Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland"

Transcriptie

1 Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland

2 Inhoudsopgave WellervanWoerden c.s. en ngcompliance hebben in samenwerking met de Vereniging van Compliance Officers (VCO) in september 2012 een enquête uitgezet. Het doel hiervan was om de implementatie van de UK Bribery Act 2010 door ondernemingen in Nederland te onderzoeken en hieruit lering te trekken. De enquête is uitgezet onder de ondernemingen welke beschikken over een compliance functie en waarvan de Compliance Officer is aangesloten bij de VCO Introductie Onderzoeksresultaten Conclusies Dit rapport is uitgebracht door WellervanWoerden c.s. en ngcompliance. Deze uitgave is louter bestemd ter informatie en niet bedoeld als advies in individuele situaties. De inhoud hiervan is zo goed mogelijk gecontroleerd. WellervanWoerden c.s. en ngcompliance noch de personen die deze uitgave hebben samengesteld en/of hieraan hebben meegewerkt, zijn aansprakelijk voor eventuele vergissingen of andere onjuistheden. 1

3 Introductie De onderzoeksresultaten geven inzicht in de mate van implementatie van de UK Bribery Act 2010 en de ervaringen daaromtrent en kunnen, voor zover relevant voor de eigen organisatie, bijdragen aan verdere implementatie van de UK Bribery Act De UK Bribery Act 2010 is bedoeld om corruptie tegen te gaan. De wet is van toepassing op bedrijven en natuurlijke personen gevestigd in het Verenigd Koninkrijk (hierna te noemen: de UK), maar kan ook relevant zijn voor ondernemingen in Nederland. Een Nederlandse onderneming kan worden vervolgd voor corruptie en omkoping gepleegd in bijvoorbeeld Nederland of Zuid Amerika, indien het bedrijf daarnaast actief is in de UK, of daar belangen heeft. Een manager in Nederland met directe verantwoordelijkheid voor activiteiten die vallen onder de reikwijdte van de UK Bribery Act 2010 loopt daarnaast het risico van strafrechtelijke vervolging door de autoriteiten in de UK. Strafrechtelijke veroordeling en/of toekenning van (hoge) boetes door toezichthouders op basis van deze wetgeving, kan worden voorkomen als men aan kan tonen dat de organisatie adequate maatregelen heeft getroffen om corruptie door (individuele) medewerkers te voorkomen. Het Ministry of Justice in de UK heeft een leidraad uitgebracht over wat in dit verband moet worden verstaan onder adequate maatregelen ( Guidance about procedures which relevant commercial organisations can put into place to prevent persons associated with them from bribing (section 9 of the Bribery Act 2010 ). Deze leidraad is ook relevant voor ondernemingen in Nederland die vallen onder de reikwijdte van de UK Bribery Act 2010, bijvoorbeeld ten aanzien van de te volgen risico-gebaseerde aanpak, het opstellen en implementeren van anti-omkopingbeleid, een trainingsprogramma en een communicatieplan. Deze Guidance geeft ook uitgebreid aandacht aan activiteiten in de sfeer van relatiegeschenken en de daaraan gekoppelde gastvrijheid. Het is daarnaast van belang dat ook (de schijn van) andere vormen van ongepaste beïnvloeding/bevoordeling wordt vermeden. 2

4 Onderzoeksresultaten 1. De organisatie waaraan ik als Compliance Officer verbonden ben is een Bank Verzekeraar Bank-verzekeraar Vermogensbeheer 50% Pensioenfonds Anders nl.: Overige financiële dienstverlener Verzekeraar en vermogensbeheerder Software bedrijf Trustkantoor Beleggingsinstelling Compliance dienstverlener 2 De organisatie waaraan ik als Compliance Officer verbonden ben Heeft geen vestigingen in het buitenland en voert evenmin bedrijfsactiviteiten 8% 18% uit in het buitenland Heeft één of meer vestigingen in het buitenland en/of voert bedrijfsactiviteiten uit in het buitenland. Echter niet in de UK 50% Heeft één of meer vestigingen in de UK of voert bedrijfsactiviteiten uit in de UK 75% Heeft een of meer vestigingen in het buitenland, geen eigen vestiging in de UK, maar wel activiteiten via de UK Heeft geen vestigingen in het buitenland e/o voert activiteiten uit in het buitenland inclusief de UK Heeft vestigingen in buitenland plus activiteiten in de UK 3a. Bent u bekend met de inhoud van de UK Bribery Act 2010? 40 30, (97%) Nee, omdat... (3%) : Nee, omdat: Geen activiteiten in het buitenland 0 Bekendheid met UK Bribery Act

5 3b. Zo ja, hoe bent u als Compliance Officer hiervan op de hoogte gebracht? 29% Eigen bronnen Compliance Vakliteratuur/internet Juridische zaken 21% 3% 47% Diversen (Juridische Zaken, moeder bedrijf, eigen bronnen) Alle genoemde bronnen Velerlei bronnen Group policy Bijeenkomsten van de VCO Compliance afdeling van moederbedrijf Interne cursus 4. Is de UK Bribery Act 2010 op uw organisatie van toepassing? 3% 10%, echter niet op het organisatieonderdeel waaraan ik verbonden ben Nee, omdat... : 74% Nee, omdat: Geen activiteiten in het buitenland Geen aanwezigheid of belangen in het Verenigd Koninkrijk Nederlandse zorgverzekeraar Wij geen zaken doen in de UK Onze dienstverlening alleen in Nederland plaatsvindt 5. Welke prioriteit heeft implementatie van de UK Bribery Act 2010, voor zover van toepassing, binnen uw organisatie? Hoog 15% 6% Laag Midden Geen 18% 62% 4

6 6. Is de UK Bribery Act 2010 binnen uw organisatie reeds geïmplementeerd?, volledig geïmplementeerd 19% 11% 6% 42% Nee, implementatie wordt volledig afgerond in 2012 Nee, implementatie wordt volledig afgerond in 2013 Nee, implementatie zal niet voor 2014 worden afgerond 22% 7. Is de opdracht tot het overgaan tot implementatie expliciet gegeven door de Raad van Bestuur c.q. directie van uw organisatie? Nee, dit betreft de reguliere werkzaamheden van de Compliance afdeling 47% 16% 38%, aan de afdeling:, aan de afdeling: Compliance 47% Alle medewerkers 7% Via moedermaatschappij gecommuniceerd aan dochtermaatschappijen 7% Risk 7% Multi-discliplinair 7% Secretariaat van de Directie 7% Centrale afdeling 7% Implementatie team waaronder compliance 7% 8. Heeft de Raad van Bestuur c.q. de directie expliciet het belang van implementatie en naleving van de UK Bribery Act 2010 gecommuniceerd aan de medewerkers?, dit is expliciet door de bedrijfsleiding gecommuniceerd 12% 12% Nee, in het geheel (nog) niet gecommuniceerd 5 12% 65% Via de Code of Conduct Meegenomen in algemene communicatie Belang doorgegeven via Compliance afdelingen en verankerd in policies Door Compliance gecommuniceerd

7 9. Wanneer bent u begonnen met de implementatie? Al voor de datum van inwerkingtreding van de UK Bribery Act % 11% 49% Direct na inwerkingtreding, te weten in 2011 Na inwerkingtreding, te weten 2012 Niet van toepassing 23% 10. Is, tot op heden, de gemaakte inschatting van de implementatieduur haalbaar gebleken? 9% 6% Niet van toepassing 26% 60% Nee, omdat... : Nee, omdat: Interpretatie regels lastig Ongoing, moet lukken 11. Kunt u, indien van toepassing, kort aangeven hoe uw organisatie de implementatie heeft aangepakt? De vraag naar de wijze waarop binnen de eigen organisatie de implementatie is aangepakt en wordt bewaakt levert een divers, maar interessant beeld op. Veelal wordt de implementatie gebaseerd op groepsbreed uitgerold beleid, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de diverse samenhangende beleidsdocumenten zoals in relatie tot gifts & entertainment en/of de gedragscode, geldend voor de groep. De Compliance Officers in de diverse bedrijfsonderdelen haken daarbij aan met bijdragen aan uitvoering van risico-assessments, trainingen in samenspraak met de directie, rapportages, etcetera. Ook wordt gewezen op het vereiste van adequate procedures zoals bedoeld in de UK Bribery Act 2010 in relatie tot de soortgelijke vereisten voortvloeiend uit de Federal Sentencing Guidelines (US). De impact en samenhang hiervan verschilt uiteraard per onderneming en dient van geval tot geval te worden beoordeeld. 6

8 12. Kunt u, indien van toepassing, kort aangeven hoe de voortgang van implementatie binnen uw organisatie wordt bewaakt, hoe hierover wordt gerapporteerd en welke afdeling(en) hiervoor verantwoordelijk is (zijn)? Op deze vraag is verschillend geantwoord. Zie hiervoor de conclusies op pagina 13 en a. Is er een impact analyse uitgevoerd op het bestaande beleidsgebouw? 21% Nee, omdat... : 26% 53% Nee, omdat; Er nog geen beleidsgebouw is Het amper relevant was; dit moest gebeuren Verbijzonderd risisco binnen Anti-Money Laundering (AML) Het nieuw beleid is High over wel gebeurd, maar detail analyse nog niet Kleine organisatie 13b. Zo ja, ten aanzien van welke gedragscode(s) en/of beleid is de noodzaak tot aanpassing gesignaleerd? De vraag naar de noodzaak van aanpassing van bestaand beleid wordt verschillend beantwoord. De gedragscode, de bestaande anti-bribery policy, beleid ten aanzien van Third Parties, procurement en HR beleid worden onder meer genoemd. Sommige respondenten geven aan dat veel bestaande beleidsdocumenten worden of zijn aangepast. 7

9 14. Zijn de gesignaleerde noodzakelijke aanpassingen op het bestaande beleidsgebouw inmiddels doorgevoerd?, volledig doorgevoerd 9% 18% 38% Niet van toepassing Nee, in het geheel nog niet doorgevoerd 12% 24% Nee ten dele doorgevoerd, namelijk (inschatting in %): Inschatting: De inschatting varieert van 50% tot 90% 15. Wat blijkt binnen uw organisatie de voornaamste uitdaging te zijn (geweest) bij aanpassing van het beleidsgebouw? (Er zijn meerdere antwoorden mogelijk) Prioriteitstelling en focus (mede gelet op andere zaken die aandacht vragen) 7% 9% 21% Projectmanagement en interne coördinatie, inclusief overleg alle betrokkenen Bepalen van de reikwijdte van de UK Bribery Act 2010, ook buiten het Verenigd Koninkrijk 18% 18% 9% 7% 12% Bepalen van de juiste doelgroep ( risk based ) Complexiteit van de materie Samenhang en overlap met bestaand beleid (zie vraag 13) Corporate hospitality, derde partijen Due diligence op derde partijen; dat waren er gewoon heel veel Correcte registratie Benadering met betrekking tot derde partijen 16. Heeft u binnen uw organisatie al de nodige risk-assesments uitgevoerd met betrekking tot de risico s van de UK Bribery Act 2010?, deze zijn geheel uitgevoerd 15% 6% 41%, echter slechts ten dele uitgevoerd Nee, deze zijn niet uitgevoerd 38% 8

10 17. Op welk niveau is het risk-assessment uitgevoerd? Strategisch niveau 8% 6% 27% Tactisch niveau Operationeel niveau 31% Niet van toepassing 27% 18. Heeft u c.q. de afdeling Compliance binnen uw organisatie de aanpassingen van het beleidsgebouw intern gecommuniceerd aan de medewerkers? 15% 15% Nee 12% 59% Nog niet van toepassing Nog niet gereed Op groepsniveau Vanuit implementatie team 19. Wat heeft u als grootste uitdaging ervaren bij de communicatie en versterking van awareness over de impact van de UK Bribery Act 2010 voor uw organisatie? (Er zijn meerdere antwoorden mogelijk) Samenhang met overige elementen van het beleidsgebouw 4% 10% 8% 21% Tone at the top ; communicatie te leiden/initiëren via de hoogste leiding Bereiken van overige betrokken partijen buiten de eigen organisatie ( risk based ) Communicatie met externe relaties, waaronder cliënten, leveranciers, etcetera 15% 17% Inpassen in bestaande interne communicatie- en awareness programma s Beschikbaarheid van passend training materiaal ter versterking van de awareness op het 25% gebied van Anti-Bribery Anders; Geen 9 In sommige landen, vooral in Noord-West Europa, ontbreekt een sense of urgency omdat corruptie gezien wordt als iets wat bij ons niet voorkomt Interpretatie van interne policy

11 20a. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: het maken en bewaken van een project planning?, volledig doorgevoerd 10% Nee, omdat... : 33% 57% Nee, omdat: Afwezig Regelgeving te specifiek voor generieke software 20b. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: het bewaken van de voortgang van aanpassingen en toevoegingen in en aan het beleidsgebouw? Nee, omdat... : 29% 58% Nee, omdat; Geautomatiseerde consolidatie van registers is niet mogelijk Organisatie afhankelijk Afwezig 20c. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: de ondersteuning van de projectuitvoering door middel van workflow management van beleidsmatige en operationele aanpassingen? Nee, omdat... : 32% 55% Nee, omdat: Geen goede applicatie voorhanden Niet op ingericht en niet nodig Afwezig 10

12 20d. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: het vastleggen van motivering omtrent gemaakte beleidskeuzes?, volledig doorgevoerd 10% Nee, omdat... : 37% 53% Nee, omdat: Geen goede applicatie voorhanden Afwezig 20e. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: het monitoren van de beheersmaatregelen? 17% Nee, omdat... : 31% 52% Nee, omdat: In ontwikkeling Nog niet aangepast Afwezig Handmatig proces 20f. Volstaat uw huidige GRC/Compliance software om u te ondersteunen bij: het rapporteren op voortgang van aanpassingen van het beleidsgebouw, implementatie van beheersmaatregelen, etc. 10% Nee, omdat... : 40% 50% Nee, omdat: Afwezig Handmatig proces 11

13 21. Heeft u al een periodieke evaluatie uitgevoerd op de aan de UK Bribery Act 2010 gekoppelde beheersmaatregelen? Nee 25%, de belangrijkste bevindingen zijn: 11% 64% Bevindingen: Aanpassingen van contracten met derde partijen Herziening policies Gedegen implementatie We proberen processen te stroomlijnen/simplificeren Goede registratie is een uitdaging Goede awareness 22. Is uw organisatie nu voldoende in control ten aanzien van naleving van de UK Bribery Act 2010? 18% Nee, omdat... : 30% 52% Nee, omdat; Nog niet afgerond Monitoren nog onderbelicht Nog niet gereed en geïmplementeerd Gevoelsmatig nog niet Volledig implementatie begin 2013 Awareness nog niet op vereist niveau 23. Voert uw organisatie preventieve beheersmaatregelen uit om betrokkenheid van de instelling bij corruptie op te sporen? Bijvoorbeeld door detectie in de systemen., vooral generieke preventie (gebruik van klokkenluidersregeling, etcetera) 9% 6% 34%, zowel generieke als specifieke preventie (transactiemonitoring, scannen van s op trefwoorden, etcetera) Nee, in het geheel niet 51% Nee, niet specifiek ten aanzien van corruptie, omdat...: 12

14 Conclusies Prioriteit van implementatie (vragen 5 t/m 9) Respondenten geven in overgrote meerderheid (95%) aan op de hoogte te zijn van de inhoud van de UK Bribery Act 2010 (hierna te noemen: de Act) en dat de bepalingen van toepassing zijn op (onderdelen van) de eigen onderneming (ja: 77%; nee: ; weet niet 10%). De aangegeven prioriteit van implementatie varieert van hoog (62%), midden (18%), tot laag (15%) of geen (6%). Niet alle ondernemingen op wie de Act van toepassing is kennen een hoge prioriteit toe aan de implementatie hiervan. Dit kan uiteraard te maken hebben met omstandigheden van hoge mate van regeldruk in het algemeen of het reeds meegenomen zijn van deze aspecten onder de paraplu van ander beleid, gedragscodes, programma s ter bevordering van integer gedrag, etc. Corruptie is immers ook onder de Nederlandse wet strafbaar gesteld: zowel voor ambtenaren als voor niet-ambtenaren en zowel passieve als actieve corruptie. Ook kan meespelen dat Nederland relatief goed scoort op de zogeheten Corruption Perception Index (CPI) van Transparency International (2011: Nederland op plaats 7 in de lijst van 183 landen. Vergelijk Italië op plaats 69 en Griekenland op plaats 89). De goede score op de CPI laat onverlet dat ook Nederland kampt met misstanden op het gebied van corruptie in specifieke, kwetsbaar gebleken, sectoren. Daarbij komt dat Nederland, als exportland bij uitstek, relatief veel zaken doet in landen die juist heel slecht scoren in diezelfde index. Tevens dient te worden bedacht dat de definitie en reikwijdte van anti-corruptiebepalingen ruim is, in aanmerking nemende dat het niet alleen gaat om het geven, aanbieden, of accepteren van geld of geldwaarden, maar ook om andere goederen, gunsten of tegenprestaties waarbij zakelijke en privébelangen kunnen worden vermengd en/of de integriteit van de gedraging in het geding is. Waakzaamheid blijft geboden. Proces van implementatie (vraag 8 en 10 t/m 14) Een ruime minderheid van de respondenten (42%) geeft aan de Act reeds volledig te hebben geïmplementeerd (implementatie afgerond in 2012: 22%; in 2013: 19%; in 2014: 6%; weet niet: 11%). Deze vertraging in de implementatie kan worden verklaard door het feit dat een deel van de respondenten pas recent is begonnen met implementatie (in 2011: 23%; in 2012: 17%). Het blijkt voor de respondenten moeilijker om aan te geven of/in hoeverre implementatie van de Act aanleiding heeft gegeven tot aanpassing van overig bestaand beleid binnen de onderneming (weet niet: 24%; aanpassingen niet of slechts ten dele doorgevoerd: 27%; niet van toepassing:12%). Specifieke aandachtspunten (vragen 15 t/m 23) 13 Opvallend is dat de vraag naar de voornaamste uitdagingen bij implementatie van de Act zeer uiteenlopend wordt beantwoord. Deze variëren als volgt: prioriteitstelling en focus (21%), projectmanagement en interne coördinatie (7%), bepalen van reikwijdte, ook buiten het Verenigd Koninkrijk (12%), bepalen van de juiste doelgroep, risk based (9%), complexiteit van de materie (18%), samenhang en overlap met overig beleid (18%), anders (7%) en weet niet (12%).

15 Een zeer ruime minderheid geeft aan dat alle benodigde risk-assessments in relatie tot de Act geheel zijn uitgevoerd (41%) tegenover slechts ten dele uitgevoerd (38%) en niet uitgevoerd (15%). Denkbaar is dat deze risk-assessments zijn uitgevoerd in combinatie met integrale risico-assessments of op andere wijze meegenomen, echter hieromtrent ontbreken specifieke gegevens in dit onderzoek. De vraag naar het niveau waarop deze risk-assessments worden gehouden wordt eveneens uiteenlopend beantwoord, te weten: op strategisch niveau (27%), op tactisch niveau (27%), op operationeel niveau (31%) en weet niet (8%). Bedacht dient te worden dat bij relatief kleine instellingen deze niveaus over het algemeen zullen samenvallen en sprake zal zijn van één, al dan niet geïntegreerde, risico-assessment. Of deze vervolgens door de directie is behandeld en aan de raad van commissarissen is voorgelegd is niet bekend. Hier lijkt nog het nodige werk aan de winkel, temeer omdat de hier bedoelde risk-assessments regelmatig zullen moeten worden herhaald. Een belangrijke vraag is uiteraard of de instelling nu voldoende in control is ten aanzien van de naleving van de Act. Opvallend is dat deze vraag door slechts een zeer krappe meerderheid van de respondenten bevestigend wordt beantwoord (52%). Een minderheid geeft een ontkennend antwoord (18%) of weet het niet (30%). Dit zal ten dele te maken hebben met het feit dat implementatie van de Act bij veel instellingen nog gaande is of dat de implementatie en naleving hiervan nog niet is gevolgd door een audit door de accountant. Tenslotte De invoering van de Act heeft relatief veel aandacht gehad in Nederland. Diverse grote consultancy kantoren hebben hieraan thema rapporten gewijd en ook Transparency International Nederland heeft de nodige aandacht besteed aan invoering van deze nieuwe wet. Daarbij speelt de extra-territoriale werking van deze wetgeving een rol van betekenis. Ook de betekenis voor de praktijk van de diverse publicaties op dit gebied (waaronder de hierboven genoemde Guidance van de Ministry of Justice van het Verenigd Koninkrijk) zal zijn uitwerking niet hebben gemist. Over het algemeen kan worden geconcludeerd uit het door ons verrichte onderzoek onder Compliance Offficers in Nederland dat vordering is gemaakt op het gebied van implementatie van de Act bij ondernemingen in Nederland. Deze implementatie is evenwel nog gaande en er is sprake van zeer uiteenlopende uitdagingen en soms conflicterende prioriteiten. Sommige aspecten van de Act zijn niet betrokken geweest in dit onderzoek, zoals de wijze van communicatie door de onderneming van het beleid met externe partijen. Ook deze aspecten behoeven de nodige aandacht. De toegevoegde waarde van al deze maatregelen zal mogelijk een aanzienlijk grotere bijdrage leveren aan beheersing van de integriteitrisico s van de onderneming dan bij aanvang ingeschat. Het effect van deze maatregelen is niet altijd direct meetbaar, evenmin als de omvang van corruptie en omkoping exact valt in te schatten. Gebruik van passende software en deskundig advies kan bijdragen aan beheersing van de risico s op dit gebied. N.B. Aan de resultaten van dit onderzoek kunnen geen algemene conclusies worden verbonden voor álle ondernemingen in Nederland, gelet op het relatief beperkt aantal respondenten (40) en gelet op het feit dat deze enquête is uitgezet onder de leden van de Vereniging van Compliance Officers, waarvan de meeste leden (zowel in absolute zin als relatieve zin) werkzaam zijn voor financiële instellingen in Nederland. 14

16 WellervanWoerden c.s Spaces Zuidas, Barbara Strozzilaan HN Amsterdam Contact: Michael van Woerden +31 (0) ngcompliance Kernkade 10L 3542 CH Utrecht Contact: Robin van Essen +31 (0) Vereniging van Compliance Officers De Waterkamer HX Apeldoorn Contact: secretariaat VCO +31 (0) ngcompliance oktober 2012

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Trustkantoren DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Sinds 2012 publiceert De Nederlandsche Bank (DNB) drie keer per jaar de Nieuwsbrief Trustkantoren. Zij publiceert de Nieuwsbrief Trustkantoren om de wederzijdse

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

BNG Regeling melding (vermeende) misstand

BNG Regeling melding (vermeende) misstand Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 0703750750 www.bngbank.nl BNG Regeling melding (vermeende) misstand BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag,

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Charter Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

COMPLIANCE RICHTLIJNEN

COMPLIANCE RICHTLIJNEN Meldpunt Ongebruikelijke Transacties Afdeling Toezicht COMPLIANCE RICHTLIJNEN Ter bevordering van de naleving en handhaving van de Wet MOT en WID, voor een effectieve bestrijding van Money Laundering en

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES

IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES Governance, risk en compliance Internationale anticorruptiewetgeving IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES Het World Economic Forum schat de financiële schade door fraude en corruptie wereldwijd op 2600

Nadere informatie

Beleid inzake belangenconflicten

Beleid inzake belangenconflicten Beleid inzake belangenconflicten 2 Wat zijn belangenconflicten Bij het verrichten van beleggingsdiensten en activiteiten kunnen zich belangenconflicten voordoen tussen onder andere een financiële instelling

Nadere informatie

Beleid inzake bestrijding van omkoping

Beleid inzake bestrijding van omkoping Beleid inzake bestrijding van omkoping Inleiding RPC Group Plc (de Company ) voert een nultolerantiebeleid inzake omkoping en corruptie in haar zakelijke transacties over de gehele wereld, zowel in de

Nadere informatie

Omkoping. Recente ontwikkelingen in NL en UK

Omkoping. Recente ontwikkelingen in NL en UK Omkoping Recente ontwikkelingen in NL en UK Sectie ondernemingsstrafrecht Marike Bakker: partner Léon de Jager: senior medewerker Charlotte Posthuma: Professional Support Lawyer Gespecialiseerd in economisch

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

De bedrijfscode van JNW makelaars.

De bedrijfscode van JNW makelaars. De bedrijfscode van JNW makelaars. Pagina Inleiding 2 1. Toepasselijkheid 2 2. Toezichthouder 2 3. Integer handelen 3 4. Onrechtmatig handelen 3 5. Nieuwe medewerkers 3 6. Cliëntenonderzoek 3 7. Betrokkenheid

Nadere informatie

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g Stichting Pensioenfonds PostN L Versie december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Regelgeving 3 3 Samenhang interne regelingen 3 4 Inhoud Klokkenluidersregeling

Nadere informatie

Compliance Charter. a.s.r

Compliance Charter. a.s.r Compliance Charter a.s.r Status: definitief Versie: 4.0 Datum opgesteld: 19 september 2013 Goedgekeurd door: Raad van Bestuur op 29 november 2013 Goedgekeurd door: Audit & Risicocommissie op 9 december

Nadere informatie

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance De auditfunctie bij trustkantoren Trustkantoren zijn vanaf 1 januari 2015 verplicht om een auditfunctie in te voeren. In deze brochure geven wij een toelichting op de auditfunctie, een overzicht van alle

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens: Naam ALFEN bv Adres Hefbrugweg 28 Plaats 1332AP Almere Tel 036 549 3400 website www.alfen.com KvK nr. 3903 7364 Pagina 1 van 6 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds Voorbeeld Incidentenregeling voor een Pensioenfonds Mei 2009 1 Incidentenregeling van Inleiding Deze Incidentenregeling geeft aan welke stappen gevolgd moeten worden indien het vermoeden

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

1.4 Waar in deze gedragscode staat geschreven hij of zijn moet tevens worden gelezen zij of haar.

1.4 Waar in deze gedragscode staat geschreven hij of zijn moet tevens worden gelezen zij of haar. Gedragscode Artikel 1. Definities 1.1 Verbonden personen zijn: a. leden van de raad van toezicht, leden van het bestuur, leden van het verantwoordingsorgaan; b. alle medewerkers van het pensioenfonds,

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Meldingsregeling overtredingen of misstanden Group Compliance Document informatie Titel Klokkenluidersregeling Auteur Group Compliance Versie 2.0 Datum 1 januari 2014 Inhoud 1. Inleiding... 2 1.1 Doel

Nadere informatie

Compliance en CGR. Frederik Schutte Regned, Utrecht 12 november 2015

Compliance en CGR. Frederik Schutte Regned, Utrecht 12 november 2015 Compliance en CGR Frederik Schutte Regned, Utrecht Onderwerpen Achtergrond CGR Toezicht op geneesmiddelenreclame Directe compliance verplichtingen Afgeleide compliance verplichtingen Toezicht IGZ Risicogestuurd

Nadere informatie

Branche onderzoek 2015. Credit management beleid en Wwft naleving van accountancy- en administratiekantoren.

Branche onderzoek 2015. Credit management beleid en Wwft naleving van accountancy- en administratiekantoren. Branche onderzoek 2015. Credit management beleid en Wwft naleving van accountancy- en administratiekantoren. Voorwoord De accountancy- en administratie sector is aan verandering onderhevig en wordt gedwongen

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

Charco & Dique. Compliance en risk management voor trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. Compliance en risk management voor trustkantoren. Risk Management & Compliance Compliance en risk management voor trustkantoren Wij helpen trustkantoren om in een dynamische omgeving een goede reputatie te houden of op te bouwen Charco & Dique Risk Management & Compliance Charco

Nadere informatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie

Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie Voorbeeld Incidentenregeling voor een Uitvoeringsorganisatie Mei 2009 1 Incidentenregeling van Inleiding Deze Incidentenregeling geeft aan welke stappen gevolgd moeten worden

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Klokkenluidersregeling Gedragsregels in verband met een Vermoeden van een misstand Policy Eigenaar Director GRC Policy Goedkeurder Board of Management Ingangsdatum 15 November 2013 Uitgifte datum Versie

Nadere informatie

Strategisch Risicomanagement

Strategisch Risicomanagement Commitment without understanding is a liability Strategisch Risicomanagement Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA Accent Organisatie Advies Effectief en efficiënt risicomanagement op bestuursniveau Risicomanagement

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-4 Reikwijdte en doelstellingen van de interne audit... 5 Verhouding

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

Handboek Energiemanagementsysteem

Handboek Energiemanagementsysteem Croon Elektrotechniek B.V. Facilitaire Diensten Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon +31 10-448 33 44 www.croon.nl Handboek Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Legal Entity Department Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens : Naam International Paint (Nederland) bv Adres Kleidijk 88 Plaats 3160 AB Rhoon Tel 010-5033566 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting)

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) October 2013 Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Belangenconflicten

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten infosecurity.nl

Onderzoeksresultaten infosecurity.nl Onderzoeksresultaten infosecurity.nl Pagina 1 Introductie Tijdens de beurs infosecurity.nl, die gehouden werd op 11 en 12 oktober 2006, heeft Northwave een onderzoek uitgevoerd onder bezoekers en exposanten.

Nadere informatie

Gedragscode. Inleiding

Gedragscode. Inleiding Gedragscode Inleiding Deze gedragscode is van toepassing op alle werknemers (inclusief de directeurs) die voor een of meer van de entiteiten werken die tot de VastNed Groep behoren (VastNed Retail N.V.,

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

Belangenconflictenbeleid

Belangenconflictenbeleid Belangenconflictenbeleid april 2014 Uw veiligheid, onze zorg. www.baloise.be 2 Belangenconflictenbeleid Inhoud 1. Situering...3 2. Belangenconflictenbeleid...3 3. Identificatie van belangenconflicten...4

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB.

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB. Remuneratie disclosure 2013 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep functionarissen die in het nieuwe

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance De auditfunctie bij trustkantoren Trustkantoren zijn vanaf 1 januari 2015 verplicht om een auditfunctie in te voeren. In deze brochure geven wij een toelichting op de auditfunctie, een overzicht van alle

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling Thús Wonen

Klokkenluidersregeling Thús Wonen Klokkenluidersregeling Thús Wonen Voorwoord Thús Wonen vindt het belangrijk dat werknemers op een adequate en veilige manier melding kunnen doen van eventuele vermoedens van misstanden binnen de organisatie.

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Gedragscode. Deze Gedragscode vervangt met ingang van 1 januari 2016 de bestaande gedragscode van de Vastned Groep.

Gedragscode. Deze Gedragscode vervangt met ingang van 1 januari 2016 de bestaande gedragscode van de Vastned Groep. Gedragscode Vastgesteld door de directie op 26 oktober 2015 en goedgekeurd door de raad van commissarissen op 2 november 2015. In werking getreden op 1 januari 2016. De missie van Vastned Retail N.V. (

Nadere informatie

Brochure ISO 27002 Advanced

Brochure ISO 27002 Advanced Brochure ISO 27002 Advanced Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Samenvatting Er zijn een aantal belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de wetgeving met betrekking tot de privacy van

Nadere informatie

PostNL Business Principles

PostNL Business Principles 3 december 2014 PostNL N.V. PostNL Business Principles Raad van Bestuur Auteur Director Audit & Security Titel PostNL Business Principles Versie 1.1 Dit document is een vertaling van de Engelstalige versie.

Nadere informatie

Regeling zorgvuldig omgaan met informatie

Regeling zorgvuldig omgaan met informatie DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Regeling zorgvuldig omgaan met informatie Artikel 1 In deze regeling wordt verstaan onder: a. DNB: De Nederlandsche Bank N.V.; b. digitale bedrijfsmiddelen: de door DNB aan de

Nadere informatie

Gedrag om trots op te zijn

Gedrag om trots op te zijn Gedrag om trots op te zijn Oversluizen Thermal Engineering B.V. geeft aandacht aan de belangen van haar klanten, medewerkers, zakenpartners en onze omgeving. Door dit uitgangspunt altijd voor ogen te houden

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Stichting Pensioenfonds Avery Dennison GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Artikel 1 Definities 1.1. Verbonden

Nadere informatie

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Weet u wat het woord compliance betekent? Misschien herkent u het woord direct en weet u wat de betekenis is, maar

Nadere informatie

Colosseus Vixion Contact. +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl

Colosseus Vixion Contact. +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl Colosseus Vixion Contact +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl Colosseus Vixion Onze organisatie combineert expertise in twee essentiële disciplines: IT en consultancy. Deze

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

T rainingskalender 2015

T rainingskalender 2015 T rainingskalender 2015 Flustraat 35 Tel. 531330 Fax 531340 tahconsulting@sr.net www.tahconsulting.com Tjong A Hung Consulting N.V. 2 I n h o u d s o p g a ve pagina Instaptraining Kredieten 3 Basistraining

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

kader klokkenluiden in een notendop

kader klokkenluiden in een notendop kader klokkenluiden in een notendop Klokkenluiders en ondernemingsraad 1 Juridisch kader klokkenluiden in een notendop Juridisch Hannah de Jong 1. Inleiding De ontwikkelingen op het gebied van klokkenluiden

Nadere informatie

PHOENIX group. Anti-Omkoping en Corruptie Beleid

PHOENIX group. Anti-Omkoping en Corruptie Beleid PHOENIX group Anti-Omkoping en Corruptie Beleid Inhoudsopgave pagina 1. Introductie 3 2. Doelstelling 3 3. Reikwijdte van dit beleid 3 4. Conflicterende belangen 3 5. Wetgeving 4 6. Wat is omkoping en

Nadere informatie

Good practices. bestrijden corruptie

Good practices. bestrijden corruptie Good practices bestrijden corruptie Inhoudsopgave Inleiding 5 Deel I Beheersen corruptierisico 1.1 Systematische risicoanalyse 7 1.2 Het risico beheersingsproces 7 1.3 Welke risico s? 8 1.4 Good practices

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV Verzekeringsbemiddelingsdiensten moeten altijd het belang van verzekerden respecteren. Euromex NV heeft een jarenlange ervaring als onafhankelijke rechtsbijstandsverzekeraar

Nadere informatie

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing Colosseus Vixion Onze organisatie combineert expertise in twee essentiële disciplines: IT en consultancy. Deze komen samen in een totaaloplossing, waarin onze applicatie Sequence TM centraal staat. Met

Nadere informatie

KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP

KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP Artikel 1. Definities In deze regeling wordt verstaan onder: Eureko: Raad van Bestuur: De medewerker: Externe Vertrouwenspersoon: Interne Vertrouwenspersoon: Vertrouwenscommissie:

Nadere informatie

Meldplicht(en) financiële ondernemingen

Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meer dan alleen! augustus 2013 Meldplicht(en) financiële ondernemingen 1 Inleiding De Wet op het financieel toezicht (Wft) is een zeer brede wet waarin regels zijn

Nadere informatie

Beoordelingsrapport door beleggingsmatch.nl

Beoordelingsrapport door beleggingsmatch.nl Beoordelingsrapport door beleggingsmatch.nl Beoordeeld Laaken Vermogensbeheer Datum 25 januari 2016 Beoordelingsrapport 2 Organisatie 16 / 18 Kosten 17 / 18 Beleggingsbeleid 17 / 18 Risicobeleid 17 / 18

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg NEN 7510: Een kwestie van goede zorg Menig zorginstelling geeft aan nog niet te voldoen aan de NEN 7510 omdat deze (nog) niet verplicht is. Wettelijk is dit wellicht het geval, maar wat nu als men dit

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid Volksgezondheid November 2014 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Omgevingsanalyse 4 3. Toezicht en handhaving 2015: prioriteiten 6-2 - 1. Inleiding In 2009 is het programmatisch handhaven ingevoerd in Utrecht. Dit

Nadere informatie

Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II

Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II Confidentieel 1 Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II 1 Inleiding Instellingen die op grond van art. 112, 230 of 231 van de Solvency II richtlijn (richtlijn 2009/139/EC)

Nadere informatie

Het door Regal toegekende leveranciersnummer (indien van toepassing):

Het door Regal toegekende leveranciersnummer (indien van toepassing): Aanwijzingen: DEZE DUE DILIGENCE-VRAGENLIJST MET VERKLARING DIENT TE WORDEN INGEVULD EN ONDERTEKEND DOOR EEN GEVOLMACHTIGD VERTEGENWOORDIGER VAN DE EXTERNE PARTIJ. ALLE GEVRAAGDE INFORMATIE MOET WORDEN

Nadere informatie

Anti-Omkoping en Corruptie Beleid

Anti-Omkoping en Corruptie Beleid Anti-Omkoping en Corruptie Beleid 1. Inleiding 1.1 Doel Dit beleid consolideert de opstelling van ABN AMRO Groep* (hierna ABN AMRO) ten aanzien van omkoping en corruptie en vormt een aanvulling op de Core

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Naam vragenlijst: Vertrouwelijk Inleiding In het kader van de Verordening op de Kwaliteitstoetsing (RA s) is het accountantskantoor geselecteerd voor

Nadere informatie

Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten»

Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten» Department Legal Affairs Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten» 1. Inleiding Overeenkomstig de bepalingen van de wet van 30 juli 2013 tot versterking

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Resultaten onderzoek toekomst van de jaarrekening

Resultaten onderzoek toekomst van de jaarrekening Resultaten onderzoek toekomst van de jaarrekening Er wordt veel geschreven over de jaarrekening. Zo zou het document achterhaald zijn, is er geen vraag naar, is het geschiedschrijving en levert het beperkte

Nadere informatie