Camouflage is handig in het dierenrijk. Veel prooidieren vallen door hun kleur niet

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Camouflage is handig in het dierenrijk. Veel prooidieren vallen door hun kleur niet"

Transcriptie

1 William van den Akker camouflage opvallend onopvallend Camouflage is handig in het dierenrijk. Veel prooidieren vallen door hun kleur niet op in hun omgeving en worden daarom minder snel gevangen door roofdieren. Voor roofdieren is het handig om hun prooien onopvallend te besluipen. De prooi afwachten tot deze binnen klauwbereik is, gaat ook het beste als je niet opvalt. Camouflage wordt dus veel toegepast in de natuur. Middenbouw - info en activiteiten Doel De kinderen zijn zich bewust van de rol die camouflage en mimicry spelen in de natuur. Ze ervaren het effect van camouflage en mimicry, bedenken manieren om deze vermommingen toe te passen en voeren die uit. Tule-leerlijn Kerndoel 40; eigenschappen en kenmerken van organismen passen bij de omgeving waarin ze leven (schutkleur, vorm) Tijdsduur Afhankelijk van het aantal activiteiten, 45 minuten of langer. Tijdstip Binnen en buiten van april tot oktober. Benodigdheden Werkblad 1 voor activiteit 2; werkblad 2 voor activiteit 3; tijdschriften met foto s van landschappen (natuur en/of reizen) voor activiteit 3; oude knuffels of ballen of schoenendozen voor activiteit 4. Voorbereiding Lees de achtergrondinformatie door en bekijk kerndoel 40 de filmpjes. Print de werkbladen: werkblad 1 in kleur. Kinderen kunnen met dit werkblad samen doen. Dan kiest ieder één dier. Verzamel tijdig de materialen die voor een bepaalde activiteit nodig zijn. Regel zo nodig extra begeleiding voor activiteit 4. Maak eventueel het begeleidende briefje voor bij het verstopte voorwerp (activiteit 4). Websites Schooltv beeldbank: diverse filmpjes zoals De steenvis, De ijsvogel, De rog, De Siberische tijger, Op sprinkhanensafari, De ijsbeer, een echt pooldier, Bidsprinkhaan vangt wandelende tak. Camouflage De kinderen hebben vast wel eens gehoord van schutkleuren. Kleuren waardoor dieren niet opvallen in hun leefomgeving. Ze zien er (bijna) hetzelfde uit als de achtergrond. Witte hazen en ijsberen in de sneeuw, zandkleurige konijnen en patrijzen op de grond tussen gras en struiken. De roerdomp tussen het riet, een broedende wilde eend op haar nest, een pad op de grond en geelbruine leeuwen op de savanne. Ook allerlei vlek- en streeppatronen camoufleren dieren: gestreepte tijgers en gevlekte panters vallen nauwelijks op in de schaduwen van gras en bladeren. Al deze vormen noemen we camouflage. 27

2 Mimicry Er bestaat in de natuur nog een andere manier om niet op te vallen, terwijl je wél goed zichtbaar bent. Bijvoorbeeld insecten die eruit zien als bladeren, takken of vogelpoepjes. Je ziet ze wel, maar herkent ze niet als insect. Zulke vormen van verstoppen noemen we mimicry. Een succesvol voorbeeld daarvan is om te lijken op een gevaarlijk dier. Zo zijn er kevers, spinnen en bijen die met zwarte en gele streepjes een wesp imiteren. Roofdieren lopen liever geen risico en houden afstand van zulke look-alikes. Een andere veelgebruikte manier zijn nep-ogen. Vlinders bijvoorbeeld hebben grote ronde vlekken op hun vleugels. Als ze hun vleugels plotseling uitklappen, hopen ze dat een vogel schrikt en wegvliegt. Introductie Laat een filmpje zien, bijvoorbeeld De steenvis. Praat er met de kinderen over. Wat is handig aan de camouflage van de steenvis? Kennen jullie nog meer voorbeelden van camouflage? Superverstoppertje Vraag aan kinderen welke ervaringen ze hebben bij verstoppertje spelen. Wanneer lukt verstoppen het beste? Natuurlijk als je een plekje hebt gevonden waar niemand je ziet. Maar is goed verstoppen altijd nodig? Zijn er andere manieren om onopvallend te zijn en niet gevonden te worden? Wie kan slimme trucjes bedenken? Misschien zijn er kinderen die dat al geprobeerd hebben door takken om zich heen te leggen, of een lege vuilniszak als cape om te doen. Gewoon meespelen met andere kinderen op het schoolplein is ook een manier om niet op te vallen. Er zijn vast en zeker kinderen die de camouflagekleuren van scouting en het leger kennen. Laat de kinderen superverstoppertje spelen om te leren hoe camouflage en mimicry werkt. Wie is het vindingrijkst en wie kan het beste zoeken? Doe dit liefst op een plek waar de kinderen de ruimte hebben: in het bos, in een park of rond de school. Probeer het zelf Op werkblad 1 staan dieren afgebeeld, die zich met schutkleuren hebben aangepast. Kunnen kinderen bedenken in welke natuurlijke omgeving deze dieren niet of nauwelijks opvallen? De kinderen knippen de dieren uit, plakken deze op een wit vel en tekenen de omgeving eromheen. Zo dat het dier niet meer opvalt. Nieuwe dieren Nodig: werkblad 2. Zoek in tijdschriften grote foto s van omgevingen. Dat kunnen natuurlijke omgevingen zijn: een bos, onder water, een strand of weiland. Laat kinderen de blanco fantasiedieren uitknippen. Met kleuren of materialen uit de natuur, moeten ze proberen hun dieren zo aan te passen dat ze nauwelijks opvallen als ze op een foto worden gelegd. Dat kan door camouflage of door mimicry. In plaats van een natuurlijke omgeving, kan er ook gewerkt worden met foto s van een bebouwde omgeving zoals een stad of industriegebied. Interieurfoto s zijn ook bruikbaar. Kun je een fantasiedier zo aanpassen dat het niet opvalt in een klaslokaal of supermarkt? Nog een mogelijkheid: kies een plek in het lokaal of buiten. Pas het dier zo aan dat het daar niet opvalt. 28

3 Knuffels verstoppen Vraag aan de kinderen om oude knuffels mee te nemen (alternatief: bal of schoendoos). Per twee tot vier kinderen is een knuffel voldoende. Verdeel de klas in twee groepen. De ene groep gaat hun knuffels (of bal, doos) camoufleren, de andere groep gaat hun knuffels volgens de regels van mimicry veranderen tot iets nieuws. Vooraf moet elk groepje bedenken in welke omgeving ze hun voorwerp gaan plaatsen. Dat kan in de klas of school zijn, maar ook buiten: in de natuur rond de school, ergens anders in de schoolomgeving, bij iemand thuis of in een winkel in de buurt. Het moet wel een plek zijn waar veel mensen komen. Ieder groepje kan een eigen omgeving kiezen, of, om het eerlijker te maken, voor de hele groep eenzelfde soort omgeving. De kinderen gaan hun knuffel zo aanpassen dat deze goed gecamoufleerd is. Bijvoorbeeld een knuffel wordt grijs geschilderd en tussen een stapel tegels gestopt. Werken ze volgens de spelregels van mimicry, dan maken ze bijvoorbeeld een krans kleurige bloemblaadjes om de kop van de knuffel. Die kan dan verstopt worden in de tuin tussen de perkplanten. Als de knuffels zijn aangepast, vraagt u aan de kinderen of zij kunnen zien voor welke omgeving de knuffels zijn aangepast. Klopt dat met wat de makers van plan waren? Bespreek met de kinderen wat hun verwachtingen zijn. Welke knuffels zullen het eerste gevonden worden en welke niet? Maak van deze verwachtingen een ranglijst. De knuffels worden verstopt in de bedoelde omgeving (maak zo nodig gebruik van extra begeleiders). Let op: de knuffels moeten wel te zien zijn. Doe bij elke knuffel een (onopvallend) briefje (voor buiten in een plastic zakje) met uitleg over het experiment plus het verzoek op het briefje op te schrijven dat deze gevonden is door iemand en op welke datum. Maak deze briefjes van te voren zelf of schrijf deze samen met de kinderen. Welke knuffels blijken na een paar dagen of een week gevonden te zijn door anderen? Zijn er knuffels verdwenen? Welke vormen van camouflage werkten het beste? En welke vormen van mimicry hadden veel succes? Klopt dat met de verwachtingen. Filmpjes Laat nog enkele filmpjes zien (zie het kader). Praat er samen over. Schminken Met schmink kom je een heel eind om niet op te vallen. Ook hier kunnen kinderen twee manieren kiezen: met camouflagekleuren en patronen je gezicht zo maken dat het wegvalt tegen de achtergrond. Of het gezicht zo veranderen dat het wel opvalt, maar dat je het niet meer als mensengezicht herkent. Een gezicht als een bloem, een gevaarlijk dier of...? Ook kunnen ze hun kleren aanpassen. Laat kinderen bedenken hoe ze zich willen camoufleren. Laat ze elkaar helpen en houd daarna een show: wie kan bedenken in welke omgeving het gezicht en of de kleding niet of nauwelijks opvalt. Zoek die plekken op en maak foto s van het gezicht met de achtergrond. Werkt de camouflage of mimicry? 29

4 werkblad nieuwe dieren Knip de dieren uit Waar Teken en leeft het Plak ieder dier dier? op een wit vel papier kleur de omgeving om het dier heen Zorg dat het dier niet opvalt... 30

5 werkblad fantasiedieren 31

Lesbrief Vlinderkleuren

Lesbrief Vlinderkleuren Lesbrief Vlinderkleuren Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Tweetallen Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal

Nadere informatie

seizoenskleuren Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de

seizoenskleuren Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de Marlies Huijzer seizoenskleuren elk seizoen zijn kleur Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de bloemen, aan het weer, aan de kleren van de kinderen, én aan de kleuren

Nadere informatie

14 Speuren naar dieren Handleiding voor begeleiders 01

14 Speuren naar dieren Handleiding voor begeleiders 01 Handleiding voor begeleiders 01 Ten opzichte van 50 jaar geleden zijn veel diersoorten verdwenen. Dit is vooral een gevolg van de toename van de bevolking en de steeds grotere ruimte waarop mensen beslag

Nadere informatie

Lesbrief Vlinderkids 1

Lesbrief Vlinderkids 1 Vlinderkids 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 30 minuten Tweetallen Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal vlindersoorten

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5 Voorbereiding post 4 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Ik zie, ik zie wat jij niet ziet, voor groep 4 en 5. Inhoud:

Nadere informatie

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in:

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in: 4 Vind me dan Er is altijd wel een verjaardag of een ander feestje om te vieren. En bij een feestje horen cadeautjes. Maar voor het zover is, wil je het cadeautje natuurlijk zo goed mogelijk verstoppen.

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 1-2-3

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 1-2-3 Voorbereiding post 4 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Ik zie, ik zie wat jij niet ziet, voor groep 1, 2 en

Nadere informatie

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder Nachtvlinders Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders

Nadere informatie

Lesbrief Vlinderkleuren 1

Lesbrief Vlinderkleuren 1 Vlinderkleuren 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 45 minuten Tweetallen Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal vlindersoorten

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 5 en 6. Veel plezier!

SPEURTOCHT. Groep 5 en 6. Veel plezier! SPEURTOCHT Groep 5 en 6 Met deze speurtocht loop je door het hele park. Volg de wandelroute, dan zie je alle dieren! Ben jij een echte spoorzoeker? Veel plezier! GIRAFFE Het eerste wat opvalt aan de giraffe

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 7-8

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 7-8 Voorbereiding post 3 Even schrikken Groep 7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Even schrikken, voor groep 7 en 8. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkblad Opruimen

Nadere informatie

Lesbrief Vlinderkids. Doelgroep: Groep 5 t/m 8. Lesduur: ± 30 minuten. Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie. Werkvorm: Tweetallen

Lesbrief Vlinderkids. Doelgroep: Groep 5 t/m 8. Lesduur: ± 30 minuten. Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie. Werkvorm: Tweetallen Lesbrief Vlinderkids Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 30 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Tweetallen Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal vlindersoorten

Nadere informatie

Werkblad: Vind me dan

Werkblad: Vind me dan Werkblad: Vind me dan Stap 1 Stap 2 Wat is het probleem? Vraag het de natuur! Hoe lost de natuur dit probleem op? Hoe zorgen planten en dieren ervoor dat ze niet opvallen? Kennen jullie voorbeelden? Schrijf

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 5-6

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 5-6 Voorbereiding post 3 Even schrikken Groep 5-6 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Even schrikken, voor groep 5 en 6. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkblad Opruimen

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8 Voorbereiding post 4 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 4: Ik zie, ik zie wat jij niet ziet voor groep 6,7 en 8. Inhoud:

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 5-6

Voorbereiding post 3. Even schrikken Groep 5-6 Voorbereiding post 3 Even schrikken Groep 5-6 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 3: Even schrikken, voor groep 5 en 6. Inhoud: Algemeen Verhaal over het infobord

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8 Voorbereiding post 4 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Ik zie, ik zie wat jij niet ziet, voor groep 6, 7 en

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5

Voorbereiding post 4. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5 Voorbereiding post 4 Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Groep 4-5 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 4: Ik zie, ik zie wat jij niet ziet voor groep 4 en 5. Inhoud:

Nadere informatie

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke Spinners Een nieuwe rage: spinners! Heb jij ze al gespot in jouw klas? Vervelend, al dat speelgoed op school, of handig! spinners in de klas, daar kun je leuke, leerzame activiteiten mee doen! Wij bedachten

Nadere informatie

Bron afbeelding: [1] Voorbeeldles Ontwerpend leren Natuur rondom de school. Groep 5 & 6 / 7 & 8. Lerarenhandleiding

Bron afbeelding: [1] Voorbeeldles Ontwerpend leren Natuur rondom de school. Groep 5 & 6 / 7 & 8. Lerarenhandleiding Bron afbeelding: [1] Voorbeeldles Ontwerpend leren Natuur rondom de school Groep 5 & 6 / 7 & 8 Lerarenhandleiding Algemene disclaimer Dit document is bedoeld ter algemene informatie, en dient als voorbeeld

Nadere informatie

Natuur, Buiten Activiteit:

Natuur, Buiten Activiteit: Natuur, Buiten Activiteit: Doelgroep: middenbouw (groep 4, 5 en 6) Doel van de activiteit: - De kinderen worden bewust van de herfst en zijn veranderingen. - De kinderen leren over de onderdelen van bladeren

Nadere informatie

Lesbrief Slakkenevolutiespel 1

Lesbrief Slakkenevolutiespel 1 Slakkenevolutiespel 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 15 minuten Klassikaal Wereldoriëntatie Doel van de opdracht: Het begrijpen waarom slakken verschillende kleuren hebben

Nadere informatie

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Werkvorm: Groepjes of alleen Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Doel van de opdracht: Het leren herkennen van een bij,

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg? 1

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg? 1 Bij, wesp, hommel of zweefvlieg? 1 Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 45 minuten Groepjes of zelfstandig Wereldoriëntatie Doel van de opdracht: Het leren herkennen van een bij,

Nadere informatie

Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans. Verstopte vlinders.. Opvallen of niet..

Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans. Verstopte vlinders.. Opvallen of niet.. Lesbrief groep 3 4 Inhoudsopgave Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans Verstopte vlinders.. Opvallen of niet.. Het koolwitje Zo maak je een vlinder

Nadere informatie

Katachtigen Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs

Katachtigen Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Katachtigen Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs D M K V O O - B & E - 2 0 1 2 1 In Ouwehands Dierenpark leven twee soorten katachtigen. Ze lijken allemaal op elkaar maar toch zijn er heel wat

Nadere informatie

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen Handleiding leerkracht Vogels in de klas Introductieles Inhoud in het kort Voor de groepen 5-6 bieden we, naast verbale activiteiten, een werkblad aan waarmee de leerlingen aan de slag gaan. In deze les

Nadere informatie

IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera

IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera KLIK! IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera Dit avonturierspaspoort is van: Bij de opdrachten in het boekje zie je steeds een icoon (plaatje) staan. Dit plaatje komt overeen met de ruimte waar je de

Nadere informatie

Vind een plantennaam met elke letter van het alfabet.

Vind een plantennaam met elke letter van het alfabet. Maak een tunnel/knikkerbaan in de zandbak Versier iemand van de groep als een boom met verschillende natuurmaterialen (geen boom en planten pijn doen) Maak een papieren bootje. Zoek een plas water en zet

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 1 & 2

Lessuggesties voor groep 1 & 2 Lessuggesties voor groep 1 & 2 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

Sorteer netjes! 1. Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer

Sorteer netjes! 1. Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer Sorteer netjes! 1 Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer a de rozen (*1) b de kleine bloemen (*2) c de bloemen zonder bladeren (*3) d de bloemen, niet tulpen (*4) Omcirkel de dieren. Omcirkel de dieren

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 6 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier Marlies Huijzer verzorging wat wil jouw dier? De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier om te vertroetelen. Ze denken niet zo na over wat een dier zelf leuk vindt

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 3 & 4

Lessuggesties voor groep 3 & 4 Lessuggesties voor groep 3 & 4 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 3 & 4 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Les 1 Ik en mijn selfie Les 1 Ik en mijn selfie Samenvatting van de les De kinderen kijken naar een selectie portretten waaronder selfies. Ze analyseren

Nadere informatie

Amfibieën. Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker. 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen.

Amfibieën. Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker. 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen. Amfibieën Les 1 Kenmerken amfibieën en de kikker Inhoud 1. De leerkracht vertelt dat de les gaat over hoe je amfibieën kunt herkennen. Hulpmiddel Prezi les 1: http://prezi.com/hwpatwdyvqpv/?utm_campaign

Nadere informatie

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Benodigde materialen Knuffels of plaatjes van: een vos een konijn een eekhoorn een egel 4 etensborden 4 (linnen) tasjes

Nadere informatie

INSECTEN EN SPINACHTIGEN

INSECTEN EN SPINACHTIGEN INSECTEN EN SPINACHTIGEN WERKBLAD BOUW EN ONTWIKKELING Bouw 1. Het aantal looppoten is een belangrijk criterium om vertegenwoordigers van de stam van de geleedpotigen (80% van de gekende diersoorten!)

Nadere informatie

jaar 1 Dieren en hun vacht voorbeeldles uit het thema wie ben ik?

jaar 1 Dieren en hun vacht voorbeeldles uit het thema wie ben ik? MB jaar 1 Dieren en hun vacht voorbeeldles uit het thema wie ben ik? DaVinci, Enschede 2014 www.demethodedavinci.nl www.uitgeverijdavinci.nl Met medewerking van: Michael de Wit, Jessica Huls Vormgeving:

Nadere informatie

Thema dieren. Deze werkbundel is van:

Thema dieren. Deze werkbundel is van: Deze werkbunl is van: DIEREN TELLEN Tel hoeveel je er ziet van elk dier. Noteer het aantal achter juiste benaming. hond: kat: het paard: hamster: slak: DIEREN TELLEN Oplossing Tel hoeveel je er ziet van

Nadere informatie

Dieren in de Winter. Inleiding: 2012 Minka Dumont www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com. www.eduboek.nl. Vaardigheden: Onderzoeksvaardigheden.

Dieren in de Winter. Inleiding: 2012 Minka Dumont www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com. www.eduboek.nl. Vaardigheden: Onderzoeksvaardigheden. 2012 Minka Dumont www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com Dieren in de Winter www.eduboek.nl Vaardigheden: Benodigdheden: zie de Slotopdracht op blz 8 voor de benodigde ingrediënten Onderzoeksvaardigheden

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal

Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Zelfstandig Doel van de opdracht: Het leren hoe

Nadere informatie

NME-leerroute Aarde, lucht en water

NME-leerroute Aarde, lucht en water NME-leerroute Aarde, lucht en water 3 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Wat hoor ik daar, een steentje in het water? Deze is zwaar en zakt naar de bodem. Wat zie ik daar, een mooie

Nadere informatie

Lesbrief Kikker viert de lente. Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar

Lesbrief Kikker viert de lente. Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar Lesbrief Kikker viert de lente Kikkertiendaagse: 21 t/m 30 maart 2018 Thema: Kikker viert de lente Leeftijd: voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar Van 21 t/m 30 maart kleurt heel Nederland groen met het

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 1-2-3

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 1-2-3 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 1, 2 en 3. Inhoud:

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Van eitje tot vlinder

Van eitje tot vlinder Werkblad Van eitje tot vlinder Wat is de goede volgorde van de plaatjes? Begin bij plaatje : de vlinder legt eieren. Schrijf de letter a in hokje. Welk plaatje is de volgende? Zet de letter ervan in hokje

Nadere informatie

Uitvinders HANDIGHEIDJES

Uitvinders HANDIGHEIDJES Naam: HANDIGHEIDJES Bekijk het clipje: Handigheidjes Groep: LES 5 - WERKBLAD 1 a) Wat vind jij een goede uitvinding? b) Heb jij klittenband aan jouw kleding of spullen? schoenen gymschoenen jas tas iets

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Samen een dierentuin nabouwen. Deze les levert een bijdrage aan het kerndoel: 1 De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen

Samen een dierentuin nabouwen. Deze les levert een bijdrage aan het kerndoel: 1 De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen Samen een dierentuin nabouwen Leeftijdsgroep Kerndoel 8-12 jaar Deze les levert een bijdrage aan het kerndoel: 1 De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen Leerstofonderdeel Kerndoel

Nadere informatie

Klassengesprek - knutselen. Open de envelop, laat de foto zien en lees samen de brief:

Klassengesprek - knutselen. Open de envelop, laat de foto zien en lees samen de brief: Tim eet op Texel 3 en 4 6 Afval Klassengesprek - knutselen Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: beseffen dat er veel voedsel weggegooid wordt. beseffen dat verpakkingsmateriaal van voedsel veel

Nadere informatie

Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven.

Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven. Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven. Achtergrondinformatie: Insecten hebben altijd 6 poten en een lijf wat is opgebouwd uit 3 delen:

Nadere informatie

BLIJ MET EEN EI. Blij met een ei, april 2011 Speel-o-theek De Dobbelsteen www.dedobbelsteen.nl

BLIJ MET EEN EI. Blij met een ei, april 2011 Speel-o-theek De Dobbelsteen www.dedobbelsteen.nl BLIJ MET EEN EI Deze speur- en speltocht is niet alleen bedoeld voor rond de paastijd. Doordat iedereen moet proberen zijn of haar ei heel te houden wordt er een extra spelelement in de speurtocht gebracht.

Nadere informatie

stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar:

stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar: stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar: stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 3 Hoofdstuk 1 Dierproeven Paragraaf

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK ELAND Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen

Nadere informatie

Lesbrief Dierenzoekermoorden

Lesbrief Dierenzoekermoorden Lesbrief Dierenzoekermoorden Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 20 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Nederlands Werkvorm: Tweetallen of zelfstandig Doel van de opdracht: Het oefenen met het gebruik

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: spechten Groepje 2: muizen Groepje 3: vossen Groepje 4: eekhoorns Groepje 5: egels Kleine beestjes + voedselketens

Nadere informatie

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4 Raar, maar waar! deel 1 Natuur groep 3 en 4 Inhoud 1 Raar, maar waar! 3 2 Een vreemd ei 4 3 Spring er maar uit 5 4 Verstopt 6 5 Slim 7 6 Vlieg er niet in 8 7 Een kever met een luchtje 9 8 Een zware hap

Nadere informatie

Relaties tussen organismen vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Relaties tussen organismen vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73585 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Katachtigen. klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs

Katachtigen. klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Katachtigen klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs In Ouwehands Dierenpark leven verschillende soorten katachtigen. Ze lijken erg veel op elkaar, maar toch zijn er heel wat verschillen. Met behulp van

Nadere informatie

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl De Melkweg groep 3-4 Als je naar de sterren kijkt, komen als vanzelf veel vragen op. Hoeveel sterren zijn er? Waar bestaan al die sterren uit? Hoe ver weg zijn ze? De sterren die wij vanaf de aarde zien,

Nadere informatie

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Tijdens deze wandeling ontdekken we meer over de bijen, kleine maar belangrijke inwoners van de stad.

Nadere informatie

Kikker. en de warme dag. Groep 1 t/m 4 basisonderwijs

Kikker. en de warme dag. Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Kikker en de warme dag Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Achtergrond leskist De leskist Kikker en de warme dag is gebaseerd op het gelijknamige prentenboek naar Max Velthuijs uit de serie Kikker & vriendjes

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 3 en 4. Veel plezier! Welkom in Ouwehands Dierenpark! Kijk goed naar de bordjes en volg de wandelroute. Het wordt vast beregezellig!

SPEURTOCHT. Groep 3 en 4. Veel plezier! Welkom in Ouwehands Dierenpark! Kijk goed naar de bordjes en volg de wandelroute. Het wordt vast beregezellig! SPEURTOCHT Groep 3 en 4 Welkom in Ouwehands Dierenpark! Kijk goed naar de bordjes en volg de wandelroute. Het wordt vast beregezellig! Veel plezier! GIRAFFE. Het eerste wat opvalt aan de giraffe is zijn

Nadere informatie

De Groenzoom Struweelvogels

De Groenzoom Struweelvogels De Groenzoom Struweelvogels 1 Inhoudsopgave Zanglijster Struweelvogels - Zanglijster 3 - Roodborsttapuit 4 - Kneu 5 - Blauwborst 6 - Patrijs 7 - Rietzanger 8 Zanglijster - Lichte borst met pijlpuntige

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Totaal materialen heide Materialen per groepje 1A Sporen van grazers 3 Witte bakken 3 Pincetten Zoekkaart bos- en heideplanten 1B Dennen trekken Handschoenen voor elk kind Zoekkaart bos- en heideplanten

Nadere informatie

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens VOOR DE LEERKRACHT Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens Spreeuw Vogelbescherming Nederland organiseert de Tuinvogeltelling voor Scholen. Leer de vogels rondom je school kennen, tel hoeveel er

Nadere informatie

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM VAN VERZAMELING TOT MUSEUM Erfgoed, natuur én beeldende kunst Cultureel erfgoed / beeldend Groep 1/2 primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: i.o.v. Cultuurkust Alinde Hoeksma Stichting Cultuurkust

Nadere informatie

Maak je schoolplein vogelvriendelijk

Maak je schoolplein vogelvriendelijk Maak je schoolplein vogelvriendelijk Leerlijn: kinderen leren vanuit het perspectief van vogels nadenken over hun omgeving. Wat hebben vogels nodig om te overleven? Schuilmogelijkheden, nestmogelijkheid,

Nadere informatie

Weidevogels en watervogels

Weidevogels en watervogels Dia 1 Zorg dat het geluid aan staat! en watervogels Deze powerpoint begint met het lied van Syb van de Ploeg over onze nationale vogel: de grutto. Gewoon afspelen en dan vragen wat de kinderen gezien en

Nadere informatie

Lesboek onderbouw klas 1 & 2

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Werkbladen bovenbouw havo/vwo Werkbladen onderbouw klas 1 & 2 Welkom in safaripark Beekse Bergen Om ervoor te zorgen dat jullie een leuke

Nadere informatie

ONTDEKKINGSTOCHT. Deze speurtocht is voor de hele familie! Er zijn kennisvragen en doe-opdrachten. kennisvragen. doe-opdrachten

ONTDEKKINGSTOCHT. Deze speurtocht is voor de hele familie! Er zijn kennisvragen en doe-opdrachten. kennisvragen. doe-opdrachten ONTDEKKINGSTOCHT Deze speurtocht is voor de hele familie! Er zijn kennisvragen en doe-opdrachten. kennisvragen doe-opdrachten. h f hl [ Volg de wandelroute, dan zien jullie alle dieren! Let op: Door werkzaamheden

Nadere informatie

Licht en donker Licht

Licht en donker Licht H Licht en donker Licht groep 1-2 09 tijdsduur 80 minuten kerndoelen 1, 32, 42 en 54 lesdoelen De leerling: weet dat licht nodig is om te zien kent een aantal lichtbronnen, waarvan sommige uit zichzelf

Nadere informatie

Lesbrief Evolutiespel slakken. Doelgroep: Groep 5 t/m 8. Leerstofgebied: Wereldoriëntatie. Werkvorm: Klassikaal. Duur: ± 15 minuten

Lesbrief Evolutiespel slakken. Doelgroep: Groep 5 t/m 8. Leerstofgebied: Wereldoriëntatie. Werkvorm: Klassikaal. Duur: ± 15 minuten Lesbrief Evolutiespel slakken Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Klassikaal Duur: ± 15 minuten Doel van de opdracht: Kinderen leren hoe dieren zich aanpassen aan hun omgeving.

Nadere informatie

Opvrolijkvogeltje STATION ZUID LEESBEVORDERING GROEP 4-5 OPVROLIJKVOGELTJE

Opvrolijkvogeltje STATION ZUID LEESBEVORDERING GROEP 4-5 OPVROLIJKVOGELTJE STATION ZUID LEESBEVORDERING GROEP 4-5 OPVROLIJKVOGELTJE Opvrolijkvogeltje O, het is ochtend, en dit wordt weer een hele drukke dag! Opvrolijkvogeltje moet aan de slag. Als dit prachtige, veelkleurig vogeltje

Nadere informatie

Aan de slag in de vlindertuin

Aan de slag in de vlindertuin Aan de slag in de vlindertuin In dit schema kun je zien welke ideeën voor activiteiten je verder nog kunt vinden op www.vlindertuinen.nl. In dit document geven we voorbeelden van activiteiten in de vlindertuin

Nadere informatie

Bouw je eigen stad. Bronnen: Pictogrammen van

Bouw je eigen stad. Bronnen: Pictogrammen van Bouw je eigen stad Korte omschrijving werkvorm: Wat is politiek? Het besturen van het land. Maar je kunt het ook kleiner maken: het besturen van een stad of een dorp. Waar moet je allemaal aan denken als

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Middenbouw: Wieringerzand

Middenbouw: Wieringerzand Middenbouw: Wieringerzand Wieringerzand, ons eigen eiland Daar gaan we kamperen en er valt veel te leren. We bouwen een huis daar voelen wij ons thuis. We gaan op de fiets dat kost bijna niets. Grote Rekendag

Nadere informatie

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 1, 2017

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 1, 2017 LESBRIEF GROEP 7 + 8 THEMA: CHINA Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 1, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer de werkbladen

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 7-8 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden, in

Nadere informatie

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren?

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels deze

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

Instructie sneeuwspoor opdrachtkaarten

Instructie sneeuwspoor opdrachtkaarten Instructie sneeuwspoor opdrachtkaarten Negen leuke diersporenopdrachten om met een groep kinderen uit te voeren als er buiten sneeuw ligt. Doel: Lekker naar buiten als er sneeuw ligt en onderzoeken welke

Nadere informatie

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht)

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht) MENU Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! In deze bijlage wordt het menu voor het tekenevenement beknopt weergegeven. Per opdracht leest u: - het idee van de opdracht - de duur hiervan - de daarbij

Nadere informatie

Overlevingsstrategieën vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Overlevingsstrategieën vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/73580 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

dieren op de wereld Opdracht: De temperaturen in de zomer veranderen. Meet op verschillende plekken de temperatuur en schrijf deze op.

dieren op de wereld Opdracht: De temperaturen in de zomer veranderen. Meet op verschillende plekken de temperatuur en schrijf deze op. De temperaturen in de zomer veranderen. Meet op verschillende plekken de temperatuur en schrijf deze op. - Pen - Papier - Thermometer Meet ook eens op een schaduwplek Kermis in Uden. Maak een mooi kermisattractie

Nadere informatie

ALLES HEEFT EEN KLEUR

ALLES HEEFT EEN KLEUR ALLES HEEFT EEN KLEUR Dagopvang en peuterspeelgroep Het P@rk Gemaakt door: Esther en Ingrid Maart 2017 Beste ouders/verzorgers De peuterspeelgroep van het P@rk werkt vanuit de methode Startblokken van

Nadere informatie

N a t u u r e n t a a l

N a t u u r e n t a a l N a t u u r e n t a a l Thema / onderwerp Deze les staat in het teken van mondeling taalonderwijs: het uitbrengen van een verslag. Het onderwerp is voedsel van dieren. De groepjes bestaan uit 3 a 4 leerlingen.

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE LESBRIEVEN LEERKRACHTENBESTAND LESBRIEF 8: LOT DE ROBOT (DEEL2) AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE Copyright De Uitvinders Uitgave 2016 Versie 1.0 LESBRIEVEN LEERKRACHTENBESTAND LESBRIEF

Nadere informatie

Vormen van een raket Raketten

Vormen van een raket Raketten Vormen van een raket Raketten Vgroep 1-2 17 tijdsduur 65 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 44, 45 en 54 lesdoelen De leerling: herkent een aantal wiskundige vormen: een cirkel, een driehoek, een rechthoek

Nadere informatie