3,306 3, ,243 3,212 3,209 3,292 3,322 3, ,259 3,228 3,225 3,307 3,336 3, ,275 3,244 3,241 3,322 3,351 3, ,290 3,260 3,257 3,336 3,365 3, ,304 3,275 3,272 3,350 3,378 3, ,319 3,290 3,287 3,363 3,391 3, ,332 3,304 3,301 3,377 3,404 3, ,346 3,318 3,315 3,389 3,416 3, ,359 3,331 3,329 3,402 3,428 3, ,371 3,344 3,342 3,414 3,440 3, ,384 3,357 3,354 3,425 3,451 3, ,396 3,369 3,367 3,437 3,462 3, ,407 3,381 3,379 3,448 3,473 3, ,418 3,393 3,390 3,458 3,483 3, ,429 3,404 3,402 3,469 3,493 3, ,440 3,415 3,413 3,479 3,503 3, ,450 3,426 3,424 3,489 3,512 3, ,461 3,436 3,434 3,498 3,522 3, ,470 3,446 3,444 3,508 3,531 3, ,480 3,456 3,454 3,517 3,540 3, ,489 3,466 3,464 3,526 3,548 3, ,499 3,475 3,473 3,534 3,557 3, ,507 3,485 3,483 3,543 3,565 3, ,516 3,494 3,492 3,551 3,573 3, ,525 3,502 3,500 3,559 3,581 3, ,533 3,511 3,509 3,567 3,588 3, ,541 3,519 3,517 3,575 3,596 3, ,549 3,527 3,526 3,582 3,603 3, ,557 3,535 3,533 3,590 3,610 3, ,564 3,543 3,541 3,597 3,617 3, ,571 3,551 3,549 3,604 3,623 3, ,579 3,558 3,556 3,610 3,630 3, ,586 3,565 3,564 3,617 3,637 3, ,592 3,572 3,571 3,624 3,643 3, ,599 3,579 3,578 3,630 3,649 3, ,606 3,586 3,584 3,636 3,655 3, ,612 3,593 3,591 3,642 3,661 3, ,618 3,599 3,598 3,648 3,667 3, ,625 3,606 3,604 3,654 3,672 3, ,631 3,612 3,610 3,660 3,678 3, ,637 3,618 3,616 3,665 3,683 3, ,642 3,624 3,622 3,671 3,689 3, ,648 3,630 3,628 3,676 3,694 3, ,654 3,636 3,634 3,682 3,699 3, ,659 3,641 3,640 3,687 3,704 3,693

4 ) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 0,321 0,487 0,330 0,405 0,304 0,330 0,419 0,360 0,684 0,445 0,492 0,379 0,428 0,605 0,460 0,842 0,553 0,603 0,465 0,594 0,792 0,596 1,014 0,731 0,735 0,598 0,771 1,018 0,750 1,189 0,912 0,919 0,751 0,959 1,238 0,937 1,374 1,125 1,094 0,915 1,144 1,440 1,119 1,528 1,290 1,264 1,072 1,305 1,619 1,291 1,683 1,465 1,426 1,227 1,472 1,780 1,445 1,822 1,626 1,574 1,373 1,644 1,928 1,586 1,946 1,770 1,692 1,507 1,790 2,062 1,717 2,056 1,902 1,827 1,633 1,917 2,179 1,827 2,149 2,012 1,940 1,737 2,023 2,277 1,923 2,228 2,109 2,033 1,832 2,115 2,355 2,006 2,296 2,193 2,113 1,914 2,193 2,422 2,078 2,355 2,265 2,182 1,985 2,261 2,481 2,119 2,385 2,306 2,224 2,027 2,310 2,509 2,156 2,411 2,342 2,260 2,065 2,352 2,533 2,188 2,435 2,374 2,293 2,098 2,390 2,555 2,217 2,456 2,403 2,322 2,128 2,424 2,574 2,243 2,475 2,429 2,348 2,155 2,454 2,592 2,272 2,498 2,457 2,377 2,186 2,486 2,614 2,305 2,524 2,489 2,409 2,220 2,519 2,639 2,341 2,553 2,522 2,443 2,257 2,555 2,666 2,378 2,584 2,557 2,479 2,296 2,590 2,695 2,416 2,617 2,592 2,516 2,336 2,627 2,725 2,455 2,650 2,628 2,553 2,376 2,663 2,756 2,493 2,683 2,663 2,589 2,417 2,698 2,787 2,532 2,716 2,698 2,626 2,457 2,734 2,818 2,570 2,749 2,732 2,662 2,496 2,768 2,848 2,607 2,781 2,766 2,697 2,535 2,802 2,879 2,643 2,813 2,799 2,732 2,573 2,835 2,908 2,679 2,844 2,832 2,765 2,611 2,867 2,937 2,714 2,874 2,863 2,798 2,647 2,898 2,966 2,747 2,904 2,893 2,830 2,682 2,928 2,993 2,780 2,933 2,923 2,861 2,716 2,957 3,020 2,812 2,961 2,952 2,891 2,749 2,985 3,046 2,842 2,988 2,979 2,920 2,781 3,012 3,071 2,872 3,014 3,006 2,948 2,812 3,039 3,096 2,901 3,040 3,032 2,975 2,842 3,064 3,119 2,929 3,064 3,057 3,001 2,871 3,089 3,142 2,955 3,088 3,081 3,027 2,900 3,112 3,165 2,981 3,111 3,105 3,051 2,927 3,135 3,186 3,006 3,133 3,127 3,075 2,953 3,157 3,207 3,031 3,155 3,149 3,098 2,978 3,179 3,227 3,054 3,176 3,170 3,120 3,003 3,199 3,246 3,077 3,196 3,191 3,141 3,026 3,219 3,265 3,099 3,215 3,210 3,162 3,049 3,238 3,283 3,120 3,234 3,229 3,182 3,071 3,257 3,301 3,140 3,253 3,248 3,201 3,093 3,275 3,318 3,160 3,270 3,266 3,220 3,113 3,292 3,334 3,179 3,287 3,283 3,238 3,133 3,309 3,350 3,198 3,304 3,300 3,255 3,153 3,325 3,366

5 3,216 3,320 3,316 3,272 3,171 3,341 3,380 3,233 3,335 3,331 3,289 3,190 3,356 3,395 3,250 3,350 3,346 3,304 3,207 3,371 3,409 3,266 3,365 3,361 3,320 3,224 3,385 3,422 3,282 3,379 3,375 3,335 3,241 3,399 3,435 3,297 3,392 3,389 3,349 3,256 3,412 3,448 3,312 3,406 3,402 3,363 3,272 3,425 3,460 3,326 3,418 3,415 3,377 3,287 3,438 3,472 3,340 3,431 3,428 3,390 3,301 3,450 3,484 3,354 3,443 3,440 3,402 3,316 3,462 3,495 3,367 3,455 3,451 3,415 3,329 3,473 3,506 3,379 3,466 3,463 3,427 3,343 3,484 3,517 3,392 3,477 3,474 3,438 3,355 3,495 3,527 3,404 3,488 3,485 3,450 3,368 3,505 3,537 3,415 3,498 3,495 3,461 3,380 3,516 3,547 3,427 3,508 3,505 3,471 3,392 3,526 3,556 3,438 3,518 3,515 3,482 3,404 3,535 3,565 3,448 3,528 3,525 3,492 3,415 3,545 3,574 3,459 3,537 3,534 3,502 3,426 3,554 3,583 3,469 3,546 3,543 3,511 3,436 3,562 3,591 3,479 3,555 3,552 3,521 3,447 3,571 3,600 3,489 3,564 3,561 3,530 3,457 3,580 3,608 3,498 3,572 3,569 3,538 3,466 3,588 3,615 3,507 3,580 3,578 3,547 3,476 3,596 3,623 3,516 3,588 3,586 3,555 3,485 3,603 3,630 3,525 3,596 3,593 3,564 3,494 3,611 3,638 3,533 3,604 3,601 3,572 3,503 3,618 3,645 3,541 3,611 3,609 3,579 3,512 3,626 3,652 3,549 3,618 3,616 3,587 3,520 3,633 3,658 3,557 3,625 3,623 3,594 3,529 3,640 3,665 3,565 3,632 3,630 3,602 3,537 3,646 3,671 3,573 3,639 3,636 3,609 3,544 3,653 3,678 3,580 3,645 3,643 3,616 3,552 3,659 3,684 3,587 3,652 3,650 3,622 3,560 3,666 3,690 3,594 3,658 3,656 3,629 3,567 3,672 3,695 3,601 3,664 3,662 3,636 3,574 3,678 3,701 3,608 3,670 3,668 3,642 3,581 3,683 3,707 3,614 3,676 3,674 3,648 3,588 3,689 3,712 3,621 3,682 3,680 3,654 3,595 3,695 3,718 3,627 3,687 3,685 3,660 3,601 3,700 3,723 3,633 3,693 3,691 3,666 3,608 3,706 3,728 3,639 3,698 3,696 3,671 3,614 3,711 3,733 3,645 3,704 3,701 3,677 3,620 3,716 3,738 3,651 3,709 3,707 3,682 3,626 3,721 3,743 3,656 3,714 3,712 3,688 3,632 3,726 3,747 3,662 3,719 3,717 3,693 3,638 3,731 3,752 3,667 3,724 3,722 3,698 3,643 3,735 3,756 3,673 3,728 3,726 3,703 3,649 3,740 3,761

6 ) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 5) toelichting 0,394 0,421 0,395 0,366 0,333 0,383 0,358 0,544 0,620 0,551 0,482 0,421 0,531 0,430 0,731 0,852 0,753 0,648 0,586 0,759 0,568 0,959 1,118 0,988 0,869 0,811 1,007 0,800 1,180 1,363 1,231 1,095 1,058 1,258 1,022 1,402 1,595 1,464 1,325 1,288 1,501 1,241 1,587 1,772 1,641 1,514 1,502 1,702 1,426 1,754 1,943 1,818 1,697 1,696 1,888 1,611 1,909 2,096 1,975 1,862 1,871 2,058 1,779 2,049 2,237 2,121 2,012 2,027 2,210 1,936 2,171 2,361 2,245 2,144 2,166 2,342 2,075 2,273 2,465 2,348 2,253 2,283 2,453 2,191 2,359 2,556 2,440 2,355 2,378 2,544 2,285 2,433 2,634 2,519 2,442 2,458 2,623 2,366 2,497 2,701 2,588 2,517 2,529 2,691 2,436 2,526 2,727 2,617 2,555 2,568 2,727 2,476 2,552 2,750 2,642 2,588 2,602 2,758 2,511 2,576 2,770 2,665 2,618 2,632 2,786 2,543 2,596 2,789 2,685 2,644 2,660 2,811 2,571 2,615 2,805 2,704 2,668 2,684 2,834 2,597 2,637 2,823 2,726 2,694 2,709 2,858 2,625 2,663 2,845 2,751 2,722 2,737 2,885 2,655 2,691 2,868 2,777 2,752 2,766 2,912 2,687 2,720 2,893 2,805 2,783 2,796 2,940 2,719 2,750 2,919 2,834 2,814 2,827 2,968 2,752 2,781 2,946 2,863 2,845 2,858 2,996 2,785 2,811 2,972 2,892 2,875 2,888 3,024 2,817 2,842 2,999 2,921 2,906 2,918 3,051 2,849 2,872 3,026 2,950 2,936 2,948 3,078 2,881 2,902 3,052 2,978 2,965 2,977 3,104 2,912 2,932 3,077 3,006 2,994 3,005 3,130 2,942 2,960 3,102 3,033 3,022 3,033 3,155 2,971 2,988 3,127 3,060 3,049 3,059 3,179 3,000 3,015 3,151 3,085 3,075 3,086 3,202 3,027 3,042 3,174 3,110 3,101 3,111 3,225 3,054 3,067 3,197 3,134 3,126 3,135 3,247 3,080 3,092 3,218 3,158 3,150 3,159 3,269 3,105 3,116 3,240 3,180 3,173 3,182 3,289 3,129 3,140 3,260 3,202 3,195 3,204 3,309 3,152 3,162 3,280 3,224 3,217 3,225 3,328 3,175 3,184 3,299 3,244 3,238 3,246 3,347 3,197 3,205 3,318 3,264 3,258 3,266 3,365 3,218 3,226 3,336 3,283 3,277 3,285 3,382 3,238 3,245 3,354 3,302 3,296 3,304 3,399 3,258 3,264 3,371 3,320 3,314 3,322 3,415 3,277 3,283 3,387 3,337 3,332 3,339 3,431 3,295 3,301 3,403 3,354 3,349 3,356 3,446 3,313 3,318 3,418 3,370 3,365 3,373 3,460 3,330 3,335 3,433 3,386 3,381 3,388 3,474 3,346 3,351 3,447 3,401 3,396 3,403 3,488 3,362 3,366 3,461 3,416 3,411 3,418 3,501 3,378 3,381 3,474 3,430 3,426 3,432 3,514 3,393

7 3,396 3,487 3,444 3,439 3,446 3,526 3,407 3,410 3,500 3,457 3,453 3,459 3,538 3,421 3,424 3,512 3,470 3,466 3,472 3,549 3,435 3,437 3,523 3,483 3,478 3,485 3,561 3,448 3,450 3,535 3,495 3,491 3,497 3,571 3,461 3,462 3,546 3,506 3,502 3,508 3,582 3,473 3,475 3,557 3,518 3,514 3,520 3,592 3,485 3,486 3,567 3,529 3,525 3,531 3,602 3,496 3,498 3,577 3,539 3,536 3,541 3,611 3,508 3,509 3,587 3,550 3,546 3,552 3,621 3,519 3,519 3,596 3,560 3,556 3,562 3,630 3,529 3,530 3,605 3,570 3,566 3,572 3,638 3,539 3,540 3,614 3,579 3,576 3,581 3,647 3,549 3,550 3,623 3,588 3,585 3,590 3,655 3,559 3,559 3,632 3,597 3,594 3,599 3,663 3,568 3,568 3,640 3,606 3,603 3,608 3,671 3,578 3,577 3,648 3,614 3,611 3,616 3,678 3,586 3,586 3,656 3,623 3,620 3,625 3,686 3,595 3,595 3,663 3,631 3,628 3,633 3,693 3,603 3,603 3,670 3,639 3,635 3,640 3,700 3,612 3,611 3,678 3,646 3,643 3,648 3,707 3,620 3,619 3,685 3,654 3,651 3,655 3,713 3,627 3,627 3,691 3,661 3,658 3,663 3,720 3,635 3,634 3,698 3,668 3,665 3,670 3,726 3,642 3,641 3,705 3,675 3,672 3,676 3,732 3,650 3,648 3,711 3,681 3,678 3,683 3,738 3,657 3,655 3,717 3,688 3,685 3,690 3,744 3,663 3,662 3,723 3,694 3,691 3,696 3,749 3,670 3,669 3,729 3,700 3,698 3,702 3,755 3,676 3,675 3,734 3,706 3,704 3,708 3,760 3,683 3,681 3,740 3,712 3,710 3,714 3,766 3,689 3,688 3,746 3,718 3,715 3,720 3,771 3,695 3,694 3,751 3,724 3,721 3,725 3,776 3,701 3,699 3,756 3,729 3,727 3,731 3,781 3,707 3,705 3,761 3,735 3,732 3,736 3,785 3,712 3,711 3,766 3,740 3,737 3,741 3,790 3,718 3,716 3,771 3,745 3,743 3,747 3,795 3,723 3,722 3,776 3,750 3,748 3,752 3,799 3,729 3,727 3,780 3,755 3,753 3,756 3,804 3,734 3,732 3,785 3,760 3,757 3,761 3,808 3,739 3,737 3,789 3,765 3,762 3,766 3,812 3,744 3,742 3,794 3,769 3,767 3,771 3,816 3,749 3,747 3,798 3,774 3,771 3,775 3,820 3,753 3,751 3,802 3,778 3,776 3,780 3,824 3,758 3,756 3,806 3,782 3,780 3,784 3,828 3,762 3,760 3,810 3,787 3,784 3,788 3,832 3,767 3,765 3,814 3,791 3,789 3,792 3,836 3,771 3,769 3,818 3,795 3,793 3,796 3,839 3,776

8 Toelichting bij tabel 1.3 Rentetermijnstructuur DNB (zero coupon rentes) 6) Rentetermijnstructuur voor pensioenfondsen vanaf Tegen de achtergrond van het Septemberpakket pensioenfondsen is besloten vanaf 30 september 2012 de rentetermijnstructuur voor pensioenfondsen aan te passen door de introductie van een ultimate forward rate(ufr). De driemaandsmiddeling blijft evenwel gehandhaafd. Het gaat hierbij om een aanpassing van de rentetermijnstructuur voor looptijden vanaf 20 jaar. Voor looptijden tot en met 20 jaar is de zero rente gelijk aan de waargenomen driemaands gemiddelde zero rente. Voor looptijden vanaf 21 jaar wordt de zero rente aangepast door de onderliggende 1 jaars forward rente te extrapoleren naar de zogenoemde UFR van 4,2%. De aanpassing van de forward rente bestaat uit een vaste weging van de in de markt waargenomen forward rente(op basis van de driemaands gemiddelde swapcurve) met de UFR. Voor meer informatie en de achtergrond van dit besluit verwijzen wij u naar de berichtgeving hierover op onze website. De notitie waarin de methodiek uiteengezet wordt, is te vinden in Open Boek. UFR methodiek rentetermijnstructuur 5) Rentetermijnstructuur voor verzekeraars vanaf DNB heeft besloten om per de rentetermijnstructuur voor verzekeraars aan te passen met behulp van de introductie van een Ultimate Forward Rate (UFR). Het betreft een aanpassing van de extrapolatiemethode van de curve, waarbij de eenjarige forward rentes vanaf looptijd 20 jaar in 40 jaar convergeren naar een UFR van 4,2%. Voor pensioenfondsen blijft de methode voor bepaling van de rentecurve per 30 juni ongewijzigd op basis van driemaandsmiddeling. Voor meer informatie en de achtergrond van dit besluit verwijzen wij u naar de berichtgeving hierover op onze website. 4) Rentetermijnstructuur vanaf Vanwege de voortdurende uitzonderlijke marktomstandigheden heeft DNB besloten om de DNB-rentetermijnstructuur ook per ultimo maart 2012 vast te stellen op basis van driemaandsmiddeling, en de intentie uit te spreken om dit beleid voorlopig voort te zetten tot duidelijk is wat de gevolgen zijn van de hoofdlijnen van het nieuwe financiële toetsingskader voor pensioenfondsen. Om een gelijk speelveld voor verzekeraars te waarborgen, krijgen de verzekeraars die de DNB-rentetermijnstructuur hanteren, met ingang van ultimo maart dezelfde keuzemogelijkheid als verzekeraars die de ECB-AAA curve hanteren. Dit betekent dat alle verzekeraars vanaf deze maand kunnen kiezen of zij bij het berekenen van de verplichtingen gebruik wensen te maken van de mogelijkheid tot rentemiddeling, o de meest actuele rentecurve gebruiken. 3) Rentetermijnstructuur Vanwege de voortdurende uitzonderlijke marktomstandigheden heeft DNB besloten een correctie toe te passen op de curve van februar 2012 en deze te baseren op het driemaandsgemiddelde. Dit gemiddelde is berekend over de rentetermijnstructuur van alle handelsdagen in de periode van 1 december 2011 tot en met 29 februari De aanpassing geldt voor zowel verzekeraars als pensioenfondsen. Ook de keuzemogelijkheid voor verzekeraars tot toepassing van middeling van de ECB-AAA-curve blijft van kracht. 2) Rentetermijnstructuur In het nieuwsbericht van 6 januari heeft DNB bekend gemaakt een correctie toe te passen op de rentetermijnstructuur van december Vanwege de voortdurende uitzonderlijke marktomstandigheden heeft DNB besloten een correctie toe te passen op de curve van januari 2012 en ook deze te baseren op een driemaandsgemiddelde.het gemiddelde wordt berekend over de rentetermijnstructuur van alle handelsdagen in de periode van 1 november 2011 tot en met 31 januari Deze aanpassing geldt voor zowel verzekeraars als pensioenfondsen. Ook de keuzemogelijkheid voor verzekeraars tot toepassing van middeling van de ECB-AAA-curve blijft per eind januari 2012 van kracht. 1) Rentetermijnstructuur DNB heeft besloten een correctie toe te passen op de rentetermijnstructuur per 31 december Voor meer informatie en de achtergrond van deze correctie verwijzen wij u naar de berichtgeving hierover op onze website. definitie De nominale rentetermijnstructuur voor het Financieel Toetsingskader (FTK) wordt geconstrueerd op basis van de swapcurve. Deze rentetermijnstructuur dient ter bepaling van de actuele waarde van de pensioenverplichtingen.

9 Data Als databron van de constructie van de nominale rentetermijnstructuur wordt gebruik gemaakt van door Bloomberg gepubliceerde (intraday) Europese swaprentes voor 1 t/m 10 jaar (jaarintervallen), 12, 15, 20, 25, 30, 40 en 50 jaar. Tussenliggende looptijdpunten tot 30 jaar en de 35- en 45-jaars swaprentes worden vooralsnog niet gebruikt. De handel in deze looptijdpunten is namelijk beduidend minder liquide. De swapcurve wordt opgebouwd uit rentetarieven waarbij een vaste rente tegen de 6-maands EURIBOR wordt geruild. Gekozen is voor de 'composite rates' (code: CMPL) uit Bloomberg die een soort marktgemiddelde weerspiegelen. De curve wordt gebaseerd op de (lagere) bid-rente; Bloomberg toont een bid-offer spread van 2 basispunten. Berekening Niet beschikbare cq gebruikte looptijdpunten worden geschat door tussenliggende forward rentes constant te veronderstellen. Er is afgezien van het gladstrijken ('smoothen') van de forward curve, omdat de zero coupon spot curve zelf al zeer gelijkmatig blijkt te zijn en gladstrijken leidt tot slechts marginale aanpassingen in de spotcurve. Er wordt geen afslag voor kredietrisico ten opzichte van de swapcurve gehanteerd, omdat het overgrote deel van de swapmarkt is gedekt met onderpand. Daarmee is het kredietrisico feitelijk geëlimineerd. Verschillen tussen de swapcurve en de rentes van overheidsobligaties worden onder meer beïnvloed door schaarste-effecten, zodat het verschil niet eenduidig kan worden geïnterpreteerd als maatstaf voor kredietrisico's van swaps. Geen rekening is gehouden met coupondagen die in het weekend vallen en met schrikkeljaren. Een dergelijke verfijning zou slechts een zeer geringe invloed hebben. De notitie waarin de methodiek uiteengezet wordt, is te vinden op de website van DNB. Methodiek rentetermijnstructuur De rentetermijnstructuur wordt beschreven in het Open Boek Toezicht op de website van DNB. Rentetermijnstructuur in het FTK * Rentetermijnstructuur In tegenstelling tot voorgaande publicaties is eenmalig besloten om geen gebruik te maken van de 9-jaars swaprente bij het berekenen van de zero couponrentes en de bijbehorende forward rentes, omdat de 9-jaars swaprente per ultimo 2005 een sterke outlier liet zien ten opzichte van omringende looptijdpunten. De zero couponrentes per ultimo 2005 zijn bepaald door uit te gaan van een constante forward rente tussen acht en tien jaar.

10

11

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie Samenvatting Op 14 juli 2015 heeft DNB aangekondigd dat zij de berekeningsmethodiek van de Ultimate Forward Rate (UFR), welke onderdeel vormt van de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen

Nadere informatie

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012

Eerste observaties septemberpakket. KCM fiduciair management 26 september 2012 Eerste observaties septemberpakket KCM fiduciair management 26 september Wat is relevant voor de beleggingen? Rentecurve In lijn met het voorstel van Kamp: Ultimate Forward Rate (UFR) komt er op basis

Nadere informatie

Themabericht 2012/17. Een realistische rekenrente

Themabericht 2012/17. Een realistische rekenrente Themabericht 2012/17 Een realistische rekenrente Minister Kamp is recent met plannen gekomen om de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen waarderen kunstmatig te verhogen. Dit in verband

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Pensioen in beweging. Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket

Pensioen in beweging. Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket Pensioen in beweging Lenteakkoord 2012, Hoofdlijnennota herziening FTK en Septemberpakket Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam door Peter Janssen 27 september 2012 2012 Towers Watson.

Nadere informatie

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen Regeling parameters pensioenfondsen Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december 2006, nr. AV/ PB/2006/102565b, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Principes voor de Ultimate Forward Rate Een bijdrage van het Actuarieel Genootschap ten behoeve van de Commissie UFR

Principes voor de Ultimate Forward Rate Een bijdrage van het Actuarieel Genootschap ten behoeve van de Commissie UFR Principes voor de Ultimate Forward Rate Een bijdrage van het Actuarieel Genootschap ten behoeve van de Commissie UFR 1. Inleiding In de politieke discussie over de Hoofdlijnennota herziening financieel

Nadere informatie

134 De Pensioenwereld in 2015

134 De Pensioenwereld in 2015 14 134 De Pensioenwereld in 2015 Ontwikkelingen in de pensioenmarkt 135 Het nieuwe FTK: oude wijn in nieuwe zakken? Auteurs: Gijs Hoedemaker, Machiel Koper en Alexander van Stee Na de crisis leek er een

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Ultimate forward rate: The way forward?

Ultimate forward rate: The way forward? Ultimate forward rate: The way forward? Drs. Dr. Ir. David van Bragt RBA Senior Consultant Investment Solutions, AEGON Asset Management Drs. Erica Slagter FRM 1 Principal Pensioen Actuaris, AEGON Nederland

Nadere informatie

Renteafdekking op basis van de ultimate forward rate: Bezint eert ge begint?

Renteafdekking op basis van de ultimate forward rate: Bezint eert ge begint? Renteafdekking op basis van de ultimate forward rate: Bezint eert ge begint? Drs. Dr. Ir. David van Bragt RBA 1 Senior Consultant Investment Solutions, Aegon Asset Management Samenvatting Binnen het Financieel

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Nieuw pensioencontract. DIRK BROEDERS, Toezichtstrategie Seminar voor vermogensbeheerders, 27 juni 2012

Nieuw pensioencontract. DIRK BROEDERS, Toezichtstrategie Seminar voor vermogensbeheerders, 27 juni 2012 Nieuw pensioencontract DIRK BROEDERS, Toezichtstrategie Seminar voor vermogensbeheerders, 27 juni 2012 Kernpunten 1. Eén ftk met twee soorten contracten (nominale contract en reële contract) 2. Contracten

Nadere informatie

Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers

Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers FTK Update september 2012 Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers.. Door Peter van der Spek en Remmert Koekkoek, Customized Overlay Management Roderick Molenaar en Laurens

Nadere informatie

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Investment Solutions & Research Update oktober 2013 Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Door Peter van der Spek, Remmert Koekkoek, Daniel Lai - Customized Overlay Management

Nadere informatie

Premie-effecten herzien FTK en versobering Witteveenkader Uitgevoerd op verzoek van het Ministerie van Financiën

Premie-effecten herzien FTK en versobering Witteveenkader Uitgevoerd op verzoek van het Ministerie van Financiën CPB Notitie 11 september 2013 Premie-effecten herzien FTK en versobering Witteveenkader Uitgevoerd op verzoek van het Ministerie van Financiën. CPB Notitie Aan: Ministerie van Financiën Centraal Planbureau

Nadere informatie

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding 1 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 Zero rentes Update UFR 17 juli 2015 For professional investors Update UFR Voor een gemiddeld pensioenfonds stijgt de waardering van de verplichtingen

Nadere informatie

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate ROCK note Februari 2013 Alleen voor professionele beleggers De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate Johan Duyvesteyn Quantitative Research Martin Martens Quantitative Research Roderick Molenaar

Nadere informatie

2513AA22. De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22. De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22 Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333 44

Nadere informatie

Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut. Principes voor de Rentetermijnstructuur. rapport. "Dé juiste curve bestaat niet"

Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut. Principes voor de Rentetermijnstructuur. rapport. Dé juiste curve bestaat niet Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut rapport "Dé juiste curve bestaat niet" VOORWOORD De economische crisis leidt op alle fronten in de financiële wereld tot discussies over ingrijpende hervormingen.

Nadere informatie

Twee curves, een wereld van verschil

Twee curves, een wereld van verschil Twee curves, een wereld van verschil Theo Kocken, Bart Oldenkamp en Joeri Potters Vorig jaar is in Nederland, eerst voor verzekeraars en vervolgens voor pensioenfondsen, nieuwe regelgeving ingevoerd die

Nadere informatie

Renteafdekking en renteswaps

Renteafdekking en renteswaps Renteafdekking en renteswaps Jitzes Noorman Delegated CIO BMO Global Asset Management - Nederland VBA ALM-Conferentie 2015 5 november 2015 Agenda Investments Beliefs en Renteafdekkingsbeleid Renteafdekking

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors Renterisico Scan Een second opinion voor pensioenfondsen met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid For professional investors 1 Onderwerpen > Waarom deze Scan? > Hoe werkt het? > Contact over de scan

Nadere informatie

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten De daling van de dekkingsgraden heeft de afgelopen weken een uitgebreide discussie

Nadere informatie

Nummer 1. Renteafdekking van Titel Pensioenfondsen verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Subtitel over twee regels

Nummer 1. Renteafdekking van Titel Pensioenfondsen verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Subtitel over twee regels Januari november 2015 2015 Nummer 1 Renteafdekking van Titel Pensioenfondsen over twee Onderzoek op regels verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Subtitel over twee regels Renteafdekking

Nadere informatie

Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen

Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen Onderzoek naar alternatieve risicovrije rentes voor pensioenfondsen 1. Inleiding Ontwikkelingen rond de rente die pensioenfondsen moeten hanteren bij het berekenen van hun toekomstige verplichtingen, hebben

Nadere informatie

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceerde op vrijdag 12 juli 2013 het lang verwachte consultatiedocument over de uitwerking

Nadere informatie

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK)

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Utrecht, 2 september 2014 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1 In deze notitie treft u de reactie aan

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR Samenvatting Pensioenfondsen zijn de afgelopen tijd geconfronteerd met diverse wijzigingen in de wet- en regelgeving. Sinds 1 januari

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Dekkingsgraad van uw Pensioenfonds Behaalde rendementen in het vierde kwartaal 2013 Overige mededelingen De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Advies Commissie UFR. Commissie Ultimate Forward Rate

Advies Commissie UFR. Commissie Ultimate Forward Rate Advies Commissie UFR Commissie Ultimate Forward Rate mr. drs. T.W. Langejan (voorzitter) prof. dr. C. van Ewijk prof. dr. Th.E. Nijman prof. dr. A.A.J. Pelsser prof. dr. O.C.H.M. Sleijpen prof. dr. O.W.

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, CONCEPT Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen (Regeling parameters pensioenfondsen) De Minister van Sociale Zaken en

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA. Datum Betreft Septemberpakket pensioenen

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA. Datum Betreft Septemberpakket pensioenen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

één mogelijke invulling en die is zeer abrupt.

één mogelijke invulling en die is zeer abrupt. // Ronde tafel UFR voorzitter Michel Salden, Doctors Pension Funds Services Foto s: Fotopersburo Dijkstra deelnemers Daniel Aksan, Citi Bart Oldenkamp, Cardano Bas Scholten, Syntrus Achmea Jan Willem van

Nadere informatie

Renterisico. in een pensioenbalans

Renterisico. in een pensioenbalans Renterisico in een pensioenbalans Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

Multi-curvewaarderingen voor collateralised derivaten

Multi-curvewaarderingen voor collateralised derivaten Multi-curvewaarderingen voor collateralised derivaten De nanciële crisis heeft e ect op de waardering van derivaten. De verschillen tussen de traditionele en nieuwe waarderingsmethodieken kunnen signi

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Aon Actualiteitenseminar

Aon Actualiteitenseminar Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen.

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Het nieuwe financieel toetsingskader

Het nieuwe financieel toetsingskader WHITE PAPER 24 juli 2014 Voor professionele beleggers Het nieuwe financieel toetsingskader Jaap Hoek Portfolio Strategist Investment Solutions & Research Roderick Molenaar Portfolio Strategist Investment

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Hoe onwaarschijnlijk zijn negatieve rentes?

Hoe onwaarschijnlijk zijn negatieve rentes? ARTIKEL 11 maart 2015 Voor professionele beleggers Hoe onwaarschijnlijk zijn negatieve rentes? Negatieve rentes voor obligaties met lange looptijden zijn volgens de financiële markten niet onwaarschijnlijk.

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Extra nieuwsbrief 2014 nummer 6 In deze nieuwsbrief Voorwoord Toeslagverlening 1.1.2015 Inhaaltoeslagverlening Pensioenpremie 2015 De informatie in dit document

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

jaarverslag 2013 Stichting Pensioenfonds Randstad

jaarverslag 2013 Stichting Pensioenfonds Randstad jaarverslag 2013 Stichting Pensioenfonds Randstad 46 toelichting op de balans en staat van baten en lasten 1. algemene toelichting Activiteiten Het doel van Stichting Pensioenfonds Randstad (SPR) is het

Nadere informatie

Notitie. Aan Eerste Kamer der Staten-Generaal Nummer PA/2014/11-03. C.c. Datum 14 nov 2014. Van Peter Borgdorff / PFZW Telefoonnr 030-277 9959

Notitie. Aan Eerste Kamer der Staten-Generaal Nummer PA/2014/11-03. C.c. Datum 14 nov 2014. Van Peter Borgdorff / PFZW Telefoonnr 030-277 9959 Notitie Aan Eerste Kamer der Staten-Generaal Nummer PA/2014/11-03 C.c. Datum 14 nov 2014 Van Peter Borgdorff / PFZW Telefoonnr 030-277 9959 Onderwerp Inbreng financieel toetsingskader (FTK) Op 18 november

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 972 Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet in verband met aanpassing

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

PENSIOENBULLETIN. De kredietcrisis en FTK. Wat leert de kredietcrisis ons over het FTK risicomodel en de marktrente? INHOUD:

PENSIOENBULLETIN. De kredietcrisis en FTK. Wat leert de kredietcrisis ons over het FTK risicomodel en de marktrente? INHOUD: JANUARI 2009 NUMMER 1 PENSIOENBULLETIN Pensioeninformatie voor werkgevers en pensioenfondsen De kredietcrisis en FTK Wat leert de kredietcrisis ons over het FTK risicomodel en de marktrente? In de zomer

Nadere informatie

Generatie- en premie-effecten aanpassing FTK Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Generatie- en premie-effecten aanpassing FTK Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 20 juni 2014 Generatie- en premie-effecten aanpassing FTK Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie Aan: Minsterie van SZW Centraal Planbureau

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

AC 15. AENORM SPECIAL Grenzen vervagen. Magazine voor studenten Actuariaat, Econometrie & Operationele Research. Editie Februari 2015

AC 15. AENORM SPECIAL Grenzen vervagen. Magazine voor studenten Actuariaat, Econometrie & Operationele Research. Editie Februari 2015 Magazine voor studenten Actuariaat, Econometrie & Operationele Research Een publicatie van AC 15 Editie Februari 2015 AENORM SPECIAL Grenzen vervagen Interviews met Theo Kocken, Falco Valkenburg, Martijn

Nadere informatie

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Holland Casino Nummer fonds: 60196 Dekkingsgraad per 31-12-2008: 88,2% Status financiële positie (reservetekort,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 570 Besluit van 17 december 2014 tot wijziging van het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen in verband met vaststelling van de parameters

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les1! Inleiding. 9 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les1! Inleiding. 9 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les1! Inleiding 9 september 2010 1 Planning Datum tijd 09-09-2010 1700-200 16-09-2010 1700-200 23-09-2010 1700-200 30-09-2010 1700-200 07-10-2010 1700-200 14-10-2010 1700-200 28-10-2010

Nadere informatie

Belang juiste waardering hypotheekleningen

Belang juiste waardering hypotheekleningen Onderwerp: Bijlage Q&A Waardering hypotheekleningen in de toereikendheidstoets Dit document beschrijft welke aspecten DNB betrekt bij haar oordeel over de waardering en het waarderingsproces (conform artikel

Nadere informatie

Onderzoek gevolgen lage rente en ufr voor de financiële positie van pensioenfondsen

Onderzoek gevolgen lage rente en ufr voor de financiële positie van pensioenfondsen Onderzoek gevolgen lage en ufr voor de financiële positie van pensioenfondsen 9 oktober 2015 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Samenvatting In de afgelopen jaren is wereldwijd de gedaald.

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options. 23 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options. 23 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options 23 september 2010 1 Agenda Huiswerk vorige keer Swaps (H7 1 t/m 4) Optie markt (H8) 2 Interest Rate Swaps Een interest rate swap (IRS) is een financieel contract

Nadere informatie

Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak

Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak Inleiding Door de malaise op de financiële markten is het voor veel pensioenfondsen zaak om hun financiële beleid (verder) te optimaliseren.

Nadere informatie

Nood aan kalmte? Zet koers naar de Variable Secured Notes

Nood aan kalmte? Zet koers naar de Variable Secured Notes Nood aan kalmte? Zet koers naar de Variable Secured Notes Een uitgifte met de beste rating 5% gewaarborgd gedurende 2 jaar En daarna uitzicht op hoge coupons Een belegging recht door zee Welke kant zal

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Pagina. Notitie. Methode 1 Hypotheektariefcalculatiemethode. Datum Juni 2013 Onderwerp. Berekeningen hypotheekmarges

Pagina. Notitie. Methode 1 Hypotheektariefcalculatiemethode. Datum Juni 2013 Onderwerp. Berekeningen hypotheekmarges Pagina 1/5 Muzenstraat 41 2511 WB Den Haag Postbus 16326 2500 BH Den Haag T 070 722 20 00 F 070 722 23 55 info @acm.nl www.acm.nl www.consuwijzer.nl Notitie Datum Juni 2013 Onderwerp Berekeningen hypotheekmarges

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 013 Toekomst financiële sector Nr. 102 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015 CPB Notitie Aan: Dhr. Omtzigt en dhr. Hoekstra, Kamerleden voor het CDA Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon M.H.C. Lever en Th.

Nadere informatie

Levensverzekeraars reduceren renterisico met derivaten

Levensverzekeraars reduceren renterisico met derivaten Levensverzekeringen worden in de regel voor een lange periode afgesloten. De rente speelt hierdoor voor levensverzekeraars een belangrijke rol. Bij een rentedaling daalt het eigen vermogen van deze sector

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

De I0 tte. Geachte heer Roelvink,

De I0 tte. Geachte heer Roelvink, De I0 tte. Deloitte Accountants B.V. Financial Risk Management Laan van Kronenburg 2 1183 AS Amstelveen Postbus 175 1180 AD Amstelveen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9711 www.deloitte.nl Behandeld

Nadere informatie

Bijlage 1. Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk)

Bijlage 1. Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk) Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk) 1. De waarborgfunctie van het ftk Het ftk is het stelsel van financiële normen voor pensioenfondsen dat moet waarborgen dat fondsen het afgesproken

Nadere informatie

Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid

Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid 1 Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid Vraag 9: Hoe wordt in het nieuwe kader omgegaan met de neveneffecten die zich in

Nadere informatie

7. BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%).

7. BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%). 7. BEGRIPPENLIJST Agio De premie die wordt betaald boven op de nominale waarde van een obligatie. Als de couponrente van een lening hoger is dan de marktrente, heeft de betreffende lening een agio. Amortisatie

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Zanders: Treasury and Finance Solutions 4-Nov-15 8:57 tel.: 035-692 89 89 www.zanders.eu

Zanders: Treasury and Finance Solutions 4-Nov-15 8:57 tel.: 035-692 89 89 www.zanders.eu Marktinformatie Aantal pagina's: 5 Bestemd voor: Financiën/Treasury Auteur: Bericht Goedemorgen, De financiële stabiliteitsraad (FSB) publiceerde gisteren een bijgewerkte lijst van de belangrijke systeembanken

Nadere informatie

Bijlage 1. Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk)

Bijlage 1. Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk) Uitwerking van het nieuwe Financieel toetsingskader (ftk) 1. De waarborgfunctie van het ftk Het ftk is het stelsel van financiële normen voor pensioenfondsen dat moet waarborgen dat fondsen het afgesproken

Nadere informatie

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314).

De uitwerking hiervan is opgenomen in onze notitie van 30 april 2015 (Ref: HDr\654444\P150314). drs. E. Veerman AAG drs. P.J. Steur AAG T +31 88 543 3700 T +31 88 543 3700 Stationsweg 13-14 1441 EJ Purmerend Nederland erik.veerman@towerswatson.com peter.steur@towerswatson.com towerswatson.com Correspondentieadres:

Nadere informatie

Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed

Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed 23 juli 2010 De vier Nederlandse banken die in samenwerking met De Nederlandsche Bank (DNB) hebben deelgenomen aan de stresstest van het Europese Comité

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader 2 Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader Door: Stef Vermeulen Op 1 januari 2015 is het langverwachte wetsvoorstel Aanpassing financieel toetsingskader ingevoerd. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%).

BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%). BEGRIPPENLIJST Agio De premie die wordt betaald boven op de nominale waarde van een obligatie. Als de couponrente van een lening hoger is dan de marktrente, heeft de betreffende lening een agio. Amortisatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief van de Vereniging van Unilever Gepensioneerden

Nieuwsbrief van de Vereniging van Unilever Gepensioneerden - Nieuws Nieuwsbrief van de Vereniging van Unilever Gepensioneerden Secretaris: C.F. Andreae, Touwbaan 56, 3142 BV Maassluis / Tel.: 010-5920351 / E-mail: ccandrea@kpnmail.nl «Persnr» VUG-Nieuws nummer

Nadere informatie