Medisch Huis Haaltert

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Medisch Huis Haaltert"

Transcriptie

1 Migraine Migraine In dit artikel - Migraine - Klachten - Aura - Oorzaken - Mogelijke uitlokkende factoren - Menstruatie - Diagnostische criteria van migraine zonder aura - Diagnostische criteria van migraine met aura - Niet-medicamenteuze behandeling - Medicamenteuze behandeling - Volwassenen - Preventieve behandeling van migraine bij volwassenen - Menstruele migraine - Migraine en de pil - Behandeling tijdens zwangerschap - Behandeling tijdens borstvoeding - Behandeling migraine bij kinderen Migraine komt voor bij ongeveer 2 tot 10% van de mannen, bij vrouwen tussen 5 en 25%. Migraine komt ongeveer driemaal zo vaak bij vrouwen als bij mannen voor. Aanvallen nemen af na de leeftijd van jaar. De eerste aanvallen van migraine kunnen optreden op jonge leeftijd, reeds vanaf jaar. Volgens een Schots onderzoek onder 2165 kinderen van 5 tot 15 jaar heeft 11% van de kinderen migraine. Klachten Migraine wordt gekenmerkt door herhaalde aanvallen van matige tot heftige, meestal eenzijdige, bonzende hoofdpijn met misselijkheid en/of braken, die erger worden bij lichamelijke activiteit zoals traplopen. Daarnaast is er vaak licht- en geluidsovergevoeligheid. De duur van een onbehandelde hoofdpijnaanval ligt tussen de 4 en 72 uur. Een aanval korter dan 4 uur of langer dan 72 uur sluit migraine uit. Migraineaanvallen kunnen variëren in ernst en duur binnen en tussen patiënten. De hoofdpijnaanvallen verhinderen dagelijkse activiteiten. Gebleken is dat 62% van de migrainepatiënten ook spanningshoofdpijn heeft, terwijl 25% van de patiënten met spanningshoofdpijn ook aan migraine blijkt te lijden. Een migraineaanval kan beginnen als spanningshoofdpijn, maar in het verdere beloop van de hoofdpijnaanval ontwikkelen zich de kenmerkende migraineverschijnselen. Spanningshoofdpijn Andere veel voorkomende symptomen zijn gevoelsstoornissen. Soms verspreidt een tintelend of dof gevoelen zich aan één lichaamszijde bv. vanuit de hand over de arm, de schouder en zo verder naar het aangezicht en de tong. Een tintelend gevoelen rond de mond is een tyisch migrainesymptoom. Een milde vorm van eenzijdige verlamming is niet uitzonderlijk. De hoofdpijn komt gewoonlijk opzetten na het verdwijnen van de aura of de gevoelsstoornisssen. In 2 op 3 gevallen treft ze slechts één zijde van het hoofd (bij sommige mensen is dit steeds dezelfde zijde). Ze kan variëren van een licht ongemak tot een intense, striemende en verlammende pijn. Ze is typisch kloppend van aard. Vaak vermindert ze wanneer je stil neerligt of zit en wordt ze intenser bij lichamelijke activiteiten of bewegingen van het hoofd. Ze kan van enkele uren tot dagen aanhouden. Een aantal mensen kunnen een migraine-aanval van zich afslapen. Een kort slaapje van enkele uren volstaat bij sommigen. Na de aanval voelen de meeste mensen zich slap, moe en prikkelbaar en kunnen ze zich slecht concentreren. Dit gevoel kan eveneens enkele uren tot dagen aanhouden. Aura Migraine kan vooraf worden gegaan door een aura. Dit treedt op bij 15-25% van de mensen met migraine. Binnen een uur na het ontstaan van de aurasymptomen volgt de hoofdpijnfase. Een typische aura is een focaal neurologisch symptoom dat zich kan uiten in één of meerdere omkeerbare symptomen zoals gezichtsstoornissen (bijvoorbeeld flikkeringen), tintelingen of doof gevoel in lippen, gelaat of hand (eenzijdig), eenzijdige spierzwakte, of gestoorde spraak.

2 Van deze aurasymptomen ontwikkelt ten minste één symptoom zich geleidelijk in minimaal 5 minuten. Dit in tegenstelling tot een TIA, waarbij de symptomen in enkele seconden optreden. Een aura duurt maximaal 60 minuten. Indien meer dan één aurasymptoom optreedt, kan deze duur langer worden. Een aura moet onderscheiden worden van de soms optredende prodromale verschijnselen die ontstaan enige uren tot een dag voorafgaande aan de migraineaanval. Ze kunnen bestaan uit hyper- of hypoactiviteit, depressieve gevoelens of hypomane (overdreven opgewekte) stemming, trek in bepaalde voedingsmiddelen of geeuwen. Bij kinderen met migraine is de duur van de hoofdpijnaanval korter dan bij volwassenen en duurt onbehandeld tussen de 30 minuten en 48 uur. De hoofdpijn kan tweezijdig (frontaal, temporaal) of eenzijdig optreden en is kloppend van karakter. De hevigheid is matig tot ernstig en neemt toe door gewone dagelijkse bezigheden. Daarnaast is vaak sprake van misselijkheid en/of braken. Ook overgevoeligheid voor licht en/of geluid komt voor. Beroerte ( Cerebro Vasculair Accident of CVA) externe link : Aura's visueel voorgesteld Oorzaken Migraine is een neurovasculaire hoofdpijn. Het is een aandoening waarbij neurale prikkeling verwijding van de bloedvaten tot gevolg heeft. Dit geeft aanleiding tot het ontstaan van pijn en verdere stimulatie van het centrale zenuwstelsel. Onderzoek met scannen heeft aangetoond dat de hersenstam geactiveerd wordt tijdens een migraineaanval. Een overtuigende verklaring voor hoe de pijn tot stand komt, is er niet. Hersenweefsel zelf geeft vrijwel geen pijnsensaties. De grote craniale vaten, de intracraniale vaten en de dura mater bevatten wel pijngevoelige structuren. Eerstegraads familieleden van een migrainepatiënt met aura hebben een verhoogd risico op het krijgen van migraine met aura. Het risico op migraine zonder aura is niet verhoogd. Eerstegraads familieleden van een patiënt met migraine zonder aura hebben een verhoogde kans op het hebben van migraine zonder aura en op migraine met aura. Mogelijke uitlokkende factoren Van volgende factoren bestaan sterke aanwijzingen dat ze een hoofdpijn- en/of migraineaanval kunnen uitlokken: stress, menstruatie, coffeine, visuele prikkels (zoals lichtflitsen) en weersveranderingen. Volgende factoren kunnen een aanval uitlokken, maar hun invloed wordt vaak sterk overdreven: vasten, slaapgebrek, smaakversterker glutaminezuur (zit onder andere in Chinees eten en kant-en-klaar maaltijden), wijn (sulfiet), nitraten en aspartaam (wordt gebruikt als zoetstof). Van roken, geuren, chocola en tyramine is niet bewezen dat ze een hoofdpijn- of migraineaanval kunnen uitlokken. Migraine en voeding Stress test Chronische hoofdpijn: Middelengeïnduceerde hoofdpijn Menstruatie Ongeveer 60% van de vrouwen met migraine brengt deze hoofdpijn in verband met de menstruele cyclus. Meestal treden migraineaanvallen op juist voor of tijdens de menstruatie. Onderzoeken wijzen sterk in de richting van oestrogeenonttrekking als uitlokkende factor. Ook ten tijde van de ovulatie treedt, na een korte piek, een snelle daling van oestrogenen op. De veronderstelling dat na de menopauze de migraine in frequentie afneemt, is niet juist: bij een kwart van de vrouwen neemt de frequentie van de aanvallen toe, terwijl er bij bijna de helft geen verandering optreedt. Zwangerschap heeft over het algemeen een gunstig effect op het beloop van de migraineaanvallen. Tijdens pilgebruik nemen de migraineaanvallen vaak toe. Diagnostische criteria van migraine zonder aura A Ten minste 5 aanvallen voldoen aan criteria B-D. B Duur hoofdpijnaanval 4-72 uur (onbehandeld, of niet succesvol behandeld). C Hoofdpijn voldoet aan 2 of meer van de volgende karakteristieken: 1 éénzijdig; 2 kloppend, pulserend, bonzend;

3 3 matig tot ernstig (verhindert dagelijkse activiteiten); 4 toename bij lichamelijke inspanning, zoals traplopen, of vermijden van lichamelijke activiteiten. D Gedurende de hoofdpijn minstens één van de volgende symptomen: 1 misselijkheid en/of braken; 2 overgevoeligheid voor licht en geluid. E Het wordt niet veroorzaakt door een andere aandoening. Diagnostische criteria van migraine met aura A Minstens 2 migraineaanvallen voldoen aan criteria B-D. B Aura bevat ten minste 1 van onderstaande criteria, zonder spierzwakte: 1 volledig reversibele visuele symptomen (zoals flikkeringen, vlekken of lijnen en/of verlies van visus); 2 volledig omkeerbare sensore symptomen (zoals prikkelingen en/of sensibiliteitsstoornissen); 3 volledig omkeerbare spraakstoornis. C Ten minste 2 van de volgende karakteristieken: 1 Er zijn dubbelzijdige visuele symptomen en/of enkelzijdige sensore symptomen. 2 Ten minste 1 aurasymptoom ontwikkelt zich geleidelijk over =5 minuten en/of verschillende aurasymptomen volgen elkaar op in =5 minuten. 3 Elk aurasymptoom duurt =5 minuten en <60 minuten. D Hoofdpijn voldoet aan de criteria B-D van migraine zonder aura. Deze hoofdpijn begint tijdens de aura, of volgt op de aura binnen 60 minuten. E Het wordt niet veroorzaakt door een andere aandoening. Niet-medicamenteuze behandeling Als er sprake blijkt te zijn van uitlokkende factoren (zoals in sommige gevallen stress, slaapgebrek), dan is het raadzaam om hier aandacht aan te besteden. Bij vermoeden dat bepaalde voedingsmiddelen de migraine uitlokken, is het raadzaam om deze voedingsmiddelen te vermijden. Ontspanningstechnieken en biofeedbacktraining kunnen een vermindering van het aantal migraineaanvallen geven. Cognitieve therapie kan soms een gunstig effect hebben. In een literatuuroverzicht bleek relaxatietherapie plus biofeedback niet beter dan relaxatietherapie alleen. Deze laatste therapie heeft ongeveer evenveel effect op de frequentie van migraineaanvallen en het medicijngebruik daarbij als een intensieve cognitieve therapie om beter met stress om te gaan. Relaxatietherapie bleek goedkoper en sneller, het effect van cognitieve therapie is mogelijk langduriger. Het effect van acupunctuur is niet aangetoond. De niet-medicamenteuze behandeling van migraine bij kinderen berust meestal op het laten rusten van het kind op de bank of in bed. De aanvallen zijn meestal van korte duur. Een van de triggers voor een migraineaanval is een verstoord slaapritme; het is dan ook belangrijk dit slaapritme te herstellen. Als de school beschikt over een kamer waar het kind kan liggen, is het vaak na een korte duur weer opgeknapt en kan het verder met het volgen van de lessen. Slaapproblemen bij kinderen Medicamenteuze behandeling - Volwassenen Aanvalsbehandeling bij volwassenen. Uitgangspunt is het stapsgewijs voorschrijven van medicatie, waarbij begonnen wordt met medicatie waarvan de werking bewezen is, die weinig bijwerkingen geeft en relatief goedkoop is. Bij onvoldoende effect wordt overgegaan op specifiekere middelen die vaak meer bijwerkingen geven en duurder zijn. Wanneer medicamenteuze behandeling tijdens de zwangerschap of tijdens de borstvoedingsperiode noodzakelijk is, is dezelfde stapsgewijze aanpak aangewezen. Stap 1. Gestart wordt met 10 mg metoclopramide oraal (of 20 mg rectaal) of 10 mg domperidon oraal (of 60 mg rectaal) met tegelijkertijd een pijnstiller in adequate dosering, bij voorkeur 1000 mg paracetamol of 1200 mg carbasalaatcalcium, oraal. Ook is een combinatiepreparaat (900 mg acetylsalicylzuur/ 10 mg metoclopramide) effectief gebleken. De combinatie van paracetamol (500 mg), acetylsalicylzuur (500 mg) en coffeïne (130 mg) blijkt beter te werken om de hoofdpijnklachten te verlichten en heeft eveneens een effect te hebben op de misselijkheid, braken en lichtschuwheid. Een combinatie van paracetamol en codeïne verlicht eveneens de hoofdpijnklachten, maar verhoogt de kans op ongewenste effecten. De combinatie met domperidon en metoclopramide bevorderen het effect op maag- en darmklachten. Braken wordt voorkomen en de maaglediging verloopt sneller.

4 Stap 2. Bij onvoldoende effect kan naast metoclopramide of domperidon een niet-steroïdale ontstekingsremmers (NAISD) voorgeschreven worden, bijvoorbeeld ibuprofen 600 mg of naproxen 500 mg of diclofenac mg oraal (eventueel rectaal). Uit klinische ervaring zou blijken dat NSAID s effectiever zijn dan paracetamol en mogelijk ook acetylsalicylzuur, maar hiervoor bestaat geen wetenschappelijk bewijs. Stap 3. Indien hierna nog onvoldoende effect is, wordt een triptaan voorgeschreven. Ze zijn pas onder meer omwille van de kostprijs - aangewezen bij onvoldoende effect van de gewone pijnstillers. De triptanen moeten zo vroeg mogelijk in de hoofdpijnfase ingenomen worden. De werkzaamheid van een triptaan wordt beoordeeld na ten minste twee of drie migraineaanvallen. Vanwege het verschil in werkings- en bijwerkingenpatroon tussen de verschillende triptanen is het raadzaam indien een triptaan na twee of drie aanvallen onvoldoende effect of te veel bijwerkingen heeft gegeven, nog twee andere triptanen, ieder voor ten minste twee of drie aanvallen, te proberen. De subcutane toediening (inspuiting) is werkzamer dan andere toedieningswijzen. Rectale of intranasale toediening is een alternatief voor patiënten die omwille van misselijkheid geen medicatie via de mond kunnen nemen of geen subcutane injectie wensen. De studies tonen aan dat triptanen, ook na herhaalde toedieningen hun effect behouden en dat het falen van triptanen bij een migraine-aanval niet betekent dat ze niet effectief zouden zijn bij volgende migraine-aanvallen. Het toedienen van een tweede dosis triptaan tijdens éénzelfde migraine-aanval die niet reageert op een eerste dosis, wordt afgeraden. Men mag wel een tweede dosis proberen bij heroptreden van de hoofdpijnklachten, waarbij men een interval van minimaal 2 uur dient te respecteren (4 uur voor naratriptan). Sumatriptan is het best bestudeerde triptaan en blijkt oraal even werkzaam als de andere producten (naratriptan, eletriptan, zolmitriptan, rizatriptan, almotriptan). Naratriptan kan overwogen worden wanneer het snel opflakkeren van de hoofdpijnklachten op de voorgrond staat maar heeft als nadeel dat het beduidend trager werkt. Wanneer een lage kans op terugkeer van de hoofdpijn gewenst is, zou voor eletriptan 80 mg gekozen kunnen worden. Wanneer men vooral snel pijnvrij wenst te zijn, zou men voor rizatriptan 10 mg kunnen kiezen en wanneer men vooral weinig bijwerkingen wenst, zou men kunnen kiezen voor almotriptan 12,5 mg. De gevonden verschillen zijn echter klein en de individuele respons is onvoorspelbaar, zodat soms meerdere triptanen uitgeprobeerd moeten worden om voor de individuele patiënt het beste resultaat te krijgen. De belangrijkste bijwerkingen van triptanen zijn: misselijkheid, braken, moeheid, duizeligheid en een drukkend gevoel op de borst. Triptanen mogen niet worden gebruikt bij coronair vaatlijden. Bij chronisch gebruik kan middelengeïnduceerde hoofdpijn optreden. Triptanen kunnen de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden. In combinatie met andere serotonerge medicatie zoals de SSRI s en de serotonerge TCA s, sint-janskruid en MAOremmers is het serotoninesyndroom beschreven. Dit syndroom uit zich in ernstige reacties zoals spiertrekkingen, tremor, agitatie, verwardheid, koorts en zweten en de combinatie wordt daarom afgeraden. Ergotamine wordt als aanvalsbehandeling niet meer aanbevolen omdat triptanen effectiever werken en minder kans op middelengeïnduceerde hoofdpijn geven. Patiënten die naar tevredenheid ergotamine gebruiken, kunnen dit blijven doen. Ergotamine in een dosering van 1 mg (eventueel 2 mg) rectaal moet bij het begin van de aanval worden gebruikt. Indien nodig, kan het herhaald worden na 1 uur. De maximumdosering per etmaal is 4 mg en mag eenmaal per week gebruikt worden. Ergotamine heeft een langere werkingsduur dan triptanen. De bijwerkingen van ergotamine zijn misselijkheid en braken. Ook bij ergotamine is coronair vaatlijden een absolute contra-indicatie. De belangrijkste bijwerking bij chronisch gebruik is hoofdpijn. Bij gevoelige personen en na regelmatig gebruik kan ergotisme optreden met als symptomen paresthesieën of pijn en gevoel van zwakte in de ledematen. Gebruik dient dan onmiddellijk gestaakt te worden. Ook ergotamine heeft interacties met andere medicatie. Preventieve behandeling van migraine bij volwassenen Patiënten die frequent (meer dan drie dagen per week) pijnstillers gebruiken, moeten deze eerst staken alvorens preventieve behandeling te starten omdat er sprake kan zijn van middelengeïnduceerde hoofdpijn. Dit kan na twee tot drie maanden na het stoppen van de medicatie beoordeeld worden. Daarna wordt gestart met de preventieve behandeling, gedurende minimaal zes maanden.

5 De preventieve behandeling wordt ingesteld met een bètablokker (propranolol, atenolol,timolol en metoprolol) zijn het best bestudeerd en minstens even werkzaam als de andere geneesmiddelen. Daardoor zijn ze eerstekeuzeproducten. Tijdens de preventieve behandeling mag indien nodig aanvalsmedicatie gebruikt worden. Voor het instellen van deze preventieve behandeling moeten de bloeddruk en pols gemeten worden. Bij een lage bloeddruk (systolische tensie <90 mmhg), of een polsslag trager dan 60 slagen per minuut mag geen bètablokker worden gebruikt. Ook bij een depressieve stoornis wordt een bètablokker afgeraden. - Natriumvalproaat, amitriptyline en de migrainespecifieke middelen zoals flunarizine en eventueel pizotifeen, komen pas in aanmerking wanneer ß-blokkers niet kunnen gebruikt worden, en ongewenste of onvoldoende effect hebben. - Flunarizine en de serotonine-antagonisten (pizotifeen, methysergide) zijn weliswaar effectief, maar kunnen ernstige bijwerkingen geven. Over andere serotonine- en calciumantagonisten (Verapamil, nimodipine, nifedipine), over niet-steroïdale ontstekingsremmers (ibuprofen, naproxen, diclofenac), clonidine en oxetoron, is te weinig gekend om ze te gebruiken. Gezien de ongewenste effecten komt methysergide slechts als laatste in aanmerking. - Studies over homeopathie en fytotherapie (vooral Tanacetum parthenium) geven tegenstrijdige resultaten en zijn vaak van slechte kwaliteit om betrouwbaar te zijn. Menstruele migraine Onder menstruele migraine wordt een vorm van migraine verstaan waarbij de migraineaanval begint op de eerste dag van de menstruatie of maximaal 2 dagen ervoor of erna en waarbij er verder geen andere aanvallen tussen de menstruaties voorkomen. De migraineaanvallen zijn ernstig, langdurig en gaan vaak gepaard met meer misselijkheid en braken. Het gaat meestal om aanvallen zonder aura. Aanvalsbehandeling. Behandeling van de acute aanvallen tijdens de menstruatie verschilt niet van die daarbuiten, hoewel menstruele migraine moeilijker te onderdrukken lijkt. Als aanvalsbehandeling komen paracetamol, NSAID s al dan niet in combinatie met een antiemeticum, triptanen en ergotamine in aanmerking. Preventieve behandeling. Er zijn verschillende adviezen voor preventieve behandeling. Behandeling is mogelijk vanaf ongeveer 3 dagen voor de menstruatie tot aan het einde van de menstruatie met een- tot tweemaal daags 100 mg metoprolol of een- tot tweemaal daags 80 mg propranolol, of een NSAID (zoals tweemaal daags mg naproxen, of driemaal daags 400 mg ibuprofen). Ook is een behandeling met estradiol mogelijk (oraal: 2-4 mg estradiol per dag gedurende de hele menstruatie, of transdermaal: 3 oestrogeenpleisters van microgram per menstruatie:1 pleister op dag 3 vóór, 1 pleister op dag 1 vóór en 1 pleister op dag 2 tijdens de menstruatie). Migraine en de pil Bij vrouwen die de anticonceptiepil nemen en migraineaanvallen hebben gedurende de stopweek, valt te overwegen om de pil door te slikken. Over hoe lang vrouwen de pil door mogen slikken is nog onvoldoende bekend. Het hangt af van de eventuele doorbraakbloedingen die een vrouw kan krijgen bij langdurig doorgebruiken van de eenfaseanticonceptiepil. Op dit moment wordt aanbevolen om de eenfaseanticonceptiepil niet langer dan drie maanden achtereen door te slikken, waardoor de frequentie van de klachten wordt gereduceerd tot vier keer per jaar. Dit wordt ook wel tri-cycling genoemd. Bij verergering van migraine door orale anticonceptiva kan een pil met andere hormoonsamenstelling worden geprobeerd. Er bestaat een mogelijk verhoogd risico op het ontwikkelen van een beroerte (CVA) onder pilgebruiksters met migraine, vooral migraine met aura. Gelijktijdige aanwezigheid van andere risicofactoren (verhoogde bloeddruk, roken) versterkt het effect van migraine op de kans op een CVA. In diverse richtlijnen wordt migraine met aura beschouwd als een absolute contra-indicatie voor pilgebruik. In de Nederlandse NHG-richtlijn wordt de pil alleen afgeraden bij vrouwen met migraine die roken of bij een verhoogde bloeddruk. Beroerte ( Cerebro Vasculair Accident of CVA) Welk voorbehoedmiddel kiezen Behandeling tijdens zwangerschap Een groot deel van de vrouwen zal tijdens de zwangerschap minder last van migraine hebben.

6 Wanneer medicamenteuze behandeling tijdens de zwangerschap toch noodzakelijk is, wordt eenzelfde stapsgewijze aanpak geadviseerd als normaal. Men kan starten met paracetamol, dat in geval van misselijkheid gecombineerd kan worden met metoclopramide. Bij onvoldoende effect kan een NSAID voorgeschreven worden. Gebruik van NSAID s moet echter vanaf het vroege derde trimester afgeraden worden. Bij zeer ernstige migraineaanvallen zou subcutane of intranasale toediening van sumatriptan overwogen kunnen worden. Hiermee is echter slechts beperkte ervaring bij de mens opgedaan (>300 zwangerschappen waaruit geen teratogeen effect naar voren komt).van de overige triptanen zijn nog minder gegevens beschikbaar. Gebruik van ergotamine tijdens de zwangerschap moet vermeden worden. Natriumvalproaat is teratogeen en gebruik tijdens de zwangerschap is verboden. Behandeling tijdens borstvoeding Wanneer tijdens de borstvoedingsperiode medicamenteuze behandeling van hoofdpijn of migraine noodzakelijk is, wordt eenzelfde stapsgewijze aanpak geadviseerd. Voor kortdurend gebruik wordt paracetamol geadviseerd. Echter wanneer regelmatige inname van een pijnstiller noodzakelijk is, kan tijdens de borstvoeding beter gekozen worden voor een NSAID zoals ibuprofen omdat NSAID s slechts in geringe hoeveelheid overgaan in de borstvoeding. Bij onvoldoende effect van een NSAID kan sumatriptan overwogen worden dat slechts in geringe hoeveelheid overgaat in de moedermelk. Bijwerkingen bij de baby zijn niet te verwachten gezien de korte halfwaardetijd en het eenmalige gebruik door de moeder. Sommige moeders vervangen voor alle zekerheid de eerstvolgende voeding na gebruik van sumatriptan. Van de andere triptanen zijn onvoldoende gegevens bekend. Behandeling migraine bij kinderen Aanvalsbehandeling. Bij sporadische, niet-ernstige migraineaanvallen kan men meestal volstaan met geruststelling, rust en paracetamol. Voor het instellen op triptanen is verwijzing naar een (kinder)neuroloog of een op dit terrein deskundige kinderarts op zijn plaats. Preventieve behandeling. Er bestaan geen goede onderzoeken naar migrainepreventie bij kinderen. Indien een kind preventieve behandeling nodig heeft, is verwijzing naar of overleg met een (kinder)neuroloog of een op dit terrein deskundige kinderarts op zijn plaats. Bij migraine wordt het effect van de aanvalsbehandeling na twee tot drie aanvallen geëvalueerd; voor het effect van preventieve medicatie vindt controle plaats na twee weken om bijwerkingen te beoordelen en na drie maanden om de effectiviteit te bespreken. Bron:

Symptomen bij hoofdpijn

Symptomen bij hoofdpijn 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M19 van juli 2004. Een klassieke migraine met eenzijdige en een aura lijkt gemakkelijk te diagnosticeren. Migraine heeft echter

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19 VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:38 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 11 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13 Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? 13

Nadere informatie

Karakteristieken hoofdpijn in aanvallen in aanvallen duur 4-72 uur 15 minuten-3 uur frequentie 6-8/maand 8/dag

Karakteristieken hoofdpijn in aanvallen in aanvallen duur 4-72 uur 15 minuten-3 uur frequentie 6-8/maand 8/dag Hoofdpijn/migraine Drs. E.G.M. Couturier De belangrijkste vormen van hoofdpijn, te weten migraine, spanningshoofdpijn, clusterhoofdpijn en hoofdpijn veroorzaakt door overgebruik van medicatie, worden in

Nadere informatie

Migraine en clusterhoofdpijn

Migraine en clusterhoofdpijn Hoofdpijn polikliniek Migraine en clusterhoofdpijn Migraine en clusterhoofdpijn zijn twee verschillende vormen van hoofdpijn. De kenmerken verschillen, evenals de behandeling. Voor beide vormen geldt dat

Nadere informatie

Informatiefolder Hoofdpijn

Informatiefolder Hoofdpijn Informatiefolder Hoofdpijn Inhoudsopgave Soorten hoofdpijn 3 Migraine (Spier)spanningshoofdpijn Medicatieafhankelijke hoofdpijn Chronisch dagelijkse hoofdpijn Clusterhoofdpijn Kinderen Wanneer moet u een

Nadere informatie

Wat kunt u zelf doen?

Wat kunt u zelf doen? Hoofdpijn Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Altijd vervelend, maar niet altijd even ernstig, of van even lange duur. Er zijn dan ook verschillende soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine,

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE Hoofdpijn Hoofdpijn is een van de meest voorkomende pijnklachten. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking (naar schatting 90 procent) heeft af en toe hoofdpijn. Hoofdpijn is in de meeste gevallen

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. - I.N.A.M.I. Info spot. Geneesmiddelen bij migraine. April Mei Juni 2013

R.I.Z.I.V. - I.N.A.M.I. Info spot. Geneesmiddelen bij migraine. April Mei Juni 2013 R.I.Z.I.V. - I.N.A.M.I. Info spot Geneesmiddelen bij migraine April Mei Juni 2013 Geneesmiddelen bij migraine Migraine is een vaak voorkomende oorzaak van hoofdpijn. Deze aandoening gaat gepaard met een

Nadere informatie

Verschillende soorten hoofdpijn

Verschillende soorten hoofdpijn VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:39 Pagina 13 Verschillende soorten hoofdpijn HOOFDSTUK Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? Heel veel patiënten

Nadere informatie

BIJSLUITER. ERGOCOFFEÏNE 1 mg/100 mg zetpil

BIJSLUITER. ERGOCOFFEÏNE 1 mg/100 mg zetpil BIJSLUITER ERGOCOFFEÏNE 1 mg/100 mg zetpil Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli

Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen. Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli Hoofdpijn Blijf er niet mee lopen Rob Bernsen en Marian van Zagten, neurologen Namens overige leden Multidisciplinaire Hoofdpijnpoli Inhoud Cijfers Wat gebeurt er in het ziekenhuis? Typen hoofdpijn Spanningshoofdpijn

Nadere informatie

Herkennen en behandelen MIGRAINE

Herkennen en behandelen MIGRAINE Herkennen en behandelen MIGRAINE MIGRAINE Is meer dan gewoon hoofdpijn Wat is migraine? Een migraineaanval is veel meer dan gewoon hoofdpijn, het is een hele verzameling verschijnselen waaronder zeer ernstige

Nadere informatie

Bijvoegsel bij de Folia Pharmacotherapeutica. Transparantiefiche. Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie. Geneesmiddelen bij migraine

Bijvoegsel bij de Folia Pharmacotherapeutica. Transparantiefiche. Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie. Geneesmiddelen bij migraine Bijvoegsel bij de Folia Pharmacotherapeutica Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie Transparantiefiche Geneesmiddelen bij migraine Mei 2012 DE TRANSPARANTIEFICHES Doel De Transparantiefiches

Nadere informatie

E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE

E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE E.G.M. Couturier J.A. Carpay VEEL GESTELDE VRAGEN OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE VEEL GESTELDE VRAGEN OVER Hoofdpijn-migraine VEEL GESTELDE VRAGEN OVER Hoofdpijn-migraine E.G.M. Couturier dr. J.A. Carpay 2011

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER MAXALT

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER MAXALT INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER MAXALT Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.

Nadere informatie

1.3.1 SPC, Labelling and Package Leaflet

1.3.1 SPC, Labelling and Package Leaflet BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Sumatriptan Bluefish 50 mg tabletten Sumatriptan Bluefish 100 mg tabletten (Sumatriptan) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS a Novartis Company BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Naratriptan Sandoz 2,5 mg filmomhulde tabletten Naratriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. Dit is een onschuldige vorm van hoofdpijn. Komt deze hoofdpijn regelmatig voor en houdt deze

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij migraine

Geneesmiddelen bij migraine Geneesmiddelen bij migraine Juli 2008 Deze online versie bevat alle informatie van de Transparantiefiche van januari 2003 plus alle informatie uit de updates van januari 2005 t.e.m. januari 2008. Wat uit

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Sumatriptan 50 A, filmomhulde tabletten 50 mg Sumatriptan 100 A, filmomhulde tabletten 100 mg sumatriptan

Sumatriptan 50 A, filmomhulde tabletten 50 mg Sumatriptan 100 A, filmomhulde tabletten 100 mg sumatriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Sumatriptan 50 A, filmomhulde tabletten 50 mg Sumatriptan 100 A, filmomhulde tabletten 100 mg sumatriptan LEES DE HELE BIJSLUITER ZORGVULDIG DOOR VOORDAT U

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt regelmatig voor. Vaak is de oorzaak duidelijk, bijvoorbeeld slaapgebrek, drukte of lawaai.

Nadere informatie

Migraine. Hersenstichting Nederland

Migraine. Hersenstichting Nederland Migraine Hersenstichting Nederland 1 Migraine Iedereen heeft wel eens last van hoofdpijn; soms erg vervelend voor het dagelijks leven, maar meestal gaat het snel weer over. Er bestaat echter ook een hersenaandoening

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER 500 Bruis, 500 mg, bruistabletten Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter, voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Zolmitriptan Glenmark 2,5 mg orodispergeerbare tabletten Zolmitriptan Glenmark 5 mg orodispergeerbare tabletten zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

NHG-Standaard Hoofdpijn (derde herziening)

NHG-Standaard Hoofdpijn (derde herziening) Hoofdpijn (derde herziening) Frans Dekker, Nico Van Duijn, Jan Ongering, Marie-Louise Bartelink, Lia Boelman, Jako Burgers, Margriet Bouma, Miranda Kurver NHG-Standaard M19 Belangrijkste wijzigingen In

Nadere informatie

FTO-module. Migraine. Werkmateriaal voor een FTO-bijeenkomst

FTO-module. Migraine. Werkmateriaal voor een FTO-bijeenkomst FTO-module Migraine Werkmateriaal voor een FTO-bijeenkomst 3 4 4 4 4 5 6 7 10 13 16 17 24 Inleiding Een FTO-bijeenkomst over migraine Doelstelling van dit FTO Toelichting Voorbeeldprogramma Uitvoering

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat MELISANA N.V., Kareelovenlaan 1, Pagina 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat

Nadere informatie

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Menstruatiepijn VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Menstruatiepijn WAT IS MENSTRUATIEPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. De pijn kan een uur tot een paar dagen duren. De hevigheid van de pijn wisselt

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Almogran 12,5 mg omhulde tablet 12,5 mg almotriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Almogran 12,5 mg omhulde tablet 12,5 mg almotriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Almogran 12,5 mg omhulde tablet 12,5 mg almotriptan Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag

Hoofdpijn Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Casus-schetsen Schets 1 jan98 7 pag Een 17-jarige vrouw, MAVO-leerlinge. Moeder lijdt aan een cyclus-gebonden migraine. Anderhalf jaar hoofdpijn Soort hoofdpijn: Steeds 1 x / maand, laatste tijd 2x / maand.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG-2,5 en ZOMIG-5, filmomhulde tabletten 2,5 mg en 5 mg zolmitriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG-2,5 en ZOMIG-5, filmomhulde tabletten 2,5 mg en 5 mg zolmitriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG-2,5 en ZOMIG-5, filmomhulde tabletten 2,5 mg en 5 mg zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

hormonale hoofdpijn en hormonale migraine

hormonale hoofdpijn en hormonale migraine hormonale hoofdpijn en hormonale migraine De uitgave van deze brochure is mede mogelijk gemaakt door Menarini Farma Nederland Hormonale hoofdpijn en hormonale migraine Deze brochure is een uitgave van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Sumatriptan Sandoz 50 mg tabletten Sumatriptan Sandoz 100 mg tabletten. sumatriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Sumatriptan Sandoz 50 mg tabletten Sumatriptan Sandoz 100 mg tabletten. sumatriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Sumatriptan Sandoz 50 mg tabletten Sumatriptan Sandoz 100 mg tabletten sumatriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar

Nadere informatie

Chronische migraine. Afdeling neurologie

Chronische migraine. Afdeling neurologie Chronische migraine Afdeling neurologie Wat is migraine? Migraine is een veelvoorkomende hersenziekte. Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking heeft migraine. Bij een migraine aanval hebben patiënten

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Sumatriptan Bluefish 50 mg tabletten Sumatriptan Bluefish 100 mg tabletten. Sumatriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Sumatriptan Bluefish 50 mg tabletten Sumatriptan Bluefish 100 mg tabletten. Sumatriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Sumatriptan Bluefish 50 mg tabletten Sumatriptan Bluefish 100 mg tabletten Sumatriptan Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat MELISANA N.V., Kareelovenlaan 1, Pagina 1 van 10 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u extra voorzichtig zijn?

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u extra voorzichtig zijn? Bijsluiter: Informatie voor de patiënt Zolmitriptan Mylan 2,5 mg en 5 mg, orodispergeerbare tabletten zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

NSAID s. Reumatologie. alle aandacht

NSAID s. Reumatologie. alle aandacht NSAID s Reumatologie alle aandacht NSAID s (Non-Steroidal Anti-inflammatory Drugs) Uw reumatoloog heeft u een NSAID (Non-Steroidal Antiinflammatory Drugs; oftewel een ontstekingsremmende pijnstiller) voorgeschreven

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Imigran FTAB 50. Imigran FTAB 100. Sumatriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Imigran FTAB 50. Imigran FTAB 100. Sumatriptan BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imigran FTAB 50 Imigran FTAB 100 Sumatriptan Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten Zolmitriptan Sandoz 5 mg orodispergeerbare tabletten

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten Zolmitriptan Sandoz 5 mg orodispergeerbare tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten Zolmitriptan Sandoz 5 mg orodispergeerbare tabletten zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Hypnic headache. www.kinderneurologie.eu Hypnic headache Wat is hypnic headache? Hypnic headache is een hoofdpijnaandoening waarbij mensen tijdens hun slaap last krijgen van hoofdpijn en hierdoor wakker worden uit hun slaap. Hoe wordt hypnic

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Naramig, filmomhulde tabletten 2,5 mg naratriptan

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Naramig, filmomhulde tabletten 2,5 mg naratriptan Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Naramig, filmomhulde tabletten 2,5 mg naratriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu Medicatie afhankelijke hoofdpijn Wat is medicatie afhankelijke hoofdpijn? Medicatie afhankelijke hoofdpijn is hoofdpijn die ontstaat als gevolg van het veelvuldig gebruik van pijnstillers voor hoofdpijnklachten.

Nadere informatie

NEUROLOGIE. Migraine

NEUROLOGIE. Migraine NEUROLOGIE Migraine Migraine is een vorm van hoofdpijn die veel voorkomt. Aanvallen van migraine kunnen het leven van een migrainepatiënt en de directe omgeving sterk beïnvloeden. Als aanvallen regelmatig

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis

Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Azathioprine (Imuran). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

BIJSLUITER. Imigran Zetpil QRDv 20.2 p.1

BIJSLUITER. Imigran Zetpil QRDv 20.2 p.1 BIJSLUITER Imigran Zetpil QRDv 20.2 p.1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imigran 25 Zetpil sumatriptan Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn komt veel voor en kan het leven van degene die het heeft erg beïnvloeden. Deze folder is bedoeld om u inzicht te geven in wat spanningshoofdpijn is en mogelijke behandelingen

Nadere informatie

Wanneer mag men Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg niet gebruiken? U mag Fem7 niet gebruiken:

Wanneer mag men Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg niet gebruiken? U mag Fem7 niet gebruiken: BIJSLUITER FEM7 50µg/ FEM7 75µg / FEM7 100µg (14-05-2001) blz. 1 Bijsluiter Fem7 50µg / Fem7 75µg / Fem7 100µg Informatie voor de gebruikster Samenstelling Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg zijn pleisters

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG-2,5 en ZOMIG-5, filmomhulde tabletten 2,5 mg en 5 mg zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

BIJSLUITER 1. WAT IS DAFALGAN VOLWASSENEN 600 MG EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?

BIJSLUITER 1. WAT IS DAFALGAN VOLWASSENEN 600 MG EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? BIJSLUITER Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Raadpleeg uw arts of apotheker als u aanvullende vragen heeft. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft

Nadere informatie

Ciclosporine (Neoral) (bij huidaandoeningen)

Ciclosporine (Neoral) (bij huidaandoeningen) Ciclosporine (Neoral) (bij huidaandoeningen) 1122 Inleiding In overleg met uw behandeld dermatoloog heeft u besloten te starten met ciclosporine voor de behandeling van ernstige constitutioneel eczeem

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG ZIP-2,5 en ZOMIG ZIP-5, 2,5 mg en 5 mg, orodispergeerbare tabletten zolmitriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG ZIP-2,5 en ZOMIG ZIP-5, 2,5 mg en 5 mg, orodispergeerbare tabletten zolmitriptan BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS ZOMIG ZIP-2,5 en ZOMIG ZIP-5, 2,5 mg en 5 mg, orodispergeerbare tabletten zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken Bewaar

Nadere informatie

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet BIJSLUITER TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Symptomen De algemene kenmerken van migraine zijn:

Symptomen De algemene kenmerken van migraine zijn: Hoofdpijn In het algemeen wordt onder hoofdpijn het volgende verstaan: Pijn in en rondom het hoofd, inclusief pijn achter de ogen en pijn in het gebied tussen de nek en het achterhoofd. Omdat de meeste

Nadere informatie

B. BIJSLUITER. IB/043G vs1 p.1

B. BIJSLUITER. IB/043G vs1 p.1 B. BIJSLUITER IB/043G vs1 p.1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Imigran 25 Zetpil sumatriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Hoofdpijn voor de huisarts

Hoofdpijn voor de huisarts Hoofdpijn voor de huisarts Hans Carpay, neuroloog, hoofdpijnspecialist Tergooiziekenhuizen, locatie Blaricum/Hilversum Starterscafe 15 mei 1 Diagnose bij hoofdpijn: ooit door een dokter gezien? Diagnose

Nadere informatie

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Mucoangin zuigtabletten PIL 1101

BIJSLUITER. BIbv pagina 1 van 6 Mucoangin zuigtabletten PIL 1101 BIJSLUITER BIbv pagina 1 van 6 Mucoangin zuigtabletten PIL 1101 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER MUCOANGIN, zuigtabletten 20mg ambroxolhydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door,

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Impromen decanoas al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan. Vraag

Nadere informatie

in de huisartsenpraktijk

in de huisartsenpraktijk VOOR GOEDE MEDISCHE PRAKTIJKVOERING Aanpak van migraine in de huisartsenpraktijk Gevalideerd door CEBAM in januari 2010 AUTEURS E. van Leeuwen, K. Paemeleire, P. Van Royen, M. Goossens, K. Dirven Uitgave

Nadere informatie

Lifting. The Burden. De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd

Lifting. The Burden. De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd Lifting The Burden De mondiale campagne ter vermindering van de belasting door hoofdpijn wereldwijd Een actief samenwerkingsverband tussen de Wereldgezondheidsorganisatie, de World Headache Alliance, de

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten. zolmitriptan

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten. zolmitriptan Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Zolmitriptan Sandoz 2,5 mg orodispergeerbare tabletten zolmitriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Eletriptan (als eletriptanhydrobromide)

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Eletriptan (als eletriptanhydrobromide) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER RELPAX 20 mg filmomhulde tabletten RELPAX 40 mg filmomhulde tabletten Eletriptan (als eletriptanhydrobromide) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat

Nadere informatie

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn:

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn: Menstruatieklachten Er zijn van die dagen dat je niets kunt hebben, dat je snel geïrriteerd bent en moe. Soms heb je ook last van pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel of gewichtstoename. En de meeste

Nadere informatie

Hoofdpijn Achtergronden bij casusschetsen Inleiding

Hoofdpijn Achtergronden bij casusschetsen Inleiding okt98 I n l e i d i n g De hoofdpijnkaart is tot stand gekomen dankzij het enthousiasme van de neurologie-werkgroep, die eerder de TIA/CVA werkafspraak maakte. Er is voor dit onderwerp gekozen omdat hoofdpijn

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers JOUW HANDLEIDING VOOR ABILIFY (ARIPIPRAZOL) Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers Datum van herziening: oktober 2013 2013-08/LuNL/1731 Inleiding Jouw dokter heeft bij jou de diagnose bipolaire I

Nadere informatie

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Inhoud workshop Inventarisatie vragen Waar of niet waar Medicatie en hun bijwerkingen Pijnbestrijding Antidepressiva Benzodiazepinen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Paracetamol Genmed 500 mg tabletten (paracetamol)

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Paracetamol Genmed 500 mg tabletten (paracetamol) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Paracetamol Genmed 500 mg tabletten (paracetamol) Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel kunt u zonder voorschrift

Nadere informatie

Naratriptan HCl 2,5 mg Teva, filmomhulde tabletten naratriptanhydrochloride

Naratriptan HCl 2,5 mg Teva, filmomhulde tabletten naratriptanhydrochloride 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Naratriptan HCl 2,5 mg Teva, naratriptanhydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want

Nadere informatie

Als u ja heeft geantwoord, beantwoordt de vragen dan alleen voor de ergste hoofdpijn en bespreek de andere hoofdpijn tijdens het spreekuur.

Als u ja heeft geantwoord, beantwoordt de vragen dan alleen voor de ergste hoofdpijn en bespreek de andere hoofdpijn tijdens het spreekuur. Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek Naam: Geslacht: Man Vrouw Voorletter(s): Adres: Postcode & woonplaats: Telefoonnummer: Mobiel: Geboortedatum: 1. Op welke leeftijd kreeg u de eerste hoofdpijnklachten?

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker BIJSLUITER 1 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Imigran FTAB 50, dispergeerbare tabletten 50 mg Imigran FTAB 100, dispergeerbare tabletten 100 mg sumatriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

Naam van degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen Novartis Pharma B.V. Postbus LZ Arnhem Telefoon:

Naam van degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen Novartis Pharma B.V. Postbus LZ Arnhem Telefoon: Regitine Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon 026-37 82 111 U leest de bijsluitertekst van Regitine. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door voordat u Regitine gebruikt,

Nadere informatie

Inleiding 4. 1. Wat is migraine? 4. 2. De oorzaak van migraine 7. 3. Wie hebben migraine? 10. 4. Hulp zoeken 12. 5. Behandeling 13

Inleiding 4. 1. Wat is migraine? 4. 2. De oorzaak van migraine 7. 3. Wie hebben migraine? 10. 4. Hulp zoeken 12. 5. Behandeling 13 Migraine 2 Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 1. Wat is migraine? 4 2. De oorzaak van migraine 7 3. Wie hebben migraine? 10 4. Hulp zoeken 12 5. Behandeling 13 6. Behandeling zonder medicijnen 19 7. Invloed

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Naratriptan Actavis 2,5 mg, filmomhulde tabletten. naratriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Naratriptan Actavis 2,5 mg, filmomhulde tabletten. naratriptan 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1510 Pag. 1 van 7 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Naratriptan Actavis 2,5 mg, filmomhulde tabletten naratriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet. Acetylsalicylzuur

BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet. Acetylsalicylzuur BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Aspirine 500 Bruis, 500 mg, bruistablet Acetylsalicylzuur Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel kunt

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij jicht. Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID s), Corticosteroïden, Colchicine, Allopurinol, Benzbromaron Febuxostat

Geneesmiddelen bij jicht. Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID s), Corticosteroïden, Colchicine, Allopurinol, Benzbromaron Febuxostat Geneesmiddelen bij jicht Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID s), Corticosteroïden, Colchicine, Allopurinol, Benzbromaron Febuxostat Inhoud Inleiding 3 Middelen bij een acute jichtaanval 3 Ontstekingsremmende

Nadere informatie

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet BIJSLUITER NEBIVOLOL 2,5 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem

Nadere informatie

TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride.

TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride. Bijsluitertekst voor de patiënt ALGEMENE KENMERKEN Benaming TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1502 Pag. 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Temazepam Aurobindo 10 mg, capsules Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRIK(ST)ER TROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Indien één of meer van bovengenoemde situaties voor u van toepassing zijn: Raadpleeg dan uw arts voor advies en gebruik geen Imigran Neusspray.

Indien één of meer van bovengenoemde situaties voor u van toepassing zijn: Raadpleeg dan uw arts voor advies en gebruik geen Imigran Neusspray. BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imigran 10 Neusspray Imigran 20 Neusspray sumatriptan Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar

Nadere informatie

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Onderbouwing Conclusies Vaak is het door keuze van het juiste geneesmiddel mogelijk om borstvoeding veilig te handhaven 11. Niveau 4 Toelichting Indien

Nadere informatie

Ranitidine MAE 300 mg, filmomhulde tabletten

Ranitidine MAE 300 mg, filmomhulde tabletten Ranitidine MAE 300 mg, filmomhulde tabletten Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel Bewaar deze bijsluiter. Het kan nodig zijn om deze nog eens door

Nadere informatie

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten.

01 07 SEPT 2014. MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. 01 07 SEPT 2014? MIGRAINE IS MEER DAN HOOFDPIJN. Adviseer uw klanten. Migraine of Migraine of hoofdpijn? hoofdpijn? 1 op de 5 Nederlanders krijgt in zijn leven te maken met migraine.* Maar weten uw klanten

Nadere informatie

NEDERLANDSE VERENIGING VAN HOOFDPIJNPATIËNTEN

NEDERLANDSE VERENIGING VAN HOOFDPIJNPATIËNTEN NEDERLANDSE VERENIGING VAN HOOFDPIJNPATIËNTEN POSTBUS 2185, 3800 CD AMERSFOORT TELEFOON 0900 20 20 590 ( 0,25 P.M.) INFO@HOOFDPIJNPATIENTEN.NL WWW.HOOFDPIJNPATIENTEN.NL www.hoofdpijncentra.nl Deze brochure

Nadere informatie

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe

Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Menstruatiepijn, Dysmenorrhoe Wat is het? Sommige vrouwen hebben pijn vlak voor en tijdens de menstruatie. Meestal gaat het om steken en krampen in de onderbuik. Vaak trekt de pijn ook naar de rug of de

Nadere informatie

Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen

Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen In deze folder geven wij een aantal adviezen om hoofdpijnklachten te voorkomen en/of te verminderen. Omdat medicijnen niet altijd een oplossing

Nadere informatie

Deel I B-2 Panadol Zapp Maart 2010 Blz. 1/5 RVG 26469 NL

Deel I B-2 Panadol Zapp Maart 2010 Blz. 1/5 RVG 26469 NL Blz. 1/5 RVG 26469 NL Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift (recept), voor de behandeling van een

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) Medicatie. Poli Reumatologie

Methotrexaat (MTX) Medicatie. Poli Reumatologie 00 Methotrexaat (MTX) Medicatie Poli Reumatologie 1 U heeft in overleg met uw arts besloten Methotrexaat te gaan gebruiken. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen nog

Nadere informatie

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen en MDL artsen

Nadere informatie

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis Reumatologie Leflunomide i Patiënteninformatie Bij reumatische aandoeningen Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder kunt u lezen over het medicijn Leflunomide en waar u op moet letten wanneer u het

Nadere informatie

Behandeling van psoriasis met methotrexaat

Behandeling van psoriasis met methotrexaat Behandeling van psoriasis met methotrexaat In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten om voor de behandeling van uw psoriasis methotrexaat te gaan gebruiken. In deze folder leest u hoe dit middel werkt

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS

INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel ABILIFY. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Imigran 10 Neusspray. Imigran 20 Neusspray. sumatriptan

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Imigran 10 Neusspray. Imigran 20 Neusspray. sumatriptan B. BIJSLUITER p. 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Imigran 10 Neusspray Imigran 20 Neusspray sumatriptan Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten. Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten. Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie

Nadere informatie