Hoe helpt ISO uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016"

Transcriptie

1 Hoe helpt ISO uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016

2 overheid industrie vakbonden consumenten NGO s Missie: Wij zij hèt kennisnetwerk op gebied van normontwikkeling en normtoepassing in Nederland consultancy/ wetenschap 168 leden 31 leden Opzetten en invoeren van een Kwaliteitsmanagementsysteem 2

3 Wat kunt u verwachten? Issues in compliance Compliance en managementsystemen ISO 19600: Systeem: hard controls Cultuur en gedrag: soft controls Volgende stappen 3

4 4

5 5

6 Sjoemelsoftware Stikstofoxidenverdoezelaar,,Het is hebzucht omwille van roem en erkenning'', zei Schauble.,,Zoals de crisis heeft aangetoond is de concurrentie enorm hevig, zeker als je succesvol wilt zijn in de mondiale markt''. Hij doelde daarmee op de ambitie van Volkswagen in de afgelopen jaren om Toyota voorbij te streven en de grootste ter wereld te worden. 6

7 7

8 8

9 Atex WM hoofdstuk 10 Waterwet vergunning Emissiehandel / BEES A PGS 15 Wet geluidhinder Gebruiksbesluit Drukvaten besluit Ner Atex MEE BRZO / PGS 13 ARBO besluit en regeling grondwater vergunning E-PRTR Milieuvergunning & IPPC Heineken brouwerij Zoeterwoude

10 Een ongeval: waar ligt de oorzaak? 10

11 Drie randvoorwaarden voor veilig werken en voor compliance Technische kwaliteit en integriteit? Cultuur gedrag? Goede compliance prestaties Systeem? En normen helpen daarbij! 11

12 Goede correlatie De essentie van een managementsysteem Management systeem Wensen/ eisen input Beleid en doelstellingen Stakeholders Feedback/ verantwoording output Act Plan Check Prestaties Do ISO 9001 ISO OHSAS 18001/ ISO ISO ISO ISO Certificaten

13 De uitdaging ISO 9001 kwaliteitsmanagement ISO milieumanagement ISO Asset management OHSAS 18001/ ISO arbomanagement ISO Information security ISO Business Continuity ISO Food safety ISO energy management ISO Records management ISO Supply chain security

14 ISO ISO ISO Generieke normen De oplossing: Plug-in model ISO-normen Sectornormen Bijvoorbeeld: Kwaliteitsmanagement Milieumanagement Arbomanagement ISO/TS NTA 8620 ISO/TS Bijvoorbeeld: Automobielsector Veiligheidsmanagement Olie- en gasindustrie ISO 9001 ISO ISO Bijvoorbeeld: Risicomanagement MVO Compliance management Kernelementen en eisen HLS ISO ISO Bijvoorbeeld: Auditing Documentatie Specifieke richtljnen Generieke richtlijnen

15 Kernelementen en eisen van ISO MSS Paragrafen in HLS 4. Context van de organisatie 5. Leiderschap 6. Planning 7. Ondersteuning 8. Uitvoering 9. Evaluatie van prestaties 10. Verbetering Managementonderwerpen Leiderschap Stakeholder management Risicomanagement Compliance management Procesmanagement Verbetermanagement Mensen en middelen Koppeling strategie en operatie 15

16 Koppeling HLS en managementthema s Thema s HLS-eisen Leiderschap Risico management Compliance management Stakeholder management Proces management Verbeter management Mensen & middelen Context van de organisatie Context van de organisatie Interne en externe issues Stakeholder eisen en verwachtingen Stakeholder eisen en verwachtingen Managementsysteem Leiderschap Leiderschap Beleid Organisatie Integratie systeem in bedrijfsvoering Beleid Rollen, verantwoordelijkheid, bevoegdheid Planning Ondersteuning Middelen Communicatie Risico s en kansen oppakken Eisen vertalen naar maatregelen Stakeholdereisen en wensen meenemen Communicatie Doelstellingen en plannen van aanpak Middelen, competenties Doelstellingen en plannen van aanpak Middelen Middelen, competenties, communicatie, documentatie Uitvoering Beheersing risico s, benutten kansen Beheersing processen op voldoen eisen Operationele beheersing Evaluatie van de prestaties Directiebeoordeling Monitoring beheersing Monitoring compliance Monitoring, meten Monitoring Interne audit Directiebeoordeling Verbetering Verbetering Correctie, corrigerende maatregelen Correctie, corrigerende maatregelen Correctie, corrigerende maatregelen Corrigerende maatregelen, verbetering

17 Horizontale integratie Van contextanalyse naar operationele beheersing in de HLS Wat speelt er zich af? Welke kansen en bedreigingen? Issues/factoren 4.1 Risicomanagement 6-10 Contextanalyse 4 Strategische keuzes Stakeholders 4.2 Analyse, prioritering Operationele beheersing 8 monitoring en meting (9) Compliance management 6-10 Met wie hebben wij te maken? Welke eisen, wensen, verwachtingen?

18 Input directie-beoordeling Verticale integratie Van strategie naar operatie en weer terug de goede dingen doen Mission and strategy 9.3 management review HLS 4.1/4.2 context analyse PDCA 4.3/4.4 systeem Externe/interne issues en ontwikkelingen Stakeholders, eisen en verwachtingen Koppeling strategie en operatie 5.2 beleid 5.3 structuur 5.1 leider schap de dingen goed doen Operational excellence 10 Corrigerende acties en verbetering 6.1 aanpakken van risico s en kansen PDCA 6.2 doelstellingen en planning Operationele risicobeoordeling 9 Evaluatie van prestaties/ interne audit 8 Uitvoering 7 support Operationele beheersmaatregelen

19 Input directie-beoordeling Verticale integratie Van strategie naar operatie en weer terug Leiderschap de goede dingen doen Mission and strategy 9.3 management review HLS 4.1/4.2 context analyse PDCA 4.3/4.4 systeem Externe/interne issues en ontwikkelingen Stakeholder Stakeholders, management eisen en verwachtingen Koppeling strategie en operatie 5.2 beleid 5.3 structuur 5.1 leider schap Compliance management de dingen goed doen Operational excellence 10 Corrigerende acties en verbetering 6.1 aanpakken van risico s en kansen PDCA 6.2 doelstellingen en planning Operationele risicobeoordeling Risico management Mensen & middelen 9 Evaluatie van prestaties/ interne audit 8 Uitvoering 7 support Operationele beheersmaatregelen Proces management

20 Meer informatie? 20

21 ISO 19600: plug-in voor compliance ISO

22 ISO Belangrijke kenmerken Richtlijn, geen eisenstellende norm Niet bedoeld voor certificatie Beschrijft een managementsysteem PDCA aanpak van compliance management Volgt de High Level Structure (HLS) Ideale plug-in Is risk-based wat betreft opzet Sluit aan bij ISO Aandacht voor cultuur en gedrag 22

23 ISO Enkele belangrijke begrippen Compliance voldoen aan alle complianceverplichtingen Complianceverplichting: compliance-eis of complianceverbintenis Non-compliance Niet-naleving van een complianceverplichting Compliancerisico combinatie van kans op optreden en consequenties van een non-compliance 23

24 ISO risk based approach Context van de organisatie (issues, stakeholder eisen, wensen en verwachtingen, wet- en regelgeving) Stap 1 Risicobeoordeling Stap 2 Stap 3 Complianceverplichtingen Compliancerisico s Beheersmaatregelen en monitoringregime X non-compliances Beoordeling van compliance risico s Keuze risk controls 24

25 ISO structuur en inhoud Hoofdstukken (generieke MSS) 1. Scope 3.Termen en definities 4.Context van de organisatie 5. Leadership 6. Planning Belangrijkste compliance facetten Van toepassing op alle typen organisaties, ook wat betreft omvang Compliance, complianceverplichtingen, compliancerisico, compliancecultuur Inzicht in de eisen, wensen en verwachtingen van belanghebbenden, Identificeren en bijhouden van verplichtingen, risicobeoordeling van complianceverplichtingen Management commitment, beleid, rollen & verantwoordelijkheden van bestuur, directie, lijnmanagement, compliance functie, medewerkers Maatregelen om compliancerisico s te beheersen 25

26 ISO Compliance verplichtingen structuur identificatie en inhoud van complianceverplichtingen voorbeelden van compliance-eisen voorbeelden van complianceverbintenissen Hoofdstukken (generieke Bijhouden MSS) van complianceverplichtingen Belangrijkste compliance facetten contacten met bevoegde gezagen 1. Scope overeenkomsten met juridische adviseurs wat betreft omvang abonnementen op informatiediensten 3.Termen en definities 4.Context van de organisatie 5. Leadership 6. Planning Van toepassing op alle typen organisaties, ook Compliance, complianceverplichtingen, compliancerisico, compliancecultuur 4.6 identificatie, analyse en evaluatie van compliancerisico s a) relateren verplichtingen aan activiteiten, producten en diensten b) Identificeren oorzaken en gevolgen vannon-compliances c) Vaststellen kans en ernst d) Vaststellen noodzaak en omvang van beheersmaatregelen e) Periodieke herbeoordeling Inzicht in de eisen, wensen en verwachtingen van belanghebbenden, Identificeren en bijhouden van verplichtingen, risicobeoordeling van complianceverplichtingen Management commitment, beleid, rollen & verantwoordelijkheden van bestuur, directie, lijnmanagement, compliance functie, medewerkers Maatregelen om compliancerisico s te beheersen 26

27 5.1 leiderschap en commitment ISO Kernwaarden van de organisatie hoog houden Zorgen voor middelen structuur Zorgen dat compliance en inhoud de bedrijfsprocessen wordt geïntegreerd Communiceren van het belang van compliance management Zorgen voor afstemming tussen operationele doelen en compliance Hoofdstukken verplichtingen (generieke MSS) Belangrijkste compliance facetten 5.3 rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden 1. Scope Compliance functie: wat betreft omvang Autoriteit en verantwoordelijkheid voor het CMS 3.Termen en definities Helder en onomwonden steun Compliance, en directe complianceverplichtingen, toegang tot directie en compliancerisico, compliancecultuur bestuur 4.Context van de Autoriteit organisatie en vermogen om tegenwicht te bieden (countervailing power) 5. Leadership 6. Planning Van toepassing op alle typen organisaties, ook Inzicht in de eisen, wensen en verwachtingen van belanghebbenden, Identificeren en bijhouden van verplichtingen, risicobeoordeling van complianceverplichtingen Management commitment, beleid, rollen & verantwoordelijkheden van bestuur, directie, lijnmanagement, compliance functie, medewerkers Maatregelen om compliancerisico s te beheersen 27

28 ISO structuur en inhoud Hoofdstukken (generieke MSS) Ondersteuning Uitvoering Evaluatie van de prestaties Verbetering Belangrijkste compliance facetten Middelen, competenties, bewustzijn, training, gedrag, cultuur, commmunicatie, documentatie Maatregelen om complianceverplichtingen te managen en te sturen op gewenst gedrag Monitoring compliance prestaties, evaluatie, compliance rapportage, audit & management review Acteren op non-compliances (met inbegrip van escalatieprocedures) 28

29 ISO Gedrag Rol van de directie: structuur het creëren en van een inhoud omgeving waarin het melden van non-compliance wordt aangemoedigd en de meldende werknemer gevrijwaard wordt van represailles; het bewerkstelligen dat compliance onderdeel wordt van de cultuur van Hoofdstukken de organisatie (generieke MSS) Belangrijkste compliance facetten Ondersteuning Zorgen dat de operationele doelstellingen Middelen, competenties, en taakstellingen bewustzijn, compliant training, gedrag niet in het gedrang brengen. Uitvoering Evaluatie van de prestaties Verbetering gedrag, cultuur, commmunicatie, documentatie Compliancecultuur heldere set van gepubliceerde waarden management dat actief laat zien dat het de waarden implementeert en zich eraan houdt Voorbeeldgedrag management Zichtbare waardering van bereikte resultaten in compliance directe en proportionele disciplinaire maatregelen bij nalatigheid Open communicatie Maatregelen om complianceverplichtingen te managen en te sturen op gewenst gedrag Monitoring compliance prestaties, evaluatie, compliance rapportage, audit & management review Acteren op non-compliances (met inbegrip van escalatieprocedures) 29

30 Verbeteren Identificatie van externe en interne issues (4.1) Identificatie van eisen van stakeholders (4.2) Vaststelling van de scope en inrichting van het CMS (4.3/4/4) Vaststelling van het compliance beleid (5.2) Principes van goed bestuur (4.4) Inrichten Onderhouden Identificatie van compliance verplichtingen en beoordeling van compliance risico s (4.5/4.6) Ontwikkelen Managen van noncompliances en van continue verbetering Evalueren Management commitment, onafhankelijke compliance functie (5.1), verantwoordelijkheden op alle niveaus (5.3), ondersteunende functies (7) Planning voor het aanpakken van compliance risico s en het behalen van doelstellingen (6.1) Implementeren Evaluatie van de prestaties en rapportage van compliance (9) Operationele planning en beheersing van compliance risico s

31 Verbeteren Identificatie van externe en interne issues (4.1) Identificatie van eisen van stakeholders (4.2) Managen van noncompliances en van continue verbetering Evalueren Vaststelling van de scope en inrichting van het CMS (4.3/4/4) Management commitment, onafhankelijke compliance functie (5.1), verantwoordelijkheden op alle niveaus (5.3), ondersteunende functies (7) Principes van goed bestuur (4.4) Vaststelling van het Compliance cultuur: compliance beleid waarden, ethische normen en (5.2) overtuigingen die overal binnen een organisatie bestaan en Identificatie van die interacties hebben met compliance de structuren en verplichtingen en beheerssystemen van de beoordeling organisatie van voor het tot stand brengen van gedragsnormen compliance risico s die van (4.5/4.6) gunstige invloed zijn op de complianceresultaten. Onderhouden Ontwikkelen Planning voor het aanpakken van compliance risico s en het behalen van doelstellingen (6.1) Implementeren Inrichten Evaluatie van de prestaties en rapportage van compliance (9) Operationele planning en beheersing van compliance risico s

32 ISO NL aandachtspunt Compliance: Controlled organization HLS based management Good behavior?? Systematisering soft controls op basis van de 7 gedragsfactoren van Muel Kaptein Uitwerken in een Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) 32

33 Gedragsbeïnvloedende factoren Muel Kaptein Helderheid over wat van medewerkers wordt verwacht; Voorbeeldgedrag van (top)management en leidinggevenden; Uitvoerbaarheid van operationele doelstellingen en opgelegde taken; Why good Betrokkenheid van medewerkers om zich in te zetten voor de organisatie; people do sometimes bad things Transparantie over het effect van eigen handelen en dat van anderen; Bespreekbaarheid van (bijna)incidenten, dillema s en van (afwijkende) meningen en inzichten; Handhaving van gedrag waarbij gewenst gedrag wordt gewaardeerd en beloond en ongewenst gedrag wordt bestraft. 33

34 Gedragsfactoren in ISO Thema s HLS-eisen Helderheid Voorbeeldgedrag Betrokkenheid Transparantie Uitvoerbaarheid Bespreekbaarheid Handhaving Context van de organisatie Leiderschap Beleid Leiderschap Rollen, verantwoordelijkheid Leiderschap Leiderschap Rol management Rollen, verantwoordelijkheid, bevoegdheid Planning Doelstellingen Ondersteuning Heldere set waarden Communicatie Gedrag en cultuur Rol directie Bewustzijn Gedrag en cultuur Gedrag en cultuur Uitvoering Duidelijke procedures Evaluatie van de prestaties Rapportages Bronnen feedback Verbetering Escalatie Correctie en corrigerende acties

35 Barrières NTA 8544 Veiligheidsgedrag Theory of planned behaviour (Ajzen) Attitude t.o.v. gedrag Vaardigheden Subjectieve norm Intentie tot gedrag Gedrag Controle over gedrag In kader compliancemanagement: Systematisering soft controls op basis van de 7 gedragsfactoren van Muel Kaptein 35

36 NPR XXX Cultuur & gedrag bij compliance management Attitude t.o.v. gedrag Verdere uitwerking van tips&tricks voor toepassing van deze factoren in een NPR Subjectieve norm Intentie tot gedrag Gedrag Controle over gedrag Gedragsbeïnvloedende factoren 36

37 Gebruik van ISO ISO bedrijf ISO Toezichthouder leverancier K A M V klant ISO Inrichten van een CMS Voor aanpassing en verbetering

38 Convenant Twence - Overijssel 38

39 ISO Zelfassessment Bedoeld voor organisatie zelf (verbetering) en haar belanghebbenden (vertrouwen, afleggen verantwoording) Quick-scan en detail assessement Aansluiten bij de procesvoering van bedrijven (op basis 6 stappen model KWA) Vormgeving als IT-tool (regelhulp bij ondernemingsdossier?) 39

40 Operationeel Heeft de organisatie inzicht in de interne en externe factoren die van invloed zijn op het compliancebeleid en het CMS? Heeft de organisatie inzicht in de eisen (inclusief verwachtingen) van belanghebbenden? Is de scope van het CMS duidelijk? Wordt het CMS geïmplementeerd, geëvalueerd, onderhouden enverbeterd? Is het CMS in overeenstemming met beginselen goed bestuur? Is er een compliancebeleid? Geldt voor de compliancefunctie: - Directe toegang tot het bestuur - Onafhankelijkheid - Passende bevoegdheid en adequate middelen Strategisch Zijn alle complianceverplichtingen geïdentificeerd? Worden de complianceverplichtingen onderhouden? Zijn de compliancerisico s beoordeeld Worden afwijkingen en noncompliance geanalyseerd en corrigerende maatregelen getroffen? Is er een proces om te escaleren naar hogere managementniveaus? Is er continue verbetering van het CMS? Act Check Is er management commitment? Zijn rollen en verantwoordelijkheden toebedeeld voor directie en bestuur, leidinggevenden en medewerkers? Is er een (onafhankelijke) compliancefunctie? Is er een compliancecultuur met daarbinnen aandacht voor bewustzijn en gedrag? Zijn competenties vastgesteld en zijn er programma s voor opleiding en training? Zijn er voldoende middelen beschikbaar? Zijn processen voor in- en externe communicatie ingericht? Is er een documentenbeheersysteem? Plan Do Zijn er maatregelen gepland om de compliancerisico s te beheersen en aan complianceverpkchtingen te voldoen? Zijn er compliancedoelstellingen vastgesteld en programma s ingericht om die doelstellingen te realiseren? Worden beheersmaatregelen gemonitord? Worden compliancepresties gemeten, geanalyseerd en geëvalueerd? Wordt gerapporteerd over compliance? Worden resultaten geregistreerd? Vinden interne audits plaats? Vinden directiebeoordelingen plaats? Zijn beheersmaatregelen (technisch, procedureel) geïmplementeerd om de compliancerisico s te beheersen en aan complianceverpkchtingen te voldoen?

41 Input: Inzicht in de interne en externe cotext en eisen en verwachtingen van stakeholders Bepaling van: scope CMS complianceverplichtingen compliancerisico s Overzicht van complianceverplichtingen en risico s Beleid, leiderschap, cultuur, (in)richting organisatie en managementsysteem Bepaling van: Maatregelen Doelstellingen en programma s Overzicht van geplande maatregelen en doelstellingen Implementatie en uitvoering van maatregelen Overzicht van geïmplementeerde maatregelen naar afdelingen en personen Monitoring, metingen Analyseren en evalueren Rapporteren Interne audit Directiebeoordeling Overzicht van resultaten Rapportages Uitkomsten audits en beoordelingen Afwijkingen analyseren Corrigerende maatregelen Escalatie verbetering Overzicht van corrigerende maatregelen en verbeteringen Plan Plan Do Check Act Output: Complianceresultaten (rapportage) acceptaie door stakeholders ( license to operate ) Middelen, competenties, training, communicatie, documentenbeheersing Gebaseerd op het 6-stappen model voor MS van KWA Bedrijfsadviseurs BV

42 ISO Waar staan we en waar naar toe? Publicatie ISO in december 2014 Lancering Nederlandse vertaling op introductieseminar 27 mei 2015 Aanvullende nationale initiatieven: Richtlijn voor cultuur en gedrag >Raamwerk beschikbaar; invulling in 2016 Richtlijn voor zelfassessment >Pilot bij afvalverwerkend bedrijf i.s.m. toezichthouders 42

43 Normen voor Compliance en veiligheid Technische Integriteit Cultuur gedrag NTA 8544 veiligheidsgedrag SAQ (veiligheid voorop) Veiligheidsprestatieladder OECD Richtlijn Management van procesveiligheid NPR XXXX Sturen op gedrag en cultuur in compliancemanagement Atex gerelateerde normen ISO Assetmanagement maintenance (EN 16646) Machineveiligheid Risk based inspections PGS-reeks SIL-classificatie (IECnormen) Goede compliance en veiligheids prestaties Systeem ISO 45001/NTA 8620 arbo en veiligheid ISO compliance ISO risicomngmnt ISO risk assessment techniques ISO milieumanagement 43

44 Meer informatie Voor deelname normcommissie: 44

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen in compliancemanagementsystemen Steeds vaker zijn in de media verhalen te lezen over organisaties die non-compliant zijn en dus niet voldoen aan de eisen die door middel van wetgeving door de overheid

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie?

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? Een goede voorbereiding is het halve werk Wordt de overgang van ISO 9001:2008 naar ISO 9001:2015 voor u een evolutie of een revolutie? In 2000 hadden de wijzigingen

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager!

De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager! Trefwoorden ISO 9001:2015 Kwaliteitsmanagementsysteem Competenties kwaliteits manager High Level Structure (HLS) Auteurs René Gouwens Dick Hortensius Annemarie de Jong De kwaliteitsmanager is dood, leve

Nadere informatie

BUSINESS CONTINUITEIT

BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Tine Bernaerts, Consultant risk management, Amelior Business Continuity Management volgens ISO 22301: Societal Security Business Continuity Management

Nadere informatie

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet?

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? ISO 9001:2015... Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? NNK bijeenkomst, 09 september 2014 Bob Alisic / ActinQ V2.1 Waarom een nieuwe versie van ISO 9001? De norm in lijn te

Nadere informatie

Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen

Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen Wijzigingen in de belangrijkste ISO-normen voor managementsystemen, ISO 9001

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 The world has changed, a revision was needed Alumni-event, Milieu- en preventiemanagement Joerdi Roels, 20-10-2016 Hoeveel officiële ISO certificaten zijn er wereldwijd uitgereikt

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

In control met Compliance Management

In control met Compliance Management In control met Compliance Management Botlek Studiegroep, 15 september 2016 www.compliancecare.nl Hay Eggen h.eggen@compliancecare.nl 06-27153555 Patrick de Klerk p.deklerk@compliancecare.nl 06-27153555

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen

De nieuwe ISO-normen Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager De contouren van de nieuwe norm voor kwaliteitsmanagement ISO 9001:2015 worden steeds duidelijker. Niet alleen zijn de structuurwijzigingen zichtbaar

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

18 november 2013 Jo De Landtsheer Senior Consultant

18 november 2013 Jo De Landtsheer Senior Consultant 18 november 2013 Jo De Landtsheer Senior Consultant Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, digitale kopie, scan of op welke wijze dan ook

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor!

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Het doel van NCK B.V. is om voor bedrijven hun werkbaar en beheersbaar systeem om te zetten in een systeem- en/of procescertificaat waarbij

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening:

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Inhoudsopgave: 1 Introductie... 3 1.1 Doel CO 2 -prestatieladder...

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Wat komt er op ons af?

Wat komt er op ons af? BUSINESS ASSURANCE ISO 45001 Wat komt er op ons af? Apply veiligheidsdag Hans Snoeren 25 mei 2016 1 EHS Conversion_01_Introduction_Rev 0 SAFER, SMARTER, GREENER Introductions Planning ontwikkeling ISO

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Agenda Kiezen voor uitbesteding Uitbestedingsfeiten Wenselijke situatie Eisen volgens ISO5500X Showstoppers Aandachtspunten Afsluiting Kiezen voor uitbesteding Ontbreken

Nadere informatie

Onderzoek aardbevingen

Onderzoek aardbevingen JAARGANG 7-2014 2 Safety!law 7 Safety!Q&A 19 safety!carrière 27 Grove schending veiligheidsbeleid bestraft Hoe bereid je je voor op nieuwe richtlijnen? ik heb geleerd in systemen te denken Stof tot nadenken

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie VTTI. 2. Implementatie NTA 8620 voor NL. 3. KPI s. 4. Conclusies

Agenda. 1. Introductie VTTI. 2. Implementatie NTA 8620 voor NL. 3. KPI s. 4. Conclusies Agenda 1. Introductie VTTI 2. Implementatie NTA 8620 voor NL 3. KPI s 4. Conclusies Wettelijke en overige eisen Wettelijke eisen (besluiten Bevoegd Bezag): Wet milieubeheer Waterwet Telecom,. Aanwijsbesluit

Nadere informatie

Praktisch Kwaliteitsmanagement

Praktisch Kwaliteitsmanagement Praktisch Kwaliteitsmanagement Een praktijkgerichte opleiding op HBO-niveau voor (aankomend) kwaliteitsmanagers 1 Inhoud... 1 Inleiding... 3 Leerdoelen... 3 Doelgroep en toelatingseisen... 3 Niveau...

Nadere informatie

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Michiel Bareman 11 september 2014 1 Panoptys is alziend Argus Panoptys was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Achtergrondartikel Aanzienlijke voordelen voor organisaties Business Continuity Management conform ISO 22301 Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de

Nadere informatie

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 NCP contactdag, 19 april 2016 Thamar Zijlstra, Dick Hortensius NEN Milieu en Maatschappij Agenda Achtergrond NPR 9036

Nadere informatie

Energie actie- en meetplan 2015

Energie actie- en meetplan 2015 Energie actie- en meetplan 2015 3.B.2 Opgesteld door: Energie actie- en meetplan 2014-2020 Cheryl de Vette Van Beek Infra Groep B.V. CO2 Prestatieladder, versie 2.2 Geaccordeerd door: Peter van Beek Directeur

Nadere informatie

Geen ISO zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws.

Geen ISO zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws. Geen ISO 27001 zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws. Agenda Introductie Beveiligingsproces Framework (ISO 27001) IB organisatie en processen ISMS informatiesysteem Lessons learned

Nadere informatie

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement Door ISO en IEC zijn eind 2009 twee nieuwe normen voor het onderwerp Risicomanagement gepubliceerd. Het gaat om twee generieke normen met termen en

Nadere informatie

Gebaseerd op ISO High Level Structure

Gebaseerd op ISO High Level Structure H E T MO L E N MO D E L Gebaseerd op ISO High Level Structure WHITEPAPER I NL E I DI NG De High Level Structure, die door de International Standards Organization (ISO) geïntroduceerd is in 2008, had de

Nadere informatie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie iso 9001 Trefwoorden ISO-normen Herziening ISO 9001 Normcommissie Kwaliteitsmanagementsysteem Auteurs Dick Hortensius Annemarie de Jong Sectornormen Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved.

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved. 1 Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? Mike W. Wetters, Lead Auditor DNV Albertho Bolenius, Security Officer GGzE Informatiebeveiliging. Noodzakelijk kwaad of nuttig? 3 Wat is informatiebeveiliging?

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Energie management plan

CO2 prestatieladder Energie management plan CO2 prestatieladder Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621 E-mail: info@kroes.org Versie:

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

ISO 26000: het wat en hoe van MVO. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO)

ISO 26000: het wat en hoe van MVO. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) ISO 26000: het wat en hoe van MVO ISO 26000 Praktijkgidsen Trainingen Advies Erkenning Zelfverklaring Publicatieplatform NEN-ISO 26000 Richtlijn

Nadere informatie

SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen

SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen Secretaris NEN Nederlandse normcommissie MVO en Expert in de ISO-werkgroep voor Social Responsibility SER-congres Internationaal MVO ISO 26000-

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Agenda Even voorstellen ISO en (Persoonlijk) Leiderschap Externe issues voor strategie Het waarom van organisaties Van strategie

Nadere informatie

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement Programma 14 november middag Risicomanagement Modellen Strategisch risicomanagement Kaplan 1www.risicomanagementacademie.nl 2www.risicomanagementacademie.nl Risicomanagement modellen Verscheidenheid normen

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

NPR 9036:2015 MVO Handleiding voor de integratie van due diligence in bestaande risicomanagementsystemen

NPR 9036:2015 MVO Handleiding voor de integratie van due diligence in bestaande risicomanagementsystemen NPR 9036:2015 MVO Handleiding voor de integratie van due diligence in bestaande risicomanagementsystemen Nederlandstalige samenvatting van de Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 9036:2015 (en) Corporate

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance 5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance Verhoog het niveau van uw risicomanagement processen vóór 1 juni naar volwassenheidsniveau 4! ISO31000 DAG 1 DAG 2 DAG 3 OCHTEND NIEUW ISO27005 DAG 3 MIDDAG

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP F.G. van Dijk (Directie) C.S. Hogenes (Directie & lid MVO groep) Opdrachtgever : Van Dijk Maasland Groep Project : CO 2 Prestatieladder Datum : Maart 2011 Auteur :

Nadere informatie

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 BUSINESS ASSURANCE De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 Jacques van Unnik 1 SAFER, SMARTER, GREENER Wijzigingen in de ISO 9001 norm Waarom wordt de norm gewijzigd? De structuur van de nieuwe norm Definities

Nadere informatie

CO2 managementplan. Max Bögl

CO2 managementplan. Max Bögl CO2 managementplan Max Bögl Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Energie meetplan... 4 2.1 Planning meetmomenten... 4 2.2 Vergelijking met vergelijkbare organisaties... 5 3 Energiemanagement actieplan... 6 4 Stuurcyclus...

Nadere informatie

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V.

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Datum: 15 april 2013 Versie 1.0 1. Inleiding Het Risk & Compliance Charter (charter) bevat de uitgeschreven principes, doelstellingen en bevoegdheden

Nadere informatie

Readiness Assessment ISMS

Readiness Assessment ISMS Readiness Assessment van ISMS ISO/IEC27001:2005 1 Senior Internal/IT auditor Luyke Tjebbes EMIA RO CISA Lead Auditor ISO/IEC27001:2005 Projectleider ISO assessment 2 Wat is ISO 27001 eigenlijk? ISO/IEC

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Datum : energiemanagement & kwaliteitsmanagement

Datum : energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Ontwikkelingen VCA en OHSAS

Ontwikkelingen VCA en OHSAS Ontwikkelingen VCA en OHSAS Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 M.b.t. VCA Zicht op nieuwe norm? Welke partijen zijn erbij betrokken? Huidige status? Betrokken partijen SSVV CCvD-VCA VOC RvA Historisch

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV Afgelopen zomer zijn de Draft International Standards (DIS) voor zowel ISO 9001 kwaliteitsmanagement als voor ISO 14001 milieumanagement verschenen. In onze vorige nieuwsbrieven hebben wij u al geïnformeerd

Nadere informatie

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO 9001:2008 Moeder alle kwaliteitsnormen. Internationaal erkende kwaliteitsnorm. Prima basis als kwaliteitsnorm. Algemeen erkend, bekend en meerwaarde bewezen. Norm

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie