Wetgevingsoverleg Energie d.d

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wetgevingsoverleg Energie d.d. 11-11-2013"

Transcriptie

1 Kamerlid: René Leegte Fractiecommissie: EZ versie: definitief Den Haag, t.b.v. de fractiecommissie van Wetgevingsoverleg Energie d.d Spreektekst Voorzitter, De wereld warmer, Europa armer. Zo vatte ik vorig jaar het Europese energiebeleid samen en er is nog steeds niets veranderd. De energiediscussie lijkt vooral te gaan over elektriciteit. Dat is in zekere zin begrijpelijk, want zonder elektriciteit geen leven. Elektriciteit houdt moleculen bij elkaar en daarom kunnen wij mensen bestaan. Doordat elektrische ladingen heen en weer schieten tussen de ontelbare cellen in onze hersenen kunnen wij denken, voelen en zien. Iedere beweging die mensen maken ontstaat doordat elektrische impulsen onze spieren aansturen. Met mijn kinderen laten wij soms vonken uit onze haren komen. Wij gaan dan in de badkamer voor de spiegel staan, doen het licht uit, zodat het helemaal donker is en dan gaan we onze haren stevig kammen. Je hoort het geknetter, maar zeker de lichtshow van de vonken is altijd weer een bron van plezier. Het nadeel is dat ik de kinderen dan niet in een rustige stemming heb gekregen om lekker te gaan slapen, maar goed. Ik vertel dit voorzitter omdat het goed de opvallende eigenschap van elektriciteit aangeeft. Elektriciteit die uit het stopcontact komt is niets anders dan wat er in onze hersenen, spieren, of tijdens het kammen van ons haar gebeurt. Elektrische stroom is het verplaatsen van een elektrische lading in een bepaalde tijd. Als we het over stroom hebben, is elektriciteit het bewegen van elektronen in een koperdraad. Het was de Britse natuur en scheikundige Faraday die dit principe van inductie in de 19 e eeuw ontdekte. De anekdote wil dat toen hij zijn uitvinding aan de Koning liet zien, deze vroeg: en wat kunnen we hier mee? Wel, zo was het antwoord, dat weet ik nog niet maar op een dag zult u er belasting over kunnen heffen. Maar goed voorzitter, ik dwaal iets af. Elektriciteit is uniek en we kunnen het maar moeilijk opslaan, dat is de natuurkundige samenvatting van mijn betoog. Het vinden van een betaalbare oplossing voor dit probleem, dat is wat voor de VVD de energietransitie is. Het gaat dan om het opslaan van elektriciteit. Maar de energietransitie gaat ook over de veranderende functies in de verschillende netten. In het oude systeem wekten centrales stroom op dat van het hoge- spanningsnet, via het midden- spanningsnet naar het lage- spanningsnet ging. Die wereld verandert. Zo spelen zonnecellen een steeds belangrijkere rol in de lage spanningsnetten. En als het waait is er windenergie in de midden of hoge spanningsnetten. Pagina 1 van 6

2 Veranderende aanbod en nieuwe toepassingen vragen veel aan innovatie, maar ook van veranderende rollen binnen de verschillende type net. Het balanceren wordt steeds ingewikkelder. Deze knoop ontwarren is de energietransitie waar de VVD zich op richt. Bovendien moeten wij ons realiseren wat er met hernieuwbare energie gebeurt in de zogenaamde merit order. Zo zijn het niet de goedkope kolencentrales zijn die gascentrales wegdrukken, maar vooral de Duitse zonnepanelen en de windmolens. Vanwege de hogere marginale kosten zullen gascentrales altijd opschuiven in de merit order en altijd achter de kolencentrales zullen komen. Dat is precies de reden waarom de huidige transitie niets anders is dan windmolens en kolencentrales bouwen, met hoge extra kosten voor het balanceren. De vraag waar wij voor staan is hoe wij op een efficiënte manier elektriciteit opwekken, opslaan en transporteren, zodat uiteindelijk de hernieuwbare energieproductie ook echt een economisch alternatief wordt. Wat we nu zien is dat het dure en zuur verdiende geld van mensen via de overheid wordt gestoken in subsidies voor windmolens. Het gevolg is, zoals de minister dat ooit zo krachtig uitdrukte: een lager prijs voor de stroom, maar met hoge kosten om het te maken. Via de SDE-opslag op de energierekening zal iedereen de komende jaren deze flinke kostenstijging kunnen zien. Vooral mensen met een kleine portemonnee voelen de kosten zwaar. De huidige energiepolitiek is de meest de-nivellerende maatregel aller overheidsmaatregelen! Bovendien gaat het voor de VVD ook om de chemie, transport en warmte als we spreken over energie. Elektriciteit is slechts een deelverzameling daarvan. En de enige verstandige schaal om naar oplossingen te zoeken is op Europees niveau. Vorige week herkende de minister de problemen van de langs elkaar werkende landen in Europa. Hij zei in het FD van maandag 3 nov Als iedere lidstaat zijn eigen systeem behoudt en nieuwe barrières opwerpt, dan breken wij de interne energiemarkt langzaam af. Hierin heeft de minister natuurlijk gelijk en ik zou willen zeggen, waar landen de randen van het Europese beleid zoeken, moet Nederland zorgen niet de boot te missen door de braafste te willen zijn. In de economie zijn er geen punten voor inzet te verdienen, wel voor resultaat. Een belangrijk punt van het energieakkoord is wind op zee. Techniekkeuzes zijn altijd onverstandig en ook hier weer. Dat de hoge energierekening nadelig werkt voor onze concurrentiepositie heb ik al gezegd, maar de windmolens zijn een risico voor de schepen op de Noordzee. Uitgangspunt voor de beleidsnota Noordzee was het zo conflictvrij mogelijk kiezen van gebieden. De vraag was niet of het verstandig is om obstakels in de drukste en drukker wordende vaarroute van de wereld te plaatsen. De term zo conflict vrij mogelijk impliceert dat er risico s voor lief worden genomen. Graag wil ik van de minister weten welke risico s dat zijn? Gemiddeld zijn er zo n 160 schepen per jaar die stuurloos voor de Noordzeekust dobberen. Verwacht wordt dat het aantal scheepsbewegingen in het kanaal gaat toenemen van naar schepen. Met deze toename mag verwacht worden dat ook het aantal storingen en botsingen zal toenemen. De toename van het aantal molens op de Noordzee beperkt de manoeuvreerruimte van schepen. Een groot probleem is wanneer een schip stuurloos een park binnen drijft, de kustwacht kan dan niet meer ingrijpen vanwege de risico s. De Engelsen Pagina 2 van 6

3 hebben dat in de gaten en zetten hun molens ver op zee in de voortuin van Rotterdam. Niet voor niets dat Rotterdam zich zorgen maakt over de ontwikkeling van de Engelse molens. Maar, is dat anders voor Nederlandse molens? Ondermijnt het Nederlandse plan niet de positie van Rotterdam, als zij zich vanuit veiligheidsoogpunt zorgen maken en daarvoor aan de bel trekken in London, maar in de tussentijd wil de Nederlandse regering steeds meer molens op zee plaatsen? Dat is tegenstrijdig. De minister wijst vaak op de toenemende intensiteit van extreem weer, zoals wij onlangs ook weer hebben meegemaakt. Daarmee nemen de risico s dus toe. Als een schip tegen een molen drijft gaat die molen natuurlijk kapot, maar schadelijker is dat de kans groot is dat in het fundament van de molens een romp opensplijt. Is hier rekening mee gehouden? Kan de minister uitleggen hoe de contacten met de kustwacht lopen? Is uitgezocht wat de toenemende milieu en financiële risico s voor Rotterdam zijn? Wat is het lange termijn economische risico dat schepen niet meer zullen kiezen voor de Rotterdamse haven? Hoe zijn veiligheidsbezwaren opgenomen in de plannen? Mijn vraag aan de minister is, of wij de uitrol van wind op zee kunnen bevriezen tot er duidelijkheid is over de veiligheid voor mens en milieu. Voorzitter, deze regering roept altijd dat de groei van de economie komt uit de export en de handel. Voor Nederland als open economie zijn handel en goede toegangswegen cruciaal. Maar, wat we nu doen lijkt wel op het aanleggen van een blokkade van vaarroutes voor de Nederlandse kust. Een andere vraag aan de minister is dan ook of het klopt dat de concessies voor Windmolens alleen uitgegeven zullen worden op basis van de kostendaling van 40%? Met andere woorden; geen kostenreductie geen molens? Ik overweeg hier een motie, om vast te kunnen leggen dat de discussie over kostprijsdaling daarmee iets wordt wat wij in de praktijk zullen zien. Lukt het niet, dan ook geen molens! Waarmee dan ruimte ontstaat voor echte oplossingen. Op dit moment wordt door diverse ministeries gewerkt aan het ontwerpen van een uitgiftesysteem voor wind op zee. Ik wil de minister vragen of de uitgifte op een slimme wijze gebeurt. Laten wij eerst een masterplan opstellen voor de totale invulling van het energieakkoord. Laten wij dan met Tennet kijken wat een optimale netconfiguratie is, om vervolgens op basis daarvan het uitgiftebeleid en het wettelijke kader voor een net op zee, en de verantwoordelijkheid op elkaar af te stemmen. Graag een toezegging van de minister. Voorzitter, vorige week was ik bij Aldel. Aldel is een van de meest efficiënte aluminiumsmelterijen en het is indrukwekkend om daar rond te lopen. Het bedrijf heeft last van het Duitse energiebeleid. Dat land heeft zo z n eigen compensatieregels, waardoor energie-intensieve bedrijven een groot voordeel t.o.v. Nederlandse bedrijven hebben. Een van de oplossingen waarmee het bedrijf een structurele overlevingskans heeft is de zogenaamde directe lijn. De directe lijn is een belangrijk instrument, niet alleen om Aldel te redden, maar ook om duurzame projecten los te trekken, zoals bv de groengas- voorziening voor FrieslandCampina in Borculo. Mijn vraag aan de minister is of wij in Nederland, net als in bijvoorbeeld Italië, kunnen zorgen dat tijdens de bouw van de directe lijn, het energieafnemende bedrijf vrijgesteld kan worden van transportkosten. De dubbele kosten tijdens de bouwfase zijn soms een lastige barrière om ook daadwerkelijk tot een goede Pagina 3 van 6

4 toepassing van de directe lijn te kunnen komen, zeker in deze situatie voor Aldel. Graag een reactie van de minister. Ik heb nu een aantal losse punten. Interconnectoren: Een andere vraag aan de minister. De congestie op de interconnectoren is soms fysiek, soms commercieel, omdat b.v. banken speculeren op de capaciteit en soms netbeheerders extra reservecapaciteit reserveren. Hoe kunnen wij zorgen dat interconnectoren gebruikt worden voor het efficiënt aansluiten van landen op elkaars systeem? Kunnen wij commerciële speculaties op capaciteit verbieden, vraag ik de minister? Geothermie: Voor innovatie staat een bedrag in het akkoord, maar het lijkt alsof dat alleen naar windmolens en zonnepanelen gaat. Een opkomende techniek als geothermie, vooral in de diepe ondergrond, lijkt nauwelijks kansen op innovatie- budgetten te kunnen maken. Kan de minister bevestigen dat er ook voor andere technieken geld beschikbaar is. Voor 2014 is een bedrag van 5 mio nodig voor een versnellingsplan geothermie. Kan de minister bevestigen dat dit bedrag te vinden is binnen de SDE+- gelden zoals die via het energieakkoord voor innovatie beschikbaar zijn? Anders dan bijvoorbeeld wind of zon is geothermie een techniek geschikt voor basislast, maar levert bovendien ook nog eens warmte. Dubbele winst. Controle functie Kamer: De minister zal verantwoording over de uitvoering van het Energieakkoord afleggen aan de Kamer. Het is dus van belang dat de Kamer haar informatiepositie nu bij de start van de uitvoering - goed regelt. Kan de minister een overzicht geven van de lopende activiteiten van de verschillende betrokken ministeries die worden uitgevoerd in het kader van het Energieakkoord, hoe de activiteiten gevolgd gaan worden (evt. met prestatie- indicatoren) en wat de voortgang is. Mijn voorstel is dat de minister dit schriftelijk doet, zodat wij het kunnen bespreken bij een volgend AO energie. Kan de minister ook aangeven welke activiteiten in het kader van het energieakkoord worden uitgevoerd, wat de kosten zijn geweest, en aan welke doelen uit het energieakkoord de activiteiten een bijdrage leveren? WKK s: Voorzitter, dan de WKK s. Iedereen is het erover eens dat WKK s een belangrijke rol spelen in de energie-efficiency. We moeten echter een onderscheid maken tussen twee typen WKK s: De zogenaamde must-run WKK s, geïntegreerde apparaten in industriële processen bij de chemie, voedingsmiddelen, papier etc. en de WKK s bij tuinders. Bij het eerste type zit het probleem. Bij het tweede type WKK is het probleem minder groot. Dat de must run WKK s onder water staan heeft alles te maken met de gesubsidieerde hernieuwbare stroom. Daardoor wordt de e-prijs laag en de kosten hoog zoals wij weten. WKK s leveren stroom, maar omdat de gesubsidieerde stroomprijs laag is, is de opbrengst voor de WKK laag. Ik pleit ervoor dat we een oplossing vinden voor de must run WKK s waar geen alternatieven voor zijn. Vinden we geen oplossing, dan is het onbedoelde effect Pagina 4 van 6

5 van het energiebeleid dat wij inboeten op efficiency en dat kan niet de bedoeling zijn. Kan de minister toezeggen dat hij een oplossing gaat vinden voor de must-run WKK s? bv door investeringen in vernieuwingen of vervanging onder de SDE+ te laten vallen? Netbedrijven: Onlangs las ik dat het Nederlandse netbedrijf Aliander wil meedingen om het energienet in Berlijn te kopen. Volgens mij waren netbedrijven juist gesplitst van de commerciële activiteiten omdat zij een belangrijke nutsfunctie hebben. Mijn vraag aan de minister is wat hij hiervan vindt? Met de voorganger van deze minister hebben wij eerder gesproken over de rol van netbeheerders en de commerciële activiteiten die zij ondernemen. Mijn vraag is of de minister een brief kan sturen met de activiteiten die volgens hem wel en niet door netbeheerders gedaan mogen worden. Wij zitten nu op een glijdende schaal. Wat de VVD betreft faciliteren netbedrijven het transport en de data die zij verzamelen zijn als open source beschikbaar voor alle partijen die slimme oplossingen denken te hebben om te groeien naar een echte transitie. Ik zeg dit, omdat onlangs het Europese hof heeft gezegd dat de splitsing in Nederland goed past in de Europese regelgeving. Ik weet dat dit onderwerp nog onder de rechter is, maar wel wil ik de minister vragen wat hij vond van de uitspraken van Eneco- topman de Haas, in een interview in de Telegraaf: 1. er is geen verwevenheid tussen het netbedrijf en de commerciële activiteiten 2. zonder netbedrijf kan Eneco de groene ambities niet meer waarmaken. Het is van tweeën een; of er is geen verwevenheid en dan maakt splitsing niet uit voor de groene ambities, of er is wel een duidelijke relatie en dan maakt het wel uit. In dat geval is het natuurlijk verstandig om de splitsing door te zetten, al is het maar om claims van andere partijen te voorkomen. Maar inhoudelijk belangrijker zijn de conclusies van het PWC over de splitsing. De hoofdconclusie is dat er geen significante effecten waarneembaar zijn van eigendomssplitsing. Met andere woorden, voor Eneco en Delta zijn dus geen effecten te verwachten. Wat we ook in het rapport lezen is dat de financiële rating van de bedrijven weliswaar in het eerste jaar gedaald is, maar daarna voor de gesplitste bedrijven gestegen is en voor de gecombineerde bedrijven verder gedaald. Dat is ook logisch, want je kunt je voorstellen dat de druk die de gesplitste bedrijven voelen op hun resultaten, als gevolg van de hoge kosten van het energiebeleid, bij de gecombineerde bedrijven ten koste gaat van investeringen in het net. Vroeger waren er ook veel gemeenten die hun net uitwoonden, ten gunste van de korte termijn gemeente- kas. Dit is een risico voor de energietransitie en misschien bedoelde Eneco ook wel te zeggen dat het niet doorzetten van de splitsing een risico voor de duurzame ambitie is. Daarin hebben ze natuurlijk gelijk. Motie SP/VVD voorzitter. Met collega Jansen heb ik een motie ingediend over kwartier- beprijzingen, in de motie spreken wij van een killer app. Mijn vraag is of de minister iets kan zeggen over de voortgang bij de uitvoering hiervan. Ik kan mij voorstellen dat er bij sommige bedrijven enige weerstand tegen dit idee is. Deze weerstand komt voort uit het financiële belang dat energiebedrijven hebben. Energiebedrijven verkopen stroom op basis van gebruikersprofielen en kopen stroom tegen het daadwerkelijke gebruik. Het verschil tussen deze twee is een extra marge die energiebedrijven opstrijken. Bij steeds kleinere tijdseenheden wordt het verschil tussen beide profielen natuurlijk steeds kleiner. Dat is belangrijke winst voor een Pagina 5 van 6

6 energietransitie, omdat vraag en aanbod beide flexibeler op elkaar afgestemd kunnen worden. Maar voor een groot energiebedrijf in klanten, met beperkte eigen opwekcapaciteit, is het natuurlijk nadelig. Ik schat in dat zo n bedrijf rond de 40 mio euro per jaar misloopt. Tenslotte nog kort het volgende voorzitter. Het enige mij bekende amendement bij dit WGO is van D66. Ik waardeer de inzet van mijn collega hogelijk, maar ben het inhoudelijk niet met haar eens. Ik hoor de onderbouwing nog graag, maar voorlopig zal ik mijn fractie adviseren tegen dit amendement te stemmen. De reden is dat met het verplicht besteden van het geld aan energiebesparing, dit de voor de concurrentiepositie noodzakelijke compensatie opheft. Daarmee gaat het amendement in tegen de bedoeling van de compensatie. Voorzitter, wie niet bang is voor feiten kan iedere dag lezen dat de duurzame energieambities vooral leiden tot hoge kosten, meer CO2- uitstoot ook dit jaar is er weer een record CO2 uitgestoten in de wereld en een groter risico op onbetrouwbaarheid in de energievoorziening. De goede bedoelingen in de Europese energiepolitiek leiden keer op keer tot ongewenste uitkomsten, waardoor Europa steeds duurder wordt ten opzichte van de rest van de wereld. Om de uitwassen op te lossen grijpt de overheid steeds verder in, zodat er nauwelijks nog sprake is van een echte energiemarkt. Zoals ik al aangaf, zelfs EUcommissaris Oetinger is bezorgd. Wat zou het mooi zijn als wij de politieke moed zouden kunnen vinden om de overheid terug te laten trekken en te sturen op die doelstellingen die de politiek belangrijk vindt. Wat de VVD betreft zou de overheid ( liefst in EU verband) moeten sturen op CO2- reductie. Dat biedt de mogelijkheid om binnen de EU te gaan samenwerken en het geeft bedrijven de mogelijkheid om de meest effectieve technieken te ontwikkelen. Dan voorzitter, zal ook echte innovatie ontstaan en bewijzen wij ons zelf een dienst. De enige manier waarop een energietransitie zal slagen is als het lukt schoner, betaalbaarder en betrouwbaarder te worden dan fossiele energie. Daarvoor hebben wij rust en vertrouwen nodig. Door met koel hoofd prudent te redeneren, kunnen wij zorgen dat er alternatieven voor olie, kolen en gas komen waarmee wij geld kunnen verdienen in plaats van dat het ons geld gaat kosten. Dank u wel. Pagina 6 van 6

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Kamerlid: Leegte Fractie: VVD Den Haag, 15-1-2013 Spreektekst EZ begroting 2013 Europa armer, de wereld warmer (Noot van de webbeheerder: alleen de gesproken tekst geldt) Voorzitter, Europa armer, de wereld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2014 Nr. 110 VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEG

Nadere informatie

Energiemarkt moet op de schop

Energiemarkt moet op de schop jeroen de haas Energiemarkt moet op de schop De liberalisering van de Europese energiemarkt heeft niet goed uitgewerkt voor Nederland, zegt Jeroen de Haas, bestuursvoorzitter van Eneco. Zitten we straks

Nadere informatie

Tegenwind Alblasserdam. De onjuiste voorstelling van beleidsmakers

Tegenwind Alblasserdam. De onjuiste voorstelling van beleidsmakers Tegenwind Alblasserdam De onjuiste voorstelling van beleidsmakers Stelling 1) De aan de gemeenteraad gepresenteerde Lokatiestudie is niet correct. De studie geeft een volledig vertekend beeld van de werkelijkheid.

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

WGO Energie. Spreektekst

WGO Energie. Spreektekst versie: definitief Den Haag, 17-11-2014 WGO Energie Spreektekst Voorzitter, In het Mauritshuis hangt het prachtige schilderij: Het aardse paradijs met de zondeval van Adam en Eva van Peter Paul Rubens.

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014

Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014 Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014 www.energymatters.nl Aanleiding Grote interesse in WP-en: Gasprijs is duur; dus ketels duur WKK is momenteel marginaal (met netlevering)

Nadere informatie

Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging

Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging Eindbeeld: een CO 2 -neutrale energievoorziening Nederland verbindt zich aan

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Uitdagingen van de energie transitie

Uitdagingen van de energie transitie Uitdagingen van de energie transitie Presentatie Congres Energy Next Dordrecht 10 december 2015 Remko Bos Directeur Energie ACM Vicepresident CEER 1 ACM als toezichthouder ACM bevordert kansen en keuzes

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Energie, Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 34 508 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Bevindingen van de marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 11 september 2013 Inhoudsopgave Vraagontwikkeling Ontwikkelingen grootschalige productievermogen

Nadere informatie

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 Voorzitter, Vandaag voeren wij een bijzondere debat. Later zullen wij hier waarschijnlijk op terug kijken en ons realiseren dat wij vandaag grote stappen

Nadere informatie

Windenergie in de Wieringermeer

Windenergie in de Wieringermeer Windenergie in de Wieringermeer J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

GROEN SPROOKJE KENT ZWART EINDE

GROEN SPROOKJE KENT ZWART EINDE 11-01-2015 GROEN SPROOKJE KENT ZWART EINDE Vervuilende kolencentrales verdringen schonere gascentrales, hoe kan dat? Harry van Gelder De groene ideologen hadden het zo mooi bedacht. En de Duitse, maar

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie

Lancering NVDE Question & Answers

Lancering NVDE Question & Answers Lancering NVDE Question & Answers Q: Waarom is NVDE opgericht? A: Met de oprichting van de NVDE is er nu een brede brancheorganisatie die de slagkracht van de sector zal vergroten. Negen verschillende

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015 Technisch-economische scenario s voor Nederland Ton van Dril 20 mei 2015 Overzicht Energieplaatje in historisch perspectief Hoeveel en hoe gebruiken we energie? Wat gebeurt er met verbruik en uitstoot

Nadere informatie

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp

Windenergie in Pijnacker-Nootdorp Windenergie in Pijnacker-Nootdorp J. H. Fred Jansen www.nkpw.nl Opbrengst windenergie in Nederland en Pijnacker-Nootdorp Bruto en netto opbrengst Geluidnorm windturbines Hinder door windturbinegeluid Waardedaling

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Mark Frequin Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Energiebeleid: van context tot acties. Mark Frequin Rijks Universiteit Groningen Inhoud 1. Context 2. Richting

Nadere informatie

Windenergie in Utrecht

Windenergie in Utrecht Windenergie in Utrecht J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 058 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 8 NADER VERSLAG Vastgesteld 6 februari 2015 De vaste commissie voor Economische

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

Analyse Energie-akkoord en daaruit voortkomende kansen voor energie-coöperaties

Analyse Energie-akkoord en daaruit voortkomende kansen voor energie-coöperaties Analyse Energieakkoord: Bekeken vanuit het perspectief van lokale coöperaties. Samenvatting: De conclusie kan zijn dat het E-akkoord een afzwakking is van het regeerakkoord (14% in plaats van 16% in 2020)

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020. Brief van de minister van Economische Zaken

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020. Brief van de minister van Economische Zaken 30196 Duurzame ontwikkeling en beleid 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020 Nr. 380 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Hét groene energieplan voor Nederland

Hét groene energieplan voor Nederland Hét groene energieplan voor Nederland Doelen Green4sure Ontwikkeling pakket instrumenten en strategie voor reductie van 50% broeikasgassen in 2030. Verbeteren energievoorzieningzekerheid Tonen baten en

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Windenergie in Steenbergen

Windenergie in Steenbergen Windenergie in Steenbergen J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN AKKOORDEN EN GREEN DEALS Rafaël Lazaroms Coördinator Energie en duurzaamheid Unie van Waterschappen 1. Duurzaamheid en taken waterschappen 2. Duurzame ambities in akkoorden

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Betaalbaarheid van energie

Betaalbaarheid van energie Ministerie van Economische Zaken De Minister van Economische Zaken H.G.J. Kamp Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG Woerden : onze ref. : /HG-tr doorkiesnr. : 0348 48 43 66 e-mail : hg@vemw.nl onderwerp : Onderzoek

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl Net voor de toekomst Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, Transport en Grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding Cliptoets Windenergie Docentenhandleiding We hebben iedere dag energie nodig. Die wekken we vooral op met olie, gas en steenkool. Maar die grondstoffen raken op. Bovendien vervuilen ze het milieu. Het

Nadere informatie

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger!

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines en economie Burgers en bedrijven dragen jaarlijks via belas/ngen en heffingen 7,5 miljard bij aan fossiele- en 1,4 miljard

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Ontwikkeling: transitie

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Wie we zijn: De branchevereniging voor Windenergie op Land en Windenergie op Zee. Behartiger van allerlei bedrijven

Nadere informatie

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Directoraat generaal voor Energie, Telecom en Mededinging Directie Energiemarkt t.a.v. de directeur drs. J.C. de Groot Postbus 20401 2500 EK Den

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT Colofon Auteur: Amy Beerens Contact: Maarten Reichwein, WKUU, wetenschapsknooppunt@uu.nl of 030-25 33 717 INHOUDSOPGAVE Inhoud 1 Doel van de les 2 2 Opzet lesplan

Nadere informatie

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 TenneT TSO Elektriciteitstransporteur in Nederland en een deel van Duitsland In Nederland: Alle netten op

Nadere informatie

achtergrond Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. FORUM 25.09.14

achtergrond Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. FORUM 25.09.14 Ineens Wilde Iedereen Zelf Stroom Opwekken. Maar Toen Gebeurde Er Dit. 18 De stroom valt uit. Eén dag windstilte plus een flink wolkendek en de stroomtoevoer stokt. Ineens zitten we zonder licht, computers,

Nadere informatie

Inbreng VEMW Open consultatie RLi Energieadvies 2050

Inbreng VEMW Open consultatie RLi Energieadvies 2050 Woerden, 29 mei 2015 Inbreng VEMW Open consultatie RLi Energieadvies 2050 Visie VEMW VEMW behartigt de belangen van de zakelijke energie- en watergebruikers in Nederland. Nederland kent al decennia een

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Nederlandse Energie Maatschappij B.V.

Nederlandse Energie Maatschappij B.V. Factsheet: Nederlandse Energie Maatschappij B.V. Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel De heer H. Swinkels en de heer P. Schoen Leverancier elektriciteit Nederland - Omzet 0,4

Nadere informatie

actueel FORUM #03/12.02.09

actueel FORUM #03/12.02.09 actueel 18 Straks zonder stroom? Binnenkort is een groot deel van de energiebedrijven in buitenlandse handen... Tekst: Remko Ebbers, Jiska Vijselaar Foto: Marcel van den Bergh/Hollandse Hoogte en Robin

Nadere informatie

Informatieavond. Eerste resultaten van het onderzoek. 12 mei 2016

Informatieavond. Eerste resultaten van het onderzoek. 12 mei 2016 Informatieavond Eerste resultaten van het onderzoek 12 mei 2016 Programma 19.00 19.30 Inloop met koffie & thee 19.30 19.50 Wat doen we ook alweer? 19.50 20.00 Resultaten van het Slimme Energiesysteem 20.00

Nadere informatie

RENT-A-ROOF : verhuur je dak en geniet van goedkope groene stroom

RENT-A-ROOF : verhuur je dak en geniet van goedkope groene stroom RENT-A-ROOF : verhuur je dak en geniet van goedkope groene stroom Veel mensen schrikken terug voor investeringen in zonneboilers, fotovoltaïsche zonnepanelen, kleine windturbines, maar bijv. ook warmtepompen.

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

Inzichten uit een regio:

Inzichten uit een regio: Er is een brede duurzaamheidsscope nodig voor afwegingen rond de bodem; de energietransitie staat daarin centraal. Inzichten uit een regio: Sneller afbouwen van fossiele energie De bodem is onmisbaar bij

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015 Enexis De veranderende rol van de netbeheerder Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis 12 november 2015 Rol Enexis in de elektriciteitsketen Elektriciteitscentrale voor de opwek van elektriciteit

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? 1 Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? Prof. dr. Machiel Mulder Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG Economisch Bureau, Autoriteit Consument en Markt 2 e NLVOW

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010

Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010 Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? Sjak Lomme IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010 Inhoud Handel in emissierechten Waarom duurzaamheidsdoelstellingen? Renewables

Nadere informatie

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar Drie scenario s bestaande technologie Netgebonden Infrastructuur: elektriciteit en warmte (gas) Actuele gegevens van 2012 vertaald naar 2035

Nadere informatie

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER Rotterdammers besparen ruim 6% op hun totale energierekening door slimme meter en actief bekijken van hun verbruik via een display Slimme Meter In 2020 moeten netbeheerders zoals Stedin bij minimaal 80%

Nadere informatie

Les Kernenergie. Werkblad

Les Kernenergie. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Kernenergie Werkblad Les Kernenergie Werkblad Wat is kernenergie? Het Griekse woord atomos betekent ondeelbaar. Het woord atoom is hiervan afgeleid. Ooit dachten wetenschappers

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Energiebesparing in de bouw

Energiebesparing in de bouw Energiebesparing in de bouw - Overheidsbeleid - Wettelijke kaders - Praktische omzetting Bijdragen van: ing. W.Baartman ir. J.Ouwehand Wetgeving en overheidsbeleid Transitie naar een duurzame energiehuishouding

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Lokale energiecoöperatie

Lokale energiecoöperatie Lokale energiecoöperatie Stuwende kracht achter de de duurzame energietransitie van onderaf 1 Inhoud I. Visie II. De Energie Coöperatie III. Eemflow Energie VOF 2 Van Klimaat beleid naar Energie transitie

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie