BINDEND ADVIES. Uitgebracht aan ANWB en Delta Lloyd $chadeverzekering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BINDEND ADVIES. Uitgebracht aan ANWB en Delta Lloyd $chadeverzekering"

Transcriptie

1 BINDEND ADVIES Uitgebracht aan ANWB en Delta Lloyd $chadeverzekering Inzake het recht dat van toepassing is op de schadeafwikkeling van het verkeersongeval betreffende bet gezin X, Mayen-Koblenz (D) 28 juni 1998 Inleiding Bij brief van 21 januari 2009 (waarvan kopie als bijlage aan dit bindend advies is gehecht), met bijlagen, van Mr J. de Wit, senior medewerker schadebehandeling van de afdeling Rechtshulp van de ANWB, is ondergetekende door, enerzijds, de ANWB BV - hierna ANWB - en, anderzijds, Delta Lloyd Schadeverzekering NV - hierna Delta Lloyd - verzocht een beide partijen bindende uitspraak te doen over de vraag welk recht van toepassing is op de schadeafwikkeling inzake bovengenoemd verkeersongeval. De overeenkomst tussen par~ijen is neergelegd in een briefwisseling (brieven van Delta Lloyd d.d. 20 oktober 2005, 28 september 2007, 11 juni 2008 en 3 juli 2008, respectievelijk van ANWB d.d. 18 april 2006 en 27 juni 2008), die als bijlage bij de genoemde brief is gevoegd. In deze briefwisseling hebben partijen ook hun standpunt inzake het toepasselijk recht kenbaar gemaakt en toegelicht. Ten slotte omvatten de bijlagen het als "volledig" omschreven proces-verbaal met foto s van het ongeval. De feiten De veer dit advies relevante feiten zijn in de genoemde brief als volgt omschreven: "Op 28 juni 1998 vend er in Duitsland een zeer ernstig verkeersongeval plaats. De bestuurder van een Nederlands gekentekend voertuig verleende geen voorrang aan een Duits voertuig. Van de inzittenden van bet Nederlandse voertuig kwamen er 2 om het leven en 3 anderen raakten zwaar gewond. De WA-verzekeraar van bet Nederlandse voertuig, Delta Lloyd heeft aansprakelijkheid erkend en ix bereid tot regeling van de schade van de slachtoffers. Er is evenwel discussie ontstaan over de vraag welk recht, Duits of Nederlands, van toepassing is op de schadeafwikkeling. " Uit de stukken blijkt verder dat de inzittenden van het voertuig (persenenauto) met Nederlands kenteken bestond uit het volledige gezin X waarvan de op dat moment 37 jaar oude echtgenoot/vader, tevens bestuurder, en een 7 jaar oude zoen bij het ongeval om het leven zijn gekomen, en de 36-jarige echtgenote/moeder, gezeten naast de bestuurder en twee zonen, destijds 8 resp. 10 jaar oud, zwaar gewond raakten. Alle inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit en waren woonachtig te B. in Nederland. Het voertuig (bus) met Duits kenteken werd bestuurd door Y, ten tijde van het ongeval 61 jaar oud, van Duitse nationaliteit. Houder/eigenaar van de bus was de firma Z, gevestigd te G. in de Duitse Bondsrepubliek.

2 2 De vraagstelling De te beantwoorden vraag is door par~ijen als volgt geformuleerd: "Welk recht acht u in de onderhavige kwestie van toepassing voor de afwikkeling van de schade gelet op de omstandigheden en toedracht van her ongeval, met in achtneming van de nationale en internationale wet- en regelgeving? " De stellingen van partijen De ANWB stelt zich op het standpunt dat de schade dient te worden afgewikkeld volgens Duits recht; Delta Lloyd daarentegen betoogt dat Nederlands recht van toepassing is. Ter toelichting van haar stelling wijst Delta Lloyd erop dat "zowel de dader als de slachtoffers uit hetzelfde land komen, bij elkaar in de auto zaten en nota bene uit hetzelfde gezin komen (vader vs. zoon)". Noch de plaats van de aanrijding (Duitsland), noch de betrokkenheid van her Duitse voertuig leggen gewicht in de schaah "het gaat om de nationaliteit van de dader en de nationaliteit van het slachtoffer", en op de onderlinge verhoudingen is Nederlands recht van toepassing. "Bovendien doen alle gevolgen van het ongeval zich gelden in Nederland en behoren zodoende tot de rechtssfeer van Nederland (Zie Hof Den Haag: , NJ )". Delta Lloyd stelt - primair - dat het Haags Verkeersongevallenverdrag van 4 mei 1971 in dit geval niet van toepassing is: weliswaar is Nederland partij bij dit verdrag, maar Duitsland is dit niet. Het verdrag heeft daarom geen werking "tussen de voertuigen", en bij gevolg ook niet op de inzit~enden van de personenauto. AIs al - subsidiair - wordt aangenomen dat het Verdrag wel van toepassing is, moet de Duitse betrokkene worden "weggedacht": deze had immers geen schuld aan het ongeval. De regel van artikel 4 aanhef en onder a) leidt tot toepassing van het Nederlandse recht. In elk geval is, zelfs al zou de vraag van de onrechtmatigheid naar Duits recht moeten worden beantwoord, op de vraag van de schadevergoeding Nederlands recht van toepassing. Ten slotte, zelfs als met een beroep op de lex loci delicti Duits recht in beginsel op de aansprakelijkheid 6n de omvang van de schade van toepassing zou zijn, dan hog zou, als uitzondering daarop, op de schadeloosstelling Nederlands recht van toepassing zijn. Dit volgt uit het COVA-arrest van de HR van 19 november 1993, NJ 1994, 662, nader gecodificeerd in artikel 3 lid 3 van de Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad van 1 juli De ANWB betoogt dat in dit geval de hoofdregel van het Haags Verkeersongevallenverdrag, arlikel 3, van toepassing is, het recht van de plaats van het ongeval. De uitzonderingen van artikel 4 doen zich hier niet voor: er is geen sprake van een eenzijdig ongeval, waarbij slechts ~n voertuig is betrokken (lid a), noch van twee voertuigen die in dezelfde Staat geregistreerd zijn (lid b). Het Duitse voertuig kan niet worden "weggedacht", ook al is de bestuurder niet aansprakelijk. Het felt dat de aanrijding plaats had in een Staat die geen partij bij het Verdrag is, met een voertuig dat eveneens in die Staat is geregistreerd, is niet van belang, aangezien artikel 11 van het Verdrag "universele werking" heeft. Partijen zijn het erover eens dat uitsluitend de bestuurder van het voertuig met Nederlands kenteken (volledig) aansprakelijk is voor het ongeval. De vraag welk recht op de aansprakelijkheid van toepassing is niet ter beslissing voorgelegd!. 10verigens zal uit her hiernavolgende blijken dat eenzelfde recht de aansprakelijkheid en de schade (vergoeding) beheerst.

3 3 Overwegingen 1. Het toepasselijke internationaal privaatrecht Partijen verschillen weliswaar van mening over de vraag welk materieel recht - Duits of Nederlands recht - moet worden toegepast, maar beiden gaan uit van de toepasselijkheid van her Nederlandse internationaal privaatrecht, meer specifiek van het Nederlandse conflicten-, collisie- of verwijzingsrecht, dat aanwijst of het interne Duitse of Nederlandse recht van toepassing is. Er is geen grond, mede in aanmerking genomen de in Nederland gelegen gewone verblijfplaats van de aangezochte bindend adviseur, van dit uitgangspunt af te wijken. Opmerking daarbij verdient nog, dat, zou het tot een procedure komen, de slachtoffers de in Nederland gevestigde verzekeraar, krachtens artikel 8 van de Verordening (EG) nr 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betrefffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (EEX-Verordening, "Brussel I" ), zouden kunnen oproepen voor de Nederlandse rechter. Deze rechter zou dan het Nederlandse verwijzingsrecht toepassen. Het toepasselijke recht zal daarom langs de weg van het Nederlandse internationaal privaatrecht moeten worden opgespoord. Zoals zal blijken (zie hieronder 3-4) is voor deze zaak beslissend artikel 3 van het Haags Verkeersongevallenverdrag. Gelet op de uiteenlopende stellingen van partijen met betrekking tot de toepasselijkheid van dit Verdrag zal dit advies echter, onder 2, kort ingaan op het Nederlandse conflictenrecht inzake de onrechtmatige daad in het algemeen. 2. Bronnen van Nederlands conflictenrecht: de onrechtmatige daad in het algemeen 2.1. Het recht dat van toepassing is op de onrechtmatige daad in het algemeen: ongeschreven recht "Vanouds wordt naar Nederlands conflictenrecht een vordering uit onrechtmatige daad beheerst door het recht van het land waar de onrechtmatige daad heeft plaatsgevonden, de lex loci delicti. Dit recht beheerst zowel de vraag of de gedraging als onrechtmatig kan worden aangemerkt, als de vragen naar het causaal verband tussen feit en schade, de omvang en modaliteiten van de schadevergoeding, de kring van aansprakelijke personen enz. Het primaat van deze - ongeschreven - verwijzingsregel is door de Hoge Raad bevestigd in zijn uitspraak van 19 november 1993, NJ 1994, 622 (COVA). Tegelijk heeft de HR daarbij, zoals Delta Lloyd heeft opgemerkt, een uitzondering gemaakt voor de gevolgen van de onrechtmatige daad, namelijk "ingeval beide partijen zijn gevestigd in een ander land dan waar de onrechtmatige daad is gepleegd en de rechtsgevolgen van de daad zich geheel in dat andere land afspelen." 2.2. Het recht dat van toepassing is op de onrechtmatige daad in het algemeen: Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad en Verordening Rome II De ongeschreven hoofdregel - lex loci delicu - en de uitzondering die de HR daarop heeff gemaakt hebben een wettelijke basis en precisering gevonden in de Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad (WCOD) van 11 april 2001, S.190, in werking getreden op 1 juni 2001 (derhalve n~ het onderhavige ongeval; de wet bevat 2 L. Strikwerda, Inleiding tot her Nederlandse internationaal privaatrecht (negende druk, 2008) p. 178.

4 4 overigens geen bepaling van overgangsrecht). Volgens artikel 3 lid 3 van deze wet wordt de lex loci delicti (zowel met betrekking tot de onrechtmatigheidsvraag als de vraag van de schadevergoeding) vervangen door het recht van het gevolgenland "indien dader en benadeelde in dezelfde Staat hun gewone verblijfplaats onderscheidenlijk plaats van vestiging hebben." De WCOD kent niet een afzonderiijke verwijzingsregel voor internationale verkeersongevallen. Intussen heeft deze wet met ingang van 11 januari 2009 plaats moeten maken voor de Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen ("Rome II"). Artikel 4 van deze communautaire Verordening stelt als hoofdregel (lid 1), dat op een onrechtmatige daad van toepassing is "het recht van het land waar de schade zich voordoet, ongeacht in welk land de schadeveroorzakende gebeu~enis zich heef~ voorgedaan en ongeacht in welke landen de indirecte gevolgen van die gebeurtenis zich voordoen;" bepaalt dan (lid 2), analoog aan artikel 3 lid 3 WCOD: "Indien evenwel degene wiens aansprakelijkheid in her geding is, en degene die schade lijdt, beiden hun gewone verblijfplaats in hetzelfde land hebben op her tijdstip waarop de schade zich voordoet, is het recht van dat land van toepassing"; en maakt ten slotte (lid 3) een uitzondering voor gevallen waarin "uit het geheel der omstandigheden blijkt dat de onrechtmatige daad een kennelijk nauwere band heeft met een ander dan her in de leden 1 en 2 bedoelde land", in welk geval her recht van dat andere land van toepassing is. Evenmin als de WCOD kent de Verordening een specifieke bepaling voor internationale verkeersongevallen. Overigens is "Rome II" alleen van toepassing op schadeveroorzakende gebeurtenissen die zich voordoen (of hebben voorgedaan) n~ 20 augustus Het recht dat van toepassing is op verkeersongevallen: Haags Verkeersongevallenverdrag 1971 Het recht dat ingevolge het Nederlandse (en nu ook communautaire) conflictenrecht van toepassing is op de onrechtmatige daad in het algemeen is echter - nog daargelaten de hiervoor aangestipte aspecten van inter-temporeel of overgangsrecht - niet beslissend voor de te beantwoorden vraag. In het bijzonder voor twee categorie~n onrechtmatige darien gelden namelijk afzonderlijke verwijzingsregels: de aansprakelijkheid voor verkeersongevallen en de productaansprakelijkheid. Beide worden beheerst door verdragen waarbij Nederland partij is. Voor deze casus is van belang het Haags Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeerongevallen op de weg van 4 mei 1971, Trb.1971 nr.118, voor Nederland in werking getreden op 30 december Een tweetal kenmerken van deze regeling verdienen bijzondere aandacht Internationaal verdrag Het Haags Verkeersongevallenverdrag is een internationaal verdrag, waarvan de Grondwet de werking in de Nederlandse rechtsorde bepaalt. De verdragsbepalingen, die naar hun inhoud een ieder kunnen verbinden, hebben, na hun bekendmaking, verbindende kracht (artikel 93 GW). En: "binnen het Koninkrijk geldende wettelijke 3 Uit her samenspel van de Artikelen 31 en 32 volgt dat de Verordening, hoogst uitzonderlijk, een - beperkte - terugwerkende kracht heeft: vanaf 11 januari 2009 dient de Verordening te worden toegepast op schadeveroo~akende gebeurtenissen die zich vanaf de officiele inwerkingtreding op 20 augustus Zie over deze merkwaardigheid, onder meer, M.Wilderspin, "The Rome II Regulation; Some policy observations," NIPR 2008, all.4, (p.412); J.Meeusen, "Rome II: nieuw Europees conflictenrecht voor niet-contractuele verbintenissen", in Tijdschrift voor Belgisch Handelsrecht/Revue de droit commercial beige 2008/6, pp (nrs 8-11). 4 Behalve het Koninkrijk der Nederlanden zijn ook de volgende Staten par~ij bij het Verdrag: Belarus, Belgie, Bosnia-Herzegovina, Frankrijk, Kroati~, Letland, Litouwen, Luxemburg, Macedonia, Montenegro, Oostenrijk, Polen, Servia, SIoveni~, SIowakije, Spanje, Tsjechi~, Zwitserland (stand 15 mei 2009). Dat deze landen bij het Verdrag pari:ij zijn, en andere landen niet, maakt voor de toepassing ervan geen verschi!, zie hierna 3.2. Universele werkingsomvang.

5 regels vinden geen toepassing, indien deze toepassing niet verenigbaar is met" deze bepalingen (artikel 94 GW). Deze voorrang geldt zowel ten opzichte van her ongeschreven als het geschreven recht. De voorrang van het Verdrag boven de wet wordt uitdrukkelijk ge~erbiedigd door de WCOD, die in artikel 2 lid 1 bepaalt: Deze wet laat onverlet het op 4 rnei 1971 te s-gravenhage tot stand gekornen Verdrag inzake de wet die van toepassing is op verkeersongevallen op de weg (Trb. 1971, 118) en het op 2 oktober 1973 te s-gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op de aansprakelijkheid wegens producten (Trb. 1974, 84). Ook "Rome II" eerbiedigt de gelding van het Verkeersongevallenverdrag (en het Productaansprakelijkheidverdrag) in die landen, waaronder Nederland, waar dit verdrag van toepassing is. Volgens artikel 31 laat de Verordening de toepassing "onverlet [...] van internationale overeenkomsten waarbij ~n of rneer lidstaten op her tijdstip van de vaststelling van de verordening partij zijn en die regels bevatten inzake het toepasselijke recht op niet-contractuele verbintenissen." 3.2. Universele werkingsomvang De bepalingen van het Verkeersongevallenverdrag treden, voor zover het rnateri~le toepassingsgebied van het Verdrag reikt (waarover hierna meer in 4.1.), in de plaats van het anders toepasselijke verwijzingsrecht. Zoals het door het Nederlandse (en her cornmunautaire) conflictenrecht aangewezen recht van toepassing is ongeacht bet conflictenrecht van andere Staten, zo bepaalt ook het Verkeersongevallenverdrag dat zijn bepalingen van toepassing zijn, "onafhankelijk van enig vereiste van wederkerigheid" en "zelfs indien de van toepassing zijnde wet niet die van een Verdragsluitende Staat is" (artikel 11) 5. Dit betekent dat de verdragsbepalingen autonoom moeten worden toegepast, en dat het niet uitrnaakt of het aangewezen recht het recht van een Verdragsstaat of, zoals in het onderhavige geval, van een niet-verdragsstaat is: waarop het aankomt zijn de verwijzingsregels zoals her Verdrag die formuleert De toepassing van her Verkeersongevallenverdrag op her onderhavige ongeval Uit het voorgaande volgt, dat Delta Lloyd niet kan worden gevolgd in haar stelling dat her Verkeersongevallenverdrag buiten toepassing rnoet blijven orndat Duitsland niet bij her verdrag is aangesloten. Het feit dat Duitsland geen partij is bij het verdrag staat geheel los van de vraag of de verdragsbepalingen Nederlands of Duits recht als toepasselijk aanwijzen. Die vraag kan en moet aan de hand van de verdragsbepalingen zelf worden beantwoord. 4,1. Materi~le werkingsomvang Het verdrag is volgens zijn artikel 1 van toepassing op de "burgerrechtelijke, nietcontractuele aansprakelijkheid voor ongevatlen in het wegverkeer...", waarbij onder ongeval in het wegverkeer wordt verstaan "een ongeval waarbij een of rneer 5 Zie E.W.Ess~n, Rapport explicatif, No 3.3, in Conference de La Haye de droit international privy, Actes et Documents de la Onzi~me Session, Tome III, Accidents de la circulation routi~re, 1970, pp (pp. 202 en 215) en voorts, onder meer, A.P.M.J.Vonken, Verkeersongevallen (Praktijkreeks IPR, deel 17), 1996, Nr 11; Onrechtmatige Daad IX (P.Vlas), aant Dit is overigens niet een bijzonder kenmerk van her Verkeersongevallenverdrag. Men treft de universe~e werking als regel aan in de Haagse verdragen over toepasselijk recht vanaf het Haags Testamentsvormenverdrag van 1961, en in navolging van de Haagse verdragen, zowel in de meeste verdragen van andere internationale organisaties als in communautaire regelgeving (met inbegrip van "Rome II", zie artikel 3 daarvan).

6 6 gemotoriseerde voertuigen zijn betrokken en dat verband houdt met verkeer op de openbare weg...". De neutrale term "betrokkenheid" is gekozen om zowel het geval te dekken dat her voertuig een actieve, als het geval waarin her een passieve rol heeft gespeeld. Zo kan ook een geparkeerde auto bij her ongeval "betrokken" zijn; zelfs schade geleden door een reservewiel kan "betrokkenheid" opleveren met het voertuig dat het reservewiel hee~ verloren 7, In het onderhavige ongeval waren beide voer~uigen, de Nederlandse personenauto en de Duitse bus, zonder twijfel bij het ongeval betrokken Temporele werkingsomvang De verdragsregeling, inwerking getreden op 30 december 1978, was op de datum van het ongeval (28 juni 1998) daarop van toepassing. Het verdrag geldt ook thans onverminderd (en een vraag van overgangsrecht doet zich dus niet voor) Hoofdregeh lex loci delicti De hoofdregel van het verdrag (artikel 3) is, dat van toepassing is "de interne wet van de Staat op welks grondgebied het ongeval heeft plaats gevonden ". Dit is in dit geval het Duitse recht. Op de hoofdregel laat het verdrag laat het verdrag een aantal uitzonderingen toe. Over de toepasselijkheid van artikel 4 aanhef en onder a) verschillen par~ijen van mening en deze bepaling verdient dus bespreking (in confesso is dat de gevallen onder 4 b) of c) zich hier niet voordoen). Voorts zal nog artikel 10 (openbare orde) worden aangestipt Artikel 4 aanhef en sub a) toepasselijk? Delta Lloyd stelt dat in dit geval, nu het gaat om de aansprakelijkheid van de bestuurder van de personenauto ten aanzien van de inzittenden, het ervoor moet worden gehouden dat het geval bedoeld in artikel 4 a) zich voordoet, namelijk dat slechts ~n enkel voertuig bij het ongeval is betrokken, met als consequentie dat de aansprakelijkheid van de bestuurder beheerst wordt door het interne recht de Staat van inschrijving van de personen auto, derhalve Nederlands recht. ANWB bestrijdt dit standpunt. Hiervoor (onder 4.1.) werd het begrip "betrokkenheid" at genoemd in het verband van artikel 1, waarin het een neutrale betekenis heeft. Hetzelfde geldt, naar algemeen wordt aangenomen, voor artikel 4 aanhef a) en b) 8. Her begrip betrokkenheid heeft hier een objectieve, niet door (vermoede) aansprakelijkheid, gekleurde betekenis. Zou dit anders zijn, dan zou een vicieuze cirkel ontstaan omdat de aansprakelijkheidsvraag z~lf beheerst wordt door her toepasselijke recht. Bijgevolg "is dus niet slechts ~n voertuig bij het ongeval betrokken, als onbetwist vaststaat, dat een ander (tweede) bij het ongeval aanwezig voertuig niet aansprakelijk is "9. Dit geval doet zich hier voor: de Duitse bus was, objectief, bij her ongeval betrokken, ook al zijn partijen her erover eens dat, subjectief, noch de bestuurder, noch de houder/eigenaar van de bus aansprakelijkheid treft. Artikel 4 aanhef en onder a) is derhalve niet van toepassing: de hoofdregel van artikel 3 geldt onverkort. Duits recht is van toepassing. 7 Zie E.W.Ess~n, op. cit., p.204, en voor het voorbeeld, OGH 19 november 1986, ZfRV 1987, Zie E.W.Ess~n, op. cit, p.207 en A.P.M.J.Vonken, Verkeersongevallen (Praktijkreeks IPR, deel 17), 1996, Nrs 55 e.v. 9 Vonken, Ibid. Nr 58.

7 4.5. Werkingsomvang van her toepasselijke recht De werkingomvang van her op grond van artiket 3 toepasselijke, hier Duitse recht, wordt door artikel 8 nader gepreciseerd: dit recht bepaalt, onder meer, zowel de voorwaarden, omvang, gronden voor uitsluiting, beperking en verdeling van aansprakelijkheid, als her bestaan en de aard van letsel of te vergoeden schade en de wijze en omvang van de schadevergoeding. De verdragsregeting voorziet dus niet in d~pe#age (splitsing) van het toepasselijke recht 1. In het bijzonder is niet een uitzondering voorzien voor de gevolgen van her ongeval. De ratio van dit "eenheidsstatuut" is her bevorderen van de hanteerbaarheid van het verdragsstelsel door te voorzien in eenzelfde aanknoping van nauw met elkaar verbonden vragen van onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, causaliteit, schade en aard en wijze van schadevergoeding. Het Duitse recht beheerst dus in dit geval alle rechtsgevolgen van het ongeval, 66k de schade en de aard en wijze van schadevergoeding Terzijdestelling van her toepasselijke recht op grond van de openbare orde? Artikel 10 bepaalt nog dat het volgens het Verdrag toepasselijke recht slechts terzijde kan worden gesteld als de toepassing ervan "kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde". Onder "openbare orde" verstaat men de beginselen, waarden en normen die als fundamenteel voor de eigen rechtsorde worden aangemerkt. Zij kunnen zich in extreme gevallen verzetten tegen toepassing van het aangewezen recht (vandaar de woorden "kennelijk onverenigbaar"). Men denke aan een conflict dat door toepassing van het vreemde recht zou kunnen ontstaan met de fundamentele rechten van de mens als erkend in de Nederlandse rechtsorde. Een dergelijk geval doer zich hier echter niet voor: het geschilpunt betreft een vermogensrechtelijke vraag waarbij de fundamentele beginselen van de Nederlandse rechtsorde niet in het geding zijn. In het bijzonder is de "gevolgenuitzondering" niet een regel van openbare orde, De openbare orde verzet zich dus niet tegen de toepassing van Duits recht. Beslissing De voorgelegde vraag dient derhalve als volgt te worden beantwoord: op de afwikkeling van de schade veroorzaakt door her ongeval van 28 juni 1998 is, op toepassing. Den Haag, 18 mei 2009 ~ Mr J.H.A. van Loon 10 Wel moet ingevolge artikel 7 in al]e gevallen met locale verkeersvoorschriften rekening worden gehouden. In bet onderhavige geval worden deze door hetzelfde recht beheerst dat de voorwaarden van de aansprakelijkheid en de aard en wijze van de schadevergoeding bepaalt.

Datum van inontvangstneming : 25/08/2014

Datum van inontvangstneming : 25/08/2014 Datum van inontvangstneming : 25/08/2014 Vertaling C-359/14 1 Datum van indiening: 23 juli 2014 Verwijzende rechter: Zaak C-359/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Vilniaus miesto apylinkės teismas

Nadere informatie

De Rome II-Verordening

De Rome II-Verordening tschap eming De Rome II-Verordening Inleiding Sinds het verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999 in werking is getreden, behoort het zorg dragen voor de bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten

Nadere informatie

Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg. De Staten die dit Verdrag hebben ondertekend,

Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg. De Staten die dit Verdrag hebben ondertekend, Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg De Staten die dit Verdrag hebben ondertekend, Geleid door de wens gemeenschappelijke bepalingen vast te stellen inzake de wet

Nadere informatie

inzake Bescherming van verkeersslachtoffers in het internationaal privaatrecht

inzake Bescherming van verkeersslachtoffers in het internationaal privaatrecht Memo Kennedy Van der Laan van Ester Nederlof inzake Bescherming van verkeersslachtoffers in het internationaal privaatrecht datum 5 november 2012 referentie 15123/ENE/tso/ 1063887/0.1 JE RECHT HALEN IS

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 28/02/2013

Datum van inontvangstneming : 28/02/2013 Datum van inontvangstneming : 28/02/2013 Vertaling C-45/13-1 Datum van indiening: Zaak C-45/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing 28 januari 2013 Verwijzende rechter: Oberste Gerichtshof (Oostenrijk)

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 november 2003 (OR. fr) 14303/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0150 (AVC) JUSTCIV 236 ATO 193

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 november 2003 (OR. fr) 14303/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0150 (AVC) JUSTCIV 236 ATO 193 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 november 2003 (OR. fr) 14303/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0150 (AVC) JUSTCIV 236 ATO 193 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Beschikking van

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 6 oktober 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 6 oktober 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 6 oktober 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2011/0444 (E) 12103/15 JUSTCIV 202 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD waarbij

Nadere informatie

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur

www.asser.nl/cursusaanbod-advocatuur Cursusaanbod Onderhoud Vakbekwaamheid (PO) voor de advocatuur T.M.C. Asser Instituut 6 dec 2013 IPR Familierecht. Echtscheiding en nevenvoorzieningen inzake boedelscheiding en alimentatie gewezen echtgenoten

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2004 334 Wet van 6 juli 2004, houdende regeling van het conflictenrecht met betrekking tot het geregistreerd partnerschap (Wet conflictenrecht geregistreerd

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 22/08/2014

Datum van inontvangstneming : 22/08/2014 Datum van inontvangstneming : 22/08/2014 Vertaling C-350/14-1 Datum van indiening: 21 juli 2014 Verwijzende rechter: Zaak C-350/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Tribunale civile di Trieste / Italië

Nadere informatie

» Samenvatting. JPF 2013/101 Rechtbank Den Haag 22 mei 2013, C/09/416244; ECLI:NL:RBDHA:2013:CA2361. ( mr. Bellaart mr. Brakel mr.

» Samenvatting. JPF 2013/101 Rechtbank Den Haag 22 mei 2013, C/09/416244; ECLI:NL:RBDHA:2013:CA2361. ( mr. Bellaart mr. Brakel mr. JPF 2013/101 Rechtbank Den Haag 22 mei 2013, C/09/416244; ECLI:NL:RBDHA:2013:CA2361. ( mr. Bellaart mr. Brakel mr. Brandt ) [De man] te [woonplaats], hierna: de man, advocaat: mr. C.A. Lucardie te s-gravenhage.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 153 Wet van 14 maart 2002, houdende regeling van het conflictenrecht inzake de familierechtelijke betrekkingen uit hoofde van afstamming (Wet

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Stefan Nerinckx Onderwerp Het toepasselijk recht op verbintenissen voortvloeiend uit (internationale) arbeidsovereenkomsten: een nieuwe Europese verordening in de maak? Datum april 2005 Copyright

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 17.6.2003 COM(2003) 348 definitief 2003/0127 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd in het belang van de Europese

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2004 239 Besluit van 25 mei 2004 tot wijziging van het Besluit geslachtsnaamswijziging Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring

Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring DE STATEN, DIE PARTIJ ZIJN BIJ DIT VERDRAG, ZICH ERVAN BEWUST ZIJNDE dat de internationale factoring een belangrijke taak te vervullen heeft in

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 675 Regeling van het conflictenrecht inzake de familierechtelijke betrekkingen uit hoofde van afstamming (Wet conflictenrecht afstamming) Nr.

Nadere informatie

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie?

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie? DE PROBLEMATIEK VAN DE AANHANGWAGENS De eerste Europese richtlijn betreffende verplichte verzekering van de burgerlijke aansprakelijkheid voor motorrijtuigen 1 bepaalt dat alle Lidstaten de nodige maatregelen

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 maart 2007 (13.04) (OR.en) ST 8028/07 Interinstitutioneel dossier: 2006/0135(CNS) LIMITE JUSTCIV 75

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 maart 2007 (13.04) (OR.en) ST 8028/07 Interinstitutioneel dossier: 2006/0135(CNS) LIMITE JUSTCIV 75 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 maart 2007 (13.04) (OR.en) PUBLIC ST 8028/07 Interinstitutioneel dossier: 2006/0135(CNS) LIMITE JUSTCIV 75 NOTA van: het voorzitterschap aan: het Coreper/de

Nadere informatie

Toepasselijk recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed *

Toepasselijk recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed * P7_TA(2010)0477 Toepasselijk recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 15 december 2010 over het voorstel voor een verordening van de

Nadere informatie

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder de overheid) onder meer loonregres ex. artikel 2 Verhaalswet ongevallen

Nadere informatie

Vertaling C-441/13-1. Zaak C-441/13. Verzoek om een prejudiciële beslissing

Vertaling C-441/13-1. Zaak C-441/13. Verzoek om een prejudiciële beslissing Vertaling C-441/13-1 Zaak C-441/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 5 augustus 2013 Verwijzende rechter: Handelsgericht Wien (Oostenrijk) Datum van de verwijzingsbeslissing:

Nadere informatie

Rolnummer 4995. Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T

Rolnummer 4995. Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T Rolnummer 4995 Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 29bis van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

PUBLIC LIMITE NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 mei 2006 (17.05) (OR. en) 8498/06 Interinstitutioneel dossier: 2003/0168 (COD) LIMITE

PUBLIC LIMITE NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 mei 2006 (17.05) (OR. en) 8498/06 Interinstitutioneel dossier: 2003/0168 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 mei 2006 (17.05) (OR. en) PUBLIC 8498/06 Interinstitutioneel dossier: 2003/0168 (COD) LIMITE JUSTCIV 105 CODEC 358 NOTA van: het voorzitterschap aan: het

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE LEDEN

MEDEDELING AAN DE LEDEN EUROPEES PARLEMENT 2014-2019 Commissie verzoekschriften 16.12.2014 MEDEDELING AAN DE LEDEN Betreft: Verzoekschrift nr. 0171/2012, ingediend door Klaus Träger (Duitse nationaliteit), over verschillende

Nadere informatie

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant tussen BSA en Verbond van Verzekeraars Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 19/06/2012

Datum van inontvangstneming : 19/06/2012 Datum van inontvangstneming : 19/06/2012 Vertaling C-218/12-1 Zaak C-218/12 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 10 mei 2012 Verwijzende rechter: Landgericht Saarbrücken (Duitsland)

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 19/06/2015

Datum van inontvangstneming : 19/06/2015 Datum van inontvangstneming : 19/06/2015 Vertaling C-222/15-1 Zaak C-222/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 15 mei 2015 Verwijzende rechter: Pécsi Törvényszék (Hongarije) Datum

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 20.11.2001 COM(2001) 680 definitief Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd in het belang van de Europese Gemeenschap

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 168

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 168 71 (1989) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1994 Nr. 168 A. TITEL Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op erfopvolging; 's-gravenhage, 1 augustus 1989 B. TEKST De

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 26/05/2014

Datum van inontvangstneming : 26/05/2014 Datum van inontvangstneming : 26/05/2014 Vertaling C-189/14-1 Zaak C-189/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 16 april 2014 Verwijzende rechter: Eparchiako Dikastirio Lefkosias

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 22/05/2014

Datum van inontvangstneming : 22/05/2014 Datum van inontvangstneming : 22/05/2014 Vertaling C-184/14-1 Zaak C-184/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 14 april 2014 Verwijzende rechter: Corte Suprema di Cassazione (Italië)

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 2 JANUARI 2014 C.12.0463.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.12.0463.N 1. WIBRA BELGIË nv, met zetel te 9140 Temse, Frank Van Dyckelaan 7A, 2. WIBRA HOLDING bv, vennootschap naar Nederlands recht,

Nadere informatie

Convenant loonregres

Convenant loonregres Overwegingen: Aon pleegt voor werkgevers onder meer loonregres ex. artikel artikel 6:107a BW; Aon is van mening dat er op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b en c BW voor de zogenaamde buitengerechtelijke

Nadere informatie

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T Rolnummer 2485 Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de wet van 4 juli 2001 tot wijziging van artikel 633 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 176

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 176 42 (1995) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1995 Nr. 176 A. TITEL Protocol betreffende de toetreding van de Republiek Oostenrijk tot het Akkoord tussen het Koninkrijk der

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 30/09/2014

Datum van inontvangstneming : 30/09/2014 Datum van inontvangstneming : 30/09/2014 Samenvatting C-408/14-1 Zaak C-408/14 Samenvatting van het verzoek om een prejudiciële beslissing overeenkomstig artikel 98, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 23 september 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 23 september 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 23 september 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0021 (E) 12052/14 JUSTCIV 206 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD betreffende

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, in deze vertegenwoordigd door C te D vs E te F Zaak : Farmaceutische zorg. Zaaknummer : ANO06.146 Zittingsdatum : 15 november 2006 1/5 Zaak: ANO06.146, farmaceutische

Nadere informatie

Richtlijn 72/166/EEG. Artikel 1. In de zin van deze richtlijn moet worden verstaan onder:

Richtlijn 72/166/EEG. Artikel 1. In de zin van deze richtlijn moet worden verstaan onder: GECOÖRDINEERDE TEKST VAN DE EUROPESE RICHTLIJNEN BETREFFENDE DE VERZEKERING TEGEN DE BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID DIE VOORTVLOEIT UIT HET GEBRUIK VAN MOTORVOERTUIGEN Belangrijke opmerkingen: onderstaande

Nadere informatie

» Samenvatting. » Uitspraak. Procedure. JPF 2012/54 Rechtbank 's-gravenhage 22 november 2011, 396881 FA RK 11-4729; LJN BU5751. ( mr.

» Samenvatting. » Uitspraak. Procedure. JPF 2012/54 Rechtbank 's-gravenhage 22 november 2011, 396881 FA RK 11-4729; LJN BU5751. ( mr. JPF 2012/54 Rechtbank 's-gravenhage 22 november 2011, 396881 FA RK 11-4729; LJN BU5751. ( mr. Alt-van Endt ) Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen te Rotterdam, hierna te noemen: het LBIO, optredende

Nadere informatie

Date de réception : 07/02/2012

Date de réception : 07/02/2012 Date de réception : 07/02/2012 Vertaling C-9/12-1 Zaak C-9/12 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 6 januari 2012 Verwijzende rechter: Rechtbank van koophandel te Verviers (België)

Nadere informatie

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel )

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) [De minderjarige], geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats], Frankrijk, wonende

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 1 OKTOBER 2010 C.09.0563.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.09.0563.N D. W. E., eiser, vertegenwoordigd door mr. Paul Wouters, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1050 Brussel,

Nadere informatie

HUWELIJK MET INTERNATIONALE ASPECTEN HUWELIJK OVER DE GRENZEN

HUWELIJK MET INTERNATIONALE ASPECTEN HUWELIJK OVER DE GRENZEN HUWELIJK MET INTERNATIONALE ASPECTEN HUWELIJK OVER DE GRENZEN Dit gedeelte van de site gaat over het huwelijksvermogensrecht in internationaal verband. De belangrijkste regels van het hiermee samenhangende

Nadere informatie

Datum 8 juni 2011 Onderwerp De op het goed werkgeverschap gebaseerde verzekeringsplicht

Datum 8 juni 2011 Onderwerp De op het goed werkgeverschap gebaseerde verzekeringsplicht 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Nieuwsbrief Rijksdienst voor Sociale zekerheid Directie Internationale Betrekkingen www.rsz.fgov.be Onderwerp Interimakkoorden en Europese Overeenkomst inzake Sociale Zekerheid: achterhaald?

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 maart 2005 (24.03) 6238/05 JUSTCIV 22

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 maart 2005 (24.03) 6238/05 JUSTCIV 22 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 maart 2005 (24.03) 6238/05 JUSTCIV 22 INFORMATIEVE NOTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: het Coreper/de Raad nr.vorig doc.: 11093/04 JUSTCIV 101 Betreft:

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 13/08/2015

Datum van inontvangstneming : 13/08/2015 Datum van inontvangstneming : 13/08/2015 Vertaling C-365/15-1 Zaak C-365/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 14 juli 2015 Verwijzende rechter: Finanzgericht Düsseldorf (Duitsland)

Nadere informatie

Rolnummer Arrest nr. 35/2012 van 8 maart 2012 A R R E S T

Rolnummer Arrest nr. 35/2012 van 8 maart 2012 A R R E S T Rolnummer 5127 Arrest nr. 35/2012 van 8 maart 2012 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 29bis van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 2 OKTOBER 2009 C.08.0200.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.08.0200.F FORTIS INSURANCE BELGIUM, Mr. Antoine De Bruyn, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen P. D. I. RECHTSPLEGING VOOR HET

Nadere informatie

De keuze van het recht voor grensoverschrijdende verkeersongevallen: "Rome II", het Verdrag van Den Haag en de richtlijn motorrijtuigenverzekering

De keuze van het recht voor grensoverschrijdende verkeersongevallen: Rome II, het Verdrag van Den Haag en de richtlijn motorrijtuigenverzekering DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING C: RECHTEN VAN DE BURGER EN CONSTITUTIONELE ZAKEN JURIDISCHE ZAKEN De keuze van het recht voor grensoverschrijdende verkeersongevallen:

Nadere informatie

Een nieuw Europees kindje... De

Een nieuw Europees kindje... De Publicatie Jaargang 23 Publicatiedatum 01-04-2013 Afleveringnummer 4 Artikelnummer 19 Titel Auteurs Samenvatting Trefwoorden JBN: Juridische Berichten voor het Notariaat Een nieuw Europees kindje... De

Nadere informatie

L 343/10 Publicatieblad van de Europese Unie 29.12.2010

L 343/10 Publicatieblad van de Europese Unie 29.12.2010 L 343/10 Publicatieblad van de Europese Unie 29.12.2010 VERORDENING (EU) Nr. 1259/2010 VAN DE RAAD van 20 december 2010 tot nauwere samenwerking op het gebied van het toepasselijke recht inzake echtscheiding

Nadere informatie

4 De Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad (WCOD)

4 De Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad (WCOD) 4 De Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad (WCOD) 4.1 Inleiding In deze paragraaf staat het toepasselijke recht op de maritieme onrechtmatige daden centraal waarvoor geen eenvormig recht bestaat en waarvoor

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister voor Jeugd en Gezin en de Staatssecretaris van Financiën,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister voor Jeugd en Gezin en de Staatssecretaris van Financiën, STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 653 15 januari 2009 Regeling van 7 januari 2009, nr. DSV/2897940, houdende regels ter voorkoming of beperking van samenloop

Nadere informatie

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 22 maart 2006 (29.03) (OR. fr) 7645/06 LIMITE JUR 119 JUSTCIV 77 CODEC 272

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 22 maart 2006 (29.03) (OR. fr) 7645/06 LIMITE JUR 119 JUSTCIV 77 CODEC 272 Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 maart 2006 (29.03) (OR. fr) PUBLIC 7645/06 LIMITE 119 JUSTCIV 77 CODEC 272 ADVIES VA DE IDISCHE DIE ST * Betreft: Voorstel voor een verordening van het Europees

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 438 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de wijziging in de procedure betreffende de aanvraag en afgifte van rijbewijzen Nr.

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V, gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-372 d.d. 9 oktober 2014 (mr. P.A. Offers, prof. mr. E.H. Hondius en drs. W. Dullemond, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Schaderegeling schuldloze derde. Bedrijfsregeling no. 7

Schaderegeling schuldloze derde. Bedrijfsregeling no. 7 Schaderegeling schuldloze derde Bedrijfsregeling no. 7 Afdeling Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars Afdeling Transport van het Verbond van Verzekeraars Afdeling Algemene Aansprakelijkheid van

Nadere informatie

TRACTATENBLAD KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1976 Nr. 144

TRACTATENBLAD KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1976 Nr. 144 25 (1976) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1976 Nr. 144 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Suriname betreffende de wederzijdse erkenning

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2004 (26.11) (OR. en) 15130/04 JAI 490 ASIM 47

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2004 (26.11) (OR. en) 15130/04 JAI 490 ASIM 47 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 november 2004 (26.11) (OR. en) 15130/04 JAI 490 ASIM 47 BEGELEIDENDE NOTA van: het voorzitterschap aan: het Coreper (2e deel) nr. vorig doc.: 14497/04 JAI 441 ASIM

Nadere informatie

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 Rapport Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 2 Klacht Op 10 oktober 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer D. te Heemstede, met een klacht over een gedraging van de Huurcommissie

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 mei 2008 (OR. en) 9196/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0048 (AVC) JUSTCIV 94 CH 28 ISL 15 N 18

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 mei 2008 (OR. en) 9196/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0048 (AVC) JUSTCIV 94 CH 28 ISL 15 N 18 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 mei 2008 (OR. en) 9196/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0048 (AVC) JUSTCIV 94 CH 28 ISL 15 N 18 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: ONTWERP-BESLUIT

Nadere informatie

14899/09 HD/mm DG H 2 A

14899/09 HD/mm DG H 2 A RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 november 2009 (OR. en) 14899/09 Interinstitutioneel dossier: 2009/0034 (CNS) JUSTCIV 215 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD tot

Nadere informatie

ARRET Dans l affaire A 2011/1. En cause : ALLIANCE NATIONALE DES MUTUALITES CHRETIENNES contre: ASBL BUREAU BELGE DES ASSUREURS AUTOMOBILES

ARRET Dans l affaire A 2011/1. En cause : ALLIANCE NATIONALE DES MUTUALITES CHRETIENNES contre: ASBL BUREAU BELGE DES ASSUREURS AUTOMOBILES Vertaling 1 COUR DE JUSTICE BENELUX GERECHTSHOF ~ A 2011/1/9 ARRET Dans l affaire A 2011/1 En cause : ALLIANCE NATIONALE DES MUTUALITES CHRETIENNES contre: ASBL BUREAU BELGE DES ASSUREURS AUTOMOBILES Langue

Nadere informatie

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Verzekeraar.

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Verzekeraar. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-177 d.d. 24 juni 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. M. van Pelt, secretaris) Samenvatting Consument claimt schade wegens

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 39 (2003) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2013 Nr. 35 A. TITEL Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Vlaamse Gemeenschap van België inzake de accreditatie

Nadere informatie

Belgisch Internationaal Privaatrecht

Belgisch Internationaal Privaatrecht Belgisch Internationaal Privaatrecht Bart VOLDERS & Liselot SAMYN Maklu Antwerpen-Apeldoorn Inhoudstafel Lijst van afkortingen 11 Voorwoord 13 DEEL I. COMMUNAUTAIRE RECHTSBRONNEN 15 A. Internationaal en

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 9 juli 2004 (4.07) (OR. en) PUBLIC 09/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/00 (COD) LIMITE JUSTCIV 99 COMPET 3 SOC 337 CODEC 874 OTA van: het voorzitterschap

Nadere informatie

Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed

Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed De Staten die dit Verdrag hebben ondertekend, Geleid door de wens de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 896 Regeling van het beroepsgoederenvervoer en het eigen vervoer met vrachtauto s (Wet wegvervoer goederen) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS

NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS NADERE INVULLING WERKGEVERSAANSPRAKELIJKHEID VOOR VERKEERSONGEVALLEN VAN WERKNEMERS De heeft in december 2008 wederom drie interessante arresten gewezen inzake werkgeversaansprakelijkheid voor verkeersletsel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESCHIKKING VAN DE

Nadere informatie

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir I 'J~ ~ ~ :-.~? Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir Omzendbrief betreffende de toepassing van de Vlaamse zorgverzekering voor Belgisch sociaal verzekerden met:

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE LEDEN

MEDEDELING AAN DE LEDEN EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 15.6.2011 MEDEDELING AAN DE LEDEN (50/2011) Betreft : Met redenen omkleed advies van de senaat van de Italiaanse Republiek over het voorstel voor

Nadere informatie

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EG) nr. 974/98 over de invoering van de euro

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EG) nr. 974/98 over de invoering van de euro RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 december 2005 (OR. en) 14883/05 Interinstitutioneel dossier: 2005/0145 (CNS) UEM 205 ECOFIN 370 OC 877 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

Richtlijn 2005/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 houdende wijziging van de Richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG en

Richtlijn 2005/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 houdende wijziging van de Richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG en Richtlijn 2005/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 houdende wijziging van de Richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG en 90/232/EEG van de Raad en Richtlijn 2000/26/EG van het

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 28/12/2015

Datum van inontvangstneming : 28/12/2015 Datum van inontvangstneming : 28/12/2015 Vertaling C-618/15-1 Zaak C-618/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 23 november 2015 Verwijzende rechter: Cour de cassation (Frankrijk)

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 20/09/2016

Datum van inontvangstneming : 20/09/2016 Datum van inontvangstneming : 20/09/2016 Vertaling C-447/16-1 Zaak C-447/16 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 11 augustus 2016 Verwijzende rechter: Bundesgerichtshof (Duitsland)

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) CH 39 SOC 374 MI 157 ETS 16 SERVICES 35 ELARG 86 VOORSTEL van: de Europese Commissie

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2011-346 d.d. 2 december 2011 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr.drs. D.J. Olthoff, secretaris)

Nadere informatie

Gew. bij S.B. 1983 no. 104.

Gew. bij S.B. 1983 no. 104. WET van 24 november 1975, tot regeling van het Surinamerschap en het Ingezetenschap (S.B.1975 no.4), gelijk zij luidt na de daarin aangebrachte wijzigingen bij S.B. 1983 no. 104, S.B. 1984 no. 55, S.B.

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. 2002/13 Mo I n d e k l a c h t nr. 026.01 ingediend door: hierna te noemen klager, tegen: hierna te noemen verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-113 d.d. 15 april 2013 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. B.F. Keulen, leden en mevrouw mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 18/11/2014

Datum van inontvangstneming : 18/11/2014 Datum van inontvangstneming : 18/11/2014 Samenvatting C-475/14-1 Zaak C-475/14 Samenvatting van het verzoek om een prejudiciële beslissing overeenkomstig artikel 98, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, vertegenwoordigd door C te B, tegen ASR Basis Ziektekostenverzekeringen N.V. en ASR Aanvullende Ziektekostenverzekeringen N.V., beide te Amersfoort Zaak : Aanvullende

Nadere informatie

De Rechtbank te 's-gravenhage (nr. AWB 10/5062) heeft het tegen die uitspraak ingestelde beroep ongegrond verklaard.

De Rechtbank te 's-gravenhage (nr. AWB 10/5062) heeft het tegen die uitspraak ingestelde beroep ongegrond verklaard. 11 Oktober 2013 nr. 12/04012 Arrest gewezen op het beroep in cassatie van [X] te [Z] (hierna: belanghebbende) tegen de uitspraak van het Gerechtshof te 's-gravenhage van 10 juli 2012, nr. BK-11/00544,

Nadere informatie

15445/1/06 REV 1 wat/hor/mg 1 DG H 2B

15445/1/06 REV 1 wat/hor/mg 1 DG H 2B RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 november 2006 (01.12) (OR. en) 15445/1/06 REV 1 COPEN 119 NOTA van: het voorzitterschap aan: de Raad nr. vorig doc.: 15115/06 COPEN 114 nr. Comv.: COM(2005) 91 def.

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 23/10/2015

Datum van inontvangstneming : 23/10/2015 Datum van inontvangstneming : 23/10/2015 Vertaling C-492/15-1 Zaak C-492/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 21 september 2015 Verwijzende rechter: Oberster Gerichtshof (Oostenrijk)

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 12 maart 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 12 maart 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-157 d.d. 21 mei 2012 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, mr. B.F. Keulen en dr. B.C. de Vries, leden, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T Rolnummer 3630 Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 320, 4, van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

30 IPR-aspecten van de internationale samenlevingsovereenkomst

30 IPR-aspecten van de internationale samenlevingsovereenkomst IPR-aspecten van de internationale samenlevingsovereenkomst 1 Voor ongehuwde samenwoners is het sluiten van een samenlevingscontract onontbeerlijk voor het maken van afspraken over de civielrechtelijke

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1993 Nr. 51. Verdrag betreffende de Europese Unie, met Protocollen; Maastricht, 7februari 1992

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1993 Nr. 51. Verdrag betreffende de Europese Unie, met Protocollen; Maastricht, 7februari 1992 10 (1992) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1993 Nr. 51 A. TITEL Verdrag betreffende de Europese Unie, met Protocollen; Maastricht, 7februari 1992 B. TEKST De Nederlandse

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 050.01 ingediend door: hierna te noemen 'klaagster, tegen: hierna te noemen verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

(2002/C 42/07) Gelet op de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst ( 1 ), inzonderheid op artikel 43, lid 1,

(2002/C 42/07) Gelet op de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst ( 1 ), inzonderheid op artikel 43, lid 1, C 42/8 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 15.2.2002 II (Voorbereidende besluiten krachtens titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie) Initiatief van het Koninkrijk Belgiº en het

Nadere informatie