Sociale ongelijkheid in de gezondheid aanpakken: kwestie van maatschappelijke keuzes?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sociale ongelijkheid in de gezondheid aanpakken: kwestie van maatschappelijke keuzes?"

Transcriptie

1 Sociale ongelijkheid in de gezondheid aanpakken: kwestie van maatschappelijke keuzes? Prof.dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Universiteit Gent

2 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen in tegenstelling tot genetische oorzaken, individuele leefstijlkeuzes,

3 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten ongelijke verdeling middelen en macht / stigmatisering

4 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten ongelijke verdeling middelen en macht / stigmatisering

5

6 Risico op een aanrijding van voetgangers of fietsers volgens kenmerken van de buurt Source: Jordan D. Silverman, Michael G. Hutchison, Michael D. Cusimano. Association Between Neighbourhood Marginalization and Pedestrian and Cyclist Collisions in Toronto Intersections. Can J Public Health 2013;104(5):e405-e409.

7 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten inkomensongelijkheid / stigmatisering / minderwaardigheid

8 Source: Cakmak, S., et al., The risk of dying on days of higher air pollution among the socially disadvantaged elderly. Environ. Res. (2011)

9 Source: Cakmak, S., et al., The risk of dying on days of higher air pollution among the socially disadvantaged elderly. Environ. Res. (2011)

10

11 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten ongelijke verdeling middelen en macht / stigmatisering

12

13

14 evidentie voor het effect van voeding, psychosociale stress en blootstelling aan toxische stoffen in de omgeving (roken, luchtvervuiling, ) een geheugen voor het individu, maar ook voor toekomstige generaties!

15

16 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten ongelijke verdeling middelen en macht / stigmatisering

17 Sociale positie op zich heeft invloed op gezondheid Als ik naar het ziekenhuis ga, is het eerste wat ze vragen: heb je schulden hier?, in plaats van wat scheelt er? Ze bekijken je altijd scheef

18

19

20

21

22

23 Gini-coefficient of national income distribution

24

25

26 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen meer blootstelling aan gezondheidsrisico s eenzelfde blootstelling leidt tot meer gezondheidsproblemen levensloopeffecten ongelijke verdeling middelen en macht / stigmatisering

27 VASTSTELLING 4: Een aantal van de verschillen in gezondheid tussen sociale groepen wordt veroorzaakt door sociale mechanismen Wat met de individuele (leefstijl) keuze van de patiënt?

28 Bron: Studiecentrum Perinatale Epidemiologie, 2000

29 Aanpak van deze sociale mechanismen is kwestie van sociale rechtvaardigheid

30 Hoe sociale verschillen in gezondheid terugdringen?

31 Determinanten van sociale gezondheidsverschillen zijn multiple, complex en gesitueerd op verschillende niveaus Nood aan een brede en multi-axiale aanpak

32 Tackling all the upstream causes of ill health

33

34 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen 2. Gezonde buurten en gemeenschappen 3. Monitor de effecten van het beleid (ook de onbedoelde)

35 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen

36 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen Garandeer toegang tot zorg voor alle gezinnen

37 Bron: Studiecentrum Perinatale Epidemiologie, 2000

38 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen Garandeer toegang tot zorg voor alle gezinnen uniform zorgpad zwangerschap met differentiatie naar sociale context (continuïteit, intensiteit, duur) geen financiële drempel tot 1 ste lijn & iedereen een vaste huisarts alle hulpverleners getraind in culturele competenties

39 Focus op de laagste groepen is niet voldoende om de kloof aan te pakken. Nood aan universele maatregelen waarvan de schaal en de intensiteit proportioneel zijn met de mate van achterstelling universeel proportionalisme

40 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen Verhoog de kwaliteit van de eerste levensjaren en ondersteun gezinnen interdisciplinaire pre- en post natale zorg door samenwerking K&G/ONE en de reguliere gzh zorg opvoedingsondersteuning en ondersteuning bij transitiemomenten

41 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen Reduceer opleidingsongelijkheid elk kind naar de kleuterklas M-decreet & sociale ongelijkheid in aanpak leerstoornissen

42

43 2. Gezonde buurten en gemeenschappen De invloed van buurtkenmerken

44 Belang van buurtinvloeden loopt via 1. Kwaliteit/toegankelijkheid faciliteiten en diensten 2. Psychosociale processen bv. ouderschapsstijlen, stress ouders,.. 3. Normen en collective efficacy bv. gezondheidsschadende sociale normen, sociale controle, lobbying Bron:. Leventhal T, Brooks-Gunn J: The neighborhoods they live in: the effects of neighborhood residence on child and adolescent outcomes. Psychological Bulletin 2000, 126(2):

45 3. Monitor de effecten van het beleid (ook de onbedoelde) Selecteer geschikte tools om de omvang van sociale ongelijkheid in gezondheid te meten en de geboekte vooruitgang

46

47

48 1. Geef elk kind de beste start in het leven en de kansen om eigen mogelijkheden te ontwikkelen 2. Gezonde buurten en gemeenschappen 3. Monitor de effecten van het beleid (ook de onbedoelde)

49 Contact: tel

Studiedag Hoe vergroot je de veerkracht van je medewerkers?

Studiedag Hoe vergroot je de veerkracht van je medewerkers? Studiedag Hoe vergroot je de veerkracht van je medewerkers? Leuven, 14/01/2016 Prof. dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sara.Willems@ugent.be De levensverwachting

Nadere informatie

EXPOO-CONGRES: ELK GEZIN TELT! GEZONDHEIDSONGELIJKHEID TERUGDRINGEN: YES YOU CAN!

EXPOO-CONGRES: ELK GEZIN TELT! GEZONDHEIDSONGELIJKHEID TERUGDRINGEN: YES YOU CAN! EXPOO-CONGRES: ELK GEZIN TELT! VAKGROEP HUISARTSGENEESKUNDE EN EERSTELIJNSGEZONDHEIDSZORG GEZONDHEIDSONGELIJKHEID TERUGDRINGEN: YES YOU CAN! Prof. dr. Sara Willems 10 de EXPOO congres: Elk gezin telt!

Nadere informatie

Solidariteit: een zinkend schip? Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg

Solidariteit: een zinkend schip? Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg Solidariteit: een zinkend schip? Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg Prof. dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sara.Willems@ugent.be Incidentie

Nadere informatie

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG

EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG EQUITY IN DE GEZONDHEIDSZORG What s in a name? Jens Detollenaere Research group Equity in Health Care Department of Family Medicine and Primary Health Care De levensverwachting van de Belgen neemt toe

Nadere informatie

Ongelijk maakt ongezond

Ongelijk maakt ongezond Ongelijk maakt ongezond Dr. Sara Willems - Evelyn Verlinde Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sterftecijfers kennen een sterke daling bron: Britisch Statistic Website (www.statistic.gov.uk)

Nadere informatie

Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema

Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema 10/10/2015 Medisch Psychologische Dag Domus Medica Sociale verschillen in gezondheid: inleiding op het thema Prof. Dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sara.Willems@ugent.be

Nadere informatie

Sociale verschillen in gezondheid: een uitdaging voor de eerste lijn?

Sociale verschillen in gezondheid: een uitdaging voor de eerste lijn? Sociale verschillen in gezondheid: een uitdaging voor de eerste lijn? Prof. dr. Sara Willems Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Sara.Willems@ugent.be De levensverwachting van de

Nadere informatie

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen Armoede en gezondheid Dike van de Mheen 10 oktober 2017 Waar gaat het over? Verschillen in gezondheid naar sociaaleconomische klasse (SEGV) Armoede, schulden en gezondheid Enkele feiten - Verschil in levensverwachting

Nadere informatie

Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent

Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent Een schets op basis van diepte-interviews met Roma en intermediairen Prof. dr. Sara Willems Onderzoeksgroep Equity in Health Care Vakgroep

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt. Adja Waelput. 8 juni 2015, UMCG

Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt. Adja Waelput. 8 juni 2015, UMCG Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt Adja Waelput 8 juni 2015, UMCG Gezond ouder worden gebeurt in de baarmoeder en die verschillen zijn er al vanaf de geboorte Perinatale sterfte 2000-2008

Nadere informatie

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Anita CJ Ravelli, AMC afdeling Klinische Informatiekunde Mede namens: Martine Eskes, Jan Jaap HM Erwich, Hens AA Brouwers, Erna Kerkhof, Joris

Nadere informatie

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De gevolgen van prenatale stress op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De ontwikkeling begint prenataal Dierstudies: prenatale stress Programmerend

Nadere informatie

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen Innovatie in mondzorg voor kwetsbare groepen Maandag 16 maart 2015 Maatschappelijke Tandheelkunde Universiteit Gent- Universitair Ziekenhuis JVO & LDV - 18 maart 2015 1 Maatschappelijke Mondzorg, Vakgroep

Nadere informatie

Het terugdringen van gezondheidsachterstanden: wat werkt? Dr. Mariëlle Beenackers Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Het terugdringen van gezondheidsachterstanden: wat werkt? Dr. Mariëlle Beenackers Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Het terugdringen van gezondheidsachterstanden: wat werkt? Dr. Mariëlle Beenackers Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Overzicht presentatie Sociaaleconomische gezondheidsverschillen verklaren Wat

Nadere informatie

Prof. dr. Hans Bosma Universiteit Maastricht Sociale Geneeskunde

Prof. dr. Hans Bosma Universiteit Maastricht Sociale Geneeskunde Prof. dr. Hans Bosma Universiteit Maastricht Sociale Geneeskunde 1 Opbouw van het verhaal Sociale epidemiologie Sociaaleconomische gezondheidsverschillen Het dominante perspectief Een onderbelicht perspectief

Nadere informatie

Autisme, wat weten we?

Autisme, wat weten we? Autisme, wat weten we? Matt van der Reijden, kinder- en jeugdpsychiater & geneesheer directeur Dr Leo Kannerhuis, Oosterbeek 1 autisme agenda autisme autisme en het brein: wat weten we? een beeld van autisme:

Nadere informatie

Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen?

Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen? 21/11/11 Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen? Inge Glazemakers Dirk Deboutte Inhoud Het probleem Oplossingen: de theorie Triple P Het project De eerste evaluatie - - -

Nadere informatie

Beschouwingen bij De Toekomst is Jong. Frank Vandenbroucke Universiteit van Amsterdam Conferentie De Toekomst is Jong Kind en Gezin, 6 oktober 2016

Beschouwingen bij De Toekomst is Jong. Frank Vandenbroucke Universiteit van Amsterdam Conferentie De Toekomst is Jong Kind en Gezin, 6 oktober 2016 Beschouwingen bij De Toekomst is Jong Frank Vandenbroucke Universiteit van Amsterdam Conferentie De Toekomst is Jong Kind en Gezin, 6 oktober 2016 Structuur van de presentatie Focus op kinderen en hun

Nadere informatie

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin JO VANDEURZEN Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin CONTEXT > Het doel Draagvlak en engagementen aftoetsen en stimuleren in ganse werkveld van relevante actoren Kennis van bewezen strategieën

Nadere informatie

DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011

DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011 DE SOCIALE STAAT VAN VLAANDEREN 2011 Gezondheid en Zorg, Europees gekaderd. Lynn Ryssaert, Dirk Avonts, Pauline Boeckxstaens, Piet Bracke, Thierry Christiaens, Leen De Coninck, Lea Maes, Koen Matthijs,

Nadere informatie

Toegang tot gezondheidszorg voor Roma in België

Toegang tot gezondheidszorg voor Roma in België Toegang tot gezondheidszorg voor Roma in België State of the art Prof. dr. Sara Willems Lise Hanssens Onderzoeksgroep Equity in Health Care Vakgroep huisartsgeneeskunde en eerstelijnsgezondheidszorg 1.

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer

Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer Universiteit Gent Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Het Lokaal Bestuur is aan zet in de Eerste Lijn Opinion on Definition primary care Definitie

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid

Werk, participatie en gezondheid Werk, participatie en gezondheid Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR ism Dr Merel Schuring Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleaders:

Nadere informatie

Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 1 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak

Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 1 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 1 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak 1 VIGeZ vzw, 2010, Niet voor maar met! Ik heb een hoge cholesterol

Nadere informatie

The best of both worlds: Samenwerking onderwijs & jeugdzorg. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

The best of both worlds: Samenwerking onderwijs & jeugdzorg. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g The best of both worlds: Samenwerking onderwijs & jeugdzorg Programma Welkom Wetswijzigingen Onderzoek naar samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg op 2 PBS scholen. Een casus Even voorstellen Wie zijn

Nadere informatie

PREVENTIE BIJ SOCIAAL KWETSBARE GROEPEN INZICHTEN EN STRUIKELBLOKKEN

PREVENTIE BIJ SOCIAAL KWETSBARE GROEPEN INZICHTEN EN STRUIKELBLOKKEN PREVENTIE BIJ SOCIAAL KWETSBARE GROEPEN INZICHTEN EN STRUIKELBLOKKEN Stijn Vandenberghe Huisarts Wetenschappelijk medewerker Universiteit Gent, Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 420 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Preventie van wiegendood bij zuigelingen

Preventie van wiegendood bij zuigelingen Preventie van wiegendood bij zuigelingen Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 71

Nadere informatie

Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 8 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak

Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 8 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak Niet voor maar met! Naar gelijke kansen op gezond blijven Bruno Buytaert 8 juni 2010 Ontmoetingsdag Ongelijk Gezond: een lokale aanpak 1 VIGeZ vzw, 2010, Niet voor maar met! Ik heb een hoge cholesterol

Nadere informatie

Het samenspel van genen en omgeving: Relevantie voor de Jeugdgezondheidszorg

Het samenspel van genen en omgeving: Relevantie voor de Jeugdgezondheidszorg Het samenspel van genen en omgeving: Relevantie voor de Jeugdgezondheidszorg Luc Goossens KU Leuven Schoolpsychologie and Ontwikkeling in Context (SCenO) Leuven Institute of Human Genomics and Society

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

Middelengebruik: Cannabisgebruik

Middelengebruik: Cannabisgebruik Middelengebruik: Cannabisgebruik Inleiding Cannabisgebruik geeft zowel gezondheidsrisico s, psychosociale gevolgen als wettelijke consequenties 1,2. Frequent gebruik van cannabis wordt geassocieerd met

Nadere informatie

Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders

Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders POP : Regeren is Vooruitzien Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders Om een goede dokter te zijn. Logistiek Empathie

Nadere informatie

Werkbaar werk in de bouwsector

Werkbaar werk in de bouwsector Werkbaar werk in de bouwsector 25 oktober 2011 Lieven Eeckelaert PREVENT Inhoud Vergrijzing - Demografische wissel Gevolgen voor de maatschappij Gevolgen voor de arbeidsmarkt Gevolgen voor de bouwsector

Nadere informatie

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Feiten New York 13 december 2006 Verdrag + Optioneel Protocol (rechtsbescherming)

Nadere informatie

Verbinden vanuit diversiteit

Verbinden vanuit diversiteit Verbinden vanuit diversiteit Krachtgericht sociaal werk in een context van armoede en culturele diversiteit Studievoormiddag 6 juni 2014 Het verhaal van Ahmed Een zoektocht met vele partners Partners De

Nadere informatie

Landelijke Agenda Suïcidepreventie 2014-2017. Gerdien Franx, projectleider NEDKAD 9 oktober 2015

Landelijke Agenda Suïcidepreventie 2014-2017. Gerdien Franx, projectleider NEDKAD 9 oktober 2015 Landelijke Agenda Suïcidepreventie 2014-2017 Gerdien Franx, projectleider NEDKAD 9 oktober 2015 Stelling: De GGZ kan meer zelfmoorden voorkomen. Suïcide als maatschappelijk probleem Determinanten van gezondheid

Nadere informatie

Artsen moeten geen supermannen of supervrouwen zijn Prof. dr. Jan De Maeseneer

Artsen moeten geen supermannen of supervrouwen zijn Prof. dr. Jan De Maeseneer Artsen moeten geen supermannen of supervrouwen zijn Prof. dr. Jan De Maeseneer Gewoon Hoogleraar Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Voorzitter Opleidingscommissie Geneeskunde Universiteit

Nadere informatie

GEZONDHEIDSENQUETE 2013

GEZONDHEIDSENQUETE 2013 GEZONDHEIDSENQUETE 2013 RAPPORT 4: FYSIEKE EN SOCIALE OMGEVING Rana Charafeddine, Stefaan Demarest (ed.) Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance

Nadere informatie

Neurocognitieve prestaties en blootstelling aan luchtvervuiling. Saenen Nelly - UHasselt

Neurocognitieve prestaties en blootstelling aan luchtvervuiling. Saenen Nelly - UHasselt Neurocognitieve prestaties en blootstelling aan luchtvervuiling Saenen Nelly - UHasselt Fijn stof - translocatie Fijn stof Fijn stof Organische componenten Metalen Water oplosbare componenten Koolstof

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be

Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be Nieuwe inzichten Kennis, rechten, beeldvorming 21 ste eeuw: Andere beeldvorming Vn-verdrag Gelijke rechten van personen in een handicapsituatie Apart zetten =

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Gezonde start. Elk kind heeft recht op zo gezond mogelijke ouders. Prof. Dr. S.Pauline Verloove-Vanhorick Preventieve gezondheidszorg voor kinderen

Gezonde start. Elk kind heeft recht op zo gezond mogelijke ouders. Prof. Dr. S.Pauline Verloove-Vanhorick Preventieve gezondheidszorg voor kinderen Gezonde start Elk kind heeft recht op zo gezond mogelijke ouders Prof. Dr. S.Pauline Verloove-Vanhorick Preventieve gezondheidszorg voor kinderen Amersfoort, 20 november 2014 De trap des levens Anonymus,

Nadere informatie

Toegankelijkheid op maat van een grote stad. VIGEZ-symposium 23/04/2013

Toegankelijkheid op maat van een grote stad. VIGEZ-symposium 23/04/2013 Toegankelijkheid op maat van een grote stad VIGEZ-symposium 23/04/2013 BESTUURSAKKOORD NIEUWE LEGISLATUUR als basis lokale beleid specifieke engagementen stadsbestuur rond toegankelijkheid gezondheid:

Nadere informatie

Hoe "new public health" ambities uitmonden in individuele leefstijlinterventies. Een discourse-analyse NCVGZ 2012

Hoe new public health ambities uitmonden in individuele leefstijlinterventies. Een discourse-analyse NCVGZ 2012 Hoe "new public health" ambities uitmonden in individuele leefstijlinterventies Een discourse-analyse NCVGZ 2012 Janneke Harting, Willemijn Krebbekx, Karien Stronks Afdeling Sociale Geneeskunde AMC UvA

Nadere informatie

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 Nieuwe GGZ kleinschalige professionaliteit in de wijk (en de rol van de huisarts/poh)

Nadere informatie

Artsen en Werk. Jurriaan Penders Voorzitter NVAB

Artsen en Werk. Jurriaan Penders Voorzitter NVAB Artsen en Werk Jurriaan Penders Voorzitter NVAB Disclosure belangen Belangen: Voorzitter NVAB Financiële belangen: Geen Is werk(en) belangrijk? Zowel Bie als mijzelf zijn niet aan de Alkohol, niet aan

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Ongelijkheid in gezondheid

Ongelijkheid in gezondheid Ongelijkheid in gezondheid Patrick Deboosere VVSG VIGeZ Torhout 1 juni - Hasselt 8 juni 2010 1-6-2010 Herhaling titel van presentatie 1 Overzicht 1. Ongelijkheid in gezondheid? 2. Wordt de kloof groter?

Nadere informatie

Onbekend maakt onbemind

Onbekend maakt onbemind Onbekend maakt onbemind Huisarts en preventie Pim Assendelft, hoogleraar Huisartsgeneeskunde Hoofd afdeling Eerstelijnsgeneeskunde Radboudumc, Nijmegen 9 april 2015 Generalisme is ons specialisme NHG

Nadere informatie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie 1 Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie Bart Klijs, Eva Kibele, Lea Ellwardt, Marij Zuidersma, Ronald Stolk, Inge Hutter, Rafael Wittek, Carlos Mendes de Leon, Nynke

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R ROKEN EN ALCOHOLGEBRUIK Jeugd 2010 5 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Praten over palliatieve zorg in een oncologische context in Vlaanderen

Praten over palliatieve zorg in een oncologische context in Vlaanderen Praten over palliatieve zorg in een oncologische context in Vlaanderen Melissa Horlait, PhD CHI-Congres 11 december 2017 Mechelen Palliatieve zorg Palliatieve zorg Vroege palliatieve zorg Overlijden Model

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 460 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Health Impact Assessment als instrument voor integraal gezondheidsbeleid in Rotterdam

Health Impact Assessment als instrument voor integraal gezondheidsbeleid in Rotterdam Health Impact Assessment als instrument voor integraal gezondheidsbeleid in Rotterdam Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Centre for Effective Public Health In the

Nadere informatie

De rol van de arts in de preventie van de gezondheidskloof bij kinderen

De rol van de arts in de preventie van de gezondheidskloof bij kinderen De rol van de arts in de preventie van de gezondheidskloof bij kinderen DR. LOUIS FERRANT WGC MEDIKUREGEM-UNIVERSITEIT ANTWERPEN Arts en kansarmoede Inleiding : machteloos wegens te complex? Armoede en

Nadere informatie

Focusgroep Public Health. Thema Sociaaleconomische Gezondheidsverschillen (SEGV) 27 september 2016

Focusgroep Public Health. Thema Sociaaleconomische Gezondheidsverschillen (SEGV) 27 september 2016 Focusgroep Public Health Thema Sociaaleconomische Gezondheidsverschillen (SEGV) 27 september 2016 Programma Tijd 13:00 uur Inloop 13:30 uur Opening en introductie Dr. Marja van Bon-Martens, Trimbos-instituut

Nadere informatie

Sociaal kapitaal in het SWVG. Sara Willems, MA, PhD

Sociaal kapitaal in het SWVG. Sara Willems, MA, PhD Sociaal kapitaal in het SWVG Sara Willems, MA, PhD Inhoud presentatie Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Sociaal Kapitaal in het SWVG design in kaart brengen van contextvariabelen meten sociaal

Nadere informatie

16/10/2015. Het Triple P Systeem. Triple P versterkt elke ouder! Hilde Weekers, Oktober 2015

16/10/2015. Het Triple P Systeem. Triple P versterkt elke ouder! Hilde Weekers, Oktober 2015 Het Triple P Systeem. Triple P versterkt elke ouder! Hilde Weekers, Oktober 2015 Design: Triple P Communications 2011 1 Waarom hebben we programma s voor opvoedingsondersteuning nodig? Een verontrustend

Nadere informatie

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren Notitie versie 1.0 September 2016 Door Frea Haker (Gezond in ) Eveline Koks (Jongeren Op Gezond Gewicht) Anneke Meijer (Coördinatie Gezond Gewicht Fryslân

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente In de gemeente gaven 478 ouders van ½- tot 12 jaar inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Proloog Assessment binnen de context van inclusief onderwijs is een aanpak van assessment binnen het reguliere onderwijs waarbij

Nadere informatie

Ontwikkelingen in milieugezondheidsrisico. milieugezondheidsmaten. Brigit Staatsen Danny Houthuijs

Ontwikkelingen in milieugezondheidsrisico. milieugezondheidsmaten. Brigit Staatsen Danny Houthuijs Ontwikkelingen in milieugezondheidsrisico s en milieugezondheidsmaten Brigit Staatsen Danny Houthuijs 1 Trends in milieugezondheidsrisico s Concentraties dalen, luchtverontreiniging en geluid blijven probleem

Nadere informatie

Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector

Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector Els Wouters, senior stafmedewerker 1 Intro Voorstelling VIGeZ I. Invloed van (fysieke) leefgewoonten op gezondheid- en arbeidsgerelateerde problemen

Nadere informatie

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam De feiten en mythen van werkvermogen en duurzame inzetbaarheid Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Het gaat uitstekend met ons.. 84 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 424 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma.

Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Hopeloos moederschap, een verloskundig paradigma. Dienst voor Perinatale Zorg Hôpital du Vésinet Frankrijk 1 ? Verloskunde? wanneer de medische zorg verzwaart door : dan. een belangrijke co morbiditeit

Nadere informatie

Regiovisie huisartsenzorg in Nijmegen e.o Van regioplan naar de wijken en de praktijken

Regiovisie huisartsenzorg in Nijmegen e.o Van regioplan naar de wijken en de praktijken Regiovisie huisartsenzorg in Nijmegen e.o. 2011-2015 Van regioplan naar de wijken en de praktijken 1 Regiovisie huisartsenzorg in Nijmegen e.o. 2011-2015 Van regioplan naar de wijken en de praktijken Ten

Nadere informatie

Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede

Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede MPD Het gelaat van armoede Nazareth 10 oktober 2015 Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Prof. I. NICAISE KU Leuven (HIVA

Nadere informatie

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee Disclosure belangen Marie-Louise Essink-Bot (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

TOEGANG TOT GEZONDHEIDSZORG VOOR ROMA IN BELGIË: UITDAGINGEN VOOR BELEID Conceptnota voor het ROMA platform gezondheidszorg 29/09/2016

TOEGANG TOT GEZONDHEIDSZORG VOOR ROMA IN BELGIË: UITDAGINGEN VOOR BELEID Conceptnota voor het ROMA platform gezondheidszorg 29/09/2016 TOEGANG TOT GEZONDHEIDSZORG VOOR ROMA IN BELGIË: UITDAGINGEN VOOR BELEID Conceptnota voor het ROMA platform gezondheidszorg 29/09/2016 Prof. dr. Sara Willems, drs. Lise Hanssens Onderzoeksgroep Equity

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren

Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren Anita Schnieders Mieke Blancke Nathalie Van Wassenhove Gent - Groningen 4-06-2010 Gentse Brugfiguren en ouderbetrokkenheid 2 1 Agenda Ouderbetrokkenheid: hardnekkig

Nadere informatie

Workshop -onderzoek. Zelfmanagementondersteuning vraagt om een recept op maat. Daphne Jansen & Lieke van Houtum NIVEL 24-04-2012

Workshop -onderzoek. Zelfmanagementondersteuning vraagt om een recept op maat. Daphne Jansen & Lieke van Houtum NIVEL 24-04-2012 Workshop -onderzoek Zelfmanagementondersteuning vraagt om een recept op maat Daphne Jansen & Lieke van Houtum NIVEL 24-04-2012 Centrale vragen Workshop: Hoe kunnen hulpbehoeften van mensen met een chronische

Nadere informatie

Werken aan een wijk waar iedereen zich beter voelt

Werken aan een wijk waar iedereen zich beter voelt Werken aan een wijk waar iedereen zich beter voelt Dr Louis Ferrant WGC Medikuregem Universiteit Antwerpen Kuregem Enkele cijfers Totale bevolking Anderlecht : 116.332 (2015) Kuregem : 27.915 (+ 10-15

Nadere informatie

Organisatie van de Brede School. 24 oktober 2012 An Claeys & Fanny Grooten Platform Brede School Onderwijscentrum Brussel

Organisatie van de Brede School. 24 oktober 2012 An Claeys & Fanny Grooten Platform Brede School Onderwijscentrum Brussel Organisatie van de Brede School 24 oktober 2012 An Claeys & Fanny Grooten Platform Brede School Onderwijscentrum Brussel Agenda Wat is een Brede School? Samenwerken in een Brede School De rol van de coördinator

Nadere informatie

Perspectief op Potenties

Perspectief op Potenties Perspectief op Potenties Jaap van der Stel Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden Brijder-Parnassia GGZ ingeest Een derde meer herstel? Vereist: brede visie op herstel, inclusief focus op functioneel

Nadere informatie

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken?

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? Prof. dr. Jany Rademakers NIVEL Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg CAPHRI Maastricht University Vakgroep Huisartsgeneeskunde,

Nadere informatie

Nood aan een paradigmawissel

Nood aan een paradigmawissel Bestrijding van (kinder)armoede: Nood aan een paradigmawissel 31 mei 2012 ames - Hang it all Vitra Design Charles & Ray Ea Steven Groenez HIVA-KULEUVEN Promotor onderzoekslijn kinderarmoede Vlaams armoedesteunpunt

Nadere informatie

Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking.

Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking. Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking. Aly Waninge Fysiotherapeute Koninklijke Visio De Brink Lector Participatie en gezondheid van mensen met een visuele en verstandelijke beperking Hanzehogeschool

Nadere informatie

Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning. Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015

Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning. Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015 Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning Prof. Dr. Rudi Roose Universiteit Gent Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Senaat - 6 juli 2015 Kinderarmoede en opvoedingsondersteuning Enkele aandachtspunten

Nadere informatie

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr.

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr. BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK Mathieu Verbrugghe Prof. dr. Ann Van Hecke INLEIDING THERAPIEONTROUW Een patiënt wordt therapieontrouw

Nadere informatie

in Indonesië arbeidshygiënische tools

in Indonesië arbeidshygiënische tools NVvA Symposium Zeist april 2009 Buitenlandbeurs NVvA 2008 Trainen van collega s in Indonesië in het gebruik van praktische arbeidshygiënische tools Joost van Rooij & Daan Huizer 1 Waarom Indonesië? Indonesië

Nadere informatie

Informatieverslag kinderarmoede

Informatieverslag kinderarmoede Informatieverslag kinderarmoede Reflectie vanuit de Gezinsbond Christel Verhas directeur SCW-gezinspolitiek Hoorzitting Senaat 12 juni 2015 Armoederisico beperken: nood aan Gezinseffectenrapportage (GER):

Nadere informatie

Waarom een zorgpad voor zwangeren met sociale risicofactoren:

Waarom een zorgpad voor zwangeren met sociale risicofactoren: Inleiding Zorgpad In Hoogeveen hebben wij een relatief hoog percentage achterstandsgebieden, vergelijkbaar met Rotterdam (60%). Het verschil met Rotterdam is dat het in Hoogeveen gaat om een autochtone

Nadere informatie

Bewegen Op Voorschrift in een stedelijk sportbeleid

Bewegen Op Voorschrift in een stedelijk sportbeleid Bewegen Op Voorschrift in een stedelijk sportbeleid Lifestyle Physical Activity Dr. Lic. An Bogaerts Poort naar een Actieve Levensstijl (PortaAL) Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen KU Leuven

Nadere informatie

Een gezonde start? Cohorte 0-jarigen. Cohorte 0-jarigen: Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte

Een gezonde start? Cohorte 0-jarigen. Cohorte 0-jarigen: Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte Cohorte 0-jarigen Een gezonde start? Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte Cécile Guérin - Mathieu Roelants Prof. dr. Karel Hoppenbrouwers Studiedag SWVG Leuven, 2 december

Nadere informatie

Inhoud Deel I Wat is sociologie? Sociologie, een eerste omschrijving Sociologie als wetenschap Weerstanden tegen sociologie

Inhoud Deel I Wat is sociologie? Sociologie, een eerste omschrijving Sociologie als wetenschap Weerstanden tegen sociologie Inhoud I Deel I 1 Wat is sociologie?.... 3 1.1 Sociologie, een eerste omschrijving.... 4 1.2 Sociologie als wetenschap... 6 1.3 Weerstanden tegen sociologie.... 8 1.4 Sociologie en verpleegkunde... 9 1.5

Nadere informatie

Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013

Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013 Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013 Inhoud presentatie 1. De Zorgmodule Voeding. i. Wat is de Zorgmodule Voeding? Hoe is deze tot stand gekomen? Op

Nadere informatie

Ongezondheid te lijf ALEX BURDORF. Het gaat erg goed met ons. In 2012 was de levensverwachting

Ongezondheid te lijf ALEX BURDORF. Het gaat erg goed met ons. In 2012 was de levensverwachting 59 Ongezondheid te lijf Ongelijkheid gaat meestal over inkomen, maar ook gezondheid en levensverwachting zijn ongelijk verdeeld. Laagopgeleiden zijn ongezonder dan hoogopgeleiden en leven korter. Differentiatie

Nadere informatie

Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven

Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven Herbert Roeyers Onderzoeksgroep Ontwikkelingsstoornissen HGR-CSS Brussel, 20 juni 2014 Vroegtijdige interventie bij kinderen

Nadere informatie

'Leefbare wijken' in Australië wat is het effect van het ontwerp van de wijk op het beweeggedrag van de bewoners?

'Leefbare wijken' in Australië wat is het effect van het ontwerp van de wijk op het beweeggedrag van de bewoners? 'Leefbare wijken' in Australië wat is het effect van het ontwerp van de wijk op het beweeggedrag van de bewoners? Mariëlle A. Beenackers, Erasmus MC Sarah Foster, University of Western Australia Frank

Nadere informatie