In dit nummer: Bericht aan de abonnees en de van Natuur en Milieu. Het landelijk gebied de regering een zorg... 18

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In dit nummer: Bericht aan de abonnees en de begunst@ers van Natuur en Milieu. Het landelijk gebied de regering een zorg... 18"

Transcriptie

1

2 Natuur en milieu is het maandblad van de Stichting Natuur en Milieu Eindredactie: drs. Marijke M. A. Brunt en Vic Langenhoff Aan dit nummer werkten verder mee: drs. R. Boeringa drs. Irene Dankelman Eliane Heldring (index) P. Nijhoff dr. S. Parma dr. L. Reijnders drs. Chr. Westra Druk: De Volharding, Amsterdam Abonnementen: f 30, per jaar. Giro t.n.v. Natuur en Milieu ab. adm., s-graveland, ondet vermelding van abonnement Natuur en Milieu. Toezending losse nummers f 4, (f 2,50 + f 1,50 verzendkosten), giro t.n.v. Natuur en Milieu ab. adm.. s-graveland. Overname tekst en illustraties: Overname tekst is toegestaan (met bronvermelding); voor ovemame illustraties dient men contact op te nemen met de redactie. Kopij: Kopij en suggesues voor kopij zijn van harte welkom bij de redactie. Adres redactie en administratie: Noordereinde 60, 1243 JJ s-graveland, tel Dit tijdschrift is gedrukt op ~ kringlooppapier Bij de voorplaat: Het onderzoek naar windenergie maakt sndle vordedngen, maar /aet overkeidsbeleid loopt weer ackteraan. De tekemng toont een experimentde windturbine van bet ECN, met een asvermogen van 300 kw, een rotordiameter van 25 men een askoogte van 22 m. n+m 80/12/~ In dit nummer: Mogelijkheden van windenergie nog steeds onderschat... 3 Kritisch bekeken Schone technologie... 7 Wit vlees... 7 Oost-Groningen" milieu ~n werkgelegenheid... 7 Afwijkende boeren leveren geen pasklare modellen voor rendabele en milieuvriendelij ke bedrijfsvoering...8 Het landelijk gebied de regering een zorg Index Natuur en Milieu 1979/ Zachte energie en haar maatschappelijke gevolgen...23 Wat onze aandacht heeft Begrotingsbehandeling Milieuhygi~ne...27 Verbetervariant rijksweg LPG Toxic substances Intemationaal geco6rdineerd onderzoek...28 Te weinig aandacht voor ge integreerde landbouw Pleidooi ontwikkeling stromingsbronnen Verlenging bijdrageregeling knotbomen...,29 Uit het bestuur Actie in het land Nederlandse activiteiten bescherming Zuidpool Geinboulevard Inzendingen Nijkampprijs Publikaties Ons leven verzuurt de neers!ag... " Bescherm onze inheemsevleermuizen... : 33 De Makkumerwaarden Stort en opslag in het Sticht... ~ Bemesting, waterhuishouding en intensivering in de landbouw en het natuurlijke milieu Utopics Energetisch slokje melk Energie, groei en ecologie Expositie Energie Anders Tentoonsteliing Energie Edukatief Milieu-agenda Adreswijzigingen, opgeheven werkgroep Bericht aan de abonnees en de van Natuur en Milieu U ontvangt in december de acceptgirokaart voor uw abonnement/bijdrage voor De abonnementsprijs van het maandblad Natuur en milieu wordt, in verband met de gestegen druk- en verzendkosten, met ingang van 1981 verhoogd van f 30, - tot of 35, -, De bijdrage van de begunstigers van de Stichting wordt minimaal of 70,- en van de ondersteunende orga~isaties of 100, -. P. R. Leopold, penningmeester

3 Mogel~~kheden w~ndenerg~e nog steeds onderschat door Chris Westra Ruimtelijke aspecten Aanvankelijk werd bij toepassingen van windenergie in Nederland gedacht aan grote windmolenparken. Grote molens, met diameters groter dan 50 meter, zouden in groepen van minimaal 50.worden geplaatst. In een ruimtelijke verkenni~g, uitgevoerd door her Energie-onderzoek Centrum Nederland (ECN), her Ministerie van Ruimtelijke Ordening en her Ministerie van Economische Zaken, bleek dat op die manier de totale Nederlandse elektriciteitsbehoefte kon worden opgewekt(1). Hiervoor zouden dan 52. van dergelijke windmolenparken n0odzakelijk zijn, buiten de stdden. Maar her is uiteraard ook mogelijk kleine molens in de bebouwde omgeving te plaatsen. Bij een derge.lijke gedecentraliseerde energievoorziening wordt dicht bij de gebruiker de elektriciteit of warmte opgewekt. Hierdoor worden de transportverliezen beperkt en blijft het vrije veld ongerept. Ruimtelijk gezien zijn er geen problemen bij her plaatsen van windmolens in de bebouwde omgeving. Molens kunnen voldoende uit elkaar worden geplaatst, zodat ze elkaars wind niet wegvangen en toch voldoende elektriciteit leveren voor de plaatselijke woningen(2). Maar goede molens zijn er nog niet. Wie vandaag. besluit z n radio te laten spelen op windstroom heeft een zeer beperkte keus in de aanschaf van een betrouw-, bare windmolen. Je kunt er zelf een bouwen, maar daar komt heel wat voor kijken. Her makkelijkste blijft het om er een te kopen. De meest verkochte windmolen in Nederland is de Wincharger: een 12 volts molentje met loodaccu s als opslag. De Wincharger levert s!echts 450 kwh per jaar. Een normaal huishouden heeft per jaar genoeg aan 2000kWh. Een Wincharger wordt dan ook meestal aangeschaft door zeer zuinige elektriciteitsgebruikers, zoals woonbootbewoners. Grotere molens die in Nederland te koop zijn leveren reel te veel elektriciteit en zijn vrij kostbaar. Een 220-Voltmolen van de firma Lagerweij van de Loenh0rst levert voldoende energie voor ca. 15 huishoudens en kost ca gulden. Deze molen wordt aan het openbare elektriciteitsnet gekoppeld; wanneer de door de molen geleverde elektriciteit niet Eind ditjaar loopt bet Nationaal Onderzoeksprogramma Windenergie af Daarom wordter momenteel bij /set ECN /sard gewerkt aan vervolg onderzoeksvoorstellen, die zullen worden ingediend bij /set Ministerie van Economisa/se Zaken. Wil Nederland bijblijven bij de internationale ontwikkelingen op /set gebied van windenergie, dan zal er in Den Haag meer geld voor moeten worden uitgetrokken. Niet alleen voor wetensc/sappelijk onderzoek, maar ook voor de ondersteuning van (demonstratie)projecten en de ontwikkeling van de industrigle produktie. Drs. C/sris Westra werkt bij de Interfacultaire Vakgroep Milieukunde van de Universiteit van Amsterdam en is auteur van!set zojuist bij de Eko!ogisc/se Uitgevenje (A dam)verscisenen Windwerkboek. Red. ten. Er zijn nog enkele andere Nederlandse bedrijven bezig met de ontwikkeling van middelgrote molens (diameters fond de 10 meter). Nieuwe ontwikkelingen De huidige stand van ontwikkeling van de windmolen is te vergelijken met die van de vliegtuigbouw in de dertiger jaren. Er is een politieke crikeling van windenergie weer op gang te brengen: de olieboycot van Windmolens hebben nog geen fundamentele ontwikkeling doorgemaakt. Volgens de onderzoeksgroep nodig is wordt deze aan het net geleverd. Per geleverde kwh ontvangt Theo van Holten kan men het vermo- van de TH Delft onder leiding van men dan van her elektriciteitsbedrijf gen van een molen minstens ~eemaal zo groot maken door vleugeltjes een brandstofvergoeding van ca. 5 cent. Er worden dan door het elektriciteitsbedrijf rwee kwh meters bij de ken. De vleugeltjes zorgen ervoor dat te monteren aan het eind van de wie- moleneigenaar geplaatst en er wordt er meer lucht door het rotoroppe~lak een terugleveringscontract afgeslo- wordt gezogen, waardoor er meet n+m 80/1273

4 energie aan w0rdt onttrokken. Als men-ook hog een speciale vorm aan de wiek geeft is het niet uitgesloten dat in de toekomst het vermogen kan worden vertienvoudigd. Dit zou een enorme doorbraak betekenen voor de windenergie. Ook voor de industri~le activiteit is dit een belangrijk onderzoek. Voorzichtige s.chattingen geven een kostenveilaging aan van 30%. Verschillende typen windmolens getekend door Rudolf Das bij het plan Lievense voor een natte Markerwaard : ~1. horizontale as windmolens uitgerust met "tipvanes" 2. weerstandsmolen 3. windmolens met vertikale as (let op de combinatie met hoogspanningsmasten) Overheidsbeleid beneden de maat In het overheidsbeleid voor de elektriciteitsvoorziening wordt windenergie als een marginale energiebron gezien. Dat is voornamelijk toe te schrijven aan de onwetendheid en het gemis aan creativiteit bij de diverse overlegcommissies en scenarioschrijvers. Het is niet duidelijk welk beleid men wil voeren op het gebied van duurzame energiebronnen. Men is met name voorzichtig omdat het gaat over een str0omleverancier waar je niet altijd op kunt rekenen. Men vergeet ge.makshalve dat je ook niet altijd op de huidige centrales kunt rekenen! Voor de rentabiliteit van de huidige centrales (en misschien voor de windmolens) worden de mogelijkheden van een natte Markerwaard onderzocht..het zgn. plan:lievense maakt het in de eerste plaats mogelijk dat de rentabiliteit van de conventionele centrales verbetert. s Nachts pompt men water op met goedkope nachtstroom. De piekbelasting wordt opgevangen door het water door turbines te laten vallen en daarmee generatoren aan te drijven. Uiteraard kunnen ook windmolens worden gebruikt voor het oppompen manier wordt opgeslagen. Er is echter hog m~r mogelijk met windenergie, In Nieuwegein worden vanuit de elektrici,teitscentrale de elektrische warmwaterboilers in de wijken ingeschakeld op het moment dat de belasting laag is. De extra belasting van de bo.ilers zorgt er dan voor.dat de centrale ge!ijkmafig belast blijft, Men past de vraag aan het aanbod aan. Dat is ook bij windmolens toepasbaar. Bij voldoende wind kunnen ze extra worden ingeschakeld.

5 . miracomputer ~ Prioriteit _.~~. Prioriteit 1..] ~-- openbaar elektriciteitsnet Voorbeeld van gebruik van minicomputer bij windmolen 2 ~ voorbeelden verlichting -- radio, televisie etc. -- stofzmger -- strijkijzer koelkast (met extra capaciteit) -- boiler (met extra capaciteit) wasmachine (gevuld met warm water uit boiler) ruimte verwarming (in combinatie met cv-installatie) Geluidsbronnen van een windmolen: (A) de rotor; (B) overbrenging (randwiden); (C) mast en overige constructie 1 ro~orblad;2 rotor: 3. molenhuis: 4. kruilager; 5. aluminium mast; 6. scharnierpunt: 7. funderingsplaat; 8. generator; 9. fundenng; 10. tuidraad: 11. lier; 12. elektriciteitskabel; 13. regelpaneel; 14. accurs. Opslag van elektriciteit Een aantal jaren geleden was een discussiepunt: War doe je als her niet waait en je elektriciteit wilt gebruiken?. Nu is de vraag: War doe je als bet hard waait met alle elektriciteit die je niet direkt nodig hebt? Het is mogelijk door middel van een microcomputer meet of minder belasting in te schakelen naarmate her meet of minder waait. Door nu de opslagcapaciteit van bijvoorbeeld een boiler te vergroten zodanig dat er windstille periodes mee kunnen worden overbrugd, is 100% windwarmwater haalbaar. Bij een koelkast is hetzelfde denkbaar. Op die manier kan in verschillende apparaten opslag worden gecre~erd. De microcomputer schakelt dan bij een opkomende wind die belasting in die de elektriciteit op dat moment her hardst nodig heeft. Bijvoorbeeld een koelkast waarvan de temperatuur tot -3 is opgelopen. Aan de hand van her windaanbod ter plaatse en de vraag naar elektriciteit van de diverse apparaten is uit te rekenen hoe groot de molen en de opslagcapaciteiten moeten zijn. We hebben her dan nog niet eens gehad over de mogelijkheden in de industrie. Daar is opslag mogelijk in (half)produkten. Toen de bakkers hog afhankelijk waren van de molenaars hebben we ook nog nooit een snee brood minder gegeten omdat het niet waaide.. De molenaar zorgde voor een meelvoorraad. Door de vergaande automatisering zou dat nu met veel produkten ook weer mogelijk zijn, zonder op winderige zondagen te moeten werken. Warmte-krachtkoppeling Een be!angrijke antwikkeling in de industrie is het.toenemend gebruik van warmte-krachtkoppeling. Bij dit proces wordt met een zeer hoog rendement warmte en elektriciteit uit fossiele brandstoffen gewonnen. De Vereniging van Krachtwerktuigen heeft berekend dater in de industrie met deze methode net zoveel elektrisch vermogen is op te wekken als nu in de centrales staat opgesteld~ Dit kan voor de toekomst betekenen dat de overheidszorg voor elektriciteit in de industrie (ca. 50% van het totaal) n+rn 80/12/5

6 tot een minimum zal worden beperkt. Milieu-problemen vallen mee Er zijn tot nu toe drie belangrijke punter, die als problemen van de windenergie worden gezien nog niet aan de orde geweest: visuele vervuiling; Himaatveranderingen ten gevolge van het remmen van de wind door molens; het geluid dat molens produceren. Over de visuele vervuiling k unnen we kort zijn. Natuurlijk moeten molens vrij staan om wind te vangen. Je kunt molens niet wegstoppen. Het blijven opvallende elementen in het land~ schap. Maar wat voor flatgebouwen geldt, geldt ook voor windmolens: voorkom eentonigheid door verschillende typen en molens van verschillende grootte te plaatsen. Verschillende molens zijn ook noodzakelijk nit een oogpunt v.an gedecentraliseerde elektriciteitsopwekking. Er zullen optimale molens moeten komen bij verschillende gebruikers. Molens van 2000 kwh per jaar zullen in woonwijken geen angstaanjagende kolossen zijn. D~igr hoeft immers niet de elektriciteit voor de industrie te worden opgewekt. Grotere industriemolens zullen bij de bedrijven moeten worden geplaatst. Het vrije veld moet molenvrij blijven. AIs molens op deze manier zullen worden toegepast zal een-gedeelte van het hoogspanningsnet niet meer nodig zijn. Er zal dan geen transport meet hoeven plaats te vinden van grote hoeveelheden energie over grote afstanden. De visuele vervuiling door hoogspanningsmasten zal dus verminderen. Het remmen van de wind door windmolens zou voor ]2et klimaat.betekenen dat we terug gaan in de tijd. Door de ontbossingen die op grote schaal hebben plaatsgevonden is niet alleen het CO2 gehalte, maar ook de windkracht, toegenomen. Windmolens zouden dus het oorspronkelijke klimaat kunnen terugbrengen. Een probleem dat door velen wordt genoemd als het gaat om windenergie, is bet lawaai dat windmolens zouden produceren. Bij een windmolen zijn drie geluidsbronnen aanwijsbaar" 1. de draaiende rotor in de luchtstroom 2. de tandwielkast (de overbrenging) en eventueel de generator; 3. de trillingen in de mast en in de overige constructies (zie de tekening). Algemeen geldt dat hoe groter de diameter van een molen is, des te minder lawaai hij maakt. Ook neemt het geluidsnivea.u af met het aantal wieken. Bij een tweebladige rotor veroorzaakt een beschadiging aan een wiek al snel extra geluid. Meer wieken, minder lawaai (foto: Chris Westra) Rotoren met meerdere wieken maken geen lawaai omdat ze veel langzamer draaien. Het is te vergelijken met bet piepende geluid van een _niet goed ej - bij ~"... 1 heid en het zoevende geluid van een oudhollandse windmolen.- Geluid is energie. Als een molen bij normale wind veel geluid produceert, is er iets mis met de vorm van de wieken: er gaat energie verloren.goede molens maken geen lawaai. De tweede geluidsbron is gemakkelijk te isoleren. Om de tandwielkast en generator moet geluiddempend materiaal worden aangebracht. Ook is een verbeterde constructie van de tandwieloverbrenging denkbaar, zoals bijvoorbeeld schuine vertanding en twee wielen van verschillende materialen. Geluid in constructie en mast van de molen kan men voorkomen door ervoor te zorgen dat de frequentie ervan een andere is dan die waarmee de rotor draait. Om te voorkomen dat een buismast als een soort klankkast gaat fungeren kan hij worden volgeschuimd met een kunststof (midden in her schuim en de mast komt dan een ruime pijp voor de afvoer van de stroomdraden). Bij de constructie van een.molen moet worden gelet op een geluidsarme werking. In een normale wind mag het geluid van de molen niet veel boven bet achtergrondgeluid uit: komen. De windmolens die momenteel in Nederland worden geproduceerd zijn ontworpen zonder dat is gelet op geluidsproducerende onderdelen. Er moet daaro.m niet al te veel waarde worden toegekend aan een onlangs gepubliceerde studie naar de plaat-. singsmogelijkheden van windmolens aan de hand van toelaatbare geluidsniveau s(3). Deze studie is verricht op basis van gegevens van een molen waarvan de twee wieken niet goed waren afgewerkt. Daarbij komt dat het betrokken model nu wordt verkocht met drie langzamer draaiende, goed afgewerkte wieken. Twee van deze verbeterde molens van de fa. Lagerweij van de Loenhorst zullen worden geplaatst in Camperduin in Noord-Holland, dichtbij Petten, Zij gaan de elektriciteit leveren aan 28 nieuwbouwwoningen. In dit project werken het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf van Noord-Holland (PEN) en het ECN samen. Een goede start voor de gedecentraliseerde toepassing van wifidenergie. Literatuur (1) J. M. van de Berg e.a., Ruimtelijke aspekten van de grootschalige toepassing van windenergie in Nederland, Nationaal Onderzoekprogramma Windenergie, mei (2) C. A. Westra en H. Tossijn, Windwerkboek. Ekologische Uitgeverij Amsterdam (3) I~ Arkesteijn, A. Bleyenberg enj. van Dalen. Voorlopige verkennende studie Geluidsaspekten van Kleine windturbines en meetresultaten van de Klaver 10 turbine. Centrum voor Energiebespating Rotterdam

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 10 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive Hoe werkt een windturbine? Het basisprincipe is eenvoudig. De rotorbladen (wieken) zitten gemonteerd op een as. Als het waait draaien de rotorbladen en gaat de as draaien. De as laat vervolgens een generator

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

windenergie worden steeds belangrijker Beyza

windenergie worden steeds belangrijker Beyza windenergie worden steeds belangrijker Beyza 1 INHOUDSOPGAVE 2 VOORWOORD 3 3 INLEIDING 4 4 WINDENERGIE 5 5 VOOR- EN NADELEN VAN WINDENERGIE 5 6 GESCHIEDENIS 5 7 BEPERKINGEN BIJ HET PLAATSEN VAN WINDMOLENS

Nadere informatie

lemmert het huidige energiebeleid een omvangrijke

lemmert het huidige energiebeleid een omvangrijke Thd-nieuws l0 oktober 1980 onderzoek... 12 Enkele weken geleden is op ons nationaal energie onderzoekscentrum ECN in Petten de beslissing gevallen om een praktijkproef met wind-energie te gaan uitvoeren.

Nadere informatie

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie?

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie? Windenergie ECN-facts 1. Wat is windenergie? Windenergie is de verzamelnaam voor technieken waarbij de bewegingsenergie die in wind zit, wordt omgezet in andere bewegingsenergie of in elektrische energie.

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie

WINDENERGIE EN BESTEMMINGSPLANNEN. door. P.J.R. Heesterman. 1981-21 Ado j anuari

WINDENERGIE EN BESTEMMINGSPLANNEN. door. P.J.R. Heesterman. 1981-21 Ado j anuari W E R K D O C U M E N T WINDENERGIE EN BESTEMMINGSPLANNEN door P.J.R. Heesterman 1981-21 Ado j anuari 13935 7111 E R I E V A N V E R K E E R E N W A T E R S T A A T I E N S T V O O R D E I J S S E L M

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Standpunt: extra windmolens in de Tuinlei te Schelle?

Standpunt: extra windmolens in de Tuinlei te Schelle? Standpunt: extra windmolens in de Tuinlei te Schelle? Als N-VA Schelle zijn wij voorstander van een doordachte energieopwekking en gezien de huidige prijsstijgingen omtrent energie zijn we met zijn allen

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

Alg. informatiebrochure 11-10-2014 1

Alg. informatiebrochure 11-10-2014 1 Alg. informatiebrochure 11-10-2014 1 WindInvenT windmolens en modulaire windenenergiesystemen 2 Verschil in energieopwekking door windenergie en zonne-energie 11-10-2014 3 Verschil in energieopwekking

Nadere informatie

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân Wind De kracht van Nederland Is uw beeld van windenergie bij de tijd? De moderne Windturbines hebben in 30 jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt. De discussie over windturbines wordt overheerst door

Nadere informatie

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult Kleine windturbines Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur Filip Arnou Green Energy Consult Windenergie De wind is een onuitputtelijke en natuurlijke bron om elektriciteit

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Lucas Reijnders Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Ruimte voor duurzame energie L. Reijnders Duurzame energie & energieverbruik wereldwijd Zonne-energie: ~ 121300x 10 12 Watt Windenergie:

Nadere informatie

Veel gestelde vragen rondom Windenergie

Veel gestelde vragen rondom Windenergie Veel gestelde vragen rondom Windenergie Waarom windenergie? Op mondiaal, Europees, nationaal, provinciaal en lokaal niveau zijn doelstellingen geformuleerd voor de opwekking van duurzame energie. Windenergie

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Changing winds. Windmills.

Changing winds. Windmills. Changing winds Windmills. Changing winds 10Kw Changing winds is de merknaam van windmolens gebouwd door: metaalconstructie Van Vlaenderen. Onze windmolens zijn er van superieure kwaliteit. We maken enkel

Nadere informatie

Tri-Eco, econologie in actie.

Tri-Eco, econologie in actie. Tri-Eco, econologie in actie. Energie infodag Land- en Tuinbouw: Jan Viroux (TriEco) Donderdag 27 januari 2009 Inleiding Wat is een windmolen? Bouw en werking. Principes en soorten. Stappenplan naar realisatie

Nadere informatie

PALWindmolen. 1.1 Theorie opdracht

PALWindmolen. 1.1 Theorie opdracht PALWindmolen 1.1 Theorie opdracht 1. Windmolens zijn er in vele soorten en maten. Vroeger pompten ze water of maalden ze graan tot meel. Tegenwoordig worden ze voornamelijk ingezet voor elektriciteit.

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Leskist groene energie Pagina 11

Leskist groene energie Pagina 11 Leskist groene energie Pagina 11 Bouw een windmolen; en die moet zo hard mogelijk draaien. Omdat de ene plek op aarde warmer is dan de andere waait het altijd wel. Die wind kan een molen doen draaien.

Nadere informatie

Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en bedrijven.

Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en bedrijven. Aan B & W en de leden van de gemeenteraad, % % Raadhuisplein 1, Heemstede. Heemstede, 22 juni 2011. Geachte mevrouw/mijnheer. Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en

Nadere informatie

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling Notitie Aan : Ad Vlems, Bert Lagerweij Van : Arjan van Bon Datum : 28 augustus 2012 Kopie : Anne Pronk Onze referentie : 9X3809.A2/N00001/110412/Nijm2 HASKONING NEDERLAND B.V. BUILDINGS Betreft : Power2Nijmegen

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

KLEINE WINDTURBINES NOVEMBER 2013. Vereniging tot bevordering, ondersteuning en instandhouding van landschappelijk en stedelijk schoon

KLEINE WINDTURBINES NOVEMBER 2013. Vereniging tot bevordering, ondersteuning en instandhouding van landschappelijk en stedelijk schoon KLEINE WINDTURBINES NOVEMBER 2013 Vereniging tot bevordering, ondersteuning en instandhouding van landschappelijk en stedelijk schoon 2 KLEINE WINDTURBINES DORP STAD & LAND DORP STAD & LAND KLEINE WINDTURBINES

Nadere informatie

Windenergie T E B. W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D

Windenergie T E B. W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D WIPOL Windturbine W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D D U U R ZA A M Windenergie is een onuitputtelijke en schone

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

WINDTURBINES (HE 11)

WINDTURBINES (HE 11) WINDTURBINES (HE 11) De wind benutten om elektriciteit op te wekken en het broeikaseffect te bestrijden. 1 INLEIDING Gebruik maken van de wind voor energiedoeleinden is geen nieuw gegeven. De mens verplaatste

Nadere informatie

Leergebied: Noord. Energie. Geschiedenis Nederland. omzetting

Leergebied: Noord. Energie. Geschiedenis Nederland. omzetting Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Noord Energie Ontwerpen Geschiedenis Nederland omzetting Toepassen Reflectie Nederland is een molenland. Toch hebben we in Nederland niet de meeste molens

Nadere informatie

Windenergie, de feiten

Windenergie, de feiten 1.15 Windenergie Fig. 64 Windmolen Windenergie, de feiten Bij NWEA is een nieuwe flyer met feiten over windenergie verschenen om te gebruiken tijdens informatieavonden voor burgers en volksvertegenwoordigers.

Nadere informatie

WINDENERGIE BASISINFORMATIE

WINDENERGIE BASISINFORMATIE WINDENERGIE BASISINFORMATIE - Westervoort Albert Koers NLVOW 1 WindMOLENS? Dit is een windturbine Dit is een windmolen 2 WindTURBINES 7 MW 3,5 MW 135m tip van de wiek 90m 21,20 m 6,20m 3 Beeldvorming!

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Vragen en antwoorden. Fossiele brandstoffen. Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder.

Vragen en antwoorden. Fossiele brandstoffen. Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder. Vragen en antwoorden Versie januari 2012 Fossiele brandstoffen Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder. De olie- en gasprijzen stijgen gestaag, dat merkt

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T?

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? www.limburgwindt.be v.u.: Rik Van de Walle - nv - Trichterheideweg 8-3500 Hasselt WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? onderzoeken waar er in Limburg wind- molenparken kunnen komen bouwen en exploiteren van windenergie-

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen 7 juni 2007 inhoud energie waarom windenergie voor- en nadelen van windenergie windaanbod vergunningen en regelgeving aspecten van belang: windplan Vlaanderen

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur Tentamen Blijvende Energiebronnen (4P510) Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur N.B. Aangezien de vraagstukken van dit tentamen door verschillende docenten worden beoordeeld, dient u elk vraagstuk

Nadere informatie

Diktaat TH Eindhoven. Theorie van windenergie en windmolens... 17,50. Wind en energie Geschiedenis en theorie van de windmolen...

Diktaat TH Eindhoven. Theorie van windenergie en windmolens... 17,50. Wind en energie Geschiedenis en theorie van de windmolen... Literatuurlijst titel beschrijving prijs Windenergie Windwerkboek Windenergie een inleiding in de windenergie vooral gericht op zelfbouwers... 7,25 Zeer volledig boek over windenergie, toekomstmogelijkheden,

Nadere informatie

Windenergie in Utrecht

Windenergie in Utrecht Windenergie in Utrecht J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Itho Daalderop Centrale ventilatie-unit CVE ECO RFT. energiezuinig. & comfortabel

Itho Daalderop Centrale ventilatie-unit CVE ECO RFT. energiezuinig. & comfortabel Itho Daalderop Centrale ventilatie-unit CVE ECO RFT energiezuinig & comfortabel CVE ECO RFT: - Verbruikt tot 83% minder energie dan ventilatoren met wisselstroommotor - Altijd schone lucht in huis - Lagere

Nadere informatie

Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2. Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat.

Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2. Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat. Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2 Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat. Energiezuinig door toepassing gelijkstroommotoren. Een Centrale Ventilatie-Eenheid die ruim 83% minder energie

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan.

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan. Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 56 provincie.overljssel.nl postbus@overijssel.nl RABO Zwolle 39 73 41 121 Gedeputeerde Staten van Overijssel Inlichtingen

Nadere informatie

Wind werkt windenergie in Groningen

Wind werkt windenergie in Groningen Wind werkt windenergie in Groningen Wind is een oneindige bron van energie, schoon en gratis, waarvan ook onze voorouders al veelvuldig gebruik maakten. Al eeuwenlang sieren koren, houtzaag, en poldermolens

Nadere informatie

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets De Visie: Onze missie is om een houtpelletketel te maken die ook elektriciteit kan opwekken. Het bijzondere daaraan? ÖkoFEN ontwikkelt een CO2-neutrale technologie met houtpellets als energiedrager, met

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 Gas als zonnebrandstof Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 1 Inhoudsopgave 1 2 3 4 5 Introductie Meer hernieuwbare energie Extra hernieuwbare energie in Nederland? Verkennen

Nadere informatie

Windenergie in Brussel

Windenergie in Brussel Windenergie in Brussel Utopie of realtiteit? Els Ampe Vlaamse Club 20 september 2010 1 Klassiekers 2 Klassiekers 3 Windenergie in de stad? 4 Imagine 5 Imagine Zero energy house San Francisco 07 6 Imagine

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Windmolen Grote Sloot 158

Windmolen Grote Sloot 158 Windmolen Grote Sloot 158 Onderzoek naar waargenomen geluid en hinder 17 maart 2011 Windenergie Wieringerwaard Samenvatting Het onderzoek Het in gebruik nemen van een nieuwe windturbine vier jaar geleden

Nadere informatie

Ekologische voetafdruk

Ekologische voetafdruk Ekologische voetafdruk 1. Inventariseer: smartphone apps als intro van het begrip en hoe het bepaald wordt; problemen met algemeen toepasbare versies (niet van toepassing voor Curaçao!) a. Ik heb twee

Nadere informatie

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel My statement paper Windturbines beïnvloeden het klimaat Glen Pelgrims Ellen Van Dievel 14 april 2015 1. Inleiding Tegenwoordig is hernieuwbare, groene energie een onderwerp waar veel over gesproken en

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

Windenergie 0900-9892. Kleine windturbines. Gebouwde omgeving

Windenergie 0900-9892. Kleine windturbines. Gebouwde omgeving Windenergie Kleine windturbines Windenergie is altijd belangrijk geweest voor Nederland. In onze geschiedenis betekende de wind een onmisbaar hulpmiddel om ons over het water voort te bewegen en om land

Nadere informatie

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding Cliptoets Windenergie Docentenhandleiding We hebben iedere dag energie nodig. Die wekken we vooral op met olie, gas en steenkool. Maar die grondstoffen raken op. Bovendien vervuilen ze het milieu. Het

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor duurzame energie

Een beginners handleiding voor duurzame energie Een beginners handleiding voor duurzame energie Waarom leren over duurzame energie? Het antwoord is omdat: een schone energiebron is het niet begrensd wordt door geografische grenzen en geo-politiek INHOUD

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit Hoe overleeft de auto de energietransitie? 1 Inleiding De energietransitie - dus de overschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar dat van duurzame middelen voor energieopwekking - zal consequenties

Nadere informatie

Juridische en ruimtelijke aspecten

Juridische en ruimtelijke aspecten Openbreken van de markt voor kleine en middelgrote windturbines Juridische en ruimtelijke aspecten Startpunt: In het verleden zijn er reeds verschillende vergunningsaanvragen van kleine en middelgrote

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Opleiding duurzame gebouwen: ENERGIE

Opleiding duurzame gebouwen: ENERGIE Opleiding duurzame gebouwen: ENERGIE Leefmilieu Brussel Windmolens in het BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Suzanne KEIGNAERT Dienst van de windmolenfacilitator Deskundige hernieuwbare energie Plan van de

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp Windenergie in Pijnacker-Nootdorp J. H. Fred Jansen www.nkpw.nl Opbrengst windenergie in Nederland en Pijnacker-Nootdorp Bruto en netto opbrengst Geluidnorm windturbines Hinder door windturbinegeluid Waardedaling

Nadere informatie

H e t W A d u s E P C p a k k e t

H e t W A d u s E P C p a k k e t Uw partner in duurzame energie H e t W A d u s E P C p a k k e t De ultieme oplossing voor uw woning v1.0 april 2009 Voorwoord WAdus BV is een jong en dynamisch bedrijf. Het bedrijf is opgericht in 2008

Nadere informatie

Windenergie in Horst aan de Maas

Windenergie in Horst aan de Maas Windenergie in Horst aan de Maas J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen

Nadere informatie

Windenergie in de Wieringermeer

Windenergie in de Wieringermeer Windenergie in de Wieringermeer J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema E.On kolencentrales, Maasvlakte, Rotterdam. G.P.J. Dijkema 5 mei 2014 Faculty of Technology, Policy and Management

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in?

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in? 1 Inhoudsopgave Voorblad, bladzijde 1 Inhoudsopgave, bladzijde 2 Inleiding, bladzijde 3 Wat houd duurzame-energie in?, bladzijde 4 Wat is zonne-energie?, bladzijde 5 Wat is waterkracht?, bladzijde 6 Wat

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

TECHNIEK project. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING Vorig jaar hebben we de energie besproken uit de fossiele brandstoffen. Je weet dat deze brandstoffen driekwart van alle

Nadere informatie

natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX

natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 1 dinsdag 25 mei totale examentijd 2 uur natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 21 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer

Nadere informatie

Product Overview. Gepresenteerd door AE-Power International

Product Overview. Gepresenteerd door AE-Power International Product Overview Gepresenteerd door AE-Power International Inleiding Energieprijzen zijn in de afgelopen jaren gestaag gestegen en zullen dat blijven doen. Tegelijkertijd worden de traditionele energiebronnen

Nadere informatie

FAQ Energy Ball V100. Algemene kenmerken van de Energy Ball V100

FAQ Energy Ball V100. Algemene kenmerken van de Energy Ball V100 FAQ Energy Ball V100 Algemene kenmerken van de Energy Ball V100 Hoe wordt de opgewekte elektrische energie gebruikt en verwerkt? De door de Energy Ball V100 opgewekte elektrische energie wordt door middel

Nadere informatie

Het kabinet trekt 2,4 miljard euro extra uit voor windenergie. Geniaal of gekkenwerk?

Het kabinet trekt 2,4 miljard euro extra uit voor windenergie. Geniaal of gekkenwerk? Het kabinet trekt 2,4 miljard euro extra uit voor windenergie. Geniaal of gekkenwerk? Tekst: Frank den Hoed Foto: Mark Segal/GettyImages, Evert-Jan Daniels/anp 16 17 Consistent overheidsbeleid is een belangrijke

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Welkom bij. Wind in Wijchen

Welkom bij. Wind in Wijchen Welkom bij Wind in Wijchen Onderwerpen 11:05 - Wie zijn we? Wat is ons doel? 11:10 - Waar staan we? 11:15 - Waarom duurzame energie? 11:20 - Windmolens feiten en fabels 11:30 - Wat hebben u en wij eraan?

Nadere informatie