We hebben de tips geordend volgens het draaiboek dat tijdens de startsessie wordt opgesteld.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "We hebben de tips geordend volgens het draaiboek dat tijdens de startsessie wordt opgesteld."

Transcriptie

1 Didactische tips In nderstaand verzicht vinden jullie de tips die in de lp der jaren tijdens de assistentenvrmingen verzameld zijn. Je bent natuurlijk vrij m er diegene uit te halen die vr ju belangrijk zijn. Indien er ng tips ntbreken f je er ng bijkmende bedenkt tijdens het geven van je efenzitting/practicum, aarzel dan niet m ns te cntacteren en dan vullen wij nze lijst met veel plezier aan. We hebben de tips gerdend vlgens het draaibek dat tijdens de startsessie wrdt pgesteld. 1 Wat de ik vrdat de efenzittingen/practica starten? Maak afspraken met het didactisch team (i.e. dcent, andere assistenten, mnitr, nderwijsndersteuners, ): Welk(e) vak(ken)? Uurrster Zal je dit vak alleen geven f met meerdere assistenten? Als je met meerdere assistenten hetzelfde practicum/efenzitting geeft, met je gede afspraken maken ver de grepsindeling en welke elementen zeker meten gezien zijn. Iedere assistent zal een andere aanpak hebben, maar aan het einde van de rit meten de studenten wel hetzelfde gezien hebben. Welke delstellingen zijn er verbnden aan het vak en de efenzittingen? Wat wrdt er van ju verwacht? Wat zijn juw verantwrdelijkheden? Prbeer p vrhand duidelijke afspraken te maken ver wat van ju verwacht wrdt. Op die manier km je niet vr verrassingen te staan tijdens je efenzittingen/practica f zelfs erna. Wrdt er een mnitraat vrzien? Als er een mnitraat vrzien wrdt, kan je studenten met prblemen hiernaar verwijzen i.p.v. de prblemen zelf tijdens de efenzitting/practicum p te lssen. Ok als je merkt dat studenten nvldende vrkennis hebben f elementaire zaken niet begrijpen kan je hen drsturen. Mate van vrbereiding van de studenten? Vrkennis van de studenten? Overleg met vrgangers: Welk materiaal is reeds beschikbaar? Met welke hfdstukken hebben studenten het ver het algemeen meilijk? Kan je bij hen een les bserveren? Willen zij bij ju eens kmen kijken? Een gede vrbereiding is cruciaal: Inhudelijk: Zrg dat je zelf de leerstf nder de knie hebt. Bepaal waar de knelpunten zuden kunnen zitten, rekening hudende met het niveau van de studenten. Maak alle efeningen eens zelf f prbeer een practicum uit. Neem als vuistregel dat studenten er gemiddeld 3x langer ver den m een efening p te lssen als jezelf! Vlg de therielessen van de prf. Op deze manier kan je de efeningen rechtstreeks laten aansluiten p de therie. Je weet perfect welke symblen, termen, benamingen er gebruikt wrden en kan deze cnsistent verder blijven gebruiken. Je kan k ingaan p vragen van de studenten: Ja maar, de prf heeft gezegd dat. Timing, planning: Is er tijd m ng even de therie te herhalen? Welke efeningen meten de studenten aan het einde van de les zeker pgelst hebben? Heveel tijd hebben de studenten ngeveer ndig per efening/labpref? Op welke manier ga je zrgen vr afwisseling? Selecteer eventueel efeningen. Praktisch: Lkaal: Is het lkaal grt geneg vr het aantal studenten? Z niet, cntacteer de uurrsterverantwrdelijke vr een lkaalwijziging. Splits de studenten eventueel p in grepen en reserveer pnieuw lkalen

2 Welke apparatuur is er vrzien? Ga p vrhand eens langs m alle knpjes uit te prberen, zeker wanneer je je eigen laptp f vide/dvd s gebruikt. Bij cmputerpracticum: staat alle ndige sftware geïnstalleerd p de cmputers? Bij lab s: vrbereiden prefpstellingen. Materiaal: Is alles wat je ndig hebt in het lkaal aanwezig f met je dit ng zelf meebrengen? Breng best je eigen witbrdstiften f krijt mee. Dan ben je zeker dat je iets hebt m te schrijven. Tip bij gebruik van krijt: als je het in 2 breekt, piept het minder. Duidelijk en leesbaar schrijven p een brd is niet iedereen gegeven. Prbeer dit eens p vrhand uit en ga zelf eens achteraan het lkaal cntrleren f je geschrift grt geneg is. Als je gebruik maakt van pwerpint f transparanten, heb dan aandacht vr vlgende zaken: lettertype (grtte, kleur, ), animaties (te veel/te weinig), heveelheid tekst (liefst niet te veel), Kpieer je zelf het cursusmateriaal vr de studenten? Welk medium (brd, transparanten, ) je k gebruikt, beperk je tt de hfdzaken. Plaats in de lessenrster: Ga na f de studenten vr en na je practica/efeningen ng andere lessen hebben. Maak afspraken met de lesgevers van die lessen. Als iedereen wat vreger stpt, hebben de studenten vldende tijd m zich te verplaatsen. Indien ze zich teveel meten verplaatsen, kan een lkaalwijziging een plssing bieden. Tled: Vraag p tijd aan de prf m je Teaching Assistent te maken van het vak, anders kan je geen aanpassingen den. Als je Tled gebruikt m dcumenten aan de studenten te bezrgen, plaats deze er dan tijdig p. Zeker als je verwacht dat de studenten deze afgeprint meebrengen. In het laatste geval, zrg dat je dcumenten aangepast zijn m af te printen, bv. meerdere slides p 1 pagina, geen dnkere achtergrnden, vldende plaats m ntities te nemen, Een discussiefrum kan een ged idee zijn m de vragen van de studenten p te vangen en hen aan te zetten tt het nadenken ver de cursus. Ok exameninf p Tled plaatsen kan nuttig zijn. Namenlijsten van de studenten: Zrg dat je weet wie je wanneer in je practicum verwacht. Studenten appreciëren het als je hen bij naam kan aanspreken. Het kan hen mtiveren m actiever aan de les deel te nemen. Bij smmige departementen kan je namenlijsten verkrijgen met de ft s van de studenten. Dit kan je helpen m de namen van buiten te leren. Algemeen: He beter je bent vrbereid, he zelfzekerder je vaak verkmt bij de studenten. Prbeer tch z veel mgelijk een plan B achter de hand te huden vr het geval er nvrziene mstandigheden ptreden

3 2 Wat de ik tijdens de eerste les? De eerste indruk is belangrijk! Stel jezelf vr. Geef de studenten je cntactgegevens. Plaats deze k p Tled. Maak duidelijke praktische afspraken: Gsm Te laat kmen Afwezigheden Met er een dktersbriefje binnengebracht wrden? Kan de sessie bij een andere grep ingehaald wrden? Wrdt er rekening mee gehuden in de uiteindelijke evaluatie? Indien aanwezigheid niet verplicht is, kan je met de studenten het vlgende afspreken: Wie geen zin heeft m te werken kan beter thuis blijven. Indeling in grepen Bekijk de aanwezigheidslijsten. Misschien is het handiger m grepen bij elkaar te vegen f verder p te splitsen? Spreek duidelijk af f een grepswissel kan f niet. Ziekte Bissers Een vaak gestelde vraag van bissers is f de efeningen/practica hetzelfde zijn als het jaar ervr en f ze dan ng meten kmen. Maak hierver duidelijke afspraken met het didactisch team en de studenten. Eventueel kan je een vervangende pdracht vr hen maken f hen extra efeningen geven. Pauze Een pauze tijdens de efenzittingen zrgt vaak vr een beter mtivatie van de studenten. Spreek wel p vrhand af f je een pauze geeft en he lang die dan zal duren. Vrbereidingen Als de studenten het practicum meten vrbereiden, breng hen dan p de hgte van wat je verwacht. Maak gebruik van deze vrbereiding tijdens de efenzitting/practicum (zie k verder: Activeren van studenten) Waar en wanneer wrden plssingen van efeningen beschikbaar gesteld? Als je afspraken maakt, geef dan k aan wat de sancties zullen zijn. Pas deze dan k cnsequent te. Frmuleer de delstellingen van de efenzitting. Verduidelijk het nut en het del van de efenzitting. Wat wrdt er verwacht vr het (praktisch) examen? He zal het examen verlpen? Overleg hierver k met het didactisch team. Vr de verwachtingen van het therie-examen kan je de student verwijzen naar de dcent. Zeg alleen dingen waar je zeker van bent

4 3 Wat de ik tijdens de rest van de lessen? Mtiveren van studenten Mtivatie = de bereidheid van een student m zich in te zetten vr schlse taken en de meite die de student det m deze inzet te bewaken tegen allerlei afleidingen Intrinsiek: iets graag den dr de aard van de activiteit zelf Extrinsiek: iets den dat leidt tt aangename gevlgen/resultaten prbeer z veel mgelijk de intrinsieke mtivatie aan te wakkeren Sfeer: Lkaal Zrg dat je lkaal er rdelijk bijligt. Dit schept een aangenamer klimaat m les te vlgen. Start p tijd en stp p tijd. Wees duidelijk en zelfverzekerd. Veilige leermgeving: Futen maken mag. Stel de studenten gerust. Geef k eigen futen te. Als je iets niet weet, geef dit dan te en zek het p tegen de vlgende efenzitting/practicum. Km er dan wel de vlgende les p terug. Gebruik fute antwrden als aanknpingspunt Om een discussie te starten Om het gede antwrd aan vast te hangen Maak duidelijk wat er fut is aan het antwrd, geef bijsturing/feedback, zwel individueel als glbaal. Schrik dr je manier van antwrden p vragen de studenten niet af m mee te werken. Prbeer enthusiast les te geven. Dit straalt uit ver de studenten. Iedereen kan vr alles enthusiast gemaakt wrden! Let p je stemgebruik. Zeker als je meerdere lessen p een dag met geven. Drink vldende tussendr m je stem te smeren. Cmmuniceer met je studenten. Vraag studenten die niet meewerken waar het prbleem zit Tussentijdse feedback Leer hun namen Geef tips die ze anders niet krijgen Examen is een tverwrd Vermijd uitspraken als Dit is een buisvak f Als ik pnieuw examen zu meten afleggen bij die prf, zu ik k buizen. Geef af en te een cmplimentje. Let k p het nn-verbale gedrag van de studenten Humr! Pauze/babbelmment Gerezemes is niet ndzakelijk slecht. Het gesprek kan ver de efeningen/practica gaan. Prbeer rumerige studenten te betrekken bij de les. Vraag hen wat het prbleem is: sms kan dit een aanwijzing zijn dat het niveau te laag f te hg is. Indien ndig kan je de studenten uit elkaar halen en in het slechtste geval kan je hen vragen het lkaal te verlaten. Als er grte drukte is kan stppen met lesgeven helpen m de rust te herstellen. Studenten die wel mee willen werken wijzen strende studenten in z n geval snel p hun gedrag. Als studenten niet antwrden p je vragen f meewerken: achterhaal waarm dit het geval is: gebrek aan kennis f gebrek aan mtivatie? Spreek de studenten individueel aan. Als één student de les strt kan je een pmerking geven (bv. vragen m prblemen met de hele grep te delen), de student p een andere plaats laten plaatsnemen f uiteindelijk de student zelfs vragen m het lkaal te verlaten. Wijs strende studenten p het belang van de leerstf/vaardigheden vr het examen. Als enkele studenten de les stren bij grepswerk kan je eventueel de grepjes pnieuw indelen. Varieer in je nderwijsmethdes. Indien studenten aan het begin van de sessie ng nwennig zijn, kan je met een ijsbreker starten, bv. een anekdte, infrmeren naar de fuif, vragen wat ze in de les gezien hebben, plsen naar hun studievrtgang, Uitdaging: Werk vlgens het niveau van de studenten Leg duidelijk de delstellingen vast

5 Pas het temp hieraan aan. Om iedereen gemtiveerd te huden met de stf cmplex geneg zijn. Ga geregeld na f de studenten de uitleg f de pdracht begrepen hebben. Splits anders een pdracht p in deelprblemen Ga k na f de studenten vldende inzicht hebben/verwerven in de materie en je uiteenzettingen kunnen vlgen. Bij een gebrek aan kennis van de studenten kan het samen stapsgewijs plssen van een vrbeeldefening nuttiger zijn dan het herhalen van therie, al is het sms ndzakelijk m de therie te herhalen. Werk ev. met basis- en uitbreidingsefeningen. Indien de betere studenten een extra uitdaging vragen, zrg dan dat deze niet bestraffend is: dr ng meer van hetzelfde aan te bieden zullen de studenten afhaken i.p.v. extra gemtiveerd te zijn. Het met p elk mment de meite waard blijven m te prberen z ged en z veel mgelijk te werken. Stem de evaluatie hierp af. Studenten kunnen bv extra punten verdienen als ze k de meilijkere efeningen kunnen plssen. Maak grepen met een gemengde achtergrnd en laat hen het aan elkaar uitleggen. Kies vrbeelden uit de realiteit/leefwereld van de studenten. Studenten willen het nut kennen van een vak en de efeningen Gebruik ev. ude examenvragen als vb (verleg met prf.) Dseer de inbreng van sterke studenten. Besef en aanvaard dat je waarschijnlijk niet iedereen zal bereiken. Activeren van studenten Stille activatie = actief huden van de studenten znder dat er van hen een inbreng verwacht wrdt = vasthuden van de aandacht Variatie: uiteenzetting, demnstratie, efeningen, beeldmateriaal, anekdtes, humr, Vermijd verbdig herhalen van therie. Laat studenten zelfstandig werken dr een cmpetitief aspect in te buwen. Dit hangt samen met het mtiveren van studenten dr uitdagingen te frmuleren. Vrzie hulpmiddelen m het publiek actief te laten meedenken, bv. kpies van transparanten, invulbladen, didactisch materiaal, Zek een evenwicht tussen wat je zelf zegt en wat van de studenten met kmen. Interactief lesgeven: Interactie met het individu: Stel gerichte vragen. Duid studenten aan, zet ze aan tt antwrden. Dit is eenvudiger als je hun namen kent. Verdeel de vragen eventueel nder in deelvragen f geef hints als ze te meilijk blijken. Op té eenvudige vragen krijg je vaak k geen antwrd. Hu dus steeds het niveau van de efeningen en van de studenten in de gaten. Durf een vraag te beantwrden met een wedervraag: Wat denk je zelf?, Waarp baseer je je antwrd? Je kan samen met hen een redenering pbuwen. Studenten wrden aangemedigd hun eigen leerprces in handen te nemen. Geef studenten aan waar ze het antwrd kunnen vinden i.p.v. direct het antwrd te geven. Geef de plssing van een efening pas als studenten ze zelf gevnden hebben. Sms is het wel nuttig m alle plssingen aan het einde van de les mee te geven, k van de efeningen die ng niet werden pgelst, zdat studenten deze nadien zelf kunnen checken. Denk zelf actief na en laat studenten k actief meedenken, val niet alleen terug p mdelplssingen. Evlueer eventueel drheen een les van veel naar minder begeleiding. Speel eens een vraag dr aan een andere student: bv. Denk jij hetzelfde?. Dit is een manier m een discussie te laten starten. Herhaal een vraag vr de ganse grep f ls prblemen klassikaal p indien ndig. Prbeer alle studenten, k de stille, te betrekken: Verdeel je aandacht. Geef vldende bedenktijd. Heb geen schrik van stiltes. Laat studenten eerst verleggen vraleer ze antwrd geven. Dit verhgt het zelfvertruwen. Leer namen! - 5 -

6 Laat studenten aan het wrd als ze meewerken en laat hen uitspreken. Grepswerk: Studenten leren veel van elkaar. Studenten leren dat ze allemaal gelijkaardige prblemen hebben en dat geeft meer zelfvertruwen. Vlg dit ged p. Laat studenten zelf het antwrd aan brd brengen. Let er hierbij p dat niet altijd dezelfde studenten aan bd kmen. Ga tussen je studenten staan, lp rnd, wees aanspreekbaar. Sta eventueel k pen vr therievragen en bekijk prblemen eens vanuit verschillende invalsheken. Verdeel je aandacht ver àlle studenten. Indien er gewn te veel studenten zijn kan je verwegen een tweede assistent in te schakelen. Wees niet tevreden met het (numerieke) antwrd. Vraag k naar het waarm en he de student tt het antwrd is gekmen. Leg de nadruk p de plssingsmethde. Laat studenten antwrden p een meerkeuzevraag dr handpsteken. Studenten meten wel nadenken maar wrden niet persnlijk aangesprken. Prbeer verbdige vragen te vermijden. Verwijs eventueel naar de mgelijkheid m vragen te stellen na de les. Als er geen vragen kmen kan je zelf vragen stellen f uitzeken waarm er geen vragen zijn: begrijpen de studenten alles f zijn ze helemaal niet mee? Discussiefrum p Tled. Vlg dit wel p. Begeleide zelfstudie: Flder en website rnd evaluatie: Je kan studenten een tussentijdse tets laten maken. Quteer deze dan zals je p het echte examen zu den. Je kan de studenten vragen m achteraf een synthese te maken van de kerngedachten van de sessie. Je kan hen vragen een presentatie te maken van hun vrbereiding, de plssingen van een taak f grepswerk, Z zijn ze verplicht actief mee te werken. Laat studenten zelf vrbeelden, tepassingen f illustraties bedenken i.v.m. de leerstf. Als (sterke) studenten eerder klaar zijn met de efeningen kan je de extra tijd gebruiken m plssingen te verlpen f een discussie uit te lkken. Sterkere, snellere studenten kunnen ingezet wrden m de leerstf uit te leggen aan de minder sterke studenten. Er kan extra infrmatie p Tled geplaatst wrden m sterkere studenten uit te dagen. Als studenten wachten tt de plssingen p het brd kmen kan je eerst verder gaan met de vlgende efening zdat ze druk velen m verder te werken. Laat studenten de efenzitting vrbereiden. Vrdelen: Studenten weten waar de efenzitting ver zal gaan. Studenten kunnen cncretere vragen stellen ver de zaken die ze niet begrijpen. Nadelen: Vergt tijd. Aandachtspunten: Geef p vrhand duidelijk aan wat er precies met vrbereid wrden en waarm. Laat k de dcent van het vak dit ng eens benadrukken tijdens de therieles. Zrg dat de vrbereiding relevant is en dat de studenten er het nut van inzien. De iets met de vrbereiding. Als studenten merken dat ze de vrbereiding vr niets gemaakt hebben, zullen ze de vlgende sessie niet meer vrbereiden. De vrbereiding kan bv. meetellen in de evaluatie, f je kan studenten aan brd repen m enkele basiscncepten te nteren p het brd. Als studenten tch niet vrbereid zijn kan je ze één keer respijt geven en de therie herhalen f laten herhalen dr een wel vrbereide student. Er met echter duidelijk gemaakt wrden dat dit slechts één keer gebeurt en dat bij de vlgende lessen nvrbereide studenten gewn niet kunnen vlgen. De student is uiteindelijk verantwrdelijk vr zijn/haar eigen leerprces. Desnds kan je k 1 sessie pfferen zdat de studenten de verplichting aanvelen m zich vr te bereiden. Wees vral cnsequent ver gemaakte afspreken

7 Varia Blijf binnen de vrziene tijd. Frmuleer de delstellingen van elke efenzitting. Verduidelijk het nut en het del van elke efenzitting. Geef eventueel de efeningen p vrhand al dr, de dit dan wel ruim p tijd. Als er te weinig tijd is m alle efeningen p te lssen die de dcent meegeeft, kan je de efeningen pdelen in types en bv. 1 efening van elk type laten plssen tijdens de les, en de rest meegeven. Laat je niet den dr studenten die de les stren f niet willen meewerken! Bij gebruik van transparanten: ga niet te vlug gebruik geen te lichte kleuren breng kpies mee vr de studenten zrg dat ze niet nteren terwijl jij uitleg geeft Er bestaan speciale stiftjes waarmee je p transparanten kan schrijven en het daarna terug kan afvegen. Op die manier heb je niet én een brd én transparanten ndig. Bij les in een aula kan je aan de achterste rijen vragen m vraan te kmen. Indien je van plan bent rnd te lpen, vraag dan k aan de studenten m rijen pen te laten zdat je er gemakkelijker tussen kan. Geef studenten het gevel dat ze met vragen en/f reacties bij ju terecht kunnen. Indien er tch studenten te veel vragen stellen kan je hen vragen na de les terug te kmen f hen verwijzen naar het mnitraat f een frum. Bij grepswerk kan bv. gesteld wrden dat er slechts een vraag gesteld mag wrden als niemand van de grep het antwrd p de vraag kent. Onderzek geeft aan dat lesgevers nbewust meer aandacht besteden aan mannelijke studenten. Prbeer mannen en vruwen evenwaardig te behandelen. Verwijs tijdens een uitleg eventueel naar vlgende efenzittingen. Als een verslag geschreven met wrden kan je eventueel een paginalimiet, structuur, vrm, meegeven zdat er niet nndig tijd wrdt verlren hiermee. Een verslag schrijven gebeurt bvendien bij vrkeur thuis

8 4 Wat de ik na de lessen? Evalueer jezelf: Wat heb ik ged aangepakt? Wat kn beter? Schrijf deze punten ev. p zdat je het ng weet tegen het vlgend academiejaar. Opti-kwest (DUO) Laat de studenten ju evalueren. Opti-kwest (DUO) Opstellen van een examen: Je kan tijdens het jaar al efeningen verzamelen die eventueel gebruikt kunnen wrden vr en examen. Hud rekening met de delstellingen van het OPO. Stem de examens van verschillende reeksen p elkaar af wat niveau betreft. Surveillantie van een examen: Maak duidelijke afspraken met de dcent en cmmuniceer deze naar de studenten. Ga achteraan zitten f lp rnd (pas wel p met lawaaierige schenen). Weet welke hulpmiddelen tegelaten zijn. Geef niet te veel uitleg als het gaat m een OPO waar je zelf efeningen vr gegeven hebt. Vrzie extra exemplaren van bv. frmularia, tabellen. Verbeteren van een examen: Verbeter.b.v. duidelijke criteria (verbetersleutel, trefwrden, ). Overleg met het didactisch team. Examens wrden best systematisch per vraag verbeterd, waardr elke vraag dr dezelfde persn verbeterd wrdt. Sms kan verbeteren in twee stappen tt bjectievere resultaten leiden: eerst alle antwrden bekijken, en pas p het einde de puntenverdeling tekennen. Als zelfcntrle kunnen p het einde een aantal verslagen pnieuw vergeleken wrden. Dubbelzinnige vragen meten swies vermeden wrden. Grepsverslagen: p vrhand nadenken he grte verschillen in bijdrage binnen een grep wrden aangepakt (peer evaluatie, bnuspunten, ). Bekijk de examenresultaten Hebben de studenten het gedaan zals je het verwacht had? Is er een relatie tussen de punten van efeningen en therie? Varia Geef feedback aan de dcent en eventuele andere assistenten van het OPO ver de efenzitting / het practicum. Sta pen vr vragen van studenten, vral tijdens de examenperide, maar maak duidelijk tt wanneer studenten bij je terecht kunnen met vragen. Laat het lkaal pgeruimd achter

Goede afspraken maken goede vrienden

Goede afspraken maken goede vrienden Dag van de demcratie Gede afspraken maken gede vrienden Delstellingen Kinderen verkennen eigen standpunt ver klasafspraken. Kinderen verkennen de standpunten van klasgenten ver klasafspraken. De kinderen

Nadere informatie

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

Studievaardigheden in monitoraatsoefeningen. Checklist goede oefeningen faculteit Letteren

Studievaardigheden in monitoraatsoefeningen. Checklist goede oefeningen faculteit Letteren Studievaardigheden in mnitraatsefeningen Checklist gede efeningen faculteit Letteren Overzicht 1. Cmmunicatie 2. Een echte mnitr 3. De inhud van je efening bepalen 4. Een ged lesbegin 5. Belang van een

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Ontdekken van talenten jouw woorden, jouw verhaal

Ontdekken van talenten jouw woorden, jouw verhaal Ontdekken van talenten juw wrden, juw verhaal Methdiek Omschrijving: Kunnen werken met je talenten geeft mensen energie, weerbaarheid en veerkracht. Via deze methdiek wrden teams uitgendigd m hun talenten

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Van afvalrace tot kringloop

Van afvalrace tot kringloop Dag van de Aarde 1 ste graad Van afvalrace tt kringlp Delstellingen De leerlingen bedenken ideeën m zrg te dragen vr de Aarde: hergebruiken, recycleren, cnsuminderen. De leerlingen verruimen hun blik dr

Nadere informatie

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken?

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken? Actie keuze 5 a. Campagne rkvrij schlplein Jullie Stappenplan hebben vr actie 5 gekzen: Maak het schlplein rkvrij grepjes Maak de twee gebruik nderzekspdracht psters: brnnenpagina Presenteer 1. argumenten

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart Vr Intrductie Internet Kennismaking en infrmatiemment Samen uitzeken f Bednet in deze mstandigheden een ged idee is Speedtest uitveren: http://www.bednet.be/speedtest Bednet werkt enkel p bekabeld netwerk!

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager!

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager! Dear Student Je weet nu p welke level je gaat lezen. Dit is wat je te den staat: Kies een PENGUIN READER uit p juw level, NIET lager! Lees het bek Vul de Reading Recrd in. Als je de Reading Recrd naar

Nadere informatie

Studeren zonder belemmeringen

Studeren zonder belemmeringen Studeren znder belemmeringen Bepalende factr: de dcent Eén p de tien Nederlandse studenten heeft dr een beperking last van belemmeringen tijdens zijn pleiding. Ze maken het zichzelf en hun dcenten sms

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

HANDLEIDING ROBO ROBO

HANDLEIDING ROBO ROBO HANDLEIDING ROBO ROBO 1 Op vrhand 1.1 Materiaal klaarzetten 1 RbRb buwds per 2 kinderen Platen met parcurs vr RbRb Aut en dansvler vr RbRb Dancebt 1.2 Cmputers klaarmaken 1 cmputer per 2 kinderen met hierp

Nadere informatie

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt.

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt. Techniek & de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen ntdekken de leerlingen dat er techniek in en m de Schelde, dus in nze regi, een erg belangrijke rl speelt. Gerelateerde kerndelen Vlaanderen, Primair

Nadere informatie

Waterbeheer, kan jij het aan?

Waterbeheer, kan jij het aan? Waterbeheer, kan jij het aan? Een rllenspel ver waterbeheer in het beheergebied van een waterschap Vakgebied: Aardrijkskunde, Bilgie, Maatschappijleer Niveau: klas 3 HAVO en VWO Tijdsduur: 60 minuten Waterbeheer

Nadere informatie

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal Hallween Kleerkastgriezels Delstellingen De kinderen ervaren dat één gebeurtenis sms meerdere rzaken en gevlgen kan hebben. De kinderen ntdekken he vercnsumptie van kledij nefast is vr nze planeet. De

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam OPLEIDING tt Verzrgende-IG Ondersteuningsmagazijn Berepstaak E Startbekaam Albeda cllege Branche gezndheidszrg Kwalificatieniveau 4 Chrt: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. P.E1-3.start.gesprek

Nadere informatie

Van stip naar stap naar stip

Van stip naar stap naar stip Van stip naar stap naar stip Vr startende trainers 1-1 Inhud 1. Telichting... Fut! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2. Teamvrming... 2-3 3. Omgeving... 3-3 4. Weet wat je wil: he ziet de stip eruit?... 4-3

Nadere informatie

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik. Werkvorm: groepswerk

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik. Werkvorm: groepswerk 1 Praktisch: Leeftijdsgrep: 3 de graad Grepsgrtte: klasgrep, pdelen in grepjes van 4 persnen Omgeving: klas Tijdsduur: 50 min. Materiaal: Pwerpints met ft s van Ghislain en Clémence uit Dgb Verhaal van

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3 LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Peride 1 t/m peride 3 In leerjaar 4 met je de keus gaan maken; wat wil jij gaan den wanneer je het vmbdiplma hebt? Om te laten zien dat je uiteindelijk een studie, die bij je

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN LOGO Fntys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN met Fntys Hgeschl XXX studiejaar 2009-2010 Vul de vragenlijst in en neem deze mee naar het gesprek met de dcent. 1. Persnlijke gegevens Vr- en

Nadere informatie

Ontdekken van talenten methodiek toolbox

Ontdekken van talenten methodiek toolbox Ontdekken van talenten methdiek tlbx Methdiek Omschrijving: We reiken je twee efeningen aan m juw team te begeleiden bij het ntdekken van hun persnlijke talenten en het ntwikkelen van een teamtalentenprfiel.

Nadere informatie

Jij bent de centrale contactpersoon en staat in contact met de permanentieverantwoordelijke van Rode Kruis-Vlaanderen.

Jij bent de centrale contactpersoon en staat in contact met de permanentieverantwoordelijke van Rode Kruis-Vlaanderen. CHECKLIST IN NOOD Jij bent de centrale cntactpersn en staat in cntact met de permanentieverantwrdelijke van Rde Kruis-Vlaanderen. Juw vrnaamste taak is dan k INFORMEREN de ndige infrmatie verzamelen en

Nadere informatie

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur:

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Let p!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Bilgie, Aardrijkskunde klas 3 hav/vw ± 140 minuten Niet zwemmen i.v.m. blauwalg, we zien deze brden steeds vaker. Maar wat is blauwalg

Nadere informatie

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie en dyscalculie en spellingsbegeleiding p het Carlus Clusius Cllege Zwlle Signalering en Begeleiding dyslectische / dyscalculische leerlingen Dyslexie:

Nadere informatie

Grondgebruik onder de loep!

Grondgebruik onder de loep! Hnger graad 3 Lesvrbereiding Grndgebruik nder de lep! Bij lesmateriaal, bij deze les p de site, vind je het ndige lesmateriaal vr deze les: Vrzie een drzichtige bkaal met zand in. Stp in de bkaal met 'grnd'

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Zorgen voor de aarde met Gloob & Teo

Zorgen voor de aarde met Gloob & Teo Zrgen vr de aarde met Glb & Te Dag van de Aarde udste kleuters Delstellingen De kinderen ntdekken dat ze infrmatie kunnen bekmen dankzij verschillende zintuigen. De kinderen bedenken ideeën m afval te

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken Vier beprefde manieren m de pt met gud, leren van elkaars ervaringen, pen te maken Het leren van ervaringen vraagt m het nderzeken van die ervaringen, het liefst in een grep samen met anderen. Dit kan

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Workshop Activeren en integreren

Workshop Activeren en integreren Wrkshp Activeren en integreren Mnitren Humane Wetenschappen 4 maart 2013 Intrductie Welkm! Opzet en inhud Denkkader ged nderwijs Inzmen p werkvrmen (met g p het activeren van studenten) en studievaardigheden

Nadere informatie

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS In 2013 viert het Huis van het Nederlands in Antwerpen zijn 10-jarig bestaan. Om deze feestelijke gebeurtenis

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4 ACT in LOB Werkbladen Tlkit De infrmatietrechter Deze tl helpt je m de grte heveelheid infrmatie ver studiekeuze vr jezelf behapbaar te maken. Je kunt p verschillende niveaus met de infrmatie ver studies

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal Uitwerking kerndel 2 Nederlandse taal Tussendelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair nderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndel 2 Stichting

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State EVALUATIE TER STATE Marin Matthijssen, Marn van Rhee Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) juli 2005 In pdracht van Raad van State Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) Auteur: Marin Matthijssen en

Nadere informatie

Relatiegeschenk. Design en Maatschappij. ontwerpen

Relatiegeschenk. Design en Maatschappij. ontwerpen Relatiegeschenk Design en Maatschappij ntwerpen STAP 1 Wat is de pdracht? Ontwerp vr een winkel f bedrijf bij ju in de buurt een relatiegeschenk. Een relatiegeschenk geef je aan juw klanten m ze aan juw

Nadere informatie

Werkwoordspelling op maat

Werkwoordspelling op maat Werkwrdspelling p maat Muiswerk Werkwrdspelling p maat besteedt aandacht aan het hele algritme van de spelling van regelmatige werkwrden en k aan de verleden tijd van nregelmatige werkwrden. Delgrepen

Nadere informatie

Presentatie eisen reisweek

Presentatie eisen reisweek Presentatie eisen reisweek Beste reisadviseurs, De aftrap is genmen. We zijn begnnen aan een spannende strijd m te bepalen he nze werkweek er in juni 2013 uit zal zien. Natuurlijk lijkt het een beetje

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

Hardware Practicum Informatica klas 4

Hardware Practicum Informatica klas 4 Hardware practicum Infrmatica Klas 4 Hardware Practicum Infrmatica klas 4 - Dit practicum bestaat uit 2 delen (een uitgebreidere beschrijving van beide delen staat verderp in dit dcument): Deel 1 draait

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Onthaalsessie SINOLOGIE 23 september 2013 WELKOM!

Onthaalsessie SINOLOGIE 23 september 2013 WELKOM! Onthaalsessie SINOLOGIE 23 september 2013 WELKOM! Welkm 1. De pleiding 2. Het mnitraat 3. De administratie 4. Enkele belangrijke termen 5. Wegwijs in de eerste weken 6. Diversiteit 7. Internatinalisering

Nadere informatie

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o Klas-in-zicht Een negatieve grepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar vereen kunnen kmen, een vertrebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, meilijk les kunnen geven dr strend gedrag, zijn

Nadere informatie

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int.

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int. Vrbeeld efentypes nline e-learningmdules CmmArt Int. In dit dcument wrdt verwezen naar de specifieke inhud van een van nze e- learningmdules. De efentypes wrden echter gebruikt in alle e-learningmdules

Nadere informatie

Jonge leiding begeleiden. Ervaren leiding op Opkikker

Jonge leiding begeleiden. Ervaren leiding op Opkikker Thema Delpubliek Jnge leiding begeleiden Ervaren leiding p Opkikker Del Inhuden Tips, tricks, handvaten en een kapstk meegeven ver wat jnge leiding ndig heeft en he je ze ndersteunen kan. Uitwisseling

Nadere informatie

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen:

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen: Stap 2 Wat ga je den? Je gaat een wens kiezen ver wat jij anders wilt in het met elkaar mgaan. Daarna kies je twee manieren waarp jullie die wens gaan waarmaken. Je schrijft k ng p welke kwaliteiten en

Nadere informatie

Scenario Onderwijstijd. Thuisles

Scenario Onderwijstijd. Thuisles Scenari Onderwijstijd Thuisles Erik Mndriaan en JaapJan Vrm ROC Deltin Cllege, Zwlle ktber 2013 Scenari: Thuisles Algemeen Dit scenari is ntwikkeld mdat er gedacht wrdt dat het elementen bevat die ervr

Nadere informatie

Chic, zo n gedragspatroongrafiek!

Chic, zo n gedragspatroongrafiek! Chic, z n gedragspatrngrafiek! Leerdelen: De leerlingen kunnen nder begeleiding de verwevenheid tussen ecnmische, sciale en eclgische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen. De leerlingen krijgen

Nadere informatie

Beleid Luisvrije School

Beleid Luisvrije School Beleid Luisvrije Schl Inleiding De Klankhf heeft de bestrijding van luizen mschreven in een beleidsstuk. Het wrd luizen en het hebben ervan betekent niet smerig en nverzrgd, maar is wel knap lastig en

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

S.O.S. bos. Doelstellingen

S.O.S. bos. Doelstellingen Week van het bs 1 ste graad S.O.S. bs Delstellingen De kinderen: velen verwndering vr en verbndenheid met het bs. ervaren dat bmen levensndzakelijk zijn vr mens en dier mdat ze CO² mzetten in zuivere lucht,

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1 Ace! Training E-learning mdule 'vragen stellen' Cursus cmmunicatievaardigheden 1 Gede vragen stellen Vragen stellen is een vrm van verbale cmmunicatie. Verbale cmmunicatie bestaat uit spreken en luisteren.

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

Huiswerkgids. groep 5-6. Ranninkschool. Schooljaar

Huiswerkgids. groep 5-6. Ranninkschool. Schooljaar Huiswerkgids grep 5-6 Ranninkschl Schljaar 2014-2015 Huiswerkgids grep 5-6 In deze gids is alle infrmatie ver huiswerk in grep 5-6 te vinden! Inhud: Hfdstuk 1 Hfdstuk 2 Hfdstuk 3 Waarm huiswerk? Huiswerk

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving Bart Van Keymlen & Sfie Lagrin Bureau-ergnmie Werkhuding: een ergnmische werkmgeving Langdurig zitten is een belangrijke rzaak van rugklachten. We ntwaken, we zitten aan de ntbijttafel, p de trein f in

Nadere informatie

Ombudsdienst FSW. Yasmine Sidhoumi

Ombudsdienst FSW. Yasmine Sidhoumi Ombudsdienst FSW Yasmine Sidhumi Inhud 1 Examenregeling 1 Examenrster (IER) 2 Blk- en examenplanning 3 Verlp schriftelijke en mndelinge examens 2 Ombudsdienst FSW 1 Ombuds 2 Ombudsdienst: cntact 3 Wat

Nadere informatie

MEDEDELINGEN aan de LEERLINGEN van het K.A.Z. en hun OUDERS

MEDEDELINGEN aan de LEERLINGEN van het K.A.Z. en hun OUDERS Zttegem, 23 mei 2013 MEDEDELINGEN aan de LEERLINGEN van het K.A.Z. en hun OUDERS Beste leerlingen Geachte uders Vraleer wij aan de zmervakantie te zijn, hebben nze leerlingen ng een zware peride van eindpreven

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met jouw begeleider.

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met jouw begeleider. VOORWOORD Vr je ligt de handleiding vr het maken van juw prfielwerkstuk. Zals je weet is het maken van een prfielwerkstuk één van de nderdelen van het schlexamen in de vierde klas vmb-tl/gl. Daarm met

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

De tips waar niets bij staat, worden opgepakt.

De tips waar niets bij staat, worden opgepakt. Inventarisatie tips en tps De tips waar niets bij staat, wrden pgepakt. Thema: cmmunicatie Stelling: Het gebruik van digitale cmmunicatiemiddelen (Schudercm) in cmbinatie met persnlijke gesprekken zrgt

Nadere informatie

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK Dactylgrafie/Tegepaste infrmatica 6KA/VK Thierry Willekens, leerkracht Kninklijk Technisch Atheneum Ml 2007 WOORD VOORAF Alle leerlingen hebben in de 2 de graad en in het eerste leerjaar van de 3 de graad

Nadere informatie

HOW TO REVIEW THE LITERATURE AND CONDUCT ETHICAL STUDIES

HOW TO REVIEW THE LITERATURE AND CONDUCT ETHICAL STUDIES HOW TO REVIEW THE LITERATURE AND CONDUCT ETHICAL STUDIES The literature review Het is belangrijk m te bepalen wat anderen al ver het prbleem geleerd hebben vr je het zelf bestudeerd. Het idee van een literatuurstudie

Nadere informatie

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders Kwaliteitsaspecten van nderwijs Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders Clfn Titel Kwaliteitsaspecten van nderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders. Auteur

Nadere informatie

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS OUDERBLIK Een rugzak vl ideeën vr uders en schl SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS 2012 1. Schriftelijke cmmunicatie met anderstalige uders Schriftelijke cmmunicatie gaat ver alle cmmunicatie naar uders

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Onze eigen boontjes doppen in Kenia

Onze eigen boontjes doppen in Kenia Hnger graad 2 Lesvrbereiding Onze eigen bntjes dppen in Kenia Bij lesmateriaal, bij deze les p de site, vind je het ndige lesmateriaal vr deze les Print het werkblad 'Zek de 5 verschillen' vr elke leerling

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie TECHNIEKEN VAN MARKTONDERZOEK

ECTS-fiche. 1. Identificatie TECHNIEKEN VAN MARKTONDERZOEK ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is m een uitgebreid verzicht te krijgen van de invulling en pbuw van de mdule. Er bestaat slechts één ECTS-fiche vr elke mdule. 1. Identificatie Opleiding GRADUAAT MARKETING

Nadere informatie

Website Wemel : Wie zijn wij?

Website Wemel : Wie zijn wij? Website Wemel : Wie zijn wij? Een wemel is iemand die niet kan stilzitten, die vanbinnen en vanbuiten altijd maar wriemelt en beweegt, die zich niet lang p hetzelfde kan richten, en in heel veel dingen

Nadere informatie

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 Inhud Respns... 1 Samenvatting van de resultaten... 1 Vragen ver de pleiding... 2 Vragen ver de stagiair... 3 Wat ziet u als sterke punten van de pleiding CMD?... 4 Wat

Nadere informatie

Coachend feedback geven. 2-daagse training rond feedback geven en ontvangen

Coachend feedback geven. 2-daagse training rond feedback geven en ontvangen 2-daagse training rnd feedback geven en ntvangen Wat is de kern van deze training? Tijdens deze intensieve praktijkpleiding zmen we in p een van de belangrijkste (én meilijkste) cmmunicatievaardigheden:

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 TypeWrld Pstbus 38 2410 AA Bdegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Prducten en prijzen 2012 TypeWrld Leren

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapprt STEP In-husedag bij Ekelmans & Meijer Advcaten (Rechten) -- INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE. WOORD VOORAF. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING VÓÓR DE IN-HOUSEDAG. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING

Nadere informatie

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal Hallween Kleerkastgriezels Delstellingen De kinderen ervaren dat één gebeurtenis sms meerdere rzaken en gevlgen kan hebben. De kinderen ntdekken he het leven van een kledingstuk er vaak uitziet. De kinderen

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

Contract gedragsverandering

Contract gedragsverandering Cntract gedragsverandering Stappenplan m je delen te bereiken Tips m je delen te bereiken Cntract vr gedragsverandering (vrbeeld) Del/gedrag Om deel te nemen aan de Dam tt Dam lp met mijn vriendengrep

Nadere informatie

PROFESSIONELE ROL EN COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN

PROFESSIONELE ROL EN COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN ! MEDISCHE BASISKENNIS MODULE PROFESSIONELE ROL EN COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN 2014/2015 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding tt de mdule 3 2. Overzicht zelfstudiepad 5 3. Blk 1 6 Blk 2 7 Blk 3 8 4. Tetsing 10 TalenTXT

Nadere informatie

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik 1 Praktisch: Leeftijdsgrep: 1ste graad Grepsgrtte: klasgrep Omgeving: klas Tijdsduur: 50 min. Materiaal: Pwerpint met ft s van Clémence uit Dgb Smartbrd f beamer m de ft s te prjecteren Verhaal van Clémence

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Handleiding bij het voorbereiden van een activiteit met of bij een partner

Handleiding bij het voorbereiden van een activiteit met of bij een partner Handleiding bij het vrbereiden van een activiteit met f bij een partner Deze handleiding is.a. ndzakelijk mdat wij (het regiteam) geen rechtspersn zijn en derhalve niet namens De Hart&Vaatgrep kunnen pereren

Nadere informatie

Neem deze kijkwijzer eerst goed door op school. Als er nog vragen zijn, stel die dan nog!

Neem deze kijkwijzer eerst goed door op school. Als er nog vragen zijn, stel die dan nog! Kijkwijzer Rute Namen Du: Neem deze kijkwijzer eerst ged dr p schl Als er ng vragen zijn, stel die dan ng! Deze kijkwijze neem je vervlgens mee als je p pad gaat De inhud van de kijkwijzer is de basis

Nadere informatie

Vlaanderen: Primair onderwijs Brongebruik Kerndoel 7: De leerlingen kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen raadplegen.

Vlaanderen: Primair onderwijs Brongebruik Kerndoel 7: De leerlingen kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen raadplegen. Lesbeschrijving Brn vr Werk Aan de hand van deze 5 lessen ntdekken de leerlingen dat de Schelde veel mgelijkheden biedt vr werk. En daarmee van essentieel belang is vr nze regi. Relatie met kerndelen:

Nadere informatie

Cursus Kinderen met motivatie problemen in het onderwijs, motiveren kun je leren 9

Cursus Kinderen met motivatie problemen in het onderwijs, motiveren kun je leren 9 Inhud Inleiding Pst-HBO pleiding Sensrische infrmatieverwerking Basiscursus Sensrische infrmatieverwerking Cursus Nieuwste behandelinzichten in de sensrische infrmatieverwerking Cursus Sensrische infrmatieverwerking

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Ondernemingscmmunicatie Mdule MarketingManagement Cde A2 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte ttale studiebelasting (in uren) 1 Mgelijkheid tt JA aanvragen

Nadere informatie