Alter. Talent. Verveling of talent. Altrecht Talent. Verborgen talenten NEEM GRATIS MEE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alter. Talent. Verveling of talent. Altrecht Talent. Verborgen talenten NEEM GRATIS MEE"

Transcriptie

1 Altrecht geestelijke gezondheidszorg Magazine voor cliënten en familie mei en juni Nummer 3 - jaargang 9 Alter Talent Verveling of talent Altrecht Talent Verborgen talenten NEEM GRATIS MEE

2 Inhoud Van de redactie Onder de loep: van verveling naar talent Talent om de hoek Column van de geestelijke verzorgers: Hafid Mahla Rockschool Night Nurse Altrecht Talent Mijn zweverige gedachten Column Ingmar Heytze Verborgen talenten Nieuws en mededelingen Adressen Nieuws van de cliëntenraad Alter is een uitgave van Altrecht geestelijke gezondheidszorg Redactie Bert Aben Tresy Benders (ondersteuner cliëntenraad locatie Zeist) Karin van Laar (Altrecht Talent) Moniek Leenders (beleidsmedewerker cliëntenparticipatie) Wouter Langeveld (hoofdredacteur) Kimberley Maes Tanja Mosselman Herman Snijders Gerard Ten Holter Ina Veenstra (communicatiemedewerker divisie Willem Arntsz) Cynthia Visser Marineke Wensink (eindredacteur) Aan dit nummer werkten verder mee Hafid Mahla, Nico Zonneveld Redactieadres Redactie Alter Dolderseweg 164, 3734 BN Den Dolder Telefoon: Fax: Foto s Dick Boes, e.a. Coverfoto Peter Oey Opmaak Studio Langezaal, Zeist Druk Bergdrukkerij, Amersfoort Deadline Nummer 4, jaargang 9 verschijnt in juli Het thema van dit nummer is Digitaal. De deadline voor dit nummer is 18 juni Overname Zonder toestemming van de redactie mag niets uit dit nummer worden overgenomen Kopij Cliënten en familie die willen reageren op artikelen of mededelingen willen inzenden, kunnen hun kopij sturen naar het redactieadres van Alter. De deadline voor het komende nummer vindt u in het colofon. De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren, in te korten of naar een later moment te verschuiven. Dit gebeurt altijd in overleg met de inzender. Ingezonden reacties met een maximale lengte van 350 woorden (=tweederde A4tje in lettergrootte 12) hebben de absolute voorkeur.

3 Van de redactie Talent Talent zit overal Op televisie zien we steeds meer talentenjachten, elke keer op een ander gebied: zang, dans, zesde zintuig etc. Je kunt het zo gek niet bedenken of er wordt een programma omheen gemaakt. Raar? Of niet? Want is het niet zo dat iedereen talent heeft? In welke vorm dan ook? En is het dan niet juist mooi dat men de kans krijgt om zijn of haar talenten te laten zien? Imam Mahla geeft, in mijn ogen, met één zin de kern aan: Mensen zonder talent bestaan niet. Onlangs ben ik naar een concert geweest van Richard Bona, een zanger uit Cameroon. Als er iemand talentvol is, is hij het wel! Wat een prachtige zanger en gitarist. Hij kan werkelijk alles met zijn stem en zijn gitaar. Was het toeval of niet dat enkele weken daarvoor op dezelfde locatie, Tivoli in Utrecht, ook een zeer talentvolle band speelde? De band van Lloyd, de initiatiefnemer van het project Rockschool Night Nurse. Op pagina 8 is hier meer over te lezen. Een mooie uitspraak van Lloyd vind ik: Als je samen muziek maakt, vervalt het onderscheid tussen mensen. Dat was goed te zien bij de band van Lloyd en ook bij de band van Bona: zijn bandleden komen uit Suriname, Amerika, Cuba, Colombia en Engeland. De wereld zit vol talent... Talent kan ook in kleine dingen zitten. In de ogen van veel mensen heet dat niet altijd talent maar zeg nou zelf: een heerlijke taart bakken of een moestuin onderhouden gaat niet vanzelf. Zonder baktalent of groene vingers lukt dat niet. In deze Alter kunt u lezen hoe mensen hun eigen ervaringen en talenten inzetten om anderen te helpen. Dat dat soms moeilijk is, is begrijpelijk. Daarom biedt Altrecht Talent diverse activiteiten aan die helpen om je talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Prachtig werk wordt er bijvoorbeeld gemaakt tijdens creatieve therapieën. Greta van der Put vertelt er met veel enthousiasme over. Dat er veel verschillende vormen van talent bestaan, is goed te lezen in deze Alter. Met gepaste trots bied ik u daarom deze Alter aan. Mijn laatste Alter. Mijn tijd bij Altrecht zit er helaas op. Met heel veel plezier heb ik aan dit blad gewerkt en ik zal het ook zeker missen. Door een verhuizing ga ik mijn baan bij Altrecht verruilen voor een nieuwe uitdaging. Mijn talenten zal ik verder proberen uit te diepen met ander werk en op een andere locatie. Rest mij nog om u heel veel talentvolle jaren toe te wensen! Marineke Wensink, eindredacteur Alter Vertrek Marineke Na twee jaar de spin in het Alterweb te zijn geweest, gaat onze collega én eindredacteur Marineke Wensink Altrecht verlaten. Wij danken haar zeer voor haar betrokkenheid en inzet bij het vervaardigen van ons cliëntenblad Alter en wensen haar veel geluk in haar nieuwe woonomgeving. Haar rol als eindredacteur zal worden overgenomen door Simone Lensink. Wouter Langeveld, hoofdredacteur Alter

4 4 Onder de loep In elk nummer van Alter nemen we een ziektebeeld of een onderwerp onder de loep dat belangrijk is voor cliënten. Dit keer: ervaringsdeskundigheid Van verveling naar talent Je bent een druk mens met veel bezigheden. De wereld wacht op jou om verbeterd te worden. De dingen gaan steeds sneller. Je bent niet meer te stoppen. Je wordt psychotisch en daar zit je dan in een psychiatrisch ziekenhuis. Bert Aben Van de dagelijkse portie pillen word je rustig, kalm, stil, Je weet niet meer wat je moet doen. Je sleept je van de therapie naar het bloed prikken en weer terug. Je voelt je moe en je ligt veel op bed. De dag is grijs en de stralende zon kan je niet opvrolijken. Maandenlang ging ik gebukt onder de negatieve symptomen, Ik voelde me uitgerangeerd, kon niet goed in beweging komen en de uren dat ik wakker lag had ik een schuldgevoel dat ik niet uit mijn bed kwam. Ik verveelde me maar ik wist geen alternatief. Elkaar helpen Op een maandagmorgen, nadat ik na het ontbijt weer in mijn bed was gekropen, belde een vriend of ik hem in zijn tuin wilde helpen. Mijn vriend heeft een oud huis gekocht met een grote tuin. Het is allemaal matig onderhouden en bij de eerste de beste poging om het dak te repareren is hij van de ladder gevallen. Intussen blijft het dak lekken en de tuin groeit fors door. Ik kan hem nu niet laten zitten. Saphira

5 5 Als je zelf een psychisch ziekteproces hebt doorgemaakt, dan begrijp je de pijn die mensen hebben heel goed. Ik ben hem nog steeds dankbaar dat hij me iedere dag opzocht in de kliniek. Mijn vriend zit in een schommelstoel en speelt de hele dag liedjes van Bob Dylan op zijn gitaar. Intussen maai ik het gras, haal het onkruid weg en vervang de kapotte dakpannen. Ik heb er lol in. Alles op mijn eigen tempo. Geen stress. Geen urenverantwoording en een overgelukkige Joost die steeds vrolijker liedjes gaat spelen. Ik denk dat ik in de tuin van Joost wel een opzetje gevonden heb om positief de toekomst in te gaan. Ik heb het altijd leuk gevonden om mensen te helpen die wel een beetje hulp kunnen gebruiken. Mocht dat mijn talent zijn, dan moet ik het daar misschien gaan zoeken. Ervaringsdeskundigen Het is niet gemakkelijk om te solliciteren met het verhaal dat ik een flinke psychose achter de rug heb. Ik hoor niet tot de sterkste sollicitanten. Maar misschien heb ik een flinke dosis ervaring opgedaan tijdens mijn ziekte waarmee ik in de toekomst mijn talent verder kan ontwikkelen. Ik denk het wel. Het helpen van zieke mensen betekent niet alleen hun tuin maaien of de afwas doen. Als je zelf een psychisch ziekteproces hebt doorgemaakt dan De talenten van Saphira Saphira Metekohy (24 jaar) is stagiaire bij SCC de Wissel op de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder. Ze volgt de opleiding Begeleider in de ggz met ervaringsdeskundigheid. Als je de naam hoort van haar opleiding kan je eruit opmaken dat ze zelf ooit ook cliënt is geweest in de ggz. Saphira heeft een hele moeilijke jeugd gehad en heeft veel meegemaakt in haar jonge leven. Dat is één van de oorzaken dat ze in de psychiatrie terecht kwam. Ze zat totaal met zichzelf in de knoop en zag het leven niet meer zitten. Totdat ze een paar jaar terug in aanraking kwam met het christelijke geloof en dat heeft Saphira er weer bovenop geholpen. Daarbij heeft Altrecht Talent een belangrijke rol gespeeld. Saphira kwam als cliënt bij het activiteitencentrum De Boog in Utrecht. Hier leerde ze zichzelf te zijn en haar talenten te ontdekken en te ontwikkelen. De begeleiders van de Boog hebben haar echt gemotiveerd en hebben een grote rol gespeeld in het herstel van Saphira. Eén van haar overtuigingen is: Ik geloof dat je geroepen bent om andere mensen te helpen met dát waar jij uitgekomen bent. Dit is haar verlangen en dit is ook de reden waarom ze de opleiding doet. Na de opleiding wil ze aan de slag gaan als ervaringsdeskundige. Je kan zeggen dat Saphira haar leven helemaal op orde heeft, sterker, binnenkort stapt ze het huwelijksbootje in. Iets wat ze vroeger nooit gedacht had. Je kunt haar echt als een voorbeeld zien voor anderen. begrijp je de pijn die mensen hebben Ik was er erg blij mee dat ik onlangs heel goed. Door vanuit jouw ervaring in de Volkskrant las dat de raad weer uit de put te klimmen, kun je van bestuur van Altrecht meer aan anderen laten zien dat er een ervaringsdeskundigen in dienst wil leven is na de ziekte. nemen. De beloning van het talent, mag ik wel zeggen.

6 Harold Talent om de hoek Holland s got talent : maar Altrecht ook! Talent komt in allerlei maten en vormen. Een kleine rondgang door de locaties Utrecht en Den Dolder levert een divers overzicht van bijzondere mensen op. Kijk even mee Tanja Mosselman en Moniek Leenders Steve Zulke keukenprinsen zouden we allemaal wel in huis willen hebben! Harold en Steve van De Wissel op de WA Hoeve Den Dolder hoeven niet lang na te denken over de vraag wat hun talent is: koken natuurlijk! Harold: Ik sta nou zo n 2,5 jaar in de keuken. Toen ik opgenomen was, moest je om de beurt boodschappen doen en koken. Daar is mijn interesse voor het koken ontstaan. Toen ik hier in de keuken begon, was het heel simpel: alleen broodjes. Nu maak ik ook soepen en ballen gehakt. Soep is mijn specialiteit. Zo heb ik laatst een Hollandse pittige boerentomatensoep gemaakt. Met natuurlijk tomaten en soepgroenten, maar ook met oosterse en Italiaanse roerbakgroenten. En als speciale toevoeging een hele fles Tobasco. Nou, daar keken ze wel even raar van op. Maar iedereen vond het heerlijk! Binnenkort ga ik een cursus aparte gerechten volgen. Ik wil mijn vaardigheden graag uitbreiden zodat ik straks ook voor het eetcafé - dat ze hier een keer in de maand op dinsdag houden - kan koken. Nu ik op mezelf woon, kan ik thuis nieuwe dingen uitproberen. Dan nodig ik mijn buurman uit om kritisch te proeven. Tot nu toe vind hij het altijd lekker! Steve: Ik werk hier ongeveer drie jaar. Ik sta graag in de keuken en kook thuis iedere avond voor mijn vriendin. Mijn specialiteit is - want ik kom er zelf vandaan - de Surinaamse keuken. Ik hielp vroeger mijn moeder en oma in de keuken, zo ben ik er ingegroeid. Ik heb ook allerlei recepten van ze geleerd. Omdat Harold en ik veel ervaring in de keuken hebben, zijn wij voorman. We maken de andere mensen wegwijs in de keuken en leggen ze uit wat ze moeten doen. Ik kijk graag naar chefkok Gordon Ramsey op tv, daar leer je veel van. Wat ik het leukst vind om klaar te maken? Van alles. Als ik bezig ben

7 Column geestelijke verzorging 7 Zoektocht Yvonne ga ik helemaal in mijn werk op. Ik doe het echt met liefde. We krijgen regelmatig complimenten over het eten en doet me echt goed. Dan wil je ook dat het echt perfect is. Iemand zich ergens thuis laten voelen is een kunst. Aan het woord Yvonne over haar talent: Goedemorgen, ik kom uw ontbijtje brengen. De koffie en thee zijn vers gezet en het eitje is zacht gekookt. Smakelijk eten. Op deze manier worden de gasten in het WA hotel door Yvonne gewekt. Gedurende de openingsactiviteiten van het WA Huis in Utrecht kan elke zaterdagnacht een hotelkamer geboekt worden in het Willem Arntsz Huis. Yvonne heeft als talent gastvrijheid. Ik hou ervan om mensen te verwennen. Ik vind het heerlijk om voor anderen te zorgen. Ook op de afdeling ben ik vaak aan het opruimen en help met huishoudelijke klusjes. De gasten van de hotelkamer komen ook bij ons op de afdeling. En dan moet het toch netjes zijn. Een talent is iets waar je goed in bent. Er bestaat niet zoiets als algemeen talent, de ene persoon kan goed zingen, de andere kan goed rekenen, een andere kan heel liefdevol zorgen. Weer een andere heeft talent om te ondernemen of is heel creatief. Mensen met talenten op alle gebieden zijn niet te vinden, maar mensen zonder talent bestaan ook niet. Talenten zijn in de kern aangeboren, maar door verder leren en oefenen kunnen ze in hun volle omvang tot uitdrukking komen. Ergens een talent voor hebben betekent nog niet dat je je bewust bent van dit talent en dat je het vervolgens kan benutten. Daar is vaak zelfonderzoek voor nodig. Het is wel een hele klus om je eigen ik te onderzoeken. Je zou het kunnen vergelijken met de ui, middenin zit de kern (in dit geval waar het talent zit) en daaromheen zitten verschillende lagen. Omstandigheden kunnen je helpen om gauw bij die kern te komen waar jouw talenten verborgen zitten. Dit geldt niet alleen voor gunstige, maar zeker ook voor ongunstige omstandigheden zoals ziekte. Ziekte kan jou hinderen om jouw talenten te ontwikkelen, maar kan ook stimulerend zijn. Er zijn mensen die hun talent voor bijvoorbeeld schrijven of schilderen pas hebben ontdekt toen zij door een ramp waren getroffen of ziek werden. Zij worden als het ware gedwongen om bij zichzelf stil te staan en de blik naar binnen te keren. Zodoende komen ze hun talenten tegen. Heb je moeite om dit te geloven? Laat je maar eens verrassen door (een van) de vele schilderijen die er in Altrecht zijn te vinden vaak zijn het cliënten die deze kunstwerken hebben gemaakt. Imam Hafid Mahla

8 8 Rockschool Night Nurse In het Project Rockschool Night Nurse worden cliënten met muzikaal talent samengebracht in een band. Onder leiding van een professionele coach leren ze samen te werken en worden ze gestimuleerd een hoger niveau te bereiken. Rockschool Night Nurse is meer dan alleen maar muziek maken. Cliënten kunnen weer geloof en vertrouwen in zichzelf krijgen. Een gesprek met initiatiefnemer Lloyd Leeflang en deelnemer Edsel. Tresy Benders Lloyd, werkzaam bij afdeling Psychiatrie en Verslaving in Utrecht, vertelt dat het project voortkomt uit de oprichting van de band Night Nurse. Deze band trad voor het eerst op tijdens het derde daklozenfeest een jaar geleden en bestond uit cliënten en medewerkers. Of je nu cliënt, hulpverlener of lid van de raad van bestuur bent, je deelt dezelfde liefde voor de muziek. Als je samen muziek maakt, vervalt het onderscheid tussen mensen. Kun je in het kort vertellen wat het project inhoudt? Het project is bedoeld voor mensen die graag samen met anderen muziek willen maken en gemotiveerd zijn hun muzikale vaardigheden naar een hoger niveau te brengen. Zij vormen een band met andere deelnemers en professionele muzikanten/bandcoaches die waar nodig gewoon meespelen. Uiteindelijk is het de bedoeling om drie of vier bands te vormen in roulerende formaties. Elke week wordt er gerepeteerd onder leiding van een coach om samen een goed product te krijgen. Het plan is om workshops en, als het financieel mogelijk is, individuele lessen te gaan geven. Na een jaar hopen we zover te zijn dat we een demo kunnen opnemen. De periode wordt afgesloten met een optreden. Het project is nog in ontwikkeling, nog niet alles is precies uitgewerkt. Mogelijk komen er gaandeweg nog andere ideeën of doelen. Wat is er zo waardevol aan dit project? Ik wist dat er veel cliënten zijn die muziek kunnen maken. Jammer genoeg zijn zij bang om zichzelf te laten zien en contact te maken met anderen. Muziek is voor hen een manier van communiceren. Door samen te musiceren komen ze in contact met zichzelf en anderen. Het uiteindelijke doel is dat het geloof en vertrouwen in hun eigen kunnen wordt gestimuleerd of hersteld. Geen therapie Lloyd benadrukt dat het niet gaat om een therapie, deelnemers hoeven niet het achterste van hun tong te laten zien. De enige taal die wij spreken heet muziek. Coaches van Night Nurse zijn geen hulpverleners. Je wordt dan ook niet als cliënt behandeld, wel word je op je verantwoordelijkheid als individu en cursist gewezen. De rockschool houdt geen rekening met diagnoses, daarom moet je

9 9 De band van Lloyd tijdens het daklozenfeest op 8 april jl. stevig in je schoenen staan. En tegen ongezouten kritiek kunnen, niet op jou als persoon, maar als muzikant. Vandaar dat deelnemers die nog te veel in zorg of behandeling zitten, ook ter bescherming van zichzelf, niet zullen worden toegelaten. Stel je eisen aan de deelnemers? Je moet allereerst ervaring hebben in muziek maken. Het is niet erg als je geen noten kunt lezen. Daarnaast moet je gemotiveerd zijn om verder te leren en met anderen samen te werken. Samenwerking is erg belangrijk in een band. Je moet elkaar respecteren en naar elkaar kunnen luisteren zonder meteen een oordeel klaar te hebben. De deelnemers worden hierin natuurlijk begeleid door de coaches. Kun je je nog aanmelden voor het project? We kunnen nog nieuwe deelnemers gebruiken. We zijn vooral nog op zoek naar vocalisten, bassisten, gitaristen, slagwerkers en toetsenisten. Geef bij aanmelding ook even de naam van een contactpersoon door, bijvoorbeeld een begeleider. In een persoonlijk gesprek bekijken we samen of deelname aan het project een goede keuze is. Tot slot staat Lloyd erop dat ik vermeld dat hij en de bandleden erg dankbaar zijn dat Altrecht de gelegenheid biedt om dit project te realiseren. In het bijzonder noemt Lloyd het enthousiasme van Peter Hoppener, Monique Leenders, Mieke van Dommelen en Peter Turpijn. Deelnemer Edsel, 41 jaar en afkomstig uit Curaçao, praat enthousiast over de Rockschool. Hij is percussionist/drummer en doet sinds drie maanden mee in het project. Ik ben al jaren muzikant en heb in veel bands gespeeld. Van een vriend hoorde ik over dit project. Ik wilde graag meer leren en begeleiding krijgen in het maken van muziek en ik zag hier een kans. Er komen professionele muzikanten om workshops te geven. Ook muzikanten die conservatorium hebben gedaan. Daar kan ik nog veel van leren. Ik ben ook wel bezig met eigen dingen zoals het oprichten van een band. Ik heb onlangs nog opgetreden in een kerk en in de bajes. Wat zou Edsel willen zeggen tegen cliënten die zich willen aanmelden? Gewoon durven en de drempel overstappen die je belemmert. Het zal zeker een goede bezigheid zijn en je kunt je verder ontwikkelen. Als je talent hebt en je hebt er zin in, dan moet je het zeker doen. Voor informatie en aanmelding kun je contact opnemen met Lloyd Leeflang, adres:

10 10 Lente bij Altrecht Talent Lijkt het je wat om lekker buiten te werken in het groen? Er zijn verschillende mogelijkheden bij Altrecht Talent, variërend van dagbesteding tot het behalen van een erkent diploma en een traject naar betaald werk. Voor deze Alter heb ik drie van de vele verschillende locaties bezocht, waar met veel plezier in het groen gewerkt wordt. Karin van Laar Stadstuin van De Boog De stadstuin bevindt zich achter het activiteitencentrum De Boog aan de Oude Gracht in Utrecht. Hier wordt elke dinsdagmiddag de tuin onderhouden door Mohammed en Co, onder begeleiding van Rina. Het werk bestaat uit schoffelen, vegen, bollen poten en nieuwe planten in de tuin zetten. Co vertelt: Het is fijn om te doen en het is nuttig. Je bent lekker buiten bezig, je ziet het steeds mooier worden, en de bezoekers van De Boog kunnen buiten van een mooie tuin genieten. Het is dan ook een heerlijke plek, zo midden in de stad. Co De Buitenhof Co gaat ook elke maandagmiddag met een groepje op de fiets vanuit De Boog naar de Uithof in Utrecht. Bij de Buitenhof wordt er gewerkt in de tuin en kas van de Hogeschool van Utrecht. De tuin geeft nu nog een verwilderde indruk, maar ze zijn pas begin april van dit jaar begonnen met dit project. Het werk dat nu gedaan wordt, is het uitgraven van planten en struiken. Deze worden daarna tijdelijk in potten gezet. Als dat gedaan is, komt er een bedrijf dat het grof aanpakt. Al het onkruid wordt eruit gehaald met een shovel en de grond wordt weer lekker los gemaakt. De tuin is te groot om dit met de hand te doen. Daarna kunnen de planten er weer ingezet worden door de deelnemers. Het werk bestaat verder uit: zaaien, schoffelen, wieden, vegen, sproeien, snoeien, opkweken en verzorgen van kamerplanten en kuipplanten. Er is ook een groot stuk grond wat omgetoverd wordt tot vlindertuin. Bij slecht weer kan er ook in de kas gewerkt worden. Hier worden kamerplanten gekweekt en verpot. Ook het verzorgen van koffie en thee en kleine schoonmaakwerkzaamheden in de kas behoort tot de mogelijkheden, dus variatie van werkzaamheden is hier volop. Een van de deelneemsters zei: Het geeft mij zoveel rust. Ik ben wel lichamelijk bezig, maar ik kan even de stress vergeten als ik hier ben en ik voel me op een lekkere manier moe. Frans

11 11 Timo Als je meer wilt weten over dit project en de stadstuin van De Boog kan je inlichtingen vragen bij Trees Kers, de activiteitenbegeleider. De Sleutelbloem Verder de boer op, want ik ben ook een ochtend meegegaan met Eelco Seijers. Hij werkt als activiteitenbegeleider bij dagactiviteitencentrum Interact in Woerden. Elke donderdagochtend gaat hij met deelnemers naar de zorgkwekerij de Sleutelbloem in het plaatsje Noorden, midden in het groene hart. Hier hebben Addie en Evalien Muilwijk een mooi bedrijf waar je terecht kunt voor dagbesteding, maar ook voor opleiding tot medewerker hovenier en dierverzorging. Eén van de deelnemers, Timo, vertelt mij dat hij nu ruim een jaar met heel veel plezier bij de Sleutelbloem werkt. Zijn werkzaamheden zijn begonnen met het opkweken van planten. Hij mocht dit werk doen op zijn eigen tempo, en doordat er geen druk achter zat, ondervond hij het als een heel ontspannend karwei. Gaandeweg begon hij zich meer te richten op het verzorgen van de dieren. Het stokstaartje is zijn lievelingsdier geworden. Daarnaast verzorgt hij de ezel en maakt hij de hokken schoon. Voor hem is het een vorm van dagbesteding. Hij heeft werk gevonden als programmeur voor drie dagen in de week, maar wil dit dagje per week niet kwijt. Voor mijn broodnodige ontspanning en contact. Verderop is Gijs druk bezig met het schoonmaken van de geitenhokken en het hok van de lama. Hij heeft geen behoefte om te praten maar ik zie hem genieten. Interesse? Op alle plekken heb ik de positieve uitwerking van het buiten bezig zijn duidelijk gevoeld. Wil je ook een keer komen kijken of het je wat lijkt, dat kan dat natuurlijk. Op de website van Altrecht Talent is meer informatie te vinden. Naast dagbesteding in de bloemenkassen en tuinen op verschillende locaties is het mogelijk om met de dienst Groen, Wegen en Terreinen mee te werken. Ook externe bedrijven bieden tijdens hun werkzaamheden op de terreinen van Altrecht werkervaring en stageplekken aan. Dit is in het kader van arbeidsintegratie. Je kunt dan onder begeleiding van leermeesters en trajectbegeleiders Arbeid toewerken naar een diploma hovenier. Informatie hierover is te verkrijgen bij Anton Janssen telefoonnummer of

12 12 Mijn zweverige gedachten Arnoud, 29 jaar, bewoner van Wier open in Den Dolder schrijft zijn gedachten op. Hij heeft er nu zoveel geschreven dat er een boekje van uitgekomen is. Op 26 februari 2008 was de presentatie van zijn boekje in het Sociaal Cultureel Centrum de Wissel. Karin van Laar Arnoud: Ik heb altijd heel veel gedachten over van alles en nog wat. Ze komen in mijn hoofd doordat me iets opvalt in mijn omgeving of wat iemand zegt. Soms ook via de radio of tv. Vaak ga ik wandelen om goed na te kunnen denken. Ik krijg nieuwe gedachten als ik dingen zie die mij onbekend zijn. Dat gaat helemaal vanzelf. Mijn gedachten gaan over het universum, mijn deelname in het universum en wat ik daar in kan veranderen of verbeteren. Ook de beschaving is een groot onderwerp van gedachten bij mij. Daar schrijf ik dan over. Voorheen besprak ik elke dag mijn gedachten met de begeleiding, op een gegeven moment ben ik ze op gaan schrijven. Mijn docente Nederlandse les zei eens tegen mij: Je zou het eens allemaal op papier moeten zetten! Ik ben blij dat ik dat advies gevolgd heb. Ik geloof Arnoud overhandigt het eerste exemplaar aan zijn vader

13 Column Ingmar Heytze 13 Schrijf! Schrijf, dan bestaat het niet alleen in je hoofd dat als je iets opschrijft of tekent, het later ook werkelijkheid wordt. Maar het begint altijd met fantasie. Uiteindelijk is dat met alles zo; denk maar aan alle uitvindingen in de wereld. Het idee is ergens begonnen en omdat iemand er een tekening van heeft gemaakt of heeft opgeschreven, is het echt iets geworden dat zich steeds verder ontwikkelde. Verder vind ik het ook leuk om later nog eens door te kunnen lezen wat ik geschreven heb. Op die manier kan ik ook terughalen hoe ik over verschillende dingen dacht en of dat veranderd is. Wat is jouw advies aan de lezers van dit stukje die ook willen schrijven? Schrijf! Schrijf, dan bestaat het niet alleen in je hoofd. Laat je niet ontmoedigen om te gaan schrijven, want je kunt jezelf ontwikkelen. Ik vind het persoonlijk ook heerlijk om mijn gedachten aan het papier toe te vertrouwen. Daardoor krijg ik weer ruimte in mijn hoofd, daardoor ben ik nu ook met een volgend boekje begonnen. Ik zou graag willen dat mijn volgende boekje ook te koop is bij de boekhandels bijvoorbeeld, dat zou geweldig zijn! Talentenjager Zacharias Ommezijde is een man die encyclopedieën koopt aan de deur, meedoet aan telefonische enquêtes en zich laat strikken door mensen die voorbijgangers lastig vallen met goede doelen en proefabonnementen. Het is dinsdagochtend en hij zit op zijn spreekkamer. Tegenover hem zit een luguber, ratachtig wezen dat schichtig om zich heen kijkt. Het wezen klaagt: Ik kan mijn werk niet meer aan. Ziet u, ik ben talentenjager, maar mijn huis staat al maanden helemaal stampvol. Ik weet niet meer wat ik er mee aanmoet. Wat een naar werk, denkt Zacharias, wat een egoïstisch wezen. Hij krijgt een ingeving: Dus u heeft een heel huis vol talenten! Zitten daar ook onvermurwbaarheid en het talent om nee te zeggen bij? O ja, zegt het wezen, die heb ik zelfs bij me! En hij legt twee kleine, verfrommelde talentjes op het bureau van Zacharias. Nee! piepen ze, Nee, nee en nog eens nee! Het toeval wil, zegt Zacharias heel rustig, dat ik een paar leuke tuinhuisjes heb waarin u best wat spullen mag opslaan. Wilt u ze zien? Als het ratachtige wezen eenmaal buiten staat, draait Zacharias de deur achter hem op slot en loopt neuriënd terug naar zijn twee pas verworven talenten.

14 14 Eruit halen wat erin zit Greta van der Put is creatief therapeute in het Utrechtse Willem Arntsz Huis. Daarnaast werkt ze bij Altrecht Talent en de Artotheek. Moniek Leenders en Tanja Mosselman spraken met Greta over verborgen talenten. Keramiek, schilderen of tekenen iedereen heeft wel dingen die hij leuk vindt en waar hij goed in is. En dan maakt het niet zoveel uit of iemand een handicap heeft of niet. Het gaat erom dat je een uitlaatklep hebt. Als iemand die eenmaal heeft, kun je het werk onder de loep nemen en zien wat het je te vertellen heeft. Dan zien je bijvoorbeeld dat je steeds dezelfde symbolen kiest om een gevoel uit te drukken. En dan kun je jezelf afvragen goh, waarom beeld ik dat eigenlijk zo uit? Op die manier kan kunst mensen inzicht in zichzelf geven. Werkt dat voor iedereen? Nou, als mensen echt helemáál niets met kunst hebben, is het wel moeilijk om er op die manier iets uit te krijgen. Als ik mensen voor het eerst zie, geef ik ze wat verschillende formaten papier en materialen en laat ik ze aan de slag gaan. Ik krijg dan al vrij snel een beeld hoe ze ervoor staan, wat ze aan kunnen en waar ze op dat moment behoefte aan hebben. De grens tussen creativiteit als therapie en als kunstuiting is vaag: voor mensen die er helemaal doorheen zitten is het een middel om tot rust te komen en even met de handen bezig te kunnen zijn. Voor mensen die al n paar stapjes verder zijn, kan het een middel zijn om inzicht in de eigen problemen te krijgen en om anderen te laten zien waar ze doorheen gaan. Het fijne van creatieve therapie is dat het iets tastbaars oplevert. Je kunt je werkstukken vasthouden en bewaren. En je kunt ze op een rij zetten en zien hoe je je ontwikkeld hebt. Aangeboren talent Talent is volgens mij iets wat aangeboren is, iets wat je altijd meegedragen hebt. Zelf kom ik niet uit een artistieke familie. Gelukkig had ik ooms die reclametekenaar, schilder en binnenhuisarchitect waren. Talent heeft trouwens niets met IQ van doen. Ik werkte vroeger met zwaar zwakzinnigen en zag daar eens iemand uit een bak met krijtjes de prachtigste kleuren kiezen. Die kon daar een tekening mee maken. met kleur, beweging geweldig! In haar werk komt ze regelmatig talenten tegen. Die worden door Greta gestimuleerd om zich te ontplooien door zelfstudie of een cursus. En om met hun werk naar buiten te treden, bijvoorbeeld via de Arthoteek. De meeste mensen zijn zich er wel van bewust dat ze goed in bijvoorbeeld tekenen zijn. Ik heb regelmatig oude talenten in het atelier. Dat zijn mensen die ooit een opleiding in de kunst hebben gevolgd maar door hun ziekte gestrand zijn. Die stimuleren we hier om de draad weer op te pakken. Ze komt ook nieuwe talenten tegen. Ik kan vrij snel zien of iemand echt aanleg heeft en moedig ze dan aan om dat verder Je ziet hier werk van mensen die ontzettend druk in hun hoofd zijn en de werkelijkheid op een totaal andere manier ervaren.

15 15 Greta van der Put te ontwikkelen. Bijvoorbeeld door ze met een bepaald materiaal - verf, krijt, papier, enzovoort - of thema aan het werk te zetten. Soms word ik zelf ook verrast: zo had ik eens een cliënt die met vetkrijt dingen op papier kreeg die ik nooit voor mogelijk had gehouden. Daar ben ik dan echt onder de indruk van. Wat is er zo bijzonder aan de kunst van Altrecht s cliënten? Ik houd erg van deze kunst, juist omdat het niet zo beïnvloed is door mode of trends. Je ziet hier werk van mensen die ontzettend druk in hun hoofd zijn en de werkelijkheid op een totaal andere manier ervaren. Dat levert bijzonder werk op. Maar kunst hoeft niet per se mooi te zijn. Neem nou deze tekening. Greta wijst op een eenvoudige zwart/wit tekening waarop mensen met verschillende emoties afgebeeld staan: wanhopig, verdrietig, boos. Deze tekening maakte niet alleen gevoelens los bij degene die m gemaakt heeft. Ook andere cliënten herkenden zich daarin en werden er door geraakt. En daar wordt dan over gepraat in de groep. Dan wordt kunst een manier om met elkaar te communiceren. Van 19 maart tot en met 30 mei kun je de expositie met cliëntenkunst in het kader van de opening van de nieuwbouw van het Willem Arntsz Huis bezoeken. De expositie is in het J-gebouw en is iedere werkdag geopend van tot uur.

16 16 Nieuws & Mededelingen Winnaar schrijfwedstrijd Week van de Psychiatrie: Mary-Ann Een andere psychiatrie Langzaam loop ik het terrein op. Ik kom een groot bord tegen: een andere psychiatrie. Ik ben benieuwd. Ik weet niet wat me te wachten staat. Ik ben ook een beetje nerveus. Na mijn lange reis door de reguliere psychiatrie, heb ik besloten een treinkaartje te kopen met bestemming: een andere psychiatrie. En hier ben ik dan. Een onbekend oord, waar de deelnemers een week verblijven. Ik word verwacht in het eerste gebouw. De ontvangsthal is ruim opgezet. Uit enorme boxen davert muziek. Ik kijk onwennig om me heen. Mensen zijn aan het dansen, aan het bewegen. Mensen staan langs de muur. Mensen gaan mee in de stroom. Gaan ook bewegen. Er is een geweldige groepsenergie. Maar ik voel me ongemakkelijk. Mijn benen branden. Mijn schouders zijn verstrakt. Ik ben het bewegen verleerd. Ik huil. Van verlangen om mee te gaan. Van het onvermogen wat ik ervaar. Mijn handen ballen zich tot vuisten. Ik bijt op mijn lip. Dan worden mijn handen vastgepakt. Een vrouw kijkt me aan. Zij ziet mijn tranen, zij voelt mijn spanning. Het is goed, lees ik van haar lippen. Zij loopt op de maat van de muziek. Stapje voor uit, stapje achteruit. Aarzelend volg ik haar. Mijn benen zijn als lood. Een knoop in mijn buik. Ik kan nauwelijks ademhalen. Onze handen blijven verbonden. Langzaam ontspan ik. Ik houd mijn tranen niet meer tegen. Mijn protesterend lichaam volgt de muziek, voelt de dynamiek. Mijn voeten gaan sneller. Mijn weerstand ebt weg. Mijn armen willen bewegen. Mijn heupen willen bewegen. In een woeste, energieke dans laat ik mijn benen los. Tranen blijven stromen. Oogcontact met de vrouw die me uitnodigde tot deze dans. Ik voel me gezien, gehoord, ook al heb ik nog geen woord gesproken. Ik sluit mijn ogen, en ga in mijn eigen belevingen op. Alleen met mezelf, tegelijkertijd onderdeel van deze dansende, bruisende groep. Ik voel de stramheid van mijn schouders, de bevrorenheid van mijn armen. De pijn die ik creëer door mijn onwennig lichaam weer in beweging te brengen. Het gaat allemaal stromen. Het is goed. Ik dans alles uit mijn lijf. En met het stromen, en het dansen verandert de energie. Wordt zachter, wordt milder, wordt harmonieuzer. Mijn bewegingen vertragen. Ik geniet. Ik geniet van de pijn. Ik geniet van de schaamte. Ik geniet van het ongemak. Ik geniet van mijn tranen en bewegingen die hier aan uitdrukking geven. Ik ontspan ook van het plezier, wat ik voorzichtig ervaar. De muziek verandert. De klanken zachter. De melodie vrediger. Ik verstil. Ik loop naar de muur, waar dekens liggen opgestapeld. Ik strek me uit. Ik geef me over aan moeder aarde, in een ontspanning die ik eerder nog niet kende. Ik ben benieuwd wat deze week me te wachten staat. Ik voel me open. Ik ben bereid. Wat ik heerlijk vind is het woordeloze. Ik hoef niet te praten. Er is geen intake, geen classificatie. Er moet niets. Ik schiet niet te kort. Ik hoef niet te voldoen. Simpelweg zijn is hier voldoende. Laten komen wat komen wil. Mijn lichaam tintelt en suist. Ik voel het in mijn kuiten. Ik voel het in mijn armen, die vreemd licht aanvoelen nu de spanning er uit weggeëbd is. Mijn buik ademt vol en rond. Ik voel me wegzakken in een ontspannen sluimer. Er wordt thee rondgebracht. Door mijn oogharen heen zie ik de vrouw die mij uitnodigde tot dansen. Ze zet thee naast me neer. Ik sluit mijn ogen. Dit gaat een heel goede week worden, waarin alles mogelijk is. Rectificatie In de vorige Alter heeft een boekbespreking gestaan van het boek Keerpunt van psychose naar herstel van Bart de Ruijter. Hierin stond dat het boekje Euro 5,- kost voor patiënten. Dit is helaas niet waar. Patiënten kunnen voor Euro 10,- het boekje aanschaffen bij Plan Support, tel Activiteiten Klikt t 14 juni: Klikt t kandidaten zijn welkom op de disco/bingoavond in t Kluster. 12 juli: Einde Seizoensbarbecue. Coproductie tussen Klikt t en t Kluster Kijk voor locatie, tijdstippen en activiteiten die later in het jaar plaatsvinden op of neem telefonisch contact op. Openingstijden en telefoonnummers: (dinsdag van uur) of en (vrijdag van uur). Bij Klikt t werken Ad Janssen, Els Lagerweij en Yvon van Baalen als bemiddelaar. Klikt t is gevestigd in t Kluster, Vredebestlaan 23, 3431 CG Nieuwegein

17 Inspirerende vrouwen Vanaf Pasen tot 15 juni groeit een beeldenrij van bijbelse vrouwen in het stiltecentrum van Den Dolder, gemaakt door de kunstenares Wilma Mastenbroek. De vrouw van Lot, Eva en Maria Magdalena, gevolgd door andere vrouwen uit Oude en Nieuwe Testament, staan ieder in een zondagse viering centraal. Sommige van deze vrouwen komen ook in de Koran voor. De stempels van hout en de afdrukken van deze vrouwen op papier zijn elke dag te bezichtigen van 8.30 tot uur, een aangroeiende tentoonstelling. Deze tentoonstelling mondt op donderdag 12 juni uit in een interculturele bijeenkomst van tot uur in het stiltecentrum in Den Dolder. Dan zullen drie Altrecht medewerkers uit Jodendom, Christendom en Islam uit de doeken doen welke vrouw voor hen inspirerend is. Ook verhalen van cliënten zullen in het stiltecentrum te lezen zijn. Wilma Mastenbroek zal iets vertellen over haar inspiratie bij dit project en als intercultureel coach. Laat u het even weten als u komt? Bel of mail: Nico Zonneveld, Bureau Geestelijke Verzorging, of Belangrijke adressen/ telefoonnummers Cliëntenraden Altrecht Ambulant, Den Dolder, Nieuwegein, Willem Arntsz Huis, Woerden, Zeist, Centrale Cliëntenraad Altrecht Dolderseweg 164, 3734 BN Den Dolder Informatiecentra Informatiecentrum geestelijke gezondheid Biltstraat 50, 3572 BD Utrecht, tel: De Wegwijswinkel Adriaanstraat 26 AA, 3581 SG Utrecht Telefoon: Steunpunt GGZ Mgr. v.d. Weteringstraat 132a, 3581 EN Utrecht. Tel: , website: Geestelijke verzorging Den Dolder, / 6517 Roos Ritmeester, Eva Ouwehand Nieuwegein, Karien van Roermund Zeist, / 5463 Roel Vredenbregt, Eva Ouwehand Utrecht, / 8629 Karien van Roermund, Roel Vredenbregt Alle locaties Imam Hafid Mahla, Utrecht, Zeist, Nieuwegein Moslim geestelijk verzorger mw. Mualla Kaya Secretariaat geestelijke verzorging Telefoon Klachtencommissies Commissie klachtenbehandeling Cliënten/Patiënten Altrecht: Deltahuis, Dolderseweg 164, Den Dolder, tel: Informatie en Klachtenbureau Gezondheidszorg Kaap Hoorndreef 38, 3563 AV Utrecht Telefoon: of Patiëntenvertrouwenspersonen (PVP) Voor cliënten die opgenomen zijn: Den Dolder: Windehof: Henriëtte van der Laan, telefoon: Nieuwegein en Woerden: Theo van Veldhuizen, telefoon: Utrecht: Ingrid Peters, telefoon: Zeist: Ronald de Koster, telefoon: intern: 5462 of Voor ambulante cliënten: Helpdesk PVP: Familievertrouwenspersoon Jacqueline Rodenburg, ma, di, do en vr van 9.00 tot u. Telefoon of Familieraad Telefoon: of Recepties locaties Altrecht Den Dolder: Nieuwegein: Utrecht: Woerden: Zeist:

18 18 Vijver Carré opgeknapt De afdeling Groen, Wegen en Terreinen (GWT), de Technische Dienst en cliënten van Talent hebben de vijver van Carré (WA Hoeve, Den Dolder) geheel opgeschoond en weer beschikbaar gemaakt voor de vissen. Een echtpaar uit Bunnik heeft zes prachtige grote Goudwindes geschonken aan Altrecht en die zwemmen nu in de vijver. Een geweldig gezicht! Dit echtpaar wil deze vissen graag blijven zien en zullen zo nu en dan een bezoekje brengen aan ons terrein. De afdeling GWT bedankt de heer en mevrouw Van Muijden voor hun mooie gift. De afdeling GWT heeft de renovatie van de vijver uitgevoerd samen met de cliënten die werkzaam zijn bij GWT. Ingezonden reactie Compensatiemaatregel hoge eigen risico, In de Alter met als thema Grenzen stond een kort stukje over het eigen risico van 150 euro. Dit moet iedereen die kosten maakt, betalen aan de ziektekostenverzekering. Echter als het gaat om chronisch zieken die minstens 180 aaneengesloten dagen medicatie gebruiken, is de kans groot dat zij aanspraak maken op 47 euro als compensatiemaatregel. Of mensen daar recht op hebben, wordt bepaald door de ziektekostenverzekering. Het wordt automatisch doorgegeven aan het CAK en dan automatisch uitbetaalt aan het einde van het jaar Dit wordt jaarlijks opnieuw bepaald. Ik hoop hiermee een verlichting te brengen van het slechte nieuws van het hoge eigen risico. Bovendien loont het zeker om voor minima belastingaangifte te doen: het eigen risico kan worden opgevoerd als medische kosten. Hiervan kan een deel worden teruggevorderd, net als de aanvullende premies, medicijnen op recept, eigen bijdrage tandarts/uitvaartverzekering of fysiotherapie. Zolang als de kosten maar medisch geïndiceerd zijn. Met vriendelijke groet, Mw. ERE Peppink, Student SJD HU. Boekbespreking Anorexia te lijf - het persoonlijk en intrigerende verhaal van Suzanne Meyer Anorexia te lijf is een ervaringsverhaal van de 41-jarige Suzanne Meyer die zich letterlijk opgesloten voelt in haar eigen lichaam. Haar angst, onmacht en pijn probeert zij dwangmatig onder controle te houden door zich bezig te houden met eten en vooral het niet-eten. Het boek bestaat uit twee delen, waarvan het eerste deel zich op de periode tijdens haar opname in een kliniek richt. In het tweede deel is zij weliswaar met een gezond gewicht uit de kliniek ontslagen, maar vervalt ze vrijwel direct weer in haar oude gewoonten terug. Volgens eigen zeggen doordat ze in de kliniek enkel haar gewicht op peil heeft leren brengen, maar de oorzaken van haar anorexia niet heeft kunnen aanpakken. Zij zoekt hulp bij een individueel therapeute en later bij een haptonome, bij wie zij zichzelf leert kennen en accepteren. Langzamerhand gaat het beter met haar en aan het einde van het boek geeft ze aan een zeer positieve blik op de toekomst te hebben. Anorexia te lijf kan worden beschreven als een intrigerend boek, waarin je letterlijk wordt meegenomen in de wereld van een anorexia-patiënte. De angsten, denkpatronen en wanhoop, maar ook de behandeling in een kliniek en het contrast met de periode erna, komen allemaal ruimschoots aan de orde. Doordat het geschreven is vanuit het ik-perspectief, is het geloofwaardig en meeslepend. Zonder mensen of de instelling in een kwaad daglicht te zetten, schept zij een eerlijk en helder beeld over haar ervaringen in de kliniek voor eetstoornissen. Kanttekening die wel geplaatst kan worden, is de schrijfstijl, die in sommige stukken als wel érg verslaggevend getypeerd zou kunnen worden. Dit kan het lastig maken in het verhaal te komen, maar het went vrij snel. Dit boek is een absolute aanrader voor eetstoornispatiënten en hun naasten, omdat het zeer hoopgevend is. Hoewel het feit dat de strijd tegen anorexia zwaar is niet onder tafel wordt geschoven, wordt in dit boek duidelijk gemaakt, dat er altijd hoop ís en zal zijn. Kimberley

19 Nieuwe moslim geestelijk verzorger Mualla Kaya is gestart als geestelijk verzorger van Altrecht. In deze functie ondersteunt zij haar collega proximus Hafid Mahla. Kaya (theologe) is acht uur per week beschikbaar voor de begeleiding van zowel klinische als ambulante patiënten met een islamitische achtergrond. Ook zal zij een ondersteunende rol bekleden waarin zij de medewerkers van Altrecht kan informeren en adviseren over culturele, religieuze en ethische zaken. Het is prettig om te merken dat het contact versoepelt omdat mensen dezelfde achtergrond hebben. Sommige vrouwen hebben liever contact met een vrouwelijke begeleider om bepaalde onderwerpen te bespreken. Dat er een keuze mogelijk is, is goed. Vooral in tijden van crisis komen er vragen bij mensen op: waarom overkomt mij dit, wat is de zin van mijn leven, wat is mijn bron van kracht en hoe kan ik daaruit putten? Ik hoop dat ik als geestelijk verzorger ruimte kan scheppen om samen over die vragen na te denken. Dat je er bent voor iemand, is van grote betekenis. Mualla Kaya (36) werkt vanaf 2005 als geestelijk verzorger en is de eerste vrouwelijke moslim geestelijk verzorger in de (geestelijke) gezondheidszorg. Naast haar baan bij Altrecht werkt zij ook voor UMC Utrecht. Binnen Altrecht (RIDA) heeft zij tussen 2003 en 2005 de functie activiteitenmakelaar bekleed. Voor vragen en informatie bel (bereikbaar op dinsdag) of mail naar of (secretaris) Leven met een minimuminkomen De Protestantse Kerk wil mensen ontmoeten die leven van een minimuminkomen, bijvoorbeeld bijstand, om te bespreken hoe je persoonlijke situatie is wanneer je van een laag inkomen moet rondkomen: Hoe werkt dat? Hoe sta je dan in het leven? Er is een kloof tussen mensen die een goed inkomen hebben en mensen die een laag inkomen hebben. Mensen met een goed inkomen willen mensen met een laag inkomen ontmoeten om deze kloof te overbruggen. Er is een vergoeding als je mee zou willen doen aan zo n gesprek. Heb je interesse? Geef je dan op bij Bert Bakker, diaken van de Protestantse Kerk in Utrecht. Neem contact op via telefoonnummer of via 19 Week van de psychiatrie: Waar haal jij je kracht uit? De week van de psychiatrie stond in het teken van alternatieve en aanvullende therapieën. Op allerlei locaties werden er activiteiten georganiseerd om ons een beeld te geven van deze mogelijkheden. Cynthia Visser en Tresy Benders volgden workshops bij het SPB Nieuwegein. Op 1 april bezochten we het SPB in Nieuwegein. Hier konden cliënten en medewerkers een zestal workshops volgen met als centrale thema Waar haal jij je kracht uit? Wij kozen als eerste voor Ontspannen. Onder leiding van Marianne Bielderman deden we een aantal ontspanningsoefeningen. Hierbij was veel aandacht voor ademhaling. Verkeerde ademhaling blijkt één van de grootste spanningsbronnen te zijn. Tip van Marianne: informeer eens naar de ontspanningsoefeningen van Jacobsen. Bij Kom in je lijf met je stem leerden we dat zingen ook ontspant. Je moet je veilig genoeg voelen om te zingen. In een groep gaat dat gemakkelijker. Stemmen worden dan samengevoegd tot een geheel. Na wat ademhalingsoefeningen zongen we in een canon een paar mooie liedjes. Iedereen had er zichtbaar plezier in. Over de workshop Energiestromen hoorden we enthousiaste reacties. Een cliënt, die bekent staat als een nuchter iemand, vertelde: Ik ging er onvoorbereid naartoe. Je kreeg allerlei opdrachten waarbij je de dingen van de dag los kon laten. Je moest je voorstellen dat je met een koordje aan de aarde was verbonden en dat er een koordje naar boven ging. Je voelde de energie echt stromen. Aan het eind van de sessie zat ik heel stil en ontspannen met mijn handen op m n knieën. Tenslotte hebben we ons bij Verbeeld je dromen creatief kunnen uitleven met als resultaat een mooie dromenvanger en een schilderij. Het was heerlijk om op deze manier even bij te komen van de drukte van de dag. De belangstelling voor deze kennismaking met alternatieve benaderingen was groot. Vooral aan het begin van de middag waren de workshops vol. Bij de kamer van de Cliëntenraad was er een gezellige drukte rondom de hapjes en drankjes. Er waren veel positieve reacties. Wat leuk om aan mee te doen was de meest gehoorde. De organisatoren kunnen terugblikken op een geslaagde dag.

20 Nieuws van de cliëntenraad If you tell me I might forget, If you show me I might remember, If you involve me I will adapt. - Confucius - Doe de test: Hoe betrokken bent u bij uw behandelplan? De cliëntenraad vindt het belangrijk dat u betrokken bent bij uw behandelplan. Test uw betrokkenheid met onderstaande vragen. Omcirkel het antwoord dat voor u het meest van toepassing is. Tel de cijfers die u omcirkeld heeft bij elkaar op. Aan de hand van de score krijgt u een advies. Zeer Mee oneens Mee oneens 1 Mijn behandelplan is geschreven in duidelijke taal Samen met mijn hulpverlener heb ik afpraken gemaakt Deze afspraken zijn vast gelegd in het behandelplan. 3 Ik heb toestemming gegeven voor de hulverlening die ik ontvang Samen met mijn behandelaar bekijk ik periodiek of de hulp werkt Als dit nodig is wordt mijn behandleplan aangepast. 5 Ik weet dat ik altijd mijn toestemming voor de behandeling kan intrekken Mijn hulpverlener gaat uit van de vragen die ik heb en werkt aan de doelen die ik belangrijk vind. 7 Mijn hulpverlener geeft mij goede en duidelijke informatie Ik heb een goed contact met mijn hulpverlener Mee eens Zeer Mee eens De score 25 tot 32 punten U bent het met alle beweringen eens. Met uw betrokkenheid zit het goed, houden zo! 17 tot en met 24 punten U heeft op ongeveer de helft van de beweringen aangegeven dat u het eens bent. Uw betrokkenheid kan op een aantal punten verbeterd worden. Hieronder leest u een aantal tips: Stel uw behandelplan aan de orde in uw behandelcontact en vraag om uitleg. Vraag uw behandelaar wanneer uw behandelplan geëvalueerd wordt. In deze evaluatie kunt u samen overleggen of het plan bijgesteld dient te worden. Geef aan wat u dwars zit in het contact met uw behandelaar om vervolgens samen naar een oplossing te zoeken. Mocht u dit moeilijk vinden, dan kunt u altijd een kennis of familielid meenemen om u bij te staan. Heeft u geen exemplaar van uw behandelplan? Vraag naar een kopie. U heeft recht op inzage in het dossier. U heeft recht op duidelijke informatie. U kunt altijd om nadere uitleg vragen. 8 tot en met 16 punten U heeft bij alle antwoorden aangegeven dat u het met de uitspraak oneens bent. Het lijkt er op dat u niet voldoende betrokken bent in uw behandelplan. Bespreek de score met uw behandelaar om met elkaar te kijken naar oplossingen. Hieronder volgen een aantal weetjes over het behandelplan en uw rechten: Het behandelplan is een overeenkomst tussen u en de hulpverlening. In het behandelplan staat uw hulpvraag, de diagnose en de aanpak van de hulpverlening. Uw akkoord op het behandelplan is nodig voordat de behandeling kan starten. U kunt altijd terugkomen op uw instemming of wijzigingen in het behandelplan aanbrengen als dat nodig is. U heeft recht op begrijpelijke informatie. U kunt altijd om nadere uitleg vragen of een familielid of goede bekende meenemen naar een gesprek. Het is belangrijk dat u een hulpverlener heeft waarin u vertrouwen heeft. U kunt van hulpverlener veranderen. In de praktijk is dit niet altijd even eenvoudig. Twijfels over het functioneren van uw hulpverlener kunt u bespreken met uw hulpverlener zelf of met de afdelingsleiding. Meer informatie Uit onderzoek blijkt ongeveer een derde van de cliënten niet op de hoogte te zijn van het behandelplan. Dit vindt de Centrale Cliëntenraad van Altrecht verontrustend. Daarom heeft zij het project Blik op het behandelplan gestart. Het doel van het project is om samen met afdelingen van Altrecht en met de cliënten de gang van zaken rondom het behandelplan te onderzoeken. Om vandaar uit gezamenlijk te werken aan verbeteringen. Op die manier beoogt het project de betrokkenheid van cliënten in het behandelplan te verbeteren. Meer informatie? Of wilt u iets kwijt over dit onderwerp? Neem contact op met Mariecken Groeneveld, telefoonnummer (dinsdag en donderdag).

Wat is Altrecht? Wier

Wat is Altrecht? Wier Wier Wier Centrum voor onderzoek en behandeling van moeilijk lerende mensen met ernstige problemen 2 Wier Wie kunnen zich aanmelden voor onderzoek en behandeling op Wier? Wier is een behandelafdeling speciaal

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014

Nieuwsbrief oktober 2014 Nieuwsbrief oktober 2014 Beste ouders, In de afgelopen weken hebben we alweer zo ontzettend veel geleerd! Eigenlijk is het schooljaar maar net goed op gang, maar wat we geleerd hebben is al niet meer op

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Verbinding voelen met je omgeving

Verbinding voelen met je omgeving 2 Verbinding voelen met je omgeving Doel: We horen allemaal bij elkaar We zijn met heel veel mensen op deze wereld. Daar ben je jezelf niet van bewust. Meestal zie je alleen de mensen waarbij je woont

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker Jaargang 9 december 2012 Nummer 59 Het verhaal van Ed Ed is 65 jaar. Hij woont in IJsselstein. Ed heeft veel meegemaakt in zijn leven. Dat waren niet allemaal leuke dingen. Zo

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Reinaerde in de Kijker

Reinaerde in de Kijker Reinaerde Kijker 2 Reinaerde in de Kijker Hoe tevreden zijn cliënten over Reinaerde? 4 BEN IK IN BEELD Kwekerij zoekt groene vingers 7 Onder de loep Trots zijn door nieuwe dingen te leren 8 Verrassend

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

- Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen

- Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen - Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - Belangrijke namen 7 luisteren karaktereigenschappen 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen

Nadere informatie

Gezinspsychiatrie in Beilen

Gezinspsychiatrie in Beilen informatie voor kinderen Gezinspsychiatrie in Beilen Dagbehandeling, kliniek en centrum voor gezinshereniging www.ggzdrenthe.nl Met het hele gezin in behandeling Jouw gezin komt misschien in behandeling

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Lesprogramma LeS-Lokaal Breda

Lesprogramma LeS-Lokaal Breda Lesprogramma LeS-Lokaal Breda Bij LeS-Lokaal kun je (weer) ervaren hoe het is om te leren. LeS staat voor Leren En Samen doen. Iedereen is gewoon student en alle lessen zijn gratis te volgen. Persoonlijke

Nadere informatie

eenvoudig eenvoudig en duidelijk Thema samenwerken Patricia knipt Stiena Schilderen met Vincent REINAERDE

eenvoudig eenvoudig en duidelijk Thema samenwerken Patricia knipt Stiena Schilderen met Vincent REINAERDE eenvoudig eenvoudig en duidelijk Thema samenwerken Patricia knipt Stiena REINAERDE Schilderen met Vincent inhoud voorjaar 2014 3 Een sterk stel Yvonne (rechts) met Nancy Het buurtteam in Leidsche Rijn

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

VACATURES Shalom Creatief

VACATURES Shalom Creatief VACATURES Creatief Atelier zoekt 2 rechterhanden Creatief bezig zijn voor ca. 4 uur per week Ben je actief met hout of kan je goed schilderen? Dan zijn wij op zoek naar jou. We zoeken twee actieve, creatieve

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten. Eikenhorst

Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten. Eikenhorst Eikenhorst (kliniek) Informatie voor patiënten Eikenhorst Je komt mogelijk binnenkort op Eikenhorst. Daar is alles anders en nieuw vergeleken met waar je nu woont. Om je te laten wennen aan al dat nieuwe,

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt volwassenen met zowel een verstandelijke beperking als

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 1 9 januari 2015 Lieve mensen, Een mooi en bijzonder nieuw jaar. Ik wens jullie allen een liefdevol, gezond,

Nadere informatie

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN 07-01-2016 Nr. 9 BESTE OUDER, Inmiddels ligt de Kerstvakantie achter ons, een vakantie vol feestdagen, waarin saamhorigheid en er voor elkaar zijn, belangrijke begrippen zijn. Nu zijn wij, vol goede moed

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Wat is een mentor, bewindvoeder of curator? Dik zoekt het uit. 4 BEN IK IN BEELD!? Op 5 november was de centrale cliëntenraad in beeld. Verslag van een

Nadere informatie

REINAERDE IN DE KIJKER Informatie over het ZZP, zorg zwaarte pakket. BEN IK IN BEELD!? Selena Jurg is assistent secretaresse op de Kaap Hoorndreef

REINAERDE IN DE KIJKER Informatie over het ZZP, zorg zwaarte pakket. BEN IK IN BEELD!? Selena Jurg is assistent secretaresse op de Kaap Hoorndreef REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Informatie over het ZZP, zorg zwaarte pakket 4 BEN IK IN BEELD!? Selena Jurg is assistent secretaresse op de Kaap Hoorndreef 5 VAN HOEK OP BEZOEK Bernard

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Therapie en training, iets voor jou? Als je bij De Hoenderloo Groep komt wonen, heb je vaak al veel meegemaakt in je leven. Het valt niet altijd

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief:

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief: Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015 In deze nieuwsbrief: Wist je dat... Thema's en cursussen in maart Lezersvraag: "Moet ik mijn zoon verplichten met andere kinderen te spelen?" Mamatijd Moeders

Nadere informatie

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig?

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Creatieve Begeleiding

Creatieve Begeleiding Creatieve Begeleiding voor bijzondere kinderen met liefdevolle aandacht voor de belevingswereld en behoefte van uw kind www.brani.nl Creatieve begeleiding met liefdevolle aandacht voor de belevingswereld

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Energiek de lente in!

Energiek de lente in! Miniboekje Energiek de lente in! 10 tips voor meer balans & energie Beste lezer, Dit boekje is een klein cadeautje voor u! De lente is weer begonnen en de bomen staan te popelen om uit te lopen. Koeien

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving.

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Rita deed werkervaring op bij Bloesem Theehuis in Herpen. Gasten genieten er van de lekkerste thee, taart en

Nadere informatie

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking ASVZ Touwbaan 1 Postbus 121 3360 AC Sliedrecht t 0184 491200 info@asvz.nl www.asvz.nl ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking anders denken anders voelen anders doen Psychotherapie Inhoudsopgave

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij!

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! 1. Votum: Opwekking 640 (eenmaal) 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus.

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 2 Je Gedachten Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 2 Je Gedachten Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 2 Je Gedachten Inhoud 2 1. Onderzoek je zelfbeeld: welke negatieve gedachten heb je? 3 2. Oefen jezelf in gedachten veranderen 4 3. Oefen jezelf in gedachten loslaten 5 4. Bouw aan je

Nadere informatie

Colofon: Inge Bramsen, Kees Willemse, Chris Kuiper & Mieke Cardol, Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam, 2015.

Colofon: Inge Bramsen, Kees Willemse, Chris Kuiper & Mieke Cardol, Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam, 2015. Colofon: Mijn Pad is gemaakt door Inge Bramsen, Kees Willemse, Chris Kuiper & Mieke Cardol (2015), Lectoraat Disability Studies; Diversiteit in Participatie, Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie