WELKOM BINNENVAARTBORREL

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WELKOM BINNENVAARTBORREL"

Transcriptie

1 WE TAKE CARE OF IT.

2 WELKOM BINNENVAARTBORREL

3 Programma 16:00 17:05 Presentatie Khalid Tachi Presentatie Raymond Gense 17:05 17:20 Pauze 17:20 18:00 Presentatie Jacob Klimstra Afsluiting :00 Borrel en buffet

4 Khalid Tachi Expertise en InnovatieCentrum Binnenvaart (EICB)

5 EU STAGE V de effecten op de BINNENVAART Khalid Tachi Expertise en InnovatieCentrum Binnenvaart (EICB)

6 EU STAGE V de effecten op de BINNENVAART Expertise en InnovatieCentrum Binnenvaart Regelgeving Huidige regelgeving CCR Regelgeving Stage V (nabije toekomst) Status Nederlandse binnenvaartvloot 6

7 Expertise en InnovatieCentrum Binnenvaart (EICB) 7

8 NOx Vanaf 2002: CCR1 P N [kw] CO [g/kwh] HC [g/kwh] NO x [g/kwh] PM [g/kwh] 37 <= P N < 75 6,5 1,3 9,2 0,85 75 <= P N < 130 5,0 1,3 9,2 0,75 P N >= 130 5,0 1,3 9,2 (n >= 2800) 45*n (-0.2) (500 =< n < 2800) 0, NO x (n) rpm n [rpm] NO x , , , ,2 8

9 Vanaf 2007: CCR2 P N [kw] CO [g/kwh] HC [g/kwh] NO x [g/kwh] PM [g/kwh] 18 <= P N < 37 5,5 1,5 8 0,8 37 <= P N < 75 5,0 1,3 7 0,4 75 <= P N < 130 5,0 1,0 6 0,3 130 <= P N < 560 3,5 1,0 6 0,2 6 (n >= 3150) P N >= 560 3,5 1,0 45*n (-0.2) - 3 (343 =< n < 3150) 11 (n < 343) 0,2 9

10 EU Stage IIIA Categorie Slagvolume (D) dm3 per cilinder Date CO [g/kwh] HC+NO x [g/kwh] PM [g/kwh] V1:1 D 0.9; P N > 37 kw V1:2 0.9 < D V1:3 1.2 < D V1:4 2.5 < D V2:1 5 < D V2:2 15 < D 20; P N 3300 kw V2:3 15 < D 20; P N > 3300 kw V2:4 20 < D V2:5 25 < D Bron: dieselnet.com/standards/eu/nonroad.php#vessel 10

11 Categorie Stage V Voorstel EC Motoren voor de voortstuwing Categorie IWP P N [kw] Date CO [g/kwh] HC [g/kwh] NO x [g/kwh] PM [g/kwh] PN [1/kWh] IWP-v/c-1 37 P N < IWP-v/c-2 75 P N < IWP-v/c P N < NIEUW IWP-v/c P N < IWP-v/c-5 P N

12 Categorie Stage V Voorstel eisen voor Binnenvaart Gasmotoren voor de aandrijving Categorie IWP P N [kw] Date CO [g/kwh] HC [g/kwh] NO x [g/kwh] PM [g/kwh] NIEUW PN [1/kWh] * * * * (1.5 A GER) * * * * Zie vorige tabel Voor gasmotoren: A = 6 (uit Methaanslip) HCmax = 6,19 GER HC [g/kwh] 1,00 6,19 0,70 6,19 0,50 4,69 0,30 2,89 0,00 0,19 12

13 Stage V Voorstel Branche Organisaties Power (P) NOx HC PM kw g/kwh g/kwh g/kwh P a 2014 c b, c 2000 P < c, d 1400 P < c 600 P < d a 0.25 g/kwh for engines with dm3/cylinder displacement. b Optional compliance start dates can be used within these model years. c Option for Cat. 2: Tier 3 PM/NOx+HC at 0.14/7.8 g/kwh in 2012, and Tier 4 in d The Tier 3 PM standards continue to apply for these engines in model years 2014 and 2015 only. 13

14 Milieu Effect Verschillen tussen CCR1, CCR2 en Stage V CO HC NOx HC+NO x PM PN [g/kwh] [g/kwh] [g/kwh] [g/kwh] [g/kwh] [n/kwh] CCR1 5,0 1,30 9,745 NVT 0,540 NVT CCR2 3,5 1,00 6,745 NVT 0,200 NVT NRMM-Stage IIIA (IWV) 5,0 NVT NVT 7,8 0,270 NVT NRMM-Stage V (IWP) Op basis van voorstel EC NRMM-Stage V (IWP) Op basis van de laatste versie Raad v/d EU, van 30 juni EU typeapproval the market of Placing on of engines engines 3,5 0,19 0,40 NVT 0,010 1x10¹² ,5 0,19 1,800 NVT 0,015 1x10¹² Effect op NOx 82% reductie tov CCR1 (EPA) 99% reductie tov CCR1 (EC) 17% meer reductie in meest gunstige geval Effect op PM 93% reductie tov CCR1 (EPA) 98% reductie tov CCR1 (EC) 5% meer reductie in meest gunstige geval

15 Nederlandse binnenvaartvloot Leeftijd 25,0% CCR1 20,0% 18,8% 20,0% 15,0% 16,8% CCR2 10,0% 8,2% 5,9% 5,9% 5,0% 2,7% 3,9% 3,4% 3,4% 3,8% 4,0% 3,2% 0,0% 15

16 Nederlandse binnenvaartvloot verhoudingen 16

17 Scenario's Rol banken? Brandstofprijsontwikkeling? Gedrag binnenvaartondernemers? Rol verladers? Beleid voor de bestaande vloot? Havenbedrijven? Stimulering? 17

18 Vergroenen van de binnenvaart Logistiek Gebruiksprofiel Romp Motorruimte Verlagen van de emissies is niet beperkt tot alleen motoren. 18

19 Dank voor uw aandacht! 19

20 IMO Tier III 2016 in NECA zone 20

21 IMO Tier III 2016 in NECA zone 21

22 Raymond Gense Specialist overheidsrelaties en nieuwe technologie

23 Wegen naar duurzame binnenvaart volgens Pon Raymond Gense Director Future Technology & Public Affairs

24 Mega trends voor de 21 ste eeuw : Politiek Connectiviteit Technologie Mega-steden Energie schaarste Klimaat verandering..

25 25 Voor de mobiliteit betekent dit : Schonere motoren Zuinigere aandrijvingen Aandacht voor CO2 uitstoot Modaliteiten slim gebruiken Slimme keuzes in modaliteiten

26 26 De wetgever regelt al wel het een en ander Maar er is wel er veel te kiezen qua technieken!

27 Emissieniveau Duurzame oplossingen in drie pijlers Technologie Nu Reductiedoel Groei Duurzame brandstoffen Gedrag Tijd

28 Emissieniveau Gedrag Technologie Nu Reductiedoel Groei Duurzame brandstoffen Gedrag Tijd

29 29 Het juiste gedrag kan al veel besparen (maar vooral CO 2 en geld)

30 Emissieniveau Aandrijftechnologie Technologie Nu Reductiedoel Groei Duurzame brandstoffen Gedrag Tijd

31 Aandrijftechnologie ontwikkelingen Verbranding Elektrisch Non fossiel Gasolie HVO Zwavelarme diesel Non fossiele brandstoffen in zeer schone verbrandingsmotoren Elektrische aandrijving (Batterij, Hybride, H 2,?) Drijvende krachten Lokale luchtkwaliteit Brandstofschaarste Klimaatverandering?

32 32 Technische mogelijkheden : Dieselmotoren: Zwavelarme brandstof als basis Hoog rendement filteren voor lage NOx en Fijnstof Dual fuel motoren: schonere verbranding LNG icm laag rendement filteren Zwavelvrij LNG SCR DeNOx voor Stage V (roetfilter niet nodig) Mogelijke aanpassingen omwille van Methaan Slip 10 tot 15% positieve CO2 impact (als methaanslip laag) Otto 100% gasmotoren : schone verbranding, geen nabehandeling Zwavelvrij LNG Methaanslip geen issue Tot 15% lagere CO2 emissie via brandstof Responstijd mogelijk kritisch

33 33 Motor technologieën en effecten op luchtkwaliteit SCR 3512C Roetfilter D Dual Fuel+SCR Otto Gas Dual Fuel

34 Emissieniveau Duurzame brandstoffen Technologie Nu Reductiedoel Groei Duurzame brandstoffen Gedrag Tijd

35 35 Duurzame brandstoffen : meer nadruk op lage CO 2 uitstoot Biodiesel (FAME) in Dieselmotoren: Iets betere verbranding (minder fijnstof) Lagere CO2 in de keten Gemodificeerde synthetische Diesel in Dieselmotoren: Duidelijk betere verbranding (minder fijnstof) Uit aardgas (GTL) of Bioproducten (HVO) BioLNG in Dual Fuel of Otto Gasmotoren: LNG uit afval, mest of overschot zon en wind. Veel CO2 winst Water-injectie/emulsie Koelen verbranding voor lagere NOx en Fijnstof

36 36 Duurzame brandstoffen en effecten op luchtkwaliteit en CO C CG132 B-LNG H2O HVO Fame GTL CO2

37 37 Duurzame brandstoffen : Hybridisatie/elektrificatie Hybridisering: efficiëntere aandrijflijn Deellast optimalisatie : Vaarprofiel specifiek effectief In bepaalde gevallen betere benutting filters In bepaalde gevallen kortstondig nul emissies Elektrificatie: Geen (lokale) uitlaat Geen lokale emissies Alleen voor zeer specifieke toepassingen (veerboten, ) Alleen bij duurzame stroom CO2 winst

38 38 Duurzame brandstoffen en effecten op luchtkwaliteit en CO 2 en CO C Hybride Full E 3512C Hybride CG132 V CO2

39 39 Nederlandse Brandstofvisie met LEF gebruikt alle componenten om de binnenvaart duurzamer te maken

40 40 Zijn er nog andere alternatieven? Magneten Toevoegen van additieven aan de brandstof Toevoegen van waterstof aan de verbranding

41 41 Overwegingen bij het kiezen van een duurzame aandrijving Stage 5 emissies-eis vereist minimaal : NOx filter Otto Vol elektrische aandrijving Duurzame brandstoffen helpen vooral de CO2 uitstoot significant te verlagen De beperkte reductie van fijnstof als gevolg van toepassing van duurzame brandstoffen kan helpen lokale emissies van bestaande schepen te verbeteren Kosten? Enkel gedragsmaatregelen besparen direct geld Alle andere stappen richting duurzaamheid brengen voor de gebruiker een hoger Capex of Opex met zich mee.

42 Bedankt voor de aandacht!

43 PAUZE

44 Jacob Klimstra Jacob Klimstra Consultancy

45 EMISSIES UITLAATGASSEN CATERPILLAR PON/DOLDERMAN Zwijndrecht, Jacob Klimstra January 15, Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman

46 10 jaar geleden voor het Panamakanaal January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 46

47 En de binnenvaart? January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 47

48 Concurreren op het milieu sluiting verboden January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 48

49 De stofjes Roet/deeltjes Koolwaterstoffen NOx January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 49

50 Deeltjes, particulate matter, PM 10 en PM 2.5 Fijn stof is niet fijn Bron: google Jacob Klimstra - Caterpillar - January 15, PON/Dolderman

51 Waar je woont op deze wereld tussen bloemen of beton... (PM 2.5) January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 51

52 55% PM 10 is natuurlijk (zand en zeezout) January 15, Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman

53 Het wordt steeds beter: (industrie en verkeer) January 15, Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman

54 Waar komt het fijnstof vandaan? Bron: Wikepedia Jacob Klimstra - Caterpillar - January 15, PON/Dolderman

55 Ontwikkeling totaal PM 2.5 in NL (kiloton, bron IIASA) Wegtransport: steeds schoner! January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 55

56 Ontwikkeling PM 2.5 in Nederland January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 56

57 Hoe erg is het met dat stof? Houtkachel/open haard 300 mg/kwh 5 kw 1.5 g per uur Binnenvaart bij de nieuwe Stage V: 10 mg/kwh 1000 kw 10 g/uur = 6 houtkachels 25 schepen per uur 5 % v/d tijd een schip 0.5 g/uur Maar: CCR1: 540 mg/kwh = 324 houtkachels CCR2: 200 mg/kwh = 120 houtkachels Jacob Klimstra - Caterpillar - January 15, PON/Dolderman

58 January 15, 2016 De normen/standards Norm CO HC CH4 NOx PM10 PN Euro 6 stationair Euro 6 transient Stage V Non-road > 560 kw Stage V Gensets > 560 kw Stage V IWV MW Stage V IWV > 1 MW Tier 4 (USA) > 0.9 MW g/kwh 1.5 g/kwh 0.13 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman g/kwh 0.40 g/kwh T T T

59 Een nageschakeld filter: 80-90% reductie bij diesel 250 mg/kwh (CCR1 = 540 mg/kwh CCR2 = 200 mg/kwh) 50 tot 90 Euro/kW?? 25 mg/kwh 10 mg/kwh: niet simpel! January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 59

60 ε/kw Wat kost een deeltjesfilter. echt? 160 specifieke aanschafkosten roetfilter motorvermogen (kw) January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 60

61 Deeltjesemissie gasmotor met bougies Olieverbruik: Asgehalte: 0.2 g/kwh g/kwh mg/g Asuitworp: 2 mg tot 10 mg/kwh met smeerolie-as als de bron + nog wat van de verbranding Grenswaarde : 10 mg/kwh As wil niet oxideren: reinigen January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 61

62 De dual-fuel motor Deeltjesfilter waarschijnlijk nodig bij > 2% dieselbrandstof January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 62

63 January 15, 2016 De normen/standards Norm CO HC CH4 NOx PM10 PN Euro 6 stationair Euro 6 transient Stage V Non-road > 560 kw Stage V Gensets > 560 kw Stage V IWV MW Stage V IWV > 1 MW Tier 4 (USA) > 0.9 MW g/kwh 1.5 g/kwh 0.13 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman g/kwh 0.40 g/kwh T T T

64 THC emissie bougiemotoren op gas NL 2000 mg THC /m3 bij 3% O2 545 g/gj brandstof = 2.7% 5 g/kwh bij 40% motorrendement De overheid wil eigenlijk naar 3 g/kwh January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 64

65 Waar komt het THC vandaan bij een bougiemotor? Smeerolie mag niet heter dan 170 C January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 65

66 En de THC bij de dual-fuel motor? De arm-mengsel gebieden in de uithoekjes crevice of intake valve crevice between cylinder wall and cylinder head piston top land crevice Cylinder wall January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 66

67 THC uitworp (g/kwh) THC bij de motor op gas Streven overheid THC (gas) = (1.5 x A x GER) 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 GER - gemiddelde fractie gas als brandstof January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 67

68 Even omrekenen g/kwh naar g/gj naar % THC = 6.19 g/kwh motoroutput bij een factor A = 6 Rendement 40% THC = 6.19 x 0.40 per kwh brandstof = 2.48 g/kwh brandstof 1 kwh = 3.6 MJ 687 g/gj 3.4 % van de brandstof!!!! Is dat houdbaar op de lange duur? Broeikaseffect methaan 23 x?? 30 x?? ten opzichte van CO 2?? Broeikasgasuitstoot bijna verdubbeld January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 68

69 January 15, 2016 De normen/standards Norm CO HC CH4 NOx PM10 PN Euro 6 stationair Euro 6 transient Stage V Non-road > 560 kw Stage V Gensets > 560 kw Stage V IWV MW Stage V IWV > 1 MW Tier 4 (USA) > 0.9 MW g/kwh 1.5 g/kwh 0.13 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman g/kwh 0.40 g/kwh T T T

70 Wat is NOx Lucht: 21% zuurstof (O 2 ), 89% stikstof (N 2 ) + nog wat klein grut O 2 N 2 Hoge NO NO temperatuur + + NOx is giftig, maakt smog, geeft zure regen In een gasmotor is de verbranding veel kouder dan in een dieselmotor January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 70

71 De basisdiesel: 12 g/kwh aan NOx (CCR1 = g/kwh) Met Exhaust Gas Recirculation 50% reductie... : 6 g/kwh Met Selectieve Catalytische Reductie > 90% reductie g/kwh, moet 0.4 g/kwh Max 10 ppm ammonia uitworp Basis gasmotor: NOx 2 g/kwh January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman Plaatjes van RR-MTU 71

72 NOx reductie kosten 1 MW motor: investering in SCR ? Ureumverbruik: 14 Euro/draaiuur ( 30 ct/liter) January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 72

73 Vergelijking trucks en schepen brandstof: per schip factor 3 tot 5 zuiniger Jacob Klimstra - Caterpillar - January 15, PON/Dolderman

74 Varen op zonne-energie?? De allerbeste panelen: 200 watt/vierkante meter bij een super zonnige dag Voor het containerschip met een 3 MW motor: m 2 Oppervlakte schip: 2350 m 2 een factor 6.4 te weinig Maar, zonneschijn is er maar zelden. January 15, Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman

75 Solar PV output (MW) Want de zon. 50Hertz Transmission region Germany, year Jan-02 May-25 Jun-21 Averaged Installed capacity 6.2 GW Maximum output: 4.5 GW Energy produced: 5.13 TWh Capacity factor: 9.5% time of the day January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 75

76 Tesla Power Pack - Varen op batterijen? 3 MW motor, 12 uur varen 36 MWh 300 ε/kwh, dus 36 MWh = 10.8 miljoen Euro Massa: kwh x 4 kg = 144 ton Laadvermogen 5500 ton 2.6% Volume: kwh x 1.5 l/kwh = 54 m 3 Past in een container! Vanwege massa: 5 containers Laadvermogen 500 TEU 1% Af bij 35% brandstofrendement: 10 m 3 brandstof 9 ton brandstof January 15, Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman

77 Kosten varen op batterijen Opnieuw 3 MW gedurende 12 uur Kosten inkoop stroom 36 MWh à 7 εct/kwh ε 2500 Afschrijving: 5000 cycli 10.8 Mε /5000 ε 2000 Variabele kosten ε 4500 Rente 3%? per jaar? Alternatief: 9 ton brandstof à ε 500/ton = ε 4500 Onderhoud: 0.5 εct/kwh = ε 200 Elektromotor 3 MW Euro Batterijen Euro Zuigermotor 3 MW Euro Rookgasreiniging Euro Het probleem: de investering in de batterijen. Maar bij 100 /kwh??? Jacob Klimstra - Caterpillar - January 15, PON/Dolderman

78 De ecoliner tanker January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 78

79 Zal de politiek of een ambtenaar ooit stoppen? January 15, 2016 Jacob Klimstra - Caterpillar - PON/Dolderman 79

80 BORREL

81 We take care of it.

Vergroening in de binnenvaart en de Europese regelgeving

Vergroening in de binnenvaart en de Europese regelgeving Vergroening in de binnenvaart en de Europese regelgeving Boudewijn Hoogvelt Expertise en InnovatieCentrum Binnenvaart (EICB) Kenniscentrum Binnenvaart Vlaanderen Berchem, 10 oktober 2015 Onderwerpen Expertise

Nadere informatie

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek EFRO project Factsheets rondvaart Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek 2 Inhoud Inleiding Technische opties voor een schonere vloot Emissie in de praktijk Overzicht Conclusies

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart. Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017

Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart. Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017 Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017 Achtergrond Verkennende studie uitgevoerd door STC-NESTRA en EICB in opdracht voor het

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide Informatiebijeenkomst schone scheepvaart SHIP, 1 november Henri van der Weide Vluchtige organische stoffen (VOS), geur van lading en geluid bij overslag Kooldioxide (CO2),Stikstofoxiden (NO X), Zwaveloxiden

Nadere informatie

Emissies, wet- en regelgeving. Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel

Emissies, wet- en regelgeving. Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Emissies, wet- en regelgeving Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Wetgeving ter stimulering duurzaam varen CCR (Centrale Commissie Rijnvaart): Eisen aan

Nadere informatie

Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO

Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO 1 Welke criteria gelden voor de brandstof van morgen? Duurzaam weinig effect op klimaat, lage CO 2 emissie Schoon laag niveau luchtverontreinigende

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de praktijk

Duurzame mobiliteit in de praktijk Duurzame mobiliteit in de praktijk Raymond Gense Manager duurzame ontwikkeling Pon Holdings Mobiliteit en duurzaamheid 16 Januari 2009 1 Inhoud: Wat is Duurzame mobiliteit Welke Duurzame voertuigoplossingen

Nadere informatie

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren Emitech B.V. / Emigreen B.V. Kjelt Remmen Technisch specialist / Adviseur Wij: Ontwerpen Specificeren Leveren en Ondersteunen systemen voor de uitlaatgassen nabehandeling van industriële verbrandingsmotoren

Nadere informatie

Seminar Schone Voertuigtechnieken

Seminar Schone Voertuigtechnieken Seminar Schone Voertuigtechnieken Milieu 2012 Hans Bosma, HAN Automotive Lejo Buning, HAN Automotive Peter Kerris, NVRD o Achtergrond Agenda o Overzicht: emissies en andere omgevingsfactoren o Afwegingskader

Nadere informatie

Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart

Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart Fasering & Economische aspecten Datum 9-9-2013 Ruud Verbeek, Norbert Ligterink, Jorrit Harmsen, Pim van Mensch Ondersteund door: Gemeente Amsterdam & Europese

Nadere informatie

Impact van. emissienormen op de. maritieme sector. Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart

Impact van. emissienormen op de. maritieme sector. Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart Impact van emissienormen op de maritieme sector Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart Earnewald, 11 september 2013 Luchtemissies door zeeschepen: Kort overzicht van begrippen

Nadere informatie

NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars?

NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars? NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars? Khalid Tachi EICB (EU) 2016/1628 (EU) 2016/1628 ARTIKEL(4): Motorcategorieën IWP: motoren

Nadere informatie

TIER 4 INTERIM / STAGE IIIB EMISSIENORMEN VOOR NON-ROAD MOBIELE MACHINES

TIER 4 INTERIM / STAGE IIIB EMISSIENORMEN VOOR NON-ROAD MOBIELE MACHINES TIER 4 INTERIM / STAGE IIIB EMISSIENORMEN VOOR NON-ROAD MOBIELE MACHINES TIER 4 INTERIM / STAGE IIIB EMISSIENORMEN VOOR NON-ROAD MOBIELE MACHINES Op 1 januari 2011 zijn de emissienormen Tier 4i / Stage

Nadere informatie

De kortste weg naar duurzaam transport. Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers

De kortste weg naar duurzaam transport. Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers De kortste weg naar duurzaam transport Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers De kortste weg naar duurzaam transport The Blue Road is de kortste weg naar een duurzame toekomst. Waarom? Omdat

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen 1 Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen, 11 februari 2014 2 Inhoud 1. Brandstofopties 2. Kansen en onzekerheden 3. Milieuaspecten 4. Conclusies & aanbevelingen 3 Alternatieve

Nadere informatie

MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren

MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren A MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren A MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren VIV? Wat is de VIV?

Nadere informatie

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren De ontwikkeling van het CVX-model CVX 140 CVX 150 CVX 160 CVX 175 CVX 195 Puma CVX 165 Puma CVX 180 Puma CVX 195 Puma CVX 130 Puma CVX 210 Puma CVX 145 Puma CVX 225

Nadere informatie

Luc Serrien. Marketing Manager DAF Trucks België

Luc Serrien. Marketing Manager DAF Trucks België Luc Serrien Marketing Manager DAF Trucks België 1996 DAF becomes a PACCAR company DAF Manufacturing Operations in detail Eindhoven Westerlo Leyland Eindhoven Engine Factory Product Development Sheet Metal

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden. 23 september 2015. Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete

Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden. 23 september 2015. Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete Milieuvriendelijke havenwerktuigen: inspirerende voorbeelden Mark Pecqueur Tom Van Den Noortgaete Situatieschets NOx probleem Situatieschets NOx probleem Situatieschets NOx probleem Diesel: hoog rendement

Nadere informatie

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Programmaleider Verkeersemissies, Ministerie van VROM Agenda 1. Wat willen we bereiken? Klimaat Luchtkwaliteit 2. Wat kan verkeer

Nadere informatie

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013 Goevaers Consultancy Duurzame stedelijke distributie België 16 februari 2013 GC Introductie Duurzaam goederen vervoer Duurzaamheid vraagt om samenwerking in de keten Nieuwe technologieën kunnen alleen

Nadere informatie

Zwaar distributietransport met stil LNG

Zwaar distributietransport met stil LNG Zwaar distributietransport met stil LNG Geluid, Trillingen en Luchtkwaliteit 2016 9 november 2016 Scania s view on sustainable transport Hans Binnendijk Product manager Scania Benelux Onze Onzeplaneet

Nadere informatie

Vergroening van de binnenvaart

Vergroening van de binnenvaart Vergroening van de binnenvaart Maritime Industry 2015, Gorinchem Achtergrond Richtlijnen voor binnenvaart worden scherper Milieuvoordeel ten opzichte van wegtransport wordt kleiner Gevolgen op regionaal

Nadere informatie

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel Agenda De uitdaging Dubbele strategie Hybride techniek & potentieel Methaan-diesel techniek & potentieel ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY p2 De uitdaging Euro normen Wettelijk kader Opwarming van de aarde

Nadere informatie

Subsidieregeling voor Schone Scheepvaart. Marktconsultatie 24 september

Subsidieregeling voor Schone Scheepvaart. Marktconsultatie 24 september Subsidieregeling voor Schone Scheepvaart Marktconsultatie 24 september Middagprogramma Welkom Inleiding: stadsregio en duurzaamheid Marktonderzoek schone scheepvaart Toelichting op subsidieregeling Vragenronde

Nadere informatie

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER BRANDSTOFFEN WEGVERKEER Update toekomstverkenning Paul Hofmeijer, 25 juni 2013 Partner MMG Advies Voor strategie, organisatieadvies en duurzame mobiliteit AGENDA 1. Actualiteiten uit media & drivers 2.

Nadere informatie

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2

DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 DUURZAME MOBILITEIT IN TERMEN VAN CO2 2013 2014 2015 2017 / 2018 10-pagers functionaliteiten: - beleidsverkenning INEK: integraal nationaal energie en klimaat plan - bestuurlijk stuk (TK) - alle lidstaten

Nadere informatie

Presentatie 3 nov NVRD Noord. Innoveren met afval. Wat speelt er zich af bij:

Presentatie 3 nov NVRD Noord. Innoveren met afval. Wat speelt er zich af bij: Presentatie 3 nov. 2016 NVRD Noord Innoveren met afval Wat speelt er zich af bij: Stadsbeheer gemeente Groningen Gerrit Griffioen Afdeling Materieel Wij nemen u mee in onze innovaties: Duurzaam inzetbare

Nadere informatie

Niet-verkeer emissies van logistiek en transport: ontwikkelingen en lokale opties. Rinkje Molenaar 29 oktober 2012

Niet-verkeer emissies van logistiek en transport: ontwikkelingen en lokale opties. Rinkje Molenaar 29 oktober 2012 Niet-verkeer emissies van logistiek en transport: ontwikkelingen en lokale opties Rinkje Molenaar 29 oktober 2012 Rijnmond: locaties Pernis en landelijk Aanpak voor berekeningen Broncategorieën (transport

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Wat is in de komende 20 jaar technisch mogelijk, ecologisch verantwoord en economisch haalbaar? 20 Oktober 2016 Academic Consultancy

Nadere informatie

Verkeer en luchtverontreiniging

Verkeer en luchtverontreiniging Verkeer en luchtverontreiniging gezondheidsschade Dr Ir Miriam Gerlofs-Nijland RIVM 1 Positie RIVM Onderzoeksinstituut rijksoverheid Onafhankelijk van politiek en beleid Verbindt wetenschap en beleid Maakt

Nadere informatie

BINNENVAART WELKOM. Van Groen naar Groener. Georganiseerd door:

BINNENVAART WELKOM. Van Groen naar Groener. Georganiseerd door: BINNENVAART Van Groen naar Groener WELKOM Georganiseerd door: BINNENVAART Van Groen naar Groener AGENDA Ontvangst ( 13:00 13:30 ) Opening door R.Kortenhorst; PTC M.Seine met een situatie schets; Presentatie

Nadere informatie

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Missie: economische versterking van Noord-Nederland door innovatie en samenwerking door het uitvoeren van concrete samenwerkingsprojecten tussen het MKB en de kennisinstellingen. www.tcnn.nl Leo van der

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Wat is in de komende 20 jaar technisch mogelijk, ecologisch verantwoord en economisch haalbaar? 20 Oktober 2016 Academic Consultancy

Nadere informatie

Small scale LNG binnenvaart in Provinciaal Actieprogramma Luchtkwaliteit. Emissiereductie potentieel LNG retrofit voor binnenvaart

Small scale LNG binnenvaart in Provinciaal Actieprogramma Luchtkwaliteit. Emissiereductie potentieel LNG retrofit voor binnenvaart Small scale LNG binnenvaart in Provinciaal Actieprogramma Luchtkwaliteit Emissiereductie potentieel LNG retrofit voor binnenvaart Notitie Delft, februari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten L.C.

Nadere informatie

130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD

130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD 8 ACHTERGROND 35 MEGATON DE VOORSPELDE CO 2-UITSTOOT VAN HET WEGVERKEER IN 2050 130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD 2035 STREEFJAAR WAARIN ALLE NIEUWE AUTO S CO 2-EMISSIE

Nadere informatie

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning)

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Steunprogramma havengebonden werktuigen 81944801/R/873192/Mech Definitief Rapport 21 januari 2011 1.3 Uilaatgasnabehandelingssytemen 1.3.1

Nadere informatie

Kansen in technologie door wijzigende wetgeving. André Hof Cofely

Kansen in technologie door wijzigende wetgeving. André Hof Cofely Kansen in technologie door wijzigende wetgeving André Hof Cofely Cofely Cofely is het belangrijkste merk van GDF SUEZ Energy Services GDF SUEZ omvat de volledige energieketen van elektriciteit en aardgas

Nadere informatie

ALLEMAAL AAN DE Stage 4 emissie-eisen vereisen een combinatie van technieken

ALLEMAAL AAN DE Stage 4 emissie-eisen vereisen een combinatie van technieken THEMA MOTORTECHNIEK Cynthia HerweijerTekst: Cynthia Herweijer De emissie-eisen voor bouwmachines worden op 1 januari 2014 verder aangescherpt. De Stage 4 norm gaat dan in Europa gelden voor industriële

Nadere informatie

Ben u klaar voor de BEMS?

Ben u klaar voor de BEMS? Emissieregelgeving WKK - 2017 Ben u klaar voor de BEMS? WELKOM! BEMS informatiesessie 2014 Namens uw team Paul Bakker Accountmanager WKK investering Sander Buis Accountmanager WKK investering Gert van

Nadere informatie

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN GAS IS EEN SCHONERE ENERGIE OPTIE IN VERGELIJKING TOT CONVENTIONELE VLOEIBARE BRANDSTOFFEN...MAAR MOEILIJKER TOE TE PASSEN IN DIESELMOTOREN BESTAAT ER EEN OPLOSSING

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1 2 KIVI NIRIA Jaarcongres 2013 Sustainable Mobility voor duurzame Toenemende invloed innovatie van milieu-eisen op de sector Inhoud Euro-normen CO 2 -normen waarom werken ze? katalysator voor innovatie

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven Duurzame mobiliteit in de stad TNO Sustainable Transport & Logistics 2 Inhoud De uitdaging Veel om uit te kiezen: het palet aan mogelijke oplossingen Niet of-of maar en-en: bijdragen van heel veel oplossingen

Nadere informatie

Factsheets van technische mogelijkheden voor het verlagen van de milieubelasting van passagiersschepen in Amsterdam

Factsheets van technische mogelijkheden voor het verlagen van de milieubelasting van passagiersschepen in Amsterdam TNO-rapport TNO 2012 R10327 Factsheets van technische mogelijkheden voor het verlagen van de milieubelasting van passagiersschepen in Amsterdam Behavioural and Societal Sciences Van Mourik Broekmanweg

Nadere informatie

LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar

LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar De transportsector stapt over op LNG... De brandstof van de toekomst Liquefied

Nadere informatie

Curaçao Carbon Footprint 2015

Curaçao Carbon Footprint 2015 Willemstad, March 2017 Inhoudsopgave Inleiding 2 Methode 2 Dataverzameling 3 Uitstoot CO2 in 2010 3 Uitstoot CO2 in 2015 4 Vergelijking met andere landen 5 Central Bureau of Statistics Curaçao 1 Inleiding

Nadere informatie

datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag Vergelijking luchtemissies uw kenmerk -

datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag Vergelijking luchtemissies uw kenmerk - ACT: Behandeling RoRo-schip Grimaldi Lines datum 17 februari 2016 project ACT Milieuneutrale verandering Grimaldischip vestiging Den Haag betreft Vergelijking luchtemissies uw kenmerk - versie 001 ons

Nadere informatie

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Wat kunt u verwachten? Hoe is úw kennis van luchtverontreiniging? Inzicht in normen en techniek Wat is de invloed van sjoemelsoftware? Casestudy A13 Overschie

Nadere informatie

DET. Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling

DET. Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling Technische onderzoek Aanpassingen Vloeibare biobrandstoffen Verbruik Emissies(NOx, CO,SO2, HC,PM)

Nadere informatie

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS DE LNG SPECIALIST LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST LNG SOLUTIONS DE TRANSPORTSECTOR STAPT OVER OP LNG... DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST

Nadere informatie

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE Suzanne de Vos-Effting OPZET PRESENTATIE Motivatie RWS milieuprofielen scheepsbrandstof Aanpak berekening Resultaten Gebruik milieuprofielen

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen 1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen Vooreerst worden de gasvormige brandstoffen uiteengezet. Vervolgens worden de verschillende alternatieve brandstoffen. 1.5.1 Gasvormige brandstoffen Aardgas

Nadere informatie

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures Tania Van Mierlo Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid EU doelstellingen t.o.v. 1990 t.o.v. 2005 Focus vandaag 1 Vlaamse

Nadere informatie

Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester

Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester Missie Veiligheid Vlotheid Milieu OESO rapport (13/5) R dam en A dam: de havens dienen het milieu en leefklimaat te verbeteren 2 SECA Noordzee en Baltic

Nadere informatie

Waterstof: de energiedrager van de toekomst. Frank de Bruijn. Waterstof. Een Gas Kleurloos;Geurloos;Niet Giftig; Brandbaar

Waterstof: de energiedrager van de toekomst. Frank de Bruijn. Waterstof. Een Gas Kleurloos;Geurloos;Niet Giftig; Brandbaar Waterstof: de energiedrager van de toekomst Frank de Bruijn www.ecn.nl Waterstof Een Gas Kleurloos;Geurloos;Niet Giftig; Brandbaar Hoge energie dichtheid op gewichtsbasis Lage energiedichtheid op volumebasis

Nadere informatie

Pon Power B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Pon Power BV 2016

Pon Power B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Pon Power BV 2016 Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Pon Power BV 2016 01-01-2016 t/m 31-12-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Basisgegevens 2.1. Beschrijving van de organisatie 2.2. Verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Transitie naar een. CO -neutrale toekomst

Transitie naar een. CO -neutrale toekomst Transitie naar een CO -neutrale toekomst 2 CO 2 reductie van bron tot gebruiker Steeds méér duurzame energie, maar niet minder CO 2 -uitstoot KLIMAATVERDRAG VAN PARIJS In het verdrag van Parijs werd afgesproken

Nadere informatie

Is uw schip klaar voor de toekomst?

Is uw schip klaar voor de toekomst? BINNENVAART Is uw schip klaar voor de toekomst? Voldoen aan CCR II Normering Reduceren van operationele kosten en milieu footprint PART OF BLUECO GROUP De betaalbare route naar CCR II normering De toekomstige

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart Binnenvaartonderzoek op hoofdlijn Haalbaarheid van transport over water Gedetailleerd ontwerp Invloed op het milieu Nautische

Nadere informatie

Praktijkemissies zware bedrijfswagens

Praktijkemissies zware bedrijfswagens Praktijkemissies zware bedrijfswagens Steekproefcontroleprogramma heavy-duty voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu Nationale stakeholderbijeenkomst, 3 februari 2014, Helmond Robin Vermeulen 2

Nadere informatie

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 TNO MEET SINDS 1986 EMISSIES In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Energie Management Rapportage 2016

Energie Management Rapportage 2016 Energie Management Rapportage 2016 Inhoud: Energie beleidsverklaring Reductiedoelstellingen Uitstoot door vervoer Uitstoot door werken Uitstoot door kantoor Energiebeleidsverklaring A. Jansen B. V. streeft

Nadere informatie

Introductie. ir. Frank Rieck

Introductie. ir. Frank Rieck Schone mobiliteit vanuit marktperspectief Sprekers: Frank Rieck, Hogeschool Rotterdam John Akkerhuis, Gemeentewerken Rotterdam Otto Friebel, Van Gansewinkel Ad van Merrienboer, VDL Bus&Coaches Time keeper:

Nadere informatie

Pon Power B.V. Pon Power BV 2015. 01-01-2014 t/m 31-12-2015

Pon Power B.V. Pon Power BV 2015. 01-01-2014 t/m 31-12-2015 Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Pon Power BV 2015 01-01-2014 t/m 31-12-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Basisgegevens... 3 2.1. Beschrijving van de organisatie... 3 2.2.

Nadere informatie

De groene delta van Nijmegen

De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions Workshop GDF SUEZ LNG Solutions - 10 oktober 2014 Leon Sluiman Manager operations & Technology De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions WAT IS LNG LNG: HET PRODUCT Vloeibaar

Nadere informatie

- Dé internetsite voor de Automotive Professional

- Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional MOTOREN ACERT Technologie reduceert emissies Geoptimaliseerde verbrandingstechnologie van Cater Schoon naar beh Caterpillar motoren worden gebruikt

Nadere informatie

De (kleine) waterweg. Prof. Dr. Cathy Macharis

De (kleine) waterweg. Prof. Dr. Cathy Macharis De (kleine) waterweg Prof. Dr. Cathy Macharis Inhoud Context De kleine waterweg Uitdagingen 2 MOBI team MOBIlity, Logistics and Automotive Technology Research Centre 3 4 Context : de hele keten Origin

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Mobiliteit. Verdiepende opdracht

Mobiliteit. Verdiepende opdracht 2015 Mobiliteit Verdiepende opdracht Inleiding In dit onderdeel kun je meer leren over het onderwerp Mobiliteit. Pagina 1 Inhoud 1. Mobiliteit... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 Pagina 2 1. Mobiliteit

Nadere informatie

Lancering NVDE Question & Answers

Lancering NVDE Question & Answers Lancering NVDE Question & Answers Q: Waarom is NVDE opgericht? A: Met de oprichting van de NVDE is er nu een brede brancheorganisatie die de slagkracht van de sector zal vergroten. Negen verschillende

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit

Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit Onderweg naar schone stille en zuinige mobiliteit Duurzame brandstofmix transport visie en actieagenda Els de Wit Ministerie IenM 141216 Waarom? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 16 december 2016

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

LNG in het zware transport 28 september 2015

LNG in het zware transport 28 september 2015 LNG in het zware transport 28 september 2015 Hans Warmenhoven Jan Paul van Soest Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Doelstelling en reikwijdte... 2 3. Discussiepunten met betrekking tot LNG in het transport...

Nadere informatie

In het hol van de leeuw?

In het hol van de leeuw? In het hol van de leeuw? Ing. Ruud Brunst Manager Applications 5-10-2016 remeha.nl We horen vaak Gas raakt op of fosiele brandstoffen worden schaars maar is dat wel zo? remeha.nl Gas zal nog lang beschikbaar

Nadere informatie

De noodzaak van waterstof. InnoTeP 2017 Jochem Huygen.

De noodzaak van waterstof. InnoTeP 2017 Jochem Huygen. De noodzaak van waterstof InnoTeP 2017 Jochem Huygen. Story line Korte introductie HyMove Uitdagingen energietransitie Wat wordt de elektriciteitsvraag? Hoe kan het net het aan? Rol van waterstof HyMove

Nadere informatie

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen HOGE PRESTATIES, ZEER EFFICIËNT - ÉN EEN DUURZAME OPLOSSING De introductie van de Volvo FM Methaan-Diesel betekent

Nadere informatie

Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening

Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening J.W. Tolkamp - SOLIDpower 23/01/2017 The research leading to these results has received funding from the European Union s 7 th Framework

Nadere informatie

Kennisnetwerk Schoner Varen

Kennisnetwerk Schoner Varen Kennisnetwerk Schoner Varen Monitoring van emissies Amsterdam, Waternet, 24 november 2011 Ruud Verbeek / TNO Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees

Nadere informatie

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional MOTOREN Mercedes maakt dieselmotor ultraschoon Foto s/tekeningen: Mercedes-Benz Roetuitstoot én -uitworp onder controle De groene kracht van

Nadere informatie

CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht 6 december 2006, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu

CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht 6 december 2006, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu Klimaatverandering zeer ingrijpend 2 Stabilisatie nodig: 400-450 ppm CO2e 3 Tijdsklem: 30% CO2-reductie

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit en Eco- Challenge Roel Swierenga, 30 juni 2016

Duurzame mobiliteit en Eco- Challenge Roel Swierenga, 30 juni 2016 Duurzame mobiliteit en Eco- Challenge Roel Swierenga, 30 juni 2016 De Hansa Green Tour 2016 is ook dit jaar weer verreden als Eco- Challenge. Dat houdt in dat de deelnemer die deze tour, om duurzame technologie

Nadere informatie

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER OIL & GAS Power-to-Gas Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart 2014 1 DNV GL 2013 07 maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Introduction Johan Holstein Technical Consultant

Nadere informatie

Container Terminal Doesburg Presentatie

Container Terminal Doesburg Presentatie Container Terminal Doesburg Presentatie Container Terminal Rotra Familiebedrijf 4de generatie 860 medewerkers Koninklijk Actief in logistiek sinds 1909 Onberispelijk gedrag van het management Financieel

Nadere informatie

SCR katalysator. Resultaten BINNENVAARTINNOVATIEREEKS

SCR katalysator. Resultaten BINNENVAARTINNOVATIEREEKS SCR katalysator 2 Resultaten BINNENVAARTINNOVATIEREEKS Algemene resultaten SCR (Selective Catalytic Reduction) katalysator brengt NOx-uitstoot drastisch terug In de zomer van 2003 is er een project uitgevoerd

Nadere informatie

GREEN AWARD FOUNDATION

GREEN AWARD FOUNDATION Bijeenkomst milieu-indices voor zeeschepen Rotterdam, 16 september 2010 Karin Struijk, Deputy Managing Director A simple, recognised tool to address air quality issues in ports The link between environment

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag februari 2017

Energie beoordelingsverslag februari 2017 Energie beoordelingsverslag 2016 15 februari 2017 Datum:... Paraaf directie:... Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik

Nadere informatie

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Scheikunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstof Koolwaterstof Onvolledige verbranding Broeikaseffect Brandstof ontstaan door het afsterven van levende organismen,

Nadere informatie

Energie. Gebruik, kosten & transitie. Frans Rooijers directeur CE Delft

Energie. Gebruik, kosten & transitie. Frans Rooijers directeur CE Delft Energie Gebruik, kosten & transitie Frans Rooijers directeur CE Delft CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Eric van den Heuvel 18 maart 2015 Presentatie tijdens het Truck van de Toekomst evenement - Hardenberg Inpakken

Nadere informatie