Onderzoekschool Ius Commune. Wetenschappelijk verslag t.b.v. de midterm review

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoekschool Ius Commune. Wetenschappelijk verslag 2003-2004 t.b.v. de midterm review"

Transcriptie

1 Onderzoekschool Ius Commune Wetenschappelijk verslag t.b.v. de midterm review

2

3 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... III VERANTWOORDING... 1 A. Algemeen... 1 B. Uitgangspunten voor verslaglegging... 1 I. Algemeen... 1 II. Welke publicaties zijn ius commune-publicaties?... 2 IUS COMMUNE... 5 A. Centrale probleemstelling... 5 B. De programmastructuur... 5 C. Gezamenlijke wetenschappelijke activiteiten binnen het programma... 6 I.1 EUROPEES PRIVAATRECHT... 9 I.1.A GRONDSLAGEN VAN HET PRIVAATRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl en communicatie II. Programmaopzet a. Oorspronkelijke probleemstelling, doelstellingen en methode...13 b. Actualisering...14 c. Beoogde resultaten...16 d. Academische reputatie en verspreiding van onderzoeksresultaten...17 e. Relatie tot de onderzoeksschool...17 f. Effecten van de samenwerking...18 g. Onderzoeksfaciliteiten en middelentoekenning...18 F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Algemeen II. Gemeenschappelijke activiteiten III. Gezamenlijke publicaties IV. Externe financiering V. Samenwerking met anderen H. Voortzetting a. Noodzaak, vormgeving en effecten van een toekomstig Europees privaatrecht...23 b. Onderzoek naar historische grondslagen op deelterreinen...24 Inhoudsopgave iii

4 I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.1.B ALGEMEEN VERBINTENISSEN- EN CONTRACTENRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl en communicatie II. Programmaopzet a. Oorspronkelijke probleemstelling, doelstellingen en methode...41 b. Actualisering...42 III. Beoogde resultaten IV. Academische reputatie en verspreiding van onderzoeksresultaten V. Relatie tot de onderzoeksschool VI. Effecten van de samenwerking VII. Onderzoeksfaciliteiten en middelentoekenning F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Algemeen II. Gemeenschappelijke activiteiten III. Gezamenlijke publicaties IV. Externe financiering V. Samenwerking met anderen H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.1.C EUROPEES PERSONEN-, FAMILIE- EN ERFRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Oorspronkelijke probleemstelling en doelstellingen II. Onderzoeksthema s iv Inhoudsopgave

5 F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Voortgangsrapportage a. Deel I: Gezamenlijke activiteiten...79 b. Deel II: Activiteiten die niet gezamenlijk zijn, maar die binnen het gebied Ius Commune vallen...81 H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.1.D CONSUMENTEN- EN PATIËNTENRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Samenstelling II. Onderzoeksprioriteiten III. Actualiteit, sociale en wetenschappelijke relevantie van het gekozen prioriteitsterrein IV. Onderzoeksstrategie V. De doelstellingen van het onderzoeksprogramma consumenten- en patiëntenrecht VI. Synergie VII. Internationale dimensie F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicatie K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.1.E GOEDERENRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden Inhoudsopgave v

6 E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl en communicatie II. Programmaopzet a. Oorspronkelijke probleemstelling en doelstellingen b. Actualiseringen III. Beoogde resultaten IV. Relatie tot de onderzoekschool V. Academische reputatie VI. Effecten van samenwerking F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.2 AANSPRAKELIJKHEID EN VERZEKERING A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl & communicatie II. Programmaopzet a. Oorspronkelijke probleemstelling en doelstellingen b. Actualisering III. Beoogde resultaten IV. Relatie tot de onderzoeksschool V. Academische reputatie VI. Effecten van de samenwerking F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. SARO II. Shifts in Governance III. Gemeenschappelijke activiteiten en publicaties IV. Contractonderzoek V. Samenwerking met De European Group on Tort Law en ECTIL H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties vi Inhoudsopgave

7 L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.3 GRENSOVERSCHRIJDEND MILIEURECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl & communicatie II. Programmaopzet a. Thema: grensoverschrijdend milieurecht b. Methodologie c. Thema s III. Beoogde resultaten IV. Relatie tot de onderzoeksschool V. Academische reputatie VI. Effecten van de samenwerking F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Interne bijeenkomsten II. Oprichting ICCEL III. Gezamenlijke publicaties IV. Contractonderzoek V. Conferenties/workshops H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.4.A RECHTSPERSONEN IN EUROPA A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl en communicatie II. Programmaopzet a. Oorspronkelijke probleemstelling en doelstellingen Inhoudsopgave vii

8 b. Actualisering; huidige programmaopzet Aspecten van formele harmonisatie Aspecten van materiële harmonisatie Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen c. Methodiek en beoogde resultaten d. Relatie tot de onderzoekschool e. Academische reputatie en effecten van de samenwerking F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.4.B FISCALE VRAAGSTUKKEN IN DE INTERNE MARKT (GEASSOCIEERD PROGRAMMA) A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Programmaopzet II. Programma gedetailleerd a. Invloed van het Europees recht op het nationale belastingrecht b. Concurrentie en Fiscale staatssteun in Europa c. Relatie tussen belastingrecht en vennootschapsrecht in Europa d. Omzetbelasting e. Vergelijkende belasting van inkomsten uit arbeid (incl. grensarbeiders en pensioenen) f. Belastingen op schenkingen en successies III. Beoogde resultaten IV. Academische reputatie F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties viii Inhoudsopgave

9 I.5 VERGELIJKEND BOUWRECHT (GEASSOCIEERD PROGRAMMA) A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.6 GRONDSLAGEN EN BEGINSELEN VAN BURGERLIJK PROCESRECHT IN EUROPA (GEASSOCIEERD PROGRAMMA) A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiding II. Missie en doelstellingen F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Lopende projecten II. Te organiseren congressen en symposia III. Samenwerking in het verleden a. Congressen en symposia b. Overige publicaties waaraan twee of meer leden van de onderzoeksgroep hebben bijgedragen IV. Verdere activiteiten in het kader van het programma H. Voortzetting (inclusief personele wijzigingen) I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties I.7 INTELLECTUELE EIGENDOM (GEASSOCIEERD PROGRAMMA) A. Volledige titel B. Deelprogramma s Inhoudsopgave ix

10 C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Leiderschap, managementstijl & communicatie II. Programmaopzet a. Summary and Contents of the research programme b. Actualisering III. Beoogde resultaten a. General nature b. Research subject chosen IV. Relatie tot de onderzoeksschool V. Academische reputatie VI. Effecten van de samenwerking F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten I. Consequenties en effecten van de informationering van het privaatrecht; aansprakelijkheid voor geautomatiseerde informatiesystemen II. Conferences and Seminars organised III. Gemeenschappelijke activiteiten en publicaties IV. Contractonderzoek H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties II IUS COMMUNE EN PUBLIEKRECHT A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet I. Doelstellingen, onderzoeksobjecten II. Beoogde resultaten; effecten van de samenwerking III. Academische reputatie IV. Organisatie en management F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties x Inhoudsopgave

11 II.1 PUBLIEKRECHTELIJKE RECHTSVERGELIJKING A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties II.2 CONSTITUTIONELE PROCESSEN IN EUROPA A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties II.3 CONSTITUTIONELE PROCESSEN IN DE INTERNATIONALE RECHTSORDE A. Volledige titel B. Deelprogramma s C. Onderzoeksleden programma D. Trefwoorden E. Samenvatting programmaopzet F. Opbouw onderzoeksinput wetenschappelijk personeel in G. Inhoudelijk overzicht resultaten H. Voortzetting I. Kernpublicaties J. Uitstekende publicaties K. Dissertaties L. Overzicht van alle overige publicaties Inhoudsopgave xi

12 I. Wetenschappelijke publicaties II. Vakpublicaties III. Annotaties BIJLAGE: AANWIJZING VAN DE PROGRAMMALEIDERS xii Inhoudsopgave

13 Verantwoording A. ALGEMEEN In dit wetenschappelijk jaarverslag van de Onderzoeksschool Ius Commune is de productie over de jaren 2003 en 2004 opgenomen. De verslaglegging vindt hier plaats per subprogramma. Achtereenvolgens zijn dat het programma Europees privaatrecht (I.1), Aansprakelijkheid en verzekering (I.2), Grensoverschrijdend milieurecht (I.3), Rechtspersonen in Europa (I.4.A) en Ius Commune en Publiekrecht (II). Voor elk van deze programma s wordt in het jaarverslag op uniforme wijze en overeenkomstig identieke criteria verslag gedaan van de wetenschappelijke productie. De uitgangspunten die daarbij een rol hebben gespeeld, worden hieronder uiteengezet. De aan de Onderzoeksschool verbonden geassocieerde (deel)programma s Fiscale vraagstukken in de interne markt, Beginselen van Europees burgerlijk procesrecht, Bouwrecht en Intellectuele eigendom zijn eveneens opgenomen in dit verslag. B. UITGANGSPUNTEN VOOR VERSLAGLEGGING I. Algemeen In dit verslag wordt onderscheiden tussen proefschriften, wetenschappelijke publicaties en vakpublicaties. Het gehanteerde onderscheid is gebaseerd op de door de VSNU in haar Protocol 1998 ontwikkelde criteria voor beoordeling van het wetenschappelijk onderzoek. Bij de overzichten van publicaties is afgezien van het opnemen van een rubriek Overige producten van wetenschappelijke activiteiten (redacteurschappen, lezingen, gastcolleges, etc.). Annotaties geen officiële categorie binnen genoemde indeling zijn grotendeels apart opgenomen. Sommige annotaties in met name enkele Belgische tijdschriften hebben echter een omvang en kwaliteit die opneming in de categorie wetenschappelijke publicatie rechtvaardigen. Publicaties die volgens de VSNU-normen niet anders dan als vakpublicatie kunnen worden gekwalificeerd (o.a. bijdragen aan losbladige uitgaven, aan praktijkuitgaven, etc.) worden als zodanig aangeduid. Het verslag is opgesteld volgens het zogenaamde Standaard Evaluation Protocol (SEP). De Nederlandse universiteiten hebben zich ertoe verbonden bij (externe) evaluaties dit SEP te volgen en derhalve is de verslaglegging daarop afgesteld. Aan de programmaleiders is dan ook gevraagd om bij de verslaglegging rekening te houden met de volgens het SEP relevante criteria. De aanwijzing van de programmaleiders is opgenomen in bijlage bij dit verslag. Bewust is in dit verslag gekozen voor een volledige opname van de publicaties van de onderzoeksgroepen. Alleen op die manier wordt een volledig beeld gekregen van de kwantiteit en kwaliteit van de productie binnen die groepen. Dat een publi- Verantwoording 1

14 catie een typische ius commune-publicatie betreft (dus ligt op het vlak van de Onderzoeksschool), is vervolgens steeds aangegeven door middel van een ster (*). II. Welke publicaties zijn ius commune-publicaties? De vraag dient te worden beantwoord welke publicaties van de onderzoeksgroepen binnen de School als ius commune publicatie hebben te gelden. In dit verband kunnen in het algemeen vier typen publicaties worden onderscheiden. De cijfers zijn neutraal en hebben geen betrekking op een oplopende waardering van het type publicatie: 1. Puur nationaalrechtelijke publicaties. Deze zijn enkel gericht op het Nederlandse, Belgische, Franse, etc. recht; rechtsvergelijking ontbreekt volledig. Prototype is het artikel waarin een bepaald wetsartikel wordt geïnterpreteerd, een rechterlijke uitspraak van commentaar wordt voorzien of nationale dogmatiek wordt bekritiseerd of verder wordt uitgebouwd. 2. Rechtsvergelijkende publicaties. Deze zijn klassiek rechtsvergelijkend en beogen om overeenkomsten en verschillen tussen diverse stelsels aan het licht te brengen. 3. Methodische ius commune-publicaties. Deze zien op de wijze waarop een ius commune tot stand kan worden gebracht zonder dat veel nadruk ligt op de inhoudelijke rechtsvergelijking zelve. Onder dit type publicatie vallen ook die over rechtseconomie, rechtstheorie, rechtsgeschiedenis, rechtssociologie, etc., voor zover van belang voor de ontwikkeling ener ius commune. 4. Inhoudelijke ius commune-publicaties. Deze richten zich expliciet op het totstandbrengen ener ius commune op een bepaald rechtsgebied, bijvoorbeeld door regels van Europees privaatrecht te formuleren. In dit wetenschappelijk verslag worden de publicaties onder 3 en 4 in elk geval aangeduid als ius commune-publicaties. Deze zijn aan te merken als voortvloeiend uit het programma. De publicaties onder 1 en 2 zijn slechts ius communepublicaties als aan bepaalde, nadere, voorwaarden is voldaan: De puur nationaalrechtelijke publicaties die van belang zijn voor inzicht in unificerende tendensen zijn tevens ius commune-publicaties. Dit is bijv. het geval indien in de publicatie het nationaal recht wordt besproken met het oog op een andere publicatie in de categorie 2, 3 of 4. Zelfs is denkbaar dat de publicatie is gewijd aan nationale dogmatiek, maar dat deze op zodanige wijze wordt behandeld dat die wijze ook voor andere stelsels van belang is (om de eenvoudige reden dat die dogmatiek vergelijkbaar is met die in andere Europese stelsels). De rechtsvergelijkende publicaties van categorie 2 vallen vrijwel steeds onder ius commune-publicaties. Dit is ook het geval indien deze bijv. zijn gericht op rechts- 2 Verantwoording

15 vergelijking tussen niet-europese stelsels, mits die rechtsvergelijking ook nuttig is voor Europees ius commune. Dit zal bijv. niet het geval zijn bij een vergelijking van religieuze rechtsstelsels of van bijv. Islamitisch recht met een stelsel van Europese oorsprong. Een vergelijking met bijvoorbeeld Amerikaans recht kan wel een ius commune-publicatie zijn, namelijk wanneer deze inzicht zal bieden in de common law, immers een van de Europese rechtstradities. Ook rechtsvergelijking met sommige door de civil law beïnvloede stelsels buiten Europa kan om dezelfde reden als ius commune-onderzoek worden aangeduid. Dit spreekt met name bij onderzoek naar de zogenaamde gemengde rechtsstelsels. Verantwoording 3

16

17 Ius Commune A. CENTRALE PROBLEEMSTELLING Voor een beschrijving van de probleemstelling van de Onderzoeksschool en van de uitgangspunten voor het gemeenschappelijk onderzoek, zij verwezen naar de hererkeningsaanvraag. De voorgeschiedenis van het onderzoeksprogramma is te vinden in het Wetenschappelijk verslag B. DE PROGRAMMASTRUCTUUR Programma: Ius commune en privaatrecht Deelprogramma s en onderzoeksgroepen: I.1 Europees privaatrecht I.1.A Grondslagen van het privaatrecht I.1.B Algemeen verbintenissen- en contractenrecht I.1.C Personen- en familierecht I.1.D Consumentenrecht I.1.E Goederenrecht I.2 Aansprakelijkheid en verzekering I.3 Grensoverschrijdend milieurecht I.4 Ondernemingen in Europa I.4 A Rechtspersonen in Europa I.4 B Fiscale vraagstukken in de interne markt (geassocieerd programma) I.5 Vergelijkend bouwrecht (geassocieerd programma) I.6 Grondslagen en beginselen van burgerlijk procesrecht in Europa (geasscocieerd programma) I.7 Intellectuele eigendom (geassocieerd programma) Ius Commune 5

18 Programma: Ius commune en publiekrecht Deelprogramma s en onderzoeksgroepen: II.1 Publiekrechtelijke rechtsvergelijking II.2 Constitutionele processen in Europa II.3 Constitutionele processen in de internationale rechtsorde C. GEZAMENLIJKE WETENSCHAPPELIJKE ACTIVITEITEN BINNEN HET PROGRAMMA Hierbij wordt een overzicht geboden van activiteiten die door de Ius Commune Onderzoeksschool als geheel zijn ondernomen en derhalve niet terug te voeren zijn tot een of meer programma s. Op 27 en 28 november 2003 vond te Maastricht het VIIIde Ius Commune congres en op 25 en 26 november 2004 te Leuven het IXde Ius Commune Congres plaats. Sinds 1999 verschijnt een Ius Commune Nieuwsbrief en is er een Ius Commune website. Sinds 2000 worden onder redactie van Hesselink, Hondius, Smits en Stijns de Ius Commune Lectures on European Private Law gepubliceerd. Verschenen zijn de volgende delen: 1. Hector MacQueen, Scots law and the Road to the New Ius Commune. 2. Alan Watson, Legal Transplants and European Private Law 3. Martin A. Hogg, Lowlands to Low Country: Perspectives on the Scottish and Dutch Law of Unjustified Enrichment 4. Aharon Barak, Some Reflections on the Israeli Legal System and its Judiciary 5. Hector MacQueen, Laws and Languages: Some Historical Notes from Scotland 6. Christian Joerges, On the Legitimacy of Europeanising Private Law 7. Horatia Muir Watt, Choice of Law in Integrated and Interconnected Markets: a Matter of Political Economy 8. Roy Goode, Contract and Commercial Law: the Logic and Limits of Harmonisation 6 Ius Commune

19 9. Wouter Snijders, Building a European Contract Law; five Fallacies and two Castles in Spain 10. Anne-Françoise Debruche, Judicial Fairness in the Realm of Strict Law: Comparative Insights around a Classic Encroachment Case In 2001 werd de Ius Commune Prize ingesteld voor de beste publicatie van een jonge onderzoeker op het terrein van ius commune. De jury heeft bestaan uit leden van de in de Onderzoekschool deelnemende faculteiten. In 2003 werd de prijs toegekend aan Mr. M. Olaerts en in 2004 aan Mw. I. Samoy en Mw. S. Cools. Ius Commune 7

20

21 I.1 Europees privaatrecht De centrale doelstelling binnen het overkoepelende deelprogramma Europees privaatrecht is tweeërlei. Binnen het deelprogramma wordt zowel onderzoek verricht naar de spanning tussen nationaal privaatrecht en het recht van de Europese institutionele organen (met name de Europese Unie en de Raad van Europa) als naar de mogelijkheden om ook los van die supra-europese organisaties een Europees privaatrecht te bewerkstelligen. In de eerste plaats geldt immers dat door de toenemende economische, sociale en politieke integratie van de lidstaten van de Europese Unie de uit Brussel afkomstige regelgeving in de diverse lidstaten een steeds belangrijker plaats inneemt. Ook van het EVRM en van de daarop gebaseerde rechtspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens gaat een harmoniserende invloed uit. Daarnaast bestaan ook verdragen op deelterreinen (zoals vele verdragen op het terrein van het personen- en familierecht en het Weens Koopverdrag). Elk van deze instrumenten heeft een weliswaar unificerend effect op Europees niveau, maar ook een desintegrerend effect op nationaal niveau. Doordat de harmonisatie beperkt is tot deelgebieden van nationaal recht, ontstaat immers in de lidstaten, binnen een zelfde rechtsgebied, een cesuur tussen nationaal recht dat geharmoniseerd is met het recht van andere lidstaten en recht dat aan deze harmonisatie ontsnapt. Gevolg daarvan is een grotere dispariteit binnen het recht van elke lidstaat, hetgeen kan leiden tot onevenwichtigheid en een geringere transparantie van het nationale recht. Reeds dit roept de vraag op naar de mogelijkheid van formulering van beginselen die commuun zijn aan de privaatrechtsstelsels van de Europese lidstaten: alleen door een beklemtoning van de grondslagen en algemene beginselen van de diverse rechtsstelsels kan een zekere graad van cohesie binnen het op het grondgebied van een zelfde lidstaat geldende regelenbestand wat ook de oorsprong daarvan moge zijn (cf. het pluralisme van rechtsbronnen) worden bewerkstelligd. In de tweede plaats geldt dat ook de andere mogelijkheden om een Europees privaatrecht te bewerkstelligen en hun mogelijke invloed op nationale rechtsstelsels een wetenschappelijke bestudering behoeven. In dit verband dient wederom de ontwikkeling van algemene beginselen van Europees privaatrecht te worden genoemd, doch nu niet zozeer als panacee voor praktische nationale problemen als wel als zelfstandige methode van niet-centralistische unificatie. Noodzakelijk onderdeel van dit onderzoek is het bestuderen van beginselen en regelingen die aan Europese rechtstelsels gemeenschappelijk zijn, waarvan er vele zijn voortgekomen uit dezelfde historische wortels, met name uit hetgeen vroeger als Europees ius commune werd ervaren. Eveneens noodzakelijk onderdeel hiervan is bestudering van de vraag in hoeverre de rechtsstelsels van de civil law- en de common lawtraditie nader tot elkaar kunnen worden gebracht en welke ervaringen daarmee zijn opgedaan in de zogenaamde gemengde rechtsstelsels. Binnen het overkoepelende deelprogramma Europees privaatrecht (I.1) zijn de meer algemene, methodische en rechtshistorische vragen ondergebracht in het Europees privaatrecht 9

22 project Grondslagen van het privaatrecht (A). In overeenstemming met de traditionele privaatrechtelijke systematiek in de civil law-traditie wordt vervolgens onderscheiden in de projecten Algemeen verbintenissen- en contractenrecht (B), Personen- en familierecht (C) en Goederenrecht (E). Het zeer door Europees recht bepaalde Consumentenrecht is als apart project D opgenomen 10 Europees privaatrecht

23 I.1.A Grondslagen van het privaatrecht A. VOLLEDIGE TITEL Grondslagen van het privaatrecht B. DEELPROGRAMMA S Dit onderdeel is zelf deelprogramma binnen het overkoepelende programma Europees privaatrecht. C. ONDERZOEKSLEDEN PROGRAMMA coördinerend onderzoeksleider Dhr. Prof. Mr. J.M. Smits (UM) onderzoeksleiders Dhr. Prof. Mr. G.R. de Groot (UM) Dhr. Prof. Mr. M. Hesselink (UvA) Dhr. Prof. Mr. C.H. van Rhee (UM) (vanaf 2005) emeritus leden Dhr. Prof. Dr. W. van Gerven (KUL/UM) Dhr. Prof. Mr. J.E. Spruit (UU) senior onderzoekers Dhr. Prof. Dr. D. Vanden Auweele (KUL) Dhr. Prof. Dr. R.J. Van den Bergh (EUR) Dhr. Prof. Dr. A.M.J.A. Berkvens (UM) Dhr. Prof. Mr. J. Hallebeek (VU) Dhr. Prof. Dr. D. Heirbaut (RUGent) Dhr. Prof. Dr. R. Lesaffer (KUL) Dhr, Prof. G.E. van Maanen (UM) Dhr. Mr. J.M. Milo (UU) Dhr. Prof. A.I. Ogus (UM) Dhr. Prof. Dr. F. Stevens (KUL) onderzoekers Dhr. Mr. J.H. Dondorp (VU) Dhr. Mr. J.C. Hage (UM) Mw. Dr. V. Heutger (VU) Grondslagen van het privaatrecht 11

24 promovendi Mw. Mr. O. Cherednychenko (UU) Dhr. Mr. B. van Hofstraeten (UM) Dhr. F.F.M. Maiolo (UM) Mw. Mr. C. Mak (UvA) Dhr. Mr. J. Oosterhuis (VU) Dhr. Mr. M. van Stiphout (KUL) Dhr. Drs. B. Wauters (KUL) D. TREFWOORDEN Europees privaatrecht; Rechtsvergelijking; Harmonisatie; Rechtstheorie; Rechtseconomie; Rechtsgeschiedenis; Recht en vertalen E. SAMENVATTING PROGRAMMAOPZET I. Leiderschap, managementstijl en communicatie De programmaleiding is van oordeel dat goed wetenschappelijk onderzoek plaats dient te vinden in een inspirerende omgeving van gedreven onderzoekers. Zij tracht om aan die omgeving bij te dragen door het frequent organiseren van congressen, workshops en discussiebijeenkomsten en door elk lid binnen het programma de gelegenheid te bieden deel te nemen aan gezamenlijke publicaties. De coördinerend programmaleider heeft daarbij een bijzondere rol in die zin dat hij doorgaans het initiatief neemt voor nieuwe gezamenlijke projecten en er op toeziet dat zoveel mogelijk vanuit alle faculteiten aan het project wordt deelgenomen. De strategie die aan het handelen van de programmaleiding ten grondslag ligt, is dat interfacultaire initiatieven op het terrein van het programma sterk dienen te worden gestimuleerd en dat zoveel mogelijk interdisciplinair wordt samengewerkt. Juist omdat binnen Grondslagen én rechtsvergelijkend én rechtseconomisch én rechtshistorisch én rechtstheoretisch onderzoek wordt verricht, is het bevorderen van samenwerking tussen de onderzoekers van groot belang. De ervaring leert dat dit, vanwege de eigen (publicatie)culturen van de verschillende disciplines, soms moeilijk is maar dat mag niet in de weg staan aan het streven naar intensieve samenwerking binnen het programma. Op het jaarlijkse ius commune-congres wordt dan ook doorgaans een workshop gewijd aan Grondslagen georganiseerd en bovendien vindt door het jaar heen een groot aantal bijeenkomsten plaats waar de onderzoekers elkaar treffen (zie onder g.). Behalve een coördinerend programmaleider uit Maastricht (Smits) kent het programma twee andere Maastrichtse onderzoeksleiders (Van Rhee sinds 2005 speciaal voor de rechtshistorische inbreng en De Groot speciaal voor de vertaalproblematiek). Voorts is inbreng vanuit Amsterdam (Hesselink) gegarandeerd. Dankzij deze concentratie van de onderzoeksleiding in twee steden kunnen 12 Grondslagen van het privaatrecht

INTERNATIONALE PEER REVIEW 2013 DEEL I ALGEMEEN VERSLAG ONDERZOEKSCHOOL 2008-2012. www.iuscommune.eu

INTERNATIONALE PEER REVIEW 2013 DEEL I ALGEMEEN VERSLAG ONDERZOEKSCHOOL 2008-2012. www.iuscommune.eu INTERNATIONALE PEER REVIEW 2013 DEEL I ALGEMEEN VERSLAG ONDERZOEKSCHOOL 2008-2012 www.iuscommune.eu INTERNATIONALE PEER REVIEW 2013 DEEL I ALGEMEEN VERSLAG ONDERZOEKSCHOOL 2008-2012 Commissieleden Prof.

Nadere informatie

- De specifieke eisen hebben betrekking op de kennis die verlangd kan worden van iedere onderzoeker op zijn specifieke onderzoeksgebied.

- De specifieke eisen hebben betrekking op de kennis die verlangd kan worden van iedere onderzoeker op zijn specifieke onderzoeksgebied. OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPROGRAMMA ALGEMEEN (voor de promovendi van de Ius Commune onderzoekschool) Hieronder wordt ingegaan op uitgangspunten van de opleiding (1), op de verantwoordelijkheden (2.1),

Nadere informatie

Vrijheid van onderwijs in vijf Europese landen

Vrijheid van onderwijs in vijf Europese landen Schoordijk Instituut Centrum voor wetgevingsvraagstukken Gert-Jan Leenknegt Vrijheid van onderwijs in vijf Europese landen Een rechtsvergelijkend onderzoek naar de gemeenschappelijke rechtsbeginselen op

Nadere informatie

Het juridisch doctoraat: Van klassiek juweel tot academisch fabricaat?

Het juridisch doctoraat: Van klassiek juweel tot academisch fabricaat? Het juridisch doctoraat: Van klassiek juweel tot academisch fabricaat? Workshop 8: de kwaliteit en beoordelingsprocedure van proefschriften Juridische dissertatie is nog steeds juweel Ondanks forse toename

Nadere informatie

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting)

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Structuurrapport Leerstoel Bestuursrecht 1 Algemene informatie Titel: Bestuursrecht Titel in het Engels: Administrative Law Afdeling: Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Omvang: 1.0 fte

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

MAASTRICHT, 19 21 JUNI 2013

MAASTRICHT, 19 21 JUNI 2013 VERSLAG OVER DE INTERNATIONALE PEER REVIEW ONDERZOEKSCHOOL IUS COMMUNE MAASTRICHT, 19 21 JUNI 2013 Commissie: Prof. dr. F. du Toit Prof. dr. P. Eeckhout Prof. dr. B. Peeters Mevr. mr. H.A.G. Splinter-van

Nadere informatie

TWEEHONDERD JAREN CODIFICATIE VAN HET PRIVAATRECHT IN NEDERLAND

TWEEHONDERD JAREN CODIFICATIE VAN HET PRIVAATRECHT IN NEDERLAND TWEEHONDERD JAREN CODIFICATIE VAN HET PRIVAATRECHT IN NEDERLAND OPSTELLEN OVER (DE GESCHIEDENIS VAN) HET PRIVAATRECHT NAAR AANLEIDING VAN HET TWEEDE EEUWFEEST VAN HET WETBOEK NAPOLEON INGERIGT VOOR HET

Nadere informatie

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php Page 1 of 23 Artesis Hogeschool Antwerpen Accountancy-Fiscaliteit 09-10 Basisprincipes fiscaliteit (3stp) 09-10 Personenbelasting (5stp) Artesis Hogeschool Antwerpen Accountancy-Fiscaliteit 09-10 Sociaal

Nadere informatie

VOORWOORD BIJ DE DERDE DRUK

VOORWOORD BIJ DE DERDE DRUK V VOORWOORD BIJ DE DERDE DRUK Dit is de derde, herziene, druk van de woordenlijst van Nederlandse rechtstermen, vertaald in het Frans, Engels en Duits. Om niet in herhaling te hoeven vallen wil ik op deze

Nadere informatie

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht?

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht? DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING C: RECHTEN VAN DE BURGER EN CONSTITUTIONELE ZAKEN JURIDISCHE ZAKEN Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal

Nadere informatie

ZIFO Institute for Financial law en Corporate Law Amsterdam Toelichting bij de beantwoording van genoemde vragen uit de questionnaire.

ZIFO Institute for Financial law en Corporate Law Amsterdam Toelichting bij de beantwoording van genoemde vragen uit de questionnaire. Toelichting In dit document is een toelichting opgenomen bij de beantwoording op enkele - hieronder aangeduide - vragen uit de questionnaire. Vraag IV.5 Biedt de recente jurisprudentie van het EHvJ (bijv.

Nadere informatie

Overzicht inschrijvingsvereisten Rechten 2015-2016

Overzicht inschrijvingsvereisten Rechten 2015-2016 Bachelor of Science in de Rechten (180 studiepunten) 1ste bachelorjaar - Modeltraject ( 60 sp verplicht ) Bronnen en beginselen van het recht 1 6 Sociologie I 1 6 Politieke Geschiedenis van België 1 6

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 U2012/00018 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2012-2013

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13

Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 5 LIJST VAN TABELLEN... 9 LIJST VAN PRAKTISCHE VOORBEELDEN... 11 I. INLEIDING... 13 II. HET OBJECTIEVE RECHT... 17 A. HET OBJECTIEVE EN SUBJECTIEVE RECHT... 17 1. Het objectieve

Nadere informatie

Onderzoekschool Ius Commune

Onderzoekschool Ius Commune Onderzoekschool Ius Commune Wetenschappelijk verslag 2008 VERANTWOORDING A. ALGEMEEN In dit wetenschappelijk verslag van de Onderzoekschool Ius Commune is de productie over het jaar opgenomen. De verslaglegging

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 De Colleges van Bestuur van: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 de Erasmus Universiteit Rotterdam; de Radboud Universiteit Nijmegen; de Rijksuniversiteit Groningen;

Nadere informatie

RECHTSPRAAKFICHES FAMILIAAL VERMOGENSRECHT

RECHTSPRAAKFICHES FAMILIAAL VERMOGENSRECHT RECHTSPRAAKFICHES FAMILIAAL VERMOGENSRECHT RECHTSPRAAKFICHES FAMILIAAL VERMOGENSRECHT 2 Alain Laurent Verbeke Renate Barbaix Elisabeth Adriaens Elise Goossens Ariadne Van den Broeck (eds.) Rector Roger

Nadere informatie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie Vaak gestelde vragen over het Hof van Justitie van de Europese Unie WAAROM EEN HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE (HVJ-EU)? Om Europa op te bouwen hebben een aantal staten (thans 28) onderling verdragen

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I. Walter VAN GERVEN

BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I. Walter VAN GERVEN BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I Walter VAN GERVEN Professor emeritus K.U.Leuven, U.Tilburg, U.Maastricht Gewezen advocaat-generaal Europees Hof van Justitie Lid van de Koninklijke Vlaamse Academie

Nadere informatie

Onderwijs- en Examenregeling bacheloropleidingen 2013-2014: specifiek deel bachelor European Law School Inhoud

Onderwijs- en Examenregeling bacheloropleidingen 2013-2014: specifiek deel bachelor European Law School Inhoud Onderwijs- en Examenregeling bacheloropleidingen 2013-2014: specifiek deel bachelor European Law School Inhoud Onderwijs- en Examenregeling bacheloropleidingen 2013-2014: specifiek deel bachelor European

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG 2012 Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG STICHTING OPEN 2012 1 INHOUDSOPGAVE 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

Tentamenkalender Faculteit der Rechtsgeleerdheid - Leiden

Tentamenkalender Faculteit der Rechtsgeleerdheid - Leiden Tentamenkalender Faculteit der Rechtsgeleerdheid - Leiden 2005-2006 Trimester - 1 Vakkode Vaknaam dag - datum Aanvang Pers. Locatie Opmerking B2604 Accounting & legal report system wo 07-12-2005 13:30

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 U2013/01230 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014

Nadere informatie

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur Cursusaanbod Onderhoud Vakbekwaamheid (PO) voor de advocatuur T.M.C. Asser Instituut 6 dec 2013 IPR Familierecht. Echtscheiding en nevenvoorzieningen inzake boedelscheiding en alimentatie gewezen echtgenoten

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 9 juli 2004 (4.07) (OR. en) PUBLIC 09/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/00 (COD) LIMITE JUSTCIV 99 COMPET 3 SOC 337 CODEC 874 OTA van: het voorzitterschap

Nadere informatie

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB Meerjarenplan 2014-2016 Juridische Bibliotheek In 2016 zal de JB met de Faculteit naar het Roeterseiland verhuizen. Dit meerjarenplan beperkt en richt zich op de periode dat we ons enerzijds voorbereiden

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Haar, Beryl Philine ter Title: Open method of coordination. An analysis of its

Nadere informatie

Onderzoekschool Ius Commune. Wetenschappelijk verslag 1998-2002 t.b.v. de vervolgerkenning

Onderzoekschool Ius Commune. Wetenschappelijk verslag 1998-2002 t.b.v. de vervolgerkenning Onderzoekschool Ius Commune Wetenschappelijk verslag 1998-2002 t.b.v. de vervolgerkenning Inhoudsopgave Verantwoording... 1 Algemeen... 1 Uitgangspunten voor verslaglegging... 1 Algemeen... 1 Welke publicaties

Nadere informatie

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn

1. Punt 43: Samenwerking in het kader van een gezamenlijk team waarbij functionarissen van Europol betrokken zijn RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 april 2000 (17.04) (OR. en) 7316/00 LIMITE EUROPOL 4 NOTA van: Europol aan: de Groep Europol nr. vorig doc.: 5845/00 EUROPOL 1 + ADD 1 + ADD 2 + ADD 3 Betreft: Artikel

Nadere informatie

Extern standpunt. Workshop FOD Economie 22/5/13. Zakenrecht & zakelijke zekerheden 2011-12 1. Prof.Dr. R. Feltkamp

Extern standpunt. Workshop FOD Economie 22/5/13. Zakenrecht & zakelijke zekerheden 2011-12 1. Prof.Dr. R. Feltkamp Extern standpunt Workshop FOD Economie 22/5/13 Prof. Dr. K. Byttebier Hoogleraar VUB (Vz. PREC) Advocaat (Everest) Prof. Dr. R. Feltkamp Docent VUB (PREC-BuCo) Advocaat (MODO) Zakenrecht & zakelijke zekerheden

Nadere informatie

Law Extra. Doelstelling van Law Extra

Law Extra. Doelstelling van Law Extra Law Extra Doelstelling van Law Extra De Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Radboud Universiteit Nijmegen biedt haar meest getalenteerde en ambitieuze studenten de mogelijkheid om naast de reguliere

Nadere informatie

Boekenlijst eerste semester 2014/2015 Aan deze lijsten kunnen geen rechten worden ontleend Kijk voor meer informatie op www.sbjs.

Boekenlijst eerste semester 2014/2015 Aan deze lijsten kunnen geen rechten worden ontleend Kijk voor meer informatie op www.sbjs. BACHELOR 1 LET OP! Je hoeft maar een van bovenstaande wettenbundels aan te schaffen. Het zijn beide wetboeken en bevatten dus ook allebei dezelfde inhoud. Inleiding tot de rechtswetenschap - Inleiding

Nadere informatie

CONTRACTUELE CLAUSULES KOOP GEMEEN RECHT

CONTRACTUELE CLAUSULES KOOP GEMEEN RECHT CONTRACTUELE CLAUSULES KOOP GEMEEN RECHT Gabriël-Luc Ballon Hans De Decker Vincent Sagaert Evelyne Terryn Bernard Tilleman Alain Laurent Verbeke (eds.) Antwerpen Cambridge Koop Gemeen recht Gabriël-Luc

Nadere informatie

het college van bestuur van de Universiteit Leiden, gevestigd te Leiden, verweerder.

het college van bestuur van de Universiteit Leiden, gevestigd te Leiden, verweerder. Zaaknummer: 2008/008 Rechter(s): mrs. Loeb, Lubberdink, Mollee Datum uitspraak: 20 juni 2008 Partijen: appellant tegen college van bestuur van de Universiteit Leiden Trefwoorden: Bijzondere omstandigheden,

Nadere informatie

Overgangsregeling Nederlands recht

Overgangsregeling Nederlands recht Overgangsregeling Nederlands recht Inhoudsopgave 1. Het nieuwe onderwijsprogramma...2 Doctoraal Nederlands recht...2 I. Verplicht doctoraal...2 II. Afstudeerrichtingen...3 III. Scriptie...3 2. Uitgangspunten

Nadere informatie

Vrije Universiteit. Faculteit der Rechtsgeleerdheid ( 08-09)

Vrije Universiteit. Faculteit der Rechtsgeleerdheid ( 08-09) Vrije Universiteit Faculteit der Rechtsgeleerdheid ( 08-09) Vak ECTS Onderwijs Tentamen Bedrijfseconomie A 5,7 05.01.09-10.04.09 8 april 2009 31 augustus 2009 Bedrijfseconomie B 5,7 02.02.09-10.04.09 8

Nadere informatie

OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN

OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN OPLEIDINGS- EN BEGELEIDINGSPLAN VOOR PROMOVENDI DIE AANGESTELD ZIJN OP DE FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID VAN DE UNIVERSITEIT LEIDEN * (zoals bedoeld in artikel 6.8 van de CAO Nederlandse Universiteiten

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Aan geadresseerde Den Haag, Ridderkerk, Voorburg, Zwolle, 28 juni 2006 Ons kenmerk: 60626119.HL/vhl Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Geachte heer, mevrouw, Nederland staat

Nadere informatie

14 Nederlands nationaliteitsrecht

14 Nederlands nationaliteitsrecht MONOGRAFIEËN PRIVAATRECHT Prof. mr. G.R. de Groot Prof. mr. M. Tratnik 14 Nederlands nationaliteitsrecht Vierde druk p. Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer - Deventer - 2010 INHOUDSOPGAVE Lijst van

Nadere informatie

IBR SCRIPTIEPRIJS 2014-2015

IBR SCRIPTIEPRIJS 2014-2015 IBR SCRIPTIEPRIJS 2014-2015 PRIVAATRECHTELIJKE BOUWRECHT JURYRAPPORT Het Instituut voor Bouwrecht (IBR) heeft o.a. als taak het bevorderen van de wetenschappelijke en praktische beoefening van het bouwrecht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 26 732 Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) Nr. 98 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2001 Nr. 134

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2001 Nr. 134 23 (2001) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2001 Nr. 134 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika inzake de geldendmaking

Nadere informatie

Inleiding tot de rechtswetenschap 3 Inleiding in het Nederlandse recht Verheugt (17e druk, 2013 NIEUW) ISBN:9789089747839 53,10

Inleiding tot de rechtswetenschap 3 Inleiding in het Nederlandse recht Verheugt (17e druk, 2013 NIEUW) ISBN:9789089747839 53,10 BACHELOR 1 Inleiding tot de rechtswetenschap 3 Inleiding in het Nederlandse recht Verheugt (17e druk, 2013 NIEUW) ISBN:9789089747839 53,10 Schriftelijke vaardigheden en argumentatie 4 Schrijfhulp - Hesemans

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst)

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst) EUROPESE COMMISSIE Brussel, XXX C(2011) 4977 AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van XXX betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening (Voor de EER relevante tekst) {SEC(2011) 906} {SEC(2011) 907} NL

Nadere informatie

3. Voor de relevante bepalingen wordt verwezen naar bijlage 1.

3. Voor de relevante bepalingen wordt verwezen naar bijlage 1. Besluit Kenmerk: 614897/631256 Betreft: Toestemming voor de publiek-private samenwerking tussen stichting TV-Meierij en Mooi Rooi B.V. en in dat kader uitwisselen van informatie en content A. Verloop van

Nadere informatie

LARCIER THEMA WETBOEKEN

LARCIER THEMA WETBOEKEN tree 1142 accountancy&fisc_deel1.fm Page iii Monday, July 18, 2011 10:43 AM LARCIER THEMA WETBOEKEN Wetboek Accountancy en Fiscaliteit 2011-2012 Boek 1 Grondwet Burgerlijk Recht Vennootschapsrecht Algemene

Nadere informatie

De definitieafspraken zijn op de volgende hoofdpunten gebaseerd:

De definitieafspraken zijn op de volgende hoofdpunten gebaseerd: Inleiding In dit document zijn de definitie afspraken wetenschappelijk onderzoek vastgelegd. De definities zijn tot stand gekomen in nauw overleg met universitaire betrokkenen, zijn getoetst via een pilot

Nadere informatie

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS)

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS) Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 september 200 (26.09) (OR. fr) PUBLIC 642/0 Interinstitutioneel dossier: 200/009 (CNS) LIMITE JUSTCIV NOTA van: het voorzitterschap aan: het Comité burgerlijk

Nadere informatie

College- en tentamenrooster 2015-2016 Masteropleidingen ESL

College- en tentamenrooster 2015-2016 Masteropleidingen ESL College- en tentamenrooster 2015-2016 Masteropleidingen ESL De vakken zijn in dit rooster per blok in alfabetische volgorde opgenomen. BLOK 1 vaknaam/code dag van tot weken Comparative Law and Economics

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015 Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015 23 april 2015 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The Hague The Netherlands T +31 (0)70 312 2300 info@nvao.net

Nadere informatie

Toelichting op de opzet en inhoud van de bundel 1 Katharina Boele-Woelki & Susanne Burri

Toelichting op de opzet en inhoud van de bundel 1 Katharina Boele-Woelki & Susanne Burri Auteurs en referenten ix Toelichting op de opzet en inhoud van de bundel 1 Katharina Boele-Woelki & Susanne Burri Regulering van ouderschap na scheiding: Nieuw recht en nieuwe mentalité de gouvernement?

Nadere informatie

Geachte collega's, beste studenten,

Geachte collega's, beste studenten, College van Bestuur Geachte collega's, beste studenten, Na de hectische weken met de bezetting van het Bungehuis en het Maagdenhuis, hebben we een moment van bezinning ingelast. Wij hebben tijd genomen

Nadere informatie

MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT

MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT MAAK KENNIS MET DE OPLEIDING NOTARIEEL RECHT FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID MR. F.A. GROOTE WASSINK WELKOM Wat is notarieel recht? Opbouw opleiding Beroepsperspectief Studeren aan de VU Praktische zaken

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01 EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING Directoraat I. Landbouwwetgeving en procedures I.1. Landbouwwetgeving; vereenvoudiging Datum van verspreiding 8.7.2015 INTERPRETATIENOTA

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

Inleiding Internationaal en Europees recht

Inleiding Internationaal en Europees recht Overgangsregeling vakken eerste jaar. Onderstaand schema geldt met ingang van september 2012: Nog niet behaald vak oude stijl: Encyclopedie van het Recht A (3 Encyclopedie van het Recht B (5 Staatsrecht

Nadere informatie

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE De rechtsgrondslag voor de grondrechten op EU-niveau is lange tijd voornamelijk gelegen geweest in de verwijzing in de Verdragen naar het Europees Verdrag tot

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Beknopte inhoud... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN. Hoofdstuk I. Concepten van recht... 3

INHOUD. Voorwoord... v Beknopte inhoud... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN. Hoofdstuk I. Concepten van recht... 3 INHOUD Voorwoord.......................................................... v Beknopte inhoud................................................... xvii BOEK I. RECHTSFENOMEEN Hoofdstuk I. Concepten van recht.......................................

Nadere informatie

Het recht van kinderen op levensonderhoud: een gedeelde zorg

Het recht van kinderen op levensonderhoud: een gedeelde zorg Het recht van kinderen op levensonderhoud: een gedeelde zorg Een rechtsvergelijking tussen Nederland, Noorwegen en Zweden Child maintenance: a shared responsibility A legal comparison between the Netherlands,

Nadere informatie

BELEGGINGSFONDSEN NAAR BURGERLIJK RECHT

BELEGGINGSFONDSEN NAAR BURGERLIJK RECHT BELEGGINGSFONDSEN NAAR BURGERLIJK RECHT EEN WETENSCHAPPELIJKE PROEVE OP HET GEBIED VAN DE RECHTSGELEERDHEID PROEFSCHRIFT TER VERKRIJGING VAN DE GRAAD VAN DOCTOR AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN OP

Nadere informatie

: Privaatrecht en Notarieel Recht

: Privaatrecht en Notarieel Recht Onderzoeksvoorstel AIO-plaats Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der Rechtsgeleerdheid Algemene gegevens: Vakgroep : Privaatrecht en Notarieel Recht Naam aanvrager : Prof. mr. M.H. ten Wolde Wordt het

Nadere informatie

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Afgestudeerden van de opleiding hebben de onderstaande eindkwalificaties bereikt: I. Kennis Basiskennis en inzicht: 1. kennis van en inzicht in het

Nadere informatie

de minister van Economische Zaken, de heer mr L.J. Brinkhorst Postbus 20101 2500 EC Den Haag Ministeriële regeling afsluitingen

de minister van Economische Zaken, de heer mr L.J. Brinkhorst Postbus 20101 2500 EC Den Haag Ministeriële regeling afsluitingen POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN de minister van Economische Zaken,

Nadere informatie

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 ... No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2012, no.12.001344, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering

Nadere informatie

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Comité van Aanbeveling: Prof. Dr. H.H.F. (Herman) Wijffels, hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering (Universiteit Utrecht) en oprichter Sustainable

Nadere informatie

NILG Jaarcongres 2010 Het publieke van het privaatrecht. Edgar du Perron 020-525 3449 duperron@uva.nl

NILG Jaarcongres 2010 Het publieke van het privaatrecht. Edgar du Perron 020-525 3449 duperron@uva.nl NILG Jaarcongres 2010 Het publieke van het privaatrecht Edgar du Perron 020-525 3449 duperron@uva.nl 2 Ik ben ervan overtuigd, dat ook een sterke mate van socialisatie de kernen van ons Burgerlijk Wetboek:

Nadere informatie

Inhoudstafel. Opzet van Deel I: De Schriftelijke Handtekening... 13

Inhoudstafel. Opzet van Deel I: De Schriftelijke Handtekening... 13 handtekening_recht.book Page iii Monday, September 20, 2004 9:27 AM iii Dankwoord..............................................i Inleiding................................................ 1 1. Achtergrond........................................

Nadere informatie

Hoogleraar Internationale fiscale aspecten van collectieve (vastgoed)beleggingsinstellingen

Hoogleraar Internationale fiscale aspecten van collectieve (vastgoed)beleggingsinstellingen Hoogleraar Internationale fiscale aspecten van collectieve (vastgoed)beleggingsinstellingen Leeropdracht: (i) De invloed van het EU-recht en het internationale recht op nationale fiscale regimes voor collectieve

Nadere informatie

governance code kinderopvang preambule

governance code kinderopvang preambule governance code kinderopvang preambule Commissie Governance Kinderopvang in opdracht van NVTK en bdko Utrecht, oktober 2009 11 PREAMBULE Achtergrond Kinderopvangorganisaties zijn private ondernemingen

Nadere informatie

HANDLEIDING VIA JURIDICA

HANDLEIDING VIA JURIDICA HANDLEIDING VIA JURIDICA Via Juridica (voorheen Databank BRON) is een online naslagwerk met civiele en fiscale documentatie, specifiek gericht op de vakgebieden erfrecht, huwelijksvermogensrecht, estate

Nadere informatie

A T W I R E LAW AT WORK LAW AT WIRE LAW AT TRAVEL LAW AT SCREEN

A T W I R E LAW AT WORK LAW AT WIRE LAW AT TRAVEL LAW AT SCREEN AT WIRE LAW AT WORK LAW AT WIRE LAW AT TRAVEL LAW AT SCREEN WAT IS LAW AT WIRE? LawAtWire is een extern juridisch wetenschappelijk bureau voor advocatenkantoren en bedrijfsjuridische afdelingen. LawAtWire

Nadere informatie

Het Verdrag van Amsterdam in werking. Prof. mr. R. Barents

Het Verdrag van Amsterdam in werking. Prof. mr. R. Barents Het Verdrag van Amsterdam in werking Prof. mr. R. Barents Kluwer - Deventer - 1999 DEEL1. HET VERDRAG VAN AMSTERDAM Hoofdstuk 1. Van Maastricht naar Amsterdam 3 1. Inleiding 3 2. De Europese verdragen

Nadere informatie

Woord vooraf. Epe, februari 2015. 1 Marten Toonder, Soms verstout ik mij: de zelfkant, de vergelder, Amsterdam: De Bezige Bij 1985.

Woord vooraf. Epe, februari 2015. 1 Marten Toonder, Soms verstout ik mij: de zelfkant, de vergelder, Amsterdam: De Bezige Bij 1985. Woord vooraf De aanleiding om dit boek te schrijven zijn de colleges die ik in de afgelopen jaren in het verplichte vak over rechtsvinding heb gegeven aan juridische bachelorstudenten aan de Hogeschool

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting SAMENVATTING

Nederlandse samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING 1. Doelstellingen van het onderzoek Dit onderzoek heeft tot doel om twee belangrijke wetten uit het Nederlandse familierecht te evalueren, de Wet openstelling huwelijk en de Wet geregistreerd

Nadere informatie

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Exacte Wetenschappen Leraar in onderzoek Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Den Haag, mei 2010 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 3 2 Doel 4 3

Nadere informatie

PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING

PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING Het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (ucsia) organiseert in samenwerking met

Nadere informatie

VERZOEK AAN DE MINISTER VAN ECONOMIE

VERZOEK AAN DE MINISTER VAN ECONOMIE KONINKRIJK BELGIE FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE ALGEMENE DIRECTIE ECONOMISCHE REGLEMENTERING DIENST VOOR DE INTELLECTUELE EIGENDOM VERZOEK TOT VERLENING VAN EEN OCTROOI

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) onderhoudt middels de organisaties Kerk in Actie (KiA) en ICCO Alliantie contacten met partners in Brazilië. Deze studie verkent de onderhandelingen

Nadere informatie

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen 1. Inleiding De SERV werd op 3 november 2006 om advies

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 29.11.2007 COM(2007) 761 definitief 2007/0266 (ACC) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD over het standpunt van de Gemeenschap in het Gemengd Comité EG-Faeröer

Nadere informatie

10765/11 ADD 1 oms/rts/dp 1 DG C I

10765/11 ADD 1 oms/rts/dp 1 DG C I RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 29 augustus 2011 (02.09) (OR.en) Interinstitutioneel dossier: 2009/0035 (COD) 10765/11 ADD 1 DRS 87 COMPET 217 ECOFI 294 CODEC 917 O TWERP-MOTIVERI G VA DE RAAD Betreft:

Nadere informatie

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT Aanbeveling... 2 Advies... 2 Algemeen commentaar... 2 Beleidsdocument... 3 Besluit... 3 Decreet... 3 Europees besluit... 3 Grondwet... 3 Koninklijk besluit... 3 Mededeling...

Nadere informatie

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013 stichting Er Zijn ANBI verantwoording 2013 Inhoudsopgave: 1 De naam 2 2 RSIN/fiscaal nummer 2 3 Contactgegevens 2 4 Bestuurssamenstelling en namen bestuursleden 2 5 De doelstelling 2 6 Het beleidsplan

Nadere informatie

SAMENVATTING SYLLABUS

SAMENVATTING SYLLABUS SAMENVATTING SYLLABUS Julie Kerckaert Inleiding tot het Europees en internationaal recht Academiejaar 2014-2015 Inhoudsopgave Deel 2: Inleiding tot het Europees recht... 2 1. Het juridisch kader van het

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

PLAATSINGSSYSTEEM COLLECTIE RECHTSGESCHIEDENIS A. Werken van algemene aard A10 Woordenboeken A20 Naslagwerken A30 Bibliografieën, catalogi van

PLAATSINGSSYSTEEM COLLECTIE RECHTSGESCHIEDENIS A. Werken van algemene aard A10 Woordenboeken A20 Naslagwerken A30 Bibliografieën, catalogi van 1 PLAATSINGSSYSTEEM COLLECTIE RECHTSGESCHIEDENIS A. Werken van algemene aard A10 Woordenboeken A20 Naslagwerken A30 Bibliografieën, catalogi van bibliotheken A31 Archivalie A40 Grammaticale hulpmiddelen,

Nadere informatie

Overzicht wijzigingen exameneisen opleidingen / vakken 11-12

Overzicht wijzigingen exameneisen opleidingen / vakken 11-12 Overzicht wijzigingen exameneisen opleidingen / vakken 11-12 1. Naamswijzigingen en vakken die vervallen Per 1-09-11 zijn de volgende vakken van naam veranderd (kolom A), vervangen door een nieuw vak (kolom

Nadere informatie

Verwijzen naar digitale bronnen

Verwijzen naar digitale bronnen Verwijzen naar digitale bronnen Aanvulling op de Leidraad voor juridische auteurs 2013 I. Bennigsen mr. dr. L.D. van Kleef-Ruigrok 2 februari 2015 1 1 Inleiding In de Leidraad voor juridische auteurs 2013

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 januari 2002 (24.01) (OR. es) 5157/02 STUP 3 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep Drugshandel Ontwerp-conclusies van de Raad betreffende de noodzaak

Nadere informatie

1. De bevindingen en de behoeften

1. De bevindingen en de behoeften 1/7 17 juin 2014 1. De bevindingen en de behoeften Het symposium over studentenhuisvesting van 29-11-2013 te Brussel heeft een schrijnend gebrek aan accommodatie aangetoond; zowel voor studenten als voor

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Verwijzen naar digitale bronnen

Verwijzen naar digitale bronnen Verwijzen naar digitale bronnen Aanvulling op de Leidraad voor juridische auteurs 2013 I. Bennigsen mr. dr. L.D. van Kleef-Ruigrok 27 januari 2014 1 1 Inleiding In de Leidraad voor juridische auteurs 2013

Nadere informatie

Globalisering en gezondheidszorg

Globalisering en gezondheidszorg Globalisering en gezondheidszorg De invloed van Europa op de gezondheidszorgverzekering en de markt van de gezondheidszorg Rita Baeten, VWEC 19 november 2010 Overzicht presentatie Bevoegdheidsverdeling

Nadere informatie

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme prof. dr. Herwig VERSCHUEREN Universiteit Antwerpen De Europese context Overzicht De Europese spelers en hun instrumenten De Europese juridische krijtlijnen

Nadere informatie