NAVO s lastigste Partner for Peace Macedonië's minister van Binnenlandse Zaken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NAVO s lastigste Partner for Peace Macedonië's minister van Binnenlandse Zaken"

Transcriptie

1 NAVO s lastigste Partner for Peace Macedonië's minister van Binnenlandse Zaken Edwin Bakker Een paar jaar geleden was de voormalige Joegoslavische deelrepubliek Macedonië nog de showcase voor conflictpreventie door de VN, de EU, de OVSE en de NAVO. Laatstgenoemde leek uitstekend werk te verrichten op het gebied van het moderniseren en democratiseren van Macedonië s defensieapparaat via het Partnership for Peace-programma. Tegenwoordig geldt het land als de lastigste Partner for Peace, mede dankzij het eigenzinnige optreden van één man, de Macedonische minister van Binnenlandse Zaken, Ljube Boskovski. Zes jaar geleden begon het zo mooi: de officiële relatie tussen de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie vastgelegd in een Partnership for Peace (PfP)-overeenkomst. Het kleine landje werd in november 1995 het 27 e lid van dit programma dat een jaar eerder tijdens de NAVO-top voor staatshoofden en regeringsleiders in Brussel (januari 1994) werd gelanceerd. Het Partnership for Peace-programma richt zich op een verdere versterking van de samenwerking tussen de Verdragsorganisatie en de landen van Oost-Europa. Hiertoe zijn in het Framework Document van Partnership for Peace vijf specifieke doelstellingen geformuleerd; twee politieke en drie militaire. Deze zijn: a) Het vergemakkelijken van de transparantie van het nationale defensiebeleid en budgettering; b) het garanderen van democratische controle op de strijdkrachten; c) het handhaven van het vermogen en de paraatheid om, binnen constitutionele kaders, een bijdrage te leveren aan operaties onder de autoriteit van de VN en/of de verantwoordelijkheid van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa 1 ; d) de ontwikkeling van militaire samenwerking met de NAVO, met als doel gemeenschappelijke planning, training en oefeningen ter versterking van de bekwaamheid om missies te ondernemen op het gebied van peacekeeping, search and rescue, humanitaire operaties en eventuele andere overeengekomen operaties; e) de ontwikkeling, op lange termijn, van strijdkrachten die beter inzetbaar zijn om samen te opereren met die van de leden van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie. 2 Veel deelnemende landen zien het Partnership for Peace tevens, zo niet vooral, als aanloop naar een volwaardig lidmaatschap van de NAVO; zo ook Macedonië. Brussel beschouwde de participatie van de voormalige Joegoslavische deelrepubliek als een goede kans om een verdere uitbreiding van het geweld op de Balkan te beteugelen. Zo zag plaatsvervangend NAVO-secretaris-generaal Sergio Balanzino, in de ondertekening van Macedonië's toetreding tot het Partnership for Peace in november 1995 een duidelijk teken van hoop voor de regio. De Macedonische premier Branko Crvenkovski sprak bij deze gelegenheid van een belangrijke gebeurtenis voor zijn land en stelde dat de deelname aan PfP uiteindelijk zou leiden tot verdere samenwerking met de NAVO. Hij beloofde tevens plechtig aan alle verplichtingen verbonden aan het partnership te voldoen. 3 Mislukking Het pakte echter anders uit. Van nauwere samenwerking tussen Macedonië en de NAVO is wel sprake, alleen niet als gevolg van de door premier Crvenkovski bedoelde toetreding tot de organisatie. Daarnaast komt van het door hem beloofde nakomen van verplichtingen onder de huidige regering-georgievski in de praktijk te weinig terecht. Macedonië en Brussel botsten hierover regelmatig, zowel voor, tijdens als na operatie Essential Harvest. De 1

2 voormalige Joegoslavische deelrepubliek geldt tegenwoordig zonder twijfel als de lastigste partner for peace. Aangezien goede samenwerking het basisprincipe van PfP is, zou men zelfs kunnen stellen dat het programma in het geval Macedonië mislukt is. De Joegoslavische president Kostunica drukte zich in juni 2001, ten tijde van de gewelddadige acties van het 'Macedonische' UCK, in die termen uit. Hij meende dat het Partnership for Peace in Macedonië een mislukking was, omdat het partnership het ontstaan van gewapende etnisch Albanese rebellengroeperingen niet had weten te voorkomen. 4 Gelet op de doelstellingen van het PfP lijkt dit niet het juiste argument om van een falen te spreken. De mislukking van het programma zit hem hoofdzakelijk in de niet gehaalde nietmilitaire doelen van het PfP. Op het gebied van het vergroten van de transparantie van het nationale defensiebeleid en budgettering is wel iets, maar niet veel bereikt. Gelet op de aanwezigheid van diverse internationale waarnemers in het land is van transparantie in de vorm van internationaal toezicht inderdaad sprake. Dit geldt echter niet voor transparantie in de zin van duidelijkheid welke veiligheidstroepen onder wiens bevel vallen. Dit jaar verschenen diverse paramilitaire groeperingen op het toneel, alsmede gevechtseenheden van het ministerie van Binnenlandse Zaken waarvan onduidelijk is door wie ze worden gecontroleerd. Deze onduidelijkheid manifesteert zich ook op het gebied van budgettering. Met betrekking tot de democratische controle van de Macedonische strijdkrachten is het nog slechter gesteld. Het parlement heeft slechts zeer geringe controle op de militaire gang van zaken. Dit is op zich te begrijpen, gezien de aanwezigheid in diverse commissies van het parlement van etnische Albanese politici die in het verleden het gebruik van geweld door het UCK niet altijd onomwonden afkeurden. Hoewel deels begrijpelijk, vormen de geringe controlemogelijkheden ook voor etnisch Macedonische parlementariërs een ernstig democratisch deficit. Deze beperking komt in zijn meest ernstige vorm tot uitdrukking in de activiteiten van diverse illegale etnisch Macedonische paramilitaire eenheden. Deze vormen een van de grootste bedreigingen voor de vrede en veiligheid in het land en zijn daarmee tevens een indirecte bedreiging voor de aanwezige NAVO-troepen. Paramilitaire bedreiging Het Partnership for Peace, en de intensieve samenwerking tussen de NAVO en Skopje die uitmondde in de operaties Essential Harvest en Amber Fox hebben niet kunnen voorkomen dat in 2001 diverse etnisch Macedonische paramilitaire eenheden op het strijdtoneel verschenen. Deze (deels ongeregelde) troepen, met namen als 'Todor Aleksandrov' 5, 'Macedonische Dagenraad', 'Leeuwen' en 'Macedonië Paramilitairen 2000', vormen een ernstige bedreiging voor het vredesproces waarin de NAVO enorm heeft geïnvesteerd. Een aantal van deze groeperingen was actief betrokken bij gewelddadigheden tegen etnisch Albanese rebellen en burgers. Laatstgenoemde paramilitaire eenheid zou tevens betrokken zijn geweest bij de rellen en de bestorming van het Macedonische parlement op 28 juni waar die dag gesproken werd over een oplossing van de crisis in het noorden van het land. Een bijzondere plek in dit duistere spectrum wordt ingenomen door 'De Leeuwen'. Deze paramilitaire groepering wordt door velen verbonden met de VMRO-DPMNE, de partij van premier Georgievski, die dit overigens ten stelligste ontkent. 6 'De Leeuwen' werden tijdens operatie Essential Harvest door de NAVO gesignaleerd in het gebied rond Tetovo. Deze paramilitairen zijn niet alleen actief geweest aan het front, maar worden ook in verband gebracht met dreigementen aan het adres van journalisten en intellectuelen. De eenheid werd volgens de journalist Robert Alogjozovski in juni 2001 gevormd en opgeleid in een trainingskamp van de Macedonische politie die onder het ministerie van Binnenlandse Zaken valt. De leden werden gerekruteerd uit loyale VMRO-DPMNE-activisten, waaronder voormalige leger- en politieofficieren. 7 De groepering zou gefinancierd worden door de Macedonische diaspora, in het bijzonder door het World Macedonian Congress, een 2

3 nationalistische organisatie die etnische Albanezen waarschuwde de wapens neer te leggen en dreigde hen anders te verdrijven. De NAVO-afgezant Pieter Feith en de commandant van de NAVO Task Force, Gunnar Lange, die de aanwezigheid van 'De Leeuwen' rond Tetovo wereldkundig maakten, kregen na hun uitlating de wind van voren van Macedonië s minister van Binnenlandse Zaken, de extremist Ljube Boskovski. 8 Later gaf Boskovski in een interview met een Macedonisch tijdschrift het bestaan van de eenheid toe en meldde tevens dat hieraan niets illegaals was. Hij noemde het een 'rapid reaction brigade', bestaande uit de dapperste en beste reservisten en politiemensen, die als doel had de burgers tegen terrorisme te beschermen en 'moeilijke' operaties uit te voeren. 9 De Macedonische regering gaf echter nooit de opdracht voor het vormen van een dergelijke brigade. De grote man achter deze op niet-democratische wijze in het leven geroepen eenheid is de minister van Binnenlandse Zaken zelf. Boskovski Als één persoon zou moeten worden aangewezen die in de ogen van de NAVO geldt als de lastigste partner voor vrede is het wel de Macedonische minister Ljube Boskovski. Deze hardliner geldt als de belangrijkste barrière voor het door de internationale gemeenschap gesteunde vredesplan voor Macedonië. 10 De onder etnische Macedoniërs populaire minister lijkt, onder andere, direct betrokken te zijn geweest bij de ernstigste mensenrechtenschending gedurende de strijd in het afgelopen jaar. In het dorpje Ljuboten vond in augustus een 'operatie' van Macedonische veiligheidsdiensten plaats waarbij tientallen etnische Albanezen het slachtoffer werden van bruut optreden van speciale politie-eenheden ; twee burgers bezweken aan hun verwondingen. Het Macedonische leger nam zonder aanleiding het dorp onder artillerievuur, waarbij nog eens drie burgers het leven lieten. 11 De minister meldde vol trots dat hij gedurende de hele actie in het operatiegebied aanwezig was geweest. Verder zou Boskovski betrokken zijn bij illegale wapenhandel. De minister ontkende deze aantijging en verklaarde dat hij zichzelf in het centrum van Skopje in brand zou steken mocht het waar zijn. Beschuldigingen dat hij betrokken zou zijn bij de oprichting en de acties van De Leeuwen worden inmiddels door hem niet meer ontkend. 12 Sterker nog, de politicus lijkt zich met de eenheid te willen profileren als de redder van het vaderland, althans voor het Macedonische volksdeel. Dat zijn naam via 'De Leeuwen' verbonden wordt met schendingen van de wapenstilstand, het terroriseren van de etnisch Albanese burgers en het frustreren van het vredesproces lijkt de minister niet te deren. De activiteiten van 'zijn' veiligheidsdiensten zijn inmiddels onderwerp van onderzoek door mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch. Ook Carla del Ponte, hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag onderzoekt inmiddels of het Macedonische leger en paramilitaire eenheden zich aan oorlogsmisdaden schuldig hebben gemaakt. Human Rights Watch onderstreept in zijn jaarlijkse rapport het belang van een onderzoek naar de specifieke rol van Boskovski bij mensenrechtenschendingen zoals die in Ljuboten. De vraag is nu welke acties de NAVO ten aanzien van de illegale paramilitaire eenheden en het optreden van Boskovski onderneemt. In het kader van het Partnership for Peace is het uiteraard ontoelaatbaar dat de Macedonische regering zich in laat met illegale paramilitaire groeperingen, laat staan dat een minister van Binnenlandse Zaken zelf activiteiten op dit terrein onderneemt. In het kader van de operaties Essential Harvest en Amber Fox is het op zijn zachtst gezegd verbazingwekkend dat de NAVO niet op zeer krachtige wijze protesteert tegen deze praktijken. Toegegeven, de NAVO-ambassadeur in Skopje, de commandant van de NAVO Task Force en met name secretaris-generaal George Robertson hebben meerdere malen de aanwezigheid en activiteiten van de paramilitaire eenheden (in algemene bewoordingen) veroordeeld, maar op deze woorden volgden vooralsnog geen daden. 3

4 Besluit Had de NAVO niet moeten dreigen met vertrek, of in ieder geval sterker moeten aandringen op de ontbinding van 'De Leeuwen' en andere illegale eenheden? Had de NAVO niet het opstappen van Boskovski moeten eisen en moet zij dit niet alsnog doen? 13 Deze en soortgelijke vragen zijn makkelijker te stellen dan te beantwoorden. Duidelijk is dat het Partnership for Peace-programma op het terrein van de politieke doelstellingen gefaald heeft en dat de Verdragsorganisatie zich op dit moment in Macedonië in een zeer moeilijke positie bevindt. Met name de Macedonische regering en in het bijzonder de minister van Binnenlandse Zaken Boskovski valt veel te verwijten. Dit ontslaat de NAVO echter niet om kritisch te kijken naar PfP en om uit de ervaring in Macedonië lessen te trekken voor de samenwerking met andere Oost-Europese staten waar sprake is van interne spanningen. Ontwikkelingen in en om Macedonië geven duidelijk aan welke risico's er kleven aan samenwerking met landen waar de binnenlandse politieke situatie niet stabiel is en de positie van minderheden niet naar tevredenheid van alle betrokken partijen is geregeld. Jarenlange contacten tussen vertegenwoordigers van de NAVO en autoriteiten in Skopje bleken in het geval Macedonië geen garantie voor veel NAVO-invloed op het binnenlandse veiligheidsbeleid. Ontwikkeling in en om Macedonië geven tevens aan welke risico's er kleven aan de uitbreiding van de NAVO als de binnenlandse politieke situatie niet stabiel is en de positie van minderheden niet naar tevredenheid van alle betrokken partijen is geregeld. Met dit in gedachten zal Brussel ten aanzien van PfP (en het Membership Action Plan) zich nog eens kritisch moeten afvragen of het concept niet te vrijblijvend is op het gebied van de niet-militaire aspecten van het programma en of de NAVO zich niet wat al te gemakkelijk heeft ingelaten met staten waar het met de democratische controle op het defensieapparaat droevig is gesteld (denk aan Oekraïne, Azerbeidzjan Turkmenistan en Oezbekistan). De negatieve ervaringen die in Macedonië zijn opgedaan zouden in ieder geval gebruikt moeten worden om het zwaartepunt in het kader van de samenwerking binnen het PfP meer in de richting van de politieke doelstellingen te verplaatsen. Deze ervaringen dienen tevens een belangrijke plek te krijgen in de discussie over uitbreiding van de NAVO met andere jonge democratieën met onopgeloste minderhedenkwesties zoals de Baltische staten, Slowakije, Roemenië en Bulgarije. Dr. E. Bakker is als universitair docent verbonden aan het Centrum voor Internationaal Conflictanalyse en -Management van de Katholieke Universiteit Nijmegen en was in juni gastdocent aan de zomeruniversiteit in Ochrid, Macedonië. Noten 1. Tegenwoordig Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). 2. Artikel 3 van het Partnership for Peace Framework Document, Ministerial Meeting of the North Atlantic Council/North Atlantic Cooperation Council, NATO Headquarters, Brussels, January Macedonian Information and Liaison Service, Macedonia officially admitted in partnership for peace: , 4. Partnership for Peace has failed in Macedonia, says Kostunica, AFP, 15 juni Aleksandrov is een bekende Macedonische held die streed tegen de Ottomaanse overheersing. 6. Saso Ordanoski, Macedonia: Boskovski threatens peace. Theatrical interior minister with shadowy past threatens Macedonian peace process, IWPR's Balkan Crisis Report, No. 289, 19 oktober Robert Alagjozovski, A paramilitary parlance. Macedonia's government denies the existence of nationalist paramilitaries, but the evidence suggests otherwise. Balkan Report, Transitions Online, 28 september Boskovski is minister van Binnenlandse Zaken sinds 13 mei Daarvoor was hij staatssecretaris op het zelfde departement (januari-mei 2001) en twee jaar directeur van het 4

5 Macedonische Security and Counterintelligence Department ( ). Zie ook: Radio Free Europe/Radio Liberty, NATO warns Macedonia over paramilitaries, 11 september 2001, 9. Saso Ordanoski, Macedonische paramilitairen. Dronken patriottisme of dronken verhalen? Magazine Forum, No. 89, 6 september. Skopje, Macedonië. 10. Saso Ordanoski,, IWPR's Balkan Crisis Report, No Human Rights Watch, World Report 2001, Macedonia Zowel de naam van het hotel dat bezit is van Boskovski als de naam van de wijn die door hem wordt geproduceerd is 'Leeuw'. Zie Saso Ordanoski, IWPR's Balkan Crisis Report, No Door het recente vertrek van de relatief gematigde Sociaal-Democratische Unie uit de regering van nationale eenheid lijkt de invloed van Boskovski op het veiligheidsbeleid groter geworden. Hiermee vormt de extremistische minister van Binnenlandse Zaken meer dan ooit een bijzonder ernstige bedreiging voor de vrede en veiligheid in het land. 5

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 55 BRIEF VAN

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11 Inhoudsopgave Woord vooraf... 11 Benelux... 13 1 Ontstaan en historische ontwikkeling... 13 2 Institutionele structuur en werking... 15 2.1 Benelux Secretariaat-Generaal... 16 2.1.1 Samenstelling... 16

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING Non-member state of the Council of Europe (Belarus) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN OVERIGE VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan,

Nadere informatie

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I);

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I); RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 1 juli 1999 (02.08) (OR. en) 9691/99 LIMITE PESC 207 COARM 2 BEGELEIDENDE NOTA van : het secretariaat van de Raad aan : de delegaties nr. vorig doc. : 12978/98 PESC 291

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

Delta Lloyd Asset Management. Themapaper Myanmar. 10 juli 2012

Delta Lloyd Asset Management. Themapaper Myanmar. 10 juli 2012 Delta Lloyd Asset Management Themapaper Myanmar 10 juli 2012 Myanmar in ontwikkeling Onstuimige geschiedenis Myanmar, voorheen Birma, is een van oorsprong boeddhistische staat, ingeklemd tussen China,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-20 Europese Raad Nr. 909 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 2 september 2014 De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een

Nadere informatie

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie Datum 18 augustus 2015 Betreft

Nadere informatie

Datum 12 juni 2013 Betreft Beantwoording vragen van het lid Omtzigt over het artikel 'Timmermans goede bedoelingen brengen Syrië dichter bij de hel'

Datum 12 juni 2013 Betreft Beantwoording vragen van het lid Omtzigt over het artikel 'Timmermans goede bedoelingen brengen Syrië dichter bij de hel' Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon Arnt Kennis T 0703487186

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Come home or go global, stupid

Come home or go global, stupid Come home or go global, stupid Een nieuwe toekomst voor de Noord Atlantische Verdragsorganisatie?! Drs. S.N. Mengelberg 1 De NAVO is een puur militaire organisatie! 2 De NAVO is niet langer de hoeksteen

Nadere informatie

Historiek van het Eurocorps

Historiek van het Eurocorps Historiek van het Eurocorps De oorsprong De oprichting van het Eurocorps kan als het logisch gevolg gezien worden van het Elysée Verdrag ondertekend op 22 januari 1963 (door President de Gaulle en Kanselier

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN VAN DE RAAD tot wijziging en verlenging

Nadere informatie

NEDERLANDSE BIJDRAGE AAN TASK FORCE FOX

NEDERLANDSE BIJDRAGE AAN TASK FORCE FOX Datum 1 oktober 2003 Inhoudsopgave Inleiding 4 Doelstelling 4 Opzet van de evaluatie... 4 1 Ter inleiding: achtergronden van de operatie... 5 1.1 Het conflict... 5 1.2 Het Framework Agreement... 5 1.3

Nadere informatie

BESLUITEN. BESLUIT (GBVB) 2015/1763 VAN DE RAAD van 1 oktober 2015 betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Burundi

BESLUITEN. BESLUIT (GBVB) 2015/1763 VAN DE RAAD van 1 oktober 2015 betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Burundi 2.10.2015 L 257/37 BESLUITEN BESLUIT (GBVB) 2015/1763 VAN DE RAAD van 1 oktober 2015 betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Burundi DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het

Nadere informatie

Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn

Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn Bij uitzending van militairen naar het buitenland verkiest de Nederlandse regering

Nadere informatie

Situatie in Egypte en Syrië, met name voor de christelijke gemeenschappen

Situatie in Egypte en Syrië, met name voor de christelijke gemeenschappen P7_TA(2011)0471 Situatie in Egypte en Syrië, met name voor de christelijke gemeenschappen Resolutie van het Europees Parlement van 27 oktober 2011 over de situatie in Egypte en Syrië, met name die van

Nadere informatie

Communicatie en strategie van de Afghaanse Taliban, vanuit het perspectief van het leiderschap

Communicatie en strategie van de Afghaanse Taliban, vanuit het perspectief van het leiderschap , vanuit het perspectief van het leiderschap Auteurs: Godfried Wessels Seran de Leede Edwin Bakker Samenvatting Op 28 december 2014 is een einde gekomen aan de ISAF-missie (International Security and Assistance

Nadere informatie

1 van 6 17-11-2008 19:23

1 van 6 17-11-2008 19:23 1 van 6 17-11-2008 19:23 Beantwoording vragen leden Van der Staaij, Voordewind, Van Baalen en Van Gennip over de situatie in Papoea 05-04-2007 Kamerstuk Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken Graag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008 Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag Den Haag, 26 juni 2008 Dank voor het verslag van uw bezoek begin april aan Noord-Irak dat u mij 10 juni jl. aanbood. Uw reis

Nadere informatie

Handvest van de grondrechten van de EU

Handvest van de grondrechten van de EU Handvest van de grondrechten van de EU A5-0064/2000 Resolutie van het Europees Parlement over de opstelling van een handvest van de grondrechten van de Europese Unie (C5-0058/1999-1999/2064(COS)) Het Europees

Nadere informatie

HET FENOMEEN TERRORISME

HET FENOMEEN TERRORISME TERRORISME Sinds de 11 september 2001, is het fenomeen terrorisme nog steeds brandend actueel en geniet steeds van een permanente aandacht vanwege de overheden. Hij werd trouwens als prioriteit in het

Nadere informatie

ESSAY ACTUELE VRAAGSTUKKEN. Sebastian Kügler VAN OORLOG EN VREDE. Vossendijk 95-6 6534 TH Nijmegen Studentnummer: 9801278 Nijmegen, juni 2005 1/7

ESSAY ACTUELE VRAAGSTUKKEN. Sebastian Kügler VAN OORLOG EN VREDE. Vossendijk 95-6 6534 TH Nijmegen Studentnummer: 9801278 Nijmegen, juni 2005 1/7 ESSAY ACTUELE VRAAGSTUKKEN VAN OORLOG EN VREDE Vossendijk 95-6 6534 TH Nijmegen Studentnummer: 9801278 Nijmegen, juni 2005 1/7 Opdracht: De Europese Grondwet, die op 1 juni a.s. in een referendum ter instemming/afwijzing

Nadere informatie

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag is uniek in de wereld vanwege haar positie als internationale stad van vrede en recht. Den Haag is Legal Capital of the World. De derde VN-stad na New

Nadere informatie

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering Den Haag, 12 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Volgcommissie(s): BuHa-OS i.v.m. agendapunt 3, 13, 15, 21, 22 DEF i.v.m. agendapunt 4, 13, 15 EU i.v.m. agendapunt 4, 6, 21, 22 EZ

Nadere informatie

Helemaal neutraal? Zweden en Europese veiligheidssamenwerking

Helemaal neutraal? Zweden en Europese veiligheidssamenwerking Helemaal neutraal? Zweden en Europese veiligheidssamenwerking Niklaas Hoekstra Toen Zweden op 1 januari 1995 toetrad tot de Europese Unie had het een lange traditie van neutraliteit achter zich. Sinds

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

BESLUIT 2014/512/GBVB VAN DE RAAD

BESLUIT 2014/512/GBVB VAN DE RAAD 31.7.2014 L 229/13 BESLUIT 2014/512/GBVB VAN DE RAAD van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren DE RAAD VAN DE

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon S. Kaasjager T 070-3485230

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van

Nadere informatie

de aanbevelingen in het verslag van de Deskundigengroep mensenhandel van de Europese Commissie aan de EU-lidstaten van 22 december 2004,

de aanbevelingen in het verslag van de Deskundigengroep mensenhandel van de Europese Commissie aan de EU-lidstaten van 22 december 2004, Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 mei 2009 (26.05) (OR. en) PUBLIC 8723/4/09 REV 4 LIMITE CRIMORG 63 MIGR 43 E FOPOL 86 OTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap het COREPER/de Raad Ontwerp-conclusies

Nadere informatie

De NAVO na de. Koude Oorlog

De NAVO na de. Koude Oorlog De NAVO na de Koude Oorlog Inleiding Het websheet De NAVO na de Koude Oorlog is het tweede websheet dat in het teken staat van internationale organisaties en Europese veiligheid. Het sheet heeft als doel

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1951 No. 4 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1951 No. 4 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken 3 (1950) No. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1951 No. 4 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken A. TITEL UNIEZAKEN Memorandum houdende een

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

De Raad van Europa. I. Ontstaan en karakter. Iemand die zich inzicht wil

De Raad van Europa. I. Ontstaan en karakter. Iemand die zich inzicht wil De Raad van Europa I. Ontstaan en karakter Iemand die zich inzicht wil verschaffen in de ontwikkeling van het internationalisme van na de 2e wereldoorlog zal heel wat moeite moeten doen om door de brei

Nadere informatie

Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed

Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed De Staten die dit Verdrag hebben ondertekend, Geleid door de wens de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Gemeenschappelijk Optreden 2005/.../GBVB

Nadere informatie

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Voorzitter Annemarie Jorritsma, voorzitter Task Force Vrouwen, veiligheid en Conflict Op 16 maart 2005 heeft

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Hierbij gaan voor de delegaties de conclusies die de Europese Raad tijdens de in hoofde genoemde bijeenkomst heeft aangenomen.

Hierbij gaan voor de delegaties de conclusies die de Europese Raad tijdens de in hoofde genoemde bijeenkomst heeft aangenomen. Europese Raad Brussel, 16 juli 2014 (OR. en) EUCO 147/14 CO EUR 9 CONC 3 BEGEEIDENDE NOTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: de delegaties Betreft: Bijzondere bijeenkomst van de Europese Raad

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Vervoer gevaarlijke stoffen

Vervoer gevaarlijke stoffen Vervoer gevaarlijke stoffen binnen Defensie Edwin van de Ven Inhoud Defensie Uitzonderingspositie Defensie Voorbereidingen (Gereedstelling) We vertrekken. We doen ons werk. We gaan weer naar huis.. 2 Defensie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Van Thuy, Pham Title: Beyond political skin : convergent paths to an independent

Nadere informatie

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris

Nadere informatie

De nieuwe landen in het oosten

De nieuwe landen in het oosten De nieuwe landen in het oosten Sinds het einde van de Koude Oorlog is de kaart van Europa ingrijpend gewijzigd. Sommige staten zijn verdwenen om op te gaan in een groter geheel ( denk aan de DDR), maar

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 NOTA van: aan: Betreft: het Italiaanse voorzitterschap de horizontale Groep drugs Ontwerp-resolutie van

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en) Conseil UE Raad van de Europese Unie Brussel, 27 oktober 2015 (OR. en) PUBLIC 12905/15 LIMITE WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: CORLX 122 CODUN 37 COARM 223 CFSP/PESC 633 COEST 308 Besluit

Nadere informatie

Wat is internationaal recht?

Wat is internationaal recht? Wat is internationaal recht? Elk land heeft wetten en regels waar iedereen zich aan moet houden. Als je naar een ander land gaat, moet je je aan andere regels en wetten houden. Als je dat niet doet, dan

Nadere informatie

Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea

Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea Bij deze opgave horen figuur 3 en de teksten 7 tot en met uit het bronnenboekje. Gebruik tekst 7. Er zijn twee vormen van dictaturen: autoritaire en totalitaire

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

Conflictbemiddelaar pur sang

Conflictbemiddelaar pur sang BOEKRECENSIE Conflictbemiddelaar pur sang Dick Zandee Pieter Feith Met het oog op vrede De ervaringen van een internationale crisisdiplomaat Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2014; 287 blz.; 18,95; ISBN: 987-94-600-3984-3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 21 501-02 Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen Nr. 941 BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

INLEIDENDE NOTA het secretariaat de delegaties Betreft: Ontwerp-conclusies van de RAZEB inzake EVDB

INLEIDENDE NOTA het secretariaat de delegaties Betreft: Ontwerp-conclusies van de RAZEB inzake EVDB Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 mei 2003 (16.05) (OR. en) PUBLIC 9174/03 LIMITE COSDP 261 INLEIDENDE NOTA van: het secretariaat aan: de delegaties Betreft: Ontwerp-conclusies van de RAZEB

Nadere informatie

Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel

Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel leider. De Engelsman Sir Winston Churchill heeft tijdens zijn lange leven vele functies bekleed: hij was militair en journalist, diende zijn land meer

Nadere informatie

519 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 6

519 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 6 519 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 6 AKKOORD TUSSEN DE LIDSTATEN VAN DE EUROPESE UNIE BETREFFENDE DE VORDERINGEN VAN EEN LIDSTAAT TEGEN

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Besluit 2001/80/GBVB van de Raad houdende instelling van de Militaire Staf van de Europese Unie (22 januari 2001)

Besluit 2001/80/GBVB van de Raad houdende instelling van de Militaire Staf van de Europese Unie (22 januari 2001) Besluit 2001/80/GBVB van de Raad houdende instelling van de Militaire Staf van de Europese Unie (22 januari 2001) Caption: Dit besluit van de Raad van 22 januari 2001 (2001/80/GBVB) stelt de Militaire

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN (niet officiële Nederlandse vertaling). (VP = Voorafgaande paragraaf) VP 1

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 NOTA van: het Italiaanse voorzitterschap aan: de horizontale Groep drugs nr. vorig doc.: 11051/03 CORDROGUE

Nadere informatie

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering Den Haag, 10 april Voortouwcommissie: vaste commissie voor Buitenlandse Zaken i.v.m. agendapunt 12, 13, 19, 22, 26 EU i.v.m. agendapunt 4, 18, 25, 26 FIN i.v.m. agendapunt 11 I&M i.v.m. agendapunt 24 Activiteit:

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

Het conflict in Oekraïne: nieuwe breuklijn tussen Oost en West?

Het conflict in Oekraïne: nieuwe breuklijn tussen Oost en West? Het conflict in Oekraïne: nieuwe breuklijn tussen Oost en West? Ria Laenen (Faculteit Sociale Wetenschappen, KU Leuven) Seniorenuniversiteit Hasselt, 5.10.2015 Overzicht Het conflict in Oekraïne: van de

Nadere informatie

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR / S. Aguilar UNHCR / S.Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR, Europese vertegenwoordiging,

Nadere informatie

Toekenningscriteria van de eretitel van veteraan. Redactionele overheid HRG-A/N/EO 9-2820-6332. Goedkeurend organisme HRG-A 9-2820-6100

Toekenningscriteria van de eretitel van veteraan. Redactionele overheid HRG-A/N/EO 9-2820-6332. Goedkeurend organisme HRG-A 9-2820-6100 Defensie Blz 1 / 5 ALGEMENE DIRECTIE HUMAN RESOURCES SPECIFIEKE PROCEDURE Toekenningscriteria van de eretitel van veteraan Tf Redactionele overheid HRG-A/N/EO 9-2820-6332 Goedkeurend organisme HRG-A 9-2820-6100

Nadere informatie

HSTF. nshfo-scoop is eeri uitgave van 1O1 KflTPël

HSTF. nshfo-scoop is eeri uitgave van 1O1 KflTPël HSTF nshfo-scoop is eeri uitgave van 1O1 KflTPël TNFO-SrOOP sbedal INHOUDSOPGAVE VOORWOORD Macedonië special Geografie 4 Historie 5 Demografie/ Etnische verdeeldheid 7 Politiek 8-12 In de infoscoop van

Nadere informatie

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Ministerie van Ministerie van Defensie Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE Militaire Inlichtingendienst

MINISTERIE VAN DEFENSIE Militaire Inlichtingendienst MINISTERIE VAN DEFENSIE Militaire Inlichtingendienst Postbus 20701 2500 ES 's-gravenhage in: Zie verzendlijst Telefoon 070-3 18 81 88 Telefax 070-3 18 79 51 Uw brief Uw kenmerk Ons nummer DIS/94/095/1919

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

DE EUROPESE GRONDWET: EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT

DE EUROPESE GRONDWET: EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten in het Europees Parlement EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG

Nadere informatie

Amsterdam, 30 juli 2004. Onderwerp: Vragenlijst diamanten. Beste vrijwilliger,

Amsterdam, 30 juli 2004. Onderwerp: Vragenlijst diamanten. Beste vrijwilliger, Amsterdam, 30 juli 2004 Onderwerp: Vragenlijst diamanten Beste vrijwilliger, Prins Hendrikkade 33 Postbus 10707 1001 ES Amsterdam T: +31 (0) 20 520 62 10 F: +31 (0) 20 520 62 49 I: www.niza.nl We zijn

Nadere informatie

1 De Nucleaire Top -24/25-03-2014 No.760. 2 De Nucleaire Top -24/25-03-2014 No.760

1 De Nucleaire Top -24/25-03-2014 No.760. 2 De Nucleaire Top -24/25-03-2014 No.760 1 De Nucleaire Top -24/25-03-2014 No.760 Het Diplomatieke Circus De wereld is een beetje veiliger geworden, aldus premier Mark Rutte op de Nucleaire top in Den Haag. Was de wereld zo onveilig? En wie hadden

Nadere informatie

Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016

Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016 Speech van minister Van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie op de EU-dag tegen straffeloosheid op 23 mei 2016 Hartelijk dank aan mevr. Coninsx en Eurojust. De rol van Eurojust als medeorganisator

Nadere informatie

Oekraïne: Poetins boemerang?

Oekraïne: Poetins boemerang? Datum 01-04-2014 1 Oekraïne: Poetins boemerang? Prof. Dr. J.S.A.M.van Koningsbrugge Nederland-Rusland Centrum Rijksuniversiteit Groningen Datum 01-04-2014 2 De historische wortel: Kiëv Rus Bogdan Chmelnitski;

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 21 501-02 Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen Nr. 462 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Kosovo verdeelt internationale gemeenschap Beleid en belangen

Kosovo verdeelt internationale gemeenschap Beleid en belangen Kosovo verdeelt internationale gemeenschap Beleid en belangen László Marácz De onafhankelijkheid van Kosovo wordt nog altijd niet erkend door een minderheid van zeven lidstaten van de Europese Unie. Wat

Nadere informatie

Committee / Commission CONT. Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS

Committee / Commission CONT. Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS Committee / Commission CONT Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS NL NL Ontwerpamendement 6450 === CONT/6450=== Basislijn

Nadere informatie

Iedereen kan iets doen voor vredee

Iedereen kan iets doen voor vredee Iedereen kan iets doen voor vredee Van kleine tot grote activiteiten Alle beetjes durf tellen samen uiteindelijk op tot vrede3 PAXE Vrede wie durft= PAX staat voor vrede. Samen met mensen in conflictgebieden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 066 Goedkeuring van de op 9 april 2001 te Luxemburg totstandgekomen Stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen

Nadere informatie

UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING GESCHIEDENIS

UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING GESCHIEDENIS UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING VAK: NIVEAU: GESCHIEDENIS MAVO De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Zie voor actuele informatie over welke landen dit protocol getekend en geratificeerd hebben http://www.unicef.org/crc/opcac-tableweb.

Zie voor actuele informatie over welke landen dit protocol getekend en geratificeerd hebben http://www.unicef.org/crc/opcac-tableweb. PROTOCOL KINDSOLDATEN Zie voor actuele informatie over welke landen dit protocol getekend en geratificeerd hebben http://www.unicef.org/crc/opcac-tableweb.htm Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I LET OP: De cursieve regel achter de vraagzin kan afhankelijk van de feitelijke vraag bijvoorbeeld vermelden: dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel (= verklarend principe) moet

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon Karin Jager T +31 70 348 5514

Nadere informatie

P7_TA-PROV(2012)0248 Sudan en Zuid-Soedan

P7_TA-PROV(2012)0248 Sudan en Zuid-Soedan P7_TA-PROV(2012)0248 Sudan en Zuid-Soedan Resolutie van het Europees Parlement van 13 juni 2012 over de situatie in Sudan en Zuid- Sudan (2012/2659(RSP)) Het Europees Parlement, gezien zijn voorgaande

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 623 Actuele situatie in Noord-Afrika en het Midden-Oosten Nr. 101 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 22 juli 2013 Binnen de vaste

Nadere informatie

*** ONTWERPAANBEVELING

*** ONTWERPAANBEVELING EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 23.5.2013 2012/0271(E) *** ONTWERPAANBEVELING over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994-1995 23461 Haïti Nr. 5 BRIEF VAN DE MIIMISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage,

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Samenvatting Europees Recht

Samenvatting Europees Recht Samenvatting Europees Recht Week 1 Export en Europees recht Leerdoelen H4 (Nadruk of EU verdrag en EU werkingsverdrag) - De juridische vormen van export beschrijven - De basisstructuur van de Europese

Nadere informatie

Transatlantic Trends Topline Data 2009

Transatlantic Trends Topline Data 2009 Transatlantic Trends Topline Data 2009 D4. Als u onder vrienden bent, wordt er dan vaak, af en toe, of nooit over politieke zaken gesproken? (ENQ.: NIET VOORLEZEN - SLECHTS EEN ANTWOORD MOGELIJK) Vaak

Nadere informatie

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL GROENLINKS Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL Tweede-Kamerfractie GroenLinks 20 november 2007 Alternatieve strategie voor Afghanistan Kernboodschap De ISAF-missie in Afghanistan

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie