Energiebesparingkansen voor Sporthal Steinheim Gemeente Utrechtse Heuvelrug

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiebesparingkansen voor Sporthal Steinheim Gemeente Utrechtse Heuvelrug"

Transcriptie

1 Energiebesparingkansen voor Sporthal Steinheim Gemeente Utrechtse Heuvelrug Milieudienst Zuidoost-Utrecht mei 2012 Emi/ UHR1212.S002 opgesteld door beoordeeld door Erwin Mikkers Eginhard Rot versie 2.0, 9 mei 2012

2 INHOUDSOPGAVE 1. Huidige situatie Sporthal Steinheim Algemeen Bouwkundige situatie Energieverbruik Energie installaties en apparatuur Overzicht maatregelen... 7 BIJLAGE: BESCHRIJVING VAN DE ENERGIEMAATREGELEN Isolatie afsluiters/appendages Radiatorfolie Isoleren warme leidingen in kruipruimte Uitschakelbaar maken pompen en productie tapwater Vervangen enkel glas door HR++ glas Dakisolatie Aanbrengen en begrenzen thermosstatische radiatorknoppen Aanwezigheidsdetectie verlichting kleedkamers Aanwezigheidsdetectie verlichting toiletten Vervangen conventionele TL-verlichting met Hoogfrequent TL-verlichting Optimalisatie regeling verwarming Aanwezigheidsdetectie verlichting sportzalen Regeling verwarming sportzalen Overige maatregelen... 12

3 SAMENVATTING In dit rapport is gekeken naar het energieverbruik van de sporthal Steinheim en de mogelijkheden om energie te besparen. Het totale energieverbruik in 2011 was: Aardgas m3 Elektriciteit hoog kwh 62% Elektriciteit laag (weekend/nacht) kwh 38% Totaal elektriciteit (2011) kwh Het verbruik van elektriciteit in de sporthal was 6,5% van het totale elektriciteitsverbruik van alle gemeentelijke aansluitingen, van ruim 100 stuks. Het totale aardgasverbruik in 2011 van alle gemeentelijke aansluitingen en daarmee het aandeel van de sporthal is nog niet bekend. Opvallende punten in de huidige situatie zijn: 1. Het elektriciteitsverbruik in het weekend en nachturen is met 38% van totaal, hoger dan op basis van de gebruiksuren wordt verwacht (verwachting is een aandeel van 33%). 2. Ondanks dat er voor de ruimteverwarming slechts een c.v.-water warmte van 50 C nodig was, werd door beide ketels toch een watertemperatuur van 80 C geproduceerd (vanwege de tapwater behoefte). Door deze hoge temperatuur wordt geen gebruik gemaakt van het extra hoge rendement van de HR-ketels. 3. In veel ruimtes zoals kleedkamers en de gang is het dichtdraaien of uitschakelen van de verwarming en/of de verlichting niet mogelijk. Er is alleen een centrale regeling. 4. De sporthal heeft over het algemeen een slechte isolatie. 5. De tapwater productie met gasketels en de circulatiepomp zijn niet uit te schakelen, ondanks dat op veel momenten duidelijk is, dat de douches niet meer gebruikt (gaan) worden. Alleen voor het schoonmaken is dan de warmte nog nodig. Hierdoor zijn er onnodige verliezen in de distributieleidingen en in de productie. De mogelijkheden voor energiebesparing bestaan uit: Maatregelen Investering Besparing per jaar Terugverdientijd Gebouwgebonden maatregelen 1 Vervangen enkel glas door HR++ glas m jaar 2 Dakisolatie m jaar Elektro technische maatregelen 3 Aanwezigheidsdetectie verlichting kleedkamers kwh jaar 4 Aanwezigheidsdetectie verlichting toiletten kwh 70 9 jaar 5 Vervangen conventionele TL-verlichting met HF 1.250, kwh jaar 6 Aanwezigheidsdetectie verlichting sportzalen kwh jaar Verwarmingsinstallaties 7 Isolatie afsluiters/appendages in technische ruimte m jaar 8 Toepassen radiatorfolie m jaar 9 Isoleren warme leidingen in kruipruimte offerte aanvragen m Uitschakelbare tapwaterpomp en productie van tapwater beperkte investering m3 620 < 5 jaar 11 Aanbrengen en begrenzen thermostatische radiatorkranen 30,- per kraan beperkt - - < 5 jaar 12 Optimalisatie regeling verwarming onbekend m < 5 jaar 13 Regeling verwarming sportzalen beperkte investering m3 760 < 5 jaar Overig 14 Verlaagd plafond in horeca 15 Isoleren houten watden in hal, vooral achter radiatoren 16 Beter afdichten van kieren, vooral de buitendeuren 17 Isoleren leidingen van tapwaterboiler in bowlingbaan Nodige investeringen niet bekend, net als de mogelijke besparingen. Maar de kansen voor een aantrekkelijke terugverdientijd zijn goed. Een groot deel van deze investeringen hebben een terugverdientijd die korter is dan 5 jaar. Deze maatregelen dienen in het kader van Wet Milieubeheer te worden uitgevoerd. De bovenstaande maatregelen staan uitgebreider in de bijlage beschreven.

4 1. Huidige situatie Sporthal Steinheim In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie beschreven, later in het rapport wordt ingegaan op mogelijke energiebesparende maatregelen. 1.1 Algemeen De sporthal Steinheim is in ca gebouwd en bevat een drietal (samen te voegen) sportzalen, horeca gelegenheid: bestaande uit een tweetal bars, bijeenkomstzalen en een bowlingbaan. De openingstijden zijn: o Sportzalen Ma-vr: vooral scholen: uur vooral in de winter Weekend: uur vooral in de winter o Horeca: tot uur 7 dagen in de week, horeca verhuurt ook Bowlingbaan Het gebruik van de sportzalen is intensiever in de winter, omdat de scholen die gebruik maken van de zalen, in de zomer vaak buiten gaan sporten. Sinds begin 2012 is er een nieuwe beheerder in de sporthal die verantwoordelijk is voor de gehele exploitatie, inclusief energiekosten. In 2011 was het beheer van de sporthal nog in handen van de gemeente. Er is toen gestart met dit onderzoek naar de energiebesparingskansen. De resultaten en de gevonden energiekansen zijn in dit rapport beschreven. Het onderzoek is uitgevoerd door de Milieudienst Zuidoost Utrecht. 1.2 Bouwkundige situatie De bouwkundige situatie van het gehele gebouw bestaat uit: o Overal enkel glas: U-waarde: 5,8 o Spouwmuur, zonder isolatie: Rc-waarde: 1,3 o Dakisolatie, enkele cm s: Rc-waarde: 1,3 o Vloerisolatie: niet, maar deel is wel kruipruimte

5 1.3 Energieverbruik Het energieverbruik in 2011 was: Aardgas m3 Elektriciteit hoog kwh 62% Elektriciteit laag (weekend/nacht) kwh 38% Totaal elektriciteit (2011) kwh De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft meer dan 100 elektriciteitsaansluitingen. Van het totale elektriciteitsverbruik van alle aansluitingen van de gemeente is in 2011, meer dan 6,5 % verbruikt in Sporthal Steinheim. Het aandeel van aardgas is nog niet bekend. Zowel het aardgas- als het elektriciteitsverbruik van Steinheim komt overeen met het verbruik van 40 huishoudens samen. Het laagverbruik bedraagt 38% van het totale elektra verbruik. Dit is aan de hoge kant, op basis van 2 weekenddagen en nachturen zou een aandeel van 33% meer conform verwachtingen zijn. Hieruit volgt dat het verbruik in de nachturen hoger is dan nodig. 1.4 Energie installaties en apparatuur Hieronder de installaties per categorie beschreven: Ruimte verwarming De warmte voor zowel ruimteverwarming als warm tapwater wordt geleverd door een tweetal combiketels: - Combiketels: 2 x Remeha gas 3000 eco HR. Nominaal vermogen: kw - Ingestelde temperaturen: temperatuur-hoog (overdag) =20 C van 8-23 uur, 7 dagen in de week. Temperatuur-laag (buiten genoemde gebruiksuren) = 16 C - Er zijn goed afgestelde stooklijnen Opvallende punten: - Ondanks dat er voor de ruimteverwarming slechts een C.V.-water warmte van 50 C nodig was, werd door beide ketels toch een watertemperatuur van 80 C geproduceerd (vanwege de tapwaterbehoefte). Door deze hoge temperatuur wordt geen gebruik gemaakt van het extra hoge rendement van de HR-ketels. De afgifte van ruimteverwarming vindt plaats via een aantal directe heaters en ventilatielucht in de sportzalen en via plaatradiatoren in de overige ruimten zoals de entree, gangen en horecagedeelten. De warmte-regeling in de diverse ruimtes bestaan uit: - Beide horeca gedeelte (zalen en bowlingbaan): per ruimte een thermostaat en radiatoren zonder (thermosstatische) radiatorknoppen. - Elke sportzaal: in te stellen ruimtethermostaat - Entree: geen regeling: geen thermostaatknoppen en geen ruimtethermostaat - Kleedkamers: geen regeling verlichting (geen knop), verwarming/radiator kun je niet dichtdraaien

6 Warm tapwater Wordt geproduceerd door combiketels en opgeslagen in buffervat. Het wordt vooral gebruikt voor de douches en een tweetal tapwater punten voor schoonmaakwerkzaamheden. - Ingestelde tijden tapwater: productie: 5-22 uur, circulatiepomp: 6-23 uur - Gebruik douches: vanaf 10 uur - Distributie tapwater: via een slecht geïsoleerde tapwaterleiding in kruipruimte Aanvullend wordt warm tapwater geproduceerd door een tweetal elektrische boilers. Eén achter de bar van de bowlingbaan en één in de keuken van het zalengedeelte van de horeca. Opvallende punten: - De tapwaterproductie met gasketels en de circulatiepomp zijn niet uit te schakelen, ondanks dat op veel momenten duidelijk is, dat de douches niet meer gebruikt (gaan) worden. Alleen voor het schoonmaken is dan de warmte nog nodig. Hierdoor zijn er onnodige verliezen in de distributieleidingen en in de productie. Ventilatie De drie sportzalen worden verwarmd middels ventilatie. De ingestelde temperatuur is 17 C. Tijdens de gebruiksuren dus dagelijks van 8.30 tot 23 uur is de ventilatie en verwarming continu ingeschakeld. Daarnaast is er een luchtbehandelingeenheid in de ruimte van de bowlingbanen. De tijden wanneer deze actief is wordt bepaald door de ruimtethermostaat. Is alleen actief als de ruimte in gebruik is (8 uur/week) en er gelijktijdig een warmtebehoefte is. Verlichting Overal in het gebouw is er TL-verlichting. In de zalen zit TL-hoogfrequente verlichting, maar in alle andere ruimtes (kleedkamers, gangen, horeca) nog conventionele TL-verlichting. De verlichting in de sportzalen kan handmatig worden geregeld op 1/3, 2/3 of 100% van de aanwezige TL-buizen. De verlichting in de kleedkamers kan alleen via het centrale lichtbord worden in/uitgeschakeld. Geen knoppen per kleedkamer. Hierdoor zijn ze vaak (overbodig) ingeschakeld. De ruimtes van de horeca hebben wel een aan/uit knop in de betreffende ruimtes. De verlichting in de toiletten kan handmatig worden uitgeschakeld, maar dit gebeurt in de praktijk meestal niet. Overige apparatuur: Andere apparatuur die aanwezig is (geen volledige lijst): koelkasten, diepvries, afzuigkap keuken, fleskoeling, frituur, gaspitten, ovens, vaatwasser, koelunit frisdranken en drankpomp. Energiemeters Kenmerken energiemeters: - Elektra: meetfactor 20 - Aardgas: 2 stuks: een meter met capaciteit Q100 en een tweede met Q4

7 2. Overzicht maatregelen In de onderstaande tabel staan (zover bekend en te bepalen) de investeringen en besparingen van te realiseren energiemaatregelen. In de bijlage staan deze maatregelen uitgebreider beschreven. Maatregelen Investering Besparing per jaar Terugverdientijd Gebouwgebonden maatregelen 1 Vervangen enkel glas door HR++ glas m jaar 2 Dakisolatie m jaar Elektro technische maatregelen 3 Aanwezigheidsdetectie verlichting kleedkamers kwh jaar 4 Aanwezigheidsdetectie verlichting toiletten kwh 70 9 jaar 5 Vervangen conventionele TL-verlichting met HF 1.250, kwh jaar 6 Aanwezigheidsdetectie verlichting sportzalen kwh jaar Verwarmingsinstallaties 7 Isolatie afsluiters/appendages in technische ruimte m jaar 8 Toepassen radiatorfolie m jaar 9 Isoleren warme leidingen in kruipruimte offerte aanvragen m Uitschakelbare tapwaterpomp en productie van tapwater beperkte investering m3 620 < 5 jaar 11 Aanbrengen en begrenzen thermostatische radiatorkranen 30,- per kraan beperkt - - < 5 jaar 12 Optimalisatie regeling verwarming onbekend m < 5 jaar 13 Regeling verwarming sportzalen beperkte investering m3 760 < 5 jaar Overig 14 Verlaagd plafond in horeca 15 Isoleren houten watden in hal, vooral achter radiatoren 16 Beter afdichten van kieren, vooral de buitendeuren 17 Isoleren leidingen van tapwaterboiler in bowlingbaan Nodige investeringen niet bekend, net als de mogelijke besparingen. Maar de kansen voor een aantrekkelijke terugverdientijd zijn goed. Een groot deel van deze investeringen hebben een terugverdientijd die korter is dan 5 jaar. Voor bedrijven met een elektriciteitsverbruik van meer dan kwh per jaar of meer, worden maatregelen korter dan 5 jaar verplicht gesteld door de gemeente. Hierover dienen de gemeente en beheerder in overleg te gaan.

8 BIJLAGE: BESCHRIJVING VAN DE ENERGIEMAATREGELEN. 1. Isolatie afsluiters/appendages Veel leidingen en vooral afsluiters de technische ruimte zijn niet of onvoldoende geïsoleerd. Door het isoleren van de afsluiters en leidingen kunnen de warmteverliezen worden beperkt. Vooral afsluiters zijn hierbij van belang omdat één afsluiter warmteverliezen heeft vergelijkbaar met 3-4 meter leiding. In de sporthal zijn ca. 20 kleine afsluiters aangetroffen. In onverwarmde ruimten kunnen ongeïsoleerde warme leidingen en afsluiters veel energie kwijtraken. totaal 900 m 3 per jaar 1.800,- euro 2. Radiatorfolie De buitenmuren van de sporthal zijn niet of slecht geïsoleerd, hierdoor gaat er achter de plaatradiatoren in de sporthal veel warmte verloren via straling. Door het plaatsen van radiatorfolie kan dit worden voorkomen. Radiatorfolie wordt achter de radiator aan de binnenkant van de buitengevel geplaatst. Het totale oppervlak van de plaatradiatoren is niet bekend maar uitgaande van 20 m 2, geldt de onderstaande besparing en investering. 160 m 3 per jaar 150,- euro bij zelf aanbrengen 3. Isoleren warme leidingen in kruipruimte De leidingen voor warm tapwater lopen door de kruipruimte heen. Deze leidingen zijn niet geïsoleerd. Er is wel ooit gemeten wat de verliezen zijn van het tapwaternet (in de zomer), deze bedroegen 780 m3 in één week. Er gaat hier dus veel warmte onnodig verloren. Als het door wordt getrokken naar een geheel jaar zijn de verliezen zelfs ca m 3. Dit lijkt wel weer aan de hoge kant, maar er zijn zeker wel veel overbodige verliezen Er zijn grofweg twee maatregelen die hierin verbetering kunnen brengen: a. isoleren van de warme leidingen b. het gebruik (op temperatuur houden) van het tapwaternet alleen als het nodig is. (zie de maatregel hieronder. Door het isoleren van warm tapwaterleidingen kunnen de verliezen met 80% worden teruggebracht.

9 De kosten van het isoleren van het tapwaternet is moeilijk te bepalen omdat het niet duidelijk is hoe makkelijk/moeilijk de leidingen toegankelijk en te isoleren zijn. Daarnaast is de lengte van het net niet bekend. Maar gezien de verliezen is het zeker aan te raden hiervoor een offerte te vragen. Uitgaande van totaal 100 meter lengte: m 3 per jaar Offerte aanvragen, maar snel interessant 4. Uitschakelbaar maken pompen en productie tapwater De pompen en productie van tapwater worden nu via een tijdklok geregeld. Echter de pompen en tapwater productie staan nu veel uren ingeschakeld om aan de andere kant van het gebouw warm schoonmaakwater te leveren. Door de productie van tapwater alleen in te schakelen op momenten dat er behoefte aan is voor de douches kunnen de verliezen (zoals hierboven gezegd 780 m 3 aardgas per week) een stuk omlaag. Er wordt uitgegaan dat het aantal ingeschakelde uren ongeveer met 3 uur per dag verminderd kunnen worden. Voor het warm schoonmaakwater kan dan gebruik worden gemaakt van de close-in boiler die nu bij de bowlingbaan zit. Of er komt een tappunt dichter bij de ketel (en niet aan de andere kant van het gebouw). Hierdoor kunnen de nodige investeringen beperkt zijn en moet alleen de tijden anders worden ingesteld m 3 per jaar daarnaast besparing van elektriciteit door minder gebruik pompen Beperkt Indien de productie ook één week in de zomer en één week in de kerstvakantie wordt uitgeschakeld is er een aanvullende besparing van: m 3 per jaar Beperkt 5. Vervangen enkel glas door HR++ glas In de huidige sporthal is er overal nog enkel glas aanwezig waar veel warmte verloren gaat. Het oppervlak is niet bekend, maar er wordt uitgegaan van 100 m 2 glas. Door het vervangen van het glas door HR++ glas worden de warmteverliezen sterk beperkt, met ca 70%. De mogelijkheid van plaatsing van HR++ glas zijn afhankelijk van het kozijn dat er nu zit. Dit dient bij het aanvragen van een offerte aangegeven te worden. Op basis van algemene kengetallen wordt hieronder wel een indicatie gegeven van de investeringen en besparingen m 3 per jaar en meer comfort ,- euro

10 6. Dakisolatie Het dak is momenteel niet of beperkt geïsoleerd. De kosten van het dak openmaken om te isoleren zijn hoog en niet rendabel, maar het isoleren van het dak bij een natuurlijk vervang/onderhoudsmoment is zeker wel aantrekkelijk. Hiervoor dient het aanbrengen van de isolatie gelijk te worden uitgevoerd bij een eventueel gepland onderhoud. Uitgaande van een totaal dakoppervlak van ca m 2, is hieronder de meerkosten gegeven van dakisolatie. De besparing indien er in de huidige situatie al enkele cm s isolatie is in goede staat bedraagt 4 m 3 aardgas per m 2 dak. Als de isolatie er nu niet is of in slechte staat, stijgt de besparing tot 10 m 3 aardgas per m 2 per jaar. Voor de nieuwe situatie na het isoleren is uitgegaan van een Rc van 3, m 3 tot m 3 per jaar ,- euro als meerinvestering bij een natuurlijk moment (bijvoorbeeld onderhoud) 7. Aanbrengen en begrenzen thermosstatische radiatorknoppen De radiatoren in de hal en in de kleedkamers hebben momenteel geen radiatorknoppen, ze staan altijd open. Door de radiatoren te voorzien van thermostatische radiatorknoppen wordt voorkomen dat de ruimtes te warm worden. Daarnaast kan door het eenvoudig dichtdraaien van de knoppen ook voorkomen worden dat vooral de kleedkamers verwarmd worden tijdens uren dat die niet gebruikt worden. Er kan ook gekozen worden voor radiatorknoppen die via een centrale klok/timer geregeld kunnen worden. De besparing is in de kleedkamers beperkt omdat die geen buitenmuren hebben. Voor de hal zijn er wel veel buitenmuren, als hier de temperatuur vaak te hoog is, zijn wel goede besparingen mogelijk. beperkt ca. 30,- euro per kraan 8. Aanwezigheidsdetectie verlichting kleedkamers De verlichting in de kleedkamers worden nu centraal geregeld en staan al snel 14 uur per dag ingeschakeld. Door het plaatsen van aanwezigheidsdetectie in de kleedkamer is de verwachting dat dit kan worden teruggebracht tot 2 uur per dag. In elke kleedkamer dient een regelkastje en enkele sensoren worden aangebracht kwh per jaar 2.000,- euro voor de 6 kleedkamers

11 9. Aanwezigheidsdetectie verlichting toiletten De verlichting in de toiletten is nu meestal ingeschakeld en is al snel 10 uur per dag ingeschakeld. Door het plaatsen van aanwezigheidsdetectie in de kleedkamer is de verwachting dat dit kan worden teruggebracht tot 4 uur per dag. In de twee toiletten zijn in totaal 4 TL-buizen van 36 W en 2 TL-buizen van 58W aanwezig. In elke toilet dient een regelkastje en enkele sensoren worden aangebracht. 700 kwh per jaar 600,- euro voor de 2 toiletten samen 10. Vervangen conventionele TL-verlichting met Hoogfrequent TL-verlichting Uitgezonderd de sportzalen is er in de sporthal conventionele TL-verlichting geïnstalleerd. Totaal gaat het om ca. 36 armaturen met 36 TL-buizen van 58W. Het is niet in alle gevallen nodig om de volledige armatuur te vervangen wat een kostbare zaak is. Er zijn ook marktpartijen die alleen de oude elektronika vervangen door nieuwe elektronica, de oude buis blijft in gebruik (TLD). De besparing is dan ca. 20% van het totaal. Op een natuurlijk vervangmoment/onderhoud kan wel gekozen worden voor complete vervanging van de armatuur, in dat geval is het aan te raden om dan over te schakelen op T5 TL-buizen. Totaal zijn dan besparing van tot 40% mogelijk. Besparing bij alleen vervanging elektronica: kwh per jaar 1.250,- euro voor 36 armaturen 11. Optimalisatie regeling verwarming In de sporthal staan HR-ketels voor de verwarming. Dezelfde ketels maken ook het warm tapwater. Ondanks een buitentemperatuur die niet al te koud was, was de temperatuur van het C.V-water ca. 80 C. Bij deze temperaturen wordt geen gebruik gemaakt van het HR-rendement van de gasketels. De oorzaak van deze opvallende hoge C.V. water temperatuur is niet bekend en of dit vaak het geval is. Indien dit altijd de situatie is, is het aardgasverbruik van de sporthal, onnodig 10 tot 15% te hoog m 3 per jaar onbekend, mogelijk beperkt 12. Aanwezigheidsdetectie verlichting sportzalen De verlichting in de de drie sportzalen zijn hoogfrequentie TL-verlichting, maar worden centraal aan/uit geschakeld. In de zalen zelf is het niet mogelijk de verlichting uit te schakelen. De praktijk wijst uit dat de verlichting vaak gehele dagen ingeschakeld blijft ook als er enige tijd geen gebruik wordt gemaakt van (een van) de zalen. Door het plaatsen van aanwezigheidsdetectie kan het aantal verlichtingsuren sterk worden verminderd. Hiervoor dienen aanwezigheidssensors geplaatst te worden en gekoppeld te worden aan de verlichting. Er is nog niet uitgegaan van daglichtregeling omdat hiervoor de verlichting dimbaar moet zijn, zover bekend is de huidige verlichting hiervoor niet geschikt.

12 Er wordt uitgegaan van een vermindering van het aantal verlichtingsuren van 25%, ofwel 2,5 uur per dag, dit kan natuurlijk ook veel hoger uitvallen kwh Te bepalen op basis van offerte maar een grove indicatie: 6.000,- euro. 13. Regeling verwarming sportzalen De verwarming in de sportzalen is tijdens openingsuren nu altijd op 17 C ingesteld, ongeacht of de zaal gebruikt wordt. Mogelijke oplossing is om de verwarming te koppelen aan de aanwezigheidsdetectie van de verlichting (zie vorige maatregel). Bij geen aanwezigheid kan de temperatuur dan bijvoorbeeld 3 C lager. Er wordt in de besparing uitgegaan van 5 uur verlaging per dag. Door de beperkte verlaging in temperatuur is het probleem dat de zaal in het begin minder op temperatuur is, ook beperkt. Twee alternatieve oplossingen zijn: - vaker tijdelijk een verlaging instellen van de zalen door de beheerder - het aanbrengen van een soort aanwezigheidsklok, waarmee bij het begin van het gebruik van de zaal, aangeven kan worden (middels een soortgelijk systeem als een overwerkklok) dat de zaal het komende uur gebruikt wordt m 3 Afhankelijk van oplossing maar beperkt. 14. Overige maatregelen Van de onderstaande maatregelen is de besparing en investering onbekend, maar kunnen financieel wel aantrekkelijke maatregelen zijn: 1) Het verlaagd plafond in de horeca achter dicht maken, nu gaat alle warmte omhoog door de grote gaten en is vooral de ruimte boven de lampen verwarmd. 2) Het isoleren van de houten wanden in de hal, achter de radiatoren. Hierdoor gaat veel warmte verloren. Vooral door de combinatie: slechte isolatie achter de verwarmingsradiatoren. Het isoleren kan gebeuren door een isolatielaag tegen de houten wandjes te plaatsen. 3) Veel van de buitendeuren hebben veel kieren waar voelbaar veel tocht naar binnen komt en warmte verloren gaat. Het is aan te raden om zoveel mogelijk tochtstrippen aan te brengen. De kosten hiervan zijn minimaal. 4) De leidingen van de boiler in de ruimte achter in de bar van de bowlingbaan zijn niet goed geïsoleerd hierdoor gaat veel warmte van het tapwater onnodig verloren. Hiervoor kan eenvoudig en met minimale kosten wat isolatiemateriaal gekocht worden en worden aangebracht.

Energiemaatregelen Cultuurhuis in Doorn. Definitief. Milieudienst Zuidoost-Utrecht Januari UHR1112.S002/ Erwin Mikkers Julia Verhoeven

Energiemaatregelen Cultuurhuis in Doorn. Definitief. Milieudienst Zuidoost-Utrecht Januari UHR1112.S002/ Erwin Mikkers Julia Verhoeven Energiemaatregelen Cultuurhuis in Doorn Definitief Milieudienst Zuidoost-Utrecht Januari 2011 opgesteld door beoordeeld door UHR1112.S002/ 13420 Erwin Mikkers Julia Verhoeven akkoord INHOUDSOPGAVE 1. Cultuurhuis

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd?

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd? Checklist Energiebesparing bedrijven algemeen Met behulp van deze checklist kunt u energiebesparende maatregelen in uw bedrijf inventariseren. Toelichting per maatregel of meer maatregelen kunt u vinden

Nadere informatie

Hoe word je een energiebewuste handelaar?

Hoe word je een energiebewuste handelaar? Hoe word je een energiebewuste handelaar? Verlichting die onnodig brandt, kantoorapparatuur die niet of nauwelijks uitgeschakeld wordt, verwarming, koeling en ventilatiesystemen die onnodig ingeschakeld

Nadere informatie

Energiebesparing. Kantoren A-01

Energiebesparing. Kantoren A-01 Energiebesparing in Kantoren A-01 Meijer Energie- & Milieumanagement BV, Laan van N.O.I. 277, 2593 BS Den Haag. tel: 070-315 57 15 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan voor woningen in opdracht van: de heer E. Scanner Straat en nr. gekeurde woning: De Brink 6 Postcode:

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal

Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal De oplossingen Electromotoren Hergebruik van restwarmte Verwarming Verlichting Perslucht Toepassing PV Warmtepomp WKK installatie Isolatie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel Energie becijferen Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en) van de presentatie Opfrissen van de theoretische

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Naar een besparings programma voor energie in 2014

Naar een besparings programma voor energie in 2014 Wat is de interesse van deze groep? Naar een besparings programma voor energie in 2014 Team werk van Frans,Gerard, Theo en Danny, samen geïnteresseerd in energie besparing, met veel inzet gemaakt, zonder

Nadere informatie

Kenniscentrum InfoMil Energiebesparing bij een sportclub

Kenniscentrum InfoMil Energiebesparing bij een sportclub Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Energiebesparing bij een sportclub 23 januari 2017 Inhoudsopgave Energiebesparing bij een sportclub 3 Energiezuinige sportveldverlichting 3 Opwekken

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

MenHunze I~=== Samenvatting Energiescan dorpshuizen in de gemeente Aa en Hunze. ~gemeente. ,. -'.; i-ïïr L._4~~ : gemeente Aa en Hunze : dhr. P.

MenHunze I~=== Samenvatting Energiescan dorpshuizen in de gemeente Aa en Hunze. ~gemeente. ,. -'.; i-ïïr L._4~~ : gemeente Aa en Hunze : dhr. P. Samenvatting Energiescan dorpshuizen in de gemeente Aa en Hunze "":..,. -'.; i-ïïr L._4~~ 0.,..'.~=~ In opdracht van: ~gemeente MenHunze uitgevoerd door SYDlonm:' I~=== Opdrachtgever Namens deze Opdrachtnemer

Nadere informatie

De energierekening van 600 naar

De energierekening van 600 naar De energierekening van 600 naar Philip Wolbert Isaac Cordal: Politicians discussing global warming (Sculpture Berlin, 2011) Bungalow uit 1963, 200 m2, 650 m3 inhoud. Gekocht eind 2006 Eerste vastgestelde

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

Tabel 5.5 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing voor onderwijs. Gebouwschil. Ruimteventilatie. Ruimteverwarming 7

Tabel 5.5 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing voor onderwijs. Gebouwschil. Ruimteventilatie. Ruimteverwarming 7 Onderwijs Instellingen waar onderwijs, opleidingen en cursussen worden aangeboden met of zonder praktijkonderwijs. De inrichting heeft overwegend een onderwijsfunctie zoals aangehaald in het Bouwbesluit

Nadere informatie

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW VvE s met Energie Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW Inhoud Het Energiemodel Bestaande situatie Trias Energetica Maatregelen Scenario s Hoe verder? Energieadvies voor Schiezicht

Nadere informatie

Rapportage warmtescan

Rapportage warmtescan Rapportage warmtescan Kenmerk: xxxxaaxx (postcode+huisnummer) datum: 17-11-2016 1. Inleiding. Dinsdagavond xx november heb ik van 20.30 tot 21.30 uur een warmtescan uitgevoerd van de woning aan de (straatnaam+huisnummer)

Nadere informatie

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven.

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven. Dhr. Jansen Voorbeeldstraat 26 9411 VR Voorbeeldstad Beilen: 11 april 2014 Uw adviseur: Floris van Dijk Geachte heer Jansen, Op 2 april 2014 is uw woning door mij onderzocht om de mogelijkheden voor het

Nadere informatie

VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA

VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA VRAGENLIJST ENERGIESCAN HORECA Introductie Met deze vragenlijst kunnen wij een eerste inschatting maken van de mogelijkheden om energie te besparen. Door het formuleer zo volledig mogelijk in te vullen,

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt?

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? 1 Hoe begin ik eraan? 1 Besparen zonder geld uit te geven. 2 Besparen via zinvolle investeringen. 3 Investeren in alternatieve

Nadere informatie

Invoer Algemeen. Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Naam school. Onderwijsvorm.

Invoer Algemeen. Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Naam school. Onderwijsvorm. Invoer Algemeen Naam school Onderwijsvorm primair onderwijs Adres Postcode Plaats Invoer lokaaltypen Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Bouwjaar B.V.O.

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Trias energetica. Verdiepende opdracht

Trias energetica. Verdiepende opdracht 2015 Trias energetica Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel kun je meer leren over de Trias energetica, een strategie voor het bereiken van een zo duurzaam mogelijke energievoorziening. Pagina

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Nieuwe Leliestraat Amsterdam Type woningen: 14 portiekwoningen, 70 m2 Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Bewonerscommissie Nieuwe Leliestraat Verhuurder: De Alliantie Datum: 21-10-2014

Nadere informatie

Hoe verbruikt ú minder gas?

Hoe verbruikt ú minder gas? Hoe verbruikt ú minder gas? Ardo de Graaf 06-520 56179 52 0 NB s zomers meer zon op noordelijk halfrond s Winters meer zon op zuidelijk halfrond Warme golfstroom zomer&winter, deze komt ongeveer tot het

Nadere informatie

Stichtse Vecht Isoleert 1.0 Nut & Noodzaak

Stichtse Vecht Isoleert 1.0 Nut & Noodzaak Stichtse Vecht Isoleert 1.0 Nut & Noodzaak Doel van deze presentatie energie besparen lagere energie rekening comfort verhogend máár? Duurzame Vecht - van Dijk B&A isolatie actie bestaande bouw Nov. 2016

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's.

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's. ENERGIE BESPAREN De energiekoffer 1 Hoe ga je zelf aan de slag? Koop een koffer aan en vul ze met: een spaardouchekop een bruismondstuk en doorstroombegrenzer spaarlampen een tijdschakelklok/timer een

Nadere informatie

HR++-glas toepassen. a) Kantoor en/of showroom wordt verwarmd. a) Zelfstandig moment: Nee. Natuurlijk moment: Ja.

HR++-glas toepassen. a) Kantoor en/of showroom wordt verwarmd. a) Zelfstandig moment: Nee. Natuurlijk moment: Ja. Gebouwschil Nummer maatregel 1 Kantoor en/of showroom: Verlies van warmte en koude via beglazing in gemetselde gevel beperken. HR++-glas toepassen. a) Kantoor en/of showroom wordt verwarmd. b) Kantoor

Nadere informatie

Verwarminginstallaties

Verwarminginstallaties Verwarminginstallaties Energiediagnose van een bestaande installatie Verbeteren van een bestaande installatie Een nieuwe installatie ontwerpen Verwarminginstallatie met warm water? 1 Verlies? Verlies?

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Quick Energie Scan. Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden. Opdrachtgever: BEPROMA. Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda. Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013

Quick Energie Scan. Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden. Opdrachtgever: BEPROMA. Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda. Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013 Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden Opdrachtgever: BEPROMA Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013 1 Inleiding In opdracht van BEPROMA heeft BEPROMA een uitgevoerd in en aan het

Nadere informatie

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Klantnummer 11111VA1 Contactpersoon Kasper van Heteren Energie prestatie adviseur woningen (EPA-W) Johannes Frölich E-mailadres kasper.van.heteren@maakjehuishoom.nl Datum

Nadere informatie

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier.

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. De aanvraag bestaat uit twee delen; De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. Deel a: aanvraagformulier Deel b: offerte uitvoering maatregelen en/of beschrijving van de werkzaamheden

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Maatregelen Terugverdientijd >5 jaar

Maatregelen Terugverdientijd >5 jaar PIT (Protestants Christelijk Onderwijs) Totaalverbruik: 93.132kWh 45.543m3 Bouwjaar: 1960 Oppervlak: 1191m2 De Loopplank Cv ketel uit 2012, 2 stookruimtes, de regelingen zijn werkend maar verouderd. Circulatiepompen

Nadere informatie

C (zie toelichting in bijlage)

C (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden C (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Overzicht terugverdientijden

Overzicht terugverdientijden Overzicht terugverdientijden De tabel geeft een indicatie van de besparingen door isolatiemaatregelen. Voor de berekening is uitgegaan van een woning met vloeroppervlak van 50 m2, een dak van 70 m2 en

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

50% GENIET VAN COMFORT ÉN BESPAAR ENERGIE. NU een Remeha zonneboiler met 1000 voordeel! Zoveel bespaart u!

50% GENIET VAN COMFORT ÉN BESPAAR ENERGIE. NU een Remeha zonneboiler met 1000 voordeel! Zoveel bespaart u! GENIET VAN COMFORT ÉN BESPAAR ENERGIE InstalCenter maakt het ook voor ú betaalbaar! NU een Remeha zonneboiler met 1000 voordeel! Zoveel bespaart u! Mechanische ventilatie: 80% pag. 2 Circulatiepomp: 80%

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag. Bespaar geld en energie zonder (grote) investering!

Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag. Bespaar geld en energie zonder (grote) investering! Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag Bespaar geld en energie zonder (grote) investering! informatie avond 4 Juli 2016 Verbruik & kosten gemiddeld huishouden (2,2 personen)

Nadere informatie

Tabel 5.6 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing voor commerciële datacenters

Tabel 5.6 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing voor commerciële datacenters Commerciële datacenters Bedrijven met activiteiten voor transport, bewerking en opslag van data door het extern beschikbaar stellen van serverruimten en ICT-apparatuur. Ter indicatie de SBI-codes die voor

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Tabel 5.1 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing in de Metalelektro en mkb-metaal. Gebouwschil. Ruimteverwarming 5-8

Tabel 5.1 Aangewezen erkende maatregelen voor energiebesparing in de Metalelektro en mkb-metaal. Gebouwschil. Ruimteverwarming 5-8 1. Metalelektro en mkb-metaal Bedrijven waar metalen in primaire vorm en/of metaalproducten inclusief machines en apparaten (ook elektrische en elektronische) worden vervaardigd. Denk aan giet-, wals-,

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Energie Index berekening (EI)

Energie Index berekening (EI) 1 Energie berekening (EI) 2onder1 kap woningen Molenwijk Malden: Randwijksingel, 32 stuks. Wat is een Energie : Het berekent het energieverbruik van de woning en geeft dat aan met een getal tussen de 0

Nadere informatie

Melding slecht energiegebruik.

Melding slecht energiegebruik. Meetrapport temperatuur huishouding. verschillen in temperatuur per kamer. Eventuele lekkage opsporing. wel of geen isolatie kwaliteit isolatie Type bouw en bijbouw Naam perceel - Doel. - Naam. - Samengewerkt

Nadere informatie

ENERGENCE Quick-Scan. V.v.E. Voorbeeldig. Project adres: Bespaarstraat 44 1010 EN Amsterdam

ENERGENCE Quick-Scan. V.v.E. Voorbeeldig. Project adres: Bespaarstraat 44 1010 EN Amsterdam ENERGENCE Quick-Scan V.v.E. Voorbeeldig Project adres: Bespaarstraat 44 1010 EN Amsterdam Uitgevoerd door: ENERGENCE Herman van den Berg Westhavenweg 58F 1042 AL Amsterdam Datum: 15-01-2015 Disclaimer:

Nadere informatie

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen.

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Alles wat je moet weten over: - Hoe je je comfortabel kunt voelen in je woning - Welke maatregelen je kunt nemen om daarmee

Nadere informatie

ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE. MEER WOONCOMFORT met minder energie. isolatie. Warmtepanelen.

ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE. MEER WOONCOMFORT met minder energie. isolatie. Warmtepanelen. ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE MEER WOONCOMFORT met minder energie isolatie Warmtepanelen Isolatie Wist u dat Flink besparen met isolatie Woningisolatie levert veel voordelen

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen)

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen) Subsidieregeling duurzame investeringen door bedrijven Doel: Lokale economische activiteit stimuleren en tegelijk bijdrage leveren aan doelstelling duurzaam bouwen. In dat kader moeten investeringen betrekking

Nadere informatie

Quickscan energiebesparing

Quickscan energiebesparing Quickscan energiebesparing Golf Club Zeegersloot Kromme Aarweg 5 Alphen a/d Rijn Samen op weg naar 30% besparing! ~ 1 15 maart 2013 Inleiding Als relatie van etb a. hogenes bv heeft u gebruik gemaakt van

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

INVULFORMULIER Energie Advies Procedure. Aspect: VERWARMINGSINSTALLATIE. Dossiernummer:

INVULFORMULIER Energie Advies Procedure. Aspect: VERWARMINGSINSTALLATIE. Dossiernummer: INVULFORMULIER Energie Advies Procedure Aspect: VERWARMINGSINSTALLATIE Dossiernummer: 1.0 Energiesector Locatie Beschermd volume van energiesector.. m³ Factuur beschikbaar afzonderlijke factuur geen afzonderlijke

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht informatie HET OUDE AMBACHT MAART 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 118 woningen aan Het Oude Ambacht in Hoorn de vloer

Nadere informatie

Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker. Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016

Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker. Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016 Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016 Introductie Welkom bij Maintenance for Energy Ik ben Hans Korteweg, mijn opleiding is MTS-E,

Nadere informatie

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010 Energie besparen in en om het huis Sjaak Vogel Oktober 2010 Waarom energie besparen? De kosten van energie nemen toe Energiekosten vormen nu gemiddeld 10% van het besteedbaar inkomen. Hoe zal dat de komende

Nadere informatie

Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid

Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid informatie WATERSNIP KIEVIT FEBRUARI 2017 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2017 wil Intermaris bij 213 woningen aan de Watersnip en Kievit in Hoorn

Nadere informatie

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN Arie Kalkman DuurzaamWageningen: Bewonersinformatie warmtepompen Over TNO: TNO is een onafhankelijke not-for-profit onderzoeksorganisatie (voor

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1 informatie MOLENBUURT FASE 1 NOVEMBER 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 20 woningen aan de Stellingmolen, Weidemolen en

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE SAMENVATTING 0. INLEIDING 1. ISOLATIE 2. INSTALLATIE 3. RAMEN EN KOZIJNEN 4. ZONWERING EN KOELING 5. VERLICHTING DIA duurzame auteur:

Nadere informatie

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op 1. Wat is het gemiddelde water-, elektra- en gasverbruik voor een huishouden en wat kost dat per jaar, per maand? Hoeveel betaalt u daarvan aan belasting? Bij een gemiddeld huishouden van 2,2 personen

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Grote Waal Noord

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Grote Waal Noord informatie GROTE WAAL NOORD FEBRUARI 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 146 woningen in de Grote Waal Noord de vloer en het

Nadere informatie

Energiezuinig wonen in Wehl. Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016

Energiezuinig wonen in Wehl. Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016 Energiezuinig wonen in Wehl Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016 Programma 1. Introductie verduursaam energieloket 2. 3. 4. 5. 6. Waarom is energiebesparing nodig? Wat is de slimste

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Fleringen 26 sept. 2013 Eddy Bramer Bertus

Nadere informatie

Samen Besparen we ons Rijk

Samen Besparen we ons Rijk Samen Besparen we ons Rijk Voor iedere geïnteresseerde bewoner van de Rivierenwijk deel 1 te Deventer DE BEWONERSCOMMISSIE ZET ZICH VOOR U IN! Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door de

Nadere informatie

Den Haag Klimaatneutraal Een grote ambitie die past bij een grote stad

Den Haag Klimaatneutraal Een grote ambitie die past bij een grote stad Den Haag Klimaatneutraal Een grote ambitie die past bij een grote stad Ramses Blauw Intechno Ingenieursburo & Henry Terlouw Beleidsmedewerker Klimaat Den Haag VNG Congres 26 november 2008 Presentatie Energiebesparing

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN informatie HOLENWEG EN VENENLAAN APRIL 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 34 woningen aan de Holenweg en Venenlaan in Hoorn

Nadere informatie

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel W2N advies bureau in Drachten Freerk Wiersum Inhoud Deel1 Deel2 - Trias energetica - Verbruik/kosten - Constructie/installatie - Monitoring

Nadere informatie

Energie Index berekening (EI)

Energie Index berekening (EI) 1 Energie berekening (EI) Hoekwoning Molenwijk Malden: schuine woningen, 138 stuks. Wat is een Energie : Het berekent het energieverbruik van de woning en geeft dat aan met een getal tussen de 0 en 5.

Nadere informatie

STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER

STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER INLEIDING WAT STAAT ER OP HET PROGRAMMA? 19:30 uur Energiebesparende maatregelen (Energieloket) 20:15 uur Pauze met koffie en thee 20:30 uur Informatiemarkt:

Nadere informatie

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.)

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Dit is een voorbeeld van een checklist van een tennisvereniging met 10 kunstgrasbanen en een kantine met kleedruimten. De checklist heeft betrekking

Nadere informatie

Stop Warmteverlies uit uw woning Informatieavond warmtescans

Stop Warmteverlies uit uw woning Informatieavond warmtescans Stop Warmteverlies uit uw woning Informatieavond warmtescans Gepresenteerd door: Henri Kerkvliet 31-08-15 Agenda Inleiding Stop warmteverlies met goede woningisolatie Hoe kunt u energie besparen? Energiebespaarlening

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaat 20140506-0001587096-00000001-5 post bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 205 PROEFCERTIFICAAT De energiescore

Nadere informatie

Ruinerwold. Energie Neutraal. // Energiescan. Ruinerwold Energie Neutraal. Toelichting

Ruinerwold. Energie Neutraal. // Energiescan. Ruinerwold Energie Neutraal. Toelichting Ruinerwold Energie Neutraal // Energiescan Ruinerwold Energie Neutraal Toelichting De energiescan is zo opgezet dat er voor een minimum aan kosten, een advies gegeven kan worden, geheel afgestemd op de

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaat 20141127-0001709439-00000002-2 post 3520 gemeente Zonhoven bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 214

Nadere informatie

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Energiebesparing in onze huurwoning ALV De Klink 5 april 2016 Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Onderwerpen Lustrumjaar Stookjerijk Nieuwe Nijmeegse prestatieafspraken Verbetering

Nadere informatie

Isolatie. Technische achtergrond 5 november Wouter van den Acker PKW

Isolatie. Technische achtergrond 5 november Wouter van den Acker PKW Isolatie Technische achtergrond 5 november 2016 Wouter van den Acker PKW Over PKW Energie en duurzaamheid Architectuur en ontwerp Tekeningmanagement Vastgoedmanagement Projectmanagement Kantoor Delft Inhoud

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

STUDIE. optimalisatie van de isolatieschil bij het geothermiehuis

STUDIE. optimalisatie van de isolatieschil bij het geothermiehuis STUDIE optimalisatie van de isolatieschil bij het geothermiehuis Pagina 1 van 11 Inhoud 1. Plannen gebouw met EPB vloeroppervlakte 239,41 m²... 2 2. Het verhaal van de totale energievraag en energievraag

Nadere informatie

570 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

570 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Vaart 2 bus 1D 2200 gemeente Herentals bestemming appartement type - bouwjaar 1975 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 570 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie