Mild/ernstig traumatisch hersenletsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mild/ernstig traumatisch hersenletsel"

Transcriptie

1 Neurologie Mild/ernstig traumatisch hersenletsel i Patiënteninformatie Adviezen voor thuis Slingeland Ziekenhuis

2 1. Algemeen U heeft hersenletsel opgelopen en bent daarom opgenomen in het ziekenhuis. Binnenkort mag u naar huis. Traumatisch hersenletsel is van invloed op uw dagelijks leven. In deze folder gaan we in op de gevolgen van traumatisch hersenletsel en geven we u en uw omgeving adviezen hoe u met deze gevolgen kunt omgaan. De folder is vrij uitgebreid. U hoeft niet alles in één keer te lezen. U kunt beter korte stukken lezen en deze herhalen. Realiseert u zich dat niet alles in deze folder voor u van toepassing hoeft te zijn. Niet iedereen krijgt dezelfde klachten of ervaart klachten op dezelfde manier. Wij raden u aan om niet aan alle klachten tegelijk te werken. Begin bijvoorbeeld met de klacht waar u het meest last van heeft. Heeft u twijfels over bepaalde klachten of adviezen, bespreek dit dan altijd met uw behandelend arts. Als u nog onder behandeling bent bij de neuroloog, dan is hij/zij uw behandelend arts. Anders gaat u met vragen naar uw huisarts. 2. Traumatisch hersenletsel Bij traumatisch hersenletsel is letsel ontstaan aan de hersenen door een oorzaak buiten het lichaam. Voorbeelden zijn: een botsing in het verkeer of een valpartij. De hersenen worden bij elkaar gehouden door een stevig vlies. Om het vlies zit hersenvocht. Dit vocht heeft een schokdempende werking zodat de hersenen niet in botsing komen met de schedel. De schedel vormt een benig omhulsel. Dit zorgt voor een goede bescherming van de hersenen tegen invloeden van buitenaf. Door een harde klap tegen het hoofd botsen de hersenen wél tegen de schedel. Hierdoor kunnen hersencellen, bloedvaten en zenuwbanen kapot gaan. Dit veroorzaakt een zwelling in de hersenen, soms in combinatie met een forse bloeduitstorting (een kneuzing). De hersenen zorgen onder andere voor het functioneren in de dagelijkse praktijk zoals denken, herinneren, zien, ruiken en voelen.

3 Als u hersenletstel heeft opgelopen, kunnen op deze gebieden veranderingen ontstaan. Hersenschudding en hersenkneuzing Een hersenschudding is een lichte vorm van traumatisch hersenletsel. Bij een hersenschudding is er in principe geen blijvende schade aan de hersenen. De klachten verdwijnen meestal na verloop van tijd vanzelf. Bij een mild of ernstig traumatisch hersenletsel (een hersenkneuzing) is de schade aan de hersenen op lange termijn mogelijk blijvend. Sommige klachten verdwijnen dan niet meer doordat hersencellen zich niet kunnen herstellen en er geen nieuwe voor in de plaats komen. 3. Bewusteloosheid en geheugenverlies Meestal raakt u na het ongeval bewusteloos. U reageert niet meer op prikkels van buitenaf (praten, aanraken, pijn). Bewusteloosheid ontstaat doordat de hersenstam (tijdelijk) ontregeld is. Als de bewusteloosheid heel diep is, dan spreken we van een coma. Een coma kan enkele minuten duren maar ook dagen, weken of maanden. Wanneer u uw bewustzijn weer terugkrijgt, kunt u nog enige tijd verward zijn. Dit noemen we posttraumatische amnesie (PTA-fase). U kunt geen nieuwe informatie opslaan en onthouden. U kunt zich bijvoorbeeld niet herinneren wat er tijdens of na het ongeval gebeurd is. Ook is het mogelijk dat u niet meer weet welke dag, datum en/of maand het is en kunt u moeite hebben met het herkennen van personen van voor het ongeval. Dit is zeer verwarrend, ook voor uw omgeving. Soms kunt u zich ook niet herinneren wat er (net) voor het ongeval is gebeurd. Dit kan variëren van enkele minuten tot meerdere dagen of weken. In enkele ernstige gevallen kan het zijn dat oude herinneringen helemaal niet meer terugkomen. Mensen met traumatisch hersenletsel reageren tijdens de PTA-fase allemaal anders. U kunt onverschillig, lusteloos, angstig of agressief zijn. Deze fase is vaak een nare periode voor uw omgeving, omdat zij zien dat u duidelijk niet uzelf bent. U herinnert zich later niets meer van deze PTA-fase.

4 4. Klachten bij traumatisch hersenletsel U kunt diverse klachten hebben bij traumatisch hersenletsel. Klachten die meestal binnen een paar dagen over zijn, zijn braken, misselijkheid, slaperigheid en wazig- of dubbel zien. Sommige klachten zijn moeilijk te begrijpen, vooral voor uw omgeving. De omgeving is zich er niet altijd van bewust dat iemand zich anders kan voelen en gedragen door een klap op het hoofd. Door onbegrip kunnen problemen nog groter worden. Vraag daarom aan de mensen in uw omgeving om rekening te houden met uw klachten. Hieronder beschrijven we klachten die vaak langer aanhouden en geven we adviezen hoe u de klachten kunt verminderen of voorkomen. Hoofdpijn en vermoeidheid Als u hoofdpijn heeft en/of vermoeid bent, dan doet u waarschijnlijk te veel. De klachten treden juist op bij activiteiten die voorheen niet vermoeiend waren, zoals televisie kijken. Als u te vaak over uw grens gaat, duurt het langer voordat u herstelt. Breid daarom uw activiteiten stap voor stap uit. Nemen de klachten toe, dan is dat een teken dat u weer een stapje terug moet doen. Het is dan belangrijk om rust te nemen. Te weinig actief zijn kan ook een valkuil zijn. Juist door te weinig te bewegen kunnen de klachten toenemen en gaat uw conditie achteruit. Probeer dus wel actief te blijven, bijvoorbeeld door te wandelen en te fietsen. Slaapproblemen Beschadigingen aan de hersenstam leiden soms direct tot slaapproblemen omdat de hersenstam regelt of we wakker zijn of niet. U bent sneller vermoeid en heeft mogelijk meer behoefte aan slaap. Probeer een slaapritme aan te wennen: ga zoveel mogelijk op de dezelfde tijd naar bed en sta zoveel mogelijk op dezelfde tijd op. Als u overdag rust, kunt u beter een aantal keer kort rusten dan één keer lang. Aandachts- en concentratieproblemen Het kan moeilijk zijn uw aandacht erbij te houden en u te concentreren. Misschien bent u sneller afgeleid door een televisie die aanstaat. Mogelijk heeft u moeite om twee dingen tegelijk te doen, zoals praten tijdens het afwassen.

5 Werk daarom bij voorkeur in een rustige ruimte, probeer activiteiten zoveel mogelijk voor te bereiden en neem de tijd. Langzamer denken Veel mensen met traumatisch hersenletsel gaan langzamer denken waardoor sommige activiteiten niet goed meer lukken en/of langer duren, bijvoorbeeld vergaderen of autorijden. Overigens heeft trager denken weinig met intelligentie te maken. Mensen worden niet 'dommer' van hersenletsel. Geheugenproblemen Kort na het ongeval kunt u geheugenverlies hebben. Wanneer uw geheugen weer terugkomt, werkt het vaak niet meer zo goed als voor het ongeval. U vergeet bijvoorbeeld waar u spullen heeft neergelegd, afspraken en namen. De volgende adviezen kunnen helpen bij het beter leren omgaan met deze geheugenproblemen: Besteed zoveel mogelijk aandacht aan het opnemen van informatie. Zorg daarbij voor een rustige omgeving. Deel informatie op in kleine stukken. Dat onthoudt u makkelijker dan veel informatie in één keer. Vorm in gedachten een beeld van datgene wat u hoort of leest (visualiseren). Maak als het ware een foto of filmpje in uw hoofd van datgene wat u wilt onthouden. Kijk in gedachten naar dingen die u van plan bent te gaan doen (vooruitkijken). U bent bijvoorbeeld bang dat u iets vergeet mee te nemen. Stelt u zich dan voor dat u al op de plaats van bestemming bent en bedenk wat u daar allemaal nodig heeft. Pak deze zaken er vast bij. Ga in gedachten terug in de tijd (terugkijken). U bent bijvoorbeeld iets kwijt. Bedenk wat u gedaan heeft en waar u spullen heeft neergelegd. Herhaal informatie. Dit kunt u kort achter elkaar doen, als u iets maar kort hoeft te onthouden (zoals een telefoonnummer). Als u iets voor langere tijd wilt onthouden, dan zult u op verschillende momenten moeten herhalen. Maak de pauzes tussen het herhalen steeds groter.

6 Gebruik een agenda of notitieboek om bepaalde dingen te noteren die u wilt zeggen of vragen. Bijvoorbeeld voor uw bezoek aan de arts of als u iets gaat kopen. Het intensief trainen (veel puzzelen of dingen uit het hoofd leren) verbetert uw geheugen niet. Het wordt ook niet slechter wanneer u dit niet doet. Dit is wetenschappelijk aangetoond. Planningsproblemen Begint u vaak ergens aan, maar maakt u het vervolgens niet af? Of wilt u graag iets ondernemen, maar begint u er niet aan? Deze voorbeelden kunnen wijzen op planningsproblemen. Door een activiteitenschema of planning te maken wordt voor u overzichtelijk wat u gaat doen, wanneer, waar, eventueel met wie en wat u daarvoor nodig heeft. Zo wordt het makkelijker om ergens aan te beginnen en iets af te maken. Overgevoeligheid voor licht, geluid en drukte U kunt overgevoelig zijn voor licht, geluid en drukte, vooral als u moe bent. Zorg ervoor dat u niet steeds in aanraking komt met deze prikkels. Rust van tevoren goed uit en ga bijvoorbeeld op rustige momenten naar de stad of naar een feestje. Ook kunt u oordopjes of een bril met getint glas gebruiken. Prikkelbaarheid Mogelijk reageert u sneller geprikkeld dan voor het ongeval. U bent sneller geprikkeld als u moe of gespannen bent. Misschien heeft u baat bij de adviezen die vermeld staan bij 'hoofdpijn en vermoeidheid'. Ga na wanneer prikkelbaarheid het meest voorkomt. Door hier meer inzicht in te krijgen, kunnen u en uw omgeving hier rekening mee houden. Impulsiviteit Als u hersenletsel heeft, kunt u impulsieve beslissingen nemen. U merkt dat bijvoorbeeld bij het nemen van beslissingen en het uitgeven van geld. Probeer eerst na te denken en dan pas te handelen. Neem hiervoor de tijd. Labiliteit en stemmingswisselingen Als u labiel bent, reageert u emotioneler dan voorheen.

7 Ook wisselen emoties elkaar sneller af: u bent blij, maar ineens kunt u somber worden. Labiliteit uit zich meestal in de periode kort na het ongeval maar kan ook langer blijven bestaan. Door iets anders te doen of ergens anders aan te denken kunt u afleiding zoeken. Vraag anderen ook om er niet te veel aandacht aan te besteden, maar u te helpen met het zoeken naar afleiding. Gebrek aan initiatief Mogelijk toont u minder initiatief dan voorheen. De omgeving ziet dat vaak als gebrek aan motivatie, maar het kan een gevolg zijn van het hersenletsel. Zorg ervoor dat u actief blijft, bijvoorbeeld door het maken van een activiteitenschema (zie planningsproblemen). Verminderd ziekte-inzicht Het kan moeilijk zijn om goed in te schatten wat u wel en niet meer goed kunt. Dit kan komen omdat u niet wilt toegeven dat dingen veranderd zijn (ontkenning), maar het kan ook zijn dat u na het hersenletsel niet goed kunt beoordelen wat u wel en niet meer kunt. Dat noemen we verminderd ziekte-inzicht. U merkt hier zelf waarschijnlijk weinig van. Mensen in uw omgeving zien echter wel dat bepaalde dingen niet goed gaan. Neem hun opmerkingen serieus en bedenk dat zij u juist willen helpen. Somberheid en depressie Door een traumatisch hersenletsel kunt u somber en verdrietig worden om wat u niet meer kunt. U bent het vertrouwen in uw lichaam kwijt. Probeer juist leuke dingen te doen. Zoek andere mensen op en ga sporten/bewegen. Soms kan het helpen met een vertrouwd iemand over uw gevoelens te praten. Heeft u langere tijd last van ernstige somberheid, neem dan contact op met uw behandelend arts. Onzekerheid en angsten Uw gezondheid is aangetast zonder dat u daar invloed op had. U kunt zich onzeker voelen over wat u wel of niet meer kunt door de gevolgen van het hersenletsel. Dit kan beangstigend zijn.

8 Probeer het vertrouwen weer terug te krijgen door vertrouwde activiteiten te ondernemen. Vermijd activiteiten niet maar neem kleine stappen om het niet te spannend te maken. Ga bijvoorbeeld eerst eens naar de supermarkt om de hoek voordat u gaat winkelen in de stad. Heeft u langere tijd last van ernstige angsten, neem dan contact op met uw behandelend arts. 5. Het herstel Het is moeilijk te voorspellen hoe goed u weer herstelt. Dit verschilt namelijk per persoon. Uw herstel hangt af van de ernst van het letsel, uw leeftijd en eventueel eerder hersenletsel. Over het algemeen herstellen mensen de eerste vier weken het snelst. Na zes maanden herstelt u nog steeds, maar minder snel. Het duurt meestal één tot twee jaar om met enige zekerheid te kunnen zeggen wat de blijvende gevolgen zijn. Daarna kunt u nog steeds vooruitgang boeken, maar dat heeft meer te maken met het beter leren omgaan met de overgebleven klachten. De meeste mensen blijven beperkingen overhouden aan hersenletsel. Het is verstandig om los te laten dat alles weer zoals vroeger moet worden. U kunt deze energie beter steken in het beter leren omgaan met de beperkingen. Het continu vergelijken met hoe het vroeger was, is wel begrijpelijk maar levert meestal alleen frustratie, teleurstelling en verdriet op. Adviezen tijdens uw herstel Hieronder vindt u adviezen om het herstel te bevorderen. Mobiliseren Het is belangrijk dat u balans zoekt tussen activiteit en rust. Bouw activiteiten op en luister goed naar uw lichaam. Rust na een activiteit is zeer belangrijk om uw conditie weer op te bouwen. Doe eventueel een stapje terug als u merkt dat u te veel hooi op uw vork neemt. Het kan helpen om een dagschema te maken waarin u rust en activiteiten verdeelt over de dag. Bouw de activiteiten geleidelijk op. Eventueel kan een fysiotherapeut u begeleiden om uw conditie stap voor stap op te bouwen.

9 Daarnaast kan een ergotherapeut u helpen uw dagelijkse activiteiten opnieuw te leren, bijvoorbeeld structuur aanbrengen bij het doen van boodschappen. Ook als u hulpmiddelen nodig heeft kan een ergotherapeut u adviseren. Overleg met uw behandelend arts over het inschakelen van een fysiotherapeut en/of ergotherapeut. Werk Wij adviseren u om niet direct weer te gaan werken. U dient eerst thuis goed te functioneren voordat u weer gaat werken. Vraag advies aan uw behandelend arts wat er in uw situatie mogelijk is. Ook kunt u samen met uw werkgever of bedrijfsarts een plan maken waarin staat hoe u uw werkzaamheden weer oppakt. Pijn Als u (hoofd)pijn heeft, kunt u uw behandeld arts om pijnstillers vragen. Gebruik van alcohol en drugs Na een traumatisch hersenletsel bent u meestal gevoeliger voor alcohol en drugs. Het is beter om de eerste weken geen alcohol te drinken of drugs te gebruiken. Overleg met uw behandelend arts of en wanneer u weer alcohol of drugs mag gebruiken. Houd daarna het effect van alcohol en/of drugs op uw lichaam goed in de gaten. Deelname aan het verkeer Het is niet verstandig om direct weer aan het verkeer deel te nemen. Afhankelijk van de ernst van het traumatisch hersenletsel mag u mogelijk geen auto of motor rijden. Vraag uw behandelend arts wat er in uw situatie mogelijk is. Bij het Centraal Bureau voor Rijvaardigheid (het CBR) kunt u informeren welke regels voor u gelden. 6. Mensen in uw omgeving Het ongeval heeft veel invloed op uw leven. Er is veel veranderd ten opzichte van vroeger. U bent zelf hard aan het werk om te leren omgaan met het hersenletsel. Daardoor heeft u soms minder oog voor de mensen om u heen. Sta daar af en toe eens bij stil. Voor uw omgeving is het ook niet altijd even makkelijk. Onthoud altijd dat u geen schuld heeft aan de veranderingen, net zo min als uw omgeving.

10 Als er te veel spanning is in uw relatie/gezin, kunt u professionele hulp, zoals een psycholoog, inschakelen. Overleg daarover met uw behandelend arts. 7. Blijf uitleg geven Aan de buitenkant is niet te zien dat u bepaalde klachten heeft overgehouden aan het ongeval. Uw omgeving begrijpt niet altijd direct dat u (nog) niet zoveel kunt als voorheen. Leg steeds uit wat er aan de hand is. U kunt ook geschreven informatie geven, zoals deze folder. Dat scheelt u energie. 8. Professionele hulp Traumatisch hersenletsel is een aandoening die meestal beperkingen met zich meebrengt. In eerste instantie is deze folder bedoeld om zelf om te leren gaan met uw klachten. Als dit niet goed lukt, kan professionele hulp uitkomst bieden. De neuroloog De neuroloog verzorgt de eerste opvang en begeleiding in het acute stadium kort na het ongeval. Als er blijvende klachten zijn, kan de neuroloog onderzoek doen naar de oorzaak en de gevolgen op de langere termijn. Huisarts Wanneer u niet meer onder behandeling bent van de neuroloog, is uw huisarts uw eerste aanspreekpunt. Hij/zij bekijkt samen met u welke behandelmogelijkheden er zijn in uw regio. De (neuro)psycholoog De (neuro)psycholoog van het ziekenhuis kan u helpen de gevolgen van het hersenletsel in kaart te brengen. Dit gebeurt door middel van een neuropsychologisch onderzoek, waarbij diverse hersenfuncties, zoals het geheugen en de concentratie, worden onderzocht. Ook kan de (neuro)psycholoog de emotionele en gedragsmatige gevolgen van het hersenletsel met u en uw naasten in kaart brengen. De (neuro)psycholoog adviseert u vervolgens over passende begeleiding. Medisch maatschappelijk werker De medisch maatschappelijk werker van het ziekenhuis kan u en uw naasten ondersteunen, begeleiden en adviseren.

11 De medisch maatschappelijk werker helpt bij het zoeken naar mogelijkheden om met de problemen ten gevolge van uw ziekte om te gaan. De medisch maatschappelijk werker kan: u begeleiden bij de verwerking en acceptatie van de gevolgen van traumatisch hersenletsel; ondersteuning bieden aan uw partner, kinderen, andere familieleden en/of relaties; u leren omgaan met gevoelens van angst, onzekerheid en machteloosheid; ondersteuning bieden bij het omgaan met slecht nieuws; informeren, adviseren en bemiddelen bij praktische gevolgen van de ziekte, bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting, werksituatie, financiën en veranderende wet- en regelgeving; contacten leggen met en/of verwijzen naar instanties binnen of buiten het ziekenhuis. Revalidatiearts en revalidatiecentrum Om te revalideren kunt u terecht in een revalidatiecentrum. De behandeling richt zich op alle gevolgen van hersenletsel en wordt ook wel 'cognitieve revalidatie' of 'neuropsychologische revalidatie' genoemd. De behandeling duurt meestal enkele weken tot enkele maanden. Revalidatiecentra in de regio: Poliklinische revalidatiebehandeling in het Slingeland Ziekenhuis (dependance van Groot Klimmendaal) Revalidatiecentrum Groot Klimmendaal in Arnhem Revalidatiecentrum Het Roessingh in Enschede Ondersteuning aan huis Er zijn ook organisaties die thuis ondersteuning bieden, zoals ZoZijn een MEE Oost-Gelderland. Medewerkers van ZoZijn kunnen u leren omgaan met uw beperkingen in het dagelijks leven. Medewerkers van MEE Oost-Gelderland kunnen u helpen om met de juiste instanties in contact te komen, helpen bij het invullen van formulieren en met u meegaan naar afspraken. Websites: en

12 Hersenletselteams Bij het regionale hersenletselteam kunt u terecht voor individueel advies over diagnose, behandeling, wonen, begeleiding, re-integratie en andere vormen van hulpverlening. Een hersenletselteam bestaat uit verschillende experts op het gebied van hersenletsel en regionale zorgaanbieders. Op vindt u meer informatie over het hersenletselteam en contactgegevens van het hersenletselteam van uw regio. 9. Meer informatie Patiëntenvereniging Cerebraal Er bestaat ook een patiëntenvereniging voor mensen met niet-aangeboren-hersenletsel. U kunt bij deze patiëntenvereniging terecht als u bijvoorbeeld behoefte heeft aan een gesprek met een lotgenoot. Ook geeft de patiëntenvereniging informatie en advies over klachten en behandelmogelijkheden. Website: en (voor kinderen met niet-aangeboren hersenletsel of die iemand kennen met niet-aangeboren hersenletsel). Hersenstichting Nederland Hersenstichting Nederland geeft voorlichting over hersenen en hersenaandoeningen. Zij wil ervoor zorgen dat er meer begrip komt voor mensen met een hersenaandoening en stimuleert de samenwerking van organisaties die zich met de hersenen bezighouden. Op de website van Hersenstichting Nederland vindt u onder andere informatie over de hersenen, hersenaandoeningen en hulpverleningsmogelijkheden. Website:

13 Slingeland Ziekenhuis Kruisbergseweg 25 Postadres: Postbus AD Doetinchem Telefoon: (0314) Internet: Nr jul 15

Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar. Afdeling Spoedeisende Hulp

Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar. Afdeling Spoedeisende Hulp 00 Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar Afdeling Spoedeisende Hulp U of een van uw naasten heeft een hersenschudding opgelopen door een ongeluk of plotselinge beweging van het hoofd. Dit wordt

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel

Licht traumatisch hersenletsel Neurologie i Licht traumatisch hersenletsel Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. In

Nadere informatie

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Uw kind is in het ziekenhuis opgenomen geweest met een licht traumatisch hoofd- of hersenletsel en mag weer naar huis. In deze folder

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Door een ongeval of door een klap tegen uw hoofd heeft u licht traumatisch hoofd- of hersenletsel opgelopen. In deze folder vindt u informatie over de

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Uw kind heeft licht traumatisch hoofd-/ of hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen het hoofd. In deze folder leest u over de mogelijke

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder informeert u over de mogelijke

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie over mobilisatie na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Licht traumatisch schedelhersenletsel

Licht traumatisch schedelhersenletsel Spoedeisende Hulp / Spoedpost Licht traumatisch schedelhersenletsel www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl SEH015 / Licht traumatisch schedelhersenletsel

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding)

Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding) Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding) Wat is een hersenschudding Een hersenschudding of licht traumatisch hersenletsel is het gevolg van een klap of stoot tegen het hoofd, maar kan ook optreden

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel. Volwassen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel. Volwassen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel Volwassen Inhoud Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel... 3 Verschijnselen eerste 24 uur... 3 Verschijnselen eerste dagen... 3 Wat u wél en niet mag doen... 4 Eerste

Nadere informatie

Spoedeisende hulp. Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel volwassenen

Spoedeisende hulp. Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel volwassenen Spoedeisende hulp Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel volwassenen Inhoudsopgave Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel...4 Verschijnselen eerste 24 uur...5 Verschijnselen eerste dagen...5 Wat u wél

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen 2 In deze folder leest u over de verschijnselen en de mogelijke gevolgen van een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel bij uw kind (hersenschudding of

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatisch hersenletsel volwassenen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatisch hersenletsel volwassenen Ontslagadvies bij licht traumatisch hersenletsel volwassenen ONTSLAGADVIES BIJ LICHT TRAUMATISCH HERSENLETSEL VOLWASSENEN INLEIDING U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel SPOEDEISENDE HULP Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of door een klap tegen uw hoofd. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd / hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd / hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd / hersenletsel Neurologie alle aandacht U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder beschrijft de

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar ONTSLAGADVIES BIJ LICHT TRAUMATISCH HERSENLETSEL BIJ KINDEREN T/M 5 JAAR INLEIDING Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel PATIENTENINFORMATIE AAN VOLWASSENEN MET LICHT TRAUMATISCH HOOFD-/HERSENLETSEL U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval

Nadere informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie Een hersenschudding ontstaat door een klap op het hoofd, bijvoorbeeld bij een ongeluk. Je wordt duizelig of raakt bewusteloos. Meestal duurt het enige tijd voor de hersenen hiervan herstellen. Zolang de

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel. Kinderen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel. Kinderen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel Kinderen Inhoud Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel... 3 Verschijnselen eerste 24 uur... 3 Wekadvies (alleen voor kinderen t/m 5 jaar)... 3 Verschijnselen eerste

Nadere informatie

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH)

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) SPOEDEISENDE HULP Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) bij volwassenen Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) Door een ongeval of een klap tegen het hoofd hebt u een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bij volwassenen

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bij volwassenen Rode Kruis ziekenhuis Patiënteninformatie Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bij volwassenen rkz.nl Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bij volwassenen U bent in het ziekenhuis geweest omdat u een mogelijk

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel Ziekenhuis Gelderse Vallei Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen zijn hoofd. Deze folder beschrijft

Nadere informatie

Kinderen met licht traumatisch hoofd of hersenletsel

Kinderen met licht traumatisch hoofd of hersenletsel Kinderen met licht traumatisch hoofd of hersenletsel Spoedeisende Hulp alle aandacht Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel doorgemaakt ten gevolge van een ongeval of een klap tegen zijn

Nadere informatie

Kinderen met hoofd-/hersenletsel

Kinderen met hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Kinderen met hoofd-/hersenletsel 1234567890-terTER_ Kinderen met hoofd-/hersenletsel U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hoofd-/hersenletsel bij uw kind.

Nadere informatie

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam Licht Traumatisch adviezen na een hernia-operatie Hoofd-/Hersenletsel (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam 1 2 Licht Traumatisch Hoofd-/Hersenletsel (Lth) U heeft een Licht Traumatisch

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel Patiënteninformatie Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel rkz.nl In deze folder leest u wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel.

Nadere informatie

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH)

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) SPOEDEISENDE HULP Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) bij kinderen tot en met 5 jaar KINDEREN Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd- /hersenletsel (LTH) bij kinderen

Licht traumatisch hoofd- /hersenletsel (LTH) bij kinderen Licht traumatisch hoofd- /hersenletsel (LTH) bij kinderen Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen het hoofd. Deze folder beschrijft de informatie

Nadere informatie

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH)

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) SPOEDEISENDE HULP Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) bij kinderen van 6 jaar en ouder KINDEREN Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Vermoeidheid na een beroerte Adviezen na een beroerte

Vermoeidheid na een beroerte Adviezen na een beroerte Vermoeidheid na een beroerte Adviezen na een beroerte Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Tijdens of na de opname in het ziekenhuis kunt u merken dat u last heeft

Nadere informatie

Ergotherapie. Patiënteninformatie. Vermoeidheid na hersenletsel. Slingeland Ziekenhuis

Ergotherapie. Patiënteninformatie. Vermoeidheid na hersenletsel. Slingeland Ziekenhuis Ergotherapie Vermoeidheid na hersenletsel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vermoeidheid is één van de meest voorkomende klachten na hersenletsel. Als u hersenletsel heeft gehad, kunt

Nadere informatie

Adviezen bij een hersenaandoening

Adviezen bij een hersenaandoening Adviezen bij een hersenaandoening Bij het samenstellen van deze brochure is onder meer gebruik gemaakt van de folder vanuit St Maartenskliniek en het St Elizabethziekenhuis. Inhoud 1. Inleiding 3 Doel

Nadere informatie

Adviezen bij (licht) traumatisch hersenletsel Een hersenschudding

Adviezen bij (licht) traumatisch hersenletsel Een hersenschudding De arts heeft bij u of bij uw kind een hersenschudding vastgesteld. In deze brochure kunt u meer lezen hierover. is een vorm van licht traumatisch, waarbij de hersenen zelf niet zichtbaar beschadigd zijn.

Nadere informatie

Klachten na een hersenletsel Wat kunt u zelf doen?

Klachten na een hersenletsel Wat kunt u zelf doen? Klachten na een hersenletsel Wat kunt u zelf doen? 1 Inhoudsopgave Klachten na een hersenletsel... 3 1.1 Hoofdpijn en vermoeidheid... 5 1.2 Overgevoeligheid voor licht, geluid en drukte... 7 1.3 Slaapproblemen...

Nadere informatie

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen Delier Informatie voor familie en betrokkenen Inleiding Op onze verpleegafdeling is een familielid, vriend(in) of kennis van u opgenomen. Tijdens uw bezoek aan de patiënt heeft u waarschijnlijk gemerkt

Nadere informatie

Traumatisch hersenletsel. Wat kunt u zelf doen?

Traumatisch hersenletsel. Wat kunt u zelf doen? Traumatisch hersenletsel Wat kunt u zelf doen? 2 Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Het doel van deze brochure 4 1.2 Wat u vooraf moet weten 4 1.3 Tien tips bij het lezen van deze brochure 4 1.4 Tenslotte 5 2.

Nadere informatie

Adviezen bij (licht) traumatisch hersenletsel. Een hersenschudding

Adviezen bij (licht) traumatisch hersenletsel. Een hersenschudding Adviezen bij (licht) traumatisch hersenletsel Een hersenschudding 1 Inleiding De arts heeft bij u een hersenschudding vastgesteld. In deze folder kunt u hier meer over lezen. Een hersenschudding Een hersenschudding

Nadere informatie

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid)

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) In deze folder leest u wat een delirium is, wat de verschijnselen van een delirium zijn en leest u informatie over de behandeling en tips voor patiënten

Nadere informatie

Omgaan met de gevolgen van hersenletsel

Omgaan met de gevolgen van hersenletsel Omgaan met de gevolgen van hersenletsel Informatie voor patiënten en direct betrokkenen F0866-1180 april 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd/hersenletsel (LTH)

Licht traumatisch hoofd/hersenletsel (LTH) Licht traumatisch hoofd/hersenletsel (LTH) Afdeling Spoedeisende Hulp Locatie Veldhoven U heeft een ongeval gehad waarbij u mogelijk letsel aan het hoofd/hersenen heeft opgelopen. In deze folder kunt u

Nadere informatie

Tips bij cognitieve stoornissen

Tips bij cognitieve stoornissen Tips bij cognitieve stoornissen Tips bij cognitieve stoornissen Problemen in het denken worden ook wel cognitieve stoornissen genoemd. De meest voorkomende klachten zijn: - Aandachts- en concentratieproblemen.

Nadere informatie

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Herstel na een hersenoperatie U bent geopereerd aan een hersentumor. In deze folder staan adviezen voor de opbouw van activiteiten en uw conditie. Opbouw

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie In deze folder vindt u informatie voor de eerste weken na uw ontslag

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel Poliklinische cognitieve revalidatie na hersenletsel UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord U start binnenkort

Nadere informatie

Informatie over gevolgen van hersenletsel en hoe hiermee om te gaan Voor patiënten en direct betrokkenen

Informatie over gevolgen van hersenletsel en hoe hiermee om te gaan Voor patiënten en direct betrokkenen Informatie over gevolgen van hersenletsel en hoe hiermee om te gaan Voor patiënten en direct betrokkenen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Het doel van deze brochure 1 Wat u vooraf

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 20140024 Delier.indd 1 1 24-01-17 14:02 Acuut optredende verwardheid (delier) Wat is acuut optredende verwardheid

Nadere informatie

NA DE SCHOK INFORMATIE VOOR OUDERS

NA DE SCHOK INFORMATIE VOOR OUDERS NA DE SCHOK INFORMATIE VOOR OUDERS Betrokken raken bij een schokkende gebeurtenis laat niemand onberoerd. Je bent er meestal niet op voorbereid en als het gebeurt kan dat ingrijpende gevolgen hebben voor

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kanker

Psychosociale problemen bij kanker Psychosociale problemen bij kanker mogelijkheden voor begeleiding in het azm Psychosociale problemen bij kanker Inleiding 3 Reacties 3 Begeleiding 3 Wanneer hulp inschakelen 4 Vroegtijdige herkenning 4

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

POST COMMOTIONEEL SYNDROOM

POST COMMOTIONEEL SYNDROOM POST COMMOTIONEEL SYNDROOM Post commotioneel syndroom Post commotioneel syndroom (PCS) is een diagnose die gesteld wordt bij langdurige klachten na een hersenschudding. De oorzaak van PCS is vaak een ongeval,

Nadere informatie

Traumatisch hersenletsel. Wat kunt u zelf doen?

Traumatisch hersenletsel. Wat kunt u zelf doen? Traumatisch hersenletsel Wat kunt u zelf doen? Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Het doel van deze brochure 4 1.2 Wat u vooraf moet weten 4 1.3 Tien tips bij het lezen van deze brochure 4 1.4 Tenslotte 5 2. Achtergrondinformatie

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Hersenschudding. Neurologie

Hersenschudding. Neurologie 1/5 Neurologie Hersenschudding Inleiding In deze folder willen wij u in het kort duidelijk maken wat een hersenschudding is en welke mogelijke gevolgen het voor u kan hebben de komende tijd. Een hersenschudding

Nadere informatie

ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN

ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN Inleiding Uw familielid, partner of kennis is in Franciscus Gasthuis & Vlietland opgenomen. Hij of zij is opgenomen

Nadere informatie

Delier (acute verwardheid)

Delier (acute verwardheid) Geriatrie Delier (acute verwardheid) i Patiënteninformatie Thuis en in het ziekenhuis Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vooral oudere mensen kunnen bij een lichamelijke ziekte thuis of in het ziekenhuis plotseling

Nadere informatie

Chronische pijn. Locatie Arnhem

Chronische pijn. Locatie Arnhem Chronische pijn Locatie Arnhem Chronische pijn We spreken van chronische pijn als pijnklachten langer dan zes maanden blijven bestaan. De pijn kan in verschillende delen van het lichaam voorkomen. Soms

Nadere informatie

Omgaan met de gevolgen van traumatisch hoofd-/ hersenletsel

Omgaan met de gevolgen van traumatisch hoofd-/ hersenletsel Neurologie en Neurochirurgie Omgaan met de gevolgen van traumatisch hoofd-/ hersenletsel www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Tien tips bij het lezen van deze folder... 4 Achtergrond informatie... 5 Het herstel...

Nadere informatie

HERSENSCHUDDING BIJ EEN KIND FRANCISCUS VLIETLAND

HERSENSCHUDDING BIJ EEN KIND FRANCISCUS VLIETLAND HERSENSCHUDDING BIJ EEN KIND FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Uw kind heeft een licht letsel aan de schedel of de hersenen opgelopen, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeval. Deze folder geeft u meer informatie

Nadere informatie

Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) De Wielingen, Lindenhof en Reigerbos

Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) De Wielingen, Lindenhof en Reigerbos Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) De Wielingen, Lindenhof en Reigerbos Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) De Wielingen, Lindenhof en Reigerbos Wat is de definitie van Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH)?

Nadere informatie

Ergotherapie. Patiënteninformatie. Geheugenstoornissen. Veroorzaakt door een CVA. Slingeland Ziekenhuis

Ergotherapie. Patiënteninformatie. Geheugenstoornissen. Veroorzaakt door een CVA. Slingeland Ziekenhuis Ergotherapie Geheugenstoornissen i Patiënteninformatie Veroorzaakt door een CVA Slingeland Ziekenhuis Inleiding Deze folder gaat over geheugenstoornissen die zijn veroorzaakt door een CVA (Cerebro Vasculair

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen

De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen Inhoud Inleiding 3 Wat is een delier? 4 Wat zijn de verschijnselen bij een delier? 4 Wanneer treedt een

Nadere informatie

Niet aangeboren hersenletsel (NAH)

Niet aangeboren hersenletsel (NAH) Niet aangeboren hersenletsel (NAH) Niet aangeboren hersenletsel kan veel verschillende klachten veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan lichamelijke klachten en overgevoeligheid voor licht en geluid, maar ook

Nadere informatie

CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS

CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Deze folder is bedoeld voor patiënten die onder behandeling zijn (geweest) en bekend zijn met chronische pijn. Pijn is een natuurlijk beschermingsmechanisme.

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

Informatiefolder delier

Informatiefolder delier Informatiefolder delier Informatiefolder delier Het gedrag en de reactie van uw partner, familielid, vriend(in) of kennis zijn anders dan u gewend bent. Hij of zij is onrustig, begrijpt u niet, geeft vreemde

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hersenschudding kind tot 6 jaar

PATIËNTEN INFORMATIE. Hersenschudding kind tot 6 jaar PATIËNTEN INFORMATIE Hersenschudding kind tot 6 jaar U bent met uw kind bij de Spoedeisende Hulp geweest, omdat uw kind hard op zijn hoofd is gevallen of hard zijn hoofd heeft gestoten. Uw kind mag nu

Nadere informatie

Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT)

Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT) Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT) Informatie voor patiënten en hun naaste(n) Samenvatting van de informatie in de folder Patiënten die een electroconvulsieve therapie

Nadere informatie

Slaapstoornissen bij ouderen

Slaapstoornissen bij ouderen Slaapstoornissen bij ouderen Een goede nachtrust is belangrijk. Tijdens de slaap krijgt het lichaam de tijd om te herstellen. Daarnaast lijkt slaap ook invloed te hebben op het geheugen. Met het ouder

Nadere informatie

Slaapstoornissen bij ouderen

Slaapstoornissen bij ouderen Slaapstoornissen bij ouderen Een goede nachtrust is belangrijk. Tijdens de slaap krijgt het lichaam de tijd om te herstellen. Daarnaast lijkt slaap ook invloed te hebben op het geheugen. Met het ouder

Nadere informatie

Delirium op de Intensive Care (IC)

Delirium op de Intensive Care (IC) Deze folder is bedoeld voor de partners, familieleden, naasten of bekenden van op de Intensive Care (IC) afdeling opgenomen patiënten. Door middel van deze folder willen wij u als familie* uitleg geven

Nadere informatie

EUROPESE DAG VAN DE BEROERTE VAN HARTE WELKOM

EUROPESE DAG VAN DE BEROERTE VAN HARTE WELKOM EUROPESE DAG VAN DE BEROERTE VAN HARTE WELKOM Programma Welkomstwoord door Anja van Enckevort, ketenregisseur Film: CVA-keten Noord-Limburg Vermoeidheid na CVA door Anja Kuperus, geriatriefysiotherapeut

Nadere informatie

patiënteninformatie Hersenschudding Spoedgevallendienst G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l

patiënteninformatie Hersenschudding Spoedgevallendienst G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l i patiënteninformatie Spoedgevallendienst Hersenschudding G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l Inhoud Voorwoord...5 1. Wat is een hersenschudding...6 2. Welke verschijnselen kunnen optreden?...6

Nadere informatie

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW Ik wil stoppen met slaapmiddelen In het kort Een goede voorbereiding maakt stoppen met slaapmiddelen makkelijker. Uw huisarts helpt u graag bij het stoppen. Als u stopt,

Nadere informatie

Checklijst voor Cognitieve en Emotionele problemen na een Beroerte (CLCE-24)

Checklijst voor Cognitieve en Emotionele problemen na een Beroerte (CLCE-24) Checklijst voor Cognitieve en Emotionele problemen na een Beroerte (CLCE-24) Voor de domeinen cognitie, communicatie en psycho-emotioneel kan de checklijst voor Cognitie en Emotionele problemen na een

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen 2 Depressie bij ouderen komt vaak voor, maar is soms moeilijk te herkennen. Deze folder geeft informatie over de kenmerken en de behandeling van een depressie bij ouderen. Wat is

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid (delier)

Acuut optredende verwardheid (delier) PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor de patiënt, partner, familie en betrokkenen Acuut optredende verwardheid (delier) Uw partner, familielid, vriend of kennis

Nadere informatie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 00 Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 1 Inleiding U heeft MS. Deze woorden veranderen in één keer je leven. Gevoelens van ongeloof, verdriet en angst. Maar misschien ook opluchting, omdat de vage klachten

Nadere informatie

Informatie over delier

Informatie over delier Algemeen Informatie over delier www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG017 / Informatie over delier / 18-10-2013 2 Informatie over delier Uw

Nadere informatie

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier)

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid/delier Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen vanwege een ziekte, een ongeval en/of een operatie.

Nadere informatie

Omgaan met de gevolgen van hersenletsel

Omgaan met de gevolgen van hersenletsel Omgaan met de gevolgen van hersenletsel Verantwoording Deze folder is ontwikkeld door Lea van Baest, verpleegkundige Neurochirurgie van het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg. Bij het samenstellen is

Nadere informatie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie 00 TIA / Beroerte Aandachtspunten Neurologie 1 U gaat naar huis na opname in het ziekenhuis voor een Tia of beroerte. In deze folder staan de belangrijkste gevolgen en aandachtspunten voor u op een rij.

Nadere informatie

Cognitieve stoornissen na een beroerte

Cognitieve stoornissen na een beroerte NEUROLOGIE Cognitieve stoornissen na een beroerte ADVIES Cognitieve stoornissen na een beroerte Als aanvulling op de folders Verder na een beroerte en Na een beroerte, adviezen voor naasten krijgt u in

Nadere informatie

In de war? Op de Intensive Care

In de war? Op de Intensive Care In de war? Op de Intensive Care Albert Schweitzer ziekenhuis juni 2015 pavo 1168 Inleiding Uw partner of familielid is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen op de Intensive Care. Waarschijnlijk

Nadere informatie

Psychologisch onderzoek

Psychologisch onderzoek Medische psychologie en Maatschappelijk werk Psychologisch onderzoek i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De psycholoog heeft met u afgesproken dat u een psychologisch onderzoek krijgt.

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren Informatie voor kinderen, jongeren en ouders Wat staat er in deze folder? Inleiding voor ouders 1 Informatie

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care

Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht Afdeling Intensive Care Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek bij ouderen

Neuropsychologisch onderzoek bij ouderen Neuropsychologisch onderzoek bij ouderen Inhoudsopgave Inleiding... 1 Wat is neuropsychologie en wat is een neuropsycholoog... 1 Mogelijke gevolgen van een hersenbeschadiging... 1 Wat is een neuropsychologisch

Nadere informatie

Chronische fase. CVA nazorg. Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg

Chronische fase. CVA nazorg. Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg CVA nazorg Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg Inhoud: 22 items van de signaleringslijst Caregiver Strain Index Informatie, verwijzing en traject

Nadere informatie

Delier. (Acuut optredende verwardheid)

Delier. (Acuut optredende verwardheid) Delier (Acuut optredende verwardheid) Wat is acuut optredende verwardheid/delier Uw familielid, vriend(in) of kennis ligt in ons ziekenhuis. Hij/zij is opgenomen vanwege ziekte, ongeval en/of operatie.

Nadere informatie

Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht.

Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht. Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht. Nationaal msfonds Voor meer informatie: Landelijk Bureau: Nationaal MS Fonds

Nadere informatie

Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen. Café Brein, Uden en Oss, September 2014

Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen. Café Brein, Uden en Oss, September 2014 Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen Café Brein, Uden en Oss, September 2014 Hersenletsel.. En dan? Helaas is er nog te weinig bekendheid rondom niet-aangeboren hersenletsel (NAH) Filmpje SWZ Wat

Nadere informatie

Altijd moe... Jochem Verdonk

Altijd moe... Jochem Verdonk Altijd moe... Jochem Verdonk Onderwerpen Wat is ME/CVS? Soorten vermoeidheid Gevolgen vermoeidheid Omgaan met vermoeidheid Leven met vermoeidheid Tips Wat is ME/CVS? ME: Myalgische Encefalomyelitis myalgisch:

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel

Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel Gebruikersversie Hersenstichting Nederland Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel Gebruikersversie Hersenstichting Nederland Voor wie is deze brochure bedoeld? Deze

Nadere informatie

Nazorg na een ingrijpende gebeurtenis Informatie voor ouders

Nazorg na een ingrijpende gebeurtenis Informatie voor ouders Nazorg na een ingrijpende gebeurtenis Informatie voor ouders Uw kind heeft een ongeluk gehad en is behandeld op de Spoedeisende Hulp (SEH) van het Radboudumc. Naast lichamelijke gevolgen kan het ongeluk

Nadere informatie