WAARDE(N)LOOS. J.W.P.M. van der Velden. 1. Van normen bevrijd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WAARDE(N)LOOS. J.W.P.M. van der Velden. 1. Van normen bevrijd"

Transcriptie

1 WAARDE(N)LOOS J.W.P.M. van der Velden «Et qu est-ce qu on va faire avec ce cigare?» j ai demandé. «Cette question! m a répondu Alceste, on va le ji~mer, pardi!» Je n étais pas tellement sûr que ce soit une bonne idée de flimer le cigare, et pins, j avais bien l impression que ça ne plairait pas t~ nrnman et ~ papa, mais Alceste in a demandé~st mon papa et ina maman m avaient défendu de fi1iner le cigare. J ai réfléchi, et lii, je dois dire que papa et mainan in ont défendu defaire des dessins sur les murs de inn chambre, de parler ~ table quand il y a des invités sans que je sois interrogé, de remplir la baignoire pour joucr avec mon bateau, de manger des gâteaux avant le dîner, de claquer les portes, de me mettre les doigts dans le nez et de dire des gros mots, mais, deftmnier le cigare, ça, papa et mnman ne me l ont jamais défendu.2 1. Van normen bevrijd Midden jaren 90 ging ik op de fiets naar de Nijmeegse faculteit. Net terug van een semester in Mt~nster had ik aangeleerd om keurig te wachten bij het rode stoplicht. Wat een vergissing. Iedereen om mij heen reed door. Als ik de laatste jaren langs dit stoplicht kom, blijven alle studenten wachten. Wat is er gebeurd? Als kind van de jaren 70 ben ik opgegroeid zonder de door velen als knellend ervaren tradities, normen en waarden van de jaren 50. Voorop stonden gedogen en tolerantie. Ieder maakte zijn eigen normen. ~leggen van normen aan anderen was taboe.3 Dat gold voor kleine normen als rood licht, waaraan je je als fietser onttrok. Het gold eveneens voor normen van principiëlere aard. Het partijprogramma van de Pacifistisch Socialistische Partij noemde bijvoorbeeld in een adem: 1 Mr. J.W.P.M. van der Velden is advocaat bij Keijser Van der Velden N.V. en fellow aan het Nijmeegse Onderzoekcentrum Onderneming en Recht en het Instituut voor Financieel Recht. 2 R. Goscinny, Le petit Nicolas, Edition Denoël, 1960, hoofdstuk 12 «je fume 3 J. van der Lans en A. Verbij noemen dit een moreel individualisme, gebaseerd op de overtuiging dat de mens met zichzelf en de gemeenschap het beste voor heeft. Het individualisme van de jaren tachtig is volgens daarentegen een economisch individualisme, dat ervan uitgaat dat de gemeenschap het meeste gediend is met koel calculerende burgers die hun eigen materiële belangen vooropstellen. Verge lijk J. van der Lans en A. Verbij, het manifest VOOR de jaren zeventig, Vrij Nederland maart 2005, 735

2 Afschaffing van de strafbaarstelling van abortus en vrijwillige euthana sie. Afschaffing van de strafbaarstelling van pedofffie. 4 Je kon doen waar je je goed bij voelde. Daarbij paste niet dat anderen objectieve normen, waarden en tradities aan je oplegden. De campagne van Balkenende uit 2001 luidde fatsoen moet je doen en in 2002 zette Heinsbroek normen en waarden op de agenda. Dit was not done volgens de bon ton van socialisten en liberalen. Dat is nog maar 12 jaar geleden. Intussen is enorm veel veranderd. Het wetenschappelijk instituut van de VVD, de Telderstichting, is in 2005 gaan inzien dat normen en waarden van belang zijn voor de samenleving.5 In 2013 halen PvdA-ers het CDA van rechts in met een pleidooi om prostituee-bezoek strafbaar te :~. stellen. In 2000 heeft de PvdA prostitutie nog gelegaliseerd. De nieuwe~ generatie socialisten wordt niet belemmerd door de ideologische oog-. kleppen van hun voorgangers en onderkent de slaverrdjpraktijken.6. Normen en waarden staan weer op de politieke agenda s van links tot -~ rechts. Ook de financiële sector heeft daaraan een belangrijke bijdrage geleverd, zij het niet om trots op te zijn. Hoogleraar sociologie Christien Brinkgreve- beschrijft deze ontwilc2~ keling als volgt: Toch kun je wel iets zeggen over de tijd en cultum& waarin de huidige veertigers zijn grootgebracht. Dat zijn de late jaren tachtig en de vroege jaren negentig. Een tijd waarin welvaart meer ruimte en vrijheid gaf, godsdienst en traditionele politieke kaders minder knel-?~s den, de Muur viel en de wereld opener werd. Veel mensen gingen beseffen~ dat ze hun leven zelf moesten en ook konden vormgeven. Maar bevrja~ii van oude waarden, verloren ze ook het houvast dat eerdere generatié~ia. daaraan ontleenden. De pragmatische, bevrjde generatie, voor wie het ~ik~ meer telde dan de groep, werd daarmee ook een onzekere generatie. Dis 4 Verkiezingsprogramma PSP Socialisme en ontwapening, p. 39, nr. 28. Hierin stond de PSP overigens bepaald niet alleen. Het pleidooi voor pedofilie is 4 anno 2013 gelukkig volkomen omgeslagen. 5 Teldersstichting, Respect en Bnrgerzin, waarden en normen in liberaal perspectief,,.~. 30 mei 2005: Het thema bleek onverwacht actueel, want na het instellen van de t commissie Respect, die zich met dit onderwerp bezighield, ontstond onder til : kabinet Balkenende-I een ware hype rondom normen en waarden. De hype lijkt~. intussen wat bedaard, maar het thema is onverminderd actueel: hoe creëert en behoudt men een waardevolle samenleving en wat zijn de waarden die wij het vormen en behouden waard vinden? E.H. Tonkens, De legalisering van prostitutie is een dekmantel voor seksuele slavernij, De Volkskrant 2 november t groep begint juist nu te ontdekken dat er grenzen zijn aan hun vrijheid en ambities, mede door de crisis. 7 Aan het slot van dit citaat maakt Brinkgreve de sprong naar de crisis en biedt zij mij het bruggetje naar het onderwerp van deze bijdrage over de financiële sector. 2. Een waardenloze financiële wereld leidt tot waardeloze financiën Voor de financiële wereld is het niet anders dan voor de rest van de samenleving. Zij wordt tenslotte gevormd door mensen uit die samen leving. Het zal niet verbazen dat het langdurig verwerpen van het debat over normen en waarden, ook zijn sporen heeft achtergelaten in de financiële sector. Als (medewerkers van) financiële partijen zich laten leiden door datgene waarbij zij zich goed voelen en geen boodschap hebben aan objectieve normen afgezien van de wet, zullen zij in de eerste plaats denken aan de eigen portemonnee. Is dat niet precies wat er is gebeurd?8 Verschillende financiële partijen hebben hun cliënten zwaar gedu peerd. Men denke aan effectenleaseproducten, beleggingshypotheken, swaps en andere producten en diensten waarbij bepaalde financiële partijen hun eigen winstbejag voorrang verleenden boven de belangen van de cliënten. Hier en daar is ook sprake van regelrechte fraude, zoals bij beleggingsfonds(en) van Bernard Madoff, de streken van René van den Berg en de swap-affaire van Vestia. Men denke voorts aan de groot schalige Libor-fraude, waarover de voorzitter van de Financial Services Authority zei: 77ze cynical reed of traders asking their colleagues tofalsifij their Libor snbmissions 50 that they could make bigger profits has just~fiably shocked and angered people. in particular zohen we are facing hard economic times proooked by the financial crisis.9 De medaffie heeft ook een keerzijde. Sommige cliënten hebben hun gezonde verstand laten insoezen door de winsten die zij hoopten te maken. Hebzucht won het aan beide kanten van prudentia. 7 H. Steketee citeert hier prof. dr. C. Brinkgreve in: De pragmatische generatie, NRC Weekend 2 februari 2013, p Vergelijk over de moraliteit in de financiële sector het inspirerende boek van George Möller, Waardenloos; banking on ethics, Barnyard Publishers L. Fortado en B. Moshinsky, FSA s Tumer Says Banks Culture One of Cynical Entitlement, Bloomberg, 3 juli

3 Een sprekend voorbeeld van een ongezonde mentaliteit in t~d~ financiële sector geeft Lloyd Blankfein, CEO van Goldman Sachs, irû dè verhoren door de Amerikaanse senaat naar aanleiding van de sub crisis. Volgens Blankfein, bestond er geen verplichting om. beleggersjijte~ informeren dat de bank de door haar verkochte producten intem. slecht vond en zeil juist de tegenovergestelde positie wilde innemei~ Blankfein zag erdan ook gee n probleem in dat zijn bank zo handeld?1r De publieke brief van Greg Smith bevestigt dat de bank diep van de~ ~ cultuur was doortrokken. 1 Ook in Nederland verschuilen partijen ~zj4h achter regels. De voormalige top van SNS g~f bijvoorbeeld te verstaan dâ[tj zij volgens de voorschriften had gehandeld en dat daarmee de kous~jf. was.12 Blankfein en deze SNS-toppers redeneren op dezelfde manier aj~ de kleine Nicolas aan de kop van deze bijdrage: Papa en mama hebb4~ van alles verboden, maar een sigaar roken, daarover hebben zij riïe~, gezegd Niet alleen financiële marktpartijen hadden te weinig oog voor onderliggende belangen en waarden. Dit speelde ook bij de toezidijt4 houders. Zo keek DNB aanvankelijk niet naar het onderpand dat SWS Bank bedong voor haar vastgoediertingen en had zij in 2008 geen aandadhf~ voor de integriteitsproblemen bij Bouwfonds Property Finance, dat drh SNS werd ingelijfd. De AFM interpreteerde haar:toezichtsopdracht ope~ll aantal vlakken eveneens beperkt. Toen Docters van Leeuwen rond 2.0,Øp werd gevraagd om in te grijpen tegen effectenleaseproducten, antwoordd~ hij: Ik heb daar geen wettelijk instrument voor. We kunnen dommt (4 ~ 10 James Quinn, Goidman boss Lloyd Blankfein denies moral obligation toward dients, The Telegraph 28 April Het verslag van de hoorzitting is te vinden op fcic.law.stanford.edu/ onder Hearings & Testimony onder de First Public Hearing. 11 G. Smith, Why lam Leaving Goldman Sachs, NYT 14 maart 2012: After alinost 12 years at the firm first as a surnmer intern while at Stanford, then in New Yorl~ for 10 years, and now in London 1 believe 1 have worked here long enougif tb understand the trajectory of its culture, its people and its identity. And T cmi~ honestly say that the environment now is as toxic and destructive as 1 have eve~z seen it. -i 12 Vergelijk Wellink wist pas van overname Bouwfonds door SNS in 2008, Dg Volkskrant 8maart2013: Ik mis de kritische zeifreflectie, zei CDA-Kamerlid Bddy~ van 1-lijum halverwege de hoorzitting. Als ik uw verhaal samenvat, is bij dé, overname.van Property Finance alles volgens de regels verlopen, toen overkwaitii ons de crisis en daarna zijn we met de afbouw van de vastgoedportefeuill& begonnen.. 13 Vergelijk ook G. Möller, Waardenloos; banking on ethics, Barnyard Publishers 2012; o.a. p. 13: Mensen zijn roofdieren zonder een specifiek geweten of aantoonbarë * moraliteit, zeker als het om geld gaat. 738 t, mensen niet verbieden domme dingen te doen. 4 Inmiddels kijken DNB en naar alle waarschijnlijkheid ook de AFM hier heel anders tegenaan. 5 Overigens is het niet juist om de hele financiële sector te verketteren vanwege de misstanden die een deel van de spelers heeft veroorzaakt. Neem bijvoorbeeld van de effectenleaseproducten, die een spoor van vernieling hebben achtergelaten. Deze werden slechts door een zeer beperkt aantal partijen aan de man gebracht. De meeste Nederlandse grootbanken hebben hieraan niet meegedaan en daarmee voorkomen dat de schade buiten alle proporties zou zijn geraakt. De Korte, destijds minister van Economische Zaken, herinnert zich dit als volgt: Toen het eind jaren negentig nog succesvolle winstverdriedubbelaars waren, was de aandrang binnen de gelederen van ABN AMRO, ING en Rabobank aanzienlijk ze eveneens te voeren. De toenmalige bestuursvoorzitters (...) hebben daar intern persoonlijk nee tegen gezegd. Ze zijn tegen deze achtergrond lichtende voorbeelden van wat Adem Smith ruim 250 jaar geleden in zijn The Theory of Moral Sentitnents beschreef als de bankier die gedreven wordt door de deugden van prudence en mutual trust. 5 Internationaal is verontwaardigd gereageerd op de activiteitën van finan ciële partijeiï~ die hebben geleid tot de kredietcrisis van 2008 en de soms erg laconieke re~ cties dâarop van financiële spe1ers~ Ook in Nederland vindt die verontwaardiging weerklank, versterkt door de specifieke nationale omstandigheden. Er is een brede roep ontstaan om cultuurverandering in de financiële sector. Normen en waarden~mogen weer, en moeten zelfs, ook in deze sector. Deze roep tot cultuurverandering heeft geleid tot verschillendé soorten initiatieven. Aan de ene kant zijn er Europese en nationale wetgevingsinitiatieven, met veel nieuwe en uiterst gedetail leerde regels. Aan de andere kant zijn er meer algemene initiatieven die zich specifiek op de cultuur van financiële partijen richten. 14 Aldus opgetekend door R. de Korte, integriteit in de financiële sector, De deugden van Adam Smith, FD 17 november 2012, p Vergelijk Wellink wist pas van overname Bouwfonds door SNS in 2008, De Volkskrant 8 maart 2013: Tijdens de hoorzitting zei huidig DNB-directeur Jan Sijbrand vandaag dat de Nederlandsche Bank (DNB) de overname van Bouwfonds Property Finance van ABN Amro door SNS nu nooit meer zou goedkeuren. R. de Korte, Integriteit in de financiële sector, De deugden van Adem Smith, FD 17 november 2012, p

4 Specifieke regels Nationaai en supranationaai zijn er allerlei regels opgesteld naar aanlei7 ding van de kredietcrisis. 7 In deze bijdrage zal ik mij beperken tot enkele regels uit de AIFM Richtlijn.. Deze richtlijn beoogt door middel van zeer.1 gedetaffieerde en omvattende regels de oorzaken van de crisis weg te nemen, voor zover het bepaalde beleggingsinstellingen betreft. Andere partijen dan beleggingsinstellingen kunnen echter nog steeds verschil4 lende door de AIFM Richtlijn gereguleerde activiteiten zonder toezicht ontplooien. Ik kom daarop in de volgende paragraaf terug Algemene initiatieven De meer algemene initiatieven leiden soms tot symboolwetgeving. De bankierseed is hiervan een prototype. Een bankierseed zonder tuchtrecht :~ is een wassen neus.18 Een meer belovend initiatief is het centraal stellen van het belang van de cliënt. Dit initiatief wordt door zowel de financiële ~ sector als de toezichthouders (in het bijzonder de AFM) omarmd en zal ook door de cliënten positief worden begroet. Voorwaar een echte norm die terug is in de financiële sector: het gaat niet om je eigenbelang, maar in de eerste plaats het belang van de ander. Ook vanuit DN B zijn meet~ algemene initiatieven gericht op cultuurverandering ontwikkeld. De ini~ tiatieven van de toezichthouders komen nader aan de orde in Specifieke regels: AIFM Richtlijn De Europese wetgevers waren sinds 2009 van oordeel dat de kredietcrisis~4 grotendeels te wijten was aan hedge fondsen, die hadden gespeculeerd.op,j t. koersdalingen. Daarom dienden die hedge fondsen onder toezicht teq worden gesteld. Omdat het lastig bleek om hedge fondsen goed tç definiëren, werden ze gevat onder de term altemative investment funds waarvoor de AIFM Richtlijn werd geïnitieerd. Gaandeweg heeft dë.., Europese wetgever in deze richtlijn steeds meer onderwerpen geregeld;~ die de crisis mede zouden hebben veroorzaakt. Zoals gezegd bleek het bijvoorbeeld lastig om hedge fondsen tês~ definiëren. Bovendien hadden bepaalde politieke gremia, met name uit.~ Duitsland, een afkeuz van private equity fondsen. Enkele private equit!~ fondsen hadden namelijk Duitse bedrijven overgenomen en als een soort; 17 Voor een overzicht vergelijke men C.M. Grundmann-van de Krol, Kredietcrisis en financiële regelgeving, CPO-extra serie Vergelijk os. C. Möller, Bankierseed moet ook over, F0 24januari 2013, p sprinkhanen financieel.kaalgeplukt. Nu er toch een regéling kwam voor hedge fondsen, konden de private equity fondsen ook worden geregu leerd. Uiteindelijk bleek het het meest praktisch om alle beleggingsfondsen die niet onder de ICBE Richtlijn vallen te reguleren met de nieuwe AIFM Richtlijn. Dat gaf minder afbakeningsproblemen, al zijn ze niet. wegge nomen. De Richtlijn is in juli 2013 geïmplementeerd, maar niemand weet exact wat altematieve beleggingsinstellingen zijn en vanuit Brüssel wordt hierover tot nog toe geen eénduidige guidahce gegeven. De richtlijn regelt onder andere short selling, de bewaring en controle van het vermogen en voorzieningen om sprinkhanengedrag bij private equity tegen te gaan. De vraag is, of het voor de hand ligt om dit soort onderwerpen specifiek voor, beleggingsinstellingen te regelen. Ik meen dat dat niet het,geval is. Het verstoren van markten door short selling kan gebeuren door beleggingsinstellingen, maar evengoed door pensioenfond sen, verzekeraais, banken en andere vermogende partijen. Hetzelfde geldt voor sprinkhanengedrag, waarbij bedrijven worden opgekocht en leeggeroofd.19 Ook de bewaring en de controle van het vermogen is niet slechts relevant voor beleggingsinstellingen. Het enkele feit dat zich problemen hebben voorgedââit bij beleg gingsinstelliagen in verband met deze onderwerpen, maakt niet dat die problemen si~~chts bij beleggingsinstellingen kunnen voorkomen. Neem bijvoorbeeld de controle van het vermogen. Dat dient voorta n te geschie den door een exteme bewaarder. De aanleiding voor deze verplichting is, dat Madoff zei dat zijn beleggingsfonds allerlei bezittingen had, wat niet het geval bleek te zijn. Als een exteme bewaaider de bezittingen had moeten controleren, had Madoff deze zwendel niet of minder eenvoudig kunnen opzetten. Dat is wefficht waar. Maar morgen kan een verzeker~ar hetzelfde doen. Dienen verzekeraars hun vermogen dan ook onder te brengen bij en te laten controleren dopr een aparte bewaarder? Waarom is controle door de accountant onvoldoende bij beleggingsinstellingen, terwijl dat volstaat voor alle andere spelers op de financiële markten. Het reguleren van deze onderwerpen voor beleggingsinstellingen is een duidelijk voorbeeld van politieke overreactie en ondoordachte gelegen heidswetgeving. Als het van belang is om onderwerpen als short selling, 19 Ik betoog niet, dat private equity zich laat kenmerken door sprinkhanengedrag. Veel private equity partijen vervullen een maatschappelijk relevante rol, die afgelopen jaren aan belang heeft gewonnen nu de banken zich uiterst terug houdend opstellen bij het verstrekken van financieringen. Vergelijk ook R.H. Maatman, Integriteit van de Onderneming Aandeelhouder en integriteit, in I.P. Aascher-Vonk e.a., Integriteit van de Onderneming, Kluwer, Deventer 2007, p

5 sprinkhanengedrag en controle over vermogens te regelen, dient dat voor alle markt-partijen, eventueel boven een bepaalde drempel, te geschieden. 4. Afgelopen decennia vermindering financiële regels? Sinds eind jaren negentig hebben landen elkaar beconcurreerd in een wereld wijde race to the bottom op het punt van financiële wet- en regelgeving. Met als gevolg een opgeblazen financiële en bankensector, die in 2008 en 2009 alleen met behulp van vele miljarden aan overheidssteun overeind kon worden gehouden. Dit lezen we in een van de overigens lezenswaardige colu.mns van Heleeti Mees.2 Deze stelling wordt door veel partijen onderschreven en intgedragen. Een logische reactie is dat we kennelijk weer veel meer regels nodig hebben, om de zaken recht te zetten. Die regels worden sinds 2008 in hoog tempo opgesteld. - Ik meen dat de veronderstelling dat de regels zijn afgenomen onjuist is. In de afgelopen decenrila hebben wij in Europa steeds meer regelgeving ~ gekregen voor de financiële sectôr. Aanvankelijk waren het nog viij overzichtelijke regels, maar gaandeweg is het een nagenoeg ondoorgron- ~ delijk oerwoud geworden. Gelukkig heeft Christel Grundmaim jarenlang de weg door dit oerwoud gebaand: De steeds gik~iende omvang van haai ~): Koersen, laat zien dat de hoeveelheid regels van financieel recht hand over hand toeneemt. Intussen i-ieemt de kwaliteit van de regelgeving S omgekeerd evenredig af, zelfs zodanig dat begin 2013 twaalf Europese ~: lidstaten in Brussel hierover hebben ~eklaagd.21 Met de toegenomen hoeveelheid regels zijn de financiële markten t.; - overigens niet veel opgeschoten qua integriteit en stabiliteit. Het lijkt te ~-~ ontb~eken aan goede onderliggende normen en waarden, die richtingge- ~ vend zijn voor de hele sector. De wetgever is zodanig gefocust o15 - incidenten en details, dat geen behoörljk fundament wordt gelegd voor v het financiële recht. De AJFM Richtlijn biedt daarvan een schoolvoorbeeld: Zij stelt bijzonder veel regels om misstanden bij beleggingsinstellingen te -: voorkomen, terwijl die misstanden even goed (of slecht) bij andere instel-~ lingen kunnen voorkomen. 20 H. Mees, Internationale wedloop bankentoezicht, PL) 23 augustus 2012, p L. Armitstead, UK leads 12-state rebeffion against EC hedge fund rules, the Telegraph 27 februari 2013: The 12 member states, including the UK, claim that the EC ignored technical advice from European and national regulators without explanation and passed the Alternative lnvestment Managers Directive (AIEM) in its own way. 5. Algemene initiatieven: AFMvergëleken met DNB De AFM en DNB h,ebben.beide algemene initiatieven ontplooid met het oog op de cultuur bij financiële phrtijen7~ De~wijze waarop deze initia tieven zijningericht verschillen ~naar mijn. :indruk echter fundamenteel. Overigens lijken deze initiatieven mij zeer waardevol. De AFM:heeft helder ingezet op het -belang wan;de klant. De AFM wil dat.financiële.p4rtijene het belang-van dé klant centraal stellen op alle niveaus vân de organisatie. Dat géldt vöor dndërwerpen alskwaliteit van en informatie over producten, doelsteffingeii van dë &gâhisatiê, belo ningsbeleid,,voorbeelçlgedrag yan management,. aann~wen en promotie van personeel. Alle relevante, processçn in de organisatie worden met andere woorden tegefi het licht gehouden van cle pieuw gejormuleerde waarde, dat het moet gaan om het belang van de cliënt. DNB. zet daarentegen primair,in op. de -bestuurscultuur van de organisatie.23 Het moet-, daarbij -gaan - om goede. belangenafwegingen, consistent handelen, bespreekbaarheid, vqorbeeldgedrag, -uitvoerbaar heid, transparantie en handhaving. Opmerkelijk is: dat..4eze -elementen volstrekt- waardenneutraal ~zijn.. Een -bedrjf.kan- een heel oplln bestuurs cultuur hebben, -alles bespreekbaar maken, haar beleid goed handhaven en daarbij gehe~iimmoreel handelen. Dat zal niet de bedoeling zijn van DNB. Anders dan de AFM-koppelt DNB de door, haar.geformuleerde elementen voor een goede bestuurscultuür~echter niet -aan bepaalde waarden; zoals het klantbelang. Mij lijkt -van belang dât:.pnb -dat wel- doet. Vanuit het oogpunt van de taak van DNB, ligt Vodr de hand dat zij de beoogde cultuur spiegelt aan waarden als een financieel solide of prudente bedrijfsvoering. 6. Multidisciplinaire aanpak In de afgelopen jaren is gebleken dat er veel schort aan de cultuur van een aantal financiële partijen. Zonder een gezonde cultuur, die een aantal kernwaarden waarborgt, hebben regels geen zin. Om de sector weer waardenvol te maken, moet multidisciplinair worden gehandeld. De problematiek is naar mijn mening niet in eerste plaats juridisch, maar 22 J. Piena en C. Christensen, Gedrag & Cultuurtoezicht. DNB en AFM boeken resultaat met toezicht op Gedrag en Cultuur, in: Boonstra cs., Jaarboek Cornpliance 2013, p DNB, De 7 Eletnenten van een Integere Cultuur. Beleidsvisie en aanpak gedrag en cultuur bij financiële ondernemingen , November

6 psychologisch, sociologisch en ethisch.24 Ik meen voorts dat het zinvol i~..[ om te putten uit het Jodendom en het Christendom met betrekking tot de : vraag hoe mensen bewogen kunnen worden om het goede te kiezen en fd ~ doen. Ik laat op deze plaats kort enkele anderen aan het woord, die het ~[. multidisciplinaire karakter van de problematiek onderschrijven. Ethiek is een verplicht vak. Maar dat zegt nika, zegt Ismail Erturk, docent bankieren aan de Manchester Business School. Hij pleit voor meer sociologen en antropologen en voor meer lezingen over de verslavende macht en de psycho-j. logie van de bonuscultuur ~ The fundamental problem in finance is not greed which is really a differei{i &~Ç word for ambition, measured in monetary tentis. The problem is that greed is n~t checked by fear of its consequences. 26 Sedlâèek trekt fel van leer tegen zijn collega-economen, die zich in zijn ogen blindstaren op hun wiskundige modellen waarin de homo economicus, dë / rationele op eigen gewin gerichte mens, centraal staat. Ze doen alsof goed eü kwaad niet bestaan, en sluiten hun ogen voor de diepere d.rijfveren van. hè? ~ menselijk gedrag. We kunnen minstens evenveel leren van filosofen, mytlienç ~t~f godsdiensten en dichters als van de exacte economische modellen, zegt hij. 9~ :~ De oplossing vereist het formirleren van kemwaarden en een grondige:4 multidisciplinaire analyse van de huidige situatie.28 Daarop moet verderè actie worden gebaseerd om tot een gezonde cultuur te komen, waarschijnlijlr.. met veel trial and error. De initiatieven van de sector, van de AFM en van DNt met het oog op de cultuur vormen een bemoedigend begin. Het financiële ~...5, 24 Vergelijk ook E.L.H.M. van de Loo, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemenr~ vrijwillig of verplicht? Een change management verkenning, in: JJ.A. Hamers,. C.A. Schwarz, B.T.M. Steins Bisschop e.a., Noodzaak, plicht of wenselijkheid vh)~.fi MVOP: een ;nultidisciplinaire verkenning, Boom 2005, p. 28: De conclusie van mij4.i.~. verkenning luidt dat het eenzijdig vertrouwen op de kracht van de wet. ei~.. regelgeving naïef en contraproductief kan zijn. 25 L. van Bekhoven, Schandaal in de City, Elsevier 21 juli 2012, p J. Luyendijk, Self-delusion, not greed, caused HBOS to fail, The Guardian, 5 April M. Coudswaard, Interview Tomâi Sedlâêek, FD 27 oktober 2012, p Een aanzet bieden enkele analyses uit 2009: Rapport van The high level group o,i~ financial superoision in the EU d.d. 25 februari 2009 (De la Rosiere report);l7ze Turner~ Review: a zoide-ranging review ofglobal banking regulation d.d. 18 maart 2009 van de Z. Engelse Financial Services Authority; Naar herstel van vertrouwen d.d. 7 april 2009 C~,, van de Adviescommissie Toekomst Banken (commissie-maas). k. 744 f3 toezichtrecht dient de aandacht voor de onderliggende waarden te verster ken. Ik meen dat daarvoor nodig is dat we naar een meer principle based toezicht gaan. 7. Minder is meer! Het financiële toezichtrecht is zeer casuïstisch en detaillistisch opgezet. Voor ieder nieuw probleem wordt een aparte oplossing gecreëerd. In reactie op de huidige crisis is bovendien een stortvloed aan nieuwe regels ontstaan. Ik meen dat dat contraproductief is. Hoe gedetailleerder de regels, des te sneller zij zijn achterhaald, des te makkelijker zij worden omzeild en des te groter het risico dat zij de ratio verduisteren.29 Als je bovendien de financiële en organisatorische lasten van de gedetailleerde regels afzet tegen de ineffectiviteit ervan, zitten wij duidelijk niet op de goede weg. Christel Grundmann is een vroege bepleitster van deze visie50 en zij staat daarin niet alleen, zoals onder meer uit de volgende citaten blijkt.31 De financiële sector is er de meest gereguleerde sector. Dat leidt er alleen maar toe dat mensen niet eens het besef hebben dat ze iets verkeerds doen. Dat alleen wordt gekeken of iets niet tegen de regels is. De moraal is dat alles is geoorloofd, als het niet verboden is. (...) Als je alleen naar principes kijkt, krijg je problemen. Die gaat iedereen anders interpreteren en dan ontstaat onzekerheid. (...) Wat je moet doen (...) is: definieer je principes en hang daar regels of best practices aan. Zo blijft er ruimte voor het geweten. 32 De regelnijver van kabinet en Kamer (...) leidt helaas niet altijd tot wetgeving van hoge kwaliteit. De drang naar en geloof in intensivering van het toezicht neemt nog steeds toe. (...) De auteur waarschuwt ook hier voor een afnemende gevoeligheid voor juridische waarden en beginselen J.W.P.M. van der Velden, Beleggingsfondsen en civielrechtelijke praktijk, Onder neining en Financiering 2009 (17) 3, p C.M. Grundmann-van de KroL Het effectenrecht tussen publiek- en privaatrecht (Oratie Tilburg) Vergelijk ook AH. Scheltema en M. Scheltema, Financieel toezicht in bestuursrecht en privaatrecht. Noodzakelijke veranderingen na de crisis (Preadvies voor de Vereniging voor Effectenrecht 2009), Kluwer: Deventer 2009, p M. Wolzak en P. Couwenbergh, Interview Ceorge Möller, ED 9 juni 2012, p. 30, dat vervolgt: Hij waarschuwt dat de stortvloed van regels die nu over de financiële sector wordt uitgestort, het morele kompas eerder uitschakelt dan activeert. 33 H.J. de Kluiver, Kroniek van het ondememingsrecht, tussen praktijk en principes, NJB 2012, p

7 Wat nodig is, is een werkelijk principle based toezicht met veel mindej4,~t~ maar adequate regels. Dat vergt meer denkwerk dan het denkwerk.~ waarvan de Wft heeft kunnen profiteren. Het zal bovendien op Eunopees.~ niveau moeten worden geïnitieerd, omdat het nationale toezichtrecht op Europese regels is geënt. Napoleon heeft begin negentiende eeuw een~ aantal codices over Europa uitgerold, die inhoudelijk tot de dag vafi? vandaag hun dienst bewijzen. Laten wij tweehonderd jaar later een code de. finance ontwerpen, die een stabiele basis kan vormen voor! het financiëlé ~ toezichtrecht in ten minste de komende decennia. Het motto luidé ~ minder is meer

8 C RISTELS ERS Liber Amicorum Prof. nir. drs. C.M. Grundmann-van de Krol Opstellenbundel aangeboden aan Prof mr. drs. C.M. Grundmann-van de Krol ter gelegenheid van haar afscheid als hoogleraar Effectenrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen onder redactie van Prof. mr. D. Busch Prof. mr. M.P. Nieuwe Weme Serie Onderneming en Recht deel 79

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/77705

Nadere informatie

DE KREDIETCRISIS. onder redactie van

DE KREDIETCRISIS. onder redactie van DE KREDIETCRISIS onder redactie van Prof. mr. N.E.D. Faber Prof. mr. drs. CM. Grundmann-van de Krol Prof. mr. drs. F.E.J. Beekhoven van den Boezem Mr. N.S.G.J. Vermunt Serie Onderneming en Recht deel 54

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 3: Goed Bestuur Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Module

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 4: Integrale PARP en Zorgplicht Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law

Nadere informatie

Inlegvel 1 Prospectus Paraplufonds Finles beleggingsfondsen (16 maart 2011)

Inlegvel 1 Prospectus Paraplufonds Finles beleggingsfondsen (16 maart 2011) Inlegvel 1 Prospectus Paraplufonds Finles beleggingsfondsen (16 maart 2011) Vermelding koersen Finles beleggingsinstellingen alleen nog op de website Per 16 maart 2011 worden de koersen van het Subfonds

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Beschrijving Met de invoering van de MiFID veranderen ook de eisen die aan financiële instellingen worden gesteld. Instellingen moeten aan deze eisen voldoen

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

GOED PATIËNTSCHAP. visie van een ziekenfonds

GOED PATIËNTSCHAP. visie van een ziekenfonds GOED PATIËNTSCHAP visie van een ziekenfonds Inleiding Fundamentele rol ziekenfondsen belangenbehartiger van haar leden of nog natuurlijke beschermers van de patiënt Ziekenfondswet ziekenfondsen zijn verenigingen

Nadere informatie

Kluwer: Ondernemingsrecht 2008/67

Kluwer: Ondernemingsrecht 2008/67 Page 1 of 5 Ondernemingsrecht 2008/67 - Documentnummer - Documentdatum - Auteur - Titel - Tekst - Voetnoten - Documentnummer Ondernemingsrecht 2008/67 Documentdatum 01-05-2008 Auteur Jan Willem van der

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011)

Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Inlegvel 1 Prospectus Finles Multi Strategy Hedge Fund (30 juni 2011) Samenvoeging Raad van Toezicht Finles beleggingsfondsen en Raad van Commissarissen Finles N.V. Op de jaarvergadering van de Finles

Nadere informatie

AFM. Triple Jump B.V. de directie Nachtwachtlaan 20, 6e verdieping 1058 EA AMSTERDAM DNB. 797 2760 Remco.de.Heijafm.

AFM. Triple Jump B.V. de directie Nachtwachtlaan 20, 6e verdieping 1058 EA AMSTERDAM DNB. 797 2760 Remco.de.Heijafm. AFM Triple Jump B.V. de directie Nachtwachtlaan 20, 6e verdieping 1058 EA AMSTERDAM Datum 25 juni 2015 Ons kenmerk DaVe-14 122509 Pagina 1 van 6 Kopie aan DNB Telefoon 020 - Email Betreft 797 2760 Remco.de.Heijafm.NL

Nadere informatie

14 www.bankingreview.nl. Afvinkcultuur Damen heeft zijn uitspraak bewust sterk aangezet. Ik zoek de dialoog. En de AFM was sportief genoeg om me

14 www.bankingreview.nl. Afvinkcultuur Damen heeft zijn uitspraak bewust sterk aangezet. Ik zoek de dialoog. En de AFM was sportief genoeg om me 14 www.bankingreview.nl Belemmert regelgeving innovatie? Schaf toezichtrol AFM en DNB af: huidig toezicht belemmert ontwikkeling van de financiële sector. Met deze prikkelende uitspraak haalde Petrosjan

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 2: Toegang tot financiële markten Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

kantoor Amsterdam Cruquiusweg HIG T 085 488 59 70 1019 AG Amsterdam F 085 488 59 71 www.halstenlawfifm.nl

kantoor Amsterdam Cruquiusweg HIG T 085 488 59 70 1019 AG Amsterdam F 085 488 59 71 www.halstenlawfifm.nl Reactie op consultatiedocument inzake Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondememingen Wft van de Stichting Auloriteil Financiële Markten d.d. 7 juli 2015 (" Consultatiedocument"). Inleiding Dc

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Speech Bert Boertje,

Speech Bert Boertje, Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank tijdens het congres van het Instituut voor Pensioeneducatie. De Doelen, Rotterdam, 10 december 2015 Dames en Heren,

Nadere informatie

Inlegvel 1 Prospectus EMS Top-Rentefonds (7 augustus 2007)

Inlegvel 1 Prospectus EMS Top-Rentefonds (7 augustus 2007) Inlegvel 1 Prospectus EMS Top-Rentefonds (7 augustus 2007) Gate per Finles Beleggingsfonds Om de belangen van beleggers te beschermen stelt de Beheerder voor om voor alle Finles Beleggingsfondsen een zogenoemde

Nadere informatie

Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen

Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen Na de crisis: de wraak van de toezichthouders of verstandig prudentieel beleid? Sweder van Wijnbergen Na de crisis Toezichthouders hebben evident de build up of fragility in het financieel systeem voor

Nadere informatie

Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers?

Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers? Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers? Inhoud: 1. Aanleiding 2. Geen bonus bij Staatsteun 3. Lagere beloningen (in de top) bij staatsdeelnemingen 4. Ontnemen onterechte

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht;

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Tijdelijke Regeling Inzake Melding van Short Posities Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Besluit: Definities Artikel 1 1. In deze regeling wordt, in afwijking van artikel

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

George Möller 29 september 2015

George Möller 29 september 2015 George Möller 29 september 2015 Waar komt moraliteit vandaan Wat is ethiek GEDRAG EN ETHIEK OGENSCHIJNLIJK NIET LOGISCH GEDRAG Wat heeft een Afrikaanse witkapbijeneter te maken met ethiek en de rol van

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken Memorandum POSTADRES Postbus 71170 1008 BD AMSTERDAM KANTOORADRES Forum Fred. Roeskestraat 100 1076 ED AMSTERDAM TELEFOON +31 (0)20 578 5161 FAX +31 (0)20 578 5824 INTERNET www.loyensloeff.com AAN Surventis

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012 (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk

Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk Presentatie AIFMD Jeroen van Dijk 24 mei 2011 INDEPENDENT INTERNATIONAL IN-BUSINESS Inhoudsopgave ANT Trust: AIFMD: - Korte introductie - Tijdslijnen - Wat is een AIF; vrijstellingen - Europees paspoort

Nadere informatie

ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN EN HANDHAVING VAN CONSUMENTENBESCHERMING IN DE FINANCIËLE SECTOR. Preadvies voor de Vereniging voor Effectenrecht 2010

ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN EN HANDHAVING VAN CONSUMENTENBESCHERMING IN DE FINANCIËLE SECTOR. Preadvies voor de Vereniging voor Effectenrecht 2010 ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN EN HANDHAVING VAN CONSUMENTENBESCHERMING IN DE FINANCIËLE SECTOR Preadvies voor de Vereniging voor Effectenrecht 2010 DEEL 1 Oneerlijke handelspraktijken en handhaving van

Nadere informatie

BNP Paribas Investment Partners Funds (Nederland) N.y. de directie Postbus 71770 1008DG AMSTERDAM

BNP Paribas Investment Partners Funds (Nederland) N.y. de directie Postbus 71770 1008DG AMSTERDAM AFM BNP Paribas Investment Partners Funds (Nederland) N.y. de directie Postbus 71770 1008DG AMSTERDAM Datum 22 juni 2015 Ons kennerk RoHj-1 5063068 Pagina 1 van 2 Kopie aan Telefoon 020 - E-mail Betreft

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren 6XJJHVWLHVQDDUDDQOHLGLQJYDQGHYHUNHQQHQGHDQDO\VHdeel I: De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) DNB hebben een verkennende analyse over Islamitisch financieren gepubliceerd.

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie

Accountancy en integriteit

Accountancy en integriteit Accountancy en integriteit Jaap ten Wolde CIROC 5 oktober 2011 Bouwjaar 1947 Over de inleider KPMG 33 jaar. Openbaar accountant, daarna hoofd forensische accountancy 2005: Oprichter en partner IFO (Instituut

Nadere informatie

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Persbericht Amsterdam, 14 oktober 2014 NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Het bestuur van de presenteert vandaag een pakket Toekomstgericht

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Beleggingsinstelling: beleggingsinstelling als gedefinieerd in artikel 1:1 Wft

Beleggingsinstelling: beleggingsinstelling als gedefinieerd in artikel 1:1 Wft Registratiedocument Begrippenlijst In dit Registratiedocument hebben de met een hoofdletter geschreven woorden en afkortingen de hieronder genoemde betekenis. Waar enkelvoud wordt beschreven, kan ook meervoud

Nadere informatie

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels wilt u hebben? Drs. H.J. Geels, CIP

Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels wilt u hebben? Drs. H.J. Geels, CIP Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels Drs. H.J. Geels, CIP 1. Waar hebben we het over: welke regels? 2. Waarom nu? 3. Wat voor gevolgen hebben die regels? Zijn ze productief? 4. Kan het anders?

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

Vernieuwingen in het toezicht - reflectie op klantbelang centraal stellen

Vernieuwingen in het toezicht - reflectie op klantbelang centraal stellen Vernieuwingen in het toezicht - reflectie op klantbelang centraal stellen Speech Harman Korte relatiedag Nederlands Compliance Instituut 18 januari 2013 Natuurlijk heb ook ik een LinkedIn-account, al ben

Nadere informatie

Beleidsregel Deskundigheid dagelijks beleidsbepalers artikel 4:9 en 5:29 Wft

Beleidsregel Deskundigheid dagelijks beleidsbepalers artikel 4:9 en 5:29 Wft AFM Beleidsregel Deskundigheid s artikel 4:9 en 5:29 Wft Beleidsregel Wet op het financieel toezicht 08-01 van de Stichting Autoriteit Financiële Markten van 24 maart 2008 inzake de deskundigheid van s

Nadere informatie

Track Record Financieel toezicht

Track Record Financieel toezicht Financieel Toezicht Financieel Toezicht Met de inwerkingtreding van de Wet Financiële Dienstverlening in 2006 en de Wet op het Financieel Toezicht ( Wft ) in 2007 zijn de afzonderlijke, sectorale financiële

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2013 Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL te Amsterdam Jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Blad Verslag van het Bestuur 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2013 4 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten

Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten Dienstverlening voor Bijzonder Beheer Banken en haar cliënten November 2015 Hermes Advisory is het adviesbureau in Nederland dat is gespecialiseerd in financiële (forensische) expertise ter ondersteuning

Nadere informatie

TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER

TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER TRUSTPARTNERS: EEN STABIELE FACTOR BINNEN VERMOGENSBEHEER KERNWAARDEN TRUSTPARTNERS ONAFHANKELIJK Trustpartners is een onafhankelijke vermogensbeheerder. Daarmee weet u zeker dat wij alleen uw belang behartigen.

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 5: Prudentieel banken en verzekeraars Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial

Nadere informatie

De vraag is echter of een uitbreiding van geschiktheid de juiste aanvliegroute is?

De vraag is echter of een uitbreiding van geschiktheid de juiste aanvliegroute is? Vereniging van Vermogensbeheerders & -Adviseurs Postadres: Vasco da Gamalaan 4 2803 XW Gouda tel.: 0182-699301 email: info@vvena.nl De VV&A (Vereniging van Vermogensbeheerders & -Adviseurs) heeft het genoegen

Nadere informatie

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen.

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

interne markt is het motorblok van Europese samenwerking. Niet alleen in materiële zin, maar ook als bindmiddel tussen oude en nieuwe lidstaten.

interne markt is het motorblok van Europese samenwerking. Niet alleen in materiële zin, maar ook als bindmiddel tussen oude en nieuwe lidstaten. Toespraak van minister-president Mark Rutte op de conferentie: Working together to strengthen the Single Market for EU Businesses and consumers, Amsterdam 13 juni 2016 Dames en heren, Met de Europese interne

Nadere informatie

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting)

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) October 2013 Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Belangenconflicten

Nadere informatie

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen Compliance in het financieel toezichtrecht INHOUDSOPGAVE Woord vooraf De bijdrage van de compliancefunctie aan verandering 1. Inleiding/11 2. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

STICHTING BEWAARBEDRIJF HERMES II

STICHTING BEWAARBEDRIJF HERMES II JAARREKENING 2010 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans per 31 december 2010 Staat van baten en lasten over 2010 Toelichting behorende tot de jaarrekening 2010 Overige gegevens Algemeen Stichting Bewaarbedrijf

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 OKTOBER 2014

REGISTRATIEDOCUMENT D.D. 1 OKTOBER 2014 ALGEMENE GEGEVENS VAN DE BEHEERDER Delta Lloyd Asset Management N.V. is een naamloze vennootschap ingeschreven in het register van de Kamer van Koophandel te Amsterdam onder nummer 33052584. Enige aandeelhouder

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Hans Erik-Jan Willem Bulthuis, Cortenraad, Productmanager directeur Digitale Diensten 22 april november 2013 2012 1 ABONNEMENTSMODELLEN BOOK DISCOVERY KORTERE E-BOOKS 2 Verticale

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

STICHTING DEPOSITARY QUANTRUST MACRO FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2013

STICHTING DEPOSITARY QUANTRUST MACRO FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2013 JAARREKENING 2013 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Algemeen

Nadere informatie

Grip op de uitvoering:

Grip op de uitvoering: Grip op de uitvoering: inspelen op veranderingen in wet- en regelgeving Pensioenfondsen doen er goed aan in de zoektocht naar het juiste evenwicht tussen verplichtingen en vermogen de focus te leggen op

Nadere informatie

TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN

TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN Prof. dr. R.J. Schotsman November 2014 BELANGRIJKE WETGEVINGSONTWIKKELING De inzet op een versterking van de kwaliteit van de personen werkzaam in de sector via het financieel

Nadere informatie

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health?

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health? jaargang 24 september 2013 Mediator Special Brilliant Failures Elke fout is een kans tot verbetering 4 Mislukken is 10 Wie wint de eerste ook een kunst Brilliant Failures Award Health? Interview met de

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST NIBE-SVV 1. Een beleggingsonderneming overtreedt meerdere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Hieronder volgen twee beweringen over

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 6: Gedragsnormen Bancair en beleggen Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial

Nadere informatie

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2014

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2014 JAARREKENING 2014 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Algemeen

Nadere informatie

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Geen renteniersland maar een vermogende toekomst Arnoud W. A. Boot Universiteit van Amsterdam Utrecht, Grip op je vermogen, 24 april 2015 Zijn economen

Nadere informatie

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg Zorg om de zorg Menselijke maat in de gezondheidszorg Prof.dr. Chris Gastmans Prof.dr. Gerrit Glas Prof.dr. Annelies van Heijst Prof.dr. Eduard Kimman sj Dr. Carlo Leget Prof.dr. Ruud ter Meulen (red.)

Nadere informatie

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV Het Consultatievoorstel van de Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen ("Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid") brengt in het Algemeen Deel van de Wet op het financieel toezicht ("Wft") voor een

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 juini 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 juini 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance

Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Klantbelang Centraal; een blijvende uitdaging ook voor Compliance Bijdrage van Ruud de Hollander, hoofd Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen, tijdens het jaarseminar Verbond van Verzekeraars Compliance

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND I. INLEIDING Safe Harbour Fund Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder van Haven

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen;

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen; Reglement Commissie Vertrouwenspersonen NBA Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, gelet op de artikelen 3, onderdeel a en 11, eerste lid van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Beschrijving Rens Vos is vermogensbeheerder bij de Veerbank. Hieronder staan vijf situaties rondom informatievoorziening die hij heeft meegemaakt.

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2012

Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL. te Amsterdam. Jaarrekening 2012 Stichting Bewaarder BNP Paribas Beleggingsfondsen NL te Amsterdam Jaarrekening 2012 Inhoudsopgave Blad Verslag van het Bestuur 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2012 4 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

DROOM: Een visie om voor te sterven

DROOM: Een visie om voor te sterven DROOM: Een visie om voor te sterven Door gebrek aan visie gaat het volk ten onder Spreuken 11:14 Om een uitdrukking te zijn van Gods hart in het hart van de stad Visie van Vineyard Amsterdam EEN BEGIN

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding?

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? & wijzigingen Nrgfo Wft op het vlak van vermogensscheiding Wat was de aanleiding voor de FM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? Nationale ontwikkelingen in combinatie met nieuwe regelgeving als

Nadere informatie

Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS

Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS Over reputatie van verzekeraars Jan van Rijckevorsel Amsterdam School of Economics & ACIS Jan van Rijckevorsel Maart 2010 1 Definities Jan van Rijckevorsel Maart 2010 2 Reputatie Reputatie is de goede

Nadere informatie