EYOND ODAY S ECHNOLOGY. Smarter Organizations. Nederlandse versie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EYOND ODAY S ECHNOLOGY. Smarter Organizations. Nederlandse versie"

Transcriptie

1 EYOND ODAY S ECHNOLOGY Smarter Organizations Nederlandse versie

2

3 Organisaties zo slim maken als de mensen die er werken Met trots presenteer ik u de vierde editie van het IBM Inspire Beyond Today s Technology Magazine. Ondertussen is ons magazine al aardig beroemd aan het worden. Een fraaie kroon op het harde werk van het hele team! Het nummer dat voor u ligt heeft als hoofdthema Smarter Organizations. Want, u werkt vandaag vast veel slimmer dan twintig of tien jaar geleden of dan vorig jaar. De internet- en draadloze revoluties hebben de manier waarop we informatie creëren, gebruiken en delen namelijk volledig veranderd. Dit geldt trouwens ook voor de manier waarop we relaties onderhouden en de manier waarop we belangrijke beslissingen nemen. Maar waarom hebben we dan de indruk dat we veel harder werken? Helaas is het zo dat in veel bedrijven uitstekend werk wordt geleverd ondanks (en niet dankzij) de bestaande processen en structuren. Uit de recente CEO Study van IBM blijkt dat medewerkers en teams bereid zijn om samen te werken, maar dat ineffectieve processen het samenwerken vertraagt. Ook blijkt dat 42% van de werknemers zegt dat ze minstens één keer per week beslissingen moeten nemen op basis van verkeerde informatie. Het verbaast dan ook niet dat in datzelfde onderzoek 91% van deze CEO s vindt dat hun organisatie aan herstructurering toe is. Kortom, om slimmer te werken, hebben we slimmere organisaties nodig. Organisaties die expertise, ondernemingszin en creativiteit stimuleren en benutten in plaats van ontmoedigen. Het goede nieuws is dat veel organisaties over de hele wereld al het goede voorbeeld geven. Sommige organisaties wisselen ervaringen uit en zetten deze om in wereldwijde doelstellingen en initiatieven. Zo ontwikkelt Vodafone, wereldwijd één van de belangrijkste ondernemingen voor mobiele communicatie, initiatieven die bijdragen aan een beter milieu, een lager energieverbruik, recycling en nieuwe toepassingen voor draadloze communicatie die de maatschappij op langere termijn ten goede komen. Meerdere organisaties innoveren en verlagen tegelijkertijd de additionele kosten. Zo koos ING Groep, een wereldwijd opererende financiële instelling, voor een nieuwe flexibele, veilige en slimme IT-architectuur, waardoor de groep nu klaar is voor de toekomst. Andere organisaties werken op nieuwe manieren samen, verspreid over ecosystemen, supply chains en interne silo s. Neem nu de flexibele en dynamische infrastructuur bij het Europese distributiecentrum van Nike in Laakdal. Hun technologie is niet langer een bron van frustraties maar iets wat het bedrijf zekerheid geeft en tegelijkertijd de medewerkers helpt hun productiviteit te verbeteren. Kortom, organisaties van over de hele wereld zijn bezig met een transformatieproces, niet alleen om hun processen effectiever te beheren, maar ook om hun mensen te helpen slimmer te werken, in plaats van steeds harder. In een wereld waar slimmer wordt gewerkt, zullen we misschien eindelijk in staat zijn onze organisaties zo flexibel, effectief en creatief te maken als de mensen die er werken. Harry van Dorenmalen Algemeen Directeur IBM Nederland Introductie Harry van Dorenmalen 3

4 I have lots of data, but I need information! Lees het artikel van Maarten Lelijveld, Manager e-commerce Blokker in dit magazine. Jibes richt zich op data integratie. Onze projecten omvatten data warehousing, database management, master data management en data mashups. Jibes heeft domein expertise voor Retail Industry en Consumer Banking. Jibes Emerging information T. +31 (0) E.

5 Smarter Organizations Inhoud Smarter Organizations Interview - Organisaties van de toekomst Interview - Frank Heemskerk over duurzaamheid in het bedrijfsleven Interview - Slimme organisaties pakken duurzaamheid bij de wortels aan Interview - Duurzaam HR-beleid bij Vodafone werpt vruchten af Column - Slimmer inkopen - sneller bedrijfsdoelen realiseren Smarter Retail Interview - Slim winkelen is slim bekeken Case Story - IBM en Jibes optimaliseren klantenservice bij Blokker Smarter Work Interview - Slimme publieke veiligheid dankzij IBM Case Story - Van slimme medewerkers naar slimme organisaties Case Story - Beter inzicht Column - Information Quality Smarter Retail Smarter Work What Inspires you? Interview - Opgeven is geen optie! Smarter Infrastructure Rondetafelgesprek - Cloud computing, hype of noodzaak voor een slimmer bedrijfsleven? Case Story - Rationalisatie-uitdaging voor Delta Lloyd Group Case Story - IBM Power Systems vormt kern logistiek bij Nike Case Story - ING Groep innoveert met IBM System z Column - Een slim datacenter is op de toekomst voorbereid Smarter Infrastructure Smarter Education Interview - TU Eindhoven kiest voor WebSphere van IBM Interview - IT Architect Master Program: een intensieve training op maat Smarter Education How IBM is Helping Interview - Diversiteit op de werkvloer maakt werken leuker Verbetering van de kwaliteit van onderwijs door ICT Colofon Evenementenkalender Inhoud 5

6 Smarter Organizations Organisaties van de toekomst Eén enkele persoon is wel geschikt om iets op te bouwen, maar als de verantwoordelijkheid voor wat hij heeft opgebouwd bij de eenling blijft berusten, dan zal het geen lang leven beschoren zijn, zei Machiavelli, Florentijns staatsfilosoof ( ) ooit. Hij doelde op het feit dat het vaak effectiever blijkt om samen te werken met anderen om zo tot betere inzichten te komen en de verantwoordelijkheid van eventuele uitkomsten te delen. Teamwork in optima forma. Zelfs nu zijn de basisbegrippen waar Machiavelli op doelde nog actueel: slim denken, strategisch te werk gaan, snel reageren, de juiste beslissingen nemen, actie nemen en er voor gaan. Of het nu gaat om groei, krimp of een reorganisatie: het succes van een organisatie wordt altijd bepaald door mensen. Mensen die zowel alleen als samen werken als een team aan een gemeenschappelijk doel. In eerste instantie is het succes afhankelijk van de samengevoegde gedrevenheid, passie en het aanwezige talent, maar steeds vaker is succes ook afhankelijk van de mate waarin mensen in staat zijn om samen te werken. Dus niet als een samenraapsel van toevallig met elkaar verbonden individuen, maar als een écht team. Want effectieve slimme teams nemen snellere en inhoudelijk betere beslissingen door optimaal gebruik te maken van het aanwezige talent om de teamdoelen te bereiken. Zeker de teams in het bedrijfsleven, want deze vormen de toekomst. Zeker als het aankomt op duurzaamheid. Herkent u de aanpak van uw bedrijf in de genoemde succesfactoren? We zijn op zoek naar CIO s, IT-managers of IT-afdelingen die op opmerkelijke wijze bijdragen aan het succes van hun bedrijf. Deel uw aanpak en ding mee mee naar de titel Smarter IT Ga naar de website Doemscenario te lijf Iemand die zich sterk maakt voor het bewerkstelligen van slimme organisaties en slimme teams is Peter Korsten, Global Leader IBM Institute for Business Value. Zijn mening: organisaties van nu kunnen zorgen voor een duurzamere planeet voor de organisaties van de toekomst. Hij haalt als voorbeeld de Club van Rome aan.

7 Deze groep kreeg in één klap bekendheid met het rapport De grenzen aan de groei dat in 1972 werd uitgebracht. Hierin werd een verband gelegd tussen economische groei en de gevolgen hiervan voor het milieu. In dit rapport wist deze groep tóen al aan te geven dat het grondstof- en voedselverbruik in de wereld domweg opraakt, omdat we er te achteloos mee omgaan. Feitelijk werden we met onze neus op het belang van duurzaamheid gedrukt, maar critici van het rapport meenden dat het rapport onvoldoende aandacht gaf aan de mogelijkheid om met behulp van nieuwe technologieën het doemscenario af te wenden. Dertig jaar later is het rapport in 37 talen vertaald en zijn er twaalf miljoen exemplaren van verkocht over de gehele wereld. Het rapport heeft ervoor gezorgd dat het milieu wereldwijd op de politieke agenda is komen te staan en dat het gebruik van computermodellen een alledaagsheid geworden is. Toch is het Korsten allemaal niet concreet genoeg. Het is belangrijk dat juist organisaties zich sterk maken voor duurzaamheid. Het moet allemaal grootser worden aangepakt. Daarom moet het bedrijfsleven het zelf doen, want we lopen toch nog tegen teveel obstakels aan op het gebied van regelgeving en bureaucratie. Als het bedrijfsleven dat globaal gezien zo n machtspositie heeft, nú het goede voorbeeld gaat geven, dan volgt de wereld vanzelf. Goede teams verbinden denk- en doekracht exponentieel: 1=1, 2=4, 7=128 individuele efforts, WOW! Peter Korsten, Global Leader IBM Institute for Business Value Verandering op alle niveaus Het is gewoon een feit, zegt Korsten stellig. Energie is vooral bij de grotere bedrijven een forse kostenpost, dus energiebesparing is belangrijk. Bedrijven die nu nog moeten gaan praten over vergroening of verduurzaming, hebben de plank al behoorlijk misgeslagen. Die rennen achter de feiten aan. Juist bedrijven en organisaties moeten het voortouw nemen in de benodigde slimheid om onze planeet te redden en het begrip duurzaamheid te verwezenlijken als iets tot de dagelijkse gang van zaken. We zullen wel moeten, want gezien de huidige staat van de planeet zijn we van sustainability nu in het stadium van survivability, Smarter Organizations 7

8 Een slimmere organisatie is: a. Anticiperend: maakt voorspellingen over de toekomst en bereidt zich daarop voor. In plaats van slechts te reageren of bij te sturen, bepaalt de organisatie de richting. b. Bewust: verzamelt, evalueert en gebruikt gestructureerde en ongestructureerde informatie van elk persoon, knooppunt en sensor binnen zijn omgeving. c. Verbonden: verbindt interne en externe functies met elkaar, verspreid over verschillende regio s om de business performance te versterken. d. Exact: gebruikt alleen de meest relevante informatie om vroegtijdig besluiten te nemen om zo het verschil te maken. e. Vragend: wordt slimmer door vragen te stellen en neemt geen genoegen met zijn huidige concurrentiepositie. f. Krachtig: investeert in het kennisniveau van haar werknemers en geeft ze de autoriteit om zelfstandig te handelen. de overlevingsfase, beland. Er is straks te weinig milieu voor de ruim zes miljard mensen op deze wereld. We hebben in feite drie planeten nodig. En dat is niet mogelijk, dus moeten we als bedrijfsleven ons best doen om een goed voorbeeld te geven. En dat moet met veel regulering en deregulering. Regulering dwingt markpartijen zuiniger en slimmer met energie om te gaan. We kunnen met zijn allen de wereld alleen maar aan als we goede en slimme teams en technologieën inzetten. En dat kan heel goeds binnenshuis. Hiervoor is echter wel meer nodig dan het samenvoegen van een groep individuen alleen. Effectieve slimme organisaties nemen snellere en inhoudelijk betere beslissingen door optimaal gebruik te maken van het aanwezige talent om de teamdoelen te bereiken. Maar om een dergelijke organisatie te bereiken, moet je wel veranderingen op alle niveaus doorvoeren. En dat kost tijd en inzet. Gelukkig is de stroming met het besef hiertoe redelijk op gang gekomen en zijn we met zijn allen steeds meer global gaan denken, al is dat nog steeds een leerproces. CIO Study Hoe kan de CIO van vandaag, in een snel veranderende zakelijke omgeving, de grootste impact hebben namens de hele organisatie? Om die vraag te beantwoorden, heeft IBM in 2009 meer dan CIO s over de hele wereld geïnterviewd. Deze één op één gesprekken hebben, samen met statistische en financiële analyses, de veranderende eisen aan CIO s duidelijker gemaakt. Niet tevreden met hun rol als de volmaakte IT experts of de eeuwige kostenbespaarders, zijn CIO s hun rol aan het herdefiniëren. We hebben hier in het Westen veel talentvolle mensen. Zij moeten gaan samenwerken met bedrijven in opkomende markten, allianties vormen. Annemarie van Gaal, uitgever en investeerder De gemeenschappelijke noemer in de gesprekken wijst naar de belangrijkte activiteiten om CIO s te helpen de doelen te bereiken die te maken hebben met het waar maken van innovatie, het verhogen van het rendement op de IT-investeringen en het vergroten van de impact van het bedrijf. Bron: ibm.com/voiceofthecio Vrijheid Korsten gelooft net als IBM in sociale innovatie, waarbij een grote mate van vrijheid voor de medewerkers, het faciliteren van samenwerken in netwerken en mentorschap een grote rol spelen. Het gaat hier om maximale efficiëntie, die zich vertaalt in maximale productiviteit. Grote flexibiliteit op het gebied van werktijden en werkplek spelen bijvoorbeeld een centrale rol. Mensen krijgen een grote mate van vrijheid om hun werk in te delen zoals ze dat zelf willen. Ook stimuleert IBM het contact tussen medewerkers wereldwijd door een intranet-community. Tot slot steekt IBM veel tijd in mentorschap, om zo werknemers optimaal te kunnen begeleiden en opleiden. Op deze wijze is het gemakkelijk om bepaalde slimheid in kaart te brengen en beter 8 Smarter Organizations

9 te weten wie wat in zijn mars heeft en welke combinaties tot slimmere teams zouden kunnen leiden. Goede teams verbinden denk- en doekracht exponentieel: 1=1, 2=4, 7=128 individuele efforts, WOW! Kennis benutten De wereld drijft op kennis. Kennis hebben en kennis delen. Voorop lopen in een vakgebied en daar actief aan bijdragen. En daarbij verder kijken dan de eigen organisatie. En dan niet specifiek op de korte termijn, zoals we met zijn allen altijd doen, maar juist op de langere termijn. Er is bijna niemand die verder denkt dan een bepaalde periode, zegt Korsten. Om tot bepaalde inzichten te komen is het helaas zo dat we eerst te ver moeten gaan om te beseffen dat we te ver zijn gegaan en dat dit niet de juiste manier is. Dit moet toch anders kunnen. Daarom pleit Korsten voor organisaties die zich aanpassen aan de veranderde maatschappij en wereld. De term platter en kleinere wereld wordt niet voor niets gebezigd. Wanneer slimme teams verder leren kijken dan een paar jaar, zichzelf of de organisatie alleen, dan kunnen ze hun context vergroten. We moeten veel meer specialiseren. Ons sterk maken op één gebied of meerdere gebieden, maar dan wel vol overgave. Succesvolle teams die hun zaken op orde hebben zijn ook veel beter in het voorspellen van de toekomst en het daarop inspelen. En dat is echt iets waar we met zijn allen naartoe moeten. Hoe slimmer, hoe beter. Hoe beter, hoe globaler we kunnen samenwerken. Talentvolle organisaties Slimme organisaties zetten hun kaarten niet alleen in op nieuwe technologie, maar ook op de mensen met wie ze werken. Ze zoeken constant naar nieuw talent, dat hen helpt oplossingen te vinden voor de uitdagingen van de toekomst. Werd de strijd om talent vroeger uitgevochten in advertenties in de zaterdagkrant, inmiddels vindt de zoektocht naar toptalent wereldwijd plaats: via internet, maar ook via de uitgebreide netwerken van organisaties. De slimste mensen wonen immers niet in één land of afgebakend gebied. Tegelijk hebben ook werknemers goed in de gaten dat ze in de veranderende bedrijfsstructuren hun beste beentje voor moeten zetten om in de race te blijven. Steeds meer werknemers zorgen daarom voor hun eigen bijscholing, naast de cursussen die zij van hun werkgever krijgen aangeboden, zo blijkt uit IBM-studies. Mensen die zich onderdeel weten van een echt team blijken succesvoller en hebben meer plezier in wat ze doen. Een sterk team is vaak gebaseerd op het principe zo binnen, zo buiten : wat je tot uitdrukking brengt in je omgeving en integreert alsof het al gerealiseerd is, zal je ook aantrekken in de buitenwereld. Iets wat plezierig werkt voor het team zelf, maar ook voor de omgeving zoals collega s en klanten. IBM en de BNR Denktank In 2009 en 2010 houdt IBM samen met Business News Radio (BNR) de Conversations for a Smarter Planet -denktanksessies. Samen met vooruitstrevende mensen uit de maatschappij, het bedrijfsleven en de overheid wordt de discussie gestart over Nederland in het jaar Het topic Slimme Organisaties gaat vooral over de onzekerheid die de huidige werelddynamiek met zich meebrengt en hoe organisaties zich daarop kunnen voorbereiden. De markt verlangt van bedrijven dat ze het besluitvormingsproces optimaliseren, dat ze actie ondernemen op basis van goede informatie en dat dit proces snel en efficiënt verloopt. In de uitzending over Slimme Organisaties trad naast Dick Berlijn (oud-generaal der strijdkrachten), Annemarie van Gaal (uitgever en investeerder) en Vincent Evers (innovatie-expert) ook Peter Korsten op. Hierin maakte hij al gewag van zijn visie op specialisatie. Willen we hier in het Westen succesvol blijven, dan moeten we specialiseren. We doen dat overigens al op bepaalde gebieden. Kijk maar naar onze kennis op het gebied van watermanagement. Als we specialiseren, hebben we een kans in de wereldeconomie. Ook haalde hij de enorme data-explosie binnen bedrijven aan. Bedrijven worstelen met het slim inzetten van al die data. Er komt een nieuwe generatie van tools en hulpmiddelen die processen transparanter gaat maken. Wat we meer gaan zien: ICT-toepassingen die direct inzage zullen geven in operationele data. We gaan over tot meer inzet van Business Intelligence, waarbij gebruik gemaakt wordt van verschillende soorten data. Sterker nog, we zullen in de toekomst steeds meer zien dat apparaten zelf data genereren. We noemen dat the internet of things. Aldus Peter Korsten. Feiten: 1 op 3 topmanagers neemt beslissingen op basis van onbetrouwbare informatie 1 op 2 topmanagers heeft geen toegang tot cruciale informatie uit de organisatie 4 op 5 topmanagers ziet informatie als een belangrijk concurrentiemiddel Smarter Organizations 9

10 1 Wat is volgens u een slimme organisatie? Bij een slimme organisatie denk ik niet meteen aan een bedrijf met veel ICT. Ik denk eerder aan bedrijven die bewust een balans zoeken tussen de eigen belangen en die van de maatschappij. Een veelgehoorde uitdrukking is people, planet, profit. Dit is ook de kern van het EZ beleid rond Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Uitgangspunt hierbij is dat wat goed is voor de wereld ook goed is voor je eigen portemonnee. Immers, als je als ondernemer alleen aan de korte termijn denkt wordt je vroeg of laat geconfronteerd met de kosten daarvan. Tegelijkertijd worden de consumenten zelf ook steeds kritischer op de manier waarop de spullen 10 Smarter Organizations Staatssecretaris van Economische Zaken (tot februari 2010) Frank Heemskerk over duurzaamheid in het bedrijfsleven Nederland wordt meer en meer de ICT-gateway tot Europa. die zij kopen worden geproduceerd. Vervuiling, kinderarbeid, verspilling van grondstoffen, als je je daar niet mee bezig houdt dan wordt je daar als bedrijf voor gestraft omdat je spullen niet worden gekocht. Toch is er wel een relatie te leggen met ICT. Allereerst vormt de ICT een forse kostenpost. Vaak zijn die kosten niet onmiddellijk zichtbaar omdat ze verdeeld zijn over verschillende plekken in de organisatie. Bekend is dat de inkopers van ICT niet weten wat de energiekosten zijn en degene die de energierekening ziet wordt niet betrokken bij het kopen van zuinige apparatuur. Belangrijker echter is dat ICT essentieel is als je grip wilt krijgen op het productieproces om bijvoorbeeld vervuiling en verspilling tegen te gaan. Dat vereist dat je weet wat er gebeurt op de werkvloer en dat je kunt bijsturen als dat nodig is. ICT in de meet- en regeltechniek zal steeds belangrijker worden als je maatschappelijk verantwoord gaat ondernemen. En hiernaast zal een slimme organisatie inspelen op nieuwe mogelijkheden. Denk aan ontwikkelingen die mogelijk worden rondom intelligente energienetten zoals bij het opladen van elektrische auto s, of nieuwe energiediensten die ontstaan rondom de Slimme Meter. 2 Wat is er aan regelgeving voor het bedrijfsleven en hoe staat u tegenover de mate van regelgeving; moet dit meer worden of juist minder, marktwerking etc. Wat zijn uw verwachtingen hierover? De overgang naar een energiezuinige samenleving en naar een energiemarkt die dit mogelijk maakt is zeer ingrijpend. Dat gaat onvermijdelijk gepaard met regelgeving die dit proces stuurt. De energiemarkt is geliberaliseerd en dat betekent dat de wetgeving randvoorwaarden schept waarbinnen de markt zijn werk doet. Dat is m.i. een juiste balans tussen marktwerking enerzijds en regelgeving anderzijds. In dat speelveld is het tevens zaak om kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven te identificeren en zo nodig te stimuleren. Dat is een kwestie van innovatiebeleid en ik verwijs o.a. naar de Innovatie

11 Agenda Energie. Ik vertrouw er op dat ook de ICT sector die kansen ziet en benut. Niet voor niets is ICT in de Innovatie Agenda Energie benoemd als een dwarsdoorsnijdend thema. Specifiek voor ICT is de regelgeving beperkt. ICT is immers een middel om bepaalde doelstellingen te bereiken en wetgeving richt zich op beleidsdoelen en niet op de manier om die te bereiken. Wel wordt er wordt gewerkt aan regelgeving voor de Slimme Meter die o.a. nieuwe diensten mogelijk maakt waarmee burgers en bedrijven energie kunnen besparen. IBM is bijvoorbeeld betrokken bij de Slimme Meter die Oxxio heeft geplaatst. Ik merk wel dat het energiegebruik van de ICT sector steeds sterker in het nieuws is. ICT heeft lang een schoon imago gehad en toen duidelijk werd hoeveel al die middelen samen wel niet gebruiken was dat een schok. Daarom ben ik blij dat de sector via toetreding tot de Meerjarenafspraken duidelijk heeft gemaakt zich dat energiegebruik aan te trekken. Het is belangrijk dat er vooruitgang wordt geboekt met de energiebesparing. Mocht blijken dat die voortgang er niet meer is nadat het laaghangende fruit is geplukt dan wil ik nog wel eens goed kijken naar de sector. De groei zal nog lang blijven doorgaan, maar als dat niet hand in hand gaat met een betere energie efficiency dan kan er moment komen waarop de overheid hierop stuurt. Overigens zie ik dat ook lagere overheden al scherpere eisen stellen aan bijvoorbeeld de bouw van nieuwe datacenters. De druk op de sector wordt dus opgevoerd. 3 Hoe snel denkt u dat er verandering mogelijk is t.o.v. van duurzaamheidsbesef/ mentaliteitsverandering bij het bedrijfsleven is; ziet u hierin beren op de weg? Ik ben ervan overtuigd dat er genoeg ondernemers zijn die beseffen dat duurzaamheid onvermijdelijk is. Kijk maar eens in de advertenties hoe vaak daar niet aan wordt gerefereerd. Ook bij de consumenten is er een steeds sterkere behoefte aan producten en diensten die beter zijn voor het milieu. Kortom, er ontstaat een nieuwe markt voor duurzaamheid. Ook de overheid, van de departementen tot de gemeenten, dragen hieraan bij via het programma Duurzaam Inkopen. De overheid koopt jaarlijks voor ± 50 miljard in en daarbij worden expliciet criteria gehanteerd voor duurzaamheid. Niet alleen de energie die wordt gebruikt maar ook sociale criteria worden gehanteerd, zoals kinderarbeid. Het Rijk moet vanaf % duurzaam inkopen, provincies en gemeenten vanaf 2015 voor de volle 100%. Op deze manier vervult de overheid de rol van launching customer want duurzame productie is vaak duurder. Pas bij een volwassen markt zijn de prijsverschillen het kleinst. We zullen nog wel moeten leren wat duurzaam precies inhoudt. Voor standaardproducten is dat eenvoudiger dan voor producten die meer maatwerk zijn of erg verschillend worden gebruikt. Zo kun je van een monitor of een laptop redelijk goed het energiegebruik meten. Voor desktops is het al lastig. Een extra harde schijf of een betere koeling hebben al grote invloed op het energiegebruik. Ook is een belangrijke vraag of je kijkt naar het energiegebruik in de gebruiksfase van een product of naar de totale levenscyclus. Kortom, de wil is er veelal wel om zuinig te zijn met ons milieu, maar in de praktijk zijn de keuzes die je dan moet maken niet even eenvoudig. Dat is een kwestie van leren. Frank Heemskerk

12 Mijn advies zou zijn, probeer eerst de maatregelen die eenvoudig toe te passen zijn, dan is dat een goede oefening voor de meer ingrijpende veranderingen. Frank Heemskerk, Staatssecretaris van Economische Zaken (tot februari 2010). 4 Hoe denkt u dat de politiek slimme organisaties kan stimuleren en heeft u hierbij een termijn voor ogen? Ik noemde al het MVO beleid, Duurzaam Inkopen en de Meerjarenafspraken. Samen met het programma Schoon & Zuinig ligt er al een belangrijk raamwerk, ook voor de ICT sector. Van belang is dat afzonderlijke beleidsinstrumenten elkaar versterken. Als je bijvoorbeeld wilt dat ICT minder energie gebruikt dan moet je breder kijken naar de samenhang binnen het beleid. Daarom wordt er binnen Senternovem, tegenwoordig onderdeel van het Agentschap NL, onderzocht of beschikbare subsidieregelingen ook open staan voor investeringen in ICT. Met VROM gaan we na of deelname aan de Meerjarenafspraken niet beloond kan worden bij Duurzaam Inkopen. Ook is er behoefte bij bedrijven om kennis uit te wisselen over de mogelijkheden om met ICT energie te besparen. In juni 2009 heeft EZ een congres georganiseerd over duurzame ICT. Daarvoor waren vertegenwoordigers uit de wetenschap, het Rijk, de ICT sector en andere bedrijfstakken voor uitgenodigd. Daar bleek dat bedrijven en kennisinstellingen met dezelfde vragen bezig waren zonder dat ze dat van elkaar wisten. Er valt dus grote winst te halen door de koplopers uit de verschillende sectoren met elkaar kennis te laten maken en kennis te laten delen. Daarom is EZ, samen met de ICT branche organisatie ICT ~ Office, bezig om een website te ontwikkelen waar deze organisaties met elkaar verbonden worden. Die moet in de lucht zijn voor het World Congress on IT dat van mei 2010 wordt gehouden in Amsterdam. EZ is een van de gastheren van dit congres. We hebben er bewust voor gekozen om ICT te koppelen aan maatschappelijke thema s, zoals energie, water etc. Want de behoefte aan kennisdeling bestaat niet alleen binnen Nederland, die is er op wereldschaal. 5 Wat kan een bedrijf nu al doen aan duurzaamheid volgens u? Kunt u hier voorbeelden van geven? Ik denk dat iedere ondernemer zich moet afvragen hoe hij of zij is voorbereid op de toekomst. Wat willen mijn klanten en hoe blijf ik winstgevend? Ik heb al gezegd dat er een groeiende behoefte is aan duurzaam geproduceerde producten en diensten. Dat biedt al veel handvaten om eens scherp te kijken naar de werkprocessen. Hoe zit mijn inkoop in elkaar, hoeveel energie kost het om mijn product te maken, waar letten mijn klanten op? Ook de winstgevendheid op termijn biedt aanknopingspunten. Hoe hoog is mijn energierekening, kunnen mijn kosten omlaag, welke investeringen moet ik daarvoor plegen en hoe lang duurt het voordat ik die heb terugverdiend? Als je op die manier naar je bedrijf kijkt zal ook duidelijk worden waar ICT een bijdrage kan leveren. Dat kan heel eenvoudig beginnen. Het energiegebruik kan al stevig omlaag door apparaten op afstand aan en uit te kunnen zetten of door automatisch de verlichting s avonds uit te doen. Als je je computers of printers vervangt, let dan ook op het energiegebruik. Als je werknemers veel reizen, moeten ze dan wel eerst naar kantoor komen of kunnen ze niet deels vanuit huis werken. Mijn advies zou zijn, probeer eerst de maatregelen die eenvoudig toe te passen zijn, dan is dat een goede oefening voor de meer ingrijpende veranderingen. 12 Smarter Organizations

13 6 M.b.t. het WCIT 2010 congres; in hoeverre kunnen bedrijven hier baat bij hebben en wat zijn uw persoonlijke doelen die u met dit congres wilt bereiken? Verwacht u dat het bedrijfsleven opstaat voor duurzaamheid door dit congres? Of is er meer nodig? Ik ben er trots op dat het ons gelukt is om het World Congress on Information Technology (WCIT) naar Nederland te halen. De WCIT wordt vaak vergeleken met de Olympische Spelen van de ICT. Het evenement wordt om de twee jaar georganiseerd en er komen uit meer dan tachtig landen ruim tweeduizend captains of industry, regeringsleiders en wetenschappers bij elkaar om de kansen en mogelijkheden die de toepassing van ICT biedt met elkaar te bespreken. Als gastland wil Nederland daar uitdragen dat ons land de maatschappelijke en de economische waarde van ICT als groot beschouwd en dat het bevorderen van technologische innovaties hoog op de agenda heeft staan. Het thema van WCIT 2010 is Challenges of Change. In de tracks ligt de focus op het inzetten van ICT om nu en in de nabije toekomst maatschappelijke vraagstukken het hoofd te bieden zoals klimaatverandering, mobiliteitstoename, stijgende zorgkosten, energiebesparing en watermanagement markeert tevens de focus jaar van het Europese i2010-programma, een belangrijk element van de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid. WCIT 2010 zal dus de ideale gelegenheid om vitrine van de resultaten en ook om vooruit te kijken naar de ambities van de toen pas opgerichte Europese Commissie. WCIT 2010 biedt een podium te presenteren waardoor de Europese successen, wijst op de successen en de mogelijkheid om de Europese best practices laten zien aan de rest van de wereld en vice versa. Het is volgens mij dus bij uitstek een kans om buitenlandse ICT-bedrijven te wijzen op het sterke Nederlandse vestigingsklimaat. Nederland wordt meer en meer de ICT-gateway tot Europa. Dit evenement biedt extra kansen dit nog eens te onderstrepen en ons zelf en Amsterdam te profileren voor de crème de la crème uit de ICTwereld. De gastheren van WCIT 2010 nodigen daarom de meest innovatieve geesten in het bedrijfsleven, de politiek en de academische wereld van alle mondiale regio s om samen te komen en belangrijke mondiale ontwikkelingen te bespreken. Met de ondertekening van een verklaring van Amsterdam, we hopen dat we kunnen bijdragen aan een dergelijke wereld. De organisatie van WCIT 2010 wordt verzorgd door ICT ~ Office, als vertegenwoordiger van de Nederlandse ICT-industrie, het ministerie van Economische Zaken, de Gemeente Amsterdam en de Europese Unie. Meer informatie op Dit interview vond plaats voor 23 februari Minister Van der Hoeven heeft de portefeuille van voormalig staatssecretaris Heemskerk overgenomen. Prestigieuze IT-conferentie komt naar Amsterdam in mei 2010 Van 25 tot 27 mei 2010 is Amsterdam gastheer van het World Congress on Information Technology (WCIT), s werelds belangrijkste IT-congres. Het hoofdthema van deze editie is hoe ICT kan bijdragen aan economische groei. Het WCIT is het topevenement van de World Information Technology and Services Alliance (WITSA), een consortium van ICT-brancheorganisaties van over de hele wereld. De leden van de WITSA vertegenwoordigen samen meer dan 90 procent van de wereldwijde ICT-markt. Wereldwijde thema s De titel van WCIT 2010 is Challenges of Change. De veranderingen ten gevolge van ontwikkelingen op IT-gebied zijn groot en bieden niet alleen economische kansen, maar ook kansen op sociaal en maatschappelijk gebied. Op het congres zal worden gepraat over hoe ICT een prominente rol kan spelen in de aanpak van de economische crisis en het economische herstel in Europa en de rest van de wereld. Dit is immers een van de dringendste vraagstukken waarmee politici, bedrijven en burgers zich vandaag geconfronteerd zien. Wereldleiders en leiders uit het bedrijfsleven zullen bespreken hoe maatschappelijke en economische problemen kunnen worden opgelost met behulp van IT. De nadruk ligt niet op IT zelf, maar op de mogelijke toepassingen van technologie. De rol van IBM IBM is partner voor de thema s energie, mobiliteit en water. Meer dan 60 procent van de wereldbevolking woont in kust- en deltagebieden. Nederland beschikt over meer dan 400 jaar ervaring op het gebied van water. Schoon water, bescherming tegen overstromingen en beheersing van veiligheidsrisico s op het gebied van water zijn heel belangrijk voor het land. IT kan oplossingen bieden voor de complexe uitdagingen met betrekking tot water. Denk hierbij aan slimme technologieën en innovatieve benaderingen, waaronder 3D-internet en serious gaming. Smarter Organizations 13

14

15 Slimme organisaties pakken duurzaamheid bij de wortels aan Duurzaam ondernemen is in. Bedrijven houden naast de financiële cijfers steeds meer rekening met andere aspecten zoals mens en milieu en zijn zich bewust van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Duurzaam ondernemen mag daarom niet blijven steken in goede bedoelingen, maar moet gericht vorm krijgen. Door regelgeving, maar óók door de jeugd - de ondernemers van het toekomstige bedrijfsleven - te prikkelen. Iemand die zich hier sterk voor maakt is Maurits Groen, communicatieadviseur en directeur van MGMC. Bedrijven worstelen - ondanks een vaak goede wil - nog om hun duurzaamheiddoelstellingen concreet te vertalen in dagelijkse aansturing en waardering. Duurzaamheid concreet en tastbaar maken voor alle medewerkers, is een forse opgave. Maar gelukkig gebeurt er iets, meent communicatieadviseur Maurits Groen, vooral bekend omdat hij Al Gore naar Nederland haalde voor de Nederlandse première van zijn film An Inconvenient Truth. Na de uitzonderlijke hete juli- en zeer natte augustusmaand van dat jaar (2006), sloeg de boodschap over de smeltende ijskappen ook in Nederland in als een bom. Groen liet ook Al Gore s boek vertalen en geeft meer klimaatboeken uit. Hij vond sponsors om duizenden scholieren gratis naar The 11th Hour (klimaatfilm van Leonardo dicaprio) te laten gaan. Dankzij zijn enthousiasme, vindingrijkheid en gedrevenheid is hij goed in het inspireren van mensen en het creëren van samenwerkingsverbanden tussen voorlopers op klimaatgebied. Eén van zijn doelgroepen is de jeugd. Voetballen voor wijsheid De enorme uitstoot van CO2 is één van de belangrijkste oorzaken van de opwarming van de aarde. Op nationaal en internationaal niveau wordt aandacht besteed aan duurzame oplossingen voor dit probleem. Om deze oplossingen maximaal te laten slagen, moeten we de jeugd betrekken. Het is een cliché, maar wel de waarheid: de jeugdigen van nu zijn de ouderen van de toekomst. Zij erven onze aarde en geven deze weer door aan hun kinderen. Dus hoe zorg je ervoor dat de jeugd zich bewust wordt van de klimaatverandering en zich inzet voor een beter klimaat? Met voetballen! Dat is het idee van de campagne Glowball Against Global Warming waarmee duurzaamheid in 2010 gezicht krijgt, zegt Groen enthousiast. De Glowball is een voetbal waarop de wereldbol is gedrukt. Over de evenaar loopt een brede glow in the dark -band met de tekst Glowball Against Global Warming. Het is écht een ontzettend leuk en zichtbaar initiatief. Om de vanaf maart 2010 verkrijgbare voetballen onder de aandacht te brengen, wordt naast de uiteraard Fairtrade-ontwikkelde Glowball een educatieprogramma ingezet. Klimaathelden Groens bedrijf MGMC riep hiervoor samen met Theatergroep Max speciaal een stichting in het leven met de naam Max.Milieubende. MGMC zorgt voor inhoudelijke, zakelijke en productionele ondersteuning, Theater Max voor de uitvoering. Het stuk Hoe word ik een klimaatheld is een interactief theaterstuk en een educatieve workshop in één. We willen hiermee kinderen in de groepen 7 en 8 van de basisschool aanzetten tot het nadenken over en komen tot oplossingen voor de milieu- en klimaatproblematiek. Ze worden uitgedaagd om zelf met ideeën te komen om in de praktijk aan de slag te gaan. Ideeën en acties worden vastgelegd in een groot boek. Nadat de voorstellingen op de scholen gespeeld zijn, krijgt de Max.Milieubende een vervolg in het bedrijfsleven. Een jury beoordeelt de door de leerlingen gemaakte ideeën- en actieboeken. De klassen met de meest aansprekende boeken krijgen de kans om een idee of een actie samen met een bedrijf verder uit te werken en waar mogelijk te realiseren. Op een groot slotevenement wordt dit samen met de bedrijven feestelijk gepresenteerd. De minister zal daar ook bij aanwezig zijn. Het is een signaal naar bedrijven toe: zo kijkt de toekomst naar jullie. Steek er wat van op en doe er iets mee. Smarter Organizations 15

16 Samenwerken is kracht De samenwerking tussen jeugd en bedrijven is een weerspiegeling van de samenwerking zoals Groen deze ook voor ogen heeft bij het bedrijfsleven en de overheid. Volgens hem moeten dromers, denkers en doeners samenwerken om iets te bereiken en serieus genomen te worden. Je hebt mensen nodig die er in geloven en er onvoorwaardelijk voor gaan. Ook als dit betekent dat ze een onwelkome boodschap moeten verkondigen. Kijk maar naar Churchill en Martin Luther King; die werden ook niet overal even enthousiast ontvangen. Maar ze begrepen wel hoe het moest: contact houden met diegene die je wilt bereiken, kijken waar de mensen staan en waar je ze op kunt aanspreken. Zeker een leider moet leiden, maar ook luisteren. Het is een omslag in iemands hoofd. Eigenlijk moet duurzaam iets worden dat heel normaal is. Daarom is regelgeving nodig. Als de overheid profiteurs, misbruikers en de mensen die alle maatschappelijke kosten over de schutting gooien niet aanpakt, is het einde zoek. Aan de andere kant moet het bedrijfsleven de politiek ook duidelijk maken dat ze iets willen doen en regelgeving willen. Opgelegd versus aangeboden Het bedrijfsleven vaart wel bij structuur en kaders inzake groen en duurzaam, mits deze fundamenteel proactief zijn, zegt Groen. Je bent als bedrijf slim bezig als je Maurits Groen duurzaam proactief op de kaart zet. Het is de beste investering in de toekomst op het gebied van kostenvoordeel, imagovoordeel en dus klantenvoordeel. Als bedrijf moet je zorgen voor de punt aan de horizon. Als je als sector onhandige regelgeving wil voorkomen, moet je zelf als bedrijf met de kennis van de sector die je hebt proactief voorstellen maken en deze bij de minister neerleggen. Zo help je het ministerie voorstellen te maken die passend en kwalitatief zijn. Met alle respect; het ministerie heeft niet altijd de kennis en kunde die het bedrijfsleven wél heeft op een bepaald vlak. Wie de kennis niet heeft kan nooit gerichte voorstellen maken. Als bedrijfsleven moet je daarom zorgen dat deze kennis wel op de juiste manier wordt aangeboden, zodat je kunt voorkomen dat er niet toepasbare regelgeving wordt opgelegd. Bij opgelegde regelgeving ben je als bedrijf veel te druk bezig met bezwaarschriften en naleving van onhaalbare praktijken. Je kunt beter je energie richten op de toekomst en deze toekomst zelf vormgeven door samen te werken met instanties die beleid maken. Goed voorbeeld Goed voorbeeld doet volgen. Groen is zich ervan bewust dat bedrijven hard aan de weg timmeren. IBM is hier met zijn interne en externe duurzame beleid een goed voorbeeld van. Maar ook BCC met de actie waarbij de voordelen van milieuvriendelijke aankopen in beeld werden gebracht met een speciale sticker. Of het Cleaner Planet Plan van Unilever: een wereldwijd initiatief met de ambitie om te besparen op water, afval, CO2-uitstoot en het gebruik van milieubelastende grondstoffen. En TNT dat alle activiteiten op het gebied van collectie, sortering en transport volgens hoge internationale standaarden heeft gecertificeerd. British Telecom is ook een prachtvoorbeeld: dankzij een eigen aangelegd windpark op de Noordzee hebben zij een onafhankelijke stroomvoorziening. En zo zijn er meer voorbeelden. Een CO2-vrije bedrijfsvoering door dingen slimmer te doen is mogelijk. We moeten er gewoon met zijn allen in geloven en ermee aan de slag gaan. Zo eenvoudig is het. Maurits Groen en MGMC Mauritsgroen mgmc is in 1982 opgericht door directeur Maurits Groen. MGMC is een adviserend en uitvoerend bureau met hart voor duurzame ontwik keling, maatschappelijk verantwoord onder nemen en milieu. De werkzaamheden van MGMC liggen op het gebied van communicatie-uitvoering, communicatiestrategieën en beleid. MGMC nam onder meer het initiatief tot de Nederlandse uitgave van het boek An Inconvenient Truth van oud-vicepresident Al Gore. Naast zijn functie als directeur is Maurits Groen Issue Manager Energie transitie, lid van het College van Deskundigen van de Stichting Milieukeur, lid redactie opinieblad Milieu (voorheen ArenA), lid Programma-advies commissie ABC Architectuur Centrum Haarlem, voorzitter bestuur Vriendenvereniging Archeologisch Museum Haarlem, adviseur Stichting M Powerment, ambassadeur van Café de Origen en secretaris van de Stichting Waargebeurd. 16 Smarter Organizations

17

18 Duurzaam HR-beleid bij Vodafone werpt vruchten af Voor verantwoord en duurzaam ondernemen heb je een sterke organisatie nodig. En vooral de wil en overtuiging om je ambities waar te maken. Vanaf de hoogste baas tot de jongste medewerker. Vodafone Group heeft hiervoor een heldere structuur neergezet die aangestuurd wordt door de hoogste directie. Vanuit alle Vodafone-vestigingen worden ervaringen uitgewisseld en omgezet in doelstellingen en initiatieven die overal ter wereld worden uitgevoerd. En dat begint al bij het HR-beleid. Vodafone is wereldwijd uitgegroeid tot één van de belangrijkste ondernemingen voor mobiele communicatie. Met zoveel klanten, zoveel middelen en bedrijvigheid lijkt duurzaamheid een moeilijker begrip dan het is. Paul Smits, Director HR, Property & Security weet hier alles van. Zijn afdeling Human Resources adviseert en ondersteunt het management van Vodafone bij de inzet en beloning van medewerkers en het organiseren van de verschillende afdelingen binnen Vodafone. Er worden arbeidsvoorwaarden, beloningsbeleid en prestatiemanagement ontwikkeld en advies uitgebracht richting het management bij grote en belangrijke organisatieveranderingen. We zijn een innovatief, dynamisch, winstgevend, goed geleid en vooral een bedrijf met mensen die gedreven worden door een grote passie voor succes. We denken met zijn allen mee en denken niet op de korte termijn, maar proberen juist initiatieven te ontwikkelen voor de langere termijn. Daarom vragen wij ons telkens af hoe wij kunnen bijdragen aan een beter milieu, een lager energieverbruik, recycling en nieuwe toepassingen van draadloze communicatie die de maatschappij ten goede komen. Maar ook onze maatschappelijke rol en een open en eerlijke manier van zakendoen heeft onze volle aandacht. Streven naar verbetering Vodafone streeft voortdurend naar verbetering van energieverbruik op kantoor, in zijn centrales en onderweg. Dit levert een aanzienlijke kostenbesparing op en een lagere belasting van het milieu. Wij onderzoeken internationaal alle ontwikkelingen op het gebied van een duurzaam energiebeheer om de CO2-uitstoot en het broeikaseffect te beperken. Onze global CO2-target is bijvoorbeeld 50 procent CO2-reductie ten opzichte van baseline In Nederland werken bijvoorbeeld sinds juni 2003 alle antennes van Vodafone op groene, duurzame stroom. Ook onze medewerkers ontkomen niet aan het gebruik van de auto, hoewel wij iedereen stimuleren om zoveel mogelijk gebruik te maken van het openbaar vervoer of de fiets. Wie met de auto komt betaalt zelf maar het parkeergeld. Maar ga je met het openbaar vervoer, dan krijg je een OV-jaarkaart. We merken echt dat steeds meer personeel dit uit zichzelf al wil. Onze kantoren proberen we daarom ook altijd op strategische OV-knooppunten te bouwen zodat we ook goed bereikbaar zijn. Mensen vinden dit soort dingen ook heel leuk als ze zien dat het helpt, maar ook als je dit met zijn allen nastreeft. Het saamhorigheidsgevoel brengt misschien nog wel meer teweeg dan wat dan ook. Gedrags- en bewustzijnsverandering Volgens Smits is het noodzakelijk om een stuk gedrags- en bewustzijnsverandering bij de medewerkers te bewerkstelligen. Het zit vaak in kleine dingen. Zoiets als bij voorkeur LPG tanken als meest schone brandstof, vaker de trap nemen in plaats van de lift en geen licht laten branden of apparatuur laten aanstaan als niemand er gebruik van maakt. Dat dagelijks denken over kleine dingen maakt op het totaal een enorm verschil in energieverbruik. Wie het kantoor in Amsterdam binnengaat raakt dan ook meteen onder de indruk. De ruimten zijn licht, luchtig en eenvoudig ingericht zonder al teveel poespas en dure materialen. Er wordt gewerkt vanuit een cradle-to-cradle-concept, gestimuleerd door HR/Property dat zich sterk maakt voor groener werken. Iedereen 18 Smarter Organizations

19 definieert, dan beperk je hun ontwikkelingsmogelijkheden. Bij Vodafone gebeurde in de beginjaren juist het omgekeerde. Er was zó verschrikkelijk veel te doen dat eigen initiatief min of meer het uitgangspunt was. Mensen hebben bij ons nog steeds een grote eigen verantwoordelijkheid. De medewerker en leidinggevende zijn verantwoordelijk en als human resourceafdeling faciliteer je dat proces. Zodoende zorg je ervoor dat mensen hun mogelijkheden ten volle kunnen benutten. Maar dan nog geldt dat we veel vragen van de mensen zelf. Dat trekt mensen aan die verder willen, die zich willen ontwikkelen. Daar hebben we van het begin af aan echt baat bij gehad. Dat is denk ik ook de reden dat we bij uitstek jonge mensen aanspraken. En dat was natuurlijk ook goed naar de markt toe. Met beloftes kom je niet verder, wel met positief handelen en actie die gericht is op resultaat. Met beloftes kom je niet verder, wel met positief handelen en actie die gericht is op resultaat. Paul Smits, Director HR, Property & Security bij Vodafone Paul Smits kan gaan zitten en de laptop inpluggen op willekeurige plekken. Zelfplanning speelt een grote rol. Evenals flexibiliteit en een prettig leefritme. We werken met een stukje centrale planning, maar we bieden ook een flexibel kader waarbinnen onze medewerkers hun draai kunnen vinden. We doen hier ook onderzoek naar in samenwerking met het Leefritme Kenniscentrum, zegt Smits. Geef mensen grip op tijd, dan voelen ze zich gelukkiger. De contouren zijn helder en de kaders zijn concreter, maar de ruimte voor eigen verantwoordelijkheid is ruimschoots aanwezig. Als je de ruimte waarin mensen zich mogen bewegen volledig Keuzes maken Volgens Smits moeten er weliswaar basisprincipes worden vastgelegd die voor iedereen gelden, maar niet teveel. Je moet kijken naar de beste oplossing in termen van duurzaamheid, maar ook in termen van ergonomie en design. Wat is het allerbeste voor mijn medewerkers en wat zijn de beste producten? We kunnen momenteel al veel meer dan de beoogde criteria. Ook kunnen we elkaar stimuleren om net iets verder te gaan. Daarom proberen we op het gebied van infrastructuur zoveel mogelijk te bieden en te ontwikkelen. Dat moet je strategisch invoeren en bedenken. Daarom liggen in de toekomst onze doelen bij de effectiviteit van de organisatie, het aantrekken van jong talent, een aantrekkelijke werkgever zijn en blijven, het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden, technologieën en mogelijkheden, en sterkere banden smeden door gebruik te maken van partnerskills. We kunnen zeggen dat de basisvoorwaarden er nu zijn voor een professioneel management development-proces. De potentie en ambitie van het kader is in kaart gebracht. De ontwikkelingsplannen en acties zijn gedefinieerd, waarbij er een goede balans is tussen de ambitie en het potentieel van de manager en de behoefte van het bedrijf. We hebben een goed managementtrainingsprogramma beschikbaar en ook dat is afgestemd op de complexiteit en de behoefte van de diverse managementniveaus. Er is een goede aansluiting met Vodafone International en de instroom van jong talent is gewaarborgd via een solide Young Graduate Programma. Het is een uitdaging om dit alles in de komende jaren goed op de kaart te zetten. Een slimme organisatie is te allen tijde slim bezig en denkt goed na. Dit onderwerp ook met IBM bespreken? Kom naar één van de IBM Info Business sessies over Managing Risk in a complex world in Amsterdam. ibm.com/nl/events Smarter Organizations 19

20 - Column - Slimmer inkopen sneller bedrijfsdoelen realiseren Wereldwijd wordt het bedrijfsleven geconfronteerd met de gestage hartslag van de huidige marktwerking. Bezuinigingsacties zijn aan de orde van de dag, deregulering en globalisering verstoren het concurrentie-evenwicht. Het bedrijfsleven gaat veel vaker in zee met derde partijen. Hierdoor zorgen de toegenomen bijdragen van externen voor zowel meerwaarde als meer risico. Samen hebben al deze factoren ervoor gezorgd dat een scherp inkoopbeleid meer en meer van belang is geworden. Vandaag de dag, misschien wel meer handelen voor een lage prijs en de order dan ooit, heeft inkoop een brede en plaatsen. Door meer in een team samen te directe impact op bedrijfsprestaties. werken, waardoor inkoop vanaf het begin Als gevolg hiervan prijkt inkoopbeleid wereldwijd prominent op bestuursken, kunnen (potentiële) leveranciers nog van het ontwikkelings traject wordt betrokagenda s. Een gedegen inkoopbeleid biedt hun inbreng geven. Daarmee wordt hun het bedrijfsleven heel wat voordelen: creativiteit benut en worden zij niet alleen kostenbesparing, imagoverbetering, marktontwikkeling, kwaliteitsverbetering en Dit heeft al bij veel bedrijven tot het vermij- als uitvoerder van een opdracht beschouwd. vermindering van het ondernemersrisico. den van kosten geleid, hetgeen altijd beter Dit alles - en nog veel meer - kan een bedrijf is dan er later achterkomen dat het toch te bereiken door slim in te kopen. duur is uitgevallen. Kortom, het vermijden van kosten is slimmer dan het later verlagen Anders werken en belonen van kosten. Daarnaast leidt dit vaak ook tot Veelal wordt inkoop ingeschakeld als snellere implementaties en kortere timeto- market. Inkoopfunctionarissen alleen anderen in de organisatie al hebben bepaald wat er nodig is en van welke belonen voor prijsverlagingen is dan ook leverancier dit moet worden betrokken. een kortzichtige visie. Inkoop moet dan nog wel even onder- Anders denken Hoewel nog lang niet alle bedrijven dit inzien, is de nieuwe trend van het anders denken ingezet. De traditionele vormen van samenwerking en inkopen veranderen. Het moet allemaal slimmer. Om de bedrijfsdoelen te bereiken, moet je vanuit de kernactiviteiten denken en kritisch nagaan of andere partijen de niet-kritische activiteiten kunnen overnemen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het inkopen van niet-productgerelateerde inkopen zoals facilities, reizen, vaak ook IT, inhuurkrachten et cetera. IBM heeft voor genoemde inkoopcategorieën wereldwijd al contracten en koopt totaal $ 37 miljard in. Die kennis en ervaring heeft IBM ook ontsloten voor haar (potentiële) klanten. IBM is dus ook leverancier van inkoopdiensten. IBM heeft het Smarter Planet-initiatief gelanceerd. Daarbinnen zijn thema s ontwikkeld zoals Smarter Cities, Smarter Dykes, Smarter Roads, en meer. In dat kader zie je nu dat IBM met overheden in gesprek is om die thema s meer inhoud te geven. In een recent gesprek met een grote aannemer van wegen werd die aannemer duidelijk dat het mogelijk is dat in de toekomst IBM wel eens hoofdaannemer van een nieuwe weg zou kunnen worden, gezien de behoefte aan toegepaste IT in en rond de weg. Het leggen van asfalt is (volgens de aannemer) niet meer zo ingewikkeld. In dat geval zou een alliantie tussen IBM en een aannemer voor de hand liggen. Een inkoper in de bouw gaat dus in de toekomst andere relatievormen aan, maar ook de inkoper van IBM zoekt andere partners. Het wordt nog een dynamische tijd, zeker voor de inkoopfunctie! Jan Buter - Associate Partner SCM/Procurement, Wouter Helming - Senior Consultant SCM/Procurement voor IBM Global Business Services. 20 Smarter Organizations

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS We zijn 21 jaar onderweg! Nog steeds kan het beter, slimmer, anders. Vandaar ook geen retrospectief maar een korte update van het nu en wat ons morgen gaat brengen.

Nadere informatie

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald.

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Visie en Waarden 2 Voorwoord Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Momenteel werken wij aan een Winning Culture bij Henkel, die ons zal helpen onze

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Communiceren in zakelijke omgevingen

Communiceren in zakelijke omgevingen Communiceren in zakelijke omgevingen Slimmer communiceren Communiceren in zakelijke omgevingen Slimmer communiceren Vodafone december 2010 Leefritme heeft een belangrijke invloed op de relatie tussen mensen

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

SOM= Effectief en plezierig werken

SOM= Effectief en plezierig werken SOM= Effectief en plezierig werken 1 VRAGEN AAN U: Wordt in uw organisatie de werkplek effectief gebruikt? Zitten de collega s met een glimlach achter hun bureau? Vindt er bij u veel samenwerking tussen

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY DE a NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY Innervate is al ruim 13 jaar succesvol in het adviseren van vele organisaties op het gebied van ICT vraagstukken. Naast onze dienstverlening op het gebied van ICT Beleid

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

TOTAL COST OF OWNERSHIP

TOTAL COST OF OWNERSHIP Nieuwe perspectieven op TOTAL COST OF OWNERSHIP INTELLIGENT BUILDING SPECIALS Investeren in comfort en energiebesparing loont Ondernemingen en overheidsorganisaties zijn zich er steeds meer van bewust

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet Workshop Dun & Bradstreet NEVI INKOOPDAG 2015 BJÖRN VAN RAAK MIKE VAN KESSEL ROSANNA VAN DER WOUDE Agenda Introductie Dun & Bradstreet Welke trends & uitdagingen zien wij in de markt? Interactieve break-out

Nadere informatie

Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases. www.kadenza.nl. Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90

Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases. www.kadenza.nl. Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90 case closed Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases www.kadenza.nl Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90 Athlon Car Lease Nederland is een krachtige en onderscheidende

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Het schier onmogelijke mogelijk maken

Het schier onmogelijke mogelijk maken Improof, ondernemen met visie Improof is opgericht door Hans Savalle en Tom Touber. Ervaren ondernemers en bestuurders bij grote ondernemingen. Nu helpen zij collega ondernemers hun ambities waar te maken.

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN VAN AGENDEREN NAAR DOEN Terwijl u dit leest, voltrekt zich een revolutie in het zakelijk landschap. Het Nieuwe Werken (HNW) staat volop in de aandacht. En niet zonder reden:

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Paul Aantjes MBA Marketing Manager Zakelijke Dienstverlening Inhoudsopgave 1. Omgeving Nederlandse advocatuur, uitdagingen 2013! 2. Visie orde van Advocaten

Nadere informatie

Ziekenhuisorganisatie Nieuwe Stijl

Ziekenhuisorganisatie Nieuwe Stijl Ziekenhuisorganisatie Nieuwe Stijl Ziekenhuizen bevinden zich in roerige tijden. De uitdaging voor ziekenhuizen is hoe op langere termijn kwalitatief hoogwaardige en doelmatige zorg te kunnen blijven bieden

Nadere informatie

De toekomst van bereikbaarheid

De toekomst van bereikbaarheid De toekomst van bereikbaarheid www.detron.nl De toekomst van bereikbaarheid De wereld verandert. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Mensen werken steeds vaker samen in virtuele omgevingen

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer Mobiel werken in 2015-2020 Januari 2015, Rotterdam Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer In 2020 werkt 60% van de Nederlandse werknemers niet meer op een vaste plek: een eigen

Nadere informatie

De alles-in-1 Zorgapp

De alles-in-1 Zorgapp De alles-in-1 Zorgapp Tevreden cliënten en medewerkers Impact van zorgapps op de zorgverlening Meerwaarde van zorgapps in het zorgproces De rol van de zorgverlener verandert in rap tempo door nieuwe technologie

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

HAN. Community in progress

HAN. Community in progress HAN Community in progress Dit is HAN Hetgeen wat nu voor je ligt is het HAN-merkboek. HAN is de afkorting die wij gebruiken voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Dit boek geeft voor eenieder die met

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken? Dat gaat bij ons nooit werken!

Het Nieuwe Werken? Dat gaat bij ons nooit werken! Het Nieuwe Werken? Dat gaat bij ons nooit werken! Wat is het Nieuwe Werken? Het Nieuwe Werken: ingericht op activiteiten In het Nieuwe Werken is de werkomgeving afgestemd op de activiteiten van de medewerkers.

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

turning data into profit knowhowmarketing

turning data into profit knowhowmarketing turning data into profit knowhowmarketing Kennis over de markt, de klant, de concurrent en de effectiviteit van marketing wordt steeds belangrijker. Succesvolle bedrijven gebruiken deze kennis om snel

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer MVI & EMVI: Perfect match?, SMI Stabi congres, Zoetermeer Prof dr ir, Tilburg University Het is de route niet de kaart Niet de uitkomst maar het raadsel Het zijn je ogen niet de kleppen Niet het eindpunt

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever?

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever? Dat is de vraag! Natuurlijk is werk nog steeds vanzelfsprekend voor mensen maar het is niet meer zo vanzelfsprekend om voor de duur van het leven die ene baas te kiezen. Mensen maken enorm veel keuzes.

Nadere informatie

Managementondersteuning in de 21ste eeuw. Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny

Managementondersteuning in de 21ste eeuw. Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny Managementondersteuning in de 21ste eeuw Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny Agenda Kennismaking Het Nieuwe Werken volgens Moneypenny De impact van Het Nieuwe Werken op de managementondersteuner

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

Hoe creëert u vooruitgang?

Hoe creëert u vooruitgang? Hoe creëert u vooruitgang? advies & interim training & coaching opleiding & loopbaan assessments Erkende kwaliteit Advance Groep maakt zich sinds haar oprichting sterk voor de kwaliteit van haar consultants,

Nadere informatie

MASTERCLASS. Haal meer uit uw MVO. communicatie en zelfverklaring. 2 keer eerder met succes uitgevoerd.

MASTERCLASS. Haal meer uit uw MVO. communicatie en zelfverklaring. 2 keer eerder met succes uitgevoerd. MASTERCLASS Haal meer uit uw MVO communicatie en zelfverklaring 2 keer eerder met succes uitgevoerd. DOEL EN AMBITIE Deze masterclass vergroot uw inzichten in de communicatie- en businesskansen van MVO.

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Duurzaamheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

Duurzaamheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus Duurzaamheid Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer waterschap Hollandse Delta, Sanoma Uitgevers

Nadere informatie

Laat uw medewerkers excelleren

Laat uw medewerkers excelleren Laat uw medewerkers excelleren LivingFacility realiseert en regisseert integraal facilitair management in grote kantooromgevingen en voor organisaties die actief zijn op meerdere locaties. Wij combineren

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland"

Parallelsesssie Lean bij Aon Nederland Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland" Lean succesvol implementeren zonder grootscheeps veranderprogramma!! Peter Dijkstra, Senior Business Consultant, @PDleanAon Rob de Bruin, Managing Director Afdeling

Nadere informatie

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND Gerco Rietveld pleit voor nieuw inkoopparadigma Gerco Rietveld, auteur van Facilitair Inkoopmanagement, heeft een nieuw boek uit: Inkoop: Een Nieuw Paradigma. Inkoopafdelingen

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

ICT-sector. Inhoud. Interviews. Algemeen. MEE-sectoren. MJA Industrie MJA VGI. MJA Diensten. MJA Vervoer. Begrippenlijst.

ICT-sector. Inhoud. Interviews. Algemeen. MEE-sectoren. MJA Industrie MJA VGI. MJA Diensten. MJA Vervoer. Begrippenlijst. ICT-sector Deelnemende bedrijven: 38 Beschouwde bedrijven in dit rapport: 38 Toetreders: 5 Uittreders: 0 Energiegebruik 2013: 16.164 TJ Procesefficiëntieverbetering 2013 t.o.v. 2012: 5% (17% t.o.v. basisjaar

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software 4orange, 2014 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Hoe kunnen de juiste keuzes voor marketing software gemaakt worden? In

Nadere informatie

Een kennis- en netwerkorganisatie voor professionals¹ >>

Een kennis- en netwerkorganisatie voor professionals¹ >> Een kennis- en netwerkorganisatie voor professionals¹ >> die organisaties adviseren over en begeleiden bij uiteenlopende innovaties op het gebied van organisatie- en werkvormen, arbeidsrelaties, leiderschap

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Ready Business. Vodafone Power to you

Ready Business. Vodafone Power to you Ready Business Vodafone Power to you 1 Klaar voor verandering De wereld verandert in een steeds hoger tempo. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Alle bedrijven - groot en klein - moeten hierop voorbereid

Nadere informatie

vooral ook het management en HRM bij betrokken hoog op de agenda, omdat ze op zoek zijn

vooral ook het management en HRM bij betrokken hoog op de agenda, omdat ze op zoek zijn goed werken Ons nieuwe kantoor wordt een inspirerende ontmoetingsplek, waarbij we tijden plaatsonafhankelijk werken Klaas Bakker, Manager Facilities en Real Estate TenneT TSO B.V. Het nieuwe werken start

Nadere informatie

Co-creatie. en haar toekomst. Tom Zeegers

Co-creatie. en haar toekomst. Tom Zeegers Co-creatie en haar toekomst. Tom Zeegers Tom Zeegers 16-10-2014 Nijmegen Anticiperen heeft de toekomst: weet wat de klant wil, voordat hij dat zelf weet is een artikel wat recentelijk op Frankwatching

Nadere informatie