Analyse. Externe Ontwikkelingen van belang voor de toekomstige ontwikkelingen. van. World Servants Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Analyse. Externe Ontwikkelingen van belang voor de toekomstige ontwikkelingen. van. World Servants Nederland"

Transcriptie

1 Analyse Externe Ontwikkelingen van belang voor de toekomstige ontwikkelingen van World Servants Nederland Wolvega Oktober 2009, bijgewerkt met data van

2 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Introductie 3. Deelnemerswerving 3.1 Introductie 3.2 Externe Ontwikkelingen Kerkverlating onder jeugd Jeugd heef mondiale instelling Groei van het particulier initiatief (PI) De bereikbaarheid van de doelgroep De oudere deelnemer Kostenaspecten Veiligheidsaspecten van de World Servantsprojecten 3.3 Kansen 3.4 Bedreigingen 3.5 Conclusies 4. Vorming en training 4.1 Introductie 4.2 Externe Ontwikkelingen Impact van buitenlandervaringen Internet Micha campagne 4.3 Kansen 4.4 Bedreigingen 4.5 Conclusies 5. Politiek-sociaal klimaat en subsidies 5.1. Introductie 5.2 Externe ontwikkelingen Particulier initiatief groeit Strengere eisen subsidieverstrekkers en andere financierders Politiek en Ontwikkelingssamenwerking (OS) Punten uit beleidskader OS die belangrijk zijn voor World Servants Jongeren en ontwikkelingssamenwerking 5.3 Kansen 5.4 Bedreigingen 5.5 Conclusies 6. Projecten en het project management 6.1 Introductie 6.2 Externe ontwikkelingen Samenwerken met andere organisaties (partnerships) Godsdienst belangrijke factor in ontwikkelingssamenwerking Relatie Noord en Zuid 6.3 Kansen 6.4 Bedreigingen 6.5 Conclusies 7. Fondsenwerving 7.1 Introductie 7.2 Externe ontwikkelingen Concurrentie neemt toe Huishoudens geven minder aan goede doelen en willen transparantie in uitgaven Online fondsenwerving Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) en Maatschappelijke betrokkenheid Plaatselijke groepen 7.3 Kansen 7.4 Bedreigingen 7.5 Conclusies 8. Vrijwilligers 8.1 Introductie 8.2 Externe ontwikkelingen Aantal vrijwilligers neemt toe Beschikbaarheid vrijwilligers daalt Vrijwilligers in de achterban van World Servants 8.3 Kansen 8.4 Bedreigingen 8.5 Conclusies 9. Externe ontwikkelingen projectlanden (wordt later bijgevoegd) 2

3 1. Samenvatting De belangrijkste conclusies uit de externe analyse voor de strategie van de komende jaren: Met betrekking tot deelnemerswerving: - Omdat World Servants het vooral van mond tot mond reclame moet hebben en het internet (en de World Servants website) daar uitstekende mogelijkheden voor biedt (m.n. ten aanzien van de jeugd), is het van cruciaal belang dat de website van uitstekende kwaliteit is en de jeugd op de juiste wijze aanspreekt. Uitbreiding met modules m.b.t. vorming en training zijn gewenst. - Het duurder worden van de projecten (het omhoog gaan van de deelnemersbijdrage) is een reële bedreiging voor het aantal deelnemers dat zich aanmeldt. Essentieel is daarom ook de steun aan plaatselijke groepen om fondsen te werven. Echter voor de leeftijdsgroep van 21+, die vaak zelf het project bekostigen en waarbij inkomensvermindering aan de orde is, kan deze bedreiging leiden tot minder deelnemers. - Zorgvuldige afweging risico s bij het jaarlijks bepalen van de deelnemersbijdrage. - Alle veiligheidsmaatregelen die er redelijkerwijs getroffen kunnen worden moeten geïntegreerd onderdeel zijn van de projectvoorbereiding in alle geledingen van de organisatie. - De deelnemerswerving moet naar meer kerken (of kerkelijke genootschappen) worden uitgebreid, m.n. het gericht aanschrijven van jeugdouderlingen en werkers. - Het zou goed zijn opnieuw toenadering te zoeken tot het jongeren programma van de PKN (JOP). - De tijd lijkt rijp om het projectaanbod voor volwassenen verder te ontwikkelen en het aantal projecten voor volwassenen te verhogen. - Ontwikkeling is geindiceerd van het modullaire aanbod voor groepen die groepsreizen naar ontwikkelingslanden willen doen en daarbij assistentie (training/coaching, materialen en serviceaanbod) van World Servants willen hebben. Met betrekking tot vorming en training: - World Servants heeft een kwalitatief hoogstaand en uniek product. Omdat meer organisaties op de markt komen met soortgelijke projecten, zal World Servants erop moeten toezien dat de kwaliteit en uniciteit gehandhaafd blijft. Dit betekent dus doorontwikkelen en vernieuwen. - Voor zowel het in de externe communicatie kunnen laten zien van de levensveranderende effecten van een World Servants project op deelnemers, alswel voor het eventueel aanboren van nieuwe financierings-bronnen is het uitermate belangrijk de impact zichtbaar en meetbaar te maken. Het is daarom noodzakelijk de komende jaren in te zetten op impactstudies van de WS projecten, danwel dat samen te doen met andere organisaties. - In de externe communicatie zal het goed zijn te benadrukken dat World Servants een bijdrage kan leveren aan de opvoeding van Nederlandse burgers tot wereldburgers. Met betrekking tot politieke klimaat en subsidies: - Samenwerking met andere organisaties in zowel Noord als Zuid blijft heel belangrijk, zowel voor effectiviteit en impact van de World Servants projecten alswel voor de toegang tot subsidiestromen. - Ontwikkeling is geindiceerd van het modullaire aanbod voor groepen die groepsreizen naar ontwikkelingslanden willen doen en daarbij assistentie (training/coaching, materialen en serviceaanbod) van World Servants willen hebben. - Het is belangrijk heel goed de ontwikkelingen binnen de OS wereld in de gaten te houden en daar snel en adequaat op in te spelen. - Om niet afhankelijk te worden van maar een financierder (subsidie of fonds/stichting) blijft het van belang de financiering vanuit meerdere gespreide bronnen te krijgen. - Nader onderzoek van subsides/financiering rondom water en sanitatie. - Het is voordelig voor World Servants om aansluiting te zoeken bij meerdere organisaties binnen PRISMA. Met betrekking tot projecten en projectmanagement: - Samenwerking met andere organisaties in zowel Noord als Zuid blijft heel belangrijk, zowel voor effectiviteit en impact van de World Servants projecten als wel voor de toegang tot subsidiestromen. - Het is voordelig voor World Servants om aansluiting te zoeken bij meerdere organisaties binnen PRISMA. Omdat andere organisaties andere accenten willen leggen in een project, zal World Servants er goed aan doen, met als basis de 4 basiselementen van een World Servants project, flexibele programma s mogelijk te maken. - Het is belangrijk om de werkzijze van World Servants in de externe communicatie meer te benadrukken. Bvb het laten liggen van het ownership van een project bij de lokale gemeenschap. 3

4 Met betrekking tot fondsenwerving: - Omdat giftgevers steeds kritischer worden en zich minder willen binden voor een langere tijd moet de informatie naar giftgevers uitgebreider, specifieker en transparanter worden. - Vanwege de toegenomen concurrentie op de fondsenwervingmark is het belangrijk om de punten waarop World Servants zich onderscheidt goed naar buiten te communiceren en kwaliteit te leveren. - MVO biedt potentiële mogelijkheden, ook voor World Servants. Echter bedrijven moeten eerst warm worden gemaakt voor het werk van World Servants voordat ze zich zullen committeren. De plaatselijke groepen kunnen hierin een mooie rol vervullen. - Het verdient aanbeveling om de online fondsenwerving de komende jaren verder uit te werken. Met betrekking tot vrijwilligers: - World Servants is sterk afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Momenteel is er echter in het aanbod hiervan geen probleem. De genoemde bedreigingen lijken genivelleerd te worden door de potentie van het aantal vrijwilligers in de achterban van World Servants. - World Servants kan prima tegemoet komen aan de wens van vrijwilligers om een afgebakende taak of project te doen (bijvoorbeeld een World Servants project, de organisatie van het Voorbereidingsweekend, het festival, trainingen, Set-up reizen etc.). Desondanks zijn er ook vrijwilligers nodig die op kantoor reguliere werkzaamheden uitvoeren (deelnemersadministratie, gereedschappen, ondersteuning Project Management en Kantoor Management). 4

5 2. Introductie Het is van groot belang de externe ontwikkelingen te onderkennen die de toekomst van je organisatie gaan beïnvloeden. Het ontdekken en analyseren van negatieve trends moet leiden tot maatregelen om de organisatie te beschermen. Maar positieve trends zijn minstens zo belangrijk om toekomstig beleid te bepalen; strategie is het herkennen en realiseren van kansen in de markt. Vanzelfsprekend gaat de meeste aandacht naar die ontwikkelingen die een grote invloed op het voortbestaan en de groei van de organisatie kunnen hebben. Deze uitgangspunten bepalen de opzet van dit rapport. De diepte van de analyse wordt bepaald door de potentiële impact die het op World Servants Nederland kan hebben. Vooral als er geen alternatieven beschikbaar zijn om negatieve ontwikkelingen op te vangen, zijn de externe ontwikkelingen uitgebreider verwoord. De externe ontwikkelingen in dit rapport worden in acht delen gesplitst, n.l. die te maken hebben met Deelnemerswerving, Training/vorming, Politieke klimaat (m.n. Ontwikkelingssamenwerking) en subsidies, Projecten en project management, Fondsenwerving en Vrijwilligers. De ontwikkelingen worden per onderdeel in volgorde van belangrijkheid besproken. Als referentie worden in Bijlage 1 een aantal karakteristieke gegevens over World Servants gegeven,voor zover mogelijk over de periode 1992 tot Deze gegevens kunnen geraadpleegd worden om eventuele trends in de activiteiten van World Servants te onderkennen in relatie tot de vermelde externe ontwikkelingen. Zie voor meer gegevens over World Servants in het hoofdstuk over de interne ontwikkelingen. 3. Deelnemerswerving 3.1 Introductie Het aantal deelnemers is over de periode van 2003 tot 2008 (geleidelijk) gegroeid van rond 679 tot rond 1.038, inclusief de deelnemers aan projecten op maat (POM) en daarna afgenomen naar 859 (2010). De verdeling over de leeftijdsgroepen is enigszins veranderd, in 2004 behoorde 65 % tot de categorie 16 tot 23 jaar; in 2010 is dit ongeveer 59 %. Er zijn redelijk goede gegevens voorhanden die inzicht geven in de verdeling in kerkelijke gezindte of kerkelijke meelevendheid. De reizen staan ook open voor niet-actief meelevende christenen, waarbij duidelijk gesteld wordt dat verwacht wordt dat deze deelnemers positief aan het groepsproces en programma deelnemen. Een behoorlijk percentage van de deelnemers behoort tot de groep niet/rand kerkelijken (rond 6%; echter van 5% is onbekend; cijfers 2009). 3.2 Externe Ontwikkelingen Kerkverlating onder jeugd Ontkerkelijking Fries Dagblad 12 mei 2006: De ontkerkelijking in Nederland gaat gestaag door en nadert z n plafond. In 2020 zal 72 procent van de Nederlandse bevolking niet meer lid zijn van een kerk of andere religieuze gemeenschap. In 2000 was dat nog 62 procent. Onder de jongste generaties (geboren na 1975) is het proces van secularisatie al uitgewoed. De jongeren die nu nog bij een kerk horen kiezen daar bewust voor en hechten relatief sterk aan de daarbij horende religieuze opvattingen en leefregels. Zij voelen zich meer thuis bij de Rooms-Katholieke Kerk en de vele kleine kerkgenootschappen, dan bij de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). De laatste secularisatieslag zal daarom het hardst aankomen bij de PKN: die mag in 2020 nog maar 4 procent van de bevolking tot haar leden rekenen, tegen 12 procent in Het aandeel van de R.-K. Kerk gaat van 17 procent (2000) naar 10 procent in Jeugd: Tegelijkertijd neemt de honger om met geestelijke dingen bezig te zijn onder jongeren toe. E.M. de Kam, directeur van Youth For Christ: Het onderzoek van de Erasmus Universiteit (zie update van dit artikel in Volkskrant 16 jan 2009) bevestigt wat we al zagen: jongeren hebben belangstelling voor religie, maar niet voor kerken. Jongeren geloven in iets, een hogere macht. Dat heeft ook te maken met het post-modernisme, de gedachte dat van alles wel iets waar is. De kerk heeft afgedaan, maar Jezus 5

6 Christus, om wie het toch allemaal gaat, is er wel degelijk. De jongeren zijn dus anti-institutioneel en minder anti-religieus. Dit laatste is een grote kans voor World Servants om op in te spelen Evangelische christenen De groep van Evangelische Christenen wordt in Nederland op 0.8 a 1 miljoen mensen geschat en groeit (http://www.geocities.com/leeuwvanweenen/leckek/les5.html). Dit aantal is een optelsom van alle evangelische christenen binnen de traditionele kerken en in aparte kerken. De jeugd binnen deze groep is zeer gemotiveerd en levert een grote bijdrage aan World Servants. Dit zal naar verwachting in de komende jaren niet veel veranderen Randkerkelijken De groep randkerkelijken zal voorlopig nog behoorlijk groot zijn. Hierin vind je veel jongeren die gemotiveerd zijn om een bijdrage aan de armen in de derde wereld te leveren, maar die de christelijke uitgangspunten minder belangrijk vinden Jeugd heef mondiale instelling. De jeugd krijgt steeds meer een mondiale instelling. Het raakt steeds meer normaal om tijdens de school/studie periode een reis naar het buitenland te maken. Of een avontuurlijke reis te maken. Ook het reizen met een goed doel spreekt de jeugd zeer aan. Als onderdeel van deze reizen wil de jeugd iets voor de lokale bevolking doen wat een blijvende positieve invloed heeft. De World Servants reizen vallen in deze categorie en zullen zich naar verwachting nog steeds in een groeiende belangstelling mogen verheugen Recessie maakt jongeren reislustig: Een slechte economische tijd leidt tot meer reislust bij jongeren. Studenten die na hun afstuderen niet meteen een baan kunnen vinden of mensen van wie het tijdelijke contract afloopt, hakken sneller de knoop door om een jaartje te gaan reizen en werken in het buitenland (CBS) Groei van het particulier initiatief. Ondanks dat het particuliere initiatief (PI) de afgelopen tijd behoorlijk onder vuur heeft gelegen, is het willen realiseren van eigen projecten in ontwikkelingslanden door particulieren een trend in de samenleving die groeiende is. Juist omdat de kwaliteit ervan in de discussie rondom het PI een cruciaal punt is, kan World Servants een goede rol spelen door haar expertise beschikbaar te stellen aan groepen die een eigen project willen gaan realiseren. Spin-off WS projecten: In de loop der jaren zijn er diverse initiatieven en stichtingen in Nederland onstaan als gevolg van deelnemers die met een project zijn meegeweest. Een voorbeeld hiervan zijn Dorpen in touw voor Ghanese bakkerij (Friesch Dagblad 13 mei 2009) en Naar de sahara rijden voor ontwikkelingswerk (Friesch Dagblad 4 april 2009). Het aantal van dit soort initiatieven als spin-off van de World Servats projecten weten we niet precies, maar we weten van meer van dit soort voorbeelden. WS draagt dus ook bij aan het ontstaan van Particulier Initiatief De bereikbaarheid van de doelgroep. Het internet gebruik is onder de doelgroep wijd verbreid, ook onder Evangelische jongeren. De bereikbaarheid van World Servants neemt daardoor sterk toe. Men gebruikt het internet om mogelijkheden te vinden die aan de eisen van de potentiële deelnemer voldoen. Dit heeft tot gevolg dat meer jeugd met World Servants in contact zal komen en mogelijk besluit om als deelnemer met een World Servants reis mee te gaan. Deze trend wordt herkend in de aanmeldingen die World Servants ontvangt. Het is natuurlijk van groot belang dat de internet site van World Servants er uitnodigend uitziet en de jeugd op de juiste wijze aanspreekt. Door de website van World Servants neemt de communicatie met en tussen deelnemers toe. Het wordt veel makkelijker om ervaringen uit te wisselen, onder meer over reizen. Ook hierdoor kan verwijzing naar World Servants eenvoudig plaatsvinden. Deze ontwikkelingen zijn belangrijk voor World Servants omdat zij het vooral van mond tot mond reclame moet hebben De oudere deelnemer Wat de deelname van oudere deelnemers aan de World Servants projecten betreft, zijn er tegenstrijdige ontwikkelingen. De groep die nu 55+ of ouder is, heeft tijd, zin en vaak geld om als deelnemer of vrijwilliger aan de reizen van World Servants deel te nemen of elders in de organisatie worden ingezet. 6

7 World Servants zal hiervan in de komende jaren kunnen profiteren. Op langere termijn echter wordt een hogere pensioen leeftijd verwacht en daarmee een beperking van de mogelijkheden van de energieke oudere. De invloed hiervan zal pas na de komende periode van 3 jaar echt zichtbaar kunnen worden. Combineren van vakantie met vrijwilligerswerk: De ene na de andere reisorganisatie komt met vrijwilligersreizen. Bij een vrijwilligersreis combineert de toerist een vakantie in een vaak ver land met werken aan een project. Bron: Trouw Kostenaspecten De vraag is of er naast de grootte van de doelgroepen andere externe ontwikkelingen (kunnen) zijn die de toestroom van deelnemers naar World Servants projecten beïnvloeden. Het is bekend dat potentiële deelnemers afhaken omdat het bij elkaar brengen van de deelnemers- bijdrage veel tijd en energie vraagt. Als de deelnemersbijdrage verder zou stijgen, zou dit tezamen met de kleiner wordende doelgroep tot een dalende instroom van deelnemers kunnen leiden. Een deelnemersbijdrage van 3 000,- lijkt een haast magische grens hier. Steun van het kantoor aan de plaatselijke groepen om de fondsen bijeen te brengen is daarom essentieel. Inkomensvermindering van jongeren (die trend is al ingezet zie CBS) is voor met name de groep 21 jaar en ouder een bedreiging, aangezien door deze groep een project vaak zelf bekostigd wordt en veel minder acties worden gedaan Veiligheidsaspecten van de World Servantsprojecten Berovingen en aanrandingen zijn de laatste paar jaar aan werkvakanties niet voorbij gegaan (bvb een groep van ICCO in 2007 en een groep van Livingstone in 2008). Dit betekent dat de tijd van naïviteit (zo die er was) absoluut voorbij is en dat alle veiligheidsmaatregelen die er redelijkerwijs maar getroffen kunnen worden integraal onderdeel moeten zijn van de projectvoorbereiding in alle geledingen van de organisatie. Tot nu toe krijgt World Servants niet veel vragen hiernaar, maar we weten van Livingstone dat dit bij hun organisatie wel speelt Micha Campagne In Nederland is 2006/2007 het campagne jaar voor de Micha Campagne geweest; het initiatief wordt nog verder voortgezet in verschillende vormen (o.a. Micha-cursus en Micha Zondag) World Servants is zowel in Nederland als internationaal betrokken bij de MICAH Challenge. Dit is een wereldwijde campagne die christenen wil mobiliseren op een krachtige manier hun profetische stem te verheffen voor en met de armen. De campagne wordt gedragen door meer dan 250 christelijke organisaties die zich inzetten voor armoedebestrijding en door de koepelorganisatie van de Evangelische Allianties wereldwijd. World Servants moet nog verder onderzoeken hoe veel gemeentes al bezig zijn/gaan met de Michacursus Kansen: - De mondiale instelling van de jeugd. - De herbezinning op het betrekken van jongeren in de kerken. Ondanks dat de kerkverlating onder de jeugd een bedreiging is voor World Servants is dit tegelijkertijd ook een grote kans, aangezien veel jeugdouderlingen /-werkers wegen zoeken om hun jongeren bij de kerk te betrekken (=grote groepen projecten). - Aansluiten bij de Micha-cursus. Kerken die de Michacursus doen in hun gemeentes zouden kunnen worden opgevolgd door World Servants met het voorstel om nu in de vorm van een World Servants project de handen uit de mouwen te gaan steken. World Servants moet onderzoeken hoe veel gemeentes al bezig zijn/gaan met de Michacursus. - Toegenomen gebruik van Internet om de juiste reis te vinden - De honger om met geestelijke dingen bezig te zijn onder jongeren neemt toe. - De toename van interesse bij volwassenen om zich tijdens vakanties als vrijwilliger ergens voor in te zetten biedt kansen voor World Servants. - Gemotiveerde jeugd onder de evangelische christenen. - Groei van Particuliere initiatief en de behoefte aan kwaliteitsslagen hierin Bedreigingen: - De terugloop in kerkelijke meelevendheid van de jeugd in de PKN kerken is een reële bedreiging waarmee rekening moet worden gehouden. - Door de kerkverlating onder de jeugd kan ook een verschuiving gaan plaatsvinden naar een groter percentage randkerkelijken; als het percentage te groot wordt kan dit (te) grote uitdagingen opleveren in de projectgroepen voor de projectstaf. 7

8 - Er is een algemene trend waarneembaar dat reisorganisaties reizen gaan organiseren met een reisprogramma waarin een combinatie van reizen en vrijwilligerswerk wordt aangeboden. Dit betreft echter nog vaak redelijk luxe reizen, met een sterren accommodatie, en zal dus een andere categorie mensen aanspreken. - Criminaliteit in de projectlanden. - Inkomensvermindering bij jongeren. - De twee grootste financiele risico s voor World Servants zijn de onberekenbare ticketprijzen (in 2008 zijn bvb de ticketprijzen in 1 jaar tijd met 25 % gestegen) en een minder aantal deelnemers dan begroot (100 deelnemers minder levert een tekort op van zo n ,-). Deze twee risico s bijten elkaar: om het risico van de vliegkosten in te dekken moet je eigenlijk kiezen voor een grote buffer in het budget, maar dan wordt de deelnemersprijs te hoog, waardoor het risico om minder deelnemers te krijgen groter wordt. 3.5 Conclusies: - Alle veiligheidsmaatregelen die er redelijkerwijs getroffen kunnen worden moeten geïntegreerd onderdeel zijn van de projectvoorbereiding in alle geledingen van de organisatie. - De website van World Servants moet uitstekend blijven. - De deelnemerswerving moet naar meer kerken (of kerkelijke genootschappen) worden uitgebreid, m.n. het gericht aanschrijven van jeugdouderlingen en werkers. - Meer aandacht voor het bereiken van evangelische jongeren. - Het zou goed zijn opnieuw toenadering te zoeken tot het jongeren programma van de PKN (JOP). - De tijd lijkt rijp om het projectaanbod voor volwassenen verder te ontwikkelen en het aantal projecten voor volwassenen te verhogen. Hierbij zullen we ons o.a. moeten afvragen of de accommodatie van de groepen toch van een iets andere (hogere) standaard moet zijn dan voor de jongerengroepen. - Ontwikkeling van modulaire aanbod voor (kerkelijke) groepen die zelf een project willen organiseren. - Zorgvuldige afweging risico s bij het jaarlijks bepalen van de deelnemersbijdrage. 4. Deelnemersvorming en training 4.1 Introductie De World Servantsprojecten hebben een enorme impact op de deelnemers. De jarenlange ervaring en ontwikkeling van World Servants heeft geleid tot een nu uniek programma tijdens de projecten, goede trainingen en doordacht trainingsmateriaal. Het blijft echter een grote uitdaging om die impact van de projecten op de deelnemers zichtbaar en meetbaar te maken. 4.2 Externe ontwikkelingen Vraag naar het aantonen van de impact van buitenlandervaringen Vanwege de vraag in de samenleving/politiek naar de impact van buitenlandervaringen op de reizigers, zijn er de afgelopen jaren meerdere onderzoeken en studies hiernaar gedaan. Hiervan speciaal te noemen: 1. Grote invloed korte termijnuitzendingen Korte termijnuitzendingen van zendings- en ontwikkelingswerkers hebben aantoonbaar grote invloed op hen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Evangelische Zendingsalliantie (EZA). Zo n 5 procent van de jongeren die meegaan met een kortetermijnzendings- en evangelisatiereis of een hulpverleningsreis, kiest voor een baan in zending, hulpverlening of ontwikkelingssamenwerking. Twee derde van de deelnemers zegt dat de invloed van de uitzending positief is geweest voor hun geestelijk leven en hun vertrouwen op God. Verreweg de meeste respondenten namen deel aan groepsreizen. De reisduur was meestal kort, 90 procent nam deel aan een reis van maximaal vier weken. Opvallend is het grote aantal deelnemers dat vaker aan zo n reis deelneemt: vier op de tien van de respondenten waren al eerder met een vergelijkbare reis mee geweest en iets meer dan de helft ging later nog een of meerdere keren mee. 2. Wereld burgerschap van vrijwilligerstouristen Een onderzoek naar de vraag of vrijwilligerstoerisme een bijdrage levert aan wereldburgerschap-vorming. 3. Commundo is momenteel ook bezig met een impactstudie goed om in de gaten te houden. 8

9 4.2.2 Internet De jeugd maakt steeds meer gebruik van ICT voor hun informatiebehoefte en informatieuitwisseling. Dit biedt mogelijkheden - niet alleen om potentiële deelnemers te informeren maar ook om hen te vormen en trainen. Ook communiceren deelnemers veel onderling, waardoor ervaringen steeds meer gedeeld gaan worden. Deze positieve ontwikkeling zal zich naar verwachting verder doorzetten in de komende periode. 4.3 Kansen: - De politiek benadrukt de opvoeding van jongeren tot wereldburgerschap. World Servants kan daar een heel goede rol in spelen. - De samenleving/politiek vraagt om impactcijfers en verhalen en World Servants zou die kunnen bieden! Ook zouden daardoor deuren naar andere subsidieverstrekkers/financierders kunnen opengaan. - Het internet biedt grote mogelijkheden voor het begeleiden van deelnemers, vrijwilligers en plaatselijke groepen. 4.4 Bedreigingen: - De wereld om ons heen heeft behoefte aan werkelijk aantoonbare impactcijfers en ook impactverhalen van de World Servants projecten. Het niet inzichtelijk hebben ervan is een bedreiging voor de externe communicatie en het aanboren van nieuwe financieringsbronnen. 4.5 Conclusies: - World Servants heeft een kwalitatief hoogstaand en uniek product. Omdat meer organisaties op de markt komen met soortgelijke projecten, zal World Servants erop moeten toezien dat de kwaliteit en uniciteit gehandhaafd blijft. Dit betekent dus doorontwikkelen en vernieuwen. - Voor zowel het in de externe communicatie kunnen laten zien van de levensveranderende effecten van een World Servants project op deelnemers, alswel voor het eventueel aanboren van nieuwe financierings-bronnen is het uitermate belangrijk de impact zichtbaar en meetbaar te maken. Het is daarom noodzakelijk de komende jaren in te zetten op impactstudies van de WS projecten, danwel dat samen te doen met andere organisaties. - In de externe communicatie zal het goed zijn te benadrukken dat World Servants een bijdrage kan leveren aan de opvoeding van Nederlandse burgers tot wereldburgers. 5. Politiek-sociaal klimaat en subsidies 5.1 Introductie Was het jarenlang ploeteren voor organisaties en belangenverenigingen om onderwerpen als duurzaamheid, milieu en rechtvaardigheid op de agenda te krijgen, de laatste jaren lijkt het belang van deze onderwerpen door te dringen tot alle lagen van de bevolking. Grote bedrijven durven de stap naar duurzaamheid te nemen. Koekjesfabrikant Verkade werkt alleen nog met fairtrade chocolade, en winkelketen C&A bracht een kledinglijn van biologisch katoen op de markt. Er lijkt sprake te zijn van een nieuw maatschappelijk bewustzijn. Maar er klinken ook steeds meer kritische geluiden over ontwikkelingssamenwerking. In haar boek De crisiskaravaan doet journalist Linda Polman uit de doeken hoe humanitaire hulp vaak desastreus uitpakt. VVD-kamerlid Arend Jan Boekestijn laat als fel ontwikkelingscriticaster zeer regelmatig van zich horen. En onlangs promoveerde Dirk Jan Koch aan de Radboud Universiteit op een onderzoek naar de werkwijze van Nederlandse ngo s (niet-gouvernementele organisaties). Hij toonde aan dat Nederlandse organisaties kluitjesvoetbal spelen (Trouw, 27 februari 2009); sommige landen blijken oververtegenwoordigd als het gaat om hulp, terwijl andere, moeilijke gebieden genegeerd worden. Uit een jaarlijks onderzoek gehouden door het magazine Onze Wereld blijkt ook dat een groeiende groep Nederlanders wil dat de overheid gaat bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. In dit dynamische krachtenveld zijn de gevestigde ontwikkelingsorganisaties actief. Profiteren zij van het veronderstelde toegenomen maatschappelijk bewustzijn? Of lijden ze juist onder de aanzwellende kritiek? Bron: Ontwikkelingshulp voor doe-het-zelvers - CV Koers mei 2009 Zie ook betreffende dit onderwerp het boek Dead Aid van Dambisa Moyo. 9

10 Of het volgende artikel: Heeft ontwikkelingshulp nog zin? Steeds vaker zeggen economen en oud-ontwikkelingswerkers daar onomwonden nee op. Oud- Wereldbank-topman William Easterly becijferde dat het Westen de afgelopen vijftig jaar 2,3 biljoen dollar aan ontwikkelingshulp gaf en dat dit minder dan 0,4 procent economische groei opleverde. Stoppen dus maar? Na ruim vijftig jaar hulpverlening lijkt het goede doel het moeilijker te hebben dan ooit. We hebben na al die jaren nagenoeg niets bereikt met de geïnvesteerde 2,3 biljoen dollar, aldus econoom en Wereldbank-spijtoptant William Easterly over ontwikkelingshulp (Bron: CV Koers sept. 2009). De westerse hulp zou niet gericht zijn op wat écht verschil kan maken in de praktijk, maar op het bereiken van snelle en meetbare resultaten binnen de korte termijn van de projectduur. 5.2 Externe ontwikkelingen Particulier initiatief groeit Hulporganisaties worden sinds enkele jaren geconfronteerd met een nieuwe uitdaging: de opkomst van het particuliere initiatief. Want, zo beweren veel kleine stichtingen, bij ons geen dure kantoren, dikbetaalde directeuren of fullcolourfolders. Het geld komt direct terecht bij de mensen voor wie het bedoeld is. Particulier initiatief is een groeiende markt 1. Voor een deel vinden deze initatieven dus hun oorsprong in het negatieve beeld dat bestaat over traditionele hulpverleners, zoals de overheid en de grote ngo s. Bij deze actoren zou te veel geld aan de strijkstok blijven hangen. De groeiende stroom private initiatieven wordt echter ook gevoed doordat particulieren tijdens reizen in direct contact komen met mensen in ontwikkelingslanden die weinig of geen hulp ontvangen via bestaande kanalen. Voor de particuliere initiatieven bestaat sinds 2003 het Front Office Programma. De regionale centra voor ontwikkelingssamenwerking bieden inhoudelijke ondersteuning bij het opzetten van projecten. Voor financiering kan men terecht bij Oxfam-Novib, ICCO, Cordaid, Hivos, Plan Nederland en de NCDO. Doelstelling van het Front Office programma is het vergoten van draagvlak. Een van de voorwaarden is dan ook dat er in Nederland bewustwordingsactiviteiten worden georganiseerd. Het particulier initiatief leidt wel tot een versteviging van draagvlak, maar niet tot nieuwe aanwas aangezien doorgaans groepen worden bereikt die al betrokken zijn bij ontwikkelingssamenwerking. De particuliere initiatieven en de hulpinspanningen van de professionele sector kunnen goed naast elkaar bestaan aangezien particuliere initiatieven inspelen op hulpbehoefte waaraan door professionele hulpverleners niet wordt voldaan. Onderzoek toont aan dat particuliere hulpverleners over het algemeen goed de weg weten te vinden naar bestaande subsidieloketten. Klachten hebben meestal betrekking op de grote tijdsinvestering die het aanvragen van subsidies met zich meebrengt. Bron: Het Centrum voor Internationale Ontwikkelingsvraagstukken (CIDIN) signaleerde de afgelopen jaren in totaal ongeveer achtduizend particuliere initiatieven. Maar de tijd dat iedereen die zich inzette voor een goed doel alleen maar kon rekenen op schouderklopjes, is voorbij. Ook het particuliere initiatief wordt kritisch gevolgd. In 2007 publiceerde het CIDIN een kritisch rapport over de effectiviteit en duurzaamheid van particuliere initiatieven in ontwikkelingslanden. De belangrijkste conclusie was: het ontbreekt de particulieren aan lerend vermogen. Lau Schulpen, onderzoeker bij het CIDIN: Particulieren die evalueren wat ze doen, zijn echt een uitzondering (Internationale Samenwerking, april 2009). Ook bleek uit het onderzoek dat het schortte aan professionaliteit en duurzaamheid bij veel particuliere initiatieven. Bron: Ontwikkelingshulp voor doe-het-zelvers - CV Koers mei 2009 NB De plaatselijke groepen van World Servants worden op dit moment bij NCDO en Wilde Ganzen aangemerkt als een soort georganiseerde vorm van PI onder de verantwoording van World Servants. In het kader van de politieke beleidsveranderingen m.b.t. het PI is het op dit moment nog helemaal de vraag of World Servants een dergelijke status op de een of andere manier kan blijven behouden. Prisma-directeur Jochemsen ziet de beperkte houdbaarheid van particuliere initiatieven als gevaar. Je moet oppassen dat er met kleine stichtingen geen verwachtingen worden gewekt die niet waargemaakt kunnen worden. Wat als de initiatiefnemer bijvoorbeeld weer vertrekt? Wat hem betreft zijn er nog meer kanttekeningen te plaatsen bij de trend van particuliere initiatieven. Pas ook op voor het bevoordelen van een bepaalde kerk of familie. Er bestaat het risico van goedbedoeld amateurisme. Kijk, ontwikkelingssamenwerking is een vak. Dat moet je leren. Het is goed om te letten op kwaliteit en continuïteit. Dat wil overigens niet zeggen dat ik de ontwikkeling van het particuliere initiatief afwijs. In het algemeen kun je zeggen dat er veel enthousiasme is en dat er goed werk wordt gedaan door 1 Dit heeft ook gevolgen voor het aantal subsidieaanvragen dat gehonoreerd kan worden - melden ook de Wilde Ganzen en Tumba 10

11 stichtingen, individuen en bedrijven. Het particuliere initiatief versterkt het contact met mensen in de ontwikkelingslanden. En dat is te waarderen. Jochemsen onderstreept het belang van samenwerking tussen particuliere stichtingen en gevestigde organisaties. Ze kunnen van elkaar leren. Sterke punten van het particuliere initiatief zijn bijvoorbeeld het enthousiasme, de inbreng van particulier geld en soms specifieke knowhow. Gevestigde organisaties zijn echter weer sterker in het inkaderen van projecten in bredere programma s (bijvoorbeeld niet alleen een put slaan, maar werken aan brede gemeenschapsontwikkeling, red.). Ook hebben ze vaak relaties met overheden, waardoor ze grotere stappen kunnen doen op ontwikkelingsgebied. Bron: Ontwikkelingshulp voor doe-het-zelvers - CV Koers mei Strengere eisen voor subsidie en andere financierders Goede doelen land is in beweging. De overheid zegt strenger te willen toezien op de besteding van budgetten en eist dat clubs zelf meer geld binnenhalen. Zo heeft het ministerie van VROM (milieu) gevraagd om een gedragscode. Ook komen er strengere eisen voor subsidies. Vanuit het VROM zijn er in 2009 alleen nog maar subsidies voor één jaar, in plaats van vier jaar, toegekend. Iedereen wordt opnieuw getoetst aan de strengere eisen die dit jaar worden ingevoerd. Ook het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking is daarmee bezig en heeft de subsidieontvanger vorig jaar een brief gestuurd en gewaarschuwd dat ze voor de huidige subsidies minimaal 25 procent van hun budget uit donaties moet halen. Bron: De Telegraaf De trend dat er steeds hogere eisen gesteld worden aan de afdeling project management bij World Servants (met de daarbij behorende rapportages) zal zich naar verwachting verder doorzetten. Subsidieverstrekkers, maar ook particuliere giftgevers, eisen transparantie en inzicht in het financiële beheer van de toevertrouwde gelden. Verder wil men ook goed geïnformeerd worden over de kwaliteit van het geleverde product en dus ook de impact ervan. Dit heeft geleid tot hogere eisen aan de terugrapportage over projecten tegen de afgesproken criteria en kwaliteitseisen. Een voorbeeld hiervan is dat de kwaliteitseisen voor CBF certificering ( zie m.i.v 1 juli 2008 zijn verscherpt. World Servants is op basis van deze aangescherpte criteria getoetst en voldoet er aan; sinds Juli 2009 is World servants zodoende weer voor een periode van 3 jaar CBF gecertificeerd. Besteding christelijke goede doelen kan beter Gemiddeld besteden de christelijke goede doelen met CBF keurmerk 88% van de inkomsten aan het daadwerkelijke doel. Bij de meeste christelijke organisaties zou een efficiëntere besteding van de giftenstroom een fors hoger bedrag voor het goede doel opleveren (aldus het CBF) Politiek en OS Politieke partijen stellen onderzoeken in naar effectiviteit van ontwikkelingshulp en bezinnen zich op de toekomst (CDA, PvdA, VVD). De kiezers van CDA, PvdA zijn, na die van Groenlinks en ChristenUnie, de meest fervente voorstanders van (soms zelf meer) ontwikkelingshulp. De meeste septici zitten bij PVV, blijkt uit onlangs gepubliceerde Nationaal Kiezersonderzoek 2006 van het CBS. In 2009 kan over de effectiviteit van de hulp een studie tegemoet worden gezien van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Het PvdA-Partijcongres heeft zich in maart 2009 onvoorwaardelijk uitgesproken voor de handhaving van het huidige percentage van 0,8 procent BNP voor ontwikkelingssamenwerking. Vanwege de recessie gaat het budget voor OS-subsidies echter navenant naar beneden. Onder andere VVD-kamerlid Arend Jan Boekestijn laat als fel ontwikkelingscriticaster zeer regelmatig van zich horen. Uit een jaarlijks onderzoek gehouden door het magazine Onze Wereld blijkt dat een groeiende groep Nederlanders wil dat de overheid gaat bezuinigen op ontwikkelings-samenwerking Punten uit beleidskader Ontwikkelingssamenwerking die belangrijk zijn voor World Servants Zie Een zaak voor iedereen (nov. 2008) en Beleidsnotitie Maatschappelijke Organisaties. Belang-rijkste onderdelen: Samenwerken, Maatwerk, Meerwaarde. (14 april 2009) Nadruk op samenwerking, zowel in het Noorden als het Zuiden. Minister Koenders wil organisaties dwingen om meer en slimmer te gaan samenwerken. Er is nu veel te veel versnippering. Nog maar 30 organisaties zullen kunnen meedoen in de MFS subsidie. Nieuwe initiatieven met partners buiten het maatschappelijk middenveld zoals private sector, universiteiten, instituten, beroepsgroepen, consumentenorganisaties en migrantenorganisaties worden gestimuleerd. De Millennium doelstellingen, geformuleerd door de internationale gemeenschap in 2000, zijn nog steeds belangrijk voor het beleid van het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. De internationale gemeenschap verplichtte zich tot halvering van de wereldarmoede in Subsidie beleid en het stimuleren van nieuwe programma s worden daardoor beïnvloed. De Nederlandse Overheid zet zich in om de Nederlandse bijdrage aan deze doelen beter en effectiever te maken. 11

12 Daartoe stimuleert ze partnerschappen met maatschappelijke organisaties, bedrijven en kennisinstellingen in rijke en in arme landen. Want samen kun je méér bereiken. Samenwerking bedrijfsleven en ontwikkelingssamenwerking. Uitbreiding van de samenwerking met het bedrijfsleven is belangrijk om economische ontwikkeling te stimuleren in ontwikkelingslanden en armoede te bestrijden, aldus Koenders. Dit blijkt o.a. ook uit het verhogen van het budget voor Ontwikkelingsrelevante Infrastructuur (ORIO) in 2009 tot 180 miljoen euro. Maatwerk: Vraaggestuurd werken staat centraal. De toegenomen kracht van de zuidelijke maatschappelijke organisaties moet duidelijk herkenbaar zijn via hun inhoudelijke betrokkenheid, medezeggenschap en invloed. Een goede verantwoording, een betrouwbaar monitoringssysteem en meer aandacht voor objectieve evaluatie door externe deskundigen. Nadruk o.a. op Water en sanitatie (Millenniumontwikkelingsdoel 7). Water en sanitatie zijn katalysatoren voor gezondheid, aldus Koenders. Gedefinieerde partnerlanden : Iedere maatschappelijke organisatie/samenwerkingsverband zal minimaal 60% van de subsidiemiddelen besteden in de partnerlanden. NB : Voor WS geldt dat Malawi, Haïti en Ecuador hier buiten vallen. Er zullen een minimum en een maximum worden vastgesteld voor de omvang van de fondsen per indiener. Als minimum omvang wordt 10 mln. Voor vijf jaar voorgesteld Jongeren en ontwikkelingssamenwerking. Er vindt een drastische wijziging plaats van het subsidiestelsel voor draagvlakactiviteiten en halvering van het budget ervoor. O.a het loskoppelen van het kenniscentrum van de subsidieverstrekking; beiden nu uitgevoerd door de NCDO. Het nieuwe subsidieprogramma zal bestaan uit 3 loketten: jongeren, kleine particuliere initiatieven en netwerken. Vooral jongeren zijn op zoek naar een moderne, persoonlijke manier om uiting te geven aan hun betrokkenheid bij armoede in de wereld. Zij zijn zeker niet minder betrokken bij internationale samenwerking dan vroeger. Daar kan volgens Koenders beter op worden ingespeeld. Er zijn verschillende andere organisaties die stages of ook projectreizen voor jongeren organiseren. Enkele voorbeelden, elk met eigen focus, zijn: Dorcas, Livingstone, Tearfund UK, NCDO, Edukans en meerderen. Ook zijn er m.n. binnen PRISMA-verband een aantal andere organisaties die aan World Servants het verzoek richten om te gaan samenwerken op het gebied van het betrekken van hun achterban en/of jongeren bij hun projecten/programma s. Zie voor meer met betrekking tot organisaties die zich op hetzelfde terrein bewegen het rapport van de concurrentieanalyse van World Servants. De verwachting is dat de speciale aandacht voor jongeren verder zal groeien: zij vormen de basis voor ontwikkelingssamenwerking voor morgen. 5.3 Kansen: - De doelstellingen van World Servants passen goed binnen de Millennium doelstellingen. Partnerschap met lokale organisaties in ontwikkelingslanden staan centraal in de aanpak van World Servants. Daarbij werkt World Servants ook in Nederland nauw samen met andere organisaties, zoals de MFO s. Binnen het nieuwe subsidiekader m.b.t. draagvlakversterking krijgen die activiteiten voorrang, die aansluiten op de de Millenniumakkoorden en die nieuwe doelgroepen en dan met name jongeren aanboren. - Inspelen op Mondiaal burgerschap biedt kansen voor World Servants. - Er is behoefte aan kwaliteitsontwikkeling binnen het particuliere initiatief. - Nadruk in het regeringsbeleid op Water en sanitatie (Millenniumontwikkelingsdoel 7). - Samenwerkingsmogelijkheden met andere organisaties binnen PRISMA. Hierdoor kan World Servants meer deelnemers bereiken, meer projecten doen, de bouwkosten geheel of gedeeltelijk gedekt krijgen en ook kunnen naar verwachting efficientieslagen gemaakt worden m.b.t. Project Monitoring &Evaluatie (PM&E). 5.4 Bedreigingen: - Door de politieke veranderingen is de financiering van de bouwprojecten van World Servants na 2010 voor een groot deel onzeker geworden. Veel zal afhangen van het definitieve beleidskaders voor MFSII en voor de subsidie voor draagvlakversterking. 12

13 - De steeds grotere tijdsinvestering die het aanvragen van subsidies met zich meebrengt door hogere eisen aan de terugrapportage over projecten tegen de afgesproken criteria en kwaliteitseisen, verhoogt de werkdruk op met name de afdeling projectmanagement enorm. - Een groeiende groep Nederlanders wil dat de overheid gaat bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. 5.5 Conclusies: - Samenwerking met andere organisaties in zowel Noord als Zuid blijft heel belangrijk, zowel voor effectiviteit en impact van de World Servants projecten als wel voor de toegang tot subsidiestromen. - Ontwikkeling van modullaire aanbod voor groepen die groepsreizen naar ontwikkelingslanden willen doen en daarbij assistentie (training/coaching, materialen en serviceaanbod) van World Servants willen hebben. - Het is belangrijk heel goed de ontwikkelingen binnen de OS wereld in de gaten te houden en daar snel en adequaat op in te spelen. - Om niet afhankelijk te worden van maar een financierder (subsidie of fonds/stichting) blijft het van belang de financiering vanuit meerdere gespreide bronnen te krijgen. - Nader onderzoek van subsides/financiering rondom water en sanitatie. - Het is voordelig voor World Servants om aansluiting te zoeken bij meerdere organisaties binnen PRISMA. 6. Projecten en projectmanagement 6.1 Introductie De World Servants projecten bestaan uit 4 hoofdelementen: Bouwen, Cultuur, Geloven en Persoonlijke ontwikkeling. Er is een blauwdruk van hoe een World servants project er moet uitzien; dit heet het World Servants concept. 6.2 Externe ontwikkelingen Samenwerken met andere organisaties (partnerships) Het aangaan van partnerships met organisaties in ontwikkelingslanden (en in het Noorden ) staat centraal in het ontwikkelingsbeleid. Inbreng door lokale organisaties op basis van gelijkheid wordt als essentieel gezien. Hierdoor neemt de kans sterk toe dat de hulp ook op langere termijn een positieve bijdrage levert aan de ontwikkeling van de betrokken gemeenschap. Partnerschappen zijn dus van het allergrootste belang, zowel in Nederland als in de ontwikkelingslanden. Het toegang hebben/krijgen tot de juiste partnerschappen is essentieel voor het verder uitbouwen van een effectieve organisatie. Binnen PRISMA-verband zijn er een aantal andere organisaties die aan World Servants het verzoek richten om te gaan samenwerken op het gebied van het betrekken van hun achterban en/of jongeren bij hun projecten/programma s. Omdat andere organisaties weer andere accenten willen leggen wordt het World Servants concept soms wel wat als rigide ervaren Godsdienst belangrijke factor in ontwikkelingssamenwerking Godsdienst is een belangrijke factor in ontwikkelingssamenwerking. Niet alleen omdat veel hulporganisaties vanuit een religieuze achtergrond werken, maar ook omdat religie in de landen zelf een belangrijke rol speelt. Deze realiteit dringt langzamerhand steeds meer door tot organisaties en beleidsmakers. De huidige minister, Bert Koenders, is echter huiverig in het betrekken van religie in ontwikkelingshulp. Dit heeft met name te maken met de manier waarop religie momenteel steeds in de publiciteit is (bijv. Geert Wilders). Bron: Nederlands Dagblad Relatie Noord en Zuid Er zijn sinds 2000 meer netwerken ontstaan tussen Noord en Zuid en Zuid-Zuid onderling. Met een sterkere en bewustere positie van zuidelijke partners die beter in staat zijn hun eigen strategie te bepalen. Ook hebben zuidelijke organisaties steeds meer visie en inzicht in hun rol ten aanzien van hun eigen overheden, zijn zich bewuster geworden van complementariteit. Dit leidt tot meer balans en gelijkwaardigheid tussen Noord en Zuid. En door grotere coherentie tussen Zuid en Noord krijgen actoren meer invloed op internationale machtsverhoudingen en internationale discussies. Negatieve ontwikkelingen zijn onder andere meer concurrentie tussen zuidelijke en noordelijke partners die 13

14 gebruikmaken van zelfde financiële middelen. In het Noorden is het populisme in opkomst dat wee spreek over wij zullen ze wel eens gaan helpen. Ook zijn Zuidelijke organisaties vaak niet in staat weerwerk te bieden aan de toegenomen eisen op het gebied van verantwoording. Dat leidt er onder meer toe dat organisaties zich steeds vaker richten op de korte termijn. Mensen worden niet ontwikkeld, ze ontwikkelen zichzelf (Prins Claus) De bezoeken (van Prins Claus) aan ontwikkelingslanden hebben bijgedragen aan zijn eigen ontwikkeling. Zonder die landen was zijn wereld klein gebleven. Dankzij hen ontdekte hij dat het land waar hij vandaan kwam niet het middelpunt van de wereld was. Prins Claus heeft meegewerkt aan het besef dat ontwikkelende landen en ontwikkelingslanden gelijkwaardige partners zijn. Vroeger bepaalde het Noorden de strategie. Het Zuiden bepaalt nu zelf hoe ze de armoede gaat bestrijden en worden daarin bijgestaan door rijkere landen. 6.3 Kansen: - Een aantal andere christelijke OS organisaties willen iets met hun achterban en/of jongeren m.b.t. hun projecten - Ownership van projecten bij lokale mensen staat centraal in OS beleid. Omdat World Servants al jaren zo werkt is het belangrijk dit te benadrukken. - Religie belangrijk binnen OS wereld. Omdat World Servants een christelijke organisatie is kan makkelijk aansluiting worden gevonden bij de meeste ontwikkelings NGO s in de projectlanden Bedreigingen: - Samenwerking met andere organisaties kan erg tijdintensief zijn - Samenwerking kan wellicht missieverwaterend kunnen werken en de eigen identiteit van WSN (negatief) beïnvloeden Conclusies: - Samenwerking met andere organisaties in zowel Noord als Zuid blijft heel belangrijk, zowel voor effectiviteit en impact van de World Servants projecten als wel voor de toegang tot subsidiestromen. - Het is voordelig voor World Servants om aansluiting te zoeken bij meerdere organisaties binnen PRISMA. Omdat andere organisaties andere accenten willen leggen in een project, zal World Servants er goed aan doen, met als basis de 4 basiselementen van een World Servants project, flexibele programma s mogelijk te maken. - Het is belangrijk om de werkzijze van World Servants in de externe communicatie meer te benadrukken. Bvb het laten liggen van het ownership van een project bij de lokale gemeenschap. 7. Fondsenwerving 7.1 Introductie Vanuit de deelnemersbijdragen wordt ongeveer 60 % van de projectkosten gedekt. Voor de overige 40 % is World Servants aangewezen op subsidies en eigen fondsenwerving. Dit is een taakgebied dat konstant grote uitdagingen het hoofd heeft te bieden. 7.2 Externe ontwikkelingen Concurrentie neemt toe Omdat de eis vanuit het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking wordt gesteld om meer geld te werven via particulieren en bedrijven, is daardoor de concurrentie toegenomen. Dit betekent dat er meer marketingcampagnes worden gestart. Hierdoor moet er meer energie worden gestoken in het werven en kunnen minder bestedingen aan het goede doel zelf worden besteed. Het ISF vindt het echter een goede zaak dat de inkomsten van goede doelen verspreid worden over meerdere bronnen en dat niet alleen op de overheid geleund wordt. Bron: De Telegraaf De toename van de concurrentie wordt dus onder meer veroorzaakt doordat het nieuwe ministeriele beleidskader de MFO s dwingt om 25 % van hun inkomsten door eigen fondsenwerving te genereren. We zien nu al dat bijvoorbeeld ICCO hierom is begonnen om projecten te organiseren voor jongeren (To Get There) waarbij de jongeren hun eigen reis en accommodatie betalen en daarbij nog minstens 2.500,- 14

15 voor het project moeten genereren. In 2006 betrof dit een groep van 12 jongeren, in 2008 rond de 20. Indien dit programma echter zou groeien, kan het een bedreiging worden voor World Servants aangezien ICCO samen met KiA in dezelfde achterban opereert. Het is jammer dat hierin momenteel geen samenwerking met World Servants wordt gezocht Huishoudens geven minder aan goede doelen en willen transparantie in uitgaven In de afgelopen 15 jaar varieerde het gemiddelde bedrag dat huishoudens jaarlijks uitgeven aan goede doelen aanzienlijk. Begin jaren negentig daalde het bedrag, om vervolgens een aantal jaren op ongeveer hetzelfde niveau te blijven. Pas in 2004 trokken de uitgaven weer duidelijk aan, maar in 2007 daalden ze alweer. Een huishouden gaf toen gemiddeld 308 euro uit aan goede doelen. Dat is aanmerkelijk minder dan in 1992 toen nog 357 euro werd uitgetrokken. De uitgaven voor goede doelen maakten in 2007 ongeveer 1 procent uit van de totale bestedingen (bijna 30 duizend euro) van een huishouden. Ter vergelijking, de Nederlandse overheid besteedde dat jaar aan officiële ontwikkelingshulp ongeveer 0,8 procent van het bruto nationaal inkomen. (Bron: CBS webmagazine) Gemiddelde bestedingen van huishoudens aan goede doelen Feit is in elk geval dat de tijd waarin mensen een leven lang trouw bleven aan een organisatie voorbij is. Uit een onderzoek van Onze Wereld (Onze Wereld publiceerde in 2006 een bijlage over particuliere initiatieven, getiteld Mijn eigen goede doel ) blijkt dat het aantal vaste donateurs in 2008 van 50 naar 43 procent is gedaald. Mensen geven liever incidenteel, aan collectes bijvoorbeeld. Het kost de gevestigde hulporganisaties dan ook de grootste moeite om donateurs vast te houden en nieuwe donateurs te werven. Marketing wordt daarom steeds belangrijker in de sector van de ontwikkelingshulp. Henk Jochemsen, algemeen directeur van Prisma, de vereniging van christelijke hulporganisaties, bevestigt dit. De charimarkt, zoals de sector soms met lichte spot wordt genoemd, wordt steeds professioneler. Een euro kan maar één keer uitgegeven worden, dus organisaties moeten dit goed aanpakken. Bron: Ontwikkelingshulp voor doe-het-zelvers - CV Koers mei 2009 De Nederlandse samenleving geeft op zich graag. Maar tegelijkertijd heerst er ongeloof en wantrouwen. De manier waarop er voortdurend een beroep wordt gedaan op ons medeleven roept herhaaldelijk irritatie op. Er heerst twijfel of het geld wel goed terecht komt. Bron: NRC Handelsblad Online fondsenwerving Traditionele methoden voor fondsenwerving staan maatschappelijk onder druk. De effectiviteit van direct mail daalt en het adressenbestand vergrijst. 81% van de Nederlandse bevolking heeft internet. Consumenten handelen betalingen af via internetbankieren. Daarnaast is er tegenwoordig steeds meer aandacht voor het transparant en verantwoord omgaan met gelden en het milieu. De markt speelt in op deze ontwikkelingen door het aanbieden van alternatieven,waaronder bijvoorbeeld de digitale nota (in plaats van papieren acceptgiro s die wordt uitgefaseerd). Met de digitale nota kunnen leden kiezen tussen een fysieke of digitale post (via internetbankieren). Tevens kunnen niet-leden zich via internetbankieren ook aanmelden die nu niet via direct mail bereikt worden Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) en Maatschappelijke betrokkenheid. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) breekt door in Nederland. Het aantal mkb-ers dat het Nieuwe Ondernemen heeft ontdekt groeit, de overheid gaat duurzaam inkopen, pensioenfondsen letten op MVO bij investeringen en de consumentenmarkt lijkt er ook rijp voor.ondernemingen, die invulling willen geven aan MVO, doen dit in de praktijk vaak op zeer uiteenlopende manieren. Ze verschillen onder meer in de aandacht voor de rol en het commitment van de leiding, het hanteren van waarden en beginselen, 15

16 het ontwikkelen van een beleid, de inbedding van MVO in organisatorische processen en structuren, het meten van de impact en de vooruitgang van MVO, de beoordeling van managers en medewerkers en het afleggen van verantwoording ten overstaan van de stakeholders. Deze aspecten vragen meer of minder aandacht van alle ondernemingen die daarin zelf hun eigen accenten aanbrengen en keuzes maken. Netwerken van bedrijven worden gevormd die verdere ontwikkeling en verdieping van maatschappelijk verantwoord ondernemen willen ontwikkelen en uitdragen (bijvoorbeeld MVO Nederland) Maatschappelijke betrokkenheid wordt vaak als onderdeel gezien van maatschappelijk verantwoord ondernemen en krijgt meestal vorm door sponsering van allerlei projecten, zowel in de omgeving van het bedrijf als internationaal. Meer betrokkenheid van Friese bedrijven bij ontwikkelingswerk (Friese) bedrijven zijn de laatste jaren in toenemende mate maatschappelijk betrokken en voelen een mondiale verantwoordelijkheid ondanks de recessie. De betrokkenheid van bedrijven uit zich met name in sponsoring van projecten. Sommige bedrijven sturen personeel naar ontwikkelingslanden om daar klussen te doen. Er wordt het meeste gedaan aan armoedebestrijding, onderwijs en gezondheidszorg. Bron: Friesch Dagblad Plaatselijke groepen Er is een trend met een toenemende hang om kleinschalige hulpverleningsprojecten te steunen met korte lijnen naar de giftgever. De gever kan zich dan beter identificeren met de doelstellingen van het project en kan daardoor zien dat zijn bijdrage het verschil kan maken in het welslagen van het project. Omdat World Servants (door met name de plaatselijke groepen) hier goed bij aansluit is dit een positieve ontwikkeling. Dit vraagt wel om helderheid van de projectdoelstellingen en kosten met daarbij aangepaste communicatie. Het is daarbij belangrijk om de punten waarop World Servants zich onderscheidt goed naar buiten te communiceren. Ook zal het belangrijk worden dat het mogelijkhedenpakket dat World Servants kan aanbieden aan plaatselijke groepen (voor financiële en participatieve deelname aan projecten) voor hen aantrekkelijk moet zijn. 7.3 Kansen: - Er is een trend met een toenemende hang om kleinschalige hulpverleningsprojecten te steunen met korte lijnen naar de giftgever - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen breekt door in heel Nederland. - Online fondsenwerving 7.4 Bedreigingen: - De wereld van de fondsenwerving verandert snel. De concurrentie neemt toe, de donateur verlangt meer helderheid en er komen nieuwe manieren van fondsenwerving - Giftgevers worden steeds kritischer en willen zich minder binden voor een langere tijd. - Onder de giftgevers heerst ongeloof en wantrouwen. - De concurrentie op de fondsenwervingmarkt neemt toe. - Jongerenprogramma ICCO/KiA als het groter wordt. 7.5 Conclusies: - Omdat giftgevers steeds kritischer worden en zich minder willen binden voor een langere tijd moet de informatie naar giftgevers uitgebreider, specifieker en transparanter worden. - Vanwege de toegenomen concurrentie op de fondsenwervingmark is het belangrijk om de punten waarop World Servants zich onderscheidt goed naar buiten te communiceren en kwaliteit te leveren. - MVO biedt potentiële mogelijkheden, ook voor World Servants. Echter bedrijven moeten eerst warm worden gemaakt voor het werk van World Servants voordat ze zich zullen committeren. De plaatselijke groepen kunnen hierin een mooie rol vervullen. - World Servants moet toenadering zoeken tot KIA en het jongerenprogramma van de PKN. - Het verdient aanbeveling om de online fondsenwerving de komende jaren verder uit te werken. 8. Vrijwilligers 8.1 Introductie De missie van World Servants spreekt over het mobiliseren van mensen, die door hun handelen in de wereld een indruk achterlaten van Jezus Christus. Deel van de mensen die gemobiliseerd worden zijn de vrijwilligers, die in de organisatie werken. Vanaf de oprichting van World Servants in 1988 zijn er vrijwilligers betrokken geweest bij de voorbereiding en uitvoering van de projecten. Op allerlei gebieden zetten vrijwilligers zich in om de kwaliteit van de projecten op een hoog niveau te brengen en/of te houden. 16

17 World Servants onderkent hoe onmisbaar de vrijwilligers zijn voor de organisatie en, sterker nog, zij kiest er dus op basis van de missie van de organisatie voor, om zoveel mogelijk vrijwilligers in de organisatie in te zetten. 8.2 Externe ontwikkelingen Het aantal vrijwilligers neemt toe Het aantal vrijwilligers in Nederland neemt toe, maar ze stellen wel hun grenzen waardoor hulporgani-+saties en verenigingen mensen tekort komen. Dus er zijn meer vrijwilligers nodig voor hetzelfde werk De nieuwe vrijwilligers komen het liefst in actie voor een bepaalde tijd of een vastomlijnde taak of project. Vrijwilligerswerk vindt vaak plaats binnen situaties en netwerken waar mensen in hun eigen leven mee te maken krijgen. Een vrijwilligers komt niet alleen iets brengen, maar komt ook wat halen. Bron: Nederlands Dagblad Bijna helft actief als vrijwilliger Bijna de helft van alle Nederlandse volwassenen is actief als vrijwilliger. Het grootste aandeel vrijwilligers is te vinden onder 35- tot 44 jarigen. Hoger opgeleiden doen meer en vaker charitatief werk dan lager opgeleiden. Bron: Nederlands Dagblad Beschikbaarheid vrijwilligers daalt Vrijwilligersorganisaties vrezen dat minder burgers beschikbaar zijn door nadruk van het kabinet op langer werken. Het kabinet wil dat honderdduizenden mensen extra aan het werk gaan. Ook moeten mensen langer blijven werken. Anders zijn de gevolgen van de vergrijzing niet op te vangen. Maar naar de effecten daarvan op het grote leger vrijwilligers in Nederland wordt niet gekeken. Ongeveer vier miljoen mensen doen vrijwilligerswerk. Maar de tijd niet ze daaraan besteden, loopt wel terug (van gemiddeld 5 naar 4 uur per week). Het werven van vrijwilligers is niet het grootste probleem. Maar het vasthouden wordt moeilijker. Bron: Nederlands Dagblad Vrijwillige inzet senioren daalt Het gemiddeld aantal uren vrijwillige arbeid door senioren daalt. Vitale ouderen zijn van oudsher grootleveranciers van onbetaalde arbeid. Ze hebben het nu steeds drukker met betaald werk, oppassen, hobby s). Bron: Nederlandse Dagblad Vrijwilligers in achterban World Servants World Servants heeft een grote achterban die de organisatie een warm hart toedraagt. Vele (oud) deelnemers blijven bij World Servants betrokken als vrijwilliger. Deze groep mensen zal gekoesterd moeten worden. 8.3 Kansen - Potentie van aantal vrijwilligers in achterban World Servants - Omdat een World Servants project een afgebakend geheel is, is het feit dat vrijwilligers zich voor een afgebakende taak willen committeren een kans voor de deelnemerswerving voor de projecten. 8.4 Bedreigingen - Meer vrijwilligers nodig voor hetzelfde werk - Beschikbaarheid vrijwilligers daalt 8.5 Conclusie: - World Servants is sterk afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Momenteel is er echter in het aanbod hiervan geen probleem. De genoemde bedreigingen lijken genivelleerd te worden door de potentie van het aantal vrijwilligers in de achterban van World Servants. - World Servants kan prima tegemoet komen aan de wens van vrijwilligers om een afgebakende taak of project te doen (bijvoorbeeld een World Servants project, de organisatie van het Voorbereidingsweekend, het festival, trainingen, Set-up reizen etc.). Desondanks zijn er ook vrijwilligers nodig die op kantoor reguliere werkzaamheden uitvoeren (deelnemersadministratie, gereedschappen, ondersteuning Project Management en Kantoor Management). 17

18 Aantal deelnemers Bijlage 1 Aantal deelnemers per soort projecten Aantal deelnemers per soort project / / / POM /ICT Grote groep Totaal Aantal deelnemers begroting versus realisatie Begroting Aantal dln Jaartal 18

19 Aantal recidivisten In 2010 zijn 470 (55%) deelnemers voor het eerst met een World Servants project meegeweest. Dit is vergelijkbaar aan Jaar Dln 1 e keer % Vrouw/ man % % 55/ % 54/ % 55/ % 56/ % 57/ % 57/ % 57/ % 56/44 Kerkelijke achtergrond Een groot deel van de deelnemers heeft in 2010 geen kerk ingevuld (25%). Dit is opvallend veel hoger dan Conclusie blijft dat het overgrote segment de Protestantse kerk Nederland is. Kerken indeling Protestantse Kerk in 65% 62% 55% 57% 58% 46% 54% 29% Nederland Gereformeerd Vrijgemaakt 5% 7% 7% 7% 6% 4% 4% 5% Christelijk Gereformeerd 3% 3% 3% 2% 3% 2% 6% 2% Nederlands Gereformeerd 6% 5% 4% 3% 4% 5% 3% 2% Rooms Katholiek 3% 3% 4% 3% 2% 2% 3% 2% Evangelische Gemeenten 8% 5% 3% 8% 7% 6% 4% 7% Gereformeerde Gemeenten 1% 5% 3% 4% 5% 8% 8% 7% (vrije) Baptisten 2% 0.4% 1% 3% 2% 4% 6% 3% Overige kerken 2% 2% 2% 1% 1% 5% 2% 17% Onbekend 2% 6% 13% 5% 8% 13% 5% 25% Geen kerk 3% 3% 5% 5% 4% 6% 6% 0,2% Totaal aantal deelnemers

20 In Euro's Gemiddelde deelnemerskosten per project Jaar Subidies NCDO/KPA/MATRA Prisma/ICCO Wilde Ganzen WG/NCDO MFS Totaal Aantal bezoekers website pageviews per jaar

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1 René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl Sinds giften aan culturele instellingen fiscaal gezien aantrekkelijker zijn geworden,

Nadere informatie

Alternatieve spelers op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Wie zijn ze & wat doen ze?

Alternatieve spelers op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Wie zijn ze & wat doen ze? Alternatieve spelers op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Wie zijn ze & wat doen ze? Radboud Universiteit Nijmegen Centre for International Development Issues Nijmegen Sara Kinsbergen, MSc Dr Lau

Nadere informatie

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt Onderzoekssamenvatting NCDO, 5 augustus 2011 Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt In de Hoorn van Afrika vindt

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

Duurzaamheidsbeleid Doingoood

Duurzaamheidsbeleid Doingoood Duurzaamheidsbeleid Doingoood Over Doingoood Doingoood bestaat uit 2 delen: Doingoood volunteer work (sociale onderneming) en Doingoood foundation (stichting). In al onze werkwijzen en procedures gaan

Nadere informatie

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER,

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, Meting juni 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl 80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, AL ZIEN MINDER

Nadere informatie

Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds

Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds 1. Onderzoeksopzet Datum: 23 november 2009 Opdrachtgever: Nationaal Restauratiefonds Doelgroep: Eigenaren van rijksmonumentale kerkgebouwen (3.880 panden)

Nadere informatie

Kennisdocument 1 Levensloop van een project

Kennisdocument 1 Levensloop van een project Kennisdocument 1 Levensloop van een project Inhoud De zes projectfases 5 1 - BELEIDSFASE 5 2 - IDENTIFICATIEFASE 6 3 - FORMULERINGSFASE 6 4 - CONTRACTFASE 7 5 - UITVOERINGSFASE EN MONITORING 7 6 - EVALUATIEFASE

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Wie stemt wat: de atlas van de kiezers

Wie stemt wat: de atlas van de kiezers Wie stemt wat: de atlas van de kiezers Het kiezerslandschap in beeld Politieke Barometer Extra / week 22, dinsdag 2010 Kiezers zijn er in alle soorten en maten. Er zijn gezellige kiezers, kiezers die van

Nadere informatie

Eerlijk handelen, samen doen! Ontwikkelingen in de achterban

Eerlijk handelen, samen doen! Ontwikkelingen in de achterban Eerlijk handelen, samen doen! Ontwikkelingen in de achterban Juni 2011 Eerlijk Handelen, Samen Doen! Samenvatting uitslagen enquêtes onder achterban Woord en Daad gehouden in 2008 en 2011 1. Inleiding

Nadere informatie

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013 Heilige huisjes in de knel Eeuwenlang waren religieuze gebouwen de spil waar het leven in stad of dorp om draaide, ankerpunten in het dagelijks leven,

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Ecological Management Foundation

Ecological Management Foundation Ecological Management Foundation Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur EMF December 2013 Projectnummer 2047 Ecological Management Foundation C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam

Nadere informatie

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl Vrienden van dorcas www.dorcas.nl Dit is dorcas 2 3 Dorcas komt in actie voor mensen in nood en diepe armoede, ongeacht hun religie, ras, geslacht of politieke overtuiging. Dorcas werkt al 35 jaar aan

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014. 1. Inleiding

Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014. 1. Inleiding Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014 1. Inleiding In dit beleidsplan legt de Stichting Pimp My Village haar beleidsvoornemens voor de periode 2014 neer. Het door de Stichting in deze periode

Nadere informatie

Stichting So Logical Foundation

Stichting So Logical Foundation Stichting So Logical Foundation BELEIDSPLAN 2015-2016 Stichting So Logical Foundation Postbus 5823 1410 GA Naarden Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelstelling 4 3. Werkwijze 6 4. Organisatie 7 5. Financiën

Nadere informatie

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN 2016D07727 LIJST VAN VRAGEN De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Jaarverslag 2009. Enkele hoofdlijnen

Jaarverslag 2009. Enkele hoofdlijnen Jaarverslag 2009 Enkele hoofdlijnen Vereniging Prisma Randhoeve 227A 3995 GA Houten Tel. 030-2219680 Fax 030-6364131 info@prismaweb.org www.prismaweb.org Het jaar 2009 was voor Prisma vooral een jaar van

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van de GROS voor verdeling van de subsidies voor NZinitiatieven

Huishoudelijk reglement van de GROS voor verdeling van de subsidies voor NZinitiatieven Huishoudelijk reglement van de GROS voor verdeling van de subsidies voor NZ-initiatieven Assenede 1 Huishoudelijk reglement van de GROS voor verdeling van de subsidies voor NZinitiatieven Assenede 1 Algemene

Nadere informatie

Goede doelen doen goed werk!

Goede doelen doen goed werk! Goede doelen doen goed werk! zolang ze mij maar niet lastigvallen Door: Elisabeth Duijser (Unithoofd) TNS NIPO Civil Society 2003 Juni 2003 TNS NIPO 1 Inhoud van de presentatie Onderzoeksopzet Imago en

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Marian Bentvelzen en Monique Strijk Juli 2012 Brede Hilledijk 590, 3072 NK Rotterdam Tel.: 0613467100, 0653224897 KvK: 54218853 E: moniquestrijk@hotmail.com, post@marianbentvelzen.nl

Nadere informatie

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM 2013 Arnhem, juni 2014 Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van Stichting Geeferom 2013. Een Stichting opgericht vanuit een visie dat vele kleine beetjes een mooiere,

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

Kennisdocument 3 CONTEXTANALYSE

Kennisdocument 3 CONTEXTANALYSE Kennisdocument 3 CONTEXTANALYSE Inhoud 1. Het belang van een contextanalyse 4 2. Ken de context in het belang van de duurzaamheid van het project 4 3. Het uitvoeren van een contextanalyse 5 4. Conclusies

Nadere informatie

Meting september 2013

Meting september 2013 Meting september 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl Donateursvertrouwen daalt in tegenstelling tot consumentenvertrouwen

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking

Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking NCDO heeft in de Barometer 2011 1 een aantal vragen opgenomen over sociaal en politiek vertrouwen. Het vermoeden bestaat dat er een relatie

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk in het zuiden. Lau Schulpen

Vrijwilligerswerk in het zuiden. Lau Schulpen Vrijwilligerswerk in het zuiden Lau Schulpen De cruciale rol van het individu in ontwikkelingssamenwerking Belastingen Overheid Consumptie Commerciële sector Loterijen Geefgedrag Maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

MAUTERI BELEIDSPLAN 2014-2015

MAUTERI BELEIDSPLAN 2014-2015 MAUTERI BELEIDSPLAN 2014-2015 Kijk met je hart, kijk verder dan je ogen zien Versie 28-12-2013 Auteur: Bettie Ratuhaling VOORWOORD Voorbij de horizon liggen kleine eilandjes als kiezelsteentjes verstrooid

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Tanzania 2011. Handeni

Tanzania 2011. Handeni Tanzania 2011 Oppervlakte: 945.087 km2 (22,5x Nederland) Hoofdstad: Dodoma Aantal inwoners: 40,4 miljoen (2007) Officiële taal: Swahili en Engels Valuta: Tanzaniaanse shilling BBP per capita: US$ 316 (2005)

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Bisschop Bluyssen Fonds

Bisschop Bluyssen Fonds INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Missie en doelstellingen 3. Visie en ambitie 4. Interne ontwikkelingen en organisatie 5. Externe ontwikkelingen en activiteiten 6. Kansen en bedreigingen 7. Strategische keuzes

Nadere informatie

Met de voeten in de modder

Met de voeten in de modder Melle Leenstra (1976) studeerde ontwikkelingsstudies in Wageningen. Hij is in dienst van het ministerie van Buitenlandse Zaken waar hij als landenmedewerker Zambia en Zimbabwe werkte. Vanaf augustus 2009

Nadere informatie

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL Meting maart 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID

Nadere informatie

Samenvatting beleidsplan 2014-2018

Samenvatting beleidsplan 2014-2018 Samenvatting beleidsplan 2014-2018 The Nethrelands-Turkey Friendship Foundation Bezoekadres: Pieter Cornelisz. Hooftstraat 47, 1071 BN Amsterdam Tel: 020-7763 09 55 Mobiel; 06-52 627 833 Web: www.ntff.nl

Nadere informatie

Examen VWO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen VWO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te

Nadere informatie

Stichting Latoer BELEIDSPLAN 2015-2020

Stichting Latoer BELEIDSPLAN 2015-2020 Stichting Latoer BELEIDSPLAN 2015-2020 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelstelling 4 3. Werkwijze 5 4. Organisatie 6 5. Financiën 7 Pagina 2 van!syntaxisfout,! 1. Inleiding In dit beleidsplan kunt u meer

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Om haar koers voor de komende jaren te kunnen bepalen, heeft Humanitas vastgesteld

Nadere informatie

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245.

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245. Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245 Jaarplan 2014 INHOUD 1 KORTE BESCHRIJVING PRESENT 2 ALGEMENE DOELSTELLING 2 2

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis November 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen sociale psychologie Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld Onderzoeksresultaten fase 1 Elisabeth Hoekstra Goda Perlaviciute Linda Steg onderzoekgaswinning@rug.nl

Nadere informatie

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst?

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Bij deze opgave horen tekst 1 en 2 en de tabellen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In Nederland zijn ruim 4 miljoen mensen actief in het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland

Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland LiveBuild Jaarplan 2014 Kameroen / Nederland Inleiding LiveBuild is een organisatie met veel ambitie, enthousiasme en passie. Wij geloven in de positieve kracht van eenieder

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Rabobank Clubkas Campagne 2016

Veel gestelde vragen Rabobank Clubkas Campagne 2016 Veel gestelde vragen Rabobank Clubkas Campagne 2016 De veel gestelde vragen zijn ingedeeld in drie categorieën: - Algemeen - Voorwaarden - Lidmaatschap Categorie Algemeen 1. Waarom organiseert Rabobank

Nadere informatie

Nederland hoort bij de wereldtop

Nederland hoort bij de wereldtop Globalistische politiek vereist draagvlak in de provincie Sibolt.Mulder@tns-nipo.com Duurzaamheidsdialoog 19/01/2012 Nederland hoort bij de wereldtop 1 Macro-economisch doen we het prima! Werkeloosheid

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Beleidsplan 2013 2016 van de Stichting Ayuda Maya

Beleidsplan 2013 2016 van de Stichting Ayuda Maya Beleidsplan 2013 2016 van de Stichting Ayuda Maya Inhoud Doelstelling en werkwijze Primaire fondsenwerving Andere activiteiten voor fondsenwerving Deskundigheidsbevordering Vermogensbeheer Besteding van

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

BELEIDSNOTA 2016 2019

BELEIDSNOTA 2016 2019 BELEIDSNOTA 2016 2019 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding pagina 1. 2. Korte historieschets van de stichting en de concerten pagina 2. 3. Huidige stand van zaken met betrekking tot de concerten pagina 4. 4. Financiële

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering)

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) FUNCTIEPROFIEL VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) April 2016 DE ORGANISATIE Stichting is een onafhankelijke Nederlandse stichting die zich wereldwijd richt

Nadere informatie

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij?

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Culturele paragrafen in de verkiezingsprogramma s CDA Soest Het is van belang het vrijwilligerswerk in het algemeen -en dus ook bij sportverenigingen- te stimuleren

Nadere informatie

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording gemeente Eindhoven Raadsnummer 14R6043 Inboeknummer 14bst01553 Beslisdatum B&W 21 oktober 2014 Dossiernummer 14.43.151 Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording Inleiding In het coalitieakkoord

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Omroep Logos

Beleidsplan Stichting Omroep Logos Beleidsplan Stichting Omroep Logos Inleiding Voor u ligt het beleidsplan van Stichting Omroep Logos voor de komende drie jaar. Al geruime tijd wordt er binnen het bestuur van Omroep Logos nagedacht over

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek.

Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek. Meting juni 2014 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek. DONATEURSVERTROUWEN BLIJFT STIJGEN Het vertrouwen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Sociale en Institutionele Ontwikkeling Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Datum 24 november 2008 Auteur DSI/MY

Nadere informatie

Strategie 2014 2016 HV Haarlemmerland 25 september 2013 Ter bespreking ALV 25-09-13

Strategie 2014 2016 HV Haarlemmerland 25 september 2013 Ter bespreking ALV 25-09-13 Strategie 2014 2016 HV Haarlemmerland 25 september 2013 Ter bespreking ALV 25-09-13 Humanistisch Verbond afdeling Haarlemmerland Inhoud Aanleiding en aanpak: durf te kiezen 3 Huidige situatie 4 Tien uitgangspunten

Nadere informatie

Dichter bij elkaar. Strategie 2015-2019

Dichter bij elkaar. Strategie 2015-2019 Dichter bij elkaar Strategie 2015-2019 De zorg verandert. Vrijwilligers veranderen. De wensen van families veranderen. De maatschappij verandert. Ronald McDonald Huis Sophia Rotterdam wil klaar zijn voor

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2017. Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten

Beleidsplan 2014-2017. Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten Beleidsplan 2014-2017 Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten Februari 2014 Inhoudsopgave 1 Onze stichting 3 1.1 Visie, missie, strategie, kernwaarden 3 1.1.1 Missie 1.1.2 Strategie 1.1.3 Kernwaarden

Nadere informatie

Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen. Luuk van Term 10 november 2014

Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen. Luuk van Term 10 november 2014 Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen Luuk van Term 10 november 2014 Even voorstellen: Termae Traiectum Vanaf 1998: VSBfonds Vanaf 2008 eigen bureau voor communicatieadvies en projectmanagement Twee

Nadere informatie

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal Als je denkt dat je te klein en onbeduidend bent om het verschil te maken, denk dan eens aan slapen met een mug Dalai Lama De wereld verandert en wordt complexer. Dat is ook merkbaar in de ontwikkeling

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Amsterdam, December 2012

Amsterdam, December 2012 Amsterdam, December 2012 Beleidsplan Muses 2012 2016 1 Hoofdstuk 1 Samenvatting Inleiding Het doel van stichting Muses is om de impact van vrijwilligers wereldwijd te vergroten. Enerzijds om hiermee alle

Nadere informatie

Strategisch plan 2013-2018

Strategisch plan 2013-2018 Strategisch plan 2013-2018 Strategisch plan De missie, visie en strategie of focus van Christ s Hope International zijn: Missie Bringing the life-changing message of Jesus Christ to people infected with

Nadere informatie

Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed

Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed dem s Jaargang 8 Mei ISSN 69-47 Een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut Bulletin over Bevolking en Samenleving inhoud Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed

Nadere informatie

INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013

INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013 INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013 Voorstel Gevraagde bijdrage Eenmalige sponsoring voor Stichting Zanzibits Het gesponsorde bedrag zal worden verdubbeld door Stichting de Wilde Ganzen Stichting Zanzibits

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Nieuwe technologie voor een oud probleem

Nieuwe technologie voor een oud probleem Inhoudsopgave Inleiding 1 1 Wat is Inclusion? 2 2 Visie 3 3 Strategie 4 4 Doelen 6 5 Methoden 7 6 Financiering 9 Verantwoording 9 Bestuur 9 Inleiding Nieuwe technologie voor een oud probleem Inclusion

Nadere informatie

Raadsvoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Afweging:

Raadsvoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Afweging: College V200801012 Onderwerp: Millennium gemeente Raadsvoorstel Inleiding: In september 2000 kwamen de wereldleiders in VN-verband bij elkaar voor de Millenniumtop. Er werd afgesproken om gezamenlijk te

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

Meting december 2013 DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT

Meting december 2013 DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT Meting ember 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl DONATEURSVERTROUWEN WEER IN DE LIFT Nederland stelt het werk van goede doelen

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 2011-2015. Samen opbouwend. Postbus 129 8470 AC WOLVEGA telefoon 0561 614857 www.worldservants.nl

STRATEGISCH PLAN 2011-2015. Samen opbouwend. Postbus 129 8470 AC WOLVEGA telefoon 0561 614857 www.worldservants.nl STRATEGISCH PLAN 2011-2015 Samen opbouwend Postbus 129 8470 AC WOLVEGA telefoon 0561 614857 www.worldservants.nl Strategie vastgesteld door het bestuur van World Servants op 23 juni 2010 Voorwoord Voor

Nadere informatie

PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven

PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven Protestantse Kerk Nederland / 27-8-2015 / P.1 PKN in contact met Nederland: kijk op het leven en kijk op geloven Presentatie 27 januari 2011 Peter Jobsen Protestantse Kerk Nederland / 27-8-2015 / P.2 Aanleiding

Nadere informatie

Wezep bouwt aan verandering

Wezep bouwt aan verandering Wezep bouwt aan verandering dankbaarheid + verantwoordelijkheid dankbaarheid + verantwoordelijkheid = dienen Dienen Dienen verandert alles. Bouw mee aan verandering even voorstellen Willem-Jan van der

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Bijlagen: - MVO referentiekader - Fairtrade Gemeente handleiding. Afhandeling. 1. Inleiding

Bijlagen: - MVO referentiekader - Fairtrade Gemeente handleiding. Afhandeling. 1. Inleiding RG nr. Datum: Indiener(s): Onderwerp: Initiatiefvoorstel: ChristenUnie PAS SP PvdA Millenniumdoelstellingen De indieners stellen voor: - dat de gemeente Steenwijkerland zich actiever inzet om bij te dragen

Nadere informatie

Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP

Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP Inhoud 1. DE PROJECTEIGENAAR 4 2. HET VERWACHTINGSPATROON & WEDERZIJDSE KWALITEITEN 5 3. PROJECT GEZAMENLIJK PLANNEN EN OPZETTEN 6 4. VASTLEGGEN AFSPRAKEN

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) onderhoudt middels de organisaties Kerk in Actie (KiA) en ICCO Alliantie contacten met partners in Brazilië. Deze studie verkent de onderhandelingen

Nadere informatie

DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD

DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD KNOWLEDGE FOR CHILDREN 3 stichtingen: Nederland, Oeganda, Kameroen (en binnenkort Kenia) 10 jarig

Nadere informatie