De redactie wenst je een warme kerst en een stralend 2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De redactie wenst je een warme kerst en een stralend 2007"

Transcriptie

1 de HANZE 12e jaargang 14 december 2006 redactioneel onafhankelijke krant van de Hanzehogeschool Groningen 8 International paper Four pages in English Pagina 3 CvB en medezeggenschapsraad kopen geiten voor de Derde Wereld Pagina 4 Kerst in de kibboets, de zon en de rimboe Pagina 5 Bij de les: De lichte staat van verwarring van Bas Stuurwold Pagina 6 Rondvraag: wat doe jij met Kerst? De redactie wenst je een warme kerst en een stralend 2007 Foto: Jo Gray International paper Party ban lifted German students are hot Hotel deal for parents Stoyan loves grass Pagina 7 Ligt Marthe met een nieuwe kerstman onder de boom? HSV en Rechtenstudies openen Hanze Rechtswinkel Studenten van de Hanzehogeschool kunnen gratis beroep doen op de Hanze Rechtswinkel voor en door studenten. We hebben net onze eerste cliënt gehad, zegt tweedejaars HBO-Rechten Linda Bergsma. We noemen geen namen, maar het ging om de voorzitter van een studentenvereniging die zich afvroeg of gegevens van leden mogen worden doorgeven aan een branchevereniging. Linda is één van de vier medewerkers van de net opgerichte Hanze Rechtswinkel die zetelt in het Instituut voor Rechtenstudies. We hebben een nieuwe afspraak gemaakt met de cliënt, vervolgt Linda s collega Shirley Cooke, tweedejaars Sociaal Juridische Dienstverlening. Ze wijst op een stapel wetboeken. We zoeken de relevante info, en dan maken we een vervolgafspraak. We zullen meestal geen concreet advies geven, maar de plussen en minnen van verschillende beslissingen naast elkaar zetten. De Hanze Studenten Belangenvereniging (HSV) nam het initiatief voor de rechtswinkel. We kregen veel juridische vragen van studenten die we zelf niet konden beantwoorden, verklaart HSV-voorzitter Steven Leenstra, tweedejaars Technische Bedrijfskunde. Toen hebben we contact gezocht met Rechtenstudies. We werken samen onder het motto schoenmaker blijf bij je leest, verduidelijkt SJD-docent Hans Conijn, de coördinator van het project. HSV heeft de contacten met studenten op alle vestigingen van de HG. Zij doen de promotie en zorgen ervoor dat er voldoende animo is. Studenten met problemen op het gebied van huurrecht, arbeidsrecht en onderwijsrecht, denk maar aan stufi, kunnen bij ons gratis terecht. De medewerkers zijn allemaal studenten HBO-Rechten of SJD en hebben de inhoudelijke kennis. Ze weten waar ze de relevante wetteksten kunnen vin- den en kunnen uitleggen wat die betekenen. Luuk Steemers Openingstijden Hanze Rechtswinkel: dinsdags10-1, donderdags 1-4. Afspraken via (niet voor vragen) of kom even langs. Advertentie Voor februari 2007 je rijbewijs halen! Nu: vanaf 5,- per week. Lespakketten vanaf 605,- incl. examen met garantie. R.S.N ( 0,22 p/min) Pagina 9 Kerstverhaal: Hij had van haar lippen geproefd. Zoet waren ze geweest, maar haar wangen smaakten zout Pagina 11 Huzzel: Win een kerstontbijt voor twee!

2 2 advertentie 16 december 2006/8 de HANZE Come and get it! Following last year s successful scholarship competition, Nyenrode is offering at least 60 scholarships of each to students of the 2007 Master of Science in Management program. Nyenrode alumni together with companies such as the Gucci Group, KLM, ABN AMRO and Xerox are providing the scholarships, and personal business coaches. Pieter Hundersmarck (South Africa): When I decided to go to Nyenrode, I won a scholarship by writing an essay which I defended before a jury. What s more, the scholarship also included mentoring by Klaas Wagenaar, the CEO of Getronics, who has encouraged me to seek out opportunities, follow my instinct and take chances. It has been fantastic to be able to pick the brain of someone like that! Want to know more? Visit our Information Sessions, on January 20th or February 24th, and learn about how to win one of the scholarships. Sign up at

3 actueel de HANZE 16 december 2006/8 3 Karren op koolzaad Het project Verduurzaming Hanze Automobiliteit moet de CO 2 -uitstoot van auto s met vierhonderd ton per jaar verminderen. VHAM bouwt tweehonderd auto s om zodat ze gedeeltelijk op aardgas en plantaardige olie kunnen rijden. Op 31 november maakten belangstellenden proefritjes. Tweedejaars Technische Bedrijfskunde Ronald Posthumus tankt PPO. Foto: loexproduxies Vierhonderd ton kooldioxide minder in het milieu. Dat willen we bereiken. In januari beginnen we met het ombouwen van auto s. Vijftig dieselauto s moeten dan op plantaardige olie lopen en 150 benzineauto s op aardgas. Op de hoek van het oude busplein op Zernike staat tweedejaars Technische Bedrijfskunde Ronald Posthumus bij een tank van één kubieke meter met Pure Plantaardige Olie (PPO). Het project VHAM (Verduurzaming Hanze Automobiliteit) is ingesteld door het Energie Kennis Centrum van de Hanzehogeschool (HG) en het Alfa- College. Het Ministerie van Verkeer subsidieert het project. HG-studenten houden zich vooral bezig met de marketing en de managementaspecten, studenten van de opleiding Motorrijtuigtechniek van het Alfa-College zorgen voor de ombouw van de auto s. PPO is het schoonst, zegt Ronald. Koolzaadolie, zonnebloemolie of palmolie. Doordat de planten eerst CO 2 uit de lucht hebben gehaald, komt er niet méér CO 2 in het milieu. Benzinemotoren worden omgebouwd tot CNG (Compressed Natural Gas). De CO 2 - uitstoot is ongeveer tien procent minder dan bij LPG-gas en twintig procent minder dan bij benzine. Als je bij VHAM je dieselauto laat ombouwen, mag je accijnsvrij PPO tanken voor zo n tachtig cent per liter. Diesel kost rond de één euro. Ronald wijst op de PPO-tank. Zo n tank kun je in je tuin of je garage zetten. Met een handpompje kost dat je zo n 150 euro. Projectleider Ramon Albers staat op 31 november klaar met een door aardgas aangedreven Opel Zafira 1.8, die al vanaf de fabriek op CNG rijdt. Soepeltjes rijdt Albers even later over de ringweg. Het nadeel is dat je naar Leeuwarden moet om te tanken, zegt hij, maar het komt goed. Er zijn plannen voor tien aardgasstations in het Noorden. Je moet een beetje een idealist zijn. Luuk Steemers Het VHAM-project loopt tot april Meer info: Studenten tuk op danscursus van Cast en Dansacademie ACLO luidt 2006 uit met een Kerst Indoor Sport Spektakel College van Bestuur haalt foute Hanzes uit de bakken Academie voor Popcultuur krijgt nieuwe atelierruimte Hanzehogeschool schiet RAAK: één miljoen subsidie Tien aanmeldingen voor ballet en 22 voor popmusical. Amarens van de Meulen, medewerker van CAST, het culturele bureau voor studenten van de Hanzehogeschool, is tevreden over het aantal studenten dat zich tot nu toe aanmeldde voor de danscursussen van studenten van de Dansacademie. Studenten van de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit kunnen zich vanaf 8 januari in tien lessen bekwamen in ballet en popshowmusical-dans. Dansdocent Henk Janssen begeleidt de derdejaars die de lessen geven in studio s van de Dansacademie in de Akkerstraat. HG-studenten betalen 35 euro, RUGstudenten 45 en andere danslustigen moeten 55 euro neertellen. Inschrijven tot 21 december (www.hanzecast.nl). Op 20 december organiseert de ACLO het Kerst Indoor Sport Spektakel (KISS) voor sporters, hun vrienden en familie. KISS is de sportieve afsluiting van het jaar, dit keer onder de noemer Safe in the Dark. De dresscode is black as the night. Op het sportcentrum Blauwborgje 16 leven de sporters zich van vijf uur tot elf uur uit in een BOM-special, een Groot Circuit en sporten als futsal, volleybal, squash, unihockey en basketbal. Geïnteresseerden kunnen zich op het sportcentrum inschrijven voor de toernooien. Deelname is gratis en een ACLO-sportbewijs is niet nodig (www. aclosport.nl). Het College van Bestuur van de Hanzehogeschool heeft zeven duizend exemplaren van hogeschoolkrant de Hanze uit de distributiedisplays laten halen. De reden voor deze ingreep was een blunder in het voorpagina-artikel waarin Hare Majesteit de Koningin werd aangeduid als Koning Beatrix. Hoofdredacteur Chris Wind heeft begrip voor de ingreep van het College van Bestuur. Bij ieder ander persoon hadden we de zaak kunnen laten lopen, maar bij het staatshoofd is dat natuurlijk een ander verhaal. De distributie van de hogeschoolkrant liep door de perikelen één dag vertraging op. De Hanzehogeschool huurt binnenkort een gedeelte van een bedrijfspand aan de Zuidergrachtswal in Leeuwarden. Het in slechte staat verkerende pand van de voormalige boekbinderij Veenstra, ligt vlak achter het onderkomen van de Academie voor Popcultuur. De eigenaar van het pand, WoonProject, laat het gebouw in 2007 restaureren zodat het dienst kan doen als festivalruimte, theater en poppodium. Het mooie is dat we onze ruimten met een simpele ingreep kunnen verbinden met de Academie voor Popcultuur, zegt HG-voorzitter Henk Pijlman, studenten hoeven dus niet eens buitenom te lopen. De uitbreiding is nodig om de groei van het aantal studenten Vormgeving op te vangen. In januari 2008 wordt het onderkomen opgeleverd. De Hanzehogeschool (HG) heeft begin december één miljoen aan subsidies in de wacht gesleept. Deze zogeheten RAAK-subsidies (RAAK staat voor Regionale Aandacht en Actie voor Kenniscirculatie) besteedt de HG aan vier projecten. Drie van die projecten richten zich op de samenwerking tussen de HG en het midden- en kleinbedrijf (MKB). Een hoge score, want het Ministerie van Onderwijs stelde de hogescholen in totaal tien MKB-RAAK-subsidies ter beschikking. Het andere project dat een RAAK-subsidie krijgt is het project Actieve Leefstijl waarin vier Groningse instanties samenwerken: het Instituut voor Sportstudies, de Academie voor Gezondheidsstudies, het expertisecentrum De Brink en het Huis voor de Sport. Zeventig HG-studenten geven vuurwerkvoorlichting HG-studenten helpen basisschool aan space-game HMR en CvB kopen geiten voor Derde Wereld Zeventig studenten van de Hanzehogeschool geven tussen Sinterklaas en Oud & Nieuw vuurwerkvoorlichting in zestien Groningse gemeentes. Studenten van de opleidingen Sociaal Juridische Dienstverlening, Sociaal Pedagogische Hulpverlening, de Pedagogische Academie en Maatschappelijk Werk & Dienstverlening geven in tweetallen voorlichting op basisscholen over veilig gebruik van vuurwerk. Het is voor de vijfde keer dat Halt Groningen en de Hanzehogeschool samenwerken in het vuurwerkproject. Halt (een bureau dat jeugdcriminaliteit wil bestrijden en voorkomen) gaf de studenten vooraf een training van vier uur. Studenten van de Pedagogische Academie en het Instituut voor Informatie- & Communicatietechnologie (IICT) hebben een computerspel gemaakt voor de Groningse basisschool De Starter. De Starter zocht een originele manier om kinderen te porren voor wetenschap en techniek. De studenten van de Hanzehogeschool (HG) bedachten daarop drie minigames waarmee de leerlingen een virtuele reis door de ruimte maken. Tijdens de reis doen de kinderen spelenderwijs kennis op over de maan, het zonnestelsel en de ruimtevaartgeschiedenis. PA- en IICT-studenten ontmoeten elkaar in de toekomst vaker als zij keuzethema Games in het Basisonderwijs volgen. Door die contacten wil de HG toekomstige onderwijzers vertrouwd maken met ICT. De informatietechnologen in spe kunnen leren hoe ze moeten inspelen op de wensen van hun opdrachtgevers en doelgroepen in het onderwijs. De leden van de medezeggenschapsraad van de Hanzehogeschool (HMR) kopen geiten voor ontwikkelingssamenwerkingsorganisatie Oxfam- Novib. Raadslid Gerda van Galen (vierdejaars Academie Minerva): Als we maandag in de vergadering met het College van Bestuur de man een tientje neerleggen, kunnen we zes geiten kopen voor één of ander project in de Derde Wereld. Of drie geiten, één ezel en wat andere dingen, dat maakt niet. Novib besteedt het geld goed en houdt de kopers op de hoogte van het reilen en zeilen van de dieren. De HMR-leden geven elkaar met kerst wel vaker een maatschappelijk verantwoord cadeau. Het is weer eens wat anders dan een derde-wereldkalender, zegt Gerda, en misschien een leuk idee voor andere afdelingen van de HG.

4 de HANZE 4 kerst 16 december 2006/8 Hester van der Werf viert kerstmis in de zon Frick Wat zijn je kerstplannen in Paramaribo? Ik woon in een huis met voornamelijk Nederlandse studenten. Met kerst organiseren we een kerstdiner. We vormen koppeltjes en ieder tweetal is verantwoordelijk voor een gerecht. Iedereen gaat netjes gekleed en we maken er een gezellige avond van. Tweede kerstdag ben ik bij m n Surinaamse vriend, die ik hier heb ontmoet. Overdag gaan we naar de kerk en doen we andere leuke dingen. Waarschijnlijk lekker rondstruinen door de stad om van de kerstsfeer op straat te genieten. s Avonds gaan we uit eten of eten we Foto: Bureau Buitenlandstages HG bij zijn familie. Daarna gaan we lekker op stap in de stad. Ga je het samenzijn met familie en vrienden missen? Eigenlijk zou ik op 21 december terugvliegen, maar omdat ik mijn scriptie pas op 30 januari hoef in te leveren, besloot ik hier te blijven. Die scriptie kan ik net zo goed hier schrijven, lekker in de zon! Nu ik een vriendje heb, komt dat natuurlijk ook goed uit. We gaan er een geweldige kerst van maken en m n familie krijgt een kaartje. Kerstmuziek in Paramaribo Wat doe je tijdens de kerst als je thuis bent? Normaal gesproken vier ik kerst bij mijn ouders. We gaan naar de kerk en eten gezellig met z n allen. Tweede kerstdag doen we het nog eens dunnetjes over. Lekker eten en gezellig bij elkaar zijn. Merk je al iets van Kerstmis in Suriname? Kerstmis wordt hier veel grootser gevierd dan Sinterklaas. Dat is wel even wennen. Eigenlijk begint Kerstmis hier al vóór vijf december. Je ziet dan overal kerstbomen en versieringen. Bouwkundestudent Henko Leffers loopt stage in Noord-Israël Kerst in de kibboets Waar ben je nu? Ik zit in het noorden van Israël in de kibboets Nes Ammim, tussen Akko en Nahariya, op vijftien kilometer van de Libanese grens. Toen ik hier kwam was het onrustig. Raketten op Akko die hier vlakbij insloegen, het zat stampvol soldaten. Nu valt het wel weer mee. Jongeren komen hier voor drie maanden tot één jaar om te werken of een studieprogramma te volgen. Wat doe je daar? Ik werk hier in de technische dienst, een gevarieerde job. We werken voor het guesthouse en voor de village. Deze woon- en werkgemeenschap is in 1960 opgericht door een christen en een jood om de kloof tussen joden en christenen te overbruggen. Sinds 2002 werkt Nes Ammim ook aan het verbeteren van de contacten tussen joden en arabieren. Wat ga je met kerst uitspoken? Nes Ammim is een Europese kibboets, daarom vieren wij wel kerstfeest. Natuurlijk zal ik mijn familie en vrienden missen, maar ik kan het goed vinden met de mensen hier. De community bestaat nu vooral uit Duitse Zivi s, jongens die een sociaal jaar doen in plaats van dienstplicht in het leger. En meiden uit Zwitserland, Nederland en Duitsland. En uiteraard zijn hier Israëlische jongeren. Wat zou je doen als je met kerstmis thuis was geweest? Kerst vieren met familie en vrienden natuurlijk. Ik heb geen moment overwogen om heen en weer te vliegen. Eind januari ga ik alweer naar huis! Maar ik vind kerst wel een leuke gezellige tijd. Hier en in Nederland. Iedereen versiert zijn huis met enorm veel lichtjes, echt énorm veel. Ik vind dat wel grappig en het geeft een gezellige uitstraling. Op de radio hoor je alleen maar kerstnummers. Dat vind ik wel wat minder, want dan is het met kerst niet echt speciaal meer. Loes Vader Henko Leffers bij de Bahai-tempels in de Israëlische stad Haifa. Hoe gaan de mensen in Israël met kerstmis om? In principe vieren de joden geen kerst maar Chanoeka. Chanoeka en Kerstmis lijken wel een beetje op elkaar. Joden steken ook kaarsjes aan en eten lekkere gerechten. Chanoeka is het joodse feest van de inwijding van de tempel, ook wel het feest van de lichtjes genoemd. Het feest duurt acht dagen en het herdenkt het Chanoeka-wonder. De eerste dag van dit feest begint op chanoekaavond, erev chanoeka, na de zonsondergang van de 24e dag van de joodse maand Kislev. Boudewijn Otten Willem haalt kerstbomen in Costa Rica Kerstmis in San José, Willem haalt zelf z n kerstboom op Vierdejaars Sportmanagement Willem Oosting (22) doet zijn afstudeerproject in Midden-Amerika. Kerst is hét feest voor Costaricanen, mailt hij. Ik ben met kerst in San José, de hoofdstad van Costa Rica. Wat ik tot nu toe heb meegemaakt is dat de kerst vooral hetzelfde gevierd wordt als in Nederland. Alleen begint de verkoop van kerstartikelen eerder. De commercie viert hier hoogtij. Dit is namelijk de dertiende maand, waardoor Costaricanen meer te besteden hebben. Kerstmis wordt hier trouwens alléén op 25 december gevierd. Het is een echt familiegebeuren, met lekker veel eten en drinken. Ik schuif aan bij m n gastgezin en hun familie. Ik zal Nederland missen, maar ik heb niet zo snel heimwee gelukkig. Mijn kerst in Nederland zou er denk ik hetzelfde uitzien als in Nederland. Met familie, veel eten, cadeaus uitpakken en zo. In Costa Rica wordt er wel meer gebeden, vermoed ik, de mensen zijn erg gelovig. Ikzelf ben niet zo religieus, dus dat lijkt me heel bijzonder om mee te maken. Gewoon meedoen met m n gastgezin, naar de kerk, genieten van de katholieke gebruiken en gewoonten. In Nederland kerstvieren kan altijd nog, volgend jaar ben ik er alweer bij! Cichorei In onze kerk hing vooraan boven het gangpad de adventskrans. Wie hem aan het metershoge plafond bevestigde weet ik niet, en hóe die acrobaat dat voor mekaar kreeg was me helemaal een raadsel. Maar hij hing er, meer dan één meter in doorsnee, een cirkel van dennentakken. Vier kaarsen stonden erop, en ik was misdienaar, de snotjongen. Kaarsen snuiten deed ik graag. Snuiters had je in alle soorten en maten, maar de grote snuiter was het mooist, een zwartgeblakerde spitstoelopend rond stukje ijzer op een stok van wel twee meter. Bovenop het puntje zat de lont waarmee je de kaars aanstak, onder het kapje zat de holte om de kaars te doven. De misdienaar die snotjongen mocht wezen, zette de snuiter op de brandende kaars. Even wachten en uit was ie. De warme walm van dovend kaarsvet sprong de kerk in, steeg op naar God. En de kerk rook toch al zo lekker: boenwas en wierook. In de advent, de vier weken voor kerstmis, kwam daar het parfum van dennen bij. De advent, aftellen was het. In week 1 ontstaken we de eerste kranskaars, in week 2 de tweede en in week 3 de derde. Langzaam werkte de parochie naar kerstmis toe, het feest van het licht. Op de 24-ste december, om twaalf uur precies, begon de nachtmis. Dan brandden ze alle vier. Ik voelde me onderdeel van een goddelijk geheel. De kerk zat vol. Alle misdienaars waren er, klein en groot. Hun togen zwart en rood. De superplies dwarrelden om hen heen. En daar liep ik, met het kruis of het wierookvat. Ik zong en ik schreed met miswijn en water. Inmiddels is mijn geloof in een Hoger Iets helemaal weg. De logica nam me in z n wurggreep toen ik een jaar of twintig was. God, dacht ik, daar kun je alle kanten mee op. De ene gelovige moordt in de naam van de Heer, de andere verricht Goede Werken in Zijn naam. Dus: Hij is eigenlijk geen factor. Ik gooide het geloof in de prullenbak en daarmee voor eeuwig het gevoel om deel uit te maken van iets dat immens veel groter is dan ikzelf. Al het andere is surrogaat, eikeltjeskoffi e en cichorei. Behalve mijn werk. Ja, u leest het goed, mijn werk is het mooiste werk van de wereld, de hogeschool de fi jnste werkgever. Voor de klas staan is het mooiste vak, mensen iets leren, mensen wijzer maken. Daarom zie ik ook altijd tegen de vakanties op. Heb jij dat nou ook?, vroeg ik collega K. Dat je ineens denkt: ik ga met kerst maar weer eens naar de nachtmis? Meewarig schudde K. zijn hoofd. Frickie, Frickie... jij bent toch wel een hele rare snuiter. Hajo Frick

5 onderwijs 16 december 2006/8 de HANZE 5 Bij de les Interview Saskia Boerema (22, rechts op de foto) en Miranda Hendriks (22) wonnen met hun afstudeerscriptie Handleiding over omgaan met agressie in de verstandelijke gehandicaptenzorg de Maria Regina Scholten Penning. De afgestudeerde Sociaal Pedagogische Hulpverleners schreven hun boekje van 130 pagina s speciaal voor stagiairs en starters. Ze doen het schakeljaar voor orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Had Maria Regina Scholten ook te maken met agressie in de hulpverlening? Saskia: Waarschijnlijk wel. Ze was een non en werkte in de gehandicaptenzorg. De penning die we kregen is geslagen in de vorm van een vierkant met een knik erin. Het symboliseert de kap die de nonnen op hun hoofd droegen en die ze voordat ze hun dienst begonnen vouwden in een moment van rust of meditatie. Sosa-docent Bas Stuurwold: Als jullie straks de klas in lichte staat van verwarring verlaten, is dat niet gek. Foto: Pepijn van den Broeke MBO! Sociaal-Pedagogisch Werk In de rubriek Bij de Les legt een redacteur het onderwijs op de Hanzehogeschool onder een vergrootglas. Op de HG kun je middelbaar beroepsonderwijs volgen, ontdekt Boudewijn Otten. Maar een eitje zijn die lessen zeker niet. Schreven jullie je scriptie vanuit eigen ervaring? Saskia: We liepen allebei aan tegen verschillende vormen van agressie. En we vonden dat we daar eigenlijk niet goed genoeg op waren voorbereid. Dat werd dus het onderwerp van onze afstudeerscriptie. We kennen elkaar al jaren en kunnen goed samenwerken. Bij mijn mbo-stage in de verstandelijk-gehandicaptenzorg voor jongvolwassenen had ik niet veel met agressie te maken. Maar op de dagbesteding voor verstandelijk gehandicapte volwassenen bij Van Boeijen probeerden sommige deelnemers met agressief gedrag iets te bereiken. Als het hen lukt om langs je heen te komen heb je een probleem. Miranda: Op gewone kinderdagverblijven en in de jeugdzorg voor verstandelijk gehandicapte en autistische kinderen redde ik me prima, ook al was ik nog best jong. Op de observatieafdeling bij Van Boeijen werd dat wel even anders. Ik begeleidde daar jongeren en jongvolwassenen met gedragsproblemen en hechtingsstoornissen. Daar stond ik als twintigjarige tegenover een agressieve jongen van zeventien die een kop groter was dan ik. Ik moest een begeleider om hulp vragen. Nu weten ze dat ik het niet alleen kan, schoot door me heen. Als jullie straks de klas in lichte staat van verwarring verlaten, is dat niet gek. Nee, eigenlijks is dat normaal. Docent Bas Stuurwold stelt de derdejaars Sociaal-Pedagogisch Werk meteen maar even gerust. Als jullie over vier weken nog steeds verward zijn, is mijn missie mislukt. Maar ik voorspel: dat gaat niet gebeuren. Over een maand is dit gesneden koek. De klas zucht opgelucht. Ze hebben de afgelopen week zitten staren naar de eerste drie hoofdstukken van Psychiatrie van J. S. Reedijk. Maar Stuurwold belooft vriendelijk dat hij ze er wel doorheen zal slepen. Donderdag 7 december, Steenhouwerskade, het SOSA-gebouw, vijf over negen, buiten schemert het. Severien komt de klas binnen, een bekertje koffie in de hand. Negen uur is bij mij negen uur, zegt Stuurwold kortaf. Vertel dat maar aan de busmaatschappij, moppert het slachtoffer. Ik begrijp dat je vervoersproblemen hebt? Dat wil ik vooraf weten. Je stoort mij. Je stoort de anderen. We hebben weinig tijd en we moeten in acht weken dit hele boek door. Met een klap legt Stuurwold z n Reedijk op tafel. De klas weet genoeg, zeker als Stuurwold twee andere laatkomers op dezelfde preek trakteert. De mbo-studenten werken allemaal, of ze lopen stage, als begeleider in de geestelijke gezondheidszorg. Dagelijks hebben ze te maken met mensen die anders zijn, verslaafden, psychiatrische patiënten, mensen met persoonlijkheidsproblemen. Daarmee omgaan is geen sinecure. Vorige week zagen we het nut van het onderscheid tussen ziektebeeld en toestandsbeeld, zegt Stuurwold. Het ziektebeeld is de aandoening waaraan een patiënt leidt. Het toestandsbeeld is de manier waarop de patiënt zich in het hier en nu gedraagt. Wie kan een voorbeeld noemen van een toestandsbeeld dat niet op een ziekte hoeft te wijzen? Anne weet het. De reacties van soldaten in een bedreigende situatie. Juist! Wie in de loopgraven onder vuur ligt is angstig en hyperalert. Gezonde reacties op extreem ongezonde omstandigheden. Als je langdurig in zulke omstandigheden verkeert, kan dat je blijvend veranderen. Een posttraumatisch stresssyndroom, concludeert Geert. Stuurwold schrijft met een blauwe stift vijf letters op het whiteboard: ANGST! Álle patiënten melden zich bij jullie instelling aan omdat ze moeilijk Tevreden kijk Bas Stuurwold rond. Niemand in een psychose geraakt, zie ik. met hun angsten kunnen omgaan. En weer schrijft hij op het bord, de vijftien studenten pennen het in hun aantekenblokken. ONMACHTREAC- TIES. Ze kunnen hun angsten niet het hoofd bieden en raken daardoor een isolement. Jullie missie, de missie van jullie instelling, is om de patiënt te helpen dat isolement te doorbreken. Een moeilijke opgave. Stuurwold: Onmachtreacties, gestoord gedrag, het zijn allemaal zelfbeschermingsmechanismen die een patiënt gebruikt om zijn angsten te beteugelen. Effe een vraagje tussendoor: hoeveel Nederlanders hebben een psychiatrische ziekte? De getallen gonzen door het lokaal. De helft, grapt Ellen. 800 duizend, gokt Anne. De taart gaat naar Anne, zegt Stuurwold, officieel geregistreerd op dit moment: 850 duizend. Hoofdstuk 1 en 2 gingen nog wel, menen de studenten, maar hoofdstuk 3 van Reedijk was een crime. De Centrale Begrippen in de Psychiatrie. Wat is psychologie en wat psychiatrie? Wat is nou psychopathologie en wat heeft dat te maken met persoonlijkheidstoornissen? Wat is het verschil tussen wanen en hallucinaties? Midden in Stuurwolds uiteenzettingen gaat het licht in het gebouw aan de Steenhouwerskade uit. De klas lacht. Het licht floept weer aan. Tevreden blikt Stuurwold in het rond. Niemand in een psychose geraakt, zie ik. Hoe komt dat, jongens? Anne: Je denkt er niet over na. Licht uit, licht aan, dat idee. Jij gebruikt je hoofd, jongeman, je maakt gebruik van geruststellende gedachten om je schrikimpuls te onderdrukken. Maar stel nou voor dat je gestresst bent, of dat je denkt dat ze jou altijd moeten hebben. Dan geloof je niet dat dat licht zomaar uitvalt. Dan zoek je er iets achter. Misschien denk je wel dat ík jou wil testen. Dan zie je je klasgenoten misschien helemaal niet meer als klasgenoten, maar als lieden die met mij tegen jou samenspannen. Je zult je vreemd gedragen in de ogen van de anderen. Is dat dan een hallucinatie of een waan?, wil Annet weten. Ik snap dat nog steeds niet. Geef nou eens een paar duidelijke voorbeelden, dringt Ellen aan. De volgende keer kom ik ermee, zegt Stuurwold, onder één voorwaarde: jullie proberen ook met een voorbeeld te komen. Half elf, vijftien studenten schuifelen het lokaal uit, in lichte staat van verwarring. Boudewijn Otten Hebben ervaren medewerkers daar geen last van? Saskia: Voor ons onderzoek in Van Boeijen hebben we die vraag in de enquête opgenomen. Veel medewerkers hadden er wel mee te maken gehad. En er is best belangstelling voor ons boek. Bij de prijsuitreiking wilden mensen het zelfs van ons kopen. Je praat er wel eens met collega s over in de pauzes, maar het is een gevoelig onderwerp. Sommige mensen komen er liever niet mee voor de dag. Door er weinig aandacht aan te besteden willen opleidingen en instellingen voorkomen dat je bevooroordeeld raakt. Of er door afgeschrikt wordt. En je moet het uiteindelijk ook zelf kunnen oplossen. Miranda: We hebben verschillende oorzaken en vormen van agressiviteit beschreven en er staat een literatuurlijst in ons boek. En praktische methodes die je kunt gebruiken bij alle verschillende doelgroepen. Er staan natuurlijk ideeën in over hoe je om kunt gaan met agressief gedrag. En vooral hoe je het voorkomt. En hoe doe je dat? Miranda: We geven geen pasklare oplossingen. Je moet kijken wat bij je past en inschatten wat het beste werkt. Ik gebruik vaak de humorvolle interventie. Bij de confrontatie met die tienerjongen bleek dat grapjes en ons kleine leeftijdsverschil goed werkten. Praten over gezamenlijke interesses nam zijn boosheid weg. Saskia: Gentle teaching is mijn uitgangspunt. Het wordt trouwens in bijna alle instellingen toegepast, ook al noemen ze het misschien anders. Het gaat om warmte, respect en genegenheid geven. Dat schept een band. Het is eigenlijk meer een werkhouding. Dat je bijvoorbeeld niet naast iemand gaat zitten om een rapport te schrijven zonder aandacht aan hem te besteden, ook al kan hij je misschien niet begrijpen, horen of zien. Een aai over de bol is vaak al genoeg. Rina Tienstra Foto: loexproduxies

6 6 opinie 16 december 2006/8 de HANZE Rondvraag Kerst? Wordt het je kamer in Groningen of het stulpje van paps en mams? Wordt het vreten op aarde of gewoon een opgewarmde prak? Naar de kerk of voor de buis? Wat doe jij op 25 en 26 december? Derk Barlagen (23) en Sabine Schoen (21), tweedejaars International Facility Management Sabine: We gaan naar Colarado Denver. Naar mijn broer, die is getrouwd met een Amerikaanse. Derk: Lekker snowboarden in Vale in de Rocky Mountains. Ik heb er speciaal een snowboard voor gekocht. Sabine: En we gaan shoppen, schat. Derk: Ja hoor. En begin januari doen we een weekendje Las Vegas. Natuurlijk ook om te gokken. Ik houd wel van pokeren. Maar alleen online met kleine bedragen. Of met vrienden. David Jansen (19), eerstejaars Human Technology Dit jaar vier ik kerst met de familie van mijn moeder bij mijn grootouders in Dwingeloo. Met aanhang zijn we met vijftien tot twintig mensen. Het is een multiculturele familie. Eén oom komt uit Israël en een andere uit Suriname. Een paar mensen koken. Ik denk dat bijna iedereen komt, mijn opa is al 87 en zijn gezondheid wordt minder. Misschien is het wel de laatste keer dat hij er bij is. De andere dag ga ik naar mijn vader, mijn ouders zijn gescheiden. Catherine Lombarts (21), vierdejaars International Communication Ik ga naar mijn ouders in Den Haag. We vieren het altijd op kerstavond. Eerst komen de buren borrelen, mijn moeder heeft de hele straat uitgenodigd. Dat doet ze ieder jaar, maar ze komen vast niet allemaal. Vroeger bleven ze ook nog eten, maar dat hebben we afgeschaft. Dat doen we nu met de familie. Mijn moeder is Française. Mijn oma uit Toulouse komt over. En mijn broer uit Rotterdam ook. Met de kerstdagen doen we verder niets bijzonders. Jos Verbruggen (18), eerstejaars Human Technology Ik ben niet gelovig, maar ik vind Kerstmis met mijn familie wel gezellig. Ik laat het altijd aan mijn ouders over, zelf organiseer ik niks. Wij vierden het altijd bij mijn moeders moeder, maar die is vorig jaar overleden. Daardoor wordt het contact wat minder. Een kerstetentje is een goed moment om elkaar weer eens te zien. Ik heb een grote boerenfamilie, in de Achterhoek. Dertig mensen over de vloer en iedereen maakt wat. De andere dag weet ik het nog niet, meestal nodigen mijn ouders wat kennissen uit. Olga Dubovik (22), eerstejaars Voeding & Diëtetiek Ik ga met kerst twee weken naar mijn familie in Minsk in Wit-Rusland. Vierhonderd euro met het vliegtuig, maar ik zou niet hier kunnen blijven. De avond voor kerst blijf ik tot twaalf uur thuis. Daarna ga ik met vrienden uit. Kerst is voor ons eigenlijk niet zo belangrijk. De Russische kerstman heet Opa van de Kou en komt pas op oudejaarsavond. Nederlanders denken vaak dat iedereen dan laveloos van de wodka is, maar dat is echt flauwekul! Het vliegen kost me vierhonderd euro, maar ik moet en zal naar Minsk Harry van den Berghe (21), tweedejaars Pedagogische Academie Op eerste kerstdag gaan we naar mijn schoonmoeder. Voor het eerst sinds lange tijd komt de hele familie plus aanhang bij elkaar. Dat was een hele organisatie. Het wordt een hele happening. Op tweede kerstdag bezoeken we dan mijn familie. Lekker eten en drinken. De cadeautjes hebben we al met Sinterklaas gegeven. Ik heb twee jongere broertjes die dat nog erg belangrijk vinden. Ze hebben gelijk, de kerstman is een slap aftreksel van de Sint. Ester-Eltje Eilers (19), eerstejaars Logopedie Een groot deel van de tijd zitten we gewoon in ons huis onder de kerstboom. Een nepper, want ik haat dennennaalden in huis. Op eerste kerstdag bezoeken we s avonds mijn schoonouders en op tweede kerstdag gaan we naar mijn familie. Misschien dat we dat volgend jaar omdraaien, maar dat maakt me eigenlijk niet zoveel uit. Mijn ouders voelen zich niet zo gauw beledigd, en als dat wel zo zou zijn, zou ik me er niet veel van aantrekken. Het is toch ook ons leven? Wij gaan lekker snowboarden in de Rocky Mountains Loes Vader (45), redacteur de Hanze Ik zit dit jaar niet met mijn Mars en Moos aan het kerstontbijt in Groningen. Op 24 december land ik om half twaalf in Bombay, India. Waar ik met de kerst wél zit is één groot mysterie. Waarschijnlijk achter een vegetarische Indiase curry met een Kingfisher om bij te komen van de cultuurshock. Hindoes vieren geen kerst. Oudejaarsavond dans ik onder de palmen op het strand van Goa. En op 28 maart vlieg ik vanuit New Dehli terug naar Amsterdam. Shuyo Gao (22), tweedejaars International Business School Nee, ik ga niet naar mijn ouders in China met Kerstmis. Ik hoop dat ik in de zomervakantie naar ze toe kan gaan. We bellen twee keer in de week. Ze wonen in Shan Dong, vlakbij Beijing. Met de kerst ga ik met een paar Amerikaanse en Duitse vrienden van IBS naar Duitsland. Eerst met de bus naar Bremen voor de kerstmarkt en een logeerpartij bij hun familie. Daarna plak ik er met twee Chinese vriendinnen een weekje Brussel aan vast. Recensie Haruki Murakami Kafka op het Strand Net als Hardboiled wonderland en het einde van de wereld (ook van Murakami) volgt deze roman de verhalen van twee hoofdpersonen. Om en om worden deze verhalen afgewisseld. Kafka Tamura loopt op z n vijftiende verjaardag van huis weg om te ontsnappen aan de onheilspellende voorspellingen van zijn vader. Hij neemt de bus naar Takamatsu, een stadje aan zee ten zuiden van Tokio, waar hij onderdak vindt in een bibliotheek. De bibliothecaris Oshima vangt hem op, samen met de elegante directrice mevrouw Saeki. Ondertussen babbelt de zwakbegaafde bejaarde Nakata met katten. Hij verdient een zakcentje bij door vermiste poezen en katers op te sporen. Nakata raakt in de problemen als hij een sadistische serie-kattenmoordenaar vermoordt. Hij vlucht de stad uit en reist met een vrachtwagenchauffeur een ongewisse toekomst tegemoet. Nakata ontmoet bizarre figuren, waaronder Johnnie Walker (van de whisky) en Kolonel Sanders (van de Kentucky Fried Chicken). Beide verhalen doorkruisen elkaar soms. De Murakami-fan weet dat een bevredigend einde, waarin alle eindjes uiteindelijk aan elkaar worden geknoopt, er niet in zit. Lezers die met die intentie het boek lezen, zullen bedrogen uitkomen. Lezers die de prachtige schrijfstijl waarderen, evenals het surrealistische roadmovie-achtige verhaal, moeten dit boek nog voor de kerstvakantie aanschaffen. Tot slot nog een compliment voor de vertaler en dank voor de voetnoten die het van oorsprong Japanse boek stukken toegankelijker maken. Uitgever: Atlas - ISBN: Wil je een recensie schrijven voor de Hanze? Boekhandel SELEXYZ op het Zernike stelt een boek beschikbaar. Info: of

7 2 HANZE I N T E R N A T I O N A L Party ban lifted German students are hot Hotel deal for parents Stoyan loves grass No 1 16 december 2006 independent newspaper of the Hanzehogeschool Groningen Bremen offers the perfect Christmas experience If you are in for a traditional Christmas experience, the Netherlands is not the place to be. But right across the border, you might find what you need. Every year, over 2500 German towns transform their city centre into giant Christmas markets. A group of international students from Hanze University went to visit Bremen and enjoyed Glühwein, grilled sausages, roasted chestnuts and caramelized almonds. They wandered around the decorated wooden stalls packed with hand-made gifts. French student Nadjiba Amrouz was one of the students on the trip. She had great fun. It is a beautiful place with lot of typical German specialities, most of them food. In Paris, there is also a Christmas market, but it is much smaller. The French market doesn t have a Ferris wheel where the children and the young-at-heart can have fun. Belgian student Thomas Debuyck figures that you can buy your gifts much faster here than in big crowded stores. Besides that, it is a good opportunity to go abroad. I chose Bremen because it is close. This gives you more time to visit and besides that, it is one of the biggest December market in Germany and Europe. Edwin Irawan is probably the most impressed of all because in his country, Indonesia, they don t have Christmas markets because most people are Muslims. The only thing missing is snow. A white Christmas would create the perfect picture for me. Even though it is already great fun to just walk around all day, it is worth bringing some money. The products are not cheap, but always unique. And then there is the food and fair wheel. A ride in the fair wheel costs two euros, to eat a typical Bratwurst three euros. Gudma Lange is one of the sellers in a stall of decoration stuff for Christmas trees. At Gudma s you can find everything from colourful balls to a classical ballet dancer. She started selling last Christmas and came back this year because she had so much fun. She agrees that some products are more expensive, but she says it is because they are hand-made and this is one of the advantages of these kinds of markets. What she likes best is to see the joy in people s eyes when they find something special that they couldn t find anywhere else. Some students find it a pity that the streets are really crowded and people keep bumping into you. It also seems that the market is disorganised because you can be lost in one second or pass the same stall at least twice. It is also a good idea to take your passport with you on the trip, because the Polizei usually ask for it when you travel by train. Most Christmas markets start in the last week of November and run through to Christmas Eve or a day or two before. Usually the markets open every day from ten to six or nine. With more than 170 festively decorated stalls, it is a perfect experience. But if you go to Bremen and you don t want to buy anything don t carry any money on you! Tania Ouariachi Peralta Groningen Giants prove unstoppable On a typically Dutch Sunday, accompanied by typically Dutch weather, when most people would prefer drinking a nice cup of hot chocolate in a gezellige bar, a group of students are literally battling in the wet and dirty mud. In Amsterdam, American Football team the Groningen Giants compete for victory against one of the strongest teams in the Netherlands, the Amsterdam Panthers, and manage to win. It seems that nothing can stop the Giants on 19 November, not even the weather, not even the strength of the opposite team, and not even being far away from home with just a few supporters cheering for them. Despite all these circumstances they still manage to beat the favourite team. For somebody familiar with the intricacies and rules of the game, the final result of six to seven would indicate the superiority of the Giant s defence and the comparable strength of the attackers of the two teams. The game is an annual friendly match hosted by the Panthers. Before a barbecue and a drink ( in a gezellige environment), the Giants rejoice over a hard-won trophy honourably delivered to them by the captain of the Panthers. This victory is not the first ever for the Giants. Since the team started playing in 2001, they became champions in the third division in their first year, and managed to make it to the play-offs of the second division last year. The team s chief-coach Marco Visser is determined to make the team champion of their division next year. Many of international students of Hanze University are on the team, and countries like USA, Germany and France are represented. Success demands sacrifices and dedication, and that is particularly true for American Football the team has to practise outside a few times a week, regardless of the weather conditions, Practice usually takes place on a field in the South of Groningen, and often Sunday matches against other Dutch teams are hosted there as well. The game of American Football itself is dynamic, challenging, and contrary to the popular belief, one doesn t necessarily have to be a big boy to join. Courage, quick thinking and speed characterize the successful players. So if you re interested, the team is always open for new members to join. Contact Marco Visser at and join in the battle. Julia Socolov

8 2 opinion HANZE I N T E R N A T I O N A L 16 december 2006/2 House Raiders Nijenborgh Advantages - On Zernike complex. Only 3 minutes by bike to Hanze University and the ACLO sports centre - It is close to a copy shop and multiple supermarkets - Each container is like a family because there are not a lot of students in each one - Two minute s walk to the bus stop - Big rooms - No buildings around, only nature - No traffic noise - Nice lake where you can spend the sunny days - Big desks and beds - Heated common rooms equipped with TV, sofas and dinner table - Fast internet connection - Great people Disadvantages - High price - Internet is not included in the price - When somebody walks in the corridor, the ceiling and walls of the rooms creak - Thin walls. You can even hear your neighbour coughing - Small wardrobes - Six laptops stolen recently. It s best to close your windows when you leave the room, even if it s only for a minute - Problems with the gas in the kitchens and heaters - Dirty and badly lit showers - Some roofs are leaky - Far from the city centre - Not a big common room for the use of all container people Housing Office s student houses Name: NIJENBORGH (Containers) Location: Nijenborgh 1. Zernike complex Rent: Around 335 without Internet Number of students: 105 Number of different nationalities: 25 Italian, Turkish, Indonesian, Tanzanian, South African, Spanish, German, French, Chinese, Indian, US American, Thai, Finnish, Portuguese, Belgian, Pakistani, Taiwanese, Georgian, Icelandic, Norwegian, Czech, Mexican, Russian, Venezuelan, Swiss. Description: Five temporary containers situated in the Zernike campus. Each container has between 19 and 25 rooms, common room, kitchen, washing machine and ironing room, showers and toilets. Opinion Housing Office makes the rules, you make the party Most international students that were here for only one semester probably didn t even notice it. A big hole right in the middle of the international student life s soul. Many students tried to fill it up by going to Pand 48, Rumba or Grote Griet more often than ever before, but the emptiness never really went away. The bars in Groningen are great, but students who already lived in Groningen last year knew that frequent visits to &Zo and Blauwe Engel never compensated the lack. International Student House Parties: for many years they were the heart and soul of the international student community. The place where National relationships within an international environment Within Hanze University, international students study, talk, lunch and work together. However, outside of school the relationships between international students are different. Why do so many international students prefer to hang out with students from their own country? Most of the international first year or exchange students of Hanze University stay in international students houses where they slowly develop an international perspective. Going out, having coffee, smoking a social cigarette or chatting in the common friendships and relationships were born, where people from many different cultures came together with one goal: to have a great time. But their popularity also became their burden. More and more students heard about them and were eager to have a little taste of this melting pot. Whether you went to see the hot Spanish girls, flirt with Italian players or just enjoy the cheap half liter cans of Aldi beer, on Friday nights the place to be was at an International Student Party. But the success of these parties also led to its downfall. When more and more people started showing up at Moesstraat, Pluto or Van Houtenlaan, room, are enjoyable activities for people of different nationalities. They find the others thoughts interesting, and they enjoy exchanging diverse traditions and customs. However, as the time spent in Groningen goes by, more and more groups of people of the same nationality hang out together, leaving aside the international connection. We can see how the feeling of safety within these national relationships, plays a strong and powerful role in the lives of international students within this international environment Most noticeable are Latin, Arab and Chinese students who usually form parties got a little too crazy. Last April, some students emptied a fire extinguisher and turned on the fire alarm at Bleekerslaan. The students were angry that the party was stopped after neighbours complained about noise. Housing Office decided it was time to take action and banned all parties. The ban was supposed to be lifted this summer, but not before there would be new strict rules. We need to get rid of the noncommittal attitude, manager Rein Swart of the Housing Office said after the incident. Student managers need to realize what the consequences of a party getting out of hand can groups and stay together during their study abroad. Apparently, it seems that the language barrier creates these divisions, but this explanation does not justify why African, English and Americans also do the same. When students have to deal with personal problems or confront culture shock, they rather stay among students who are from the same country than students from other countries. This is partly due to language. At the same time, language has to do with culture. To understand the significance of a verbal or non-verbal message, one needs to understand the cultural filter be. Housing Office decided to let the student managers themselves make up a set of rules for parties. That didn t turn out to be easy, so it took five more months than expected. But finally, finally, finally, the end of all the misery is in sight! The student managers have finished a Party Protocol or Party Plan or whatever you want to call it. Every party has to follow some very strict rules. Student managers have to hire security guys, each house has a limit to the amount of people that can enter the party, and many more rules. But who cares, the most important thing is that very soon, the gap is filled again! No more hole in the soul! It is through which the person looks at the world. One needs to understand the messages that are not put into words, the importance of the words that are used, and the way the message is transmitted. The point is that words in themselves do not carry the meaning. In many cases, it is the context that for a large part creates the meaning of the words spoken. Many of us assume that core values are universal, and accepted worldwide. However, none of these values exist in a vacuum. Words and their meanings are influenced and shaped by the historical and cultural background of the people time for Pimps and Prostitutes, Jungle Parties and Poker Nights! One advice before you start cheering: don t wait for your student manager to organize something. Nothing will happen. It is time for you to take action yourself! Make a plan, involve as many people as you can and force your manager to help you. Housing Office is willing to restore a great tradition for international students, but it s up to you to make it a big success once again Chris Wind who use them. For instance, fairness or truth does not assume either the same values or actions in different cultures. Therefore, to understand a person, you need to understand his language, his cultural background and the intention of what he wants to communicate. Thus, there is a sense of identification and mutual understanding between people from same societies. We should be aware and listen carefully when we want to communicate with a person from a different cultural background. Maria Sanchez Gomez

9 students HANZE 16 december 2006/2 I N T E R N A T I O N A L 3 Lodging Pass offers parents luxury for a good price How do you accommodate your parents when they visit you in Groningen? Your room is much too small, your student house is a mess and hotels are too expensive. The Hotel Lodging Pass offers a solution. For 300 euro your parents can spend six nights in a comfortable hotel in the city. Rosemary Landeweerd tested how much luxury you get for just 25 euro per night. Just imagine. You ve been studying in Groningen for some time and now your parents would like to come and see how you are managing. Of course you will be happy to receive them, but where should they stay? Your twelve square meters room, which hardly accommodates your own bed and belongings, could never serve as a guestroom as well. Also, if your parents come from abroad and are staying for an extended period of time, they will need to be more comfortable than your home-made floor bed. To solve this, the Lodging Pass Groningen offers you the perfect solution without the need to spend a fortune on hotels. Specially made for students, the Lodging Pass allows your parents to choose from three hotels for only 25 euros per night per person! The University of Groningen, and Hanze have set up a cooperation to make this possible. The hotels that can be chosen from for this offer are the Hampshire Hotel, the University Guesthouse and Hampshire Hotel Plaza. Of course the Hanze International wanted to see for itself if this deal is worth recommending. I was fortunate to try out the Hampshire Hotel Plaza. Located at the scenic Hoornse Meer, which is a short 10 minute bus ride from the centre of Groningen, took me and my guest within walking distance of the hotel. Setting out with some uncertainty about the hotel s exact location, there soon turned out to be no need to test our navigation skills since the hotel s striking architecture with glass façade can be recognized from a distance. Walking into the hotel you can see that it was only built in 1992.The lobby with reception area looks rather impressive. The entrance is further marked by an attention-grabbing art piece on the floor, which, we noticed, can be more truly appreciated looking down from the top floor level where our room was located. My guest and I found the rooms to be compact but stylishly decorated with coordinated furnishings; curtains matching the room colour, carpet matching the bedspread. The room had everything needed to make our stay comfortable, including Internet, television, phone, alarm clock and small desk. Roaming through the hallway, we noticed that all rooms have an attractive view of the surrounding nature. Other facilities at the hotel also made the stay pleasant. The swimming pool with heated benches on the side proved to be relaxing at the end of the day. While in the morning hours we enjoyed a varied breakfast buffet. The Lodging Pass is bought in advance as a package of 6 nights for 150 euros. These nights do not have to be used in one go, but can be saved for a later date. However, they need to be used within a year. Reservation of this offer Foto: Rosemary Landeweerd is based on a valid student number and not only your parents can profit from this, your friends, grandparents also have the opportunity to use this pass! The other two hotels are located in the city centre of Groningen and would be more suitable if your parents are more interested in staying in the town centre. Interested? Go to nl for more information. Rosemary Landeweerd D-Team makes Hanze University look good in Germany German students are hot in Holland. They live right around the corner, learn the Dutch language quite easily and, as recent studies have shown, are far better students than the Dutch. No wonder Dutch universities are very eager to recruit more Germans. To convince them to come to Groningen, Hanze University created the D-team. The Hanze International asked student coordinator Birte Schulz what this promotion team is all about. Foto: Pepijn van den Broeke What is D-team? We are a team of German and Dutch students. Our aim is to recruit German students. We go to schools and give presentations, advertise in school papers, and contact TV stations, papers and magazines. Many students in Germany don t know much about education in the Netherlands. Groningen is quite well-known in the North of Germany, but most German students don t know that Hanze University and the University of Groningen offer really good programs for international students. Our job is to inform them about everything Hanze University has to offer. And you coordinate all that? Yes, I organize the teams and the meetings. I also do most of the presentations in German schools myself, usually together with one other student. It s voluntary work for most students, they only get community credits. For me it s a real job, though. I work for the D-team fifteen hours a week. Didn t Hanze University already have a recruitment team? They already had an organization that is responsible for recruiting international students, the International Recruitment Unit (IRU), but they recruit everywhere in the world. The D-team focuses on the northern region of Germany, we visits schools in close-by cities like Bremen and Oldenburg. How do you convince German students to come to Groningen? We give a PowerPoint presentation in which we inform future students about Hanze University, Groningen, and the Netherlands in general. We usually wear orange jumpers to give it an extra Dutch touch. It makes us look so Dutch, that a German student once told me that he was impressed by my German, because it was unaccented. What makes the Netherlands so popular among German students? There are several reasons, I think. Studying in the Netherlands gives you an international experience, but it s much less expensive than going to the US or Britain and you can go home in the weekends. The international education in Holland is on a very high level too. Research universities and Universities of Applied Science (hogescholen) offer really good programs for international students. In Germany we don t really have that. Another reason is that Dutch universities do not have admissions quota. In Germany, many popular studies like psychology only take the students with high grades. If you fail to be admitted in Germany, you can decide to study in the Netherlands. Chris Wind

10 4 backspace HANZE I N T E R N A T I O N A L 16 december 2006/2 Legal alien - a very common ideal, but I hope that I don t get obsessed with that. I hope that it just helps me to follow the life model that I will create myself and my personal successes will not always be what the society defines as success. Do you miss Bulgaria? I just cry for it, I don t miss it. I do love so many things in my country, but when I am here, I am here. My breathtaking friends and family in Bulgaria are really important to me, so I just enjoy it when I am with them and enjoy other things when I am apart from them. I would say I feel pretty happy both here and in Bulgaria. Stoyan Nedin (21) Studies: International Business & Management Country: Bulgaria, 7.5 million inhabitants Loves: Self-improvement & lying on the grass Hates: Habits & excrements on the grass Hero: Pamela Anderson What were the reasons to have your business education in the Netherlands? Well I was curious to know how business functions without any mountains. I am still not sure how they do it. Maybe the city channels are the secret. I hope I figure this out before my graduation. OK, if I have to be serious, Holland really is a country known for having open people who do business President of Finland to give lecture in Groningen Tarja Halonen (1943), Finland s first female president, will give a lecture on the success of the Finnish model. Finland is one of the leading knowledge economies of the world. The Finnish experience in the 1990s represents one of the few examples of how knowledge can become the driving force in economic growth and transformation. In less than a decade the country became the most Information & Communication Technology specialized economy in the world. Time: Saturday, December 16, hrs. Venue: Academiegebouw. Free tickets can be booked at studium.hosting.rug.nl. Casino Night in the Rumba To round off the year 2006, International Student Association (ISA) will throw a party in the Rumba on December 19 where you can get the real casino feeling. Casino games will be played and you stand to win some great prizes. Dress your best and have a magnificent time. Become a student buddy If you still need to do your 2nd or 4th year community credit, you might consider becoming a buddy for ISA and support a new international IBS student to settle down in Groningen. The buddy s tasks would include picking up the new student at the airport or railway station, help the newcomer to find accommodation, familiarize him with the IBS programme and show all around the world. They probably try to escape from the weather, but still Dutch people seem to have very good communication skills, which are probably the main reason for their good business reputation. Was it easy for you to adapt to the Dutch lifestyle? Of course not. I had to switch from vodka to beer, which is never easy. Actually, the adaptation went quite smooth. Basically I am living my normal lifestyle: I read what I want and I meet up with my friends. I still believe in what I believed in before, but don t ask me what that is. I didn t have to force any change in myself when I came to study here. him around in Groningen. For further information: Legal support for students The Hanze Rechtswinkel is a new legal information bureau for students, by students. Students can turn to the bureau if they have problems in the field of education law, landlord-tenant law, labour law, consumer law and mediation. The information will be provided free of charge by students of HBO-Rechten (Private and Public Law Studies) and Sociaal Juridische Dienstverlening (Social Legal Work). Hanze Rechtswinkel is located at the third floor of the Tower, Zernikeplein 7. Opening hours: Tuesdays from hrs. and Thursdays from hrs. Further info: check out Blackboard, HG-Gids -> Voorzieningen -> Hanze Rechtswinkel. Free StudentBite Card still available The availability period of the free StudentBite Card has been extended till December 22! If you show your student card you can collect the card from the reception of your school. The StudentBite card (regular price 19,50 euro) enables students to eat and drink out in a great number of restaurants and bars in Groningen (and some other cities as well) at a reduced price, only 75 percent of the standard price. Want to know more? Take a look at www. StudentBite.nl. What are your interests besides business? I like to watch the clouds during the day and to watch the ceiling of my room during the night. I also like books, but the problem is that nowadays they put less and less pictures in them. Seriously, what are your hobbies? If you really have to know: I like social psychology, cognitive psychology, mind control psychology and other psychologies. So you can basically just write that I like psychology. It is really interesting for me to understand what thinking patterns people have, how we change our values because of our actions. You can t imagine how many ways there are to manipulate the mind. I also like icecream a lot. Dish Sean s Indonesian Orange Chicken Sean Aquino Palit lived in California and Groningen for too long to remember the Indonesian name of this dish, but he still knows how to cook it. In fact, he makes this dish so often, he is getting a little tired of it. In Indonesia people eat rice for breakfast, lunch and dinner, he says while he s cooking, I actually prefer pasta these days. Orange chicken might bore Sean a little bit, it sure is magnificent if you never had it before. Sean cooks the rice and green beans first, because he only has two hot plates in his kitchen. When the rice and vegetables are done, he puts the onion and garlic in a frying pan. As soon as the onion gets a golden colour, he adds the chicken. After about five minutes he puts the slices of red and yellow paprika with the chicken. Then he cuts the oranges in half and squeezes them out above the chicken. To make the sauce creamy, he adds whipped cream. Indonesians like their food hot, so some sambal (Oriental chilli sauce) to spice the dish up should not be forgotten! Sean only adds one tablespoon of sambal to not shock his guests, but if you like your food hot, you can add one or two more tablespoons. Mari makan! Chris Wind Foto: Rosalina Grancharova What rules do you follow in life? I think that I have this subconscious rule: the things that make me happy today should build my happy future tomorrow. Apart from that I don t think I try to follow so many rules. Currently I am trying to impose a rule to go to bed earlier but I am not very successful at that. What is important for you in life? Actually this question is connected to the one above. I think I actually try to speculate with the common rules and standards. I try not to follow some established social patterns that everybody is supposed to follow. I think it is really important that people don t base their whole life on the expectations of society. OK, you can say that I am studying business which aims at making millions Ingredients (for 4 people): 700 grams of chicken breast 1 paprika 2 cups (200 ml) of whipped cream 1 red onion 3 garlic bulbs 500 grams of green beans 500 grams of rice 3 oranges 1 tablespoon of sambal oelek (hot sauce) What is the biggest difference between the Netherlands and Bulgaria? The shape of the two countries on the world map is really different. What do you like about the Netherlands? I do like the whole bicycle idea. It makes so much difference in the impression of the country. Is there anything you don t like? I don t see Dutch people having a warm and strong connection between each other. This is very important to me, to have a deeper relationship with some of the people around me. What other typical Bulgarian values do you have? Muscles. It is nice! What are you planning to do after graduation? First I plan to have a good sleep and then I will eat some tuna salad. After that I will probably go back to Bulgaria and engage myself even deeper into business. OK, so how did you like the interview? Sorry, I am hungry now. Julia Socolov Foto: loexproduxies

11 de HANZE studenten 16 december 2006/8 7 René Wagenaar [19] Jij ziet er afgetraind uit, zeg. Dat kan wel kloppen. De laatste tijd train ik zes of zeven keer per week. Ik roei bij de Groninger Studenten Roeivereniging Aegir en zit in de selectie voor de eerstejaars lichte acht. We zijn met zestien man over. Op 17 december maken ze bekend welke acht roeiers zijn geselecteerd voor de wedstrijden. Sinds The Last Sigar, een groot feest op Mutua Fides, mogen we al niet meer roken, geen sterk en moeten we om één uur thuis zijn. Maar als je geselecteerd bent, moet je om elf uur thuis zijn en mag je helemaal niet meer drinken. En we moeten op dieet. Het gemiddelde gewicht in de boot moet maximaal zeventig kilo zijn. En wat weeg jij? Ik was 71,8 op de geijkte weegschaal bij de Hel van het Noorden op 26 november. Maar er kan nog wel wat af, hoor. Bij de Sport Medische Test zeiden ze dat 68 kilo moet kunnen. Hoe raak je die kilo s kwijt? Door een goed voedingspatroon. Op tijd eten, geen alcohol en voorlopig geen snacks. Omdat ik zoveel train moet ik natuurlijk wel genoeg koolhydraten binnen krijgen. Maar dat komt wel goed. Iemand van de vereniging doet Voeding & Diëtetiek en een ander Fysiotherapie. Ze geven ons bewegingsadviezen en stellen het dieet samen. De eerste wedstrijd is over twee weken. Roei je al lang? Hiervoor heb ik een jaar bij Boreas in Zwolle geroeid, daar heb ik ook het eerste jaar Management, Economie & Recht gedaan. Maar ik kon een kamer in Groningen krijgen en ben overgestapt. De vader van een vriend had een huis gekocht aan de Hereweg. Het bevalt me heel goed. Groningen is een echte studentenstad, in Zwolle wonen meer scholieren. Foto: Robert van der Molen COVER Heb je nog tijd voor andere hobby s? Ik ben geen lid van een studentenvereniging of zo. Ik golfde in Hattem en heb mijn Golfvaardigheidsbewijs. Maar ik heb er nu weinig tijd meer voor. En ik zet het helemaal op een laag pitje als ik in de acht zou komen. Zo niet, dan blijf ik gewoon regio-roeien voor de lol. We hebben een supermooie groep en daar vermaak ik me prima mee. Wat vragen we de volgende keer aan Ciska Bats? Hoe het op haar nieuwe school is en of ze nog steeds niet op kamers wil. Rina Tienstra MARTHE WIN Robert Doggers Samenwonen doe je zo! Wat vorige maand nog een vertrouwd gevoel was, voelt nu aan als een bedorven paddenstoel. Weer heb ik het niet zien aankomen, ik zou bijna aan mezelf gaan twijfelen. Lopend in de stad, op zoek naar het zoveelste cadeau voor kerst, zie ik hem. Hij loopt zo n tien meter voor me. Nergens een steeg, nergens een uitweg. Zoveel mensen tussen ons in. Gemakkelijk verschuil ik me tussen een groep Japanse toeristen. Ik zal me maar niet afvragen wat zij hier komen doen. De fotocamera s zwaaien voor mijn neus langs. In geen geval mag híj mij zien. Gênante momenten genoeg op een dag als vandaag. De wind doet mijn haar opwaaien, mijn sjaal in mijn gezicht. Op dat moment draait hij zich om. Goh, de groep toeristen loopt iets harder dan ik dacht, ik sta nu pal achter hem! Met mijn haren Voorbij door de war, mascara als depressieve wallen onder mijn ogen en mijn sjaal over mijn gezicht geslagen. Hij herkent me. Tot tien tellen en dan sprinten, dat lijkt mij de beste oplossing. Met vingervlugge bewegingen haal ik het haar uit mijn gezicht, voor zover me dat lukt, en haal ik de zwarte strepen onder mijn ogen vandaan. Luister, Mart. Ik weet dat ik je had moeten bellen, zegt ie, noem me onbetrouwbaar en laks, maar neem me niets kwalijk. Oh, zou je me bellen dan? Daar weet ik niets van?, probeer ik hem én mezelf voor te houden. Ik weet niet of je me nog wilt zien, maar ik wil je spreken, zegt hij poeslief. Niet intrappen, niet aan toe geven, spreekt het stemmetje in mijn hoofd. Vind je het beledigend als ik dat niet wil?, antwoord ik. Als hij op het punt staat om iets te zeggen, onderbreek ik hem. Bel me deze week en ik zal kijken wat ik voor je kan doen, zeg ik. Ik loop weg. Voel zijn blik branden in mijn rug. Misschien moet ik hem nog een kans geven, wie weet verandert hij wel! Een paar dagen later kom ik hem weer tegen. Lopend naast mijn beste vriend (mijn zéér knappe beste vriend) passeer ik hem. Hij kijkt ons onderzoekend aan. Veel beter zo, lach ik in mezelf, we vieren kerst dit jaar toch niet zo uitgebreid. Met of zonder man, dat maakt het er niet minder om! Marthe Houpt Wat verandert er als je gaat samenwonen? Natuurlijk wordt het allemaal nóg gezelliger en praktischer bovendien. Geen dubbele huur en je kunt een stereo, koelkast, wasmachine, bed of tv op marktplaats. nl gooien en van de opbrengst een weekje romantisch gaan skiën. Soms is het ook lastig. Ineens zit je zeven dagen per week op elkaars lip. Onbegrip, verschil van inzicht en mening, kleine en grote ergernissen, de praktische voordelen en waarom het allemaal nóg gezelliger wordt. Robert Doggers brengt de grote geluksmomenten en meest voorkomende problemen aan het licht waarin iedereen met samenwoonervaring zich zal herkennen. Een boekje over concessies op de vierkante meter. Met vijftig tips om samenwonen leuker en makkelijker te maken, interviews met samenwonende stellen, praktische bijdragen van een psycholoog en een samenwoontest. Samenwonen doe je zo is luchtig en bovenal herkenbaar voor iedereen die gelukkig samenwoont, plannen daartoe heeft of het al eens helemaal heeft zien misgaan. Robert Doggers (1972) is journalist en psycholoog. Op het gebied van samenwonen is de auteur ervaringsdeskundige. Weet jij wie het voorwoord schrijft in Samenwonen doe je zo? Mail je antwoord naar en maak kans op één van de drie exemplaren.

12 8 16 december 2006/2 de HANZE Kerstmis begon hier al op 24 november Vierdejaars Bedrijfseconomie John Heijning loopt stage in een fietsenfabriek in Philadelphia. Met kerst naar huis zit er voor hem niet in. Gelukkig heeft hij zijn Amerikaanse familie. is toch wel aan de dure kant voor een weekje. Helemaal aangezien ik een maand later alweer naar Nederland terug kom. Wat zijn je kerstplannen in de VS? Ik ga op eerste kerstdag naar de Amerikaanse familie waar ik de eerste drie weken hier heb gelogeerd. Zij hebben me ook al meegenomen naar het familiediner met Thanksgiving. Ik kende ze via via. Dus het is heel aardig dat die me overal voor uitnodigen. Op tweede kerstdag ga ik mee met een van mijn room mates. Ga je het samenzijn met familie en vrienden niet missen? Ja, maar niet speciaal omdat het kerstmis is. Mijn familie, vrienden en vriendin mis ik in ieder geval hier. Maar dat is dan ook het enige nadeel van een stage in het buitenland. Wat doe je normaal gesproken tijdens de kerstdagen, als je thuis zou zijn? Op kerstavond gaan we altijd met vrienden van ons naar de nachtmis. Op eerste kerstdag hebben we altijd een kerstdiner met de familie van mijn vader, en op tweede kerstdag komt mijn oma altijd bij ons eten en logeren. Heb je er nog over nagedacht om even heen en weer te vliegen of doet Kerst je eigenlijk niet zo veel? Heb er heel even over nagedacht, maar Merk je al iets van Kerstmis in Philadelphia? Kerstmis begon hier eigenlijk al op 24 november, de dag na Thanksgiving. De kerstlichtjes worden massaal uit de kast gehaald en het centrum en de buitenwijken zien er allemaal uit als één grote, knipperende flipperkast. Het maakt het allemaal heel erg gezellig. Daarnaast zijn alle reclames en programma s op tv in de kerstsfeer. Amerikanen zijn nogal fanatiek hierin. Dat is dus heel erg cool om allemaal een keer mee te maken! John Heijning Agenda De Agenda is bestemd voor studenten- en personeelsactiviteiten. Informatie voor de uitgave van donderdag 11 januari kun je mailen naar De deadline is woensdag 20 december. ACLO STUDENTENSPORT KISS: Kerst Indoor Sport Spektakel. Een feestelijke en sportieve afsluiting van het jaar, zowel voor ACLO- als niet ACLO-sporters, onder het thema Dancing with the stars. Het evenement vindt plaats op 21 december van tot 23:00 uur. Deelname is gratis! DE CAST De CAST haalt het theaterstuk Zomerstorm naar Groningen. Het is een verhaal vol provocerende grappen, jaloezie, erotisch getinte passages, onbeantwoorde liefde en onbegrip, in een komisch jasje. Vrijdag 15 december om uur en Zaterdag 16 december om uur, in het voormalige Universiteitstheater, Oude Kijk in t Jatstraat 26. Entree: studenten 5,00, overigen 7,00. De Hanzehogeschool biedt jou de unieke mogelijkheid om danslessen ballet of popshowmusical te volgen. De lessen worden gegeven door derdejaarsstudenten van de Dansacademie Noord-Nederland. Geef je op vóór 21 december! Voor meer informatie, check www. hanzecast.nl! STUDIUM GENERALE GRONINGEN Kerst bij Studium Generale: Een kritische avond rond kerstverhaal en andere geboorteverhalen. Op dinsdag 19 december vertellen Nico ter Linden en Geurt Henk van Koosten hoe het ook alweer geschiedde. Vanaf uur wordt men ontvangen in kerstsfeer met een toepasselijk drankje en muziek. De lezingen beginnen om uur en de toegang is voor iedereen gratis. USVA Vanaf 14 december t/m 18 januari zijn er in de USVA twee nieuwe exposities te bezichtigen. In de galerie zal de expositie Afgezaagd van Klub Waanzin te zien zijn, een niet-alledaagse, dynamische expositie. Daarnaast zal in de het café een impressie worden gegeven van een reis naar Ghana met de fotoserie Licht op donker Afrika. De expositie zal op 14 december om uur feestelijk worden geopend in het USVA café. In week 52 en week 1 is de USVA gesloten. USVA FILM Dinsdag 19 december uur It s a Wonderful Life (1946, Frank Capra) George Baily, een inwoner van het kleine stadje Bedford Falls, wil de wereld zien en grootse dingen doen. Omstandigheden en zijn eigen karakter dwingen hem echter in zijn geboortestadje te blijven om er een volgens hem, saai leven te leiden. Hij trouwt met zijn jeugdliefde Mary, krijgt kinderen en tracht als bankier op een sociaal bewogen manier het leven in Bedford Falls voor iedereen een beetje aangenamer te maken. Wanneer de zaken slecht beginnen te gaan en het leven hem niets meer te bieden heeft, wil George er een einde aan maken. Zijn engelbewaarder Clarence denkt daar echter anders over en toont hem wat er van Bedford Falls zou zijn geworden zonder zijn inzet. USVA theater, Munnekeholm 10, entree: 3,00 voor studenten, 4,00 voor overigen. Advertentie KOM NAAR DE OPEN DAG OP 13 JANUARI OP UNIVERSITEIT NYENRODE Praktijk Hoek Melkweg studentenhulpverlening individuele begeleiding groepstherapie assertiviteitstraining stagevaardigheidsgroep tel:(12-13u) Ubbo Emmiussingel BC - Groningen Je staat voor een moeilijke keuze: of voorlopig alleen werken, of verder studeren. Bij NIVRA-Nyenrode kan het allebei. Onze universitaire deeltijdopleidingen bieden de mogelijkheid om naast je werk als (assistent-)controller de opleidingen Managerial Controlling of de Master of Science in Controlling te volgen. Beide opleidingen worden door je werkgever betaald en bieden volop nieuwe carrièremogelijkheden. Meer weten over onze post-hbo- en masteropleidingen? Meld je dan aan voor onze open dag op zaterdag 13 januari op Universiteit Nyenrode, of vraag onze brochure aan via NIVRA-Nyenrode School of Accountancy & Controlling

13 kerst 16 december 2006/2 de HANZE 9 Een kerstverhaal Warme dagen Haar vliegtuig trok een rechte streep aan de hemel. Weg was ze, naar zwart Afrika. Reinier kneep zijn ogen samen. Het gordijn van wimpers en oogleden verscherpten zijn blik op de wolkenloze hemel waar de vleugels van de zilveren vogel wegsmolten. Het zilver veranderde in wit, het wit in een stip en de stip in de leegte die Reinier moest opvullen met zijn herinneringen. Een man liep van de startbaan naar de groene vliegtoren. Diep gebogen, alsof hij zich moest voortduwen tegen een straffe wind. Maar op vliegveld Eelde stond slechts een zwakke decemberbries. Roerloos hingen de vlaggen langs de masten. Reinier draaide zijn rug naar het raam waar hij de afgelopen dertig minuten had staan kijken. Hij plofte neer aan één van de tafeltjes. Alles was hier jaren zeventig. Vaalbruin tapijt, grenenhouten stoelen met grijsblauwe bekleding, op het tafeltje lag een biobakgroen kleed. Een sanseveria staarde verveeld uit het raam. In de donkerste hoek van de ruimte was een man in de weer met serviesgoed. Hij gaapte. Toch maar een koffie, dacht Reinier. Zes maanden, mompelde Reinier voor zich uit, gedachteloos roerde hij een kolk in z n kopje, de bruine troost zwalpte links en rechts over de rand. Zes maanden, 26 weken, 182 dagen. Al dagen spookten die dode cijfers door z n hoofd. 182 dagen, 4368 uren, minuten en meer dan vijftien miljoen seconden. Countdown op 24 december, half 11, nu 51 minuten geleden. ging. Stage op een school in de rimboe, ontwikkelingswerk. Tuurlijk, ze moet het gewoon doen, dacht hij. Zelf moest Reinier volgend jaar ook z n grote stage lopen. Een half jaar lang. 26 weken! En weer tuimelden de getallen over elkaar heen, als ruisende kiezels in een lawine. Reinier zag Jonas onder aan een Ugandese berg staan, op een enorme kale rots. Zijn haarloze tors glom in de zon. Met speels gemak tilde hij een naakte Hannah op, haar benen spartelden in zijn armen. Hoooo, baste Jonas tegen de stuiterende stenen. En hoooo deed de lawine, voor hun voeten staakte het Het was herfstig toen Hannah hem had ontmaagd. Ontknaapt, zoals Reinier haar zachtjes had toegefluisterd. Haar lach had de stilte in het Stadspark verbroken. O kleine kunstenaar, kirde ze, Zeg-het-nog-eens, zeg-het-nog-eens. Met haar kussen had ze hem verzwolgen. Niet op zijn kamer, niet op haar kamer, maar in het park. Dat is het lekkerst, had ze gezegd, blote billetjes onder de sterren. En de novembermaan had geschenen, die nacht, dwars door de vette bladeren van de rododendron waaronder ze hun nest hadden gebouwd. Met z n tweeën. Vrouw En ze hadden gevreeën en gevreeën. Vier weken lang hadden ze van elkaar gesmikkeld. Smullen was het, uur na Ze had hem niks willen beloven. Kom op zeg! We kennen elkaar net. Je weet nooit wie je tegenkomt op. De geur van patchoeli kietelde zijn neus, kastanjeblad, Hannah. Het was laat toen hij de Van Mesdagstraat inliep, zijn straat, hún straat. In z n souterrain brandde licht. Reinier zag blauworanje vlammen in zijn beige potkacheltje. Hij gooide zijn fiets neer en rende de zeven treden van de trap af. De deur gaf mee. Hij zag de dennentakken niet die aan de muur hingen. Het zorgvuldig gedekte tafeltje voor twee ontging hem. Hij zag de kerstboom niet, niet de ballen en het zilveren engelenhaar waarmee die was versierd. Hij zag alleen Hannah. Hij We mailen, had Hannah gezegd. We mailen, had Reinier geantwoord. Hij had van haar lippen geproefd. Zoet waren ze geweest, als altijd. Maar haar wangen hadden zout gesmaakt. Zout? 52 minuten geleden was Reinier daar zeker van. Maar nu? Hij wist het al niet meer. Niemand ruikt zo lekker als jij, had ze in zijn oor geblazen. Niemand-niemand-nííííííemand... Ja, vaak, als het om liefde ging, sprak Hannah zonder komma s. Niemandniemand-nííííííemand... Ze had hem niks willen beloven. Kom op, zeg. We kennen elkaar net. Je weet nooit wie je tegenkomt. Ik niet en jij ook niet. Misschien ontmoet jíj wel iemand. Geen probleem, hoor. Reinier had zich groot gehouden. O beertje, ik niet. Ik kan je Jongetje-jongetje. Niemand smaakt zo lekker als jij. Niemand-niemandnííííííemand... niet uit mijn hoofd krijgen, had hij gemompeld terwijl hij zijn ogen vastpinde op Jonas. Groot was een klein woord voor reisgenoot, de mán waarmee Hannah een half jaar naar Uganda wild geraas. Nu tolde het in hun lijven. Nee, ik val totáááál niet op Jonas, had Hannah gezegd, wel twintig keer. Ze valt totáááál niet op hem, zei Reinier tegen zichzelf. Hij lachte stil. Eén uur is er voorbij, nog 4367, dacht Reinier toen hij op de fiets stapte. Shit, een lekke achterband... lopen, dat kan er ook nog wel bij, dacht hij, tijd zat, een half jaar, zes maanden. De wind stak op. Wolken stoomden op langs het aanzwartende zwerk. Uit Groningen kwamen ze, stad van Hannah, stad van vier weken geluk, maar nu zes maanden lang stad van gemis, stad van zwart. Reinier liep. Nog elf kilometer, dacht hij, elf kilometer, zes maanden, 26 weken... en jongetje, want dat was ie toen nog geweest. Tis-echt-niet-moeilijk-hoor, echnie-echnie-echnie. Ze had hem verzwolgen, zijn knaapdom gestolen zoals een hermelijn een merel van haar eieren berooft. Haar mond had de warme mannenmelk uit hem gemolken. Een blikken pannetje op het gas was zijn onderlijf geweest. Toen de melk was opgestoomd... te schielijk, te druistig... was Reinier te laat geweest om het vuur te temperen. Hij was overstroomd. Oh, lief beertje, lief beertje. Schaterend had Hannah over zijn schrompelende liefde geblazen. Haha... beertje, om je dood te lachen, beertje! Jongetje-jongetje. Niemand smaakt zo lekker als jij. Niemand-niemand-nííííííemand... uur, dag en nacht. Alles hadden ze aan de kant geschoven. Geen college had ie gevolgd, afspraken was ie niet nagekomen, geen studieboek had hij opgeslagen. Maar in het grote boek van de liefde, Hannah, had hij zich suf en dronken gebladerd. Het was donker, die dag voor kerstmis. Reinier wandelde naar Groningen, over het fietspad waarlangs de boomtakken steeds moeizamer de wind trotseerden. Hij zat een uur aan de Hoornse Plas, tuurde naar de aalscholver die zijn vleugels wijd gespreid te drogen hing in de kou. Verder voerde Reiniers tocht langs de plaatsen waar ze de afgelopen weken hadden gezeten. Bij de rododendrons in het park, graaide hij herfstblad rende op haar af en hij zoende zoals hij nog nooit had gezoend. Hij snakte naar adem, keek Hannah aan, geloofde het niet en zuchtte. Hannah zei al dat je heerlijk kon kussen, zei ze, aangenaam, héél aangenaam, ik ben Beertje. Ze had je niet verteld dat ze een tweelingzus had, hè? Verrassing! Ik moest jou maar eens een paar warme dagen bezorgen. Reinier stamelde. Maar, dan... dan... Dit kan niet, dit wil ik niet. Jongetje-jongetje, zei Beertje, Hannah vindt het geen probleem, hoor. Echnie-echnie-echnie. Boudewijn Otten Foto: loexproduxies

14 10 advertenties 16 december 2006/2 de HANZE Zoek je straks een baas of word je de baas? Je eigen supermarkt, je eigen onderneming. Het kan bij C1000. Zelfstandig ondernemerschap, daar kun je van dromen. Je weet zeker dat je de stap eens zult nemen maar hoe en wanneer, dat is nog de vraag. Dan is dit je kans om spijkers met koppen te slaan. Want Schuitema is op zoek naar mensen als jij. Ambitieuze mensen met een HBO-opleiding en retailbloed die als supermarktondernemer hun eigen C1000 willen gaan exploiteren. Om zo als zelfstandig ondernemer deel te worden van een succesvolle supermarktorganisatie. Daarbij ondersteunt Schuitema je straks met praktische diensten en adviezen. Maar eerst helpt Schuitema je nu om de stap naar dat zelfstandig ondernemerschap te maken. Met het Doorgroei Ondernemers Plan dat je in twee jaar klaarstoomt voor je toekomstige taak. Een traineeprogramma waarmee je in dienst bij C1000 managementervaring opdoet en je competenties verder ontwikkelt naar het C1000 ondernemerschap. Maar laten we eerlijk zijn, de selectie en toelatingseisen zijn zwaar. Kijk daarom op als je meer over die eisen, het opleidingsprogramma op post HBOniveau en je perspectieven wilt weten. Wil je deze kans dan nog steeds pakken, neem dan contact met ons op. De Hanze is de tweewekelijkse onafhankelijke krant van de Hanzehogeschool. De redactieraad van de Hanze is op zoek naar studentleden. De redactieraad van de Hanze volgt kritisch de journalistieke koers van de Hanze en geeft adviezen aan de redactie. De raad bestaat uit twee externe deskundigen, twee personeelsleden en vier studenten van de HG. De redactieraad vergadert vijf keer per jaar, er staat een vergoeding tegenover. Ben je geïnteresseerd, neem dan contact op met de redactie (Chris Wind of Loes Vader) telefoon of mail naar Versie Wij zoeken gezonde vrouwen die mee willen werken aan een onderzoek met een anticonceptiepil die L-mefolinaat (foliumzuur) bevat YAZ is een geregistreerde anticonceptiepil dat een oestrogeen (ethinylestradiol) en een progestageen (drospirenon) bevat. L-mefolinaat is er nu aan toegevoegd met de bedoeling het folaat gehalte in het lichaam te verhogen om zo een voldoende voorraad te hebben op het moment dat u besluit om kinderen te willen en dus met de pil stopt. Een onvoldoende hoog folaat gehalte bij de moeder geeft namelijk een vergrote kans op een bepaalde aangeboren afwijking (open ruggetje) bij het kind. Momenteel worden vrouwen die zwanger willen worden dan ook geadviseerd foliumzuur te gebruiken. Foliumzuur verhoogt het folaat gehalte. Doel In het onderzoek zal worden onderzocht en vergeleken in welke mate YAZ en L-mefolinaat worden opgenomen in het lichaam als ze elk apart of gecombineerd gegeven worden. Deelneemsters Er kunnen 42 vrouwen aan het onderzoek meewerken die gezond zijn tussen 18 en 38 jaar oud zijn (18 en 38 meegerekend) een niet hormonaal anticonceptiemiddel willen gebruiken (condooms, pessarium, spiraaltje zonder hormonen) vanaf 2 maanden voor de start van het onderzoek en gedurende het onderzoek een regelmatige menstruele cyclus hebben. Verloop U kunt met het onderzoek starten tussen oktober 2006 en maart Er zijn 3 perioden, 1 periode per menstruele cyclus. Gedurende elke periode krijgt u éénmalig de studie medicatie in tabletvorm (YAZ, L- mefolinaat en YAZ + L-mefolinaat, in willekeurige volgorde). Bij 2 van de 3 periodes verblijft u 3 dagen (2 nachten) in de kliniek van Xendo in Groningen, daarna komt u nog 7x per periode langs voor een bezoek van ongeveer 1 uur. Bij 1 van de 3 periodes verblijft u 2 dagen (1 nacht) in de kliniek van Xendo in Groningen. U hoeft hierna geen korte bezoeken af te leggen. De datum van opname is voor elke periode afhankelijk van de menstruatie. Vooraf en na afloop krijgt u een uitgebreide medische keuring inclusief bloed- en urine onderzoek. Elke periode wordt er regelmatig bloed afgenomen. Vergoeding Elke vrijwilligster ontvangt een vergoeding van 1560,- na afronding van de gehele studie plus een reiskostenvergoeding van 0,19 per gereisde kilometer, onafhankelijk van de wijze van vervoer. Als u voor het onderzoek moet stoppen met uw eigen pil is de vergoeding maximaal 1.690,00. Informatie Dr. Christine Klipping, dr. Ageeth Remmers, dr. Ingrid Duijkers Dinox, Hanzeplein 1, ingang 53, 9713 GZ Groningen Telefoon (tijdens kantooruren)

15 kersthuzzel 16 december 2006/2 de HANZE 11 Huzzel Kerst & Kabinet Horizontaal Verticaal Maken we ooit nog een...? 1 Zogenaamd veilig vuurwerk 8 Straks kunnen we nooit meer... 2 Het m... gleed door de reebout 9 Nee dank je, ik ben niet g... op wild 3 Wat heb je de tafel mooi ged Een verliefd s... onder de mistletoe 4 Doe niet te veel... in het eten 12 Doen we ook een...bed vooraf? 5 Lust je... peultjes? 13 Wie is te po...n voor een spelletje? 6 Ik krijg met kerst last van a...eu 15 De cadeautjes waren weer dik in...e 7 Voor een... zijn het hoogtijdagen 16 De bietjes doe ik met de Wie wil er nog een kerst...je? 17 Ach, wat is de boom weer Niet links, maar wel Alles w..., behalve een v Eigenlijk heb ik de p... aan deze dagen 20 Ze droeg een... jurkje met kerst 15 En opa en oma komen De familie bo...t wel eens met kerst 19 De... smaakte heerlijk 22 Geef mij nog een...r 22 De... was te klein voor de haas garnalenkroketten het eten ga ik even wandelen 23 Al die kerstbomen zijn sp...en 25 Die... begint weer te druipen 25 Groninger win...ls zijn niet ruim open 27 De laatste...en wegspoelen met wijn 26 Veel eten en drinken, weinig...ks 28 Veel nieuwelingen in het Als... ben je nooit thuis 35 Zijn ze net gekozen en alweer op ita en...utte in het rijksreglement 36 De...F is gelukkig verdwenen 30 De motie werd met k... ontraden 38 Ik verdien...der dan een...ister 31 Politici kunnen goed r...eren 39 Na al dat gelul wordt het tijd 32 Zijn het academici of gewone...sen? voor...den 40 De partij voor de d...en doet t goed 33 Bos heeft zijn l... wel geleerd 42 Kiezers zijn net...dedieren bij het stemmen zijn er niet meer 43 De campagneleuzen komen mijn 37 Deftig gezegd zijn ze aan t...aderen s... uit 44 Wie legt het meest...cht in de 39 Mulisch was lijst... schaal? 45 Is Jan toch nog een beetje mao...? 41 Na de nederlaag voelde Rutte zich De uitzettingsmotie haalde het Zou de formatie voor Pasen luk...? 48 De partij van Rouvoet (afko) 46 Van Dam was toch voorzitter van de...? bleek een echte stemmentrekker 49 Volgend...r mogen we alweer! 51...ta Rules 50 Na te komen (afk) beloften 52 De... van Geert deed het goed 52 De... gaat ook digitaal tegenwoordig 54 Zou Balkenende... hebben gehad? 53 De campagne had niet veel st Mail het woord naar: en win een kerstontbijt voor twee van Desayuno.nl. Inzenden kan t/m donderdag 21 december. De vorige Huzzel is gewonnen door: Stephan Joshua Beukers. De oplossing is: PEPERNOTEN. 36 Willem Muste

16 12 achterklap 16 november 2006/6 de HANZE Astromaniac De enige ware studentenhoroscoop 14 december t/m 11 januari Leeuw Maagd 23 augustus 22 september Het wordt tijd om de weegschaal in de gaten te houden, Maagd. Wil je niet tonnetjerond het nieuwe jaar ingaan, dan kun je beter van de oliebollen afblijven. Goede voornemens zijn snel gemaakt, maar je moet je er ook aan houden. Een vitamineen vezelrijk kerstdiner, daar mag jij je buik wel mee vol vreten. Neem deze tip mee voor 2007, dan ben je zó weer op je oude gewicht. Weegschaal 23 september 22 oktober Een appeltje voor de dorst, dat is iets waar jij in deze periode behoefte aan hebt, Weegschaal. Dit kan vanuit verschillende invalshoeken worden benaderd: je hebt te veel gesnoept, de cadeaus waren te duur, je weerstand is te laag, je stookt je kachel veel te hoog, óf staat simpelweg véél te lang droog. Wat het ook moge zijn, lieve Weegschaal, niet geschoten is altijd mis: probeer het allemaal maar eens uit. Schorpioen 23 oktober 22 november Het gaat je weer voor de wind, lieve Schorpioen. Eindelijk heb je het gevoel dat je zelf weer de touwtjes in handen hebt. Een nieuw, maar tijdelijk levensdoel heb je snel gevonden. Dit houdt echter wel in dat er, met name in het nieuwe jaar, drukke tijden aankomen. Geniet daarom nog maar eens flink van je vrije tijd in de kerstvakantie. Pas op met vuurwerk! Wie zijn vingers brandt, kan niet met blaren typen. Boogschutter 23 november 22 december Sinterklaas net achter de rug, zit kerst er al weer aan te komen. Jij vindt het niet erg, want je vindt het heerlijk om onder de mensen te zijn. Kerst geeft wel wat extra drukte, al die kaarten die nog op de post moeten! Ach, je doet het fluitend, al zou een goede fiets wel handig zijn met dit gure weer. Doe jezelf niet te kort en schaf een blits modelletje aan, als je beurs het tenminste toelaat Steenbok 23 december 22 januari Maak toch gebruik van je mantelzorg, lieve Steenbok. Je vrienden en vriendinnen zijn er niet voor niets, ze staan graag voor je klaar om samen met jou een grandioos feest te maken van je verjaardag! Met de kerst zul je zelf de gezelligheid op moeten zoeken, maar dat is niet al te moeilijk. Dit jaar wordt er van alles georganiseerd door je vrienden of studentenvereniging. Je gaat het nieuwe jaar in met een flinke kater, maar kop op, dat ben je wel gewend. Waterman 23 januari 22 februari Ai, ai, Waterman, wat is er met je aan de hand? Ben je op je teentjes getrapt door een huis- of studiegenoot? Je moet toch tegen een grapje kunnen, ze doen het met de beste bedoelingen. Let op je drank- en drugsgebruik rond de feestdagen, met zulke wallen als die van jou kun je echt niet bij je familie aan komen zetten. Laat stáán bij je schoonouders, die zijn dat (van je voorgangers) niet gewend! Vissen 23 februari 22 maart Het is tijd om het jaar eens te overdenken Vissen, er is voor jou dan ook veel gebeurd. Die succesvolle studieswitch of promotie heb je echt aan jezelf te danken. Maar pas op: zorg er nou voor dat je de bijkomende sores of stress niet mee naar huis neemt! Daar zit niemand op te wachten. Geef rond Kerstmis een feestje voor al wie je lief hebt. Het belooft vreselijk gezellig te worden! Ram 23 maart 22 april Laat je niet op de kop zitten door die ene vervelende leraar of directeur, lieve Ram. Aan het einde van het verhaal is iedereen weer eens overtuigd van je kunnen! Zorg er tijdens de kerst voor dat je nou eens niet té veel zuipt, zodat de gemoederen een (klein) beetje bedaard blijven. Zo maak je namelijk ook nog eens kans op een spetterend en overweldigend begin van het jaar Het is een fantastische tijd om er even uit te gaan! Stier 23 april 22 mei Je vraagt je misschien af waar die kwakkelende gezondheid van de laatste tijd vandaan komt. Maak je daar maar niet druk over. Je hebt genoeg andere dingen aan je hoofd. De planeten staan gunstig: er zit een goede tijd aan te komen, Stier! Pas alleen wel een beetje op jezelf en je spullen. Voor je het weet heb je je omringd met een stelletje vage apen. Tweeling 23 mei 22 juni Je leeft helemaal op, Tweeling! Je hebt er zin in en dat straal je uit. De kerstvakantie is dit jaar voor jou één groot feest! Ga je niet op vakantie naar Verweggistan, dan zoek je je lol wel wat dichter bij huis en haard. Wanneer je ontbreekt op een vette party, dan zal dat zijn omdat je het thuis te gezellig hebt met glühwein en geliefden. Kom maar op met het nieuwe jaar! Kreeft 23 juni 22 juli Dit is niet jouw periode van het jaar, Kreeft. Het liefst kruip je onder de wol en laat je medemens liever in de kou staan. Een winterslaap lijkt de enige methode om over deze winterdepressie heen te komen. Je zou je lakens eens moeten wassen. Op dit moment is het zo erg dat het de aantrekkelijkheid van een winterslaap als sneeuw voor de zon doet verdwijnen. Op hoop van zegen ga je het nieuwe jaar in. Leeuw 23 juli 22 augustus De kerstvakantie komt eraan, maar jij komt om in het werk. Zelfs voor je vrienden en je kerst-verse geliefde heb je geen gaatje in je bomvolle agenda. Is het niet eens tijd om het roer om te gooien, lieve Leeuw? Stop met die bijbaan en steek je energie liever in iets wat je wel na het hart ligt. Als je goed naar je innerlijke zelf luistert, weet je dat dát het beste is, en dan zal 2007 ook voor jou gekleurd beginnen! Home Alone In december vergeet ik het nog wel eens, maar tradities kunnen best leuk zijn. De leukste tradities bedenk je zelf. Zo eet ik met een collega dikwijls om half vijf s ochtends een Quattro Formaggi bij Bienvenue. En ik ga met een studievriend steevast voor de Tosto Verde met bruin brood, in de Mr. Mofongo s. Een geslaagde traditie bestaat uit gedrag dat je met plezier vaker wilt uitvoeren. Niet elke week weer een dikke discussie over waar je moet gaan eten. Nee, met een geslaagde traditie loop je zonder enig overleg saamhorig dezelfde kant op. Aangekomen lacht het personeel je toe met de woorden: Voor jullie weer hetzelfde? Goede tradities geven een gevoel van rust, regelmaat en saamhorigheid. Maar niet alle tradities voldoen aan deze voorwaarden. En de maand december is de tijd bij uitstek om daaraan herinnerd te worden. Je hele familie is ingeschakeld om te figureren in een filmscript geschreven door een Amerikaanse regisseur uit de jaren dertig. s Ochtends sneeuwt het. We kijken verrukt met onze monden open door het raam. Na het kerstbrood begeven we ons hand in hand naar de kerk. Ontroerd stoppen we zo nu en dan om ons te verwonderen over een paar kleine sneeuwvlokjes op een rozenblaadje. In de kerk aangekomen zingen we over het kindje Jezus, maar toch vooral over vrede op aarde. Want dat is toch wel waar we het meest op hopen met kerst. En dus zetten we een lichtgevende kerstman met dito herten op het dak van de schuur, en ruziën we met onze familie over wie oma dit jaar op bezoek krijgt. (Nee jullie, want wij hadden haar vorig jaar al). We kijken Mary Poppins en halen de kerst-cd uit 1983 maar weer eens uit de kast: die gouwe ouwe blijven toch hetzelfde. Kortom, kerst is een lichtend voorbeeld van een slechte traditie. En het ergste is: beleefd weigeren is onmogelijk. Kerst hoor je nu eenmaal met je familie te vieren, punt. En daarom snellen we ons naar de Bijenkorf voor goudkleurige kleding, en maken onze eigen kerstkaarten: we hebben geen andere optie! Onze vrienden zitten immers bij hun (schoon) ouders aan de gourmet met een kwijlende oma. Toch heb ik tegen alle kerstfilmwetten in, besloten dit jaar mijn eigen script te schrijven. De titel heb ik al: Home Alone. Ik weet het, het is wat afgezaagd. Nu maar hopen dat de boeven me met rust laten. Leonie Veraar

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham garage car exchange / use of car study

studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham garage car exchange / use of car study Madness 1 Home swap Flash info read Bekijk de website en lees de tekst. Wat is het Nederlandse woord voor home swap? studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

k ga naar school go to school

k ga naar school go to school Nederlandstalig onderwijs k ga naar school go to school Nederlands English k ga naar school go to school Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat ik mijn knuffel

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum?

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? 1 Shopping mall Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? The Tower - Shopping mall 1 Bookshop Blackwell s Waterstones

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd )

PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd ) PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd ) Hoe? Vervoeging Vorm van het werkwoord to be + werkwoord + ing Je kiest de vorm van to be die bij het onderwerp past Achter het werkwoord plaats

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Group 2a 1. How many children do you have in your class?

Group 2a 1. How many children do you have in your class? Drop Out Center Questions March 12&13 Group 2a 1. How many children do you have in your class? Ik heet Vinayagamoorthy, ik ben 13 jaar oud en ik zit in groep 6 hier. Ik zit op een openbare school met alleen

Nadere informatie

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg Je ziet hier een plaatje van een man die aan het lopen is. Over de manier van lopen kun je aanvullende informatie geven. The man is walking fast. The man is walking slowly. De man loopt snel. De man loopt

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet.

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet. 1 This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee In the Glee club, the pupils sing famous songs from Britney Spears to One Direction,

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

You can safely leave your car in the underground

You can safely leave your car in the underground maart.qxd 7/06/2006 13:38 Page 1 PARKING U kan uw wagen met een gerust hart achterlaten in de ondergrondse parking van het Ladeuzeplein, op nauwelijks 100 m van het hotel, en een ticket nemen. Aan de receptie

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 Een bestaand kantoorgebouw op het Schinkel terrein In Amsterdam wordt nieuw leven ingeblazen als bedrijfsverzamelgebouw.

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij?

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij? Wie zijn wij? Studievereniging i.d is de studievereniging van Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Met 2700 leden is zij een van de grootste en actiefste studieverenigingen van Delft. Studievereniging

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger.

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. 1 What do you want to be? Lees de tekst. Kruis daarna één van de zinnen aan. De tekst gaat over beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. grow up job future choose space groot worden baan toekomst

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM. Huurprijs 1.700,00 per maand. MTH Makelaars B.V. T 020-5736000. 1071 KG AMSTERDAM I www.mthmakelaars.

APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM. Huurprijs 1.700,00 per maand. MTH Makelaars B.V. T 020-5736000. 1071 KG AMSTERDAM I www.mthmakelaars. APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM Huurprijs 1.700,00 per maand Omschrijving Super 3 kamer appartement van ca. 70 m2 in Oud West! In een van de meest gewilde stukken van de populaire Helmersbuurt

Nadere informatie

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen.

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Beste cursist, De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Aan het eind van de cursus ga je met je groep optreden voor familie en vrienden. Iedere

Nadere informatie

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Stichting Wij helpen Nepal Nieuwsbrief POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Nieuws van ons. Glimlach van een kind Hallo allemaal, Wij zijn op 1 januari 2012 begonnen aan onze reis naar Nepal. Nu zijn

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

aan omdat je dan verzekerd bent van een plaats in de battle.

aan omdat je dan verzekerd bent van een plaats in de battle. DUTCH VERSION REGLEMENT BREAK A LEG 2016 HIPHOP CREW COMPETITION ZONDAG 21 FEBRUARI 2016 THEATER DE MEERVAART 11:00 22:00 UUR Lees het reglement zorgvuldig door! ALGEMENE REGELS: Deelname aan de Hip Hop

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

HOTEL COPY - Hudson. 356 West 58th Street, New York, 10019, New York, Manhattan - Midtown, United States

HOTEL COPY - Hudson. 356 West 58th Street, New York, 10019, New York, Manhattan - Midtown, United States HOTEL COPY - PLEASE PRESENT THIS VOUCHER TO THE HOTEL UPON ARRIVAL CONFIRMATION NUMBER: 6660055 Mr SVEN RUYMBEEK Ms TESS JANSSENS Date: 13 JAN 2010 Booking done by : Postal Code:9120 Room Details Check-in

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant!

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Juli 2015 Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Als ik door de school loop, hoor ik regelmatig uit de

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

a Lees de vakantie-ideeën in een tijdschrift bij opdracht 1. Welke vakantie past het beste bij de mensen hieronder? Schrijf de vakantieplaats op.

a Lees de vakantie-ideeën in een tijdschrift bij opdracht 1. Welke vakantie past het beste bij de mensen hieronder? Schrijf de vakantieplaats op. 1 What s that? Lees de tekst en kruis de juiste beschrijving van de tekst aan. A In dit verslag vertelt iemand over de reizen die hij allemaal heeft gemaakt. B In deze quiz kun je uitzoeken welke vakantie

Nadere informatie

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich 1 Look ahead Bekijk de tekst hieronder. Wat voor een tekst is dit? boodschappenlijst voor een feest menu voor een feestmaaltijd recept voor een bijzondere lunch BLT Sandwich Most people eat this sandwich

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

INBURGERING 2015 / 16

INBURGERING 2015 / 16 INBURGERING 2015 / 16 JAMILAA (18) HAD NOOIT GEDACHT DAT ZIJ DE NEDERLANDSE TAAL ZO SNEL ONDER DE KNIE ZOU HEBBEN. INBURGEREN? BEREID U VOOR! WIE ALS BUITENLANDER GEEN PASPOORT HEEFT VAN EEN LAND UIT DE

Nadere informatie

2 b) CD 1 / 5 Listen again. Luister nogmaals naar de dialogen. Wie hoort bij welk hotel? 1 Revision. Introduce yourself. Stel uzelf voor.

2 b) CD 1 / 5 Listen again. Luister nogmaals naar de dialogen. Wie hoort bij welk hotel? 1 Revision. Introduce yourself. Stel uzelf voor. 1At a hotel Part A When s breakfast? 1 Revision. Introduce yourself. Stel uzelf voor. Hi, I m / Hello, I m 2 a) CD 1 / 5 Listen to the dialogues. Luister naar de dialogen. Nummer de begroetingen in de

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Handleiding Nederlands leren in de bibliotheek NT SCHOOL NT Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren NEDERLANDS LEREN IN DE OBA In de OBA kun je Nederlands leren met boeken en op de computer. Op de 5de

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

Tussen 17.30 en 18.00 uur kunt u buiten genieten van een heerlijk glaasje glühwein!

Tussen 17.30 en 18.00 uur kunt u buiten genieten van een heerlijk glaasje glühwein! Beste ouders, Woensdag 18 december vieren we kerst op school en dat doen we ook dit jaar weer met een gezellig kerstdiner met kinderen, leerkrachten en klassenouders. Het avondprogramma ziet er als volgt

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

http://www.snowpepper.com/fis-psl-landgraaf-november- 2013/

http://www.snowpepper.com/fis-psl-landgraaf-november- 2013/ INVITATION FIS Snowboard PARALLEL SLALOM 7. 8.11.2013 / LANDGRAAF / Netherlands ALL information can be found on http://www.snowpepper.com/fis-psl-landgraaf-november- 2013/ Organisation Host club Snowpepper

Nadere informatie

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben?

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? Shopping 1 Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? I would like to have Ed Sheeran webshop Lego House hoody Jacket Cap Necklace This grey men s hooded

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN Accelerating success. COLLIERS INTERNATIONAL TE HUUR P.Czn. HOOFTLAAN 14 - EINDHOVEN OPPERVLAKTE GEBOUW Het gebouw is in totaliteit circa 2.600 m² groot. SURFACE BUILDING

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan.

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan. two Wo s tat? Test Luister naar et veraaltje. Kruis et juiste antwoord aan. Wat zegt Racel? a I m Britis. b I m Iris. Wat zegt Mitcell? a I m from Sweden. b I m from America. Jerry is... a Mitcell s friend.

Nadere informatie

present perfect simple.

present perfect simple. ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON SIX Beste leerling. Toch nog één keer een tip voor het leren van Engelse woordjes en zinnetjes. Voor het studeren geldt iets heel bijzonders: bij studeren is 3 X 1 meer

Nadere informatie

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Handleiding Nederlands leren in de bibliotheek NT SCHOOL NT Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Nederlands leren in de bibliotheek In Bibliotheek Zuid-Kennemerland kun je Nederlands leren met boeken

Nadere informatie