Economisch beleid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economisch beleid 2011-2016"

Transcriptie

1 Ecnmisch beleid Gemeente Heerenveen Afdeling Visie en Beleid September

2 Inhud 1 Inleiding... 3 Krte terugblik Del en speerpunten ecnmisch beleid Sprt en zrgecnmie Lgistiek en metaal Nieuwe energie Terisme en cultuur(histrie) De brede basis...17 In Brndcument (bijlage) B1 Terugblik B1.1 Per thema Innvatie en ndernemerschap Samenwerking en dienstverlening Bedrijvigheid Arbeidsparticipatie Leefkwaliteit Duurzaamheid Cultuur, sprt, recreatie en terisme Algemeen B1.2 De cijfers B2 Beleid en ntwikkelingen B2.1 Beleid B2.2 Ontwikkelingen 2

3 1 Inleiding In 2005 is in samenwerking met de Ondernemerskring Heerenveen een Sciaalecnmisch beleidsplan ntwikkeld en dr de raad vastgesteld (SEB 2006). Centraal stnd de makelaarsrl die de gemeente wilde vervullen. Er werd een grt aantal prjecten f aandachtspunten benemd, die allemaal pasten binnen een achttal thema s (zals innvatie, arbeidsparticipatie en dergelijke). De A7 was het belangrijkste samenwerkingsverband p ecnmisch gebied. Na ngeveer 5 jaar werken met het SEB 2006 is het gewenst krt terug te kijken: Wat hebben we gedaan en welke resultaten hebben we bereikt? Daarnaast is de maatschappelijke en ecnmische cntext p dit mment anders dan ten. De ecnmische grei is getemperd, de arbeidsmarktsituatie is veranderd, we verwachten in de tekmst een afnemende bevlkingsntwikkeling, de gemeente kijkt kritisch naar haar rl, we meten p diverse frnten bezuinigen, we werken (naast de OKH) nu k samen met andere ndernemersverenigingen en (naast de A7) in andere reginale verbanden. Een en ander heeft gevlgen vr nze rlinvulling, pririteiten en accenten. In het kader van deze herijking: Kijken we terug p de peride : wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Analyseren we de ntwikkelingen (werkgelegenheid, arbeidsmarkt, demgrafie) en de mgeving (wat den anderen? welk nieuw beleid is er gefrmuleerd?). Hebben we gesprken met de belangrijkste stakehlders (prvincie, Kamer van Kphandel, ndernemersverenigingen e.d.). Frmuleren we een del en speerpunten het nieuwe ecnmisch beleid. In een aantal brndcumenten (bijgevegd als bijlage) kijken we terug. Wat hebben we gedaan, wat zijn de resultaten. Welke ecnmische ntwikkeling hebben we drgemaakt. We gaan k in p he de beleidsntwikkeling (van ns en anderen) is geweest en welke veranderingen zich hebben vrgedaan in nze samenwerkingsrelaties. Daaraan verbinden we cnclusies vr de tekmst. In dit hfddcument leggen we het del van het ecnmisch beleid vr de peride vast. We geven speerpunten en actielijnen aan. De raad stelt middels deze ntitie de hfdlijnen van het ecnmisch beleid vast. Het is een dynamisch dcument en gericht p Den! We willen in gezamenlijkheid met de belangrijkste partners aan de slag, sms al cncreet, sms eerst de mgelijkheden verkennend. Dat betekent dat ng niet alles tt in detail is uitgewerkt en dat accenten ng kunnen wijzigen. Derhalve een dynamisch dcument, waarin ruimte vr nieuwe ntwikkelingen mgelijk is. Omdat nze ambtelijke capaciteit en de financiële armslag beperkt is, is het draagvlak bij en de inzet van nze samenwerkingspartners van grt belang vr het ppakken van de actielijnen. De belangrijkste stakehlders hebben waardering vr de gekzen richtinggevende actielijnen en kunnen deze nderschrijven. Na vaststelling van dit beleid in de gemeenteraad gaan we met nze partners aan de slag met de verdere uitwerking. Dit past naadls in de in de V&P nta 2011 verwrde wijzigende rl van de gemeentelijke verheid vertruwen hebben en vertruwen geven. Vertruwen in de zelfredzaamheid van bewners en rganisaties die hun eigen verantwrdelijkheid nemen, ndernemen en daarbij niet altijd (de regels van) de gemeente ndig hebben. Er is een andere verhuding tussen verheid en samenleving ndig. De nieuwe bestuursstijl kenmerkt zich als vlgt: meer samenwerking, meer uitbesteden, afspraken met het maatschappelijk middenveld, beperkte ambities, pbuwen van netwerken. 3

4 Krte terugblik Kernbegrip in het SEB 2006 was de makelaarsrl van de gemeente. De ntwikkeling en uitvering van het sciaal-ecnmisch beleid is een drlpend prces geweest, waarin de gemeente, samen met andere partners aan de slag is gegaan ter versterking van de ecnmie van Heerenveen. Het del van ns sciaal ecnmische beleid 2006 is het versterken van de ecnmie van Heerenveen m daarmee de welvaart van de inwners van Heerenveen en van hen die hier werken te vergrten. Het versterken van de ecnmie betekent dat we streven naar het vergrten van de werkgelegenheid en het verkleinen van de werklsheid. Dit del, het versterken van de ecnmie, zullen we via een reeks van samenhangende prjecten en prgramma s trachten te bereiken. De strategie die wij daarbij hanteren is m de ecnmische activiteiten in de gemeente Heerenveen zveel mgelijk te diversificeren. Deze diversificatie hudt vr ns in, dat wij het ecnmisch belang van zveel mgelijk activiteiten willen versterken. Daarmee willen wij het ecnmisch draagvlak van Heerenveen rbuuster maken en minder gevelig vr cnjuncturele schmmelingen. Samenwerking en dienstverlening Bedrijvigheid Innvatie en ndernemerschap Arbeidsparticipatie Leefkwaliteit Duurzaamheid Cultuur, sprt, recreatie en terisme Vanuit het Sciaal-ecnmisch beleid 2006 is een grt aantal activiteiten ntplid, gericht p een grt aantal thema s. Dr actief te zijn in diverse netwerken en flexibel te blijven knden we inspelen p kansen. Ok zijn we meer en meer de samenwerking aangegaan met andere (reginale) partijen m gedeelde delen te bereiken. Het EZ beleid heeft zich daarmee de afgelpen jaren frs verbreed. Er is geïnvesteerd in het pbuwen van een netwerk in het terisme en de laatste tijd kmt daar k cultuur bij. We hebben een slag gemaakt in het beter vervlechten van acquisitie en relatiebeheer. Het SEB 2006 was gericht p diversificatie van de ecnmie, en het ndersteunen van zveel mgelijk ecnmisch activiteiten. Het maakte derhalve geen keuze vr (extra) te stimuleren sectren, juist inzetten p de kracht f p de zwaktes. Daarmee is de brede basis die er al was verigens in tact gebleven, maar hebben we wellicht nvldende gezcht naar kansrijke branches die het prfiel van Heerenveen kunnen versterken. De Heerenveense ecnmie heeft zich, ndanks de ecnmische crisis, relatief ged kunnen blijven ntwikkelen. De werkgelegenheid is ver de hele linie blijven greien en de werklsheid is niet al te hg. In Heerenveen nam de werkgelegenheid te van circa (in 2001) naar (in 2010), een grei van 16,7%. In de hele prvincie was in deze peride sprake van een grei van 6,0%. Heerenveen functineert als een belangrijke ecnmische mtr in Fryslân. Ondanks deze psitieve lange termijncijfers kan wel wrden gecnstateerd dat de grei de laatste jaren wat afvlakt en dat er in 2010 zelfs sprake was van een lichte afname. Het aantal fulltime banen nam zeer beperkt met 50 af (- 0,3%), maar de afname van parttime banen is met ruim 400 (-9,1%) frs. De ntwikkelingen in de afgelpen jaren (zals de ecnmische crisis) hebben duidelijk gemaakt dat uitspraken ver tekmstige ntwikkelingen met grtere nzekerheden zijn mgeven dan we gewend waren. Bij ecnmische structuurversterking wrdt vaak in eerste instantie gekeken naar de verheid, maar de rl van de verheid is slechts beperkt en zeker niet tereikend. Er zijn nieuwe verhudingen tussen partijen ndig: bedrijfsleven en nderwijs/kennisinstellingen meten k hun verantwrdelijkheid pakken. De strategische belangen van verheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen meten meer met elkaar verbnden raken. Om dit te bereiken is het ndig m krachtig in te zetten p het samenspel tussen genemde partijen. Krtm: De rl van de verheid wrdt meer die van facilitatr van maatschappelijke prcessen en deelnemer aan maatschappelijke calities. Met deze rlpvatting vergrt de verheid haar slagkracht. 4

5 Onze gemeentelijke rl was vaak vral verbinden en stimuleren. Deze rl past ng steeds ged, k in het kader van de nieuwe bestuursfilsfie. Bij een aantal thema s hebben we gemerkt dat een andere aanpak f nieuwe impuls ndig is. Dit leerpunt nemen we mee. Op het gebied van samenwerking tussen ndernemers en nderwijs hebben we lkaal het ndige gedaan m structurele vrmen van samenwerking aan te jagen. Dit heeft niet tt het dr ns gewenste resultaat geleid. Ok p prvinciale schaal blijkt er nvldende aansluiting en afstemming te zijn. Omdat er p dit vlak dus ng een helebel te den is willen wij de samenwerking tussen nderwijs, kennisinstellingen, ndernemers en verheid blijven stimuleren. Als gemeente willen we hierin actief als aanjager fungeren, andere partijen (nderwijs, ndernemers) zuden dit in de regi echt ls meten trekken. We denken dat een meer cncrete en gefcuste aanpak beter werkt. Verder hebben we met de Kamer van Kphandel afgesprken dat zij p de schaal van Heerenveen en mgeving hierin een sterkere rl gaat spelen. De reginale samenwerking is verschven van de A7zne naar Zuidst Fryslân (terisme, plattelandsntwikkeling en afstemming bedrijventerreinen). Samenwerking met de vier grte Friese kernen (F4: Heerenveen, Leeuwarden, Smallingerland en Súdwest-Fryslân) begint zich te ntwikkelen (ecnmische visie). Onze inzet p het gebied van terisme heeft relatief veel resultaat gehad, zeker waar het gaat m het ntwikkelen van samenwerking p reginale en prvinciale schaal (Dienstencentrum VVV en teristisch netwerk Friese Wuden). De kmende jaren zullen deze nieuwe vrmen van samenwerking zwel inhudelijk als qua structuur ged meten wrden gevlgd. Onze inzet p het gebied van het kppelen van sprt aan ecnmie, terisme en zrg kan de kmende peride ng verder wrden geïntensiveerd. Op het gebied van de gemeentelijke dienstverlening hebben we het ndige gedaan. Onderzek van de Kamer van Kphandel Nrd (2011) kraakt echter een aantal kritische nten ver de administratieve lastendruk en kwaliteit van dienstverlening. Daar willen we de kmende peride mee aan de slag. Het is wenselijk m vaker breed met ndernemers te cmmuniceren ver wat we den, welke ntwikkelingen er zijn en welke aanknpingspunten er vr ndernemers zelf zijn. We gaan nderzeken he en via welke media we dat verder vrm kunnen geven. De kmende peride buwen we vrt p nze aanpak, maar willen we een paar andere accenten leggen. We zeken waar mgelijk meer aansluiting bij beleid van anderen en bij ntwikkelingen in de maatschappij. Verder gaan we meer fcus aanbrengen, mede als gevlg van de reductie van beschikbare ambtelijke capaciteit en middelen. We willen meer bereiken met minder middelen! In het vlgende hfdstuk schetsen we de delstelling en speerpunten van het ecnmisch beleid

6 2 Del en speerpunten ecnmisch beleid De identiteit van Heerenveen is lange tijd bepaald dr de Heeren van het Veen. Ondernemers met lef die de basis hebben gelegd vr de ruimtelijke en ecnmische ntwikkeling van Heerenveen. De kernwrden dynamiek en durf zijn ng nverkrt van tepassing. Nu is Heerenveen vral bekend als Stad van Sprt. Met Thialf en SC Heerenveen als icnen, en daar mheen veel hgwaardige vrzieningen als het Centrum vr Tpsprt en Onderwijs (CTO), de Talentenacademie, het CIOS en het InnSprtLab als brede basis. In het kader van het ecnmisch beleid vr de kmende jaren willen we beide aspecten van ns heden en verleden inzetten vr een dynamische tekmst. We buwen vrt p nze kracht. In de brndcumenten die bij deze visie hren den we uitgebreid verslag van wat we hebben gedaan en wat de resultaten zijn. Ok beschrijven we de ecnmische ntwikkeling die we hebben drgemaakt. We gaan in de brndcumenten k in p he de beleidsntwikkeling (van ns en anderen) is geweest en welke veranderingen zich hebben vrgedaan in nze samenwerkingsrelaties. Op basis van die beschrijvingen en analyses verbinden we cnclusies vr de tekmst en kmen tt nderstaand del en speerpunten. Del van het ecnmisch beleid 2011 De gemeente Heerenveen wil werken aan een duurzame en vrspedige ecnmische ntwikkeling. Dat den we dr een actieve en verbindende rl te spelen tussen ndernemers, nderwijs en kennisinstellingen. Daarbij kiezen we vr een (speerpunt)gerichte aanpak, waarin p creatieve en innvatieve wijze kansen wrden benut en, waar het kan, wrdt samengewerkt. We gaan ns fcussen p speerpunten, die: ntwikkelptentie hebben; een belangrijke bijdrage leveren aan de ecnmische ntwikkeling van Heerenveen en haar mgeving; vanuit diverse beleidskaders ndersteund wrden en pririteit hebben; scherper richting geven aan nze samenwerking met verschillende partners; bijdragen aan het versterken van het prfiel van Heerenveen (cmmunicatie en citymarketing). Onderstaand de speerpunten ecnmisch beleid

7 Speerpunten ecnmisch beleid Sprt en zrgecnmie: Dynamiek en innvatie Lgistiek en Metaal: Innvatie en kwaliteit Nieuwe energie: Innvatie en duurzaamheid Terisme en cultuur(histrie): Slw en kwaliteit Healthy ageing Innvatie en clustervrming Lgistiek: Innvatie en clustervrming Energielandschap (grndstf kringlp) Belvedere en Oranjewud, Culturele Hfdstad Versterken Sprtstad, Thialf, CTO, CIOS, Innsprt Verbinden sprt, bedrijfsleven en nderwijs Evenementen (sprt, cultuur en terisme) Metaal: Innvatie en clustervrming Actieve werkgeversbenadering ivm arbeidsmarkt Innvatie bibased ecnmy Het nieuwe werken (.a. breedband, vruwen, starters/zzp) Fair Trade, MVO, Puur en eerlijk Streekprdukten, puur en eerlijk Evenementen (terisme, cultuur en sprt) Drntwikkelen teristische infrastructuur en netwerken Brede basis relatiebeheer (incl dienstverlening), gericht p het kesteren van bestaande bedrijven, benutten van kansen, stimuleren van innvatie en samenwerking en een geznde arbeidsmarkt. acquisitie gericht p versterken van de speerpunten, maar k p het invullen van bestaande panden en bedrijventerreinen. samenwerking nderwijs, ndernemers en verheid gericht p de speerpunten maar k breder gericht p de ntwikkeling van het MKB. Bijdragen aan een werkgeversbenadering ivm ntwikkelingen p de arbeidsmarkt. drntwikkelen rl als beleidsregisseur dr actief te participeren in netwerken (breed), initiatieven te verbinden en vanuit deze visie kansen te verzilveren. Speerpunten geven kleur aan identiteit en imag van Heerenveen (Cmmunicatie en marketing) Speerpunten geven richting aan samenwerking (Prvincie, F4, teristisch netwerk, plattelânsprjekten, Ondernemersplein Fan Fryslân, ndernemers en kennisinstellingen, Fryslân 2018) 7

8 2.1 Sprt en zrgecnmie De kmende jaren hanteren we als speerpunt van ns ecnmisch beleid vr Sprt- en zrgecnmie/healthy ageing. Kernbegrippen zijn dynamiek en innvatie. Sprt- en zrgecnmie is van grt belang vr de ntwikkeling van Heerenveen en mgeving. Op het gebied van sprt vervult Heerenveen een bijzndere psitie zwel natinaal als internatinaal met Thialf, het multifunctinele cmplex Sprtstad Heerenveen (inclusief het Abe Lenstra stadin) en als één van de vier Centra vr Tpsprt en Onderwijs in Nederland (inclusief de Talentenacademie). Verder is Sprt Fryslân gevestigd in Heerenveen, heeft het CIOS van udsher een aansprekende naam en is er één van de 4 InnSprtLabs van Nederland. Sprt heeft een brede maatschappelijke en ecnmische betekenis. In het Regeerakkrd van 2010 wrden deze brede ambities pgenmen via de steun vr het Olympisch Plan Heel Nederland p Olympisch Niveau. Het gaat bijvrbeeld m sprt en gezndheid (beweging, Healthy Ageing), sprt en medische ntwikkeling (vanuit trainingstechnieken), sprt en sciale chesie (participatie), sprt en nderwijs (talentenntwikkeling), sprt en ecnmie (directe en indirecte werkgelegenheid) en sprt en recreatie/terisme (bezekers). Daarnaast is sprt een belangrijk element in de reginale identiteit en dus de cultuur van Heerenveen en van Fryslân. De direct sprtgerelateerde werkgelegenheid (SC Heerenveen, Thialf, verkepelende instanties, het CIOS en de sprtschlen en zwembaden,) is in Heerenveen 350 tt 400 ft banen (schatting prvincie), daarnaast bedraagt de parttime werkgelegenheid k ng eens 100 banen (schatting p basis van werkgelegenheidsregistratie prvincie). In het Sprtstadgebied werken inmiddels bijna 1300 mensen (ft). Daarmee is dit gebied een frse werkgelegenheidscncentratie in de gemeente. Het belang van sprt vr de lkale ecnmie is echter ng grter. Het draagt p een psitieve manier bij aan het imag van Heerenveen. De gemeente Heerenveen heeft nder elders gevestigde ndernemers een ged imag als vestigingsplaats (brn: MKB nderzek 2011). De Businessclub van de SC Heerenveen is de grtste van Nederland. De zrgsectr heeft zich in Heerenveen zeer sterk ntwikkeld en is inmiddels de grtste sectr in de lkale werkgelegenheid (3700 ft, circa 18% van de lkale ft werkgelegenheid, plus meer dan 1000 pt, ngeveer 25% van de pt werkgelegenheid). De zrgsectr in Heerenveen is de afgelpen jaren frser gegreid (tename 54%) dan prvinciaal gemiddeld (39%). Het is een sectr met greiperspectieven, dr algemeen landelijke ntwikkelingen als vergrijzing, het tenemende extramurale zrgaanbd, het cncentreren van zrg- en welzijnsvrzieningen, en de tenemende aandacht vr een geznde levensstijl. Het vakcllege Dienstverlening in Heerenveen is gericht p het pleiden vr praktische berepen in (.m.) deze sectr. Het Friesland Cllege verzrgt ism ziekenhuis de Tjngerschans middels een leerafdeling een innvatieve berepspleiding in het ziekenhuis. Het thema sluit ged aan bij speerpunten in het nrdelijk ecnmisch beleid (healthy ageing) en de Friese uitveringsagenda (zrgecnmie). Ok kan aansluiting wrden gevnden bij de Tpsectren life-sciences en fd. De sectr biedt werkgelegenheidsperspectieven vr lager pgeleiden en vruwen. Als gevlg van de vergrijzing (zwel in de maatschappij, als in de sectr zelf, bijna de helft van de werknemers in deze sectr is 45 + ) zal er in de tekmst behefte zijn aan extra arbeidskrachten. Het aantal uderen neemt snel te en dat vraagt m nieuwe, slimme plssingen m de kwaliteit van het leven te vergrten en de maatschappelijke lasten vr gezndheid te minimaliseren. Healthy Ageing Netwrk Nrd-Nederland (HANNN) is het kennis- en ntwikkelingscluster p het gebied van geznd uder wrden. Zij stimuleert de ecnmische ntwikkelingen van Nrd-Nederland dr kennisinstellingen, bedrijven en verheden te verbinden rnd kennis p het gebied van ziekte en gezndheid. Ecnmisch beleid , 8

9 Hiernaast een verzicht van de kernthema s van het Healthy Ageing Netwerk Nrd Nederland. De ptentie van Heerenveen sluit het best aan bij Healthy Lifestyle en bij Care & Cure. Care & Cure valt grtendeels samen met het begrip zrgecnmie, zals in de werkgelegenheidsstatistieken is pgenmen. Tt de care sectr wrdt gerekend het verpleeghuis, het verzrgingstehuis, thuiszrg (samen uderenzrg), geestelijke gezndheidszrg en gehandicaptenzrg. Tt de cure sectr wrdt gerekend: het algemeen ziekenhuis, huisarts, revalidatie. De innvatieve mgelijkheden van sensrtechnlgie zijn hierbij van belang. De belangrijkste uitdaging binnen Care & Cure is: he met minder middelen en menskracht kwalitatief gede zrg te bieden, bereikbaar en betaalbaar, bijvrbeeld middels e-health. Het tweede kernthema Healthy lifestyle heeft een zeer brede betekenis en heeft betrekking p vrijwel alle facetten in het dagelijks leven, wnen, werken, nderwijs, recreatie, veding, bewegen, etc. Er wrdt gekeken naar welke aspecten een psitieve bijdrage kunnen leveren aan een geznde leefstijl dan wel het vrkmen f verminderen van een ngeznde leefstijl. Binnen het thema Sprt en zrgecnmie /healthy ageing willen we samenwerking en innvatie stimuleren. Juist de specifiek Heerenveense vrzieningen als Sprtstad en het CIOS, maar k de stichting Gerrit (gericht p innvatie en ICT in de zrg), ziekenhuis De Tjngerschans, De zrgverzekeraars (Univé, De Friesland), Sprt Fryslân, Talant (zrg vr mensen met een beperking), Meriant (uderenzrg), het Sprtmedisch Adviescentrum Heerenveen en diverse ndernemers kunnen dit thema een belangrijke impuls geven. Zrg gekppeld aan de hgwaardige faciliteiten en beleving die in Heerenveen aanwezig zijn p het gebied van sprt en zrg bieden perspectief p de vrming van een nderscheidend cluster en versterking van het innvatieptentieel. Het thema kan k een drager zijn vr de verdere uitbuw van nze identiteit en het imag. Een cmmunicatie- en marketingplan kan Heerenveen via dit thema ged p de kaart zetten. En het is een basis vr ns relatiebeheer en acquisitie-inspanningen. Delen speerpunt Sprt en zrgecnmie: - Meer inspelen p de trend van healthy ageing en het beter benutten van de ecnmische impact daarvan; - Meer benutten van het innvatieptentieel van Thialf en het Innsprtlab; - Verder uitbuwen van Sprtstad Heerenveen (incl CTO, Talentenacademie) tt een nderscheidende sprtcampus - Verder uitbuwen van de gezndheidsbulevard; - Betere prfilering van Heerenveen als Sprtstad; - Meer bezekers en bestedingen in Heerenveen en mgeving. Wat gaan we den ( ): Verkennen en uitwerken van de ntwikkelmgelijkheden van Healthy ageing vr Heerenveen en mgeving, samen met Sprtstad, zrginstellingen, lkale bedrijven en andere partners (gemeente Leeuwarden en prvincie Fryslân). Dit den we bijvrbeeld dr het rganiseren van themabijeenkmsten en (ism Leeuwarden) Businesscafés, waar bedrijven zich kunnen presenteren en mgelijke samenwerkingspartners ntmeten, en dr het aanbrengen van fcus in nze ambtelijke en bestuurlijke cntacten (bedrijvenbezeken); Verkennen en uitwerken van de samenwerkingsmgelijkheden tussen sprt, wetenschap en (lkaal/reginaal) bedrijfsleven rndm het Innsprtlab m wellicht p termijn te kmen tt een innvatiecentrum van bvenreginale betekenis; Verkennen van mgelijk aanvullende functies vr Sprtstad Heerenveen, CTO Heerenveen, de talentenacademie en de gezndheidsbulevard, die Sprtstad verder den uitgreien tt een sprtcampus met nderscheidende arrangementen p het vlak van sprt, (gezndheids)zrg, welzijn, leisure; Ecnmisch beleid , 9

10 Onderzek naar he bezekers aan (inter)natinale (sprt)evenementen langer in Heerenveen kunnen wrden vastgehuden in Heerenveen (dus langer verblijven en bestedingen den); Het stimuleren van samenwerking tussen sprtgerichte ndernemers en teristische ndernemers p het gebied van arrangementen en prduktntwikkeling; Het stimuleren van samenwerking tussen zrgndernemers en teristische ndernemers p het gebied van arrangementen en prduktntwikkeling; Ontwikkelen van een citymarketingplan. 2.2 Lgistiek en metaal Wat meer traditinele EZ sectren, maar wel met een specifiek lkaal belang en een gede uitgangspsitie vr Heerenveen zijn de lgistiek en de metaal. Kernbegrippen in deze branches zijn innvatie en kwaliteit. De lgistieke sectr heeft in Heerenveen de afgelpen 10 jaren een frse grei van circa 40% drgemaakt en is belangrijk vr de lkale werkgelegenheid. Er zijn in deze sectr ruim 1600 ft banen, dat is ruim 8% van de lkale werkgelegenheid (in Fryslân is deze sectr de afgelpen 10 jaar nauwelijks gegreid en maakt 5,6% van de prvinciale werkgelegenheid uit). Binnen deze sectr is de branche verver ver de weg in Heerenveen erg belangrijk. In tegenstelling tt de Friese en k landelijke ntwikkeling is het aantal transprtbanen in de afgelpen 10 jaar in Heerenveen frs tegenmen. Lgistiek blijft een greisectr vanwege een steeds meer integrale wereldhandel. Het Rijk heeft in haar nieuwe bedrijvenbeleid lgistiek als één van de 9 tpsectren benemd. Schaalvergrting in de sectr leidt tt een behefte aan grtere kavels en meer bedrijfsruimteppervlakte. Een centrale ligging ten pzichte van klanten en industriële televeranciers, en de aanwezigheid van cncentraties lager en middelbaar pgeleiden zijn belangrijke vestigingsfactren. Heerenveen heeft een gede uitgangspsitie als gevlg van ligging en bereikbaarheid, aanwezige bedrijven (waarnder RDW, Heftruckservice Ausma, nderhudsbedrijven vr vrachtwagens), beschikbare vestigingslkaties, pleiding en aanwezige berepsbevlking. Het Friesland Cllege biedt een MBO-pleiding verver en lgistiek, met een breed scala aan pleidingen en middels het Vakcllege techniek wrden jnge mensen p VMBO-niv klaargestmd vr een technisch vak. Rndm deze pleidingen kan het netwerk van bedrijven ng verder wrden versterkt. Op het IBF hebben we ng ruimte m deze relatief grte vestigers te huisvesten. De cncurrentie vr Heerenveen is zwel reginaal als bvenreginaal. Ok bijvrbeeld Drachten hanteert in haar ecnmisch beleid dit speerpunt. Ok de metaalsectr is een speerpunt. De metaalsectr heeft in Heerenveen circa 1650 ft banen, en kent een aantal innvatieve, tnaangevende bedrijven, zals Lascn, De Wlff, Batavus en VDL Berkhf. De branche is in Heerenveen de laatste jaren ng licht gegreid, waar prvinciaal een afname te zien is. De Heerenveense metaalsectr is 13% van de ttale sectr in Fryslân. De prvincie kiest in haar uitveringsagenda ecnmie de metaal als speerpunt, en bij het Samenwerkingsverband Nrd-Nederland (SNN) is de scheepsbuw/metaal eveneens een speerpunt. Het Nrden behudt zijn sterke marktpsitie f verbetert dat zelfs, dr te blijven ntwikkelen en te prduceren p hg niveau. Ondernemers in Nrd-Nederland denken in kansen en zijn bereid te vernieuwen. Het innvatieptentieel bij de bedrijfstak is behrlijk. Echter, geraamd wrdt dat slechts de helft hiervan kmt tt daadwerkelijke investeringen in vernieuwingsprcessen. De metaalsectr kenmerkt zich dr de grte bijdrage aan innvatieve prcessen binnen sectren als watertechnlgie, duurzame energie, life sciences. De MKB industrie in zijn Ecnmisch beleid , 10

11 algemeenheid ntwikkelt zich meer en meer in de richting van specialisatie p kennisintensieve activiteiten, waardr de sectr minder gevelig wrdt vr bijvrbeeld de internatinale prijsntwikkelingen. Het zijn in het bijznder de metaalindustrie en de chemische industrie die zrgen vr de tename van de tegevegde waarde in de peride De industrie is in zijn algemeenheid in Fryslân een redelijk vergrijsde sectr. Ged pgeleid persneel is in deze branche een vrwaarde m innvatieve delstellingen te realiseren. Aandacht vr schling en training van huidige en nieuwe werknemers is nntbeerlijk. Het nderwijsveld zal intensiever meten cmmuniceren en samenwerken met het bedrijfsleven m de pleidingsprfielen beter te laten aansluiten bij de vraag (kwalificaties, cmpetenties) van het bedrijfsleven. Het stimuleren van intensieve samenwerking tussen (hge)schlen, studenten en bedrijfsleven is van grt belang mdat daarmee de kans dat de student na aflp van zijn/haar studie behuden blijft vr de regi teneemt. Naast persneel is de beschikbaarheid van grnd f bedrijfsruimte van belang. Verder een centrale ligging tv afzetmarkt en televeranciers. De ndernemers wensen ver het algemeen kleinschalige en middelgrte kavels en stellen weinig eisen aan verschijningsvrm. In Heerenveen is een netwerk actief van bedrijven in de metaal en installatietechniek, Technet Heerenveen genaamd, samen met VMBO, MBO en een aantal brancheverenigingen. We willen samen met dit netwerk de ptentie van deze branche verder nderzeken en drntwikkelen. Aandachtspunt is de instrm van ged geschld persneel, innvatie en kennisuitwisseling. Delen speerpunt lgistiek en metaal: Meer lgistieke bedrijvigheid in Heerenveen; Duurzame ntwikkeling van de metaal (en techniek) in Heerenveen; Meer werkgelegenheid vr lager pgeleiden; Betere aansluiting nderwijs en bedrijvigheid. Wat gaan we den ( ): Als eerste stap in de lgistiek: Een verdere analyse maken van de kansen en mgelijkheden van de lgistieke sectr in Heerenveen en mgeving (kwaliteiten bestaande bedrijven, nieuwe bedrijven, samenwerking, innvatie, arbeidsmarkt, verige verbindingen). Dit zal wrden pgepakt dr individuele bedrijfsbezeken, maar k dr het rganiseren van rndetafel-gesprekken en themabijeenkmsten. Als vervlgstappen: Gericht acquireren p lgistieke bedrijven, lgistieke dienstverleners en verladers waardr het cluster zich verder kan versterken; Stimuleren van samenwerking tussen lgistieke bedrijven nderling en met kennis- en nderwijsinstellingen, gericht p innvatie, schling, arbeidsmarkt en werkgelegenheid; Opstellen en uitveren plan van aanpak actieve werkgeversbenadering in het kader van de Wet werken naar vermgen; In dat kader vrtdurend vinger aan de pls huden bij mgelijke ntwikkelingen p de arbeidsmarkt en mgelijke tekrten. Op dit mment lijkt een mgelijk tekrt aan vrachtwagenchauffeurs actueel. We kunnen nderzeken f perspectief biedt vr (jngere) werkzekenden (anticiperen p tekmstige vraag). Als eerste stap in de metaal: Samen met de prvincie en Technetkring Heerenveen een verdere analyse maken van de kansen en mgelijkheden van de metaalsectr in Heerenveen en mgeving (kwaliteiten bestaande bedrijven, nieuwe bedrijven, samenwerking, innvatie, arbeidsmarkt, verige verbindingen). Dit zal wrden pgepakt dr individuele bedrijfsbezeken, maar k dr het rganiseren van Ecnmisch beleid , 11

12 rndetafel-gesprekken en themabijeenkmsten. Het vrtzetten en eventueel uitbuwen van het prject Technics4yu; Als vervlgstappen: Gericht acquireren p metaalbedrijven en afnemers, waardr het cluster zich verder kan versterken; Verder stimuleren van samenwerking tussen metaalbedrijven nderling en met kennis- en nderwijsinstellingen, gericht p innvatie, schling, arbeidsmarkt en werkgelegenheid. 2.3 Nieuwe energie Dit speerpunt is gericht p het realiseren van cncepten die nieuwe energie geven. We denken dan niet alleen aan prjecten gericht p het daadwerkelijk pwekken en efficiënter gebruiken van energie, maar k aan impulsen die nieuwe energie geven aan de ecnmische structuur. Daarbij kan wrden gedacht aan het nieuwe werken (meer ZZP-ers, meer vanuit huis, meer aandacht vr wnen-werken, meer aandacht vr starters, vruwelijke ndernemers en maatschappelijk verantwrd ndernemen). De kernbegrippen zijn innvatie en duurzaamheid. Energie is één van de tpsectren in het nieuwe bedrijvenbeleid van het Rijk. Ok het nrden en Fryslân kiezen als speerpunt vr duurzame energie. Energy Valley, pgericht in 2003, is een netwerkrganisatie die met publieke en private partners invulling geeft aan de reginale greikansen van de energiesectr. De stichting is intermediair m prjecten te versnellen, kennisuitwisseling te bevrderen en de nrdelijke energieregi te versterken. Op dit mment is nze fcus gericht p het nderzeken van de ntwikkelingsmgelijkheden van Klaverblad Nrdst tt een energielandschap. Een energielandschap is een kansrijk thema vr zwel duurzaamheid en innvatie als ruimtelijke kwaliteit en werkgelegenheid. In een energielandschap wrden gebiedskenmerken gebruikt m lcatie en vrm te ntwerpen; buw wnwijken in de buurt van ptentiële energiebrnnen, benut natuurlandschappen dichtbij de stad, gebruik gebiedskenmerken. Benut k wat er al is: daken, kassen, water, grenafval. Energielandschappen kunnen mgelijkheden bieden vr beren met bivergisters en bijvrbeeld windmlens. Daarnaast geeft een energielandschap ruimte vr znnecllectren, warmtepmpen en bedrijvigheid rnd grene grndstffen en eindprducten. Deze ntwikkelingen kunnen vervlgens een Bibased Ecnmy vrmen. Naast het Energiepark Klaverblad Nrdst heeft het bedrijventerrein Haskerveen & Het Kanaal een aantal unieke kenmerken die kansen bieden vr een duurzame drntwikkeling naar een bibased businesspark. De ambitie is bijvrbeeld: Ontwikkeling tt het meest energie- en mineraal prducerende bedrijventerrein; Benutten van restwarmte dr het realiseren van een intelligente warmtertnde; Onderzeken kansen vr algenteelt. Het Duurzaamheidspark p het IBF is een initiatief van marktpartijen. Mede als gevlg van het ecnmisch tij is het ng niet gekmen tt een uitgewerkt ttaalcncept. Invulling van nderp met bedrijven die duurzaamheid en innvatie hg in het vaandel hebben staan geeft de grtste kans van slagen, k m daarbij dan kennisinstellingen te betrekken. Onze rl hierin bestaat uit meedenken en het eventueel aandragen van cncrete initiatieven. Onder nieuwe energie vr de ecnmische structuur verstaan wij het geven van impulsen vr bedrijvigheid. Het nieuwe werken betekent dat steeds meer mensen vanuit huis, bij een pdrachtgever f van een willekeurige andere lcatie samenwerken met cllega s. Ok zal sprake zijn van een tenemend aantal zelfstandige, kleine ndernemers. Mede als gevlg van de recessie (ZZP-ers). Ok vanuit de werkgeverskant wrdt gezcht naar meer flexibiliteit: kstenbesparing p huisvesting en het flexibel inzetten van persneel. In de dr de raad vastgestelde breedbandvisie hebben we de ambitie uitgesprken vr Ecnmisch beleid , 12

13 snelle internetverbindingen in de hele gemeente. Vr ndernemers biedt dit kansen m k buiten de bedrijventerreinen met perspectief te kunnen (blijven) ndernemen. De wnkwaliteit van het buitengebied in deze regi gecmbineerd met hgwaardige vrzieningen zijn k vlgens het rapprt Nrderlicht echte trekkers. In samenwerking met de F4 partners en prvincie Fryslân gaan we de haalbaarheid van een (meer dan) gemeentebrede uitrl van breedband en nze rl hierin nderzeken. Nieuwe energie kmt k van starters, ZZP-ers en meer vruwelijk ndernemerschap. Deze delgrepen willen we, samen met partners als het Ondernemersplein, verder stimuleren. De kwaliteit van het ndernemerschap wrdt naar verwachting van steeds grtere betekenis vr de reginale ecnmie en arbeidsmarkt. Innvatieve prjecten als Incubatr de Match (2010), de Bredstf (2011) en Kplpers (2011) kunnen hier dr het stimuleren van kennisdeling en het ecnmisch te gelde maken van kennis k aan bijdragen. Het samen met lkale ndernemers werken aan maatschappelijk verantwrd ndernemen (MVO) biedt k nieuwe energie. MVO wrdt k bij het MKB steeds meer een thema (waar de klant m vraagt). Het middenbedrijf tnt zich daarbij actiever en ambitieuzer dan de kleine bedrijven (tt 10 werkzame persnen). Energiebesparing en milieumaatregelen zijn de hgst scrende MVO-activiteiten, zwel ver de laatste jaren als vr de kmende jaren. Ongeveer de helft van het MKB wil meer ver MVO gaan cmmuniceren. Circa 25 prcent zegt meer mensen met een achterstand p de arbeidsmarkt te gaan aannemen. Dit zijn mensen die nu behren tt de WSW, WWB, WIJ en Wajng. Na 2013 behren zij tt de delgrep van de nieuwe wet Werken naar Vermgen. De intentie van deze wet is dat iedereen naar vermgen bijdraagt aan de samenleving. Dat betekent dat mensen die kunnen werken k daadwerkelijk, naar vermgen, gaan werken. Dit is nder andere ndig m de krimp p de arbeidsmarkt dr de vergrijzing en de ntgrening p te vangen. Wij gaan bedrijven in Heerenveen gericht mtiveren bij te dragen aan de terugkeer van mensen naar het arbeidsprces. Daarvr staat nder andere het instrument lndispensatie tt nze beschikking. Ongeveer een kwart van de MKB-bedrijven met MVO ambities geeft aan dat zij hun ambities helemaal p eigen kracht kunnen waarmaken. De rest heeft behefte aan ndersteuning en het delen van kennis. Als één van de vele lkale vrbeelden kan wrden genemd dat Htel Tjaarda in juli 2011 het Green Key label heeft ntvangen. De Green Key is hét internatinale keurmerk vr bedrijven in de terisme- en recreatiebranche die serieus en cntrleerbaar bezig zijn met duurzaamheid, maatschappelijk verantwrd ndernemen en met zrg mgaan met het htel in de natuurlijke mgeving. Een andere bijzndere vrm van MVO is Fairtrade Gemeente. Dat is een eervlle titel die aangeeft dat een gemeente bijznder veel aandacht besteedt aan fair trade. Van bedrijven tt het café m de hek, van schl tt sprtkantine, in supermarkt en kledingzaak. We willen samen met diverse maatschappelijke rganisaties en ndernemersrganisaties de mgelijkheden van en het draagvlak vr dit thema verkennen, als pvlger vr het predikaat millenniumgemeente. Fair Trade sluit ged aan bij nze ambitie van kwaliteit en duurzaamheid, streekprdukten en het teristisch prfiel van nze regi en kan zrgen vr een nderscheidend prfiel. Delen speerpunt nieuwe energie: Betere duurzame benutting van de bedrijventerreinen en ntwikkellkatie KNO; Meer aandacht vr duurzaamheid, MVO en fair trade bij ndernemers en instellingen; Meer starters en het vergrten van de slagingskans van nieuwe ndernemers; Betere mgelijkheden vr ndernemen buiten bedrijventerreinen; Meer werkgelegenheid vr lager pgeleiden. Ecnmisch beleid , 13

14 Wat gaan we den ( ): Onderzek naar de ntwikkelingsmgelijkheden van een energielandschap p Klaverblad Nrdst; Het stimuleren van de ntwikkeling van Haskerveen naar een bibased businesspark; Het verkennen van de haalbaarheid van een grtschalige uitrl van breedband in het buitengebied ism de prvincie en andere partners; Het rganiseren van inf- en thema-bijeenkmsten vr starters, ZZP-ers en ndernemende vruwen samen met Kamer van Kphandel en het ndernemersplein; Verkennen van een lkale aanpak van mentren/caches vr jnge ndernemers; Onderzeken van de mgelijkheden m kleine en startende ndernemers beter te faciliteren in hun huisvesting; Opstellen en uitveren plan van aanpak actieve werkgeversbenadering in het kader van de Wet werken naar vermgen; Verkennen van de mgelijkheden en het draagvlak vr Fair Trade gemeente ism de lkale partners als ndernemers, schlen, kerken e.d.; 2.4 Terisme en cultuur(histrie) Ons laatste speerpunt in het ecnmisch beleid is terisme en cultuur(histrie), met als kernbegrippen slw en kwaliteit. Terisme is een belangrijke ecnmische sectr vr Fryslân. In de uitveringsagenda Ecnmie van de prvincie is terisme één van de 6 speerpunten. De werkgelegenheid in de teristische sectr beslaat 8 tt 11% van de ttale Friese werkgelegenheid. Terisme is daarnaast een (ndzakelijke) drager van vele vrzieningen die k van belang zijn vr de leefbaarheid en het welzijn van nze inwners. Cultuurhistrie is van belang vr nze eigen identiteit en is geeft mgelijkheden m een aansprekend prfiel vr teristen te ntwikkelen. Het bestedingsptentieel van teristen bij de lkale middenstand is van belang (schatting teristische bestedingen in Fryslân in 2010 ruim 1 miljard, Brn Terdata Nrd 2011). Het versterken van het teristisch en cultuurhistrisch ptentieel, het ntwikkelen van passende evenementen en die k prmten, draagt bij aan het imag van de gemeente en de regi en daarmee aan de bestedingen in ns centrum. Het versterken van de psitie van de detailhandel is daarmee een afgeleid del. Er is sprake van een tenemende cncurrentie. De alternatieven vr de (internatinale) reiziger nemen te en buitenlandse natinale verheden lanceren kstbare campagnes m de gunsten van de internatinale terist te winnen. Bvendien wrdt de cnsument steeds kritischer. Het is de uitdaging m in dit krachtenveld vereind te blijven. En dat kan, want Fryslân heeft gede mgelijkheden m in te spelen p de huidige hang naar bezinning, nthaasting, authenticiteit en duurzaamheid. De huidige ecnmische recessie speelt daarin mgelijk een psitieve rl, mdat de verwachting is dat er daardr meer mensen in eigen land p vakantie zullen gaan. In Fryslân en de regi Zuidst zijn de afgelpen jaren vlp plannen en prjecten ntwikkeld m de teristische infrastructuur te versterken en ndernemers gericht met elkaar te laten samenwerken (ntwikkeling VVV-structuur, teristisch netwerk De Friese Wuden, kppeling terisme en cultuur). De Frije Wiken is een mi vrbeeld van he een aantal Plaatselijke Belangen reginaal aan de slag gaat met het in kaart brengen met de ptentie van het gebied en k de samenwerking met ndernemers aangaat. In Heerenveen is een MBO pleiding terisme aanwezig en in Leeuwarden is het HBO actief in deze sectr. Het vakcllege Dienstverlening in Heerenveen leidt jnge mensen m VMBO-niveau p vr (.m.) berepen in deze sectr. In 2014 kmt een deel van het grndgebied van Barnsterhim bij de gemeente (Akkrum/Nes, Aldebarn), evenals twee drpen vanuit Skarsterlân (Haskerdijken, Nieuwebrug). Hiermee krijgt de nieuwe gemeente een versterkt watergericht prfiel. Dit is, naast de dr ns bepleite kppeling tussen land- en Ecnmisch beleid , 14

15 waterrecreatie, één van de redenen dat Heerenveen weer deel gaat nemen aan de Marrekrite. Al deze kansen willen we verder uitbuiten. De reginale samenwerking in Zuidst Fryslân p teristisch gebied heeft als één van de speerpunten Kunst- en vliegwerk, waarnder de Kunst- en museumbg Heerenveen, Oranjewud, Tijnje, Beetsterzwaag, Drachten. Museum Belvédère speelt een belangrijke rl in dit beleidsveld. Verder stimuleren we ndernemers te gaan samenwerken m prdukten te ntwikkelen en het gebied p de (teristische) markt te zetten. Ok willen we de cultuurhistrie van Oranjewud en de Oranjes verder p de kaart zetten. Een ander speerpunt is streekprdukten. Een gebied beleef je niet alleen dr te kijken en te den, maar k dr te preven. Daarbij willen we streven naar duurzaamheid en kwaliteit. Verder willen we de ntwikkeling van sprtief terisme stimuleren. Het hebben van gede recreatieve vrzieningen is daarbij een basisvrwaarde, maar ng belangrijker is dat ndernemers inspelen p de mgelijkheden dr sprtieve arrangementen te ntwikkelen. Het padennetwerk wrdt verder versterkt dr.m. het prject ude paden, nieuwe wegen, en er wrden dr verschillende partijen rutes ntwikkeld (GPS, en p papier). In 2018 wil Fryslân Culturele Hfdstad zijn. Culturele hfdstad gaat ver de ecnmische, sciale en culturele tekmst. Met een levendig cultureel klimaat wrdt Fryslân een interessant vestigingsgebied vr kennisintensieve en creatieve bedrijvigheid. Het maakt het gebied sterker in de cncurrentieslag m gede werknemers en studenten; een duurzaam aantrekkelijke prvincie, waar bedrijven en bezekers graag kmen en waar jngeren blijven wnen. Heerenveen is één van de zes kerngemeenten die samen met Culturele Hfdstad en Fan Fryslân aan deze delen werkt. Verder zijn we zwel lkaal als reginaal p verschillende manieren actief in het verbinden van ecnmie, terisme en cultuur. Onderstaand de ambities van Fryslân 2018 schematisch weergegeven. versterken ecnmische ntwikkeling stijging terisme beter vestigingsklimaat sterkere netwerken sterkere psitinering van Friese kennisecnmie tename kennisim- en exprt ecnmisch verbinding van de bevlking nderling verbinding en uitwisseling met eurpa en andere cultuurregi's energie en elan vr verandering sciaal versterking cultureel klimaat en infrastructuur ntwikkeling van eigen talent hgere cultuurparticipatie meer bekendheid van en waardering vr Friese identiteit prfessinalisering cultuurprmtie en -marketing van Fryslân cultureel Ecnmisch beleid , 15

16 In het centrum van Heerenveen is een ndernemersfnds ingericht. Ondernemers (Heerenveense Ondernemersvereniging, Heerenveen Aktief, KHN afdeling Heerenveen) en gemeente werken gezamenlijk aan een levendig en bruisend centrum dr het rganiseren van evenementen. Ambitie is dat deze evenementen de gewenste identiteit van Heerenveen versterken en dat het imag van Heerenveen daarmee verbeterd. Een visie p citymarketing kan een kader bieden vr een kwaliteitsimpuls vr evenementen en een effectieve prmtie. Ok kan een verdere samenwerking tussen ndernemers en Psthuistheater zrgen vr een kwaliteitsimpuls vr evenementen en activiteiten in het centrum. Zals al gezegd zal de teristische ptentie van de regi Heerenveen en mgeving, na samenveging met Barnsterhim Zuid frs tenemen, daarm is aan dit thema relatief veel aandacht besteed. Delen speerpunt terisme en cultuur(histrie): Meer bezekers en meer bestedingen in Heerenveen en mgeving; Betere prfilering van Heerenveen; Meer samenwerking tussen ndernemers p het gebied van terisme, sprt en cultuur; Betere afstemming van evenementen en activiteiten p het gebied van terisme, sprt en cultuur; Nieuwe en nderscheidende prdukten, arrangementen en evenementen p het gebied van terisme, sprt en cultuur; Verder versterken van de pgebuwde teristische diensteninfrastructuur. Wat gaan we den ( ): Verkennen en uitwerken van de mgelijkheden van verdere zrgvuldige teristische benutting van het ptentieel in Oranjewud (landgederen) dr bijvrbeeld het stimuleren van arrangementen en prdukten p het gebied van Oranjeterisme (ism Leeuwarden en St Nassau) en gerichte prmtie hiervan; Participeren in culturele hfdstad Fryslân 2018 en het waar mgelijk stimuleren van een versterking en verankering in de regi van het museum Belvédère; Actief ndersteunen en begeleiden van (teristische) initiatieven in samenwerking met het teristische netwerk Friese Wuden, met als speerpunten Kunst en vliegwerk, cultuurhistrie en streekprdukten; Verkennen van de mgelijkheden en het draagvlak vr Fair Trade gemeente ism de lkale partners als ndernemers, schlen, kerken e.d. en he dit een impuls kan geven aan initiatieven p het gebied van streekprdukten; Visie ntwikkelen p de rl van de lkale VVV p het gebied van gastheerschap, evenementen, prmtie en citymarketing, en haar relatie met andere stakehlders; Het stimuleren van een kwaliteitsimpuls vr evenementen (meten bijdragen aan gewenst imag) en een betere prmtie daarvan. Als idee kan wrden Ecnmisch beleid , 16

17 genemd het versterken van de pening van het culturele seizen in Heerenveen tt de Friese Uitmarkt; Het stimuleren van het leggen lgische f verrassende verbindingen tussen sprtieve evenementen en teristische ndernemers; Het stimuleren van het ntwikkelen van arrangementen p het gebied van sprtief terisme (in regi Zuidst Fryslân); Evaluatie van de nieuw pgezette structuur vr ndernemerssamenwerking en dienstverlening p teristisch gebied (Teristisch Netwerk en Prvinciaal Dienstencentrum VVV); Het stimuleren van ambitie bij de Marrekrite m haar taken p het gebied van landrecreatie verder te ntwikkelen (vrstel: inventarisatie nul-meting kwaliteit vrzieningenniveau). 2.5 De brede basis Naast de benemde speerpunten zijn er natuurlijk k andere zaken die in de tekmst blijvend aandacht beheven. Dit is de brede basis die ndig is en blijft m in ndernemers- en beleidsnetwerken actief te blijven, signalen p te pikken, verbindingen te leggen, samenwerkingsrelaties aan te gaan. Die wrden krt in dit hfdstuk benemd. Zals al vermeld wrdt frs ingezet p het relatiebeheer met het bestaande bedrijfsleven. De grtste tename van de werkgelegenheid wrdt verrzaakt dr grei van al gevestigde bedrijven. Tevreden ndernemers zijn bvendien de beste ambassadeurs die je als gemeente kunt hebben. Daarnaast kunnen ze vanuit hun eigen relatienetwerk mgelijke leads aangeven. Vldende reden dus m de gede cntacten met het bestaande bedrijfsleven te kesteren. Acquisitie is gericht p het verleiden van bedrijven m zich in Heerenveen te vestigen. Uitgangspunt hierbij is het leveren van maatwerk vr de individuele klant. Zwel waar het gaat m de gemeentelijke dienstverlening aan bedrijven (vergunningen etc), maar k waar het gaat m het tt stand brengen van cntacten tussen bedrijven (televeranciers, klanten, dienstverleners etc). Kennis van het gevestigde bedrijfsleven is hierbij van grt belang (weten wat je in huis hebt). Nadrukkelijk k aandacht vr de verankering van bedrijven binnen de lkale ecnmie. Zals beschreven is er een zeer sterke wisselwerking tussen acquisitie en relatiebeheer. Er zit zveel verlap (qua kennis en cntacten) tussen beide taakvelden dat je ze eigenlijk niet ls van elkaar kan zien. Een flexibele aanpak blijft van belang, maar in het kader van de nieuwe speerpunten is het wenselijk k een netwerk in de nieuwe sectren p te buwen. Zie daarvr de acties bij de speerpunten. Naar aanleiding van de Wet werken naar vermgen zal in het relatiebeheer middels een gerichte en gecördineerde werkgeversbenadering de uitstrm uit de kaartenbak meten wrden vergrt. Delen van relatiebeheer en acquisitie: Meer werkgelegenheid in de gemeente Heerenveen; Een betere verankering van bedrijven aan de gemeente Heerenveen; Betere externe cmmunicatie ver beleid en ntwikkelingen; Meer uitstrm vanuit de kaartenbak; Beter imag van de gemeente Heerenveen; Betere prfilering van de gemeente Heerenveen. Wat gaan we den (zie k speerpunten): Themalunches met grepen geselecteerde ndernemers; Structureel (bestuurlijk) verleg met alle ndernemersverenigingen; Eén keer per jaar verleg met alle ndernemersverenigingen gezamenlijk m nderlinge betrkkenheid en van elkaar leren te stimuleren; Ecnmisch beleid , 17

18 Opbuwen cntacten met ndernemers(vereniging) in Akkrum/Nes en Aldebarn, maar k Nieuwebrug/Haskerdijken, en hen verbinden met ndernemers(verenigingen) in Heerenveen; Sterkere cördinatie werkgeversbenadering ism Werk en Inkmen, mede gericht p speerpuntsectren (dr een accuntmanager WIMO deels aanwezig te laten zijn bij de unit EZ); Verbeteren van de infrmatie-uitwisseling tussen WIMO en EZ; Meer extern cmmuniceren ver accuntmanagement, dienstverlening en beleid; E-dienstverlening en website verder ptimaliseren; Deregulering; Ontwikkelen van een acquisitieplan; Deelname aan diverse bedrijvenbeurzen, het nderzeken van samenwerking met andere gemeenten zals Barnsterhim, Smallingerland en de F4, en het bezeken van een aantal algemene vakbeurzen. Op het gebied van de samenwerking 3O s willen we actief als aanjager blijven fungeren, maar wij zijn van mening dat andere partijen (nderwijs, ndernemers) de trekker hiervan meten zijn. Wij hebben met de Kamer van Kphandel afgesprken dat zij p de schaal van Heerenveen en mgeving hierin een sterkere rl gaat spelen. En verder gaan we k hier meer fcussen p nze nieuwe speerpunten. Delen samenwerking 3O s: Meer en effectievere samenwerking tussen ndernemers, nderwijs en verheid. Wat gaan we den: Aanjagen netwerk p Heerenveense schaal, praktisch gericht en meer fcus p speerpunten, met als mgelijke resultaten gastlessen, dcentenstages, multidisciplinaire leerwerkplekken, pen bedrijvendagen en dergelijke; We kunnen bijvrbeeld bij bedrijvenbezeken dr gemeente k pleidingen uitndigen/meenemen. Een netwerk met HBO en andere kennisinstellingen pbuwen, gericht p speerpunten; In samenwerking met het Ondernemersplein Fan Fryslân prjecten ntwikkelen en den uitveren. In vrliggende visie wrdt duidelijk dat, m cmplexe vraagstukken p te lssen, beleidsmakers steeds vaker afhankelijk zijn van externe netwerken. Partijen met ieder hun eigen bevegdheden en belangen, die grtendeels buiten de zeggenschap van de gemeente vallen. He kun je in z'n werkelijkheid gemeentelijke beleidswensen realiseren? De uitdaging vr de beleidsmaker bestaat uit cntacten aangaan, ntmetingsruimte creëren, cmmunicatie faciliteren en samenwerking strmlijnen. Wat de rl inhudelijk precies inhudt, met vaak al dende wrden uitgevnden. Deze rl nemen we beleidsregisseur. Delen Beleidsregisseur: Meer draagvlak vr gemeentelijke beleidswensen bij stakehlders; Meer en effectievere samenwerking p het gebied van gemeentelijke speerpunten. Wat gaan we den: De reginale samenwerking is de afgelpen peride aan veranderingen nderhevig geweest. We werken vral samen in F4 verband en binnen de regi Zuidst Fryslân. Belangrijk is dat nze delen (deels) vereenkmen met delen van samenwerkingspartners. Alleen p die manier kun je een duurzaam del bereiken: Alleen ga je (misschien) sneller, maar samen km je verder! Ecnmisch beleid , 18

Economisch beleid 2011-2016

Economisch beleid 2011-2016 Ecnmisch beleid 2011-2016 Gemeente Heerenveen Afdeling Visie en Beleid September 2011 1 Inhud 1 Inleiding... 3 Krte terugblik 2006-2011... 4 2 Del en speerpunten ecnmisch beleid 2011-2016... 6 2.1 Sprt

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Aanvraagformulier cofinanciering LEF

Aanvraagformulier cofinanciering LEF Aanvraagfrmulier cfinanciering LEF 1. Aanvraag vr delstelling: Welke delstellingen uit het Ecnmisch Actieprgramma 2016 2019 zijn delstellingen die u met uw prject gaat realiseren f aan bij gaat dragen?

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

OVER-gemeenten Afdeling Beleid en regie M. ten Brink Juni 2012 CULTUURNOTA GEMEENTE WORMERLAND 2013-2016

OVER-gemeenten Afdeling Beleid en regie M. ten Brink Juni 2012 CULTUURNOTA GEMEENTE WORMERLAND 2013-2016 OVER-gemeenten Afdeling Beleid en regie M. ten Brink Juni 2012 CULTUURNOTA GEMEENTE WORMERLAND 2013-2016 INHOUDSOPGAVE Inhudspgave...pag. 1 1. Inleiding...pag. 2 1.1 Kernachtig cultuurbeleid.pag. 2 1.2

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 tot en met 2016

Beleidsplan 2014 tot en met 2016 Blessed Generatin Nederland Falkejacht 25 9254 EJ Hurdegaryp Beleidsplan 2014 tt en met 2016 Blessed Generatin Nederland (0511) 47 21 37 - www.blessedgeneratin.nl - inf@blessedgeneratin.nl KvK 01100560

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe Sciaal akkrd arbeidsmarkt Zrg en Welzijn Stedendriehek en Nrd-Veluwe De aanleiding tt het vrmen van een sciaal akkrd In 2013 waren ruim 57860 (brn: WGV Zrg en Welzijn) inwners in de regi s Stedendriehek

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013 Beleidsntitie 2013-2016 100, uw welzijns- en zrgnetwerk Vastgesteld p 26 april 2013 1 1 Inleiding Begin 2012 maakte 100, uw welzijns- en zrgnetwerk een drstart, na vier jaar nder de naam Zwel NN vanuit

Nadere informatie

VGSO Nieuwsbrief extra editie over komende gemeenteraadsverkiezingen

VGSO Nieuwsbrief extra editie over komende gemeenteraadsverkiezingen VGSO Nieuwsbrief extra editie ver kmende gemeenteraadsverkiezingen Hierbij ntvangt u een extra nieuwsbrief van de VGSO. Deze nieuwsbrief staat vrijwel geheel in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

opleidingsniveau laag % % middelbaar/hoog % %

opleidingsniveau laag % % middelbaar/hoog % % Niet-werkende werkzekenden aan het werk in 2010: Wie zijn ze en waar vinden ze werk? Managementsamenvatting Oktber 2011 UWV WERKbedrijf helpt werkzekenden bij het vinden van een baan en werkgevers bij

Nadere informatie

Situatie: Aanzet casebeschrijving Molenwaard. Inleiding

Situatie: Aanzet casebeschrijving Molenwaard. Inleiding Aanzet casebeschrijving Mlenwaard Situatie: Inleiding In het nrden van de Alblasserwaard, nder de rk van de gemeente Rtterdam, ligt de gemeente Mlenwaard. Een gemeente die zich kenmerkt dr uitgestrekte

Nadere informatie

Projectvoorstel gemeente Leeuwarden voor de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljouwert als Europese Hoofdstad van Cultuur 2018

Projectvoorstel gemeente Leeuwarden voor de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljouwert als Europese Hoofdstad van Cultuur 2018 Prjectvrstel gemeente Leeuwarden vr de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljuwert als Eurpese Hfdstad van Cultuur 2018 Inleiding. Het cllege van burgemeester en wethuders heeft samen met Gedeputeerde Staten

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag Beweeg Mee! De gecmbineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de cllectieve verzekering vr de minima van de gemeente Den Haag Mensen niet alleen aan het bewegen brengen, maar k aan het bewegen huden. Dat

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

Vooraf. Operationeel programma ESF. 01.01.2014 t/m 31.12.2020

Vooraf. Operationeel programma ESF. 01.01.2014 t/m 31.12.2020 Subsidieregeling ESF 2014-2020 De Subsidieregeling ESF 2014-2020 (ESF) is gericht p de ndersteuning van prjecten p het gebied van actieve inclusie en actief en geznd uder wrden. Algemene infrmatie Aanvraagtermijn:

Nadere informatie

Bibliotheek en basisvaardigheden. Handreiking voor een structurele aanpak op lokaal niveau

Bibliotheek en basisvaardigheden. Handreiking voor een structurele aanpak op lokaal niveau Biblitheek en basisvaardigheden Handreiking vr een structurele aanpak p lkaal niveau 1 Inhud Een structurele aanpak van laaggeletterdheid p lkaal niveau 3 1. Draagvlak bij de gemeente 3 2. Draagvlak in

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Cottage Industries Grensverleggend ondernemen voor een economische vitaal en leefbaar platteland. Groningen, maart 2012.

Cottage Industries Grensverleggend ondernemen voor een economische vitaal en leefbaar platteland. Groningen, maart 2012. Cttage Industries Grensverleggend ndernemen vr een ecnmische vitaal en leefbaar platteland Grningen, maart 2012 Pagina 1 van 53 Verantwrding Prject Cttage Industries Opdrachtgever Kamer van Kphandel Nrd-Nederland

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Onderwerp Vervolg Programma Eigen Kracht - het stimuleren van laagopgeleide vrouwen naar werk

Onderwerp Vervolg Programma Eigen Kracht - het stimuleren van laagopgeleide vrouwen naar werk Cllegevrstel Openbaar Onderwerp Vervlg Prgramma Eigen Kracht - het stimuleren van laagpgeleide vruwen naar werk Prgramma / Prgrammanummer Werk & Inkmen / 1061 BW-nummer Prtefeuillehuder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020 Vrdracht Prvinciale Staten van Nrd-Hlland Vrdracht Haarlem, juli 2012 Onderwerp: Uitveringsprgramma 2012-2015 Visie Openbaar Verver 2020 Bijlage: Prjectmschrijvingen van het Uitveringsprgramma 2012-2015

Nadere informatie

Introductie MVO Prestatieladder

Introductie MVO Prestatieladder Intrductie De is een certificeerbare nrm vr Maatschappelijke Verantwrdelijkheid van Organisaties (MVO). De nrm is gemaakt vr rganisaties die hun eigen MVO ambities en perfrmance aantnbaar willen maken,

Nadere informatie

18 april 2012. Jan Joost Flim adviseur

18 april 2012. Jan Joost Flim adviseur 18 april 2012 Jan Jst Flim adviseur Prgramma draaijer+partners Ontwikkelingen Het Nieuwe Werken Vragen De uitgangspunten Ervaringen Prces 2 De feiten ver draaijer+partners 2 vestigingen, in Bunnik en Grningen

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

linn in li i ii nu ii ii 3788646

linn in li i ii nu ii ii 3788646 Ingekmen Prvincie Nrd-Brabant Breda, 25 februari 2015 linn in li i ii nu ii ii 3788646 Aan de cmmissaris van de Kning Nrd-Brabant, in het kader van de Prvinciale Staten verkiezingen p 18 maart as. en de

Nadere informatie

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard Werkblad ntwikkelwijzer Guden Standaard Beeld van de leerling Vraag Opmerkingen/antwrden Actie He brengen wij nze leerlingen in beeld? (met g p telating tt gymnasiumstrm) Op welke manier maken wij ptimaal

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

Visie op de webpresentatie. gemeente Eindhoven

Visie op de webpresentatie. gemeente Eindhoven Visie p de webpresentatie gemeente Eindhven Inhud 1 Inleiding 3 2 Basisgedachte beheften ntvanger centraal 3 2.1 Onderscheidende kwaliteiten websites 3 2.2 Verbinding essentieel 4 2.2.1 Verbinding extern

Nadere informatie

Functiefamilie: Directie

Functiefamilie: Directie Bijlage 3 bij Regeling ntwikkelen, functineren en berdelen (Cmpetenties per functieprfiel) Functiefamilie: Directie Cmpetentie: Netwerken De mate waarin de persn relaties en/f samenwerkingsverbanden binnen

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Meer koopkracht door echte banen

Meer koopkracht door echte banen Meer kpkracht dr echte banen Centen en prcenten vr een gelijkwaardige samenleving Arbeidsvrwaardenagenda FNV in Beweging 2015 Een gelijkwaardige samenleving werkt beter. Een samenleving waarin de verschillen

Nadere informatie

Excellente werving, Excellente studenten. Studentenwerving

Excellente werving, Excellente studenten. Studentenwerving Excellente werving, Excellente studenten Studentenwerving Ondersteuningstraject werving Vraag vanuit de Centres en Centra Gebaseerd p ndersteuningsvraag Individuele benadering, inzichten vr iedereen 2

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013

AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013 AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013 De Eurpese Unie is p een cruciaal mment gekmen en nderzekt de hervrming van haar visie en haar bij vrrang belangrijkste dmeinen, in het licht van de

Nadere informatie

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant -

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant - Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant - prvincie Nrd-Brabant - Het del van de Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant (ECOINNONB) is het realiseren van een aantal delstellingen uit het

Nadere informatie

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019 Bschveld n Tur Herijking Sciale Visie Bschveld 2015-2019 Inleiding Vr u ligt het verslag van de herijking van de sciale visie van Bschveld vr de peride 2015 2019. In 2007 is de sciale visie van Bschveld

Nadere informatie

ENQUÊTE GIETHOORN. Beste meneer/mevrouw,

ENQUÊTE GIETHOORN. Beste meneer/mevrouw, ENQUÊTE GIETHOORN Beste meneer/mevruw, Welkm bij de enquête van dit nderzek, wat de eerste stap met wrden naar een tekmstprf Giethrn. Dit nderzek gaat ver het waarbrgen van de leefbaarheid en kwaliteit

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

Chemelot, directeur Marketing en Business Development

Chemelot, directeur Marketing en Business Development Verslag achtste bijeenkmst NSI Denktank 14 nvember 2012 Lcatie: Service Science Factry, Universiteit Maastricht, Tngersestraat 6 Deelnemers: Jchen Barth Maurice Benneker Lex Brghans Hetty van Emmerik Anita

Nadere informatie

Een cultureel plan voor Brussel, hoofdstad en laboratorium van Europa

Een cultureel plan voor Brussel, hoofdstad en laboratorium van Europa Een cultureel plan vr Brussel, hfdstad en labratrium van Eurpa 1. Visie Brussel is in vele pzichten een bijznder actieterrein p cultureel vlak. Dr de grte diversiteit aan culturen en talen kent deze stad

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020 Openbare raadpleging ver de evaluatie van de Eurpese strategie inzake handicaps 2010/2020 Er zijn in de EU ngeveer 80 miljen mensen met een handicap. Vr deze mensen is het, dr allerlei belemmeringen, vaak

Nadere informatie

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN 1. Inleiding De pdracht van het AB VrZW bij de vaststelling van het dekkingsplan fase 1 p 18 ktber 2013 luidde: nderzek de mgelijkheden

Nadere informatie

Chic, zo n gedragspatroongrafiek!

Chic, zo n gedragspatroongrafiek! Chic, z n gedragspatrngrafiek! Leerdelen: De leerlingen kunnen nder begeleiding de verwevenheid tussen ecnmische, sciale en eclgische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen. De leerlingen krijgen

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Verslag Platformbijeenkomst Wonen Welzijn Zorg 20 Maart 2013 Regio Brabant Noordoost-oost

Verslag Platformbijeenkomst Wonen Welzijn Zorg 20 Maart 2013 Regio Brabant Noordoost-oost Verslag Platfrmbijeenkmst Wnen Welzijn Zrg 20 Maart 2013 Regi Brabant Nrdst-st Op 20 maart vnd de platfrmbijeenkmst Wnen Welzijn Zrg plaats. Ok deze platfrmbijeenkmst stnd geheel in het teken van de Transitie

Nadere informatie

7. Opleidingskader voor de functie redacteur web en social media

7. Opleidingskader voor de functie redacteur web en social media 7. Opleidingskader vr de functie redacteur web en scial media In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr sleutelfuncties binnen de crisiscmmunicatie. Een daarvan is

Nadere informatie

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma M200403 Het MKB en de BV Achtergrnden van de keuze van ndernemers R Braaksma Klaas Bangma Zetermeer, 24 maart 2004 Het MKB en de BV Waarm kiezen ndernemers vr een bepaalde rechtsvrm? En in het bijznder:

Nadere informatie

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke Bijlage 6 Ledenraad 27 nvember 2014 Vrlegger Onderwerp Vacature en prcedure beneming vrzitter landelijk bestuur Verantwrdelijke Landelijk bestuur Aanleiding Er ntstaat een vacature vanwege het niet beschikbaar

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 Inhud Respns... 1 Samenvatting van de resultaten... 1 Vragen ver de pleiding... 2 Vragen ver de stagiair... 3 Wat ziet u als sterke punten van de pleiding CMD?... 4 Wat

Nadere informatie

Samenvatting criteria arbeidsmarktplatform:

Samenvatting criteria arbeidsmarktplatform: Plan Samenvatting criteria arbeidsmarktplatfrm: 1. Cncreet prjectidee: het prject richt zich p het terugdringen van een veelheid van taken van persneelsleden p kleine schlen en p het inzetten van persneel

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

Ouderen en cultuur. Dit convenant komt voort uit de overtuiging van de ondertekenaars dat:

Ouderen en cultuur. Dit convenant komt voort uit de overtuiging van de ondertekenaars dat: Ouderen en cultuur Cnvenant Ministerie van OCW, Ministerie van VW, tichting RCOAK, Fnds luyterman van L, Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA), Fnds vr Cultuurparticipatie (FCP),

Nadere informatie

In de workshop is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tot de theoretische onderbouwing/ het theoretisch kader van het curriculum.

In de workshop is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tot de theoretische onderbouwing/ het theoretisch kader van het curriculum. Verslag wrkshp 1 en 2 : In de wrkshp is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tt de theretische nderbuwing/ het theretisch kader van het curriculum. Een eerste reactie p de pzet van het curriculum:

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

BREDA BASIS KADER SUBSIDIE UITVRAAG 2016

BREDA BASIS KADER SUBSIDIE UITVRAAG 2016 BREDA BASIS KADER SUBSIDIE UITVRAAG 2016 Inleiding Wij zijn de stad. Dat wil zeggen dat bewners, maatschappelijke rganisaties, initiatieven, ndernemers, nderwijs en gemeente, samen vrm en inhud geven aan

Nadere informatie

Er kan voor sponsoring worden gekozen om twee verschillende redenen:

Er kan voor sponsoring worden gekozen om twee verschillende redenen: Ntitie Onderwerp Prvinciale richtlijn spnsring 1. Inleiding Het financieel ndersteunen van Brabantse evenementen is een ged instrument vr de prfilering en zichtbaarheid van de prvincie. Daarnaast draagt

Nadere informatie

1. Een wereld te winnen!

1. Een wereld te winnen! 1. Een wereld te winnen! We hebben als KWBN een wereld te winnen. Wandelen is znder twijfel een van de meest tegankelijke vrmen van bewegen en daarmee bereikbaar vr velen. Ruim 10 miljen mensen in Nederland

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023 Nvember 2013 Actieplan leeftijdsbewust persneelsbeleid 2013-2023 Actie 1: Ontwikkelen van een stagebeleid. Stagiaires zijn ptentiële nieuwe cllega s. Een stageperide kunnen we aanzien als een inwerkperide.

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252 Infvergadering algemene fferteaanvraag 2012/10252 Onderwerp: een samenwerking realiseren p het vlak van strategie en creatie vr de cmmunicatie van de VDAB, m tt eenvrmigheid te kmen in de interne en externe

Nadere informatie

Uitvoeringsconvenant Binnenstad Den Haag 2014-2018

Uitvoeringsconvenant Binnenstad Den Haag 2014-2018 Uitveringscnvenant Binnenstad Den Haag 2014-2018 De partijen 1. Den Haag, vertegenwrdigd dr de wethuder CBI 2. Stichting Binnenstad Den Haag, vertegenwrdigd dr de vrzitter van de Stichting Binnenstad Den

Nadere informatie

Voorstel aan de Gemeenteraad

Voorstel aan de Gemeenteraad Vrstel aan de Gemeenteraad 13-04-2012 DSO/2012/2302451svdz Onderwerp Regiplan Windenergie en Beleidsvisie tijdelijke windenergie Almere Beleidsveld Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling Prtefeuillehuder H.

Nadere informatie

Bijlage: 1. Voortgangsrapportage 2007 Uitvoeringsprogramma RR2020.

Bijlage: 1. Voortgangsrapportage 2007 Uitvoeringsprogramma RR2020. regiraad vergadering 13 februari 2008 agendapunt 12 Onderwerp: Vrtgangsrapprtage 2007 Uitveringsprgramma RR2020. Bijlage: 1. Vrtgangsrapprtage 2007 Uitveringsprgramma RR2020. Telichting: In december 2005

Nadere informatie

Voortgangsrapportage project Sociale Economie

Voortgangsrapportage project Sociale Economie Vrtgangsrapprtage prject Sciale Ecnmie December 2007 Prject Sciale Ecnmie Pagina 1 van 5 Inleiding Het prject Sciale Ecnmie is per september 2006 van start gegaan ter invulling van het thema sciale ecnmie

Nadere informatie

Sociaal en Verantwoord

Sociaal en Verantwoord Sciaal en Verantwrd Calitieakkrd 2014-2018 VVD CDA D66 Brielle Sciaal en Verantwrd Calitieakkrd 2014-2018 15 mei 2014 CDA D66 Sciaal en Verantwrd Inleiding De gemeenteraadsverkiezingen vnden plaats p 19

Nadere informatie

KENNISBANK - PROJECTPLANNEN

KENNISBANK - PROJECTPLANNEN KENNISBANK - PROJECTPLANNEN BIJEENKOMST OPEN CLUB STICHTING MEER DAN VOETBAL Samenvatting De afgelpen jaren rganiseerde Meer dan Vetbal samen met een BVO en de KNVB diverse Open Club-bijeenkmsten. Del

Nadere informatie

Convenant brancheorganisatie beroepsverenigingen in het kader van: Versterking beroepsvereniging Beroepenregister en Beroepsregistratie

Convenant brancheorganisatie beroepsverenigingen in het kader van: Versterking beroepsvereniging Beroepenregister en Beroepsregistratie Cnvenant brancherganisatie berepsverenigingen in het kader van: Versterking berepsvereniging Berepenregister en Berepsregistratie De ndergetekenden, I. De rganisatie van brancherganisatie MOgrep Jeugdzrg

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Projectplan Peel en MaasNet

Projectplan Peel en MaasNet Prjectplan Peel en MaasNet Prjectnaam : Peel en MaasNet Datum : 4 februari 2014 Opsteller : Stuurgrep Peel en MaasNet 1. Aanleiding In de gemeente Peel en Maas is er sprake van een greiende behefte aan

Nadere informatie

EU-subsidies voor gemeentes

EU-subsidies voor gemeentes EU-subsidies vr gemeentes Organiseren van de verwerving 12 januari 2010 In deze presentatie 1. Intrductie: De EU-regelingen 2. Het nderzek van BB / PNO Cnsultants 3. EU-subsidieverwerving dr gemeenten

Nadere informatie

Meerjarenbeleidsplan Stichting ZwolleFonds

Meerjarenbeleidsplan Stichting ZwolleFonds Meerjarenbeleidsplan 2017-2021 Stichting ZwlleFnds 1. Inleiding en prbleemstelling Er is sprake van een aantal ntwikkelingen die m een slagvaardige aanpak van de binnenstad vragen en waarbij ndernemers

Nadere informatie

Board 2014-2020. Metropoolregio Amsterdam: wonen, werken, wereldplek. September 2013

Board 2014-2020. Metropoolregio Amsterdam: wonen, werken, wereldplek. September 2013 Bard 2014-2020 Metrplregi Amsterdam: wnen, werken, wereldplek September 2013 Inhudspgave Vrwrd: Wnen, werken, wereldplek: sleutel tt blijvend succes Leeswijzer 1. Inleiding: cntext en del van het Bard

Nadere informatie

: Subsidieaanvraag Transformatie en innovatieplannen SW bedrijf (Motie Kerstens cs.)

: Subsidieaanvraag Transformatie en innovatieplannen SW bedrijf (Motie Kerstens cs.) Betreft: Van : Subsidieaanvraag Transfrmatie en innvatieplannen SW bedrijf (Mtie Kerstens cs.) : DZB Leiden, SWA Alphen aan den Rijn en Maregrep NV te Vrhut Arbeidsmarktregi Hlland Rijnland Aanvrager :

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Ondernemingscmmunicatie Mdule MarketingManagement Cde A2 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte ttale studiebelasting (in uren) 1 Mgelijkheid tt JA aanvragen

Nadere informatie

12VK22-C Verkiezingsprogramma s gelezen op interesse Kerk in Actie in punten over zorg 1 augustus 2012

12VK22-C Verkiezingsprogramma s gelezen op interesse Kerk in Actie in punten over zorg 1 augustus 2012 C. Zrg Interesse Kerk in Actie gaat in het bijznder uit naar Financiering van de zrg, inclusief de systematiek (marktwerking, persnsgebnden budget, verzekeringen etc.) VN-verdrag vr de rechten van mensen

Nadere informatie

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen Vrbereidingsjaar hger nderwijs vr anderstaligen Prvincieplein 1 Cntact: Functieprfiel: Leerndersteuner Vrbereidingsjaar Hger Onderwijs vr Anderstaligen Samenvatting Als leerndersteuner begeleid en ndersteun

Nadere informatie

Onderwerp: Herijking cliëntondersteuning Datum: 21 januari 2012

Onderwerp: Herijking cliëntondersteuning Datum: 21 januari 2012 Onderwerp: Herijking cliëntndersteuning Datum: 21 januari 2012 Aanleiding In de Wet Maatschappelijke Ondersteuning wrdt de verantwrdelijkheid vr een gede infrmatie, advies en cliëntndersteuning bij de

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Fit for Work - achtergrondinformatie Maatschappelijke ontwikkelingen rond werk en gezondheid

Fit for Work - achtergrondinformatie Maatschappelijke ontwikkelingen rond werk en gezondheid Fit fr Wrk - achtergrndinfrmatie Maatschappelijke ntwikkelingen rnd werk en gezndheid 26 april 2013 Samenvatting Er zijn ntwikkelingen p het gebied van maatschappelijke wet- en regelgeving die effect hebben

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

Stappenplan beleidsplan. Sportvereniging

Stappenplan beleidsplan. Sportvereniging Stappenplan beleidsplan Sprtvereniging 2012 Vrwrd Een beleidsplan is een plan dat de kers aangeeft die een vereniging in een bepaalde peride (meestal 3 tt 5 jaren) wil varen. Elke vereniging hrt een beleidsplan

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Sociaal agogische vaardigheden

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Sociaal agogische vaardigheden ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Mdule Cde Graduaat Maatschappelijk werk Sciaal aggische vaardigheden Bc5 Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte ttale n.v.t. studiebelasting 50 (in uren) 1 Mgelijkheid

Nadere informatie

Communicatieplan eindopdracht PD

Communicatieplan eindopdracht PD Cmmunicatieplan eindpdracht PD Een nieuwe identiteit Renée Krpraal, Patrick van Bxtel en Michel Janse INHOUDSOPGAVE Pagina 2 Pagina 3 Pagina 4 Pagina 5 Pagina 6 Pagina 8 Pagina 10 Pagina 11 Pagina 12 Pagina

Nadere informatie

VACANTVERKLARING : INHOUDELIJKE BIJLAGE EMR PROJECT

VACANTVERKLARING : INHOUDELIJKE BIJLAGE EMR PROJECT POM Limburg DC/D/2011-09 VACANTVERKLARING : INHOUDELIJKE BIJLAGE EMR PROJECT Prjectmanager ACTIE 1: Verdieping partnership: de nulmeting van de Euregi in kaart Om de Eureginale prblematiek van de zrgberepen

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015 Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie vrjaar 2015 1 Publicatie vrjaar 2015 Alterim presenteert de uitkmsten van nze peridieke Alterim Arbeidsmarkt Index. Gericht nderzek nder 716 hg pgeleide financiële

Nadere informatie

4.9 Gemeente Moerdijk

4.9 Gemeente Moerdijk 4.9 Gemeente Merdijk 4.9.1 Fijnaart In de gemeente Merdijk wrden 11 kernen nderscheiden. In 9 daarvan heeft Brabantse Waard wningen: Fijnaart, Heijningen, Helwijk, Merdijk, Klundert, Langeweg, Willemstad,

Nadere informatie

Naam van de organisatie: Uw naam: Wat is uw functie? Tot welke sector behoort uw organisatie? Wat is de omvang van uw organisatie?

Naam van de organisatie: Uw naam: Wat is uw functie? Tot welke sector behoort uw organisatie? Wat is de omvang van uw organisatie? Naam van de rganisatie: Uw naam: Wat is uw functie? Directeur/hfd van een Academie Directeur/hfd afdeling Opleidingen Senir Learning Cnsultant/ Senir Onderwijskundige Learning cnsultant/ Onderwijskundige

Nadere informatie

Functie-eisen coördinatoren

Functie-eisen coördinatoren Functie-eisen cördinatren Psitinering De beide cördinatren hebben de leiding van de rganisatie. De vrijwilligers zijn de spil in de rganisatie. Functieniveau De stichting Hspice Zwlle heeft gekzen vr 2

Nadere informatie