Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën."

Transcriptie

1 Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak management en organisatie havo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was het examen te maken met behulp van de op de cursus behandelde kennis & vaardigheden? Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. I. Algemene (niet vakgerelateerde) kennis & vaardigheden II. Alleen-kennis/aanpak-uit-de-cursus-vraag III. Een-stapje-extra-vraag. IV. Niet voorgekomen in de cursus De eerste categorie doet een beroep op algemene basisvaardigheden, welke we bekend veronderstellen. Categorie II en III zijn vragen die op te lossen zijn met de kennis en vaardigheden die je op de cursus geleerd hebt. De laatste categorie vragen is op de cursus niet aan bod gekomen. In bijlage 1, achteraan dit document, vind je een nadere toelichting op deze categorieën. Het is belangrijk om te beseffen dat deze categorieën niets zeggen over de moeilijkheidsgraad van een vraag. Een vraag die rechtstreeks op te lossen valt met kennis en vaardigheden uit de cursus (categorie II) kan best een pittigere opgave zijn dan een vraag die niet is voorgekomen tijdens de cursus (categorie IV). Mocht je vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van dit examenverslag, dan horen we dit uiteraard heel graag! Je mag ons hier altijd over mailen op Met vriendelijke groet, Hans Huibregtse 1 van 5

2 vraag aantal punten categorie vraag toelichting categorie keuze: III Welke stappen moest je zetten? Omdat in de inleidende tekst van deze eerst opgave werd gesproken over onder andere de 'vaste verrekenprijs', 'opslag voor de overheadkosten' en 'nettowinstopslagmethode', kon je het onderwerp 'Prijs' herkennen. Het probleem bij deze vraag zou kunnen zijn dat je het overzicht verliest. Echter, door het schema met de procentenkolommen op papier te zetten dat behandeld is tijdens de klassikale uitleg, was dit overzicht terug te krijgen. Door systematisch van de vvp naar de kostprijs te werken en van de consumenten prijs terug te werken naar de verkoopprijs exclusief btw, kon je nettowinstopslag berekenen. 2 2 II Welke stof kon je gebruiken? De woorden 'gerealiseerde verkoopresultaat' zijn woorden die we tijdens de cursus meerdere keren terug hebben zien terug komen in het blok 'Resultatenanalyse'. Zo hebben we in dat blok klassikaal besproken hoe je deze kan berekenen. Ook hebben we in toen stilgestaan bij hoe je een goede conclusie geeft voor resultaten, waardoor je ook bij het aangeven van of het resultaat voordelig of nadelig is, alle punten kan scoren. 3 2 II Welke stof kon je gebruiken? Opnieuw kon je aan het woord 'resultaat' zien dat je je kennis uit het blok 'Resultatenanalyse' moest toepassen om alle punten te scoren. Zoals gegeven in een examentip in dit blok is het resultaat op inkopen als volgt te berekenen: het resultaat op inkoopprijs + resultaat op inkoopkosten. Wat anders was bij deze vraag dan bij andere vragen over deze resultaten, is dat het dit keer niet mogelijk was de verwachte inkoopkosten en inkoopprijs op te splitsen. Gelukkig was dat ook niet nodig, omdat je ook de werkelijke totale inkoopkosten en inkoopwaarde van de omzet bij elkaar op kon tellen en vervolgens per product kon berekenen. Op die manier kon je alsnog bepalen of het bedrijf het goed of slecht had gedaan en hoe vaak het bedijf een bepaald bedrag niet uit hoefde te geven, of juist meer moest betalen. 4 2 II Welke stof kon je gebruiken? Ook het resultaat op overheadkosten is een resultaat dat je waarschijnlijk herkende uit het blok 'Resultatenanalyse'. Klassikaal hebben we besproken hoe je deze kan berekenen en ook hebben je hier veel mee geoefend, bijvoorbeeld in opgaven 51 en II Welke stof kon je gebruiken? In deze laatste vraag van opgave 1, wilde cito graag zien dat je de nettowinst berekende met behulp van het budgetresultaat. Dit laatste gaf een hint dat opnieuw het blok 'Resultatenanalyse' van toepassing was. Tijdens de uitleg bij dit onderwerp zagen we dan ook dat je de nettowinst kon vinden door het budgetresultaat (=resultaat op inkoopprijs + resultaat op inkoopkosten + resultaat op overheadkosten) op te tellen bij het gerealiseerd verkoopresultaat. Mocht er ook een verschil zijn in verkoopprijs, dan had je daar ook rekening mee moeten houden. Echter, in de gegevens staat dat de verkoopprijs niet veranderd is II Welke stof kon je gebruiken? Woorden als 'Solvabiliteit' en 'Liquiditeitspositie' doen vermoeden dat je bij deze opgave aan de slag kan met het blok 'Beoordelen', waarin beide deze kengetallen aan bod gekomen zijn. Tijdens de klassikale uitleg hebben we samen gekeken naar de formule van de liquiditeit en is een stappenplan 'Beredeneren met veranderingen' opgesteld, waarbij het teller- en noemereffect benadrukt werden. Gedurende het opgaven maken heb je ook geoefend met het geven van deze veranderingen van kengetallen (zie bijvoorbeeld opgave 113 en 124). 7 1 II Welke stof kon je gebruiken? Zoals gegeven in de tekst is de winst van QWIC gedaald. Echter, nu werd je gevraagd hoe je dat kon opmaken uit de balans. Welke posten er allemaal op de balans staan en wat deze inhouden, hebben we besproken tijdens het klassikaal opstellen van de balans. Toen hebben we ook naar verschillende voorbeelden van reserves gekeken, waaronder de winstreserve. De winstreserve hebben we ook terug zien komen in het blok 'Winstverdeling', waar deze reserve toenam als we genoeg winst maakten. Door deze kennis toe te passen bij deze vraag kon je het punt voor deze vraag binnen slepen. 8 2 II Welke stof kon je gebruiken? Cito vroeg je hier aan te geven of er aan een bepaalde solvabiliteitseis voldaan werd. In andere woorden, je moest dus een conclusie geven en daarom was het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen' hier mooi toepasbaar. In de tweede stap van dit stappenplan moest je op zoek naar het criterium, welke gegeven is vlak boven de vraag. Daarna begon het zoeken naar de daadwerkelijke waarde (stap 3), de informatie hiervoor kan je vinden in de balans. Dit kon je weten omdat je voor het berekenen van de werkelijke solvabiliteit het eigen vermogen en totale vermogen nodig had, zoals gegeven in de tekst. Tenslotte was een mooie conclusie nodig voor het halen van alle punten. Hoe je deze geeft, is stap 4 van het stappenplan. 9 1 II Welke stof kon je gebruiken? Bij deze vraag over verantwoord ondernemen moest je een reden geven waarom QWIC zichzelf maatschappelijk verantwoord vindt ondernemen. Oftewel, je moest een bedrijfseconomische beredenering geven vanuit QWIC. Door dus te doen alsof je QWIC bent en de bronnen te gebruiken zoals aangegeven in de vraag, was het mogelijk de juiste reden vinden II Welke stof kon je gebruiken? In de vraag zelf werd door cito verwezen naar informatiebron 4. Hieruit kon je opmaken dat met name je bronnenvaardigheden heel belangrijk zouden zijn bij deze vraag. Het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' is dan ook heel fijn te gebruiken bij het beantwoorden van deze vraag. Door goed je einddoel vast te stellen, kon je de informatie uit de bron op de goede manier gebruiken om je antwoord te vinden III Welke stappen moest je zetten? Je kon met deze vraag 4 punten verdienen. Dit gaf stiekem al aan dat je voor deze vraag waarschijnlijk meerdere stappen moest gaan zetten. In de vraag werd verwezen naar informatiebron 5, dus ook hier gingen die bronnenvaardigheden goed van pas komen. In bron 5 kon je vinden hoe de winst per scooter berekend kon worden, maar ook wat de afzet zou zijn. De winst was vervolgens te berekenen door de afzet te vermenigvuldigen met de winst per product, zoals behandeld in het blok 'Resultatenanalyse'. Om ook dat laatste punt binnen te sprokkelen, was een goede conclusie nodig. Hoe je deze moet geven, kan je vinden in stap 4 van het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen'. 2 van 5

3 12 1 II Welke stof kon je gebruiken? Net als in vraag 9, vroeg cito je hier om een beredenering en dus was het blok 'Bedrijfseconomisch redeneren' goed toepasbaar. Dit keer echter, moest je beredeneren vanuit Breedschap in plaats van vanuit QWIC III Welke stappen moest je zetten? Aangezien er 4 punten te scoren waren met het juist beantwoorden van deze vraag, kon je verwachten dat je meerdere stappen nodig zou hebben om je einddoel te vinden. Fijn is dat cito je naar een uitwerkbijlage verwees, die veel structuur gaf aan de stappen die je moest zetten. Je moest het aantal geplaatste aandelen berekenen, en laat er nu net in de vraag een verwijzing staan naar bron 2. Met die bron kan je inderdaad het aantal geplaatste aandelen vinden door de uitleg uit het blok 'Aandelen' toe te passen. Want daar hebben we besproken hoe je met het geplaatst aandelen kapitaal het aantal geplaatste aandelen kan vinden. Dat 'aandelenkapitaal' in deze balans geplaatst is, is behandeld tijdens de uitleg. Toen is namelijk besproken dat het geplaatst aandelenkapitaal meetelt voor het balanstotaal, zoals hier het geval is. Aangezien er met percentages wordt gewerkt in de rest van de uitwerkbijlage, is het stappenplan 'Procenten' heel fijn om toe te passen voor het in vullen van de overige vakjes van de tabel II Welke stof kon je gebruiken? Zoals vaak op het einde van opgave 2, wordt ook deze tweede opgave afgesloten met een soort samenvattende vraag. De eerste stap uit ons stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' is het lezen van de inleiding, waar we zagen dat QWIC veel maatregelen treft om de solvabiliteit te verhogen. Nu vraagt cito je te checken of dat ook gaat lukken. Je moest dus een conclusie geven en daarom kon je weer fijn gebruik maken van het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen'. De eis is al gegeven in de vraag zelf; nu hoefde je alleen de daadwerkelijke waarde nog te vinden. Eerder zag je dat het bedrag wordt opgehaald door het uitgeven van aandelen en heb je ook bepaald hoeveel aandelen je maximaal uit mag geven. Nu is alleen de prijs van een aandeel nog onbekend. Hierover is gegeven dat je de intrinsieke waarde nodig hebt. Hoe je deze berekent is behandeld in het blok 'Aandelen' II Welke stof kon je gebruiken? Voor deze vraag was je kennis over annuïteiten hypotheken heel goed te gebruiken, omdat je gevraagd werd de schuldrest van deze hypotheekvorm te berekenen. In het blok 'Hypotheken' is behandeld wat een annuïteiten hypotheek precies inhoud. Ook lijkt deze opgave heel erg op de tweede vraag van de voorbereidende opgaven II Welke stof kon je gebruiken? Hoewel het bij deze opgaven leek alsof je veel kennis over hypotheken nodig had, kon je door goed te lezen het antwoord vinden. De vraag was de overwaarde te berekenen. Vlak boven de vraag stond precies hoe je dit moest doen zoals de tip uit 'Rekenen op baiss van bronnen' bij stap 2 voor schrijft. 1 I Benodige algemene kennis & vaardigheden: Een van de elementen uit de berekening van de overwaarde was het berekenen van de waardestijging. Dit kan worden gezien als een algemene vaardigheid II Welke stof kon je gebruiken? Ook voor deze vraag was het goed gebruiken van de gegevens de sleutel tot het goede antwoord. Het einddoel was het vinden van het verloop van de schuldrest van de overwaardehypotheek. Als je vervolgens overal het woord 'overwaardehypotheek' markeert vind je vlak boven de grafiek precies wat de voorwaarden zijn van deze hypotheek vorm. Met enkel deze informatie kon je de juiste grafiek kiezen II Welke stof kon je gebruiken? Hier werd je gevraagd welke hypotheekvorm het risicovolste is voor de geldgever. Hierin kon je dus het blok 'Bedrijfseconomisch beredeneren' herkennen. Echter, wie is de belanghebbende en dus vanuit wie moet je beredeneren? Dat de geldgever de bank is, hebben we gezien tijdens het behandelen van wat een hypotheek nou precies is: de particulier is de hypotheekgever en geeft zijn huis als onderpand. De bank is de hypotheeknemer en geeft daar geld voor terug, waarmee de particulier een huis kan kopen II Welke stof kon je gebruiken? Voor deze vraag kon je aan de slag met je kennis uit het blok 'Financiële verslaggeving', wat je kon herkennen aan woorden als 'inkopen op rekening' in de vraag zelf en 'liquiditeitsbegroting' en 'resultatenrekening' in de inleiding. Wat een krediet in het algemeen is, is verder ook voorbij gekomen tijdens het opstellen van de balans en in het blok 'interest'. Voor het beantwoorden van deze vraag was het tenslotte belangrijk dat je vanuit Magic Marbles keek. Want Magic Marbles was hier de afnemer en ontving dus het krediet II Welke stof kon je gebruiken? Het opstellen van posten voor op de liquiditeitsbegroting is iets waar veel aandacht aan is besteed tijdens het blok 'Financiële verslaggeving'. Ook deze set-up (een tabel met inkopen en uitstel van betaling van een maand, waarbij je de uitgaven moet berekenen) ben je tegengekomen in meerdere opgaven tijdens het oefenen (zie bijvoorbeeld opgaven 131 en 136). Dat de bedragen in een andere valuta gegeven zijn was een kleine uitzondering. Echter, in opgave 29 is behandeld hoe je hier mee om moet gaan III Welke stappen moest je zetten? Het woord 'brutowinst' zijn we in twee blokken van de cursus tegengekomen: in het blok 'Prijs', toen we de brutowinstopslag besproken hebben, en in het blok 'Voorraad', waar je uitgelegd gekregen hebt hoe je de brutowinst moet berekenen. Beide blokken had je dan ook nodig voor het beantwoorden van de vraag. In de berekening voor brutowinst uit het blok 'Voorraad' heb je de omzet en de inkoopwaarde van de omzet nodig. De laatste kan je uit de tabel halen met behulp van de gegevens. Voor het berekenen van de omzet had je de afzet en de verkoopprijs nodig en daar moest je dus nog wat stappen voor zetten. Hoe je de verkoopprijs kan bepalen met behulp van een brutowistmarge is besproken in het blok 'Prijs' II Welke stof kon je gebruiken? Aangezien Cito je vraagt een verklaring te geven met behulp van een informatiebron, zijn je bronnenvaardigheden met name belangrijk bij deze vraag. Door in de bron te zoeken naar de verklaring kan je het punt bij 22 behalen II Welke stof kon je gebruiken? Aangezien Cito je vraagt naar een 'procentuele omzetdaling', kon je goed de formule uit de uitleg over 'Procenten' bij deze vraag gebruiken. Opnieuw werd je daarnaast doorverwezen naar informatiebronnen. De tip uit het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' dat je vlak boven de vraag de belangrijkste informatie kan vinden, kwam hier dan ook goed van pas. Door deze informatie te combineren met de bronnen en je procenten vaardigheden te gebruiken kon je deze vraag beantwoorden. 3 van 5

4 24 1 III Niet voorgekomen op de cursus: Vlak boven de vraag gaf Cito informatie met betrekking tot de dekkingsbijdrage. Hieraan kon je dus het blok 'Break-even' herkennen. In deze uitleg is besproken hoe je de afzet kan berekenen bij doelwinst. In dit geval heeft cito de vraag iets aangepast. Dit keer kreeg je niet een bedrag bij de dekkingsbijdrage, maar een percentage van de omzet. Voor één product is dit dus 60% van de verkoopprijs, aangezien de omzet voor een product de verkoopprijs is. 1 I Benodige algemene kennis & vaardigheden: voor het oplossen van dit probleem waren ook wiskundige vaardigheden nodig. Namelijk, als je deze '0,6 * verkoopprijs' invulde als dekkingsbijdrage in de formule voor doelwinst, vond je de afzet bij deze doelwinst. Door de beiden kanten te vermenigvuldigen met 'verkoopprijs' vond je de benodigde omzet II Welke stof kon je gebruiken? Voor het behalen van het punt bij deze vraag werd je verwezen naar een stelling vlak boven de vraag. In de stelling worden de 'constante kosten' betrokken, een begrip waar uitgebreid bij is stilgestaan in het blok 'Break-even'. Met je kennis over dit begrip kon je de goede verklaring geven II Welke stof kon je gebruiken? Omdat je voor het beantwoorden van deze vraag informatiebron 7 nodig had, kon je in deze vraag een bronnenopgave herkennen. Opnieuw was de informatie vlak boven de vraag heel belangrijk, namelijk de omschrijving van actie 1. Om goed met de informatie uit bron 7 te kunnen werken, waren procenten vaardigheden noodzakelijk. Met name het vaststellen van de 100% was heel belangrijk. Hiervoor kon je de examen tip uit het stappenplan 'Procenten' gebruiken II Welke stof kon je gebruiken? Ook bij deze vraag werd je een informatiebron aangeraden en was het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' dus fijn te gebruiken. Bij deze vraag werd actie 2 beoordeeld. Door dus overal dit einddoel te markeren, vond je vlak boven vraag 26 de omschrijving van deze actie. In informatie bron 8 werd vervolgens uitgelegd wat deze actie praktisch inhield en hoe de nieuwe huur berekend kon worden. De gegevens die nodig waren voor de berekening konden weer gevonden worden door ze overal te markeren III Welke stappen moest je zetten? Bij deze vraag werd je gevraagd de totale kostenlijn te tekenen. Het begrip 'totale kosten' zijn we tegen gekomen in blok 'Break-even', waar werd uitgelegd dat deze uit constante kosten en variabele kosten bestaan. Aan de hand van de besproken eigenschappen kon je concluderen dat de constante kosten het startpunt bepalen van de totale kostenlijn en de variabele kosten de steilheid. Door de ontwikkeling van de constante en variabele kosten in deze situatie te bekijken, kon je het verloop van de nieuwe lijn bepalen II Welke stof kon je gebruiken? Aan het einddoel 'schuldrest' was het onderwerp 'Interest' te herkennen. De eerste stap bij deze uitleg was herkennen om welke variant van interest het gaat, waarbij enkelvoudige interest te herkennen was aan het woord 'lening'. Deze vraag lijkt heel erg op het voorbeeld uit de klassikale uitleg, toen we de schuldresten in de tijdlijn hebben gezet II Welke stof kon je gebruiken? Aangezien in deze vraag ook over een 'lening' gesproken wordt, was ook hier enkelvoudige interest van toepassing. Eigenlijk is deze vraag precies het vervolg van ons klassikale voorbeeld waarmee we begonnen waren in vraag II Welke stof kon je gebruiken? Omdat je in deze vraag naar de 'verzekeringskosten' werd gevraagd, kon je het blok 'Financiële verslaggeving' herkennen. In dit blok is klassikaal besproken dat kosten in andere woorden ook wel 'het bedrag dat je HAD MOETEN betalen' is. Met de gegevens uit de tekst kan je deze berekenen I Benodige algemene kennis & vaardigheden: een van de gegevens voor het berekenen van de verzekeringskosten is de jaarpremie van 19 promille. Kennis over wat dit is, kan worden gezien als algemene kennis. Daarnaast kon je in je woordenboek opzoeken wat woord 'promille' betekende II Welke stof kon je gebruiken? Het berekenen van posten op de balans met betrekking tot kosten, is iets wat we meerdere keren voorbij hebben zien komen tijdens de cursus. Zowel bij het opstellen van de balans bij de post 'Transitorische posten' hebben we dit gezien, als in het blok 'Financiële verslaggeving', waar je echt bent gaan rekenen met deze post (bijvoorbeeld opgave 132). In deze vraag is het met name belangrijk dat je bekijkt wanneer en welk bedrag je ECHT betaald hebt en hoeveel je eigenlijk had moeten betalen op 1 juli. Het verschil tussen debet- en creditposten is tenslotte behandeld bij het opstellen van de balans. 63 verdeling per categorie: categorie aantal punten percentage I 3 5% II 44 70% III 16 25% IV 0 0% % In hoeverre was het examen te maken met behulp van de op de cursus opgedane kennis & vaardigheden? Dit gold voor: 100% van de vragen (namelijk categorie I, II en III). 4 van 5

5 Bijlage 1: Toelichting categorieën Categorie I: Algemene (niet vakgerelateerde) kennis & vaardigheden Dit betreft de volgende vragen: vragen waarbij een beroep wordt gedaan op algemene kennis & vaardigheden. Dit zijn kennis & vaardigheden die niet zijn opgenomen in de eindtermen in de syllabus en niet in Samengevat staan (zo ja: dan behoren de vragen tot één van de drie andere categorieën). Categorie II: alleen-kennis/aanpak-uit-de-cursus-vraag Dit betreft de volgende vragen: Vragen die letterlijk voorkomen in de uitleg (in de uitleg of in een klassikaal voorbeeld); Vragen die letterlijk met een stappenplan op te lossen zijn; Vragen die vergelijkbaar zijn met opgaven uit de opgavenbundel die vrijwel altijd worden opgegeven door de hoofddocent; Theorievragen die niet worden behandeld op de cursus, maar die we je van tevoren via de vakkenpagina geadviseerd hebben te leren (uit bijv. Samengevat); Vragen die vergelijkbaar zijn met vragen uit de voorbereidende opgaven. Categorie III: een-stapje-extra-vraag Dit betreffen vragen waarbij je, de naam zegt het al, een stapje extra moet zetten. Oftewel: je moest je kennis en vaardigheden behandeld tijdens de cursus combineren met een stukje inzicht. Bijvoorbeeld: Je moet net even buiten het stappenplan om denken; Je moet informatie uit de tekst halen om een bepaalde variabele voor een formule of berekening uit te rekenen. Categorie IV: niet voorgekomen op de cursus Dit betreft de volgende vragen: Vragen over begrippen die niet voorkomen in de uitleg, de standaard opgegeven opgaven door de hoofddocent, en waarbij het woordenboek ook geen soelaas biedt; Vragen over grote-bak-stof die niet voorkomen in standaard opgegeven opgaven door de hoofddocent, de voorbereidende opgaven of opgegeven stof op de vakkenpagina. Vragen waarvan je redelijkerwijs niet kon vaststellen dat het om een (op de cursus behandeld) concept in een andere context gaat. 5 van 5

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O havo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak management en organisatie vwo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Economie havo, eerste tijdvak (2016). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2015 tijdvak tijvak 2 donderdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Natuurkunde vwo, eerste tijdvak (2016). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Economie vwo, tweede tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Wiskunde A vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis (Pilot) vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag:

Nadere informatie

In 2014 wordt de Happy Bike verkocht tegen een verwachte verkoopprijs van 598,95 inclusief 21% btw.

In 2014 wordt de Happy Bike verkocht tegen een verwachte verkoopprijs van 598,95 inclusief 21% btw. Opgave 1 De winkel De Vrolycke Fiets verkoopt uitsluitend het fietsmodel Happy Bike. Bij de bepaling van de kostprijs van een Happy Bike worden de volgende gegevens gebruikt: De vaste verrekenprijs per

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. vaste verrekenprijs 180 opslag overheadkosten 150 x 180 = kostprijs 450 1 nettowinstopslag... +

Vraag Antwoord Scores. vaste verrekenprijs 180 opslag overheadkosten 150 x 180 = kostprijs 450 1 nettowinstopslag... + Opgave 1 1 maximumscore 3 vaste verrekenprijs 180 opslag overheadkosten 150 x 180 = 100 270 + kostprijs 450 1 nettowinstopslag... + verkoopprijs excl. btw 598,95 = 495 1 1, 2 1 nettowinstopslag = 495 450

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Nettowinstopslagmethode

Hoofdstuk 24. Nettowinstopslagmethode www.jooplengkeek.nl Nettowinstopslagmethode Inkoopprijs + opslag voor inkoopkosten Vaste verrekenprijs + opslag voor overheadkosten Kostprijs + netto winstopslag Verkoopprijs (exclusief BTW) BTW Verkoopprijs

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Resultaten

Hoofdstuk 3: Resultaten Hoofdstuk 3: Resultaten M&O HAVO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H3: Resultaten Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

* goed lezen! * let op terugrekenen!

* goed lezen! * let op terugrekenen! SCHEMA OPLOSSING BRUTOWINSTOPSLAGMETHODE opbouw verkoopprijs inkoopprijs bij: brutowinstopslag (% van inkoop-* of verkoopprijs*) verkoopprijs exclusief bij: omzetbelasting (% van verkoopprijs exclusief)

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie havo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak scheikunde havo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2016 tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen.

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 2: Prijsberekening i M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H2: Prijsberekening Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016

LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016 LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016 Eamenprogramma MANAGEMENT EN ORGANISATIE H.A.V.O. 1 Het eindeamen Het eindeamen bestaat uit het centraal eamen en het commissie-eamen. Het centraal eamen wordt afgenomen in één

Nadere informatie

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar Opgave 1 Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. 2p 1 Noem twee vormen van consumptief krediet waarbij consumenten hun aankopen in termijnen betalen.

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

modellen m&o havo Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding

modellen m&o havo Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding In de economie is een groot aantal conceptuele modellen in gebruik, die een systematische beschrijving geven van de wijze waarop een onderneming bijvoorbeeld

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2013 tijdvak 1 maandag 13 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 27 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. De brood- en banketbranche gaat al enkele jaren gebukt onder tegenvallende verkopen. Bovendien hebben de bakkers te maken met stijgende

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 1 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT

DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT 1. VOORSTEL NIEUW DOMEIN E FINANCIEEL BEHEER 1.1 Doel en inhoud Dit domein betreft de activiteiten en processen binnen een organisatie gericht op

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO

Correctievoorschrift HAVO Correctievoorschrift HAVO 2007 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - I

Eindexamen m&o havo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 625 + 175 = 800 eenheden 2 maximumscore 3 Verkoopresultaat = 2000 800 = 2,50 per stuk 1 Kostprijs = 4 + 1 = 5 1 Verkoopprijs = 5 + 2,50 = 7,50 1 3 maximumscore

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2015 tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter dit examen is een erratum opgenomen. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO

Correctievoorschrift HAVO Correctievoorschrift HAVO 2008 tijdvak 2 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzend

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2001-II

Eindexamen m&o vwo 2001-II 4 Antwoordmodel Opgave Het boekresultaat (winst of verlies) dat ontstaat bij verkoop van vaste activa /deelnemingen. Niet, want in een beoordelingsgesprek staat de beoordeling van de prestaties van de

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 1 maandag 31 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2007-II

Eindexamen m&o vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 product maximumscore 1 De regels van FNLI zijn strenger dan de internationale richtlijnen waardoor er minder producten onder een gezond-logo geplaatst kunnen

Nadere informatie

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3.1 Inleiding De overheid profiteert mee van elke aankoop die wordt gedaan. Want iedere ondernemer is verplicht aan de fiscus omzetbelasting (btw) af

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2015 tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie

Examen HAVO. Management & Organisatie Management & Organisatie Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 24 mei 13.30 16.30 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB KOSTENCALCULATIE 4 OEFENEXAMEN 3 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie vwo, tweede tijdvak (2013). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Beste leerling, We wensen je heel veel succes vandaag en op je examen straks! Namens het team van de Nationale Examentraining,

Beste leerling, We wensen je heel veel succes vandaag en op je examen straks! Namens het team van de Nationale Examentraining, Trainingsboek M&O HAVO 2015 Beste leerling, Welkom op de examentraining M&O HAVO! Het woord examentraining zegt het al: trainen voor je examen. Tijdens deze training behandelen we de examenstof in blokken

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 2007 tijdvak 2 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2011 tijdvak 2 woensdag 22 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Jan Somers staat met een attractie op de kermis: de Tropical Trip. De Tropical

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2008 tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2000-I

Eindexamen m&o havo 2000-I Opgave 1 Handelsonderneming Frisco heeft op 1 april 2000 een nieuwe sorteermachine gekocht met een aanschafwaarde van 193.875, inclusief 17,5% btw. De verwachte economische levensduur is tien jaar en de

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2011 tijdvak 1 maandag 16 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen.

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 2008 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Hazo. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Hazo. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Examen HAVO 2017 Voorbeeldopgaven Hazo Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen bij Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen VWO 2009 tijdvak 1 maandag 18 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product.

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product. www.jooplengkeek.nl Heterogene productie (meerdere producten) Primitieve opslagmethode We splitsen de kosten in: Directe kosten Indirecte kosten belangrijk De directe kosten hebben een rechtstreeks verband

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2016 tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 1 Woensdag 30 mei 9.00 12.00 uur

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 1 Woensdag 30 mei 9.00 12.00 uur Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Boekje met informatie Tijdvak 1 Woensdag 30 mei 9.00 12.00 uur 20 01 100016 28A Begin Formuleblad Te gebruiken formules

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht Handelswetenschappen en recht Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Vrijdag 28 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2013 tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl)

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 28 mei 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2016

Correctievoorschrift VWO 2016 Correctievoorschrift VWO 2016 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2007-I

Eindexamen m&o havo 2007-I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 Bij huurkoop loopt Witgoed minder risico omdat bij huurkoop Witgoed eigenaar blijft van de verkochte goederen tot de laatste termijnbetaling voldaan is. (Indien

Nadere informatie

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3 Management & Organisatie Profielkeuze havo 3 MO is duidelijk gericht op een vervolgopleiding. Het is weinig algemeen vormend, zoals economie dat wel is. Het is dus belangrijk dat je MO alleen kiest als

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie

Examen HAVO. management & organisatie management & organisatie Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 23 juni 13.30 16.30 uur 20 04 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124.

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Opgave 1.4 1. 25,24. 2. 1.486,35. 3. 28.459.000,-. 4. 4.659,-.

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2013 tijdvak 1 dinsdag 28 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Handel en Adminstratie CSPE KB 2010 1e tijdvak

Handel en Adminstratie CSPE KB 2010 1e tijdvak Handel en Adminstratie CSPE KB 2010 1e tijdvak Het examen handel en administratie gaat over de woningspeciaalzaak Woonwereld. Tijdens het examen moet je ervan uitgaan dat je medewerker bent bij Woonwereld.

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie