KOSTEN PER SW-PLAATS. Peter van Nes. Hassel Kroes. Jaap de Koning

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KOSTEN PER SW-PLAATS. Peter van Nes. Hassel Kroes. Jaap de Koning"

Transcriptie

1 KOSTEN PER SW-PLAATS Peter van Nes Hassel Kroes Jaap de Koning Datum Februari 2005

2 Contactpersoon Peter van Nes Adres SEOR, Erasmus Universiteit Rotterdam Postbus DR ROTTERDAM Telefoon Fax

3 VOORWOORD De directie Arbeidsmarkt Bijzondere Groepen (ABG) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft SEOR in juni 2004 opdracht gegeven onderzoek te doen naar de kosten per plaats in de sociale werkvoorziening. Het onderzoek diende inzicht te geven in: de hoogte van de opbrengsten en kosten per sw-plaats; verschillen in deze opbrengsten en kosten tussen sw-bedrijven; de factoren die deze verschillen veroorzaken; de mate waarin deze factoren beïnvloedbaar zijn; verschillen in opbrengsten en kosten naar type plaatsingen, werksoorten, aard van de handicap en andere relevante kenmerken. Dit rapport bevat de resultaten van het onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd door Jaap de Koning (directeur van SEOR), Peter van Nes (projectleider), Hassel Kroes en José Gravesteijn (onderzoekers). Govert Bijwaard heeft in het begin van het onderzoek een deel van de analyses uitgevoerd. Verder heeft Ellen Schepers (stagiair bij SEOR) een bijdrage geleverd aan het onderzoek door het maken van aantekeningen bij een aantal van de diepte-interviews, het uitwerken van de interviewverslagen en het voorbereiden en verslagleggen van de workshop. De lay-out is verzorgd door Wilma van den Heuvel en Ellen Vanhamme. Een deel van het empirisch werk is uitgevoerd op de onsite faciliteit van het Centre for Research of Economic Microdata (CEREM) van het CBS. Het onderzoek is begeleid door een begeleidingscommissie, bestaande uit: Servaas Toebosch (directie ABG, Ministerie van SZW) Pascal Budding (directie ABG, Ministerie van SZW) Fred Martinot (directie FEZ, Ministerie van SZW) Rob Koorda (Cedris) Jan van der Sluijs (Lander Groep Tiel, namens Cedris) Evelyn Simons (VNG) Bert Schriever (VNG), vanaf december 2004 plaatsvervanger van Evelyn Simons Else Roetering (Landelijke cliëntenraad). We willen op deze plaats de 65 sw-bedrijven bedanken die hebben meegewerkt aan de enquête die voor dit onderzoek is gehouden. Een bijzonder woord van dank is verschuldigd aan de twaalf sw-bedrijven die we voor dit onderzoek hebben kunnen bezoeken voor de diepte-interviews.

4 INHOUD Voorwoord Samenvatting i 1 Inleiding Achtergrond en vraagstelling Onderzoeksperiode en definities Onderzoeksopzet Inhoud en structuur van het rapport 8 2 Kostenstructuur 11 3 Toegevoegde waarde Inleiding Toegevoegde waarde: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang toegevoegde waarde met kenmerken Wsw-ers, swplaatsingen en ambtelijk en overig personeel Resultaten multivariate analyse Verschillen in toegevoegde waarde naar type plaatsing, werksoort en aard van de handicap Toegevoegde waarde naar type plaatsing Toegevoegde waarde naar werksoort Toegevoegde waarde naar kenmerken Wsw-ers Slotbeschouwing 25 4 Arbeidskosten Wsw-ers Inleiding Arbeidskosten Wsw-ers: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang arbeidskosten Wsw-ers met kenmerken Wsw-ers, sw-plaatsingen en kenmerken ambtelijk personeel Resultaten multivariate analyse Arbeidskosten Wsw-ers verder toegeschreven Arbeidskosten Wsw-ers naar type plaatsing Arbeidskosten Wsw-ers naar werksoort Arbeidskosten Wsw-ers naar kenmerken Wsw-ers Specifieke posten binnen de post arbeidskosten Wsw-ers Slotbeschouwing 41

5 5 Arbeidskosten ambtelijk personeel Inleiding Arbeidskosten ambtelijk personeel: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang arbeidskosten ambtelijk personeel met kenmerken Wsw-ers, kenmerken sw-plaatsingen en kenmerken ambtelijk en overig personeel Resultaten multivariate analyse Arbeidskosten ambtelijk personeel verder toegeschreven Kosten ambtelijk personeel voor de begeleiding van Wsw-ers naar type plaatsing Arbeidskosten ambtelijk personeel naar werksoort Arbeidskosten ambtelijk personeel voor begeleiding naar kenmerken Wsw-ers Arbeidskosten ambtelijk personeel naar overige factoren Slotbeschouwing 56 6 Huisvestingskosten Inleiding Huisvestingskosten: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang huisvestingskosten met kenmerken Wsw-ers en swplaatsingen en ambtelijk en overig personeel Multivariate analyse Overig Slotbeschouwing 65 7 (Overige) kapitaalkosten Inleiding (Overige) kapitaalkosten: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang kapitaalkosten met kenmerken Wsw-ers, kenmerken sw-plaatsingen en kenmerken ambtelijk personeel Resultaten multivariate analyse Toerekening afschrijvingen naar werksoort Slotbeschouwing 74

6 8 Overige lasten Inleiding Overige lasten: bedrijfsniveau Gemiddelden en spreiding Samenhang overige lasten met kenmerken Wsw-ers, kenmerken sw-plaatsingen en kenmerken ambtelijk personeel Resultaten multivariate analyse Verschillen in overige lasten naar type plaatsing en werksoort Overige factoren Slotbeschouwing 80 9 Begeleid werken Inleiding Resultaten uit de voorgaande hoofdstukken Kosten van begeleid werken Kosten van uitvoering en begeleiding Andere kosten voor begeleid werken Totale kosten van begeleid werken Het saldo van kosten en toegevoegde waarde: de netto kosten per sw-plaats Inleiding Netto kosten in de tijd Netto kosten naar bedrijfsomvang Netto kosten naar type plaatsing Netto kosten naar werksoort Netto kosten naar kenmerken van de Wsw-ers Netto kosten en overige factoren Slotbeschouwing Kosten per sw-plaats in relatie tot relevante trends en ontwikkelingen 104 Bijlagen

7 SAMENVATTING ACHTERGROND EN VRAAGSTELLING Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil de huidige financieringssystematiek van de sociale werkvoorziening herzien. Op dit moment bestaat er geen feitelijke onderbouwing voor de hoogte van de subsidie per Wsw-er. Het ministerie heeft, om meer inzicht te krijgen in de subsidiebehoefte van gemeenten voor Wsw-plaatsen, SEOR opdracht gegeven onderzoek te verrichten naar de opbouw van de kosten per sw-plaats. Het onderzoek spitst zich geheel toe op de feitelijke kosten en opbrengsten per sw-plaats op bedrijfsniveau in de periode , welke verschillen daarin bestaan en wat de oorzaken van deze verschillen zijn. De kernvragen van het onderzoek zijn: Wat zijn, in de huidige situatie, de feitelijke (directe en indirecte) kosten en opbrengsten per sw-plaats? Welke factoren zijn bepalend voor verschillen in de hoogte van deze kosten per component en de opbrengsten en hoe groot zijn die verschillen? In welke mate en op welke manier kunnen deze factoren worden beïnvloed? Voor het onderzoek is voornamelijk gebruik gemaakt van financiële gegevens van de swbedrijven. Het onderzoek richt zich dan ook op de opbrengsten en kosten van sw-plaatsen vanuit het perspectief van sw-bedrijven. Subsidies zoals de rijkssubsidie voor de Wsw, gemeentelijke subsidies en andere subsidies (zoals de SPAK en VLW) zijn buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de kosten en opbrengsten per sw-plaats. We vatten per kernvraag de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek samen. FEITELIJKE KOSTEN EN OPBRENGSTEN PER SW-PLAATS: GEMIDDELDEN EN SPREIDING In tabel 1 zijn de financiële posten weergegeven die in het onderzoek zijn onderscheiden. Deze posten zijn steeds uitgedrukt per sw-plaats (fte). Aan de opbrengstenkant hebben wij toegevoegde waarde gedefinieerd als de bedrijfsopbrengsten minus de directe verbruikskosten. De kostenposten bestaan uit arbeidskosten Wsw-ers, arbeidskosten ambtelijk personeel, huisvestingskosten, kapitaalkosten en de restpost overige kosten. De som van deze kostenposten minus de toegevoegde waarde geeft de netto kosten per swplaats 1. De tabel geeft een samenvattend antwoord op de eerste onderzoeksvraag (de feitelijke kosten en opbrengsten per sw-plaats) en op het tweede deel van de tweede onderzoeksvraag (de grootte van de verschillen). Per financiële post is in de tabel voor de jaren het gemiddelde en de spreiding tussen bedrijven weergegeven. Verder is de procentuele verandering in het gemiddelde en in de spreiding gedurende de onderzoeksperiode in de tabel opgenomen. 1 Voor een overzicht van de gebruikte definities verwijzen we naar paragraaf 1.2 van het rapport. i

8 De toegevoegde waarde per sw-plaats bedraagt gemiddeld ongeveer per swplaats en is tussen 1998 en 2002 met 7 procent gestegen. We zien hierbij dat de spreiding tussen bedrijven vrij groot is (de spreiding is circa 22 procent van het gemiddelde) en tussen met 30 procent is toegenomen. De belangrijkste kostenpost voor sw-bedrijven zijn de arbeidskosten van Wsw-ers. Deze kosten zijn in de periode met 3 procent gedaald. De oorzaak hiervoor is de grote extra instroom van personeel gedurende deze periode, door de uitbreiding van het aantal sw-plaatsen. Nieuwe werknemers beginnen gemiddeld op een relatief laag salarisniveau. De spreiding in deze kosten tussen bedrijven is tussen 1998 en 2002 eveneens afgenomen. De gemiddelde arbeidskosten ambtelijk personeel en huisvestingskosten per sw-plaats zijn toegenomen in de tijd. De spreiding tussen bedrijven in de ambtelijke arbeidskosten per sw-plaats is sterk toegenomen. De gemiddelde kapitaal- en overige kosten per sw-plaats zijn in de periode gedaald. Met name de huisvestingskosten, de kapitaalkosten en de overige kosten vertonen een vrij grote spreiding tussen bedrijven. Per saldo resteert de post netto kosten. De netto kosten bedragen gemiddeld per sw-plaats in de periode De netto kosten zijn tussen 1998 en 2002 met 4 procent gedaald. De spreiding in de netto kosten is met ongeveer 8 procent van het gemiddelde vrij beperkt. Bovendien is de spreiding in de onderzoeksperiode afgenomen. Tabel 1 Gemiddelden en spreiding van financiële componenten per sw-plaats (in fte) Financiële componenten per sw-plaats Gemiddelde over a Procentuele verandering in het gemiddelde b Spreiding tussen bedrijven (gemiddeld over ) c) Procentuele verandering in de spreiding b Toegevoegde waarde % % Arbeidskosten Wsw-ers % % Arbeidskosten ambtelijk personeel % % Huisvestingskosten % 478-1% -40% in 1999 en (Overige) kapitaalkosten % 448 verder constant Overige kosten % % Netto kosten % % a) De cijfers zijn gecorrigeerd voor inflatie en uitgedrukt in constante prijzen van b) Procentuele verandering in 2002 ten opzichte van 1998 c) De standaard afwijking is weergegeven. Bron: CBS microbestand Productiestatistiek sociale werkvoorziening, analyses SEOR. Samenvattend kan worden vastgesteld dat de toegevoegde waarde en alle kostencomponenten, afgezien van de arbeidskosten Wsw-ers, vrij veel spreiding vertonen, maar dat het saldo van deze posten (de netto kosten) weinig spreiding vertoont. ii

9 De netto kosten zijn gemiddeld vrijwel net zo hoog als de arbeidskosten Wsw-ers en ook wat betreft spreiding is er tussen beide weinig verschil. BEPALENDE FACTOREN VOOR DE HOOGTE VAN DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN DE VERSCHILLENDE KOSTENCOMPONENTEN Hieronder zijn voor elke weergegeven post in tabel 1 de belangrijkste beïnvloedende factoren op een rijtje gezet. We baseren ons hierbij op analyses op het CBS-microbestand productiestatistiek Wsw, gekoppeld aan data uit de Wsw-jaaropgaven, de Wsw-monitor en de enquête die we onder sw-bedrijven hebben gehouden. Daarnaast zijn diepteinterviews bij twaalf sw-bedrijven gehouden en is er een workshop geweest waarin met zeven van deze bedrijven gezamenlijk de belangrijkste resultaten van het onderzoek zijn besproken. Toegevoegde waarde De belangrijkste factoren van welke wij een invloed op de toegevoegde waarde per swplaats hebben gevonden, zijn: De huisvestingskosten en overige kapitaalkosten. Net als bij gewone bedrijven is de productie bij sw-bedrijven mede afhankelijk van de inzet van kapitaal. Ook het aantal niet-gesubsidieerde (ambtelijke) werknemers per sw-plaats heeft een positieve invloed op de toegevoegde waarde: de toegevoegde waarde is dus hoger naarmate er meer ambtelijke werknemers per sw-plaats zijn. Het aandeel gedetacheerden onder de Wsw-ers. Gedetacheerde Wsw-ers leveren meer opbrengsten voor sw-bedrijven op dan intern geplaatste Wsw-ers. Dit resultaat is met name gebaseerd op de interviews, de workshop en de enquête onder sw-bedrijven. In de multivariate analyses op de databestanden vonden we weliswaar een positieve samenhang tussen detacheringen en toegevoegde waarde, maar waren de resultaten statistisch niet betrouwbaar. Het voordeel van detacheringen lijkt met name aan de kostenkant te zitten. Het aandeel sw-ers in de werksoorten hout, bouw, groenvoorziening, grafisch en metaal. Naarmate er meer sw-ers in deze werksoorten werkzaam zijn, is de toegevoegde waarde per sw-plaats hoger. Globaal zien we hier het patroon dat de kapitaalintensieve werksoorten een relatief hoge toegevoegde waarde genereren. De laagste toegevoegde waarde wordt behaald met eenvoudige interne werksoorten als verpakking en confectie. De leeftijdssamenstelling van de Wsw-populatie. We vinden een parabolisch verband tussen toegevoegde waarde en leeftijd. De toegevoegde waarde is het hoogst voor veertigers en de toegevoegde waarde is lager naarmate er meer sw-ers in oudere of juist jongere leeftijdsgroepen zitten. Ook dit patroon komt overeen met wat bij gewone bedrijven wordt gevonden. De regionaal economische situatie ofwel de markt. Deze is in de analyses meegenomen door factoren als de regionaal economische groei, het aantal banen per hoofd van de bevolking in de regio en het regionale werkloosheidspercentage. Factoren waarvoor we geen of onduidelijke verbanden met de toegevoegde waarde hebben gevonden, zijn de bedrijfsomvang en de opbouw van het werknemersbestand naar aard en ernst van de handicap. iii

10 Wat betreft bedrijfsomvang lijken vooral veranderingen in de bedrijfsomvang (van een bedrijf) en niet zozeer het verschil in omvang tussen de verschillende bedrijven op een bepaald moment een rol te spelen. Wanneer bedrijven uitbreiden daalt (tijdelijk) de gemiddelde toegevoegde waarde per sw-plaats, bijvoorbeeld door de inwerktijd van nieuwe sw-ers of doordat er niet ineens meer werk is. De conclusie is dat de relatie tussen toegevoegde waarde per sw-plaats en bedrijfsomvang niet volstrekt duidelijk is. In de enquête hebben sw-bedrijven aangegeven dat er verschillen bestaan in toegevoegde waarde naar aard en ernst van de handicap. Tijdens de workshop hebben de daar aanwezige bedrijven echter aangegeven dat sw-bedrijven de toegevoegde waarde per handicapsoort niet (kunnen) administreren en de gegeven antwoorden in de enquête dus niet kunnen berusten op harde cijfers. In de analyses hebben we ook vrijwel geen samenhang tussen de verdeling van de Wsw-ers naar aard en ernst van de handicap en de toegevoegde waarde per sw-er gevonden. Arbeidskosten Wsw-ers De belangrijkste factoren waarvan wij een invloed op de arbeidskosten van Wsw-ers per sw-plaats hebben gevonden, zijn: Het aandeel verstandelijk gehandicapten onder sw-ers. Zowel op basis van de bedrijfsgegevens uit de CBS-productiestatistiek als de individuele gegevens uit de Wsw-monitor vonden wij dat verstandelijk gehandicapten lagere arbeidskosten hebben dan andere gehandicapten. Het aandeel sw-ers van 50 jaar en ouder. De arbeidskosten Wsw-ers per sw-plaats zijn hoger naarmate er meer 50-plussers in een bedrijf werkzaam zijn. Dit komt voornamelijk door periodieken en promoties. De relatie tussen loonkosten en leeftijd komt ook tot uiting in de resultaten van analyses op individuele gegevens uit de Wsw-monitor. Het aandeel van begeleid werken in de sw-plaatsingen. Als dit aandeel hoger is, dan zijn de arbeidskosten voor Wsw-ers per sw-plaats lager. Dit is logisch want begeleid werkers staan niet op de loonlijst van sw-bedrijven. Bij begeleid werken spelen wel andere kosten een rol, zoals de kosten van jobcoaching en de kosten van de loonkostenvergoeding aan werkgevers die een Wsw-er via begeleid werken aannemen 2. Het aandeel sw-ers in de werksoorten kwekerij, verpakking en confectie. De arbeidskosten zijn voor deze werksoorten duidelijk lager dan voor de andere onderscheiden werksoorten. Deze werksoorten bestaan overwegend uit relatief eenvoudige werkzaamheden, waardoor de bijbehorende functies relatief laag worden gewaardeerd. De arbeidskosten voor Wsw-ers per sw-plaats hangen positief samen met de hoogte van de gemeentelijke subsidies per sw-plaats. Onduidelijk is hoe de causaliteit hierbij precies ligt. Een hogere regionaal economische groei leidt tot hogere arbeidskosten. We hebben geen duidelijke invloed op de arbeidskosten Wsw-ers gevonden van de bedrijfsomvang en het aandeel gedetacheerden onder de Wsw-ers. Evenals bij de 2 Deze kosten worden overigens door Sw-bedrijven onder verschillende posten geboekt. iv

11 toegevoegde waarde het geval was, lijken vooral veranderingen in de bedrijfsomvang (van een bedrijf) en niet zozeer het verschil in omvang tussen bedrijven een rol te spelen. Arbeidskosten ambtelijk personeel Er zijn in de analyses weinig duidelijke invloeden op de hoogte van de arbeidskosten van ambtelijk personeel per sw-plaats gevonden. De resultaten zijn dan ook met name gebaseerd op de uitkomsten van de enquête. Beïnvloedende factoren zijn: Het type plaatsing. Begeleid werken brengt de hoogste kosten aan directe begeleiding door ambtelijk personeel met zich mee. De kosten van directe begeleiding van intern geplaatsten en gedetacheerden lijken elkaar niet veel te ontlopen. Het aandeel psychisch gehandicapten onder de sw-ers. In de interviews en in de enquête werd aangegeven dat psychisch gehandicapten over het algemeen meer begeleiding nodig hebben dan andere gehandicapten. Het type handicap hangt echter ook nauw samen met de aard van de werkzaamheden, de werksoort en het type plaatsing. Het aandeel sw-ers dat langdurig in dienst is bij hetzelfde sw-bedrijf. Naarmate dit aandeel hoger is, zijn de arbeidskosten ambtelijk personeel per sw-plaats lager. Het aandeel sw-ers in de werksoorten grafisch, bouw en in mindere mate assemblage/montage en metaal. Deze kapitaalintensieve werksoorten kennen hogere ambtelijke kosten per sw-plaats dan andere werksoorten. De hoogte van de gemeentelijke subsidies. Naarmate de arbeidskosten voor ambtelijk personeel hoger zijn, zijn ook de gemeentelijke subsidies hoger. Bij deze samenhang is onduidelijk hoe de causaliteit precies loopt. Evenals bij de voorgaande financiële posten blijkt vooral een verandering in bedrijfsomvang invloed op de hoogte van de arbeidskosten ambtelijk personeel te hebben en niet zozeer de absolute bedrijfsgrootte. Dit duidt erop dat de omvang (en de kosten) van het ambtelijk personeel zich met vertraging aanpast aan veranderingen in het aantal Wsw-ers in het bedrijf. Huisvestingskosten, overige kapitaalkosten en overige lasten Voor de resterende drie posten hebben we globaal dezelfde uitkomsten gevonden. Er is sprake van schaalvoordelen: grote bedrijven hebben gemiddeld lagere huisvestingskosten, overige kapitaalkosten en overige lasten per sw-plaats dan kleinere bedrijven. Verder zijn deze kosten in het algemeen lager naarmate meer Wsw-ers extern geplaatst zijn (dus gedetacheerd of via begeleid werken). Dit is begrijpelijk aangezien sw-bedrijven dergelijke kosten niet hoeven te maken voor mensen die elders werken. De belangrijkste uitzondering hierop is dat de huisvestingskosten per sw-plaats hoger zijn naarmate een hoger aandeel van de Wsw-ers via begeleid werken is geplaatst. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de besparing op huisvestingskosten van (het in veel gevallen kleine aantal) begeleid werkers teniet wordt gedaan door de extra huisvesting die nodig is voor de organisatie en uitvoering van begeleid werken. Voor de huisvestingskosten geldt verder dat de oppervlakte van het verzorgingsgebied van invloed is. Een grotere oppervlakte leidt tot de noodzaak van meer vestigingen en daarmee hogere huisvestingskosten. Verder is de regionale economische situatie van belang. In regio s waar meer economische bedrijvigheid is, is de vraag naar v

12 bedrijfslocaties groter wat leidt tot hogere grondprijzen en huisvestingskosten. Er zijn voor de huisvestingskosten overigens maar weinig samenhangen met werksoorten gevonden. De verdeling van sw-ers naar werksoorten heeft met name invloed op de hoogte van de overige kapitaalkosten. Werksoorten als kwekerij, grafisch, hout en metaal hebben hoge kapitaalkosten. Dit zijn, uitgezonderd kwekerij, ook werksoorten met een relatief hoge toegevoegde waarde. Een werksoort die er positief uitspringt is groenvoorziening met een relatief hoge toegevoegde waarde en lage overige kapitaalkosten. De drie kostenposten (huisvesting, overige kapitaalkosten en overige lasten) vertonen vrijwel geen samenhang met de kenmerken van de sw-ers zoals aard en ernst van de handicap. De enige goed te interpreteren samenhang is dat de huisvestingskosten per swplaats hoger zijn als het aandeel verstandelijk gehandicapten en het aandeel meervoudig gehandicapten in de Wsw-populatie groter is. Deze groepen zijn relatief vaak aangewezen op interne plaatsing. De overige lasten worden sterk beïnvloed door het saldo van rentelasten en rentebaten, welke weer wordt bepaald door de financiële reserves die de sw-bedrijven ter beschikking hebben. Netto kosten De netto kosten per sw-plaats zijn het saldo van alle voorgaande kostenposten minus de toegevoegde waarde. Wat betreft de netto kosten kunnen, mede op basis van het voorafgaande, de volgende conclusies worden getrokken: Voor de netto kosten lijken er geen schaalvoordelen te bestaan. Wel geven de analyses aanwijzingen dat veranderingen in de bedrijfsomvang van een sw-bedrijf negatief samenhangen met de netto kosten. Als de bedrijfsomvang (uitgedrukt in aantal Wsw-ers) toeneemt, nemen de netto kosten per sw-plaats af, en vice-versa. Dit is een tijdelijk effect. Schaalvoordelen bestaan wel voor de afzonderlijke kostenposten huisvestingskosten, overige kapitaalkosten en overige lasten. Deze schaalvoordelen zijn echter dus niet groot genoeg om ook bij de netto kosten schaalvoordelen op te leveren. Er zijn verschillende aanwijzingen dat externe plaatsingen gemiddeld lagere netto kosten hebben dan interne plaatsingen. Dit geldt dan voor begeleid werken en groepsdetacheringen. Voor begeleid werken is dit gebaseerd op zowel de uitkomsten van de multivariate analyses als de toerekening van kosten op basis van gegevens uit onze enquête. Voor individuele detacheringen wijzen de resultaten niet direct op kostenvoordelen ten opzichte van interne plaatsingen, alhoewel in diverse interviews en ook in de workshop is aangegeven dat individuele detacheringen financieel aantrekkelijk (kunnen) zijn. Maar het is mogelijk dat de hogere opbrengsten en de voordelen in de huisvestings-, kapitaal en overige kosten teniet worden gedaan door hogere arbeidskosten voor de betrokken Wsw-ers. Vooral de werksoorten groenvoorziening, hout en confectie lijken gemiddeld (over alle bedrijven) relatief lage netto kosten per sw-plaats te hebben. Er is geen significante samenhang tussen de opbouw van de Wsw-werknemers naar aard en ernst van de handicap en de hoogte van de netto kosten per sw-plaats. vi

13 Een hoger aantal parttimers onder de Wsw-ers gaat samen met lagere netto kosten. Dit heeft te maken met lagere overige lasten en lagere arbeidskosten voor Wsw-ers. Van de kenmerken van WSW-ers heeft alleen leeftijd een duidelijke invloed op de hoogte van de netto kosten. De netto kosten per sw-plaats zijn hoger als het aandeel jongeren of het aandeel ouderen in de Wsw-ers hoger is. De netto kosten zijn lager als het aandeel veertigers hoger is. Dit patroon wordt met name veroorzaakt door verschillen in toegevoegde waarde en, in mindere mate, arbeidskosten van Wswers. Hierbij heeft de toepassing van de senioren regeling in de CAO invloed. Het niveau van de netto kosten hangt positief samen met de hoogte van gemeentelijke subsidies, waarbij de causale relatie niet volstrekt duidelijk is. Een hoger regionaal werkloosheidspercentage gaat samen met hogere netto kosten per sw-plaats. Dit wordt veroorzaakt door een lagere toegevoegde waarde per swplaats bij een hogere werkloosheid in de regio. BEÏNVLOEDBAARHEID VAN GEVONDEN FACTOREN In hoeverre zijn de factoren die invloed hebben op verschillende financiële posten nu te beïnvloeden door de sw-bedrijven? We zullen per post de belangrijkste punten weergeven. Deze zijn deels gebaseerd op de resultaten van de analyses en deels op de informatie die we hebben gekregen via de interviews en de workshop. Toegevoegde waarde Van de factoren die de toegevoegde waarde beïnvloeden zijn de kapitaalintensiteit, de keuze voor het type plaatsingen (intern, detachering, begeleid werken) en de keuze voor werksoorten door de sw-bedrijven te beïnvloeden. Hierbij is de toegevoegde waarde natuurlijk niet de enige belangrijke doelvariabele. Het gaat uiteindelijk om de netto kosten en om het algemene uitgangspunt van de Wsw dat iedere arbeidsgehandicapte een passende arbeidsplaats dient te worden geboden. Er kan worden geconstateerd dat meer en meer bedrijven kiezen voor het ontwikkelingsmodel met meer plaatsingen via detachering. Andere factoren die samenhangen met de toegevoegde waarde zijn niet of nauwelijks te beïnvloeden door de sw-bedrijven. Dit geldt voor de regionaal economische situatie/de markt en de leeftijdsamenstelling van de Wsw-werknemers. De leeftijdssamenstelling en ook de samenstelling naar aard en ernst van de handicap van de Wsw-populatie worden vooral bepaald door het aanbod van Wsw-kandidaten. Wat betreft de markt kunnen swbedrijven proberen om via het commercieel beleid meer werk en hogere opbrengsten te genereren. Verschillende bedrijven hebben in de interviews en tijdens de workshop aangegeven dat het commercieel beleid kan worden verbeterd. Daarnaast hebben sw-bedrijven nog enkele andere beïnvloedingsmogelijkheden aangegeven, namelijk het vergroten en bijsturen van de competenties van Wsw-ers door training en opleiding en het terugdringen van het ziekteverzuim. De competenties van medewerkers hebben wij niet direct in de kwantitatieve analyses kunnen meenemen. Het ziekteverzuim is wel opgenomen in de analyses, maar er is geen samenhang gevonden tussen het niveau van het ziekteverzuim en de toegevoegde waarde per sw-plaats. De reden hiervoor kan zijn dat veel sw-bedrijven nog leegloop kennen. vii

14 Arbeidskosten Wsw-ers De arbeidskosten van Wsw-ers zijn de grootste kostenpost voor sw-bedrijven (zie tabel 1). De meeste factoren die samenhangen met de arbeidskosten voor Wsw-ers zijn door sw-bedrijven nauwelijks te beïnvloeden. Dit geldt bijvoorbeeld voor het aandeel verstandelijk gehandicapten, de leeftijdsopbouw van de Wsw-ers en de regionaal economische groei. Wel te beïnvloeden is de keuze van werksoorten, die via het functieniveau de beloning van Wsw-ers bepalen. Men zou vooral kunnen kiezen voor vrij eenvoudige werkzaamheden met veel functies op een relatief laag functieniveau wat op termijn tot lagere arbeidskosten leidt. Zo n keuze leidt mogelijk tot een weinig gevarieerd aanbod van werk binnen het sw-bedrijf, wat op gespannen voet kan staan met het uitgangspunt van de Wsw (passend werk voor iedere Wsw-er) en met ontwikkelingstrajecten voor Wsw-ers. Dit zou kunnen worden gecompenseerd door een sterkere nadruk op detachering. Een keuze voor met name eenvoudige werksoorten kan ook de gemiddelde toegevoegde waarde per Wsw-er verminderen. De CAO is sterk van invloed op het algemene niveau van de arbeidskosten voor Wsw-ers en is door individuele sw-bedrijven niet te beïnvloeden. Dit maakt dat de spreiding tussen bedrijven in deze kostenpost ten opzichte van andere kostencomponenten vrij gering is. Wel geven sw-bedrijven aan dat men via het inschalingsbeleid en door een zakelijker salarisbeleid, bijvoorbeeld bij het toekennen van periodieken, invloed kan hebben op de loonkosten van Wsw-ers. De CAO en ook de arbeidsomstandigheden zijn volgens een groot aantal gesprekspartners een obstakel om de beweging naar buiten (via begeleid werken) tot stand te brengen. Arbeidskosten ambtelijk personeel De spreiding tussen bedrijven in deze kostenpost is relatief groot. Dit geeft mogelijk aan dat bedrijven relatief veel invloed hebben op deze kostencomponent. Dit geldt echter maar in beperkte mate voor een aantal variabelen die in onze analyses bleken samen te hangen met de arbeidskosten ambtelijk personeel per sw-plaats, zoals het aandeel psychisch gehandicapten en het aandeel Wsw-ers dat langdurig in dienst is. Wel hebben sw-bedrijven invloed op de verdeling van de sw-plaatsen naar type plaatsing (de directe begeleidingskosten zijn voor begeleid werken hoger dan voor interne plaatsingen en detacheringen) en naar werksoort (kapitaalintensieve werksoorten gaan in het algemeen ook gepaard met relatief hoge kosten voor ambtelijk personeel). De ambtelijke kosten kunnen op termijn omlaag door kapitaalintensieve werksoorten af te stoten, maar op korte termijn gaat dit samen met omschakelingskosten. Daarnaast noemen sw-bedrijven zelf de volgende beïnvloedingsmogelijkheden: Via de organisatiestructuur. De bezochte bedrijven met lage ambtelijke kosten zeggen een platte of eenvoudige organisatiestructuur te hebben. De inschaling van het ambtelijk personeel. Het oprichten van een BV voor het ambtelijk personeel, waardoor zij niet langer onder de CAO van gemeenten of het schap vallen. Dit biedt flexibiliteit en voorkomt wachtgeldverplichtingen. viii

15 Huisvestingskosten, overige kapitaalkosten en overige lasten Bij deze drie kostencomponenten is sprake van schaalvoordelen. De huisvestings-, kapitaal en overige kosten per sw-plaats kunnen dus omlaag worden gebracht door schaalvergroting. Maar dit leidt, zoals hierboven is aangegeven, in de huidige situatie niet tot relatief lage netto kosten per sw-plaats voor grotere bedrijven. Wat betreft de huisvestingskosten kunnen sw-bedrijven vooral invloed uitoefenen op de verdeling van de sw-plaatsingen naar type plaatsing. Meer externe plaatsingen leiden tot lagere huisvestingskosten per sw-plaats. Een beweging naar buiten heeft op korte termijn echter frictiekosten tot gevolg omdat het enige tijd duurt voordat gebouwen zijn verkocht of verhuurd. Volgens één van de gesprekspartners zijn de huisvestingskosten te beïnvloeden door het vastgoed-beleid van sw-bedrijven en door bijvoorbeeld te kiezen voor onderhoudsarme gebouwen. De oppervlakte van het verzorgingsgebied van het swbedrijf, de regionaal economische groei en de samenstelling van de Wsw-ers naar handicap, factoren die eveneens samenhangen met de hoogte van de huisvestingskosten, zijn door sw-bedrijven niet (direct) te beïnvloeden. De kapitaalkosten zijn door bedrijven tot op zekere hoogte te beïnvloeden door de keuze voor type plaatsingen (de kapitaalkosten voor sw-bedrijven zijn lager voor externe plaatsingen), de keuze voor werksoorten en de investeringsbeslissingen. Een bepaalde mate van investeringen, afhankelijk van de mix van aanwezige werksoorten, blijft natuurlijk altijd nodig. De overige lasten zijn door sw-bedrijven vooral te beïnvloeden door de keuze voor type plaatsingen, maar ook door de algehele begrotingspolitiek en de profilering van het swbedrijf. Sommige bedrijven kiezen er bewust voor kostenbewust te opereren en hebben dan ook relatief lage overige lasten per sw-plaats. Hierboven bleek dat het saldo van rentelasten en rentebaten een grote invloed heeft op het niveau van de overig lasten. Swbedrijven kunnen hun financiële positie (schulden ten opzichte van reserves) op korte termijn niet sterk beïnvloeden. Netto kosten Bepaalde factoren die samenhangen met de netto kosten kunnen door sw-bedrijven worden beïnvloed. Dit geldt voor het type plaatsing en de keuze voor werksoorten. Andere factoren die de netto kosten mede bepalen zijn door de sw-bedrijven niet of nauwelijks te beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld de leeftijdssamenstelling van de Wsw-ers en het regionale werkloosheidspercentage. Voorzover Sw-bedrijven al invloed op de leeftijdssamenstelling van de Wsw-ers zouden hebben, zou dat in de geest van de Wsw met name via de uitstroom van werknemers naar ander werk dienen te verlopen. Volgens de geïnterviewde sw-bedrijven liggen andere belangrijke beïnvloedingsmogelijkheden in: de marktbenadering en prijsstelling; het verhogen van de competenties en vaardigheden van de Wsw-werknemers; het beloningsbeleid; de opbouw van de ambtelijke organisatie (plat of relatief veel verschillende niveaus); investeringsbeslissingen; ix

16 kostenbewust opereren; terugbrengen ziekteverzuim. x

17 1 INLEIDING 1.1 ACHTERGROND EN VRAAGSTELLING Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil de huidige financieringssystematiek van de sociale werkvoorziening herzien. Op dit moment bestaat er geen feitelijke onderbouwing voor de hoogte van de subsidie per Wsw-er. Het is onbekend of deze subsidie hoger of lager is dan strikt noodzakelijk. Om meer inzicht te krijgen in de subsidiebehoefte van gemeenten voor Wsw-plaatsen, heeft het Ministerie SEOR uit Rotterdam opdracht gegeven onderzoek te verrichten naar de opbouw van de kosten per sw-plaats. Later wil het Ministerie mogelijk nog onderzoek doen naar de vraag hoe de Wsw-middelen zo objectief mogelijk over de gemeenten kunnen worden verdeeld. De herziening van de financieringssystematiek houdt verband met de gewenste modernisering van de Wsw. Enkele kernpunten in de modernisering zijn: 1. een meer duidelijke scheiding tussen de beleidsverantwoordelijkheid en het opdrachtgeverschap van gemeenten en werkvoorzieningschappen enerzijds en de uitvoering van de Wsw door sw-bedrijven anderzijds; 2. het tot stand brengen van een beweging van het werken in beschutte arbeidsplaatsen in speciale sw-bedrijven naar het werken bij een reguliere werkgever, onder een normale CAO, maar met voorzieningen als werkplekaanpassingen, extra begeleiding en een loonkostensubsidie. Dit laatste past meer bij de moderne opvattingen over maatschappelijke en arbeidsmarktparticipatie van arbeidsgehandicapten dan de plaatsing binnen aparte voorzieningen en kan reeds via het instrument begeleid werken worden gerealiseerd. Een tussenvorm is detachering, waarbij de Wsw-er nog wel in dienst is van het sw-bedrijf en onder de Wsw-CAO valt maar, in groepsverband of individueel, wordt uitgeleend aan een reguliere werkgever. Het Ministerie wil via de nieuw te ontwerpen financieringssystematiek bevorderen dat zoveel mogelijk Wsw-ers via begeleid werken gaan werken. Een vraag is dan ook in hoeverre er aanwijsbare verschillen bestaan in de kosten per sw-plaats tussen type plaatsingen: intern, detachering en begeleid werken. Met interne plaatsingen ( beschutte activiteiten ) worden zowel activiteiten bedoeld die binnen het sw-bedrijf plaatsvinden als activiteiten die vanuit het sw-bedrijf op een externe locatie plaatsvinden, zoals bijvoorbeeld groenvoorziening of schoonmaak. Het onderzoek moet inzichtelijk maken wat de feitelijke kosten van sw-plaatsen zijn in de huidige situatie. Alhoewel het onderzoek een relatie heeft met de modernisering van de Wsw, dient het onderzoek zich te beperken tot uitspraken over het huidige feitelijke kostenniveau en verklaringen voor eventueel gevonden verschillen. Suggesties voor (nieuw) beleid maken geen onderdeel uit van de onderzoeksopdracht. Het gaat dus uitdrukkelijk om een inventariserende studie. 1

18 De kernvragen van het onderzoek zijn: Wat zijn, in de huidige situatie, de feitelijke (directe en indirecte) kosten en opbrengsten per sw-plaats? Welke factoren zijn bepalend voor verschillen in de hoogte van deze kosten per component en de opbrengsten en hoe groot zijn deze verschillen? In welke mate en op welke manier kunnen deze factoren worden beïnvloed? 1.2 ONDERZOEKSPERIODE EN DEFINITIES Het onderzoek spitst zich geheel toe op de feitelijke kosten en opbrengsten per sw-plaats op bedrijfsniveau in de periode , welke verschillen daarin bestaan en wat de oorzaken van deze verschillen zijn. Waar mogelijk dient onderscheid naar type plaatsing (intern, detachering, begeleid werken), werksoort, aard van de handicap (lichamelijk, verstandelijk, psychisch, overig) en handicapbesluit (ernstig, matig, licht) te worden gemaakt. Er zijn analyses uitgevoerd voor de volgende opbrengsten- en kostenposten: Toegevoegde waarde = de bedrijfsopbrengsten uit activiteiten minus de materiaalkosten (het verbruik). Arbeidskosten Wsw-ers = de totale loonkosten (salarissen en sociale lasten), vervoerskosten en overige personeelskosten voor de Wsw-ers in het bedrijf. Arbeidskosten ambtelijk personeel = de totale loonkosten en overige personeelskosten voor het ambtelijke personeel en uitzendkrachten in het bedrijf. Huisvestingskosten = de som van de afschrijvingen aan gebouwen en terreinen, huren en onderhoudskosten van het bedrijf. (Overige) kapitaalkosten = de som van de afschrijvingen, anders dan op gebouwen en terreinen, en de energiekosten. Overige kosten = alle overige kosten, te weten verkoopkosten, algemene kosten, indirecte productiekosten, magazijn- en expeditiekosten, belastingen, verzekeringskosten en het saldo van rentebaten en -lasten. Netto kosten = het saldo van arbeidskosten Wsw-ers, arbeidskosten ambtelijk personeel, huisvestingskosten, overige kapitaalkosten en overige kosten minus de toegevoegde waarde. Subsidies zijn buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de verschillende opbrengsten en kostencomponenten. Dit geldt voor de Rijkssubsidie voor de Wsw en voor eventuele gemeentelijke subsidies of aanvullende bijdragen bij een nadelig exploitatieresultaat. Maar ook andere subsidies als de Wet Vermindering Afdracht Loonbelasting (WVA), waaronder de afdrachtskorting lage lonen (SPAK) en de vermindering langdurig werklozen (VLW) vallen, zijn zoveel mogelijk buiten beschouwing gelaten. Dit betekent dat in onze analyses de arbeidskosten voor Wsw-ers de kosten zijn voor aftrek van ontvangen SPAK en VLW. De SPAK en de VLW worden momenteel (in versneld tempo) afgebouwd. Dit heeft (zoals uit de interviews is gebleken) consequenties voor de exploitatie van de sw-bedrijven. 2

19 Omdat wij met name gebruik hebben kunnen maken van financiële gegevens van swbedrijven (zie ook de bespreking van de onderzoeksopzet in paragraaf 1.3), beperkt het onderzoek zich tot de opbrengsten en de kosten van sw-plaatsen voor sw-bedrijven. Welke opbrengsten- en kostencomponenten voor sw-bedrijven relevant zijn, verschilt per type plaatsing. Voor interne/beschutte plaatsingen is de relevantie van elke opbrengstenen kostencomponent evident. Dit ligt anders voor detacheringen en plaatsingen via begeleid werken. Zie tabel 1.1 voor een overzicht. Begeleid werken wijkt met name wat betreft toegevoegde waarde en arbeidskosten Wswers af van de andere twee plaatsingstypen. Begeleid werken levert geen toegevoegde waarde op voor sw-bedrijven. Daar staat tegenover dat de betrokken Wsw-ers ook niet op de loonlijst van het sw-bedrijf staan: de arbeidskosten voor Wsw-ers zijn dus nihil. Wel zijn er kosten voor de loonkostensubsidie en werkplekaanpassingen voor begeleid werkers. Het is overigens mogelijk dat sw-bedrijven in het geheel geen bemoeienis hebben met begeleid werken. De gemeente of het werkvoorzieningsschap kan de kandidaten voor begeleid werken rechtstreeks, en niet via het sw-bedrijf, naar een begeleidingsorganisatie doorverwijzen. Het ligt dan voor de hand dat het sw-bedrijf ook de Rijkssubsidie voor begeleid werkers niet ontvangt, maar de gemeente of het schap deze subsidie gebruikt om de begeleidingsorganisatie(s), de loonkostensubsidies en de eventuele kosten voor werkplekaanpassingen te betalen. Dit komt in de praktijk echter maar sporadisch voor: uit onze enquête blijkt dat 94 procent van de sw-bedrijven de volledige Rijkssubsidie voor begeleid werkers ontvangt, wat er op wijst dat het contracteren van begeleidingsorganisaties en de toeleiding van kandidaten naar begeleidingsorganisaties via de sw-bedrijven verloopt. Dit impliceert ook dat de kosten voor begeleid werken in de exploitatie van het sw-bedrijf zijn opgenomen. Wij behandelen de kosten voor sw-bedrijven van begeleid werken in een apart hoofdstuk, maar zullen in de verschillende andere hoofdstukken waar nodig wel aandacht besteden aan begeleid werken als één van de verschillende vormen van plaatsing. 3

20 Tabel 1.1 Opbrengsten en kosten per sw-plaats voor sw-bedrijven per type plaatsing Component Interne plaatsing Detachering Begeleid werken Toegevoegde waarde Arbeidskosten Wswers Arbeidskosten ambtelijk (nietgesubsidieerd) personeel b) Huisvestingskosten Overige kapitaalkosten Overige kosten Netto kosten Omzet uit bedrijfsactiviteiten minus het verbruik De Wsw-ers staan op de loonlijst van het sw-bedrijf Kosten voor werkbegeleiding, ondersteunende functies, algemene staf, etcetera Kosten voor huisvesting van de bedrijfsactiviteiten en de huisvesting van de algemene ambtelijke staf Kapitaalkosten voor machines, apparatuur, energie, etcetera Allerlei kosten zoals verkoopkosten, algemene kosten, indirecte productiekosten, magazijnen expeditiekosten, verzekeringskosten Som van alle kosten minus de toegevoegde waarde De detacheringsvergoedingen minus het verbruik De Wsw-ers staan op de loonlijst van het sw-bedrijf Kosten voor detacheringsconsulenten, mogelijk werkbegeleiding bij groepsdetacheringen, algemene staf, etcetera In ieder geval huisvestingskosten voor ambtelijke staf; bij groepsdetacheringen kunnen mensen ook nog een deel van de tijd binnen het sw-bedrijf werken Kapitaalkosten voor ambtelijke staf. Bovendien kunnen gedetacheerden een deel van de tijd nog binnen het sw-bedrijf werken Overige kosten verbonden aan detacheringen zoals verkoopkosten, algemene kosten en verzekeringskosten Som van alle kosten minus de toegevoegde waarde Begeleid werken levert geen toegevoegde waarde op voor het sw-bedrijf Wsw-ers zijn in dienst bij reguliere bedrijven. Geen arbeidskosten voor swbedrijven. Wel kosten voor loonkostenvergoeding t.b.v. de reguliere werkgevers en voor aanpassingen aan de werkplek a) Eventueel kosten voor de intake van cliënten en de toeleiding van cliënten naar begeleidingsorganisaties en, indien het sw-bedrijf een eigen begeleidingsorganisatie heeft, kosten voor het zoeken van een baan en voor job coaching. Kosten voor huisvesting van ambtelijke staf die zich bezighoudt met intake, toeleiding en job coaching en kosten voor huisvesting algemene staf Kapitaalkosten voor ambtelijke staf voor intake, toeleiding en job coaching Overige kosten verbonden met intake, toeleiding van cliënten en eventueel job coaching Som van alle kosten (toegevoegde waarde voor sw-bedrijven is nihil) a) Uit het onderzoek is gebleken dat sw-bedrijven deze kosten onder verschillende posten boeken. b) Deze post bevat dus ook de kosten voor uitzendkrachten en ander ingehuurd personeel. 4

Strategieën gericht op het wegwerken van tekorten op de SW Workshop conferentie Weg naar werk 2020 Utrecht d.d. 11 november 2015

Strategieën gericht op het wegwerken van tekorten op de SW Workshop conferentie Weg naar werk 2020 Utrecht d.d. 11 november 2015 Strategieën gericht op het wegwerken van tekorten op de SW Workshop conferentie Weg naar werk 2020 Utrecht d.d. 11 november 2015 Martin Heekelaar (adviseur Berenschot) Guido van den Boorn (directeur ad

Nadere informatie

- formatieruimte aan uw bedrijf toegekend arbeidsjaren - gerealiseerde taakstelling door uw bedrijf arbeidsjaren

- formatieruimte aan uw bedrijf toegekend arbeidsjaren - gerealiseerde taakstelling door uw bedrijf arbeidsjaren A Algemeen A1 Indien het onderzoeksteam naar aanleiding van de geretourneerde enquête vragen heeft of toelichting en/of aanvullingen behoeft, nemen wij contact met u op Naam contactpersoon Telefoonnummer

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis Opgesteld door het Dagelijks Bestuur te Woerden d.d. 3 juli 2013 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2013 Carrosserieweg

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie

Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Inhoudsopgave Voorwoord Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie 1 Inleiding 5 2 Personen 6 2.1 Wsw-medewerkers 6

Nadere informatie

Gevolgen Participatiewet voor de sociale werkvoorziening

Gevolgen Participatiewet voor de sociale werkvoorziening Gevolgen Participatiewet voor de sociale werkvoorziening Nav het rapport Optimaliseren verdienvermogen: - impressies van mogelijke verbeteringen in de bedrijfsvoering/ financiën van het (SW-)bedrijf -

Nadere informatie

Een financieel toekomstperspectief voor het sw-bedrijf na 2013

Een financieel toekomstperspectief voor het sw-bedrijf na 2013 Een financieel toekomstperspectief voor het sw-bedrijf na 2013 Een doorrekening van het bedrijfsresultaat op basis van het rapport Optimaliseren Verdienvermogen Een financieel toekomstperspectief 2013-2018.

Nadere informatie

Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse

Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse Aanleiding In de vergadering van de Commissie Welzijn op 24 januari 2012 heeft wethouder Litjens van de gemeenteraad de opdracht gekregen om een notitie

Nadere informatie

Raadsinformatieavond. dinsdag 22 april 2014. Transitieplan UW

Raadsinformatieavond. dinsdag 22 april 2014. Transitieplan UW Raadsinformatieavond dinsdag 22 april 2014 Transitieplan UW Missie - waartoe zijn wij op aarde - UW helpt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt met raad en daad bij het verkrijgen van passend werk,

Nadere informatie

Tijdelijke contracten SW: collectief stopzetten is twijfelachtig

Tijdelijke contracten SW: collectief stopzetten is twijfelachtig Tijdelijke contracten SW: collectief stopzetten is twijfelachtig Gemeenten worden geconfronteerd met hoge kosten voor onder andere de SW-populatie, een dalend subsidiebedrag en een forse opgave om de verwachte

Nadere informatie

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen 1 Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen Peter van der Meer Samenvatting In dit onderzoek is geprobeerd antwoord te geven op de vraag in hoeverre het mogelijk is verschillen

Nadere informatie

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting SUBSIDIEKAART Toelichting Dit betreft een overzicht van de nu bestaande subsidies en voorzieningen aan bedrijven, die ten goede komen aan en werkzoekenden voor mobiliteit, algemene scholing, opdoen van

Nadere informatie

Evaluatie van Begeleid Werken in het kader van de Wsw

Evaluatie van Begeleid Werken in het kader van de Wsw Evaluatie van Begeleid Werken in het kader van de Wsw Eindrapport Peter van Nes José Gravesteijn-Ligthelm Mirco Goudriaan Onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid SEOR

Nadere informatie

Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie

Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Branche-informatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 6 2 Sociale werkbedrijven in meerjarenperspectief 7 2.1 Wsw'ers bij gewone werkgevers 7 2.2 Financiële ontwikkeling

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

JAARVERSLAG WVS. Werkvoorzieningschap Tomingroep, de feiten. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl

JAARVERSLAG WVS. Werkvoorzieningschap Tomingroep, de feiten. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl 20 13 JAARVERSLAG WVS Werkvoorzieningschap Tomingroep, de feiten Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl Bedrijfsgegevens Hoofdkantoor en correspondentieadres: TOMINGROEP Postbus 194 1200 AD HILVERSUM

Nadere informatie

De werkschijf van 5. Hoe werkt IBN? 190 mm. 240 mm. IBN Postbus 660 5400 AR Uden T 0413 33 44 55 F 0413 33 44 50. E info@ibn.nl I www.ibn.

De werkschijf van 5. Hoe werkt IBN? 190 mm. 240 mm. IBN Postbus 660 5400 AR Uden T 0413 33 44 55 F 0413 33 44 50. E info@ibn.nl I www.ibn. 240 mm 190 mm De werkschijf van 5 IBN Postbus 660 5400 AR Uden T 0413 33 44 55 F 0413 33 44 50 Hoe werkt IBN? E info@ibn.nl I www.ibn.nl oktober 2012 190 mm 200 mm Hoe werkt IBN? De werkschijf van 5: De

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Tomingroep BV, de feiten. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl

JAARVERSLAG. Tomingroep BV, de feiten. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl 20 13 JAARVERSLAG BV Tomingroep BV, de feiten Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl Bedrijfsgegevens Hoofdkantoor en correspondentieadres: TOMINGROEP Postbus 194 1200 AD HILVERSUM T 035-671 81 11 F

Nadere informatie

Coen van Hoorn 040-2083704 cho@valkenswaard.nl. 12raad00254 31-05-2012

Coen van Hoorn 040-2083704 cho@valkenswaard.nl. 12raad00254 31-05-2012 Agendapunt commissie: 6 steller telefoonnummer email Coen van Hoorn 040-2083704 cho@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp 12raad00254 31-05-2012 Jaarrekening 2011 en het jaaroverzicht

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Begroting 2015 8. NTW overzicht per bedrijf 10. Begrote investeringen 2015 13 [3]

Inhoud. Voorwoord 5. Begroting 2015 8. NTW overzicht per bedrijf 10. Begrote investeringen 2015 13 [3] Begroting 2015 1 Inhoud Voorwoord 5 Begroting 2015 8 NTW overzicht per bedrijf 10 Begrote investeringen 2015 13 [3] 1 1 [4] Voorwoord bij de geconsolideerde begroting 2015 van NV Empatec Hierbij bieden

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 22 800 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk XV (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid)

Nadere informatie

Terugdringen gemeentelijke bijdrage Wsw

Terugdringen gemeentelijke bijdrage Wsw Terugdringen gemeentelijke bijdrage Wsw Gemeente Enschede Eindrapport Opdrachtgever: Gemeente Enschede IROKO, april 2015 Peter van Nes Jaco van Velden Albert Smelik Inhoud Managementsamenvatting... 3 1

Nadere informatie

VERORDENING PERSOONSGEBONDEN BUDGET BEGELEID WERKEN WET SOCIALE WERKVOORZIENING

VERORDENING PERSOONSGEBONDEN BUDGET BEGELEID WERKEN WET SOCIALE WERKVOORZIENING VERORDENING PERSOONSGEBONDEN BUDGET BEGELEID WERKEN WET SOCIALE WERKVOORZIENING De raad van de gemeente Middelburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Middelburg; gelet op artikel

Nadere informatie

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Inleiding In het arboconvenant Sociale Werkvoorziening is bepaald dat jaarlijks een vergelijkend onderzoek naar de hoogte van het ziekteverzuim

Nadere informatie

Factsheet. Participatiewet. Informatie voor de werkgever, juli 2014

Factsheet. Participatiewet. Informatie voor de werkgever, juli 2014 Factsheet Participatiewet Informatie voor de werkgever, juli 2014 In deze factsheet voor de UMC s over de Participatiewet wordt op een rij gezet waar deze wetgeving over gaat, over wie het gaat en wat

Nadere informatie

2014 In cijfers SOCIALE WERKVOORZIENING

2014 In cijfers SOCIALE WERKVOORZIENING 2014 In cijfers AANVULLING JAAROVERZICHT 2014 (ON)BEPERKT HOUDBAAR Ondanks de onzekerheden is Ergon koersvast en presteert immens. Een topjaar was 2014, zowel sociaal als financieel; 2336 sw-medewerkers

Nadere informatie

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL!

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! Aanleiding Het Vervangingsfonds voert regelmatig grootschalige projecten of programma s uit om een extra impuls te geven aan de aanpak van het ziekteverzuim in

Nadere informatie

uw brief van: ons kenmerk: bijlage(n): datum: 15.3003742 2 4 juni 2015

uw brief van: ons kenmerk: bijlage(n): datum: 15.3003742 2 4 juni 2015 Gemeenteraad Heerenveen HEERENVEEN uw brief van: ons kenmerk: bijlage(n): datum: 15.3003742 2 4 juni 2015 Onderwerp: Jaarrekening 2014 en 1e kwartaalrapportage 2015 Caparis NV Geachte raad, Jaarrekening

Nadere informatie

Gewijzigde begroting 2015 Breed als zelfstandige GR, geen onderdeel Werkbedrijf

Gewijzigde begroting 2015 Breed als zelfstandige GR, geen onderdeel Werkbedrijf Gewijzigde begroting 2015 Breed als zelfstandige GR, geen onderdeel Werkbedrijf 1 INHOUD Omschrijving pagina 1 Toelichting op de begrotingswijziging 3 2. Programmabegroting 4 3 Programmabegroting gewijzigd

Nadere informatie

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders Nummer: Datum vergadering: 10-09-2013 Onderwerp: Verlenging tijdelijke dienstverbanden SW NoordWestGroep Conceptbesluit: Samenvatting: NoordWestGroep toestemming

Nadere informatie

Rapportage benchmark ziekteverzuim SW-sector, 2007

Rapportage benchmark ziekteverzuim SW-sector, 2007 Rapportage benchmark ziekteverzuim SW-sector, 2007 24-06-2008, Bussum Etienne Lemmens, Orbis Inleiding Vergelijking Respons Regionale spreiding In de CAO voor de sector SW is opgenomen dat de verzuimbenchmark,

Nadere informatie

Een nieuwe taak voor gemeenten

Een nieuwe taak voor gemeenten Een nieuwe taak voor gemeenten Vanaf 1 januari 2015 treedt de Participatiewet in werking. Het doel van de wet is om meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, aan de slag te krijgen. De gemeente

Nadere informatie

Roadshow CUMELA Nederland

Roadshow CUMELA Nederland Roadshow CUMELA Nederland Welkom Marie Jose Lamers Jacqueline Tuinenga Nu we er toch zijn. Stand van zaken cao LEO cao LEO geëindigd? Participatiewet wat betekent dit voor werkgevers De klassieke verzorgingsstaat

Nadere informatie

Nieuwsbrief Werken is meedoen

Nieuwsbrief Werken is meedoen Nieuwsbrief Werken is meedoen BEDOELD VOOR DE ONDERNEMERS IN VOORSCHOTEN, LEIDSCHENDAM-VOORBURG EN WASSENAAR Iedereen doet mee! We ondersteunen werkgevers Zoveel mogelijk mensen aan het werk, want werken

Nadere informatie

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Portefeuillehouder: Mevrouw C. van der Laan Behandelend ambtenaar: De heer C. Tiemersma Onderwerp: Jaarrekening

Nadere informatie

Participatiewet en Quotumheffing White Paper

Participatiewet en Quotumheffing White Paper Participatiewet en Quotumheffing White Paper 6 oktober 2015 Participatiewet Wat is de Participatiewet? Heeft uw onderneming meer dan 25 werknemers, dan moet u aan de slag met de Participatiewet. Deze wet

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Tomingroep BV feiten en cijfers. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl

JAARVERSLAG. Tomingroep BV feiten en cijfers. Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl 20 14 JAARVERSLAG BV Tomingroep BV feiten en cijfers Uitgebreid jaarverslag: www.tomingroep.nl Bedrijfsgegevens Hoofdkantoor en correspondentieadres: TOMINGROEP Postbus 194 1200 AD HILVERSUM T 035-671

Nadere informatie

Wajongers aan het werk met loondispensatie

Wajongers aan het werk met loondispensatie Wajongers aan het werk met loondispensatie UWV, Directie Strategie, Beleid en Kenniscentrum Dit memo gaat in op de inzet van loondispensatie bij Wajongers en op werkbehoud en loonontwikkeling. De belangrijkste

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Plaatsing van Wsw-ers bij reguliere. werkgevers. Conclusie

Plaatsing van Wsw-ers bij reguliere. werkgevers. Conclusie Opdrachtgever RWI Plaatsing van Wsw-ers bij reguliere werkgevers Opdrachtnemer SEOR / E. Dijkgraaf, J. Gravesteijn, E. Mendys... [et al.] Onderzoek Plaatsing van Wsw-ers bij reguliere werkgevers: hoe en

Nadere informatie

De Participatiewet en De Banenafspraak. Stijn van Bruggen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

De Participatiewet en De Banenafspraak. Stijn van Bruggen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De Participatiewet en De Banenafspraak Stijn van Bruggen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Uitgangspunten van de Participatiewet 1. Een wet voor iedereen met arbeidsvermogen (1.1.2015) 2.

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

De financiële situatie van de Sociale Werkvoorziening in beeld

De financiële situatie van de Sociale Werkvoorziening in beeld De financiële situatie van de Sociale Werkvoorziening in beeld Een empirisch onderzoek naar de achtergronden van bedrijfseconomische resultaten van bedrijven voor Sociale Werkvoorziening Opdrachtgever:

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland en in Nederland Ingrid Beckers In 22 waren er in Nederland ruim anderhalf miljoen arbeidsgehandicapten. Dit komt overeen met 14,7 procent van de 15 64-jarigen. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies,

Nadere informatie

Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract

Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract Flexibele Arbeidsrelaties: Vast versus Tijdelijk Contract Rapport van ILC Zorg voor later, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS)

Nadere informatie

Startnotitie Werken naar Vermogen

Startnotitie Werken naar Vermogen Startnotitie Werken naar Vermogen 1. ACHTERGROND 1.1. Aanleiding Voor u ligt de Startnotitie Werken naar Vermogen. Concrete aanleiding voor deze Startnotitie is de aangenomen motie van het CDA van 15 november

Nadere informatie

Registratienummer: GF13.20024 Datum collegebesluit: 16 april 2013 Agendapunt: 7

Registratienummer: GF13.20024 Datum collegebesluit: 16 april 2013 Agendapunt: 7 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF13.20024 Datum collegebesluit: 16 april 2013 Agendapunt: 7 Portefeuillehouder: De heer L. Buwalda Behandelend ambtenaar: De heer C. Tiemersma Onderwerp: Jaarrekening

Nadere informatie

Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2012

Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2012 Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2012 Oktober 2013 Samenvatting Provinciebreed wordt er in 2012 met 91% van de medewerkers een planningsgesprek gevoerd, met 81% een voortgangsgesprek en met

Nadere informatie

Programma. Wat is de Participatiewet? Hoe kunnen wij u helpen?

Programma. Wat is de Participatiewet? Hoe kunnen wij u helpen? Programma Wat is de Participatiewet? Hoe kunnen wij u helpen? De Participatiewet Op 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht Van werkgevers wordt nu verwacht om werkzoekenden met een arbeidsbeperking

Nadere informatie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie Notitie De vraag naar logopedie datum 24 mei 2016 aan van Marliek Schulte (NVLF) Robert Scholte en Lucy Kok (SEO Economisch Onderzoek) Rapport-nummer 2015-15 Kunnen ontwikkelingen in de samenstelling en

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Overheidsbemoeienis versus maatschappelijk verantwoord ondernemen. Wat betekent deze wet voor u als werkgever?

Overheidsbemoeienis versus maatschappelijk verantwoord ondernemen. Wat betekent deze wet voor u als werkgever? De Participatiewet Overheidsbemoeienis versus maatschappelijk verantwoord ondernemen Wat betekent deze wet voor u als werkgever? De Participatiewet het juridische plaatje Met ingang van 1 januari 2015

Nadere informatie

Cluster Bestuursorganen in gemeentefonds is goed bemeten en goed verdeeld

Cluster Bestuursorganen in gemeentefonds is goed bemeten en goed verdeeld Cluster Bestuursorganen in gemeentefonds is goed bemeten en goed verdeeld B. Steiner Zelfstandig adviseur en onderzoeker Samenvatting Uit het Periodiek OnderhoudsRapport gemeentefonds 2006 (verschenen

Nadere informatie

4. Werkloosheid in historisch perspectief

4. Werkloosheid in historisch perspectief 4. Werkloosheid in historisch perspectief Werkloosheid is het verschil tussen het aanbod van arbeid en de vraag naar arbeid. Het arbeidsaanbod in Noord-Nederland hangt samen met de mate waarin de inwoners

Nadere informatie

Bijlage hoofdstuk 5 Werken Irma Schoemakers-Salkinoja en Joost Timmermans

Bijlage hoofdstuk 5 Werken Irma Schoemakers-Salkinoja en Joost Timmermans Jeugd met beperkingen. Rapportage gehandicapten 2006. S.E. Kooiker (red.). Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, maart 2006 Bijlage hoofdstuk 5 Werken Irma Schoemakers-Salkinoja en Joost Timmermans

Nadere informatie

Stappenplan duurzame plaatsing

Stappenplan duurzame plaatsing Stappenplan duurzame plaatsing 1. Inventarisatie van mogelijkheden en werkplekken 2. Werving 3. Selectie 4. Contractering 5. Werkplekaanpassing 6. Begeleiding 7. Beoordeling, ontwikkeling, doorstroom 25

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden van gedetacheerde medewerkers vanuit de Sociale Werkvoorziening

Arbeidsomstandigheden van gedetacheerde medewerkers vanuit de Sociale Werkvoorziening Arbeidsomstandigheden van gedetacheerde medewerkers vanuit de Sociale Werkvoorziening (door Inspectie SZW) Ledendag Detanet 19 november 2015 Inhoud presentatie/ workshop door Inspectie SZW 1. Opdracht,

Nadere informatie

BESCHUT WERK NIEUW AGENDA. De ontwikkeling van de sociale werkvoorziening en het oude beschut werk

BESCHUT WERK NIEUW AGENDA. De ontwikkeling van de sociale werkvoorziening en het oude beschut werk BESCHUT WERK NIEUW PRESENTATIE AAN DE GEMEENTERAAD AGENDA Doel = informatie over beschut werk nieuw en visievorming Agenda, 2 stappen: 1.De ontwikkeling van de sociale werkvoorziening en het oude beschut

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN Q2 2015 Q2 2015 1 Voorwoord Dit is de tweede van 2015, het kwartaalonderzoek van Brookz, platform voor bedrijfsovername. Hierin

Nadere informatie

Inventarisatie medewerkers met een arbeidsbeperking in openbare bibliotheken

Inventarisatie medewerkers met een arbeidsbeperking in openbare bibliotheken Inventarisatie medewerkers met een arbeidsbeperking in openbare bibliotheken Januari 2015 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1 Opzet... 5 1.2 Leeswijzer... 6 2. Inventarisatie medewerkers arbeidsbeperking...

Nadere informatie

Trendrapport Impact daling Wsw-subsidie op financiën gemeenten

Trendrapport Impact daling Wsw-subsidie op financiën gemeenten Trendrapport Impact daling Wsw-subsidie op financiën gemeenten 26 januari 2015 Auteur: drs. G. Reezigt DE WSW SUBSIDIE: VAN MELKKOE TOT MOLENSTEEN Het is zover: de langverwachte Participatiewet is 1 januari

Nadere informatie

Overzicht instrumenten re-integratie

Overzicht instrumenten re-integratie Overzicht instrumenten re-integratie Werken met behoud van uitkering Zowel UWV als gemeenten bieden werkgevers mogelijkheden om een periode kosteloos te bekijken of de werknemer het werk aankan. Dit heet

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Wsw-statistiek 2009. Jaarrapport. Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Wsw-statistiek 2009. Jaarrapport. Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Wsw-statistiek 2009 Jaarrapport Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Piet van Santen Marcia van Oploo, MSc MA Drs. Mirjam Engelen Projectnummer: B3647 Zoetermeer,

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Sociale werkbedrijven de toekomst

Sociale werkbedrijven de toekomst & Sociale werkbedrijven de toekomst Sociale werkbedrijven 2.0 De Participatiewet vraagt om een nieuwe manier van werken. Er zijn nieuwe doelen vastgelegd en overal ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden.

Nadere informatie

Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601

Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601 Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601 Onderwerp: Modernisering WSW en Op/maat: overgangsjaar 2008 Financiële dekking: WSW-budget

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei. sv 2008.207 RIS 159030 Regnr. BSW/2008.836 Den Haag, 16 december 2008

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei. sv 2008.207 RIS 159030 Regnr. BSW/2008.836 Den Haag, 16 december 2008 Gemeente Den Haag BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei sv 2008.207 RIS 159030 Regnr. BSW/2008.836 Den Haag, 16 december 2008 Inzake: buitensteedse ID-werknemers De gemeenteraad

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Herziene begroting Promen 2012

Herziene begroting Promen 2012 Herziene begroting Promen 2012 Inleiding Door gewijzigde inzichten in de bedrijfsvoering van Promen in 2012 is de opstelling van een herziene begroting opportuun. Doordat binnen Promen een herstructurering

Nadere informatie

Toelichting begroting 2015

Toelichting begroting 2015 Toelichting begroting 2015 1. TOELICHTING 1.1 Algemeen Bij het opstellen van de begroting is het doel gesteld om de bijdrage van de waterschappen voor 2015 op het niveau te houden zoals is geraamd voor

Nadere informatie

De feiten over beschut werk: werken loont Kernpunten

De feiten over beschut werk: werken loont Kernpunten De feiten over beschut werk: werken loont Kernpunten Beschut werk is goedkoper dan een participatievoorziening omdat met beschut werk opbrengsten worden gerealiseerd uit productie. Hiermee kunnen ongeveer

Nadere informatie

Procedure aanvraag- en beoordeling herstructureringsplannen

Procedure aanvraag- en beoordeling herstructureringsplannen Procedure aanvraag- en beoordeling herstructureringsplannen Inleiding. De Wet werken naar vermogen doet een beroep op de veranderkracht en het innovatief vermogen van gemeenten en hun sw-bedrijven. Om

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Ieder jaar maakt FCB de zogenoemde factsheets. Deze bestaat uit cijfers over de branche in een bepaald jaar. De cijfers over 2010 worden met de ontwikkelingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Oorzaken prijsstijging kinderopvang

Oorzaken prijsstijging kinderopvang Deloitte & Touceh Rijksoverheid Management & ICT Consultants Stationsplein 6 Voorburg Postbus 90721 2509 LS Den Haag Telefoon (070) 300 66 00 Telefax (070) 300 66 05 Oorzaken prijsstijging kinderopvang

Nadere informatie

SUBSIDIEKAART MEI 2015

SUBSIDIEKAART MEI 2015 SUBSIDIEKAART MEI 2015 Toelichting Dit betreft een overzicht van de nu bestaande subsidies en voorzieningen aan bedrijven, die ten goede komen aan werknemers en werkzoekenden voor mobiliteit, algemene

Nadere informatie

Participatiewet, Banenafspraken en Quotumwet. Door: Tanja Willemsen Divosa

Participatiewet, Banenafspraken en Quotumwet. Door: Tanja Willemsen Divosa Participatiewet, Banenafspraken en Quotumwet Door: Tanja Willemsen Divosa participatiewet sinds 1 januari 2015 voor wie? doel schaal Iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt niet redt zonder

Nadere informatie

Bedrijfsopleidingen in de industrie 1

Bedrijfsopleidingen in de industrie 1 Bedrijfsopleidingen in de 1 M.J. Roessingh 2 Het aantal bedrijfsopleidingen dat een werknemer in de in 1999 volgde, is sterk gestegen ten opzichte van 1993. Ook zijn er meer opleidingen gaan volgen. Wel

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

BrancheMonitor 2012. Samenvatting. Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL

BrancheMonitor 2012. Samenvatting. Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL BrancheMonitor 2012 Samenvatting Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL BrancheMonitor De BrancheMonitor 2012 geeft inzicht in de activiteiten van dienstverleners

Nadere informatie

Proeftuinplan: Meten is weten!

Proeftuinplan: Meten is weten! Proeftuinplan: Meten is weten! Toetsen: hoog, laag, vooraf, achteraf? Werkt het nu wel? Middels een wetenschappelijk onderzoek willen we onderzoeken wat de effecten zijn van het verhogen cq. verlagen van

Nadere informatie

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed no-cure-no-pay-bezwaren op uitvoering Wet WOZ WAARDERINGSKAMER RAPPORT Betreft: Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ Datum: 1 februari 2012 1 1. Inleiding De Waarderingskamer heeft in opdracht van de staatssecretaris van

Nadere informatie

Werkend leren in de jeugdhulpverlening

Werkend leren in de jeugdhulpverlening Werkend leren in de jeugdhulpverlening en welzijnssector Nulmeting Samenvatting Een onderzoek in opdracht van Sectorfonds Welzijn Bernadette Holmes-Wijnker Jaap Bouwmeester B2796 Leiden, 1 oktober 2003

Nadere informatie

Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie Samenvatting en conclusies

Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie Samenvatting en conclusies Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie Samenvatting en conclusies 26 juni 2013 > Samenvatting 2 > Conclusies 5 1 Samenvatting en conclusies Deze samenvatting en conclusies komen uit het

Nadere informatie

De raad van de gemeente Emmen Ontwikkeling, Beleid en Directiestaf. uw kenmerk bijlage behandeld door M.J. Visser

De raad van de gemeente Emmen Ontwikkeling, Beleid en Directiestaf. uw kenmerk bijlage behandeld door M.J. Visser Raadhuisplein 1 7811 AP Emmen t. 140591 f. 0591 685599 Postbus 30001 7800 RA Emmen e. gemeente@emmen.nl i. gemeente.emmen.nl ~ 1)1::+..1).. Gemeente ~'1" ~ Emmen -t- De raad van de gemeente Emmen Ontwikkeling,

Nadere informatie

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Stimuleren mobiliteit en voorkomen van werkloosheid van werknemers ouder dan 55 jaar

REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE. Stimuleren mobiliteit en voorkomen van werkloosheid van werknemers ouder dan 55 jaar REGLEMENT LOONKOSTENSUBSIDIE Stimuleren mobiliteit en voorkomen van werkloosheid van werknemers ouder dan 55 jaar Maatregel 2 in het kader van het sectorplan bouw & infra (versie 7-3-2014) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Wsw-statistiek 2013. Jaarrapport. Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Wsw-statistiek 2013. Jaarrapport. Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Wsw-statistiek 2013 Jaarrapport Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Piet van Santen Marcia van Oploo, MSc MA Drs. Mirjam Engelen Projectnummer: C04132 Zoetermeer,

Nadere informatie

Geen tekort aan technisch opgeleiden

Geen tekort aan technisch opgeleiden Geen tekort aan technisch opgeleiden Auteur(s): Groot, W. (auteur) Maassen van den Brink, H. (auteur) Plug, E. (auteur) De auteurs zijn allen verbonden aan 'Scholar', Faculteit der Economische Wetenschappen

Nadere informatie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Matchcare re-integratie April 2009 1 Bedrijfsnaam: Matchcare re-integratie Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie