Voorpublicatie Internet voor Juristen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorpublicatie Internet voor Juristen 2005 1"

Transcriptie

1 Voorpublicatie Internet voor Juristen

2 Voorpublicatie Internet voor Juristen Voorwoord Juristen begonnen gebruik te maken van het web toen rond 1998 de eerste echte verzamelingen juridische informatie op het internet verschenen: Rechtspraak.nl voor jurisprudentie en Overheid.nl voor officiële overheidspublicaties, bijvoorbeeld. Er zijn sinds die tijd meer en meer bruikbare en betrouwbare elektronische bronnen voor juristen bijgekomen, waardoor het internet een steeds groter potentieel krijgt. Potentieel. Want dezelfde ontwikkelingen hebben gezorgd voor een dusdanige toename van beschikbare informatie dat de gemiddelde jurist moeite heeft met het zoeken en vinden van bruikbaar materiaal. Als het internet vergeleken wordt met een (enorme) bibliotheek, dan moet helaas geconstateerd worden dat het vooralsnog een bibliotheek met beperkingen betreft. Van een bibliotheek wordt bijvoorbeeld verwacht dat aankopen niet lukraak gedaan worden, maar dat collecties doelgericht en professioneel samengesteld worden door vakreferenten. Een bibliotheek heeft daarnaast catalogi, helpdesks, een logische structuur en duidelijke bewegwijzering. Voor wie weet waar hij/zij moet zoeken, kan het internet echter weldegelijk beschouwd worden als volwaardige bron van (juridische) informatie. En als we mogen afgaan op het tempo van ontwikkeling van de afgelopen vijf jaar, dan wordt het alleen maar beter. Het boek Internet voor Juristen biedt u dan ook een overzicht van wat er voor u (kosteloos!) aan juridische informatie op het web te halen valt. U zult na het lezen van het boek uw abonnementen op commerciële juridische databanken nog nét niet kunnen opzeggen, maar er is online zeker meer waardevolle praktijkinformatie te vinden dan u wellicht denkt. Mr Leo van der Wees, Ing.Wijnand Renden en Drs. Maurits Hertzberger 1 zullen u rondleiden over het internet, waarbij onder andere aandacht zal worden besteed aan de fijne kneepjes van het zoeken met zoekmachines, tientallen juridische websites de revue zullen passeren en uitgelegd zal worden hoe u de gevaren van het web (virussen e.d.) het hoofd kunt bieden. Dit praktische boek biedt u met andere woorden in nog geen 150 pagina s een complete handleiding waarmee u het internet zult kunnen gaan gebruiken als volwaardig juridisch informatiemedium. Op de bij het boek uitgegeven (aanvullende) website <www.internetvoorjuristen.nl> vindt u bovendien alle sites en onderwerpen die besproken worden, overzichtelijk op een rij. In deze voorpublicatie zijn enkele stukken uit het boek te lezen. Op die manier kunt u een indruk krijgen van de inhoud. Vanaf augustus 2004 ligt de nieuwe (zesde) editie van Internet voor Juristen in de winkel! 1 Mr. Leo van der Wees is o.a. redacteur voor een aantal periodieken op computerrechtelijk gebied. Drs. Maurits Hertzberger studeerde bibliotheekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Samen richtten zij Recht.nl (hét internetportaal voor juristen) op. Ing. Wijnand Renden is docent informatica aan de Haagse Hogeschool. 2

3 Voorpublicatie Internet voor Juristen Systematisch zoeken Uit: Hoofdstuk 2 In dit hoofdstuk staat de systematiek van zoeken op het internet centraal. Net als in een reguliere bibliotheek loont het zich om niet lukraak, maar om met enige achtergrondkennis over het systeem van opslag en ontsluiting van informatie te gaan zoeken. In een ideale wereld zouden zoekmachines precies begrijpen wat uw bedoeling is en ondanks uw (imperfecte) zoekvragen tóch met de juiste informatie terugkomen. Maar helaas, machines zijn dom en begrijpen u niet. Om optimaal gebruik te kunnen maken van zoekmachines helpt het dus om iets van de machines te weten. 2.1 Wat is het internet? Het internet is een wereldwijd netwerk van computernetwerken. Communicatie tussen deze duizenden netwerken en miljoenen computers is mogelijk als gevolg van een serie technische afspraken over de data-uitwisseling. Op die manier spreken alle computers dezelfde taal en is gegevensuitwisseling mogelijk. In 1992 werd het World Wide Web 'uitgevonden' door Tim Berners-Lee, werkzaam bij het CERN (Europese organisatie voor nucleair onderzoek) in Genève. Tot op dat moment bestond het internet nog slechts uit de mogelijkheid berichten te versturen en die berichten beschikbaar te maken door ze op te slaan. Tim Berners-Lee bedacht echter de hyperlink. Of beter gezegd: het systeem van hypertext. Berners-Lee schreef het protocol voor hypertext, het HyperText Transfer Protocol, kortweg HTTP. Met hypertext wordt het mogelijk teksten aan elkaar te koppelen. Op die manier wordt het internet niet langer een verzameling van losse stukjes informatie, maar kan al die informatie aan elkaar gekoppeld worden: het wordt een web. Het web was in aanvang echter niet gebruikersvriendelijk (je moest behoorlijk wat van de programmeerkaas gegeten hebben om te kunnen surfen) en vooral heel saai: er was op het web uitsluitend tekst te vinden. In 1993 veranderde dat door de uitvinding van de eerste grafische web-browser: Mosaic (de voorloper van Netscape). Hierdoor werd het World Wide Web getransformeerd van een tekstsysteem in een systeem dat afbeeldingen kon bevatten, dat eenvoudig pagina s kon weergeven en dat daarmee gebruikt kon gaan worden door mensen die weinig meer van computers hoefden te begrijpen. Vanaf 1993 (en vooral na 1996, toen Microsoft Internet Explorer introduceerde) toog de halve wereld aan het werk om diensten en producten op het internet aan te bieden. En niet zonder resultaat. Onderzoekers van de Universiteit van Berkeley, Californië (VS) becijferden onlangs dat het web 170 terabyte aan opgeslagen gegevens herbergt; ongeveer 17 keer de omvang van de grootste papieren bibliotheek ter wereld (de Amerikaanse Library of Congress). Om nu het zoeken in deze berg informatie mogelijk te maken bestaan er twee soorten verwijzende websites: zoekmachines en startpagina s (portaalsites). Deze zoekdiensten ontsluiten de enorme verzameling inhoudelijke websites. 3

4 Voorpublicatie Internet voor Juristen Het gaat er bij het zoeken naar informatie om met de hulp van verwijzende sites de inhoudelijke sites te vinden waarop de informatie staat die u zoekt. Het kennen van de fijne kneepjes van verwijzende sites (en in het bijzonder van zoekmachines) is dus onontbeerlijk bij efficiënt en effectief internetgebruik. 2.2 Wat zoekt u eigenlijk? Zoeken naar informatie (of dat nu offline of online gebeurt), begint bij het formuleren van uw informatievraag: Wat zoekt u eigenlijk? De aard van de gezochte informatie bepaalt namelijk grotendeels waar u het beste kunt beginnen met zoeken. Dat werkt in de materiële wereld niet anders dan op het web. Als u een telefoonnummer nodig heeft, dan haast u zich immers niet naar de bibliotheek, maar dan pakt u het telefoonboek. Online is dat precies zo. Om de definitie van een woord te achterhalen is Google niet de eerst aangewezen website: <www.vandale.nl> helpt u in dat geval beter! Door vóór het zoeken te bedenken wát u eigenlijk gaat zoeken, kunt u de plaats waar u gaat zoeken bepalen. Zoekt u bestuursrechtelijke jurisprudentie? Dan loont het zich om eerst te bedenken welke instanties zich daarmee bezighouden. Tien tegen één dat de websites van die instanties u van dienst kunnen zijn. In het geval van bestuursrechtspraak ligt zoeken op de website van de Raad van State bijvoorbeeld voor de hand. Webadressen van instanties liggen meestal voor de hand. Waar anders is de Raad van State online te vinden dan via <www.raadvanstate.nl>? Zoekt u een Algemeen Plaatselijke Verordening van de gemeente Rotterdam? Als die via <www.rotterdam.nl> niet te vinden is, dan vindt u m waarschijnlijk nergens! Maar wanneer kunt u dan het beste beginnen met zoeken middels een zoekmachine of startpagina? Verwijzende websites komen eigenlijk pas in beeld als u niet weet waar u moet beginnen, of als u een algemene zoekvraag heeft; een zoekvraag waar niet één, eenduidig antwoord op bestaat, maar waarbij het samenrapen van informatie noodzakelijk is. Iedereen die het internet meer dan eens gebruikt heeft, kent natuurlijk het verschijnsel van de zoekmachine [en in de volgende paragrafen zal worden uitgelegd hoe zoekmachines werken]. 4

5 Voorpublicatie Internet voor Juristen Wettensites Uit: Hoofdstuk 5 Wat betreft wetteksten zou ik vandaag de dag kunnen volstaan met een enkele verwijzing naar <www.wetten.nl>. Al weer ruim een jaar is het via deze site namelijk mogelijk zo goed als alle teksten van Nederlandse wet- en regelgeving te raadplegen. Toch wil ik beginnen met de fase die volgt op het vorenstaande over wetsvoorstellen; de publicatie in het Staatsblad. Daarna komt Wetten.nl aan de orde gevolgd door korte opmerkingen over directe verwijzingen naar wetten op Recht.nl en over wetteksten op sites van organisaties. 5.1 Wetten in het Staatsblad, Overheid.nl Het Staatsblad vindt u op de al eerder genoemde afdeling van Overheid.nl: Officiele Publicaties. In de linker rij van beschikbare documenten treft u ook het Staatsblad aan. Het Staatsblad bevat wetten (in formele zin), algemene maatregelen van bestuur en koninklijke besluiten waarbij algemeen verbindende voorschriften worden vastgelegd. Daarnaast worden hier bijvoorbeeld beschikkingen tot tekstplaatsing en schorsings- of vernietigingsbesluiten van de Kroon gepubliceerd. U kunt de vana 1995 verschenen Staatsbladen inzien, waarbij ook hier geldt dat het wel handig is als u bijvoorbeeld een publicatienummer heeft. Daarnaast gelden dezelfde bezwaren die hiervoor al zijn beschreven. U kunt niet door pagina s met Staatsbladen grasduinen zoals in een bibliotheek. U kunt alleen zoeken naar dat ene Staatsblad en als u die gevonden heeft kunt u deze niet toevoegen aan uw Favorieten omdat uw poging een Staatsblad te vinden tijdens een unieke sessie gebeurde waarbij het gevonden Staatsblad een eenmalig toegekend adres heeft gekregen dat u niet kunt hergebruiken. 5.2 Wet- en regelgeving, Overheid.nl De afdeling Wet- en regelgeving van Overheid.nl (weer die site) kunt u bereiken door op de thuispagina van Overheid.nl op de gelijknamige rubriek te klikken. U komt er direct als u <www.wetten.nl> ingeeft in de adresregel van uw internetbladeraar (browser). Met het wettenbestand dat de overheid via deze site beschikbaar stelt geeft zij invulling aan haar wens om wetgeving via internet voor iedereen behoorlijk raadpleegbaar te maken. Lange tijd was het niet goed mogelijk om gratis volledige wetteksten te raadplegen. Op deze site kan dit wel. Het gaat hierbij om de teksten van geldende wet- en regelgeving vanaf 1 mei 2002 en de weten regelgeving die na deze datum is vervallen. Bij ministeriële regelingen gaat het om de teksten vanaf 1 mei De komende jaren zal deze site bovendien verder worden uitgebreid met beleidsregels (circulaires), en regelgeving van Zelfstandige BestuursOrganisaties (ZBO's) en de Publiekrechtelijke BedrijfsOrganisatie (PBO) waarmee deze wel zeer compleet wordt. Wetten.nl biedt u de mogelijkheid de volledige teksten van wet- en regelgeving te raadplegen. Doet u dat vandaag dan krijgt u de tekst te zien zoals die vandaag geldig is. Wilt u evenwel de geldende tekst inzien van een regeling op een door u gekozen datum dan kan dat ook. Hiernaast zijn er uitgebreide zoekmogelijkheden waarmee u zowel in de tekst zelf, als in de bijbehorende wetstechnische informatie kunt zoeken. De wetstechnische informatie bestaat onder meer uit een bronnenoverzicht met betrekking tot de publicatie en inwerkingtreding alsmede uit verwijzingen naar relevante Kamerstukken. Met deze zoekfunctionaliteit kunt u 5

6 Voorpublicatie Internet voor Juristen zoeken in alle versies (vanaf 1 mei 2002) van wet- en regelgeving en in alle versies van ministeriële regelingen vanaf 1 mei U vindt de wetstechnische informatie door, als u de wet of het besluit op het scherm hebt staan, op het knopje met de i te klikken. U vindt deze knop links bijna bovenaan op het scherm. De publicaties met nieuwe teksten en wijzigingen worden bij minimaal 95% van de gevallen binnen 2 werkdagen na publicatiedatum in Wetten.nl verwerkt. Voor maximaal 5% van de publicaties vindt verwerking binnen 5 werkdagen plaats. Er zitten een paar kleine nadelen aan Wetten.nl. Zo kunt u een gevonden regeling niet zo maar even toevoegen aan uw Favorieten. De enige wijze om dat te kunnen doen is een door Overheid.nl aangegeven webadres 2 te kopieren en daarachter de citeertitel van de regeling te plaatsen die u wilt toevoegen. Hierbij stuit u op twee hindernissen: wat is de citeertitel en wat te doen met spaties, dubbele punten of liggende streepjes die in sommige titels voorkomen? Beide problemen zijn niet onoverkomenlijk maar het vergt toch enige moeite alvorens het adres samengesteld te hebben dat u kunt toevoegen aan uw Favorieten. Indien u een regeling gevonden heeft dan wordt deze met de citeertitel in de resultatenlijst getoond. De titel is dus snel gevonden. In het geval er spaties, dubbele punten of liggende streepjes voorkomen in een titel dient u deze te vervangen door respectievelijk %20, %3A of %2D. Vervolgens kunt u het samengestelde adres toevoegen aan uw Favorieten. Heeft u om wat voor reden dan ook geen tijd of zin om een webadres van een regeling samen te stellen dan kunt u ook naar de afdeling Wetten (<wetten.recht.nl>) van Recht.nl surfen. Om hun bezoekers van dienst te zijn heeft de redactie van deze webstek de zogenaamde dieplinks naar de 400 belangrijkste wetten en regelingen van Overheid.nl op hun site geplaatst. Het betreft een enorme lijst op een enkele pagina, maar binnen die pagina kunt u eenvoudig zoeken naar een regelen door middel van de toetscombinatie ctrl-f. Overigens gaat het zoeken naar regelingen dus ook via de citeertitels hetgeen betekent dat u de exacte titel moet weten alvorens gebruik te kunnen maken van de optie Volledige titel of afkorting in het zoekscherm. Stel u geeft in Auteurswet en vinkt daarbij de voornoemde optie aan dan zal het systeem melden dat het niets gevonden heeft. De exacte citeertitel is namelijk Auteurswet Geeft u dat in dat zult u wel deze wet op uw scherm krijgen. Het is 2 Dit adres is <http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=citeertitel> 6

7 Voorpublicatie Internet voor Juristen daarom beter de andere optie Woord(en) uit de titel te gebruiken. Deze optie is standaard, is dus geactiveerd als u <wetten.overheid.nl> oproept. Dat is dus makkelijk. Het voordeel van het gebruik van deze optie is bovendien dat de gezochte regeling meestal gevonden wordt, en dat daarbij tevens verwante regelingen in de resultatenlijst verschijnen. Ander nadeel van de afdeling Wet- en regelgeving en trouwens ook van de afdeling Officiele Publicaties is dat u de knop Vorige van u internetbladeraar niet kunt gebruiken. Althans, het gebruik van die knop brengt u niet terug bij de vorige pagina, maar resulteert in pagina s met foutboodschappen als Waarschuwing: de pagina is verlopen. U dient binnen de genoemde afdelingen te navigeren via wat men noemt de broodkruimels. U vindt deze bovenaan het scherm. Dus als u een wet heeft gezocht en gevonden en vervolgens naar de wetstechnische informatie ( i ) bent gegaan, dan treft u bovenaan de pagina de volgende broodkruimels aan Home < Zoeken < Zoekresultaten < Regeling < Wetstechnische Informatie. Indien u in zo n geval terug wilt naar de gevonden regeling dient u op Regeling klikken in plaats van op de knop Vorige van uw browser om naar de vorige pagina terug te gaan. 5.3 Overige wettensites Met het vorenstaande weet u zo goed als alles wat u wilt weten over wet- en regelgeving op internet. Toch wil ik er nog een paar noemen alvorens over te gaan naar rechtspraak. De belangrijkste site die nog niet genoemd is, is die van de Eerste Kamer. Op de thuispagina van deze Kamer (<www.eerstekamer.nl>) staat een aantal rubrieken waarvan Kamerstukken voor dit stuk het meest relevant is. In deze rubriek treft u informatie aan over wetsvoorstellen en aanverwante documenten zoals schriftelijke vragen, moties en brieven. Alle wetsvoorstellen die sinds 1995 bij de Eerste Kamer aanhangig zijn of waren, zijn op deze site opgenomen. Van de wetsvoorstellen uit de periode is alleen een korte samenvatting opgenomen. Sinds 1999 zijn tevens de bij een wetsvoorstel behorende (Eerste- Kamer)documenten opgenomen. Op de webstek van de Tweede Kamer (<www.tweedekamer.nl>) een overzicht van alle aanhangige wetsvoorstellen. Klik rechtsboven op Organisatie, vervolgens in de linker marge op Griffie en u vindt alle op dit moment bij het parlement aanhangige wetgeving. De Algemene Raad van de Orde van Advocaten wordt met enige regelmaat door tal van (overheids-)lichamen om advies gevraagd over ontwerp wet- en regelgeving. Deze adviezen zijn, gerangschikt naar onderwerp, raadpleegbaar via de site van de Orde. U vindt de wetgevingsadviezen onder de gelijknamige rubriek op <www.advocatenorde.nl>. Daarnaast publiceert de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) wetgevingsadviezen op zijn website. 3 Deze adviezen hebben betrekking op wetsvoorstellen en beleidsvoornemens van de Minister van Justitie en soms ook op die van andere departementen of instellingen. De site bevat adviezen die vanaf begin 2000 zijn uitgebracht door de Wetenschappelijke Commissie van de NVvR. U kunt desgewenst de adviezen downloaden en (in Microsoft Word) printen. Tot slot zijn op de website van de Raad van State diens adviezen te vinden [en dit hoofdstuk eindigt dan ook met een uitgebreide bespreking van de website van de Raad van State]. 3 Het adres van de adviezenpagina van de NVvR is <www.verenigingvoorrechtspraak.nl/weco.htm>. 7

8 Voorpublicatie Internet voor Juristen Veilig het web op Uit: Hoofdstuk 11 De kans dat derden uw bericht aftappen is reëel. De enige manier om u hiertegen te wapenen is het versleutelen van uw berichtenverkeer. Hiervoor zijn een aantal acties nodig van uw systeembeheerder. Vervolgens heeft u er zelf geen omkijken meer naar en wordt uw communicatie onleesbaar voor derden Versleuteling Het is mogelijk om berichten te versleutelen, waardoor alleen de vooraf geselecteerde geadresseerde in staat kan zijn om het bericht onversleuteld te lezen. Dit vergt wel enige afstemming en organisatie. De ontvanger moet namelijk ook gebruik maken van het versleutelingssysteem om het te kunnen ontcijferen. Als u uw belangrijke voortaan versleuteld verstuurt, is echter de kans op succesvol ontcijferen door derden nihil geworden. Een versleutelprogramma als PGP (Pretty Good Privacy) heeft versies voor Windows en MacOS en voor mailpakketten als Outlook, Outlook Express, Eudora en Entourage. Hiermee kan, na installatie door een professional, uw berichtenverkeer voortaan veilig over het internet uitgewisseld worden. Zowel uw als bijgevoegde bestanden worden hiermee versleuteld Anonimiteit Het is vrijwel onmogelijk om anoniem op het internet te werken. Al het internetverkeer wordt voorzien van twee adressen: dat van de verzender en dat van de ontvanger. Zonder adressering is verkeer tussen twee machines niet mogelijk. Berichten kunnen dus wel versleuteld worden, maar bevatten nog steeds uw IP-adres: het adres waarmee uw computer op het internet bekend is. Vergelijk dit laatste met een telefoonnummer. Om enigszins anoniem te werken kan iemand gebruik maken van een proxy server. Dat is een machine bij de internetprovider waarmee uw machine communiceert. Deze gaat vervolgens met uw verzoeken het internet op. Als afzender wordt dan niet uw IP adres verstuurd, maar dat van de proxy server. Er zijn bedrijven die dit commercieel aanbieden, zogenaamde anonymizers. Voor de ontvanger van uw berichten bent u dan minder eenvoudig te traceren, maar een speurende overheid heeft nog steeds het recht om bij de provider gegevens over de gebruiker van de proxy server op te vragen. Voor een afperser van Campina is het op die manier toch slecht afgelopen Computercriminaliteit Onder de noemer computercriminaliteit vallen verschillende lastige en voor bedrijven gevaarlijke zaken. Als eerste en meest bekende noemen we de virussen, maar ook inbraken door hackers vallen onder deze noemer. Tevens wil ik hier gerichte aanvallen noemen die tot doel hebben uw bedrijf schade toe te richten, zoals DDOS aanvallen. 4 8

9 Voorpublicatie Internet voor Juristen Spam D.o you w.ant a larger and firmer hisajlyz Cheapest Via(gra, Phentermine, Levit#ra, Soma, etc Penisvergroting en medicijnen zonder recept. Dit zijn slechts twee van de aanbiedingen die de laatste dagen ongevraagd in mijn mailbox zijn beland. U hebt deze of soortgelijke berichten zelf ook ongetwijfeld langs zien komen. We zijn inmiddels zover dat er evenveel of meer spam wordt verstuurd dan gewone mail 5. Spam vormt een steeds groter probleem, waardoor de populariteit van op den duur terug kan lopen. Brits onderzoek heeft aangetoond dat een werknemer nu al per dag een uur bezig is om elektronische post te verwijderen 6. Als je alle websites van productaanbieders gaat bestuderen zal dat zeker het geval zijn. Voor het simpel verwijderen van de post lijkt me dat een beetje aan de hoge kant. Maar we kunnen niet ontkennen dat het een echt probleem aan het worden is. Naast de verloren tijd die als een verliespost voor de bedrijven kan worden berekend is het ook een belasting voor de netwerken en servers. Klagende PC gebruikers over de traagheid van het netwerk zullen hierdoor ook steeds meer voorkomen. Een ICT-afdeling die apparatuur heeft aangeschaft op basis van een berekende groei van het netwerkverkeer wordt door de spam-explosie geconfronteerd met een behoefte aan versnelde aanschaf van machines en apparatuur met een grotere capaciteit. Ook dat is in geld uit te drukken. Spam is dus zeker niet zo onschuldig als het lijkt Wat kunt u zelf tegen spam doen? [dat kunt u lezen in de nieuwe editie van Internet voor Juristen!] Internet voor Juristen wordt uitgegeven door Kluwer. De nieuwe (zesde) editie ligt vanaf augustus 2004 in de winkel. U kunt het boek tevens online bestellen, via Surft u naar dan treft u een overzicht aan van alle websites die in het boek aan bod komen, alsmede aanvullende informatie over zoeken (en vinden!) op het web

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het internet 3. Het World Wide Web MM-05-03-01. Voorkennis: Geen.

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het internet 3. Het World Wide Web MM-05-03-01. Voorkennis: Geen. OPDRACHTKAART MM-05-03-01 Het World Wide Web Voorkennis: Geen. Intro: Deze opdracht gaat over de belangrijkste mogelijkheid van het internet: het surfen op het World Wide Web. Deze opdracht beschrijft

Nadere informatie

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement Handleiding CROW Kennisbank Contentmanagement Inhoudsopgave Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 - Navigeren door de inhoudsopgaven... 3 1.1 Indeling inhoudsopgave wijzigen... 3 1.2 Selecteren van titels in de navigatie...

Nadere informatie

1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4

1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4 Inhoud 1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4 1.1 Zoekterm invullen 4 1.2 Treffers algemene zoekopdracht 5 1.3 Treffers per documentsoort 6 1.4 Artikelen in treffer 7 1.5

Nadere informatie

Handleiding Handige tips voor het gebruik van OpMaat_

Handleiding Handige tips voor het gebruik van OpMaat_ Handleiding Handige tips voor het gebruik van OpMaat_ OpMaat_ Via deze online portal hebt u 24 uur per dag toegang tot een uitgebreide, overzichtelijke en actuele juridische database. Een innovatief zoeksysteem

Nadere informatie

3. Zoeken naar informatie ... 4. Surfen op internet met de app Internet Explorer 99... 5. Werken met e-mail 109 ...

3. Zoeken naar informatie ... 4. Surfen op internet met de app Internet Explorer 99... 5. Werken met e-mail 109 ... Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 9 De website bij het boek... 10 Toets uw kennis... 10

Nadere informatie

DEEL 2. websites voor juristen>

DEEL 2. websites voor juristen> 35 DEEL 2 websites voor juristen> 2 36 37 INHOUD DEEL 1 - ZOEKEN OP INTERNET Voorwoord 3 1 Wat is het internet? 9 1.1 Inleiding 9 1.2 De stappen van systematisch zoeken 11 2 Stap 1: het formuleren van

Nadere informatie

Winkelparade.nl. De krant voor winkelen in Nederland. Handleiding Winkelparade Parade Basis

Winkelparade.nl. De krant voor winkelen in Nederland. Handleiding Winkelparade Parade Basis Winkelparade.nl De krant voor winkelen in Nederland Handleiding Winkelparade Parade Basis Inhoudsopgave Inloggen...3 Het hoofdmenu...4 Mijn zoekwoorden invoeren of wijzigen... 5 Een nieuw nieuwsbericht

Nadere informatie

HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V.

HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V. HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V. Uitgave : 1.0 KORTE OMSCHRIJVING In dit document wordt beschreven hoe u gebruik kunt maken van de SMTP dienst van Bedrijvenweb Nederland B.V. om e-mail

Nadere informatie

INTERNET deel 1. Internet is een wereldwijd netwerk van computers. Inhoud van dit deel:

INTERNET deel 1. Internet is een wereldwijd netwerk van computers. Inhoud van dit deel: INTERNET deel 1 Inhoud van dit deel: INTERNET deel 1... 1 Internet is een wereldwijd netwerk van computers... 1 Hoe is Internet opgebouwd?... 2 Hoe verplaatsen gegevens zich over Internet?... 2 Wat is

Nadere informatie

MICROSOFT EDGE INTERNET

MICROSOFT EDGE INTERNET MICROSOFT EDGE INTERNET 2015 Computertraining voor 50-plussers PC50plus computertrainingen Eikbosserweg 52 1214AK Hilversum tel: 035 6213701 info@pc50plus.nl www.pc50plus.nl Microsoft Edge Internet COMPUTERTRAINING

Nadere informatie

3. Zoeken en vinden op internet

3. Zoeken en vinden op internet 77 3. Zoeken en vinden op internet Internet wordt wel eens vergeleken met een grote bibliotheek vol met informatie over allerlei onderwerpen. Helaas heeft deze bibliotheek geen bibliothecaris in dienst.

Nadere informatie

Windows Live (Mail) Een introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl

Windows Live (Mail) Een introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Windows Live (Mail) Een introductie HCC Beginners IG H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Inhoud presentatie Overzicht Windows Live Windows Live Mail Live Mail Installeren Live Mail configureren

Nadere informatie

internet world wide web Wat is internet? wereld wijde web inhoud van de cursus Ontstaan Vandaag : hoe werkt het? tijdens de koude oorlog

internet world wide web Wat is internet? wereld wijde web inhoud van de cursus Ontstaan Vandaag : hoe werkt het? tijdens de koude oorlog internet Wat is internet? world wide web het wereldwijde web ontdekken wereld wijde web dag 1 inhoud van de cursus Ontstaan surfen op het internet zoeken op het internet e-mailen via hotmail tijdens de

Nadere informatie

Gebruikers handleiding Telgids mutaties Versie 1.2

Gebruikers handleiding Telgids mutaties Versie 1.2 Gebruikers handleiding Telgids mutaties Versie 1.2 Bert Witte / Edwin Bom 2006 1 Inhoud Verbinding maken met de webinterface... 3 Hoe exporteer ik een overzicht naar Microsoft Excel... 5 Hoe krijg ik gedetailleerde

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in de wereld van internet Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in de wereld van internet van Hannie van

Nadere informatie

ZN GERRIT@Mail - Handleiding Instellen Windows Live Mail 2012

ZN GERRIT@Mail - Handleiding Instellen Windows Live Mail 2012 ZN GERRIT@Mail - Handleiding Instellen Windows Live Mail 2012 Informatiedomein: ZN GERRIT@Mail - Handleiding Instellen Windows Live Mail 2012 Status: Productie Versie: v02.00 Publicatie datum: 14-8-2015

Nadere informatie

Outlook Web App 2010 XS2office

Outlook Web App 2010 XS2office Handleiding Outlook Web App 2010 XS2office Toegang tot uw contacten, adressen en e-mail berichten via internet XS2office Versie: 22 juli 2014 Helpdesk: 079-363 47 47 Handleiding OWA Helpdesk: 079-363 47

Nadere informatie

Handleiding. Outlook Web App 2010 - CLOUD. Versie: 22 oktober 2012. Toegang tot uw e-mailberichten via internet

Handleiding. Outlook Web App 2010 - CLOUD. Versie: 22 oktober 2012. Toegang tot uw e-mailberichten via internet Handleiding Outlook Web App 2010 - CLOUD Versie: 22 oktober 2012 Toegang tot uw e-mailberichten via internet Handleiding Multrix Outlook Web App 2010 - CLOUD Voorblad Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Inloggen...4

Nadere informatie

HANDLEIDING VIA JURIDICA

HANDLEIDING VIA JURIDICA HANDLEIDING VIA JURIDICA Via Juridica (voorheen Databank BRON) is een online naslagwerk met civiele en fiscale documentatie, specifiek gericht op de vakgebieden erfrecht, huwelijksvermogensrecht, estate

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers OFFICE 365 Start Handleiding Medewerkers Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

1. Proloog webtechno, rauwkost

1. Proloog webtechno, rauwkost 9 1. Proloog webtechno, rauwkost Voor men kan beginnen met het maken het aanpassen van een website is het nuttig om eerst eens een kijkje te nemen naar bestaande sites. Bij deze, mogelijk hernieuwde, kennismaking

Nadere informatie

uw kind op internet handboek voor ouders voorpublicatie Evert Bergervoet & Justine Pardoen

uw kind op internet handboek voor ouders voorpublicatie Evert Bergervoet & Justine Pardoen uw kind op internet handboek voor ouders voorpublicatie Uw kind op internet Tieners lijken soms wel helemaal verslingerd aan internet: gamen met anderen over de hele wereld, uren ronddwalen in het Habbo

Nadere informatie

Korte handleiding WeTransfer

Korte handleiding WeTransfer Korte handleiding WeTransfer Het versturen van grote bestanden of van veel bestanden per e-mail kan een probleem zijn. Veel mailboxen hebben immers maar een beperkte capaciteit. Je kunt dan het gratis

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress Cursus Onderwijs en ICT Deel 21 (versie 1.0 NL 27-04-2011) bloggen met Wordpress door Serge de Beer Inleiding Zelf ben ik niet zo n blogger. Niet dat ik het niet heb geprobeerd trouwens. Al regelmatig

Nadere informatie

Handleiding Wordpress

Handleiding Wordpress Handleiding Wordpress Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Berichten en Pagina s 3. Afbeeldingen en video s 4. Weblinks 1. Inloggen 1.1 Inloggen bij Wordpress We starten met het inloggen op je WordPress gebaseerde

Nadere informatie

Introductie Werken met Office 365

Introductie Werken met Office 365 Introductie Werken met Office 365 Een introductie voor gebruikers Inhoud Inleiding... 4 Aanmelden bij Office 365... 4 Werken met Office 365 Outlook... 5 Werken met Outlook 2007/2010... 5 Werken met de

Nadere informatie

HTML Editor: tabellen en hyperlinks

HTML Editor: tabellen en hyperlinks LES 19 HTML Editor: tabellen en hyperlinks In deze les leert u nog iets meer over HTML en de HTML Editor van OpenOffice.org. U leert hoe u absolute en relatieve hyperlinks maakt. We staan even stil bij

Nadere informatie

Beschrijving webmail Enterprise Hosting

Beschrijving webmail Enterprise Hosting Beschrijving webmail Enterprise Hosting In dit document is beschreven hoe e-mail accounts te beheren zijn via Enterprise Hosting webmail. Webmail is een manier om gebruik te maken van e-mail functionaliteit

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 1 ... De webbrowser, onze surfplank door het wereldwijde web. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 1 ... De webbrowser, onze surfplank door het wereldwijde web. Deze iconen tonen aan voor wie het document is 1... De webbrowser, onze surfplank door het wereldwijde web. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen 1,. Een browser bevat verschillende hulpmiddelen

Nadere informatie

Handleiding Faxdiensten

Handleiding Faxdiensten Handleiding Faxdiensten Auteur: Marketing Datum: 01-10-2014 Versie: 2.0 Aantal bladen: 12 Nummer: 1018 2 P a g i n a Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beheer E-Fax IN- en E-Fax OUT-diensten... 4 3. E-Fax-overzicht...

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Handleiding electronische toegang Universiteitsbibliotheek

Handleiding electronische toegang Universiteitsbibliotheek Handleiding electronische toegang Universiteitsbibliotheek Versie: 4 Datum: 2 April 2014 Auteur: P. Kuper, Directie Informatie, Radboudumc 1 Inleiding Door de RU en het Radboudumc, is, via een beveiligde

Nadere informatie

Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen

Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen Vanaf 30 maart 2004 is Legal Intelligence als commerciële dienst beschikbaar voor een breed publiek. Maar waarom zou men eigenlijk moeten overwegen een

Nadere informatie

Compad Store Automation

Compad Store Automation Compad Store Automation Elektronisch facturering Document beheer Versie Datum Status Auteur(s) Opmerking 1.0 1 november 2012 Definitief Carol Esmeijer 1.1 26 maart 2014 Definitief Carol Esmeijer Technische

Nadere informatie

Aan de slag met: eenvoudig zoeken en filteren van zoekresultaten

Aan de slag met: eenvoudig zoeken en filteren van zoekresultaten Aan de slag met: eenvoudig zoeken en filteren van zoekresultaten versie januari 0 Wilt u zoeken zoals u in Google zoekt, dan is de homepage uw startpunt. Tik uw zoekvraag in in het zoekveld. Rechts verschijnen

Nadere informatie

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Index 1 Inleiding... 4 1.1 Algemeen...4 1.2 Leeswijzer...4 2 Private key

Nadere informatie

Internet Explorer 7: vernieuwd in het besturingssysteem Vista

Internet Explorer 7: vernieuwd in het besturingssysteem Vista Internet Explorer 7: vernieuwd in het besturingssysteem Vista Werk je met Windows Vista als besturingssysteem dan wordt Internet Explorer 7 meegeleverd. De meest in het oog springende nieuwigheid is het

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Handleiding Rechtsorde.nl

Handleiding Rechtsorde.nl Handleiding Rechtsorde.nl Wat is Rechtsorde.nl? Rechtsorde.nl is een portaal, dat toegang biedt tot: Alle Wet- en Regelgeving van Nederland, inclusief de volledige tekst vanaf 1995 van de zogenaamde Officiële

Nadere informatie

Handleiding Mooy Logistics Servicedesk

Handleiding Mooy Logistics Servicedesk Handleiding Mooy Logistics Servicedesk Handleiding Mooy Logistics Servicedesk... 1 1. Inloggen... 2 2. Zoeken naar documenten.... 3 3. Downloaden van alle documenten op factuurnummer.... 5 4. Order regels

Nadere informatie

Handleiding Juridische Bibliotheek - Rechten/Criminologie Collegejaar 2007/2008. Handleiding OpMaat

Handleiding Juridische Bibliotheek - Rechten/Criminologie Collegejaar 2007/2008. Handleiding OpMaat Handleiding OpMaat Hoe kom je bij OpMaat? Ga naar de website van de Juridische Bibliotheek (www.law.leidenuniv.nl/bibliotheek) Ga naar Databases Rechten en Criminologie onder Catalogi en databases. Scroll

Nadere informatie

Handleiding. HetSchoolvoorbeeld.nl. HetSchoolvoorbeeld 2.1. Websites voor het onderwijs. Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp

Handleiding. HetSchoolvoorbeeld.nl. HetSchoolvoorbeeld 2.1. Websites voor het onderwijs. Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp HetSchoolvoorbeeld.nl Websites voor het onderwijs Handleiding HetSchoolvoorbeeld 2.1 Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp Handleiding HetSchoolvoorbeeld 2.1 Pagina 1 Inhoud 1 Opbouw van

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista DUO 137a/Versie 0.6 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 TOEVOEGEN WEBSITE IB-GROEP.NL

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN INTERNET EXPLORER

DE IDENTITEITSKAART EN INTERNET EXPLORER DE IDENTITEITSKAART EN INTERNET EXPLORER Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die met een elektronische identiteitskaart toegang willen verkrijgen tot beveiligde web sites. In deze handleiding leggen

Nadere informatie

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 MKB Webhoster erkent dat privacy belangrijk is. Dit Privacy- en Cookiebeleid (verder: Beleid) is van toepassing op alle producten diensten

Nadere informatie

Om met Symbaloo te werken, moet u zich aanmelden bij de website van Symbaloo. www.symbaloo.com

Om met Symbaloo te werken, moet u zich aanmelden bij de website van Symbaloo. www.symbaloo.com Heeft u dat nou ook? Je typt het adres van een internetpagina in en dan krijg u een foutmelding. Uhh? O ja, ik heb het adres verkeerd ingetypt. Vanaf nu hoeft dat niet meer gebeuren. We werken gewoon met

Nadere informatie

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM ALGEMENE INFORMATIE Het Doit beheer systeem is een modulair opgebouwd systeem waarin modules makkelijk kunnen worden toegevoegd of aangepast, niet iedere gebruiker zal dezelfde

Nadere informatie

PROXSYS Spamfilter. Gebruikers Handleiding Quarantine Webinterface. Pagina 1 van 1. Auteur: Marcel van Leur. Datum: 31 oktober 2012. Versie: 2.

PROXSYS Spamfilter. Gebruikers Handleiding Quarantine Webinterface. Pagina 1 van 1. Auteur: Marcel van Leur. Datum: 31 oktober 2012. Versie: 2. 1 PROXSYS Spamfilter Gebruikers Handleiding Quarantine Webinterface Auteur: Marcel van Leur Datum: 31 oktober 2012 Pagina 1 van 1 Versie: 2.0 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding. pagina 3 2 Spamfilter rapport......

Nadere informatie

1. Starten op het World Wide Web

1. Starten op het World Wide Web 21 1. Starten op het World Wide Web Het internet bestaat uit duizenden computers die allemaal met elkaar verbonden zijn door middel van kabels, het telefoonnet of televisiekabelnet en satellietverbindingen.

Nadere informatie

Handleiding. Serviceportal. Versie 1.3 Datum 07-10-14

Handleiding. Serviceportal. Versie 1.3 Datum 07-10-14 Handleiding Serviceportal Versie 1.3 Datum 07-10-14 Inhoud 1 Inloggen... 3 2 Transportdocumenten... 4 2.1 Zoeken naar documenten... 4 2.2 Downloaden van alle documenten op factuurnummer... 6 2.3 Order

Nadere informatie

Windows Update. PC'S ONDERHOUDEN & UPGRADEN Windows bijwerken

Windows Update. PC'S ONDERHOUDEN & UPGRADEN Windows bijwerken 2 Windows bijwerken Windows Update Microsoft heeft voor haar Windows-klanten een uitstekende service op internet staan: de website Windows Update. Op deze website kunt u eenvoudig aan de meest recente

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Zoeken en vinden op internet 89

Hoofdstuk 3 Zoeken en vinden op internet 89 Hoofdstuk 3 Zoeken en vinden op internet 89 Hoe werkt een zoekmachine? Zoekmachines zijn programma s die dag en nacht bezig zijn met het indexeren van webpagina s. Zo wordt een enorme index aangelegd van

Nadere informatie

Installatiehandleiding HDN Certificaat

Installatiehandleiding HDN Certificaat Installatiehandleiding HDN Certificaat HDN Helpdesk T: 0182 750 585 F: 0182 750 599 M: helpdesk@hdn.nl 1 Inhoudsopgave Installatiehandleiding Inleiding - Het HDN certificaat, uw digitale paspoort...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Zoeken en vinden op internet

Zoeken en vinden op internet 1 Zoeken en vinden op internet Op internet staan miljoenen websites met informatie. Die informatie moet u zelf zoeken. Dat kan met een zoekmachine. Dat is een programma waarin u een zoekwoord kunt typen.

Nadere informatie

Instructieboekje voor de docent. Versie: 20091119

Instructieboekje voor de docent. Versie: 20091119 Instructieboekje voor de docent Versie: 20091119 Inhoudsopgave Wat is E-Portfolio VIER?... 2 Hulp nodig?... 3 Het programma starten... 4 Inloggen... 5 Het hoofdscherm (Home)... 6 Instellingen... 8 Wachtwoord...

Nadere informatie

Internet protocol November 2014

Internet protocol November 2014 Internet protocol November 2014-1- Internet op school Het Internet is een wereldwijd samenstel van tienduizenden computers en computernetwerken, zonder centrale controle of eigenaar. Een onbegrensde informatiebron

Nadere informatie

Handleiding. Z factuur Archief

Handleiding. Z factuur Archief Handleiding Z factuur Archief INHOUDSOPGAVE 1. DASHBOARD... 3 1.1. Inloggen... 3 Inloggegevens vergeten... 3 1.2. Mogelijkheden Dashboard... 3 Instellingen, Abonnement Info en Adressenboek... 3 Facturen

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie juli 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetsysteem.nl 1 Inhoud Korte introductie... 3 Over de handleiding... 3 Let op (info over browser)...

Nadere informatie

Zorgmail handleiding. Inhoud

Zorgmail handleiding. Inhoud Inhoud 1. Beginnen met Zorgmail pag. 2 2. Het instellen van Zorgmail pag. 2 3. Het gebruik van Zorgmail m.b.t. Artsen pag. 3 4. Het aanpassen van de lay-out van Zorgmail pag. 4 5. Werken met Zorgmail pag.

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebHare en WebDAV Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: Oktober 2012 Aantal pagina's: 8 Versie: 1.4 Doelgroep:

Nadere informatie

ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100

ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Modelverordening elektronische kennisgeving uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100 bijlage(n)

Nadere informatie

4. Zoeken naar informatie

4. Zoeken naar informatie 99 4. Zoeken naar informatie Het World Wide Web wordt wel eens vergeleken met een grote bibliotheek vol met informatie over allerlei onderwerpen, maar zonder bibliothecaris in dienst. Alle boeken van deze

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

Aan de slag met Office2Go Voor Windows. Office2Go +31 (0)88 053 64 64 www.office2go.nl

Aan de slag met Office2Go Voor Windows. Office2Go +31 (0)88 053 64 64 www.office2go.nl Aan de slag met Office2Go Voor Windows Office2Go +31 (0)88 053 64 64 www.office2go.nl WELKOM U heeft voor Office2Go gekozen als uw ICT oplossing. Voordat wij de omgeving voor u gereed maken en u aan de

Nadere informatie

Het Internet omvat een geheel van toepassingen in een wereldwijd netwerk van computers.

Het Internet omvat een geheel van toepassingen in een wereldwijd netwerk van computers. Internet & e-mail Hoe maak je verbinding met Internet?...2 Het Internet omvat een geheel van toepassingen in een wereldwijd netwerk van computers....2 World wide web...3 Hoe surfen?...4 Hoe een (onbekend)

Nadere informatie

Handleiding Site to Edit Module Veiling

Handleiding Site to Edit Module Veiling THAR Design Kipboomweg 15 7636 RC AGELO E-mail: info@thar.nl Website: www.thar.nl KvK nummer: 08165396 BTW nummer: NL8186.22.416.B01 Rekeningnummer: 45.09.80.59 Handleiding Site to Edit Module Veiling

Nadere informatie

Toegang tot uw e-mailberichten via internet

Toegang tot uw e-mailberichten via internet Basishandleiding Multrix Outlook Web App 2010 Versie: 24 februari 2011 Toegang tot uw e-mailberichten via internet Handleiding Multrix Outlook Web Access 2010 Voorblad Inhoudsopgave 1 Inloggen...3 2 Veelgebruikte

Nadere informatie

SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4

SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4 SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4 Copyright Tredin B.V. te Lelystad Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt (voor willekeurig welke doeleinden) door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen

Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen DOCENTEN HANDLEIDING Oktober 2009 E-mail: bedrijfsopleidingen@lumc.nl 2009 Alle rechten voorbehouden LUMC-Bedrijfsopleidingen Behoudens de in of krachtens

Nadere informatie

Altijd en overal toegang tot e-mail en documenten. MijnOffice365 Beheerdershandleiding

Altijd en overal toegang tot e-mail en documenten. MijnOffice365 Beheerdershandleiding Altijd en overal toegang tot e-mail en documenten MijnOffice365 Beheerdershandleiding Inhoud Wat is MijnOffice365? 2 Inloggen op MijnOffice365 3 Een nieuw domein toevoegen aan uw Microsoft Office 365-account

Nadere informatie

MS Internet Explorer

MS Internet Explorer MS Internet Explorer Module 0 MS Internet Explorer, versie 6 (NL) Nummer: 302 (20082002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel

Nadere informatie

HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL

HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL DEEL 1 - ZOEKEN OP INTERNET DEEL 2 - INTERNET VOOR JURISTEN DEEL 3 - BETER INTERNETGEBRUIK 2006

Nadere informatie

Exchange Webmail. Danny Molle

Exchange Webmail. Danny Molle Exchange Webmail Danny Molle 1 1. Inhoudsopgave Dit document is onderverdeeld in de volgende hoofdstukken: 1. Inhoudsopgave... 2 2. Inleiding... 3 3. Verbinding Maken...3 4. Het Hoofdscherm... 5 5. E-mail

Nadere informatie

Beknopte handleiding remote werken met Novell Virtual office

Beknopte handleiding remote werken met Novell Virtual office Beknopte handleiding remote werken met Novell Virtual office Remote werken is beschikbaar vanaf nagenoeg iedere PC met internettoegang. Om toegang te krijgen surf je naar https://mail.slz.landschapsbeheer.nl/onenet/netstorage

Nadere informatie

De Kleine WordPress Handleiding

De Kleine WordPress Handleiding Introductie Dit is geen uitgebreide handleiding om een WordPress website of blog mee te bouwen. Het is ook geen overzicht van alle aspecten die een WordPress website zo bijzonder maken en geen verhandeling

Nadere informatie

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Privacybeleid Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Op deze pagina laten wij u weten welke gegevens wij verzamelen

Nadere informatie

Handleiding Websitebeheer

Handleiding Websitebeheer Handleiding Websitebeheer Event Media Websites Copyright 2005, Event Media 1. Inleiding... 3 2. CMS-systeem... 3 2.1 Inloggen... 3 2.2 Basis-menu... 3 2.3 Bestaande pagina s aanpassen...3 2.4 Nieuwe pagina

Nadere informatie

Groep aanmaken en beheren

Groep aanmaken en beheren Groep aanmaken en beheren versie December 2014 Om verhalen, foto s e.d. te kunnen toevoegen moet u eerst een groep hebben aangemaakt of van één groep de rechten hebben binnen die groep inhoud te plaatsen.

Nadere informatie

Wat is internet? Hüseyin Uçar 3B

Wat is internet? Hüseyin Uçar 3B Wat is internet? Hüseyin Uçar 3B Internet is een netwerk dat bestaat uit computer netwerken over het algemeen alleen beschikbaar binnen een organisatie of gebouw. T r i v i u m c o l l e g e Wat is Internet?

Nadere informatie

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall,

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall, Service Pack 2 Sinds begin september heeft Microsoft het tweede Service Pack (SP2) voor Windows XP op de markt gebracht. Het hoofddoel van dit servicepack is de veiligheid van computers met Windows XP

Nadere informatie

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm:

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Log in met je e-mailadres en het wachtwoord dat je hebt gekregen.

Nadere informatie

1. Surfen over het internet

1. Surfen over het internet 10 Starten met internet en e-mail met Windows Vista 1. Surfen over het internet Het internet bestaat uit duizenden computers die allemaal met elkaar verbonden zijn. Het World Wide Web is één van de leukste

Nadere informatie

3. Zoeken naar informatie

3. Zoeken naar informatie 69 3. Zoeken naar informatie Het World Wide Web wordt wel eens vergeleken met een grote bibliotheek vol met informatie over allerlei onderwerpen, maar zonder bibliothecaris in dienst. Alle boeken van deze

Nadere informatie

LIDMAATSCHAP KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK DEN HAAG (KB) (VERSIE: NOV. 2013)

LIDMAATSCHAP KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK DEN HAAG (KB) (VERSIE: NOV. 2013) LIDMAATSCHAP KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK DEN HAAG (KB) (VERSIE: NOV. 2013) 1.1 INLEIDING De ETA wil naast Evangelisch ook graag Theologisch en Academisch zijn. Dit betekent dat we studenten stimuleren tot

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding

OFFICE 365. Start Handleiding OFFICE 365 Start Handleiding Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook biedt Microsoft

Nadere informatie

Instellen e-mail voor ONSBRABANTNET

Instellen e-mail voor ONSBRABANTNET Instellen e-mail voor ONSBRABANTNET In het volgende document geef ik aan hoe je Outlook Express (of een ander e-mail systeem op soortgelijke wijze) instelt om te bereiken: 1. dat je binnenkomende mail

Nadere informatie

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebDAV Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: November 2010 Aantal pagina's: 7 Versie: 1.30 Doelgroep: Content

Nadere informatie

Inleiding. Schema Achterhoekagenda

Inleiding. Schema Achterhoekagenda Inleiding In deze instructie wordt uitleg gegeven over de functionaliteit van de Achterhoekagenda. De informatie is tevens terug te vinden op de website. Schema Achterhoekagenda. De werking van de Achterhoekagenda

Nadere informatie

Handleiding Document Management Systeem (DMS)

Handleiding Document Management Systeem (DMS) Handleiding Document Management Systeem (DMS) 1/16 INDEX: 1.Wat?... 3 2.URL + aanmelding... 3 3.Opladen van documenten*... 7 4.Link voor externen:... 9 Download url:... 12 Inleiding:... 12 Instellingen...

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die in Microsoft Outlook e-mails wil ondertekenen met een elektronische identiteitskaart. In deze handleiding leggen

Nadere informatie

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14 aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 wachtwoord vergeten P. 8-9 uw account beheren P. 10-12 het lenen van e-books de basis P. 13-14 het lenen van e-books online lezen (is streamed

Nadere informatie

HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL

HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL HANDBOEK internet voor juristen> MR. J.G.L. VAN DER WEES > ING. W.G. RENDEN > DRS. M. HERTZBERGER > RECHT.NL DEEL 1 - ZOEKEN OP INTERNET DEEL 2 - INTERNET VOOR JURISTEN DEEL 3 - BETER INTERNETGEBRUIK 2006

Nadere informatie

MijnOffice365 Beheerdershandleiding.

MijnOffice365 Beheerdershandleiding. MijnOffice365 Beheerdershandleiding. Altijd en overal toegang tot e-mail en documenten. 1504046-2662 Inhoud. Wat is MijnOffice365? 2 Inloggen op MijnOffice365 3 Een nieuw domein toevoegen aan uw Microsoft

Nadere informatie