WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel"

Transcriptie

1 PROVINCIE NOORD-HOLLAND chapeau WIE BESTUURT DE PROVINCIE? De ondertitel

2 2 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

3 INLEIDING Noord-Holland is één van de twaalf provincies van Nederland. Net als het Rijk en de gemeenten zijn ook de provincies verantwoordelijk voor een aantal taken. Simpel gezegd komt het erop neer dat het Rijk de grote lijnen bepaalt, die de provincie vervolgens voor haar eigen grondgebied uitwerkt. Voor de gemeenten is dat provinciaal beleid in veel gevallen weer de basis voor hun gemeentelijke plannen. De provincie wordt daarom ook wel het midden- of tussenbestuur genoemd. En net als het Rijk en de gemeenten hebben ook de provincies een eigen bestuur dat éénmaal in de vier jaar democratisch wordt gekozen door de inwoners. In deze brochure lees je hoe de provincie in elkaar zit. De twaalf provincies zoals wij die kennen. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 3

4 HOE WAS HET VROEGER? Er waren al provincies (of gewesten) in de middeleeuwen. Aan het hoofd van die provincies stonden graven en later, in de tijd van het Spaanse rijk, stadhouders. In 1579 sloten de toenmalige provincies Gelderland, Holland, Zeeland, Utrecht, Overijssel, Friesland en Groningen de Unie van Utrecht, waarmee zij de Spaanse vorst Filips II niet langer als soeverein vorst erkenden. Daarmee ontstond de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. Iedere provincie had toen al een bestuursorgaan: Provinciale Staten. Daarin zaten rijke burgers die de steden bestuurden en de lokale adel. Iedere provincie maakte in die tijd haar eigen beleid en bepaalde zelf hoeveel belasting er werd geheven In de grondwet van 1814 en in de latere Provinciale Wet werden de taken en bevoegdheden van alle provincies vastgelegd. Het zou overigens nog tot 1848 duren (de grondwetsherziening van Thorbecke), voordat de leden van Provinciale Staten rechtstreeks door de inwoners van de provincies werden gekozen. In eerste instantie konden alleen mannen lid zijn van Provinciale Staten en mochten ook alleen mannen stemmen voor de provincie. Pas in 1919 kwam er het vrouwenkiesrecht. De provincie Noord-Holland is in 1840 ontstaan. Toen werd de grote provincie Holland opgesplitst in een noordelijk en een zuidelijk deel (Zuid-Holland). Deze kaart uit de 16 e eeuw geeft een beeld van het oude Noord-Holland met zijn vele binnenmeren. 4 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

5 WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 5

6 6 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

7 WAT DOET DE PROVINCIE VOOR JOU? Zo op het eerste gezicht merk je in je dagelijks leven niet veel van de provincie. Provincies hebben geen loket waar je een paspoort of rijbewijs kunt halen. Toch doet de provincie veel voor je. Een paar voorbeelden. Als je straks zelfstandig wilt gaan wonen, wil je niet eerst jarenlang op een wachtlijst staan. De provincie bepaalt op welke plekken gemeenten nieuwe woonwijken mogen bouwen en kijkt daarbij goed naar bijvoorbeeld de leeftijdsopbouw in de steden. Als inwoner van Noord-Holland wil je vast ook wel eens lekker fietsen of wandelen in de natuur in de omgeving waar je woont. De provincie zorgt ervoor dat daar voldoende mogelijkheden en ruimte voor zijn. Urenlang fietsen of op de scooter voor je op school bent is in ons koude kikkerlandje geen plezierig vooruitzicht. De provincie adviseert de minister van Onderwijs over de spreiding van scholen in de provincie. Een ongelukje op weg naar school? Dan moet de ambulance er wel een beetje snel zijn. Met de spreiding van ambulanceposten zorgt de provincie ervoor dat op iedere plek in de provincie binnen vijftien minuten een ambulance op de plaats van een ongeluk kan zijn. Je ziet, de provincie doet meer voor je dan je denkt. Wil je meer weten, kijk dan op Daar kun je ook brochures aanvragen waar meer informatie in staat. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 7

8 WIE BETAALT DAT? Om al haar taken uit te voeren heeft de provincie geld nodig. Dat geld krijgt ze vooral van het Rijk. Een deel krijgt ze van de eigen inwoners. Bijvoorbeeld via de belasting op de auto (motorrijtuigenbelasting). Ook ontvangt de provincie geld van de Europese Unie, bijvoorbeeld subsidie om de economie in bepaalde gebieden te stimuleren. 8 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

9 WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 9

10 Fractie PRINS SP Fractie AGEMA Fractie REMAK 10 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

11 PROVINCIALE STATEN Provinciale Staten zijn de baas van de provincie. Zij beslissen uiteindelijk wat er in de provincie moet gebeuren. De leden van Provinciale Staten zijn lid van een politieke partij en worden eenmaal in de vier jaar democratisch gekozen. Alle inwoners van 18 jaar en ouder gaan dan naar de stembus om op een man of vrouw van een politieke partij naar hun keuze te stemmen. De laatste keer was dat in maart Noord-Holland heeft 83 Statenleden. Dat aantal verschilt per provincie en hangt af van het aantal inwoners. Noord-Holland heeft ruim 2,5 miljoen inwoners. Statenlid is geen fulltime baan. Je verdient er ook niet veel mee. De meeste Statenleden hebben dan ook gewoon een baan. In Noord-Holland zitten op dit moment bijvoorbeeld advocaten, boeren, huisvrouwen, een tandarts en een directeur van een automatiseringsbedrijf in Provinciale Staten. Statenleden vergaderen eenmaal per maand gezamenlijk in het provinciehuis in Haarlem. Daarnaast zijn zij allemaal ook lid van een vakcommissie, zoals de commissie Milieu, Verkeer en Welzijn. Naast de provincie besturen, hebben Provinciale Staten nog een belangrijke taak: het kiezen van de leden van de Eerste kamer. De Eerste Kamer kijkt of de Tweede Kamer haar werk goed doet. Wie dus voor de provincie stemt, stemt ook indirect voor de Eerste Kamer. De zetelverdeling van Provinciale Staten is op dit moment: PvdA 24, VVD 19, CDA 17, GroenLinks 7, D66 5, Socialistiche partij 5, Lijst Pim Fortuijn 1, ChristenUnie-SGP 1, Ouderenpartij NH/VSP 1, Fractie Agema 1, Fractie Prins 1, Fractie Remak 1. In 2007 zijn er weer Statenverkiezingen. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 11

12 GEDEPUTEERDE STATEN Om de provincie goed te kunnen besturen moeten er bijna iedere dag wel beslissingen worden genomen. Dat kunnen de Statenleden niet doen, zoals we hiervoor hebben gelezen. De provincie heeft daarom een dagelijks bestuur: het College van Gedeputeerde Staten. Dat is vergelijkbaar met de regering in Den Haag of met het College van Burgemeester en Wethouders van een gemeente. De leden van het college worden niet gekozen via de stembus. Zij worden na de verkiezingen benoemd door de politieke partijen uit Provinciale Staten. Het college bereidt allerlei voorstellen voor en legt die voor aan Provinciale Staten. Die nemen een beslissing en die voeren Gedeputeerde Staten dan weer uit. Provinciale Staten controleren vervolgens of Gedeputeerde Staten dat wel doen zoals is afgesproken. Deze scheiding tussen uitvoerende en controlerende macht heet dualisme. Het College van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland en de provinciesecretaris: Patrick Poelmann (D66); Haro Oppenhuis de Jong (provinciesecretaris); Rinske Kruisinga (CDA); Henry Meijdam (VVD); Harry Borghouts (commissaris van de Koningin); Cornelis Mooij (VVD); Hans Schipper (CDA) en Albert Moens (GroenLinks). 12 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

13 WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 13

14 14 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

15 DE COMMISSARIS VAN DE KONINGIN Elke provincie heeft een commissaris van de Koningin. In Noord-Holland is dat de heer H.C.J.L. (Harry) Borghouts. De commissaris wordt niet gekozen. Provinciale Staten kiezen een kandidaat die zij voorleggen aan de Kroon (de Koningin en de ministers). Die benoemen uiteindelijk de commissaris. De commissaris is voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten. Verder doet hij een aantal zaken in opdracht van de Koningin, vandaar de naam commissaris van de Koningin. Hij adviseert bijvoorbeeld de minister over de burgemeesterbenoemingen in Noord-Holland en hij brengt werkbezoeken aan de gemeenten. Hij deelt soms ook koninklijke onderscheidingen (lintjes) uit aan inwoners van Noord-Holland. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 15

16 DE AMBTENAREN Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten kunnen het werk niet alleen doen. Daarvoor hebben zij hun ambtenaren. Zij schrijven nota s en adviseren het provinciaal bestuur. Dat is allemaal kantoorwerk. Maar er wordt ook werk in de buitenlucht gedaan. Er zijn ambtenaren die de provinciale wegen en vaarwegen onderhouden, muskusratten vangen, bruggen bedienen en milieumetingen doen. 16 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

17 WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 17

18 18 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

19 HET PROVINCIEHUIS Iedere provincie heeft een provinciehuis: de zetel van het provinciaal bestuur, zoals dat officieel heet. Het provinciehuis staat altijd in de provinciehoofdstad; in Noord-Holland is dat Haarlem. In het provinciehuis vergaderen Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten. Noord-Holland heeft een heel oud provinciehuis. Het werd in 1789 gebouwd als privémuseum van een rijke bankier, Henry Hope. Hij noemde het Paviljoen Welgelegen en zo heet het nog steeds. De familie van de bankier verkocht het Paviljoen begin 1800 aan de Fransen. Tijdens de Franse bezetting van Nederland heeft de broer van de Franse keizer Napoleon nog in het huis gewoond. Na de Franse bezetting heeft de moeder van Koning Willem I een tijdje in Paviljoen Welgelegen gewoond. In 1930 werd het gebouw het provinciehuis van Noord-Holland. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 19

20 VLAG EN WAPEN Het wapen van Noord-Holland bestaat uit de wapens van Holland (rode leeuw) en West-Friesland (twee gouden leeuwen). Die tweedeling stamt nog uit de tijd dat Nederland bestond uit graafschappen. Iedere graaf probeerde zijn grondgebied, en daarmee zijn macht, uit te breiden. De graven van Holland (het huidige Noord- en Zuid-Holland) hebben door de eeuwen heen altijd geprobeerd het graafschap Friesland te veroveren. Dat is uiteindelijk alleen met West-Friesland gelukt. Tot 1907 voerde Noord-Holland alleen het wapen van Holland. In 1907 is daar het wapen van West-Friesland aan toegevoegd. De vlag van Noord-Holland stamt uit 1958 en bestaat uit drie horizontale banen. De kleuren zijn die uit het provinciewapen (geel staat voor goud). 20 P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D

21 WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 21

22 IN HET KORT Inwoners van Noord-Holland Inwoners van Noord-Holland: kiezen eens per vier jaar Provinciale Staten. Kiezen Provinciale Staten Statenfracties kiezen Provinciale Staten: zijn volksvertegenwoordigers; controleren Gedeputeerde Staten; kiezen leden Eerste Kamer. 22 PROVINCIE NOORD-HOLLAND

23 De commissaris van de Koningin De commissaris van de Koningin: is voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten; komt op voor belangen provincie in Den Haag; is belangrijk bij benoeming burgemeesters; wordt benoemd door de Kroon (de Koningin en de ministers). Voorzitter van Gedeputeerde Staten Gedeputeerde Staten: zijn het dagelijks bestuur; bereiden besluiten voor Provinciale Staten voor; voeren besluiten van Provinciale Staten uit. WIE BESTUURT DE PROVINCIE? 23

24 Colofon Uitgave Provinciaal Bestuur van Noord-Holland Provinciehuis, Dreef HR Haarlem Postbus MD Haarlem t (023) f (023) i e Eindredactie Provincie Noord-Holland Afdeling Communicatie Fotografie Provincie Noord-Holland MediaProductie en Beelddocumentatie Fotostudio Honing BV, René van der Meulen Grafische verzorging Provincie Noord-Holland MediaProductie Papier Hello matt, houtvrij MC Oplage exemplaren Haarlem, september PROVINCIE NOORD-HOLLAND

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur Zo werkt de provincie Gelderland De werkwijze van het bestuur Op bezoek Basisschool Vuurvogel uit Malden op bezoek bij de provincie Gelderland. Een klas kinderen, hun onderwijzer en zes ouders kregen een

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Provinciehuis Overijssel

Provinciehuis Overijssel Provinciehuis Overijssel Provinciaal bestuur Provinciale Staten (PS) De leden van Provinciale Staten zijn de baas in de provincie. Als je lid wilt worden van Provinciale Staten moet je lid zijn van een

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje b Bijlage VMBO-KB 2008 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje Staatsinrichting van Nederland bron 1 Uit een openbare brief van iemand die zich zorgen maakt over de ontwikkelingen

Nadere informatie

NEDERLAND IN DE 16e EEUW

NEDERLAND IN DE 16e EEUW NEDERLAND IN DE 16e EEUW In de 16e eeuw vielen de Nederlanden onder de Spaanse overheersing. Er bestonden grote verschillen tussen de gewesten (= provincies), bv: - dialect - zelfstandigheid van de gewesten

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens van Wethouders

Persoonlijke gegevens van Wethouders Persoonlijke gegevens van Wethouders Dit document bevat de volgende gegevens van wethouders: Aantal wethouders naar gemeentegrootte 1998-2014 Aandeel wethouders naar politieke partij 1998-2014 Aandeel

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2014 Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2014 Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens van wethouders

Persoonlijke gegevens van wethouders Persoonlijke gegevens van wethouders Dit document bevat de volgende gegevens van wethouders: Aantal wethouders naar gemeentegrootte 1998-2016. Aandeel wethouders naar politieke partij 1998-2016. Aandeel

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Belangen: Provinciaal formatiespel

Belangen: Provinciaal formatiespel Belangen: Provinciaal formatiespel Korte omschrijving werkvorm Onderhandelingen rondom de vorming van een nieuw provinciaal bestuur (College van Gedeputeerde Staten) nemen vaak veel tijd in beslag. Soms

Nadere informatie

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom LIMBURG Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom Politieke uitspraak van het jaar - Limburg 3) Ik ben op alles voorbereid maar niet op politici die glashard

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten

Diversiteit in Provinciale Staten Diversiteit in Provinciale Staten In aanloop naar de verkiezingen van 2 maart inventariseerde E-Quality, hét kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit, de kandidatenlijsten (zie werkwijze) van

Nadere informatie

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander verwerkingsopdrachten Willem-Alexander Van kind tot koning Vragen bij Stamboom van het Koninklijk huis (bladzijde 6 en 7) 1 Als je goed kijkt, zie een schild met het wapen van Nederland. Op het schild

Nadere informatie

Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters

Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters Dit document bevat de volgende gegevens: Een overzicht van de burgemeesters naar politieke partij in de periode 1998-2016. Een overzicht van het aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters

Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters Persoonlijke achtergrondgegevens burgemeesters Dit document bevat de volgende gegevens: een overzicht van de burgemeesters naar politieke partij in de periode 1998-2014 een overzicht van het aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702 Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo

De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702 Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo Opdracht 1 De sterke economische groei die de Gouden Eeuw kenmerkt, kwam hoofdzakelijk ten goede aan het gewest Holland. Welke militaire oorzaak kun je benoemen? Holland

Nadere informatie

De gemeenteraad is er voor u!

De gemeenteraad is er voor u! A M S T E LV E E N. N L / G E M E E N T E R A A D De gemeenteraad is er voor u! Gemeentebestuur De gemeente Amstelveen wordt net als iedere gemeente in Nederland - bestuurd door een gemeenteraad en een

Nadere informatie

Bestuur vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62182

Bestuur vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62182 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62182 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015

Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015 Rust en onrust Beperkte vernieuwing van het Provinciaal bestuur in 2015 Stichting Decentraalbestuur.nl 13 november 2015 Colofon Onderzoeker Dr. P. Castenmiller (Stichting DecentraalBestuur.nl) Contactgegevens

Nadere informatie

Provinciale ambtsdragers Inleiding en werkwijze

Provinciale ambtsdragers Inleiding en werkwijze Provinciale ambtsdragers 2014 1. Inleiding en werkwijze Sinds 2011 inventariseert de Stichting Decentraalbestuur.nl In opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties enkele kenmerken

Nadere informatie

Jubileumonderzoek Maurice de Hond

Jubileumonderzoek Maurice de Hond Ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum van Maurice de Hond als opiniepeiler zijn er 100 vragen gesteld, die zijn ingebracht door leden van Peil.nl. Hier staat een selectie van deze vragen. Op http://bit.ly/40jrpeiler

Nadere informatie

BESTUURLIJKE VERNIEUWING?

BESTUURLIJKE VERNIEUWING? BESTUURLIJKE VERNIEUWING? De rol van de provincie en de Eerste Kamer 11 maart 2015 Nederlanders willen leden Eerste Kamer direct kunnen kiezen 1 I&O Research vroeg in haar laatste peiling 2 naar een aantal

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

DE STATEN VAN HOLLAND

DE STATEN VAN HOLLAND DE STATEN VAN HOLLAND Jullie zijn de bestuurders van Holland. Zorgen dat er geen stadhouder meer komt in de Republiek. Holland is het belangrijkste en rijkste gewest van de Republiek. Handel is de belangrijkste

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Ontstaan van de Gouden Eeuw (1588-1648)

Ontstaan van de Gouden Eeuw (1588-1648) 1 Ontstaan van de Gouden Eeuw (1588-1648) H!to"sche context Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 1515-1648 meneervanempel.nl 2 Hoofdvraag Waardoor ontstond in de Republiek de Gouden Eeuw, 1588-1648?

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Ookjij kan meebeslissen - Lesboek. Ookjij kan. Meebeslissen. Lesboek. Een programma over politiek en staatsinrichting

Ookjij kan meebeslissen - Lesboek. Ookjij kan. Meebeslissen. Lesboek. Een programma over politiek en staatsinrichting Ookjij kan meebeslissen - Lesboek Ookjij kan Meebeslissen Lesboek Een programma over politiek en staatsinrichting 2 Ookjij kan meebeslissen Ookjij kan Meebeslissen Lesboek Een programma over politiek en

Nadere informatie

Het regeerakkoord 31 oktober 2012

Het regeerakkoord 31 oktober 2012 , Het regeerakkoord 31 oktober 2012 Eerste reactie: Ga besturen in plaats van chaos maken. Hoe groter hoe beter is nooit bewezen. Gaat de verkiezingsuitslag VVD en PvdA gelijk aan grootheidswaanzin doen

Nadere informatie

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft.

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft. Monarchie! vmbo Sinds 1848 heeft de koning geen politieke macht meer. Hij moet zich houden aan de grondwet. Hieronder staan 20 regels voor het koningshuis. Welke 8 regels passen er bij ons huidige koningshuis?

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT. provinciale statenverkiezingen. Gedeputeerde Staten Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland.) flevoland editie MAART

VERKIEZINGSKRANT. provinciale statenverkiezingen. Gedeputeerde Staten Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland.) flevoland editie MAART VERKIEZINGSKRANT Provinciale Statenverkiezingen provinciale statenverkiezingen flevoland editie Weten welke politieke partij bij u past? Geef uw mening over de stellingen op www. 18 MAART 12 provincies

Nadere informatie

QUIZ. Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord! Spelregels Wijs een jurylid aan: die bepaalt wie antwoord mag geven.

QUIZ. Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord! Spelregels Wijs een jurylid aan: die bepaalt wie antwoord mag geven. QUIZ Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord! Spelregels Wijs een jurylid aan: die bepaalt wie antwoord mag geven. Wijs een vragensteller aan: die stelt de vraag en noemt de 3 mogelijke

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht 81 Haarlem, 13 november 2001 Onderwerp: Reglement ambtelijke bijstand aan statenleden Bijlagen: ontwerpbesluit met toelichting Inleiding Artikel 33 van de

Nadere informatie

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Website Benchmark Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Provinciale Statenverkiezingen 2015 Provinciale Statenverkiezingen betekent: campagnes. Uiteraard van politieke partijen,

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Stukken ter bespreking, opinievorming, etc., vooralsnog niet gericht op advisering aan PS

Stukken ter bespreking, opinievorming, etc., vooralsnog niet gericht op advisering aan PS Provinciale Staten Agenda SI Commissie : Sociale Infrastructuur Datum commissievergadering : 27 april 2005 Aanvangstijd en locatie : 9.30 uur 13.00 uur, 2 e koffiekamer, Dreef 3 Haarlem Commissievoorzitter

Nadere informatie

L E E R L I N G E N W E R K B L A D

L E E R L I N G E N W E R K B L A D L E E R L I N G E N W E R K B L A D Koning Willem I en zijn taarten Noem een paar Nederlandse politieke partijen: Partij van de Dieren VVD Nederland heeft een minister president, wie is onze minister president?

Nadere informatie

StemWijzer in de provincie

StemWijzer in de provincie StemWijzer in de provincie Verslag van een enquête onder gebruikers van de provinciale StemWijzers bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart 2007. April 2007 Dr. M. Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? 2 Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Minister van BZK Tijdvak: 5 november oktober november Unie van Waterschappen. 21 november x burgemeestersbenoeming

Minister van BZK Tijdvak: 5 november oktober november Unie van Waterschappen. 21 november x burgemeestersbenoeming Minister van BZK Tijdvak: 5 november 2012 9 oktober 2015 19 november 2012 - Unie van Waterschappen 21 november 2012 22 november 2012 - IPO, VNG en Unie van Waterschappen 26 november 2012 27 november 2012

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: De Nederlandse Opstand (1555 1588)

Hoofdstuk 2: De Nederlandse Opstand (1555 1588) Hoofdstuk 2: De Nederlandse Opstand (1555 1588) Geschiedenis VWO 2011/2012 www.lyceo.nl 1555-1588 Politiek: Nederland onafhankelijk Economie: Amsterdam wordt de stapelmarkt van Europa Welke staatsvorm?

Nadere informatie

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 4 Het landsbestuur (regering en parlement) Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marco Harmsen 13 oktober 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/67292 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Wie bestuurt het Caribisch deel van ons Koninkrijk?

Wie bestuurt het Caribisch deel van ons Koninkrijk? Wie bestuurt het Caribisch deel van ons Koninkrijk? 2 Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat niet alleen uit Nederland, zoals we misschien al snel geneigd zijn te denken. Het Koninkrijk omvat namelijk

Nadere informatie

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Rapport Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Slechts zwakke stijging opkomstintentie, meerderheid VVD, PvdA en C3 ver weg De spanning voor de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Verkiezingen. Weetje: Pas in 1848 werden de Eerste Kamerleden gekozen. Daarvoor benoemde de Koning de leden voor het leven.

Verkiezingen. Weetje: Pas in 1848 werden de Eerste Kamerleden gekozen. Daarvoor benoemde de Koning de leden voor het leven. Verkiezingen Tijdens de proviciale statenverkiezingen kunnen alle Nederlanders van 18 jaar en ouder stemmen. Het stemmen tijdens de provinciale statenverkiezingen telt eigenlijk dubbel: een stem voor de

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Onderwerp: Provinciale subsidie aan sanering riooloverstorten strand Wijk aan Zee en Egmond aan Zee

Onderwerp: Provinciale subsidie aan sanering riooloverstorten strand Wijk aan Zee en Egmond aan Zee Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht 15 Haarlem, 29 oktober 2007 Onderwerp: Provinciale subsidie aan sanering riooloverstorten strand Wijk aan Zee en Egmond aan Zee Bijlage: - ontwerpbesluit

Nadere informatie

Leerdoel Leerlingen herhalen op een speelse manier kennis over het ontstaan en het bestuur van de Republiek.

Leerdoel Leerlingen herhalen op een speelse manier kennis over het ontstaan en het bestuur van de Republiek. HISTORISCHE BLINGO Korte omschrijving werkvorm Deze kennisquiz is een combinatie van Bingo en Lingo. De klas wordt verdeeld in zes teams. Ieder team heeft een bingokaart met daarop negen jaartallen. Het

Nadere informatie

Dit is een oefentoets KNM voor het inburgeringsexamen. Print deze toets uit. Elke vraag is multiple choice. U mag geen woordenboek gebruiken.

Dit is een oefentoets KNM voor het inburgeringsexamen. Print deze toets uit. Elke vraag is multiple choice. U mag geen woordenboek gebruiken. Informatie Het echte examen Kennis Nederlandse Maatschappij (KNM) is een examen dat u doet op de computer. U kijkt naar korte filmpjes op de computer. In de filmpjes ziet u Nederlandse situaties. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Overheid en economie vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62291

Overheid en economie vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62291 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62291 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Voortgangsrapportage 2003

Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Voortgangsrapportage 2003 Vrouwen in politiek en openbaar bestuur Voortgangsrapportage 2003 1. Inleiding Voor u ligt de elfde rapportage Vrouwen in politiek en openbaar bestuur. Sinds 1993 worden de streefcijfers en ontwikkelingen

Nadere informatie

Onderzoek aanbod vrouwen- en meidenvoetbal vanuit de landelijke competities

Onderzoek aanbod vrouwen- en meidenvoetbal vanuit de landelijke competities Onderzoek aanbod vrouwen- en meidenvoetbal vanuit de landelijke competities Brondatum: september 15 Publiciatiedatum: februari 1 Uitgevoerd door Salman Khawaja (HMNISC) voor Stichting Ontiwkkeling Vrouwen

Nadere informatie

Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen

Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen Plan EU Eerste VN Dag voor het Meisje: 11 oktober ONE G7 Summit München juni

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl I

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl I POLITIEK EN BELEID tekst 8 VVD en D66 samen voor Europese verkiezingen DEN HAAG - D66 gaat toch in zee met de VVD voor de Europese verkiezingen in juni. De samenwerking blijft beperkt tot een lijstverbinding.

Nadere informatie

A d v i e s a a n P r o v i n c i a l e S t a t e n

A d v i e s a a n P r o v i n c i a l e S t a t e n Statengriffie L e t o p : e e n b r i e f v a n m w. K r u i s i n g a m e t n a d e r e i n f o r m a t i e i s a a n d i t a d v i e s g e h e c h t. A d v i e s a a n P r o v i n c i a l e S t a t e

Nadere informatie

1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf waar u werkt?

1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf waar u werkt? Bijlage: Onderzoeksresultaten 8 7 1 Hoe lang bent u werkzaam als makelaar? 7 6 5 4 3 2 1 1% 6% Korter dan 2 jaar 2-5 jaar 5-10 jaar Langer dan 10 jaar 18% 7 6 5 4 2 Bent u de enige makelaar in het bedrijf

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Calvijn. Vrede van Augsburg. Margaretha van Parma. Hertog van Alva. De keurvorst van Saksen. Karel V. Buitenlandse zaken en oorlog

Calvijn. Vrede van Augsburg. Margaretha van Parma. Hertog van Alva. De keurvorst van Saksen. Karel V. Buitenlandse zaken en oorlog In welk jaar publiceerde Luther zijn 95 stellingen? Welke Frans-Zwitserse hervormer kreeg veel aanhang in de Nederlanden? Welke vrede bepaalde, dat de vorst de religie van zijn volk bepaalt? 1517 Calvijn

Nadere informatie

De Provinciale Statenverkiezingen van 2011

De Provinciale Statenverkiezingen van 2011 De Provinciale Statenverkiezingen van 2011 Resultaten van peiling 12 met het GeldersPanel 31 januari 2011 Over deze peiling De leden van het GeldersPanel zijn vragen voorgelegd over de aanstaande Provinciale

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442 Johanna van Polanen is pas 11 jaar als ze trouwt. Dit komt doordat haar familie een verstandshuwelijk sluit. Ontvang 100 florijnen. 1403 Engelbrecht de Eerste van Nassau trouwt met Johanna van Polanen.

Nadere informatie

Eerste Kamerverkiezingen systematiek voorkeurstemmen en lijstverbindingen

Eerste Kamerverkiezingen systematiek voorkeurstemmen en lijstverbindingen Voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Inlichtingen Diana van Driel T 070-3613156 F Uw kenmerk Onderwerp Eerste Kamerverkiezingen systematiek voorkeurstemmen en lijstverbindingen

Nadere informatie

Hoe werkt een gemeente?

Hoe werkt een gemeente? Een korte uitleg 2 3 Wat doet een gemeente? De gemeente heeft veel verschillende taken, maar ze doet niet alles zelf. Neem het ophalen van huisvuil of het aanleggen van straten. De gemeente moet er voor

Nadere informatie

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu 2012 16 november / 28 november Arriva / Veolia / Connexxion 10 december / 11 december Nederlandse Vereniging voor Duurzame Biobrandstoffen Koninklijke Luchtvaart

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015

CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015 CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015 aanvang vergadering : 18.00 uur einde vergadering : 19.00 uur plaats : Zaal Beaune, Crowne Plaza

Nadere informatie