Faalangst WAT IS HET EN WAT KAN JE ER AAN DOEN?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Faalangst WAT IS HET EN WAT KAN JE ER AAN DOEN?"

Transcriptie

1 Faalangst WAT IS HET EN WAT KAN JE ER AAN DOEN?

2 Opzet Workshop 1 Testje 2 Achtergrond van faalangst 3 Tips en aanpak voor de dagelijkse praktijk 4 Faalangst en het staatsexamen 5 Rondvraag/conclusie

3 1 Test Je hebt 5 minuten voor de volgende opgaven:

4

5

6

7 Wat vonden jullie van deze test? Uitdaging Spannend Verwarrend en Anders.. Doel was: spanning opwekken, gevoel te geven die leerlingen vaak ervaren!

8 2. Achtergrond Faalangst Faalangst kan, afhankelijk van de aard van een te leveren prestatie of het gedrag waarover men onzeker is allerlei vormen aannemen. Voorbeelden zijn: de angst om te falen bij sportieve prestaties (een sportwedstrijd, gymnastiekles) valt onder motorische faalangst cognitieve prestaties (huiswerk, proefwerk, rijexamen, een toelatings- of eindexamen) zijn cognitieve faalangst of sociale activiteiten (spreekbeurt, geven van een lezing) sociale faalangst Ook het eigen uiterlijk, sociaal gedrag of seksuele prestaties kunnen bij volwassenen aanleiding zijn tot faalangst. Extreme vormen van faalangst worden gerekend tot angststoornissen Examenvrees en plankenkoorts kunnen ook als vormen van faalangst worden gezien.

9 2. Achtergrond Faalangst: Positief Faalangst kan soms een negatieve maar soms ook een positieve uitwerking hebben. Bij positieve faalangst helpt de aanwezige angst en de daarbij optredende spanningstoestand juist om beter te functioneren, of zich beter te concentreren dan onder normale condities het geval is De stress of nervositeit vormt hier als het ware een extra prikkel, en werkt daarom dus positief. Ook kan positieve faalangst leiden tot het extra goed voorbereiden op een moeilijke taak of situatie waar men tegenop ziet

10 2. Achtergrond Faalangst: Negatief Negatieve faalangst heeft daarentegen een desorganiserend karakter, speciaal in situaties waarin men op de prestaties wordt beoordeeld (als moeilijk worden ervaren) Onder dergelijke omstandigheden gaat 'irrelevant gedrag' een hoofdrol spelen: transpireren, uitstelgedrag, gekke gedachten, tobben, trillende handen, slapeloosheid, hartkloppingen, zorgen ervoor dat leerlingen dingen vergeten zijn die ze onder normale omstandigheden wel wisten. Dat noem je een black-out. De hierbij optredende (extreme) stress en angst werken dan negatief Dit kan zelfs tot een vicieuze cirkel leiden. De faalangstige persoon presteert onder zijn kunnen door de faalangst, waardoor voor hem of haar bevestigd wordt dat hij of zij 'het inderdaad niet kan'. Hierdoor zal deze persoon opnieuw faalangstig zijn bij de volgende gelegenheid, en zelfs erger omdat het 'de vorige keer immers ook was mislukt Het is ook mogelijk dat hij of zij om die reden de test of taak slechter voorbereidt, 'want ik faal sowieso'. In beide gevallen heeft dit tot resultaat dat de persoon opnieuw kan falen, en de faalangst in stand blijft of nog verder versterkt wordt, zodat de cirkel zich herhaalt

11 Wat is faalangst eigenlijk? Hoe uit zich bij Marjolein de faalangst? Welke tip(s) kan je uit het volgende fragment halen?

12 Welke tips komen hier aan bod?

13 Achtergrond Faalangst: Onrealistisch Bij onrealistische faalangst is er sprake van een overmatig grote bezorgdheid of angst, die niet in verhouding staat tot de werkelijke kans op falen. Ook kan deze het gevolg zijn van een te hoog streefniveau, te strenge eisen aan zichzelf gesteld, te hooggespannen verwachtingen, of overschatting van de negatieve gevolgen van eventueel falen

14 3. Tips en aanpak voor de alledaagse praktijk Kenmerken faalangst: Piekeren Black-out Hoofdpijn Lichamelijke klachten

15 3. Tips en aanpak voor de alledaagse praktijk WAT KAN IK DOEN OM DE SPANNING TE VERLAGEN BIJ TOETSEN? Praktische tips toepassen Ademhaling letten Pauze nemen Spierspanning Ankeren

16 Tips tegen piekeren: helpende tegenover niethelpende gedachten zetten Ik kan het niet/ Ik ga mijn best doen binnen mijn mogelijkheden Het zal wel weer een onvoldoende worden/ Ik ga pas nadenken over de toets als ik met de toets bezig ben Ik zal zeker weer nerveus worden/ Ik krijg een nieuwe kans om mijn best te doen binnen mijn mogelijkheden De faalangsttraining werkt niet/ Als ik een keer iets probeer en het gaat niet meteen goed, kan ik het de volgende keer weer proberen! Ik kan geen wiskunde etc./ Ik ben op school om hier te leren, niet alleen om dingen te weten (Kennen), maar ook om dingen te kunnen!

17 ALS IK HET NIET PROBEER DAN LUKT HET ZEKER NIET!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

18 Tips tijdens de toets Voor de toets: - Begin op tijd - Stop op tijd - Kom op tijd - Vlak voor de toets niet meer in je boek kijken - Bepaal voor jezelf wanneer je voor het laatst naar de stof mag kijken Tijdens: - Neem de toets door - Zet een + als je de vraag goed kan maken - Neem na 15 minuten even een break. Goed ademen Na: - Geef jezelf een cijfer voor de toets, groot verschil met echte cijfer? - Geef jezelf een cijfer hoe spannend je het vond - Wat ging goed?/ Wat kan nog beter?

19 4. Faalangst en het staatsexamen Staatsexamens: jullie zijn de experts Opdracht: welke tips/trucs gebruiken jullie om kandidaten gerust te stellen? Cognitief/ lichaamstaal/ benadering kandidaat? Vorm groepen van drie, bespreek elkaars bevindingen, welke werken goed/minder goed? (5 minuten) Verslag doen van de Verschillende groepen (10 minuten) Overzicht Tips:

20 Tips voor het staatsexamen Haal de kandidaat op, blijf niet zitten! Maak een kort informeel praatje vooraf, leer de kandidaat kennen : lichaamstaal, andere opvallende zaken? Maak de procedure duidelijk: heeft de kandidaat door wat precies de bedoeling is? Begin met enkele eenvoudige reproductievragen, daarna T1 en T2 eventueel I-vragen! Maak duidelijk dat de kandidaat gebruik mag maken van een Time-out!

21 5. Rondvraag en conclusie

7Omgaan met faalangst

7Omgaan met faalangst DC 7Omgaan met faalangst 1 Inleiding Faalangst kan jouw leerprestaties behoorlijk in de weg staan. In dit thema lees je iets over de oorzaken van faalangst en geven we je tips om ermee om te gaan. De inhoud

Nadere informatie

Faalangst. Informatie en tips voor ouders en verzorgers

Faalangst. Informatie en tips voor ouders en verzorgers Faalangst Informatie en tips voor ouders en verzorgers Wat is faalangst? Faalangst is angst die optreedt in situaties waarin er bepaalde prestaties van uw kind worden verlangd. Het is de angst om niet

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Faalangst. Faalangst algemeen begeleidleren.be 1/6

Faalangst. Faalangst algemeen begeleidleren.be 1/6 Faalangst Wat is angst? Angst hoort bij het leven en het is voor iedereen een bekend verschijnsel. Normale angst is voor kinderen meestal goed te hanteren. Angst heeft een beschermende functie, het houdt

Nadere informatie

Overwin faalangst. Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken.

Overwin faalangst. Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Overwin faalangst Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Inhoud Wat is faalangst? 3 Hoe pak je faalangst aan? 6 Advies op maat 10 Help jezelf 10 Meer informatie 11 De Universiteit Leiden helpt

Nadere informatie

Omgaan met rijexamenangst

Omgaan met rijexamenangst Omgaan met rijexamenangst Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen 11 1Help: faalangst! Karel heeft moeite met leren. Dat zal wel faalangst zijn! zegt iemand. Een gemakkelijk excuus, want Karel is wel erg snel klaar met zijn huiswerk. Ellen, die ook moeite heeft met leren,

Nadere informatie

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht:

Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten. Algemeen. Overzicht: Oefeningen om om te gaan met moeilijke momenten Algemeen In dit document vind je een overzicht terug van oefeningen die je kan doen om de psychologische vaardigheden te versterken en de deelnemers te ondersteunen

Nadere informatie

1Wat is examenvrees eigenlijk?

1Wat is examenvrees eigenlijk? 8 1Wat is examenvrees eigenlijk? Lars is bang voor spinnen. Toen hij de foto op dit werkboek zag, kreeg hij kippenvel en ging hij anders ademhalen. Toen we Lars vroegen of de spin hem kon bijten, riep

Nadere informatie

Extra materiaal Kleur op school 7.4 groep 7-8

Extra materiaal Kleur op school 7.4 groep 7-8 Extra materiaal Kleur op school 7.4 groep 7-8 1. Ouderbrief 2. Jan Steen De slapende schoolmeester 3. Beoordeelspel (les 1) 4. Achterwerk (les 2) 5. Strip (les 4) 6. Tips kaartjes positieve affirmaties

Nadere informatie

Handboek. Faalangstreductie/Examenvreestraining

Handboek. Faalangstreductie/Examenvreestraining Handboek Faalangstreductie/Examenvreestraining 2016-2017 INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. INFORMATIE FAALANGST... 3 3. SELECTIEPROCEDURE... 6 4. TRAINING... 7 5. ORGANISATIE... 7 Nb: daar waar "hij" staat kan

Nadere informatie

Handboek Faalangstreductie/Examenvreestraining 2015-2016

Handboek Faalangstreductie/Examenvreestraining 2015-2016 Handboek Faalangstreductie/Examenvreestraining 2015-2016 INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. INFORMATIE FAALANGST... 3 3. SELECTIEPROCEDURE... 4 4. TRAINING... 5 5. ORGANISATIE... 5 Handboek Leerlingbegeleiding

Nadere informatie

Informatie voor patiënten

Informatie voor patiënten Informatie voor patiënten gegeneraliseerde angststoornis: wat is dat precies? Bij u is na de intakeprocedure de diagnose gegeneraliseerde angststoornis gesteld. Om deze diagnose te kunnen krijgen moet

Nadere informatie

Handboek. Faalangstreductie/Examenvreestraining

Handboek. Faalangstreductie/Examenvreestraining Handboek Faalangstreductie/Examenvreestraining 2016-2017 INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. INFORMATIE FAALANGST... 3 3. SELECTIEPROCEDURE... 6 4. TRAINING... 7 5. ORGANISATIE... 7 Nb: daar waar "hij" staat kan

Nadere informatie

Faalangst en rekenen. Agenda. 22 februari 2012 13.30 16.00 uur. Berber Klein b.klein@vu.nl

Faalangst en rekenen. Agenda. 22 februari 2012 13.30 16.00 uur. Berber Klein b.klein@vu.nl Faalangst en rekenen 22 februari 2012 13.30 16.00 uur Berber Klein b.klein@vu.nl Agenda 1. Introductie 2. Wat is faalangst 3. (faal) angst bij rekenen 4. Oorzaken van angst bij rekenen 5. Gevolgen van

Nadere informatie

Toelichting bij de MZO screening voor ouders

Toelichting bij de MZO screening voor ouders Toelichting bij de MZO screening voor ouders 1 Copyright 2014 Bureau Perspectief Amsterdam Zie voor meer informatie www.motivatiezelfonderzoek.nl 2 De schalen van de MZO screening De MZO screening is gericht

Nadere informatie

Reanimeren: kunnen en durven?

Reanimeren: kunnen en durven? Reanimeren: kunnen en durven? dr. Wiebe de Vries Hoe vaak komt het voor dat een patiënt na reanimatie een matige tot ernstige handicap heeft (thuis met veel hulp of in verpleeghuis)? A. 0-4% B. 5-10% C.

Nadere informatie

VISIETEKST FAALANGST

VISIETEKST FAALANGST Gentsestraat 31 8870 Izegem tel. 051 30 42 25 fax 051 31 81 52 secretariaat.mdp@imksori.be www.msdepelichy.be VISIETEKST FAALANGST Eén op tien leerlingen lijdt aan een ernstige vorm van faalangst. Ze halen

Nadere informatie

Angst: een nuttige emotie, die soms een stoorzender wordt

Angst: een nuttige emotie, die soms een stoorzender wordt Angst: een nuttige emotie, die soms een stoorzender wordt Frits Boer Studieochtend Angst en school 22 januari 2015 Amersfoort Moeder Natuur heeft ons een survival kit meegegeven, met o.a.: Bloedstolling

Nadere informatie

Afdeling Psychiatrie PATIENTENINFORMATIE. De muziekpoli LUMC 1

Afdeling Psychiatrie PATIENTENINFORMATIE. De muziekpoli LUMC 1 De muziekpoli LUMC Afdeling Psychiatrie PATIENTENINFORMATIE De muziekpoli LUMC 1 Bij podiumkunstenaars ligt de lat vaak hoog en is de druk om te presteren groot. Het blijkt dat psychische klachten bij

Nadere informatie

INFOAVOND OVER FAALANGST MET ILSE DEWITTE

INFOAVOND OVER FAALANGST MET ILSE DEWITTE INFOAVOND OVER FAALANGST MET ILSE DEWITTE op 14 NOVEMBER 2006 IN OLV-college Ilse Dewitte overdonderde het publiek (meer dan 200 ouders en leerkrachten waren aanwezig!) al meteen met een onmogelijke opdracht.

Nadere informatie

Leeratelier: Stress. Hoe kan ik hiermee omgaan?

Leeratelier: Stress. Hoe kan ik hiermee omgaan? Leeratelier: Stress Hoe kan ik hiermee omgaan? Doe de stress-test! Wat is stress? Hoe (examen)stress voorkomen en ermee omgaan? < 7: Ook jij hebt af en toe last van zenuwen tijdens de examenperiode, maar

Nadere informatie

Angstige leerlingen in de klas en het Vriendenprogramma. Drs. N.E. de Vries

Angstige leerlingen in de klas en het Vriendenprogramma. Drs. N.E. de Vries Angstige leerlingen in de klas en het Vriendenprogramma. Drs. N.E. de Vries Aandachtspunten in de klas Het Vriendenprogramma Onderdelen Vriendenprogramma in de klas Online programma s voor jongeren Aandachtspunten

Nadere informatie

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel Onderzoek Stress 5 Juni 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 20 mei tot en met 5 juni 2014 in samenwerking met 7Days, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 949 scholier en

Nadere informatie

informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova)

informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova) informatiebrochure Faalangstreductie training (frt) Examenvreesreductie training (evt) Sociale vaardigheid training (sova) Faalangstreductie training (frt) Wat is faalangst? Het zal je maar gebeuren..

Nadere informatie

Coachen bij faalangst

Coachen bij faalangst Coachen bij faalangst Rien Slager, 10 oktober 2005 1 e wijziging 28 07-2009 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... - 2-2. Inleiding... - 3-3. Oorzaken... - 4-4. Psychische verschijnselen... - 5-5. Lichamelijke

Nadere informatie

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 1 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 2 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren Slaap jij ook zo slecht? Uit onderzoek blijkt dat één op de tien jongeren zo nu en dan last

Nadere informatie

De examens staan bijna voor de deur. Het moment is gekomen om je voor te bereiden op een spannende examenperiode.

De examens staan bijna voor de deur. Het moment is gekomen om je voor te bereiden op een spannende examenperiode. Beste leerling De examens staan bijna voor de deur. Het moment is gekomen om je voor te bereiden op een spannende examenperiode. Bij sommige van jullie begint het zweet al uit te breken. Wij willen je

Nadere informatie

WELKOM! LEZING MINDFULNESS

WELKOM! LEZING MINDFULNESS WELKOM! LEZING MINDFULNESS Confidanza, Praktijk voor danstherapie en mindfulness www.confidanza.nl 1 WELKOM danstherapie en mindfulness 2 HOEZO STRESS? danstherapie en mindfulness 3 WAT IS MINDFULNESS

Nadere informatie

Oefening buikademhaling

Oefening buikademhaling Omgaan met stress Oefening buikademhaling Adem langzaam in gedurende drie tellen (door je neus) Adem langzaam uit gedurende vijf tellen (door je mond) Leg je hand op je buik om te voelen of je buik beweegt:

Nadere informatie

http://www.nietbangvoorangst.nl Stress en Overmatige Stress wat kun je er aan doen? Stress alleen is niet slecht en kan je helpen goed te presteren. Zolang stress wordt afgewisseld door voldoende perioden

Nadere informatie

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen Niet waar Soms waar Wel waar Slaapproblemen? Een aantal feiten Uit onderzoek blijkt dat èèn op de 10 jongeren zo nu en dan last heeft van slaapproblemen. Dit kan iedereen overkomen en eigenlijk is het

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

Inleiding 9 1 Faalangst/examenvrees, wat is dat eigenlijk? 13 2 Training of therapie/hulpverlening? 19 3 Faalangst/examenvrees van (t)huis uit 23

Inleiding 9 1 Faalangst/examenvrees, wat is dat eigenlijk? 13 2 Training of therapie/hulpverlening? 19 3 Faalangst/examenvrees van (t)huis uit 23 Inhoud Inleiding 9 1 Faalangst/examenvrees, wat is dat eigenlijk? 13 1.1 Soorten angst 14 1.2 Soorten faalangst/examenvrees 15 1.3 Waar komt faalangst/examenvrees vandaan en hoe denken faalangstige kinderen?

Nadere informatie

Kinderen met weinig zelfvertrouwen gebruiken vaak de woorden nooit en altijd.

Kinderen met weinig zelfvertrouwen gebruiken vaak de woorden nooit en altijd. ZELFVERTROUWEN Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je in jezelf hebt. Zelfvertrouwen hoort bij ieder mens en het betekent dat je een reëel zelfbeeld hebt, waarin ruimte is voor sterke kanten, maar ook

Nadere informatie

We voelen ons allemaal wel eens ongerust, angstig, gespannen of gestresst. Daar is vaak een reden voor.

We voelen ons allemaal wel eens ongerust, angstig, gespannen of gestresst. Daar is vaak een reden voor. 220 denk goed voel je goed Angst de baas worden We voelen ons allemaal wel eens ongerust, angstig, gespannen of gestresst. Daar is vaak een reden voor. Iets nieuws of iets moeilijks doen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING

DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING DÉ SLIM-TENNIS WEDSTRIJDVOORBEREIDING HOE JEZELF MENTAAL VOOR TE BEREIDEN OP WEDSTRIJDEN, MET OOG OP GENIETEN EN WINNEN AJDIN KOLONIC - WWW.SLIMTENNIS.NL Is jouw doel elke keer als je aan een wedstrijd

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Ook binnen Opvoedpraktijk JONG komen vaak veel kinderen en jongeren die last hebben van angsten.

Ook binnen Opvoedpraktijk JONG komen vaak veel kinderen en jongeren die last hebben van angsten. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - Juni 2016 1. Voorwoord 2. Nieuwsberichten 3. Thema 4. Agenda Voorwoord Beste Lezers, Ook de mei-vakantie ligt al weer achter ons en we stevenen af op de grote vakantie

Nadere informatie

Uitgeverij Schoolsupport ww.schoolsupport.nl

Uitgeverij Schoolsupport ww.schoolsupport.nl 24 De Dyslexie-Survivalgids Hoofdstuk 2 Gevoelens? Je zult het waarschijnlijk niet altijd even gemakkelijk hebben om met je probleem om te gaan. Dit is heel normaal. Wie naar het eerste leerjaar gaat,

Nadere informatie

Stress. Wat is stress? 1. Wat is stress? 2. Ontstaan van stress? 3. Aanpak van stress 4. Stress evolutionair bekeken

Stress. Wat is stress? 1. Wat is stress? 2. Ontstaan van stress? 3. Aanpak van stress 4. Stress evolutionair bekeken Stress 1. Wat is stress? 2. Ontstaan van stress? 3. Aanpak van stress 4. Stress evolutionair bekeken Wat is stress? Stress heeft bij de meeste mensen een negatieve connotatie, het is iets waar we liever

Nadere informatie

Extra materiaal 7.4 groep 5-6

Extra materiaal 7.4 groep 5-6 Extra materiaal 7.4 groep 5-6 1. Ouderbrief 2. Jan Steen De slapende schoolmeester 3. De boom staat in de bergen (les 1 extra) 4. Picasso (les 5 begin) Beste Ouders Doe ik het goed? Deze vraag horen we

Nadere informatie

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Hyperventilatie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld voor mensen die verwezen zijn door de huisarts naar de eerste hart hulp (EHH) met een bepaald klachtenpatroon dat kan passen bij hart-

Nadere informatie

Gespannen of angstig? Zelf aan de slag!

Gespannen of angstig? Zelf aan de slag! Gespannen of angstig? Zelf aan de slag! > Een individuele cursus voor volwassenen met angst- en spanningsklachten (Nieuwe, geheel herziene versie januari 2010) extreme angst op. Men wil het gevreesde object

Nadere informatie

Handleiding bijles geven aan leerlingen met leer- en gedragsproblemen

Handleiding bijles geven aan leerlingen met leer- en gedragsproblemen Bijlesnetwerk B.V. Internet: www.bijlesnetwerk.nl E- mail: info@bijlesnetwerk.nl Telefoon: 024-6636089 Handleiding bijles geven aan leerlingen met leer- en gedragsproblemen 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Omgaan met spanningen

Omgaan met spanningen Omgaan met spanningen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Stimulerende spanning 1 Problematische spanning 1 Oorzaken van spanning 2 Spanningsklachten 2 De vicieuze cirkel 3 Overspannen

Nadere informatie

Mentale aspecten. Met dank aan Paul Janssen

Mentale aspecten. Met dank aan Paul Janssen Mentale aspecten Met dank aan Paul Janssen Mentale Aspecten Hoe ben/word ik succesvol in mijn scheidsrechterscarrière? Zes tips om te doen wat je graag doet en succesvol te zijn Succes met wat je leuk

Nadere informatie

Nehalennia Breeweg trainingen 2015

Nehalennia Breeweg trainingen 2015 Nehalennia Breeweg trainingen 2015 Vanwege eerdere goede ervaringen met groepstrainingen door Indigo willen we deze weer op de locatie Breeweg aanbieden. Indigo is een landelijke aanbieder van mentale

Nadere informatie

Tips voor Docenten & School

Tips voor Docenten & School Tips voor Docenten & School Natuurlijk zou het goed zijn als faalangstige leerlingen zouden leren om ook met onzekere situaties en een faalangstonvriendelijke omgeving goed om te gaan. Dat is echter niet

Nadere informatie

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie?

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie? Denk jij dat je vastloopt tijdens je studie? Soms loopt het leven niet zoals jij zou willen. Misschien ben je somber, twijfel je erover wie je bent, loopt het niet zo met contacten of worstel je met je

Nadere informatie

SEH Spoedeisende hulp

SEH Spoedeisende hulp Afdeling: Onderwerp: SEH Spoedeisende hulp 1 Wat is hyperventilatie Wanneer u gespannen of angstig bent, kunnen daardoor verschillende lichamelijke klachten ontstaan. is één van die klachten. wil zeggen

Nadere informatie

Slaapproblemen? Gezonde slaap

Slaapproblemen? Gezonde slaap Dit is een folder van www.orthoconsult.nl geschreven door dhr. drs. Ard Nieuwenbroek, trainer/ therapeut bij Ortho Consult. Deze folder is op een aantal punten aangepast en aangevuld door de stressbegeleiders

Nadere informatie

Rescue Diver. Voorkomen

Rescue Diver. Voorkomen Rescue Diver Voorkomen VOORKOMING Zelfredding Stress bij duikers Fysiologie van stress Herkennen en behandelen van stress ZELFREDDING Algemeen: Redden impliceert de mogelijkheid voor jezelf te kunnen zorgen.

Nadere informatie

Inleiding. Inhoudsopgave

Inleiding. Inhoudsopgave Inleiding Soms heeft een kind extra zorg nodig om beter te kunnen functioneren op de middelbare school. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn. Wat die reden ook is, wij willen er graag voor zorgen dat

Nadere informatie

Hoe ga je om met stress?

Hoe ga je om met stress? Hoe ga je om met stress? Bij stress ontstaat er in ons lichaam een natuurlijke reactie die ons in staat stelt om snel en alert te reageren op gevaar: onze polsslag en ademhaling versnellen, de spieren

Nadere informatie

Whitepaper Werkstress

Whitepaper Werkstress Whitepaper Werkstress Wat is stress eigenlijk? En hoe ontstaat het? Stress kan belemmerend werken op je dagelijks functioneren. En andersom kan de manier waarop je dagelijks functioneert stress opleveren.

Nadere informatie

ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger

ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger ANGSTEN OVERWINNEN Een mentale, gedragsmatige en lichamelijke aanpak Vlaams Angstcentrum Bart De Saeger In elk mens schuilt een potentiële moordenaar! Wat als zij straks het schelmes neemt? ANGSTEN OVERWINNEN

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Inhoud. 1. Inleiding. 2. Voor de eerste bijles. 3. ADHD en ADD. 4. Dyslexie en Dyscalculie. 5. Autisme. 5.1. Syndroom van Asperger. 5.2.

Inhoud. 1. Inleiding. 2. Voor de eerste bijles. 3. ADHD en ADD. 4. Dyslexie en Dyscalculie. 5. Autisme. 5.1. Syndroom van Asperger. 5.2. Inhoud 1. Inleiding 2. Voor de eerste bijles 3. ADHD en ADD 4. Dyslexie en Dyscalculie 5. Autisme 5.1. Syndroom van Asperger 5.2. PDD- Nos 6. Faalangst 7. Bronnenlijst 1. Inleiding Kinderen met veelvoorkomende

Nadere informatie

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken?

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Infofiche werkgever_analyse Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Psychosociale moeilijkheden opmerken is geen evidentie. Evenmin is het

Nadere informatie

Eerste Hulp verlenen: kunnen en durven? dr. Wiebe de Vries

Eerste Hulp verlenen: kunnen en durven? dr. Wiebe de Vries Eerste Hulp verlenen: kunnen en durven? dr. Wiebe de Vries www.sendsteps.com We gaan stemmen Internet 1 2 SMS 1 Deze presentatie is geladen zonder de Sendsteps Add-In. Add-In gratis downloaden? Ga naar

Nadere informatie

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog doel inzicht krijgen in het belang van en ervaren van mentale vaardigheden

Nadere informatie

Zelfvertrouwen en faalangst

Zelfvertrouwen en faalangst Zelfvertrouwen en faalangst Rik Prenen VCLB-Limburg Assoc. KULeuven rik.prenen@skynet.be Enkele vaststellingen Lange tijd werden zorgen van kinderen ontkend. (Recht op geluk!) Kinderen zijn net als volwassenen

Nadere informatie

Nieuwe inzichten in de behandeling. Annelies Spek Hoofd Autisme Expertisecentrum

Nieuwe inzichten in de behandeling. Annelies Spek Hoofd Autisme Expertisecentrum Nieuwe inzichten in de behandeling Annelies Spek Hoofd Autisme Expertisecentrum Wat wil je behandelen? Niet het autisme zelf! Omgaan met autisme Bijkomende problemen Somberheid Trauma s Angsten Hoe doe

Nadere informatie

Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, Aaarch!! Stress?

Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, Aaarch!! Stress? 1 Inleiding Pfff! Altijd hetzelfde! Als ik iets wil, dan lijkt het onmogelijk te zijn. Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, schiet mijn hoofd op slot!

Nadere informatie

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst. I Kind - afwezig ontmoediging van eigen initiatief - onvoorspelbaar cognitie wordt vertraagd - onverschillig minder lust aan eigen

Nadere informatie

Bijlage 1. Tabel 1. Doelenboom

Bijlage 1. Tabel 1. Doelenboom Bijlage 1 Tabel 1. Doelenboom Overkoepelend doel: 1. Een afname van het risico op een klinische depressieve stoornis (volgens de DSM-IV) door afname van bestaande subklinische of klinische depressieve

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. 1. Fouten in je cv en brief. 2. Fouten met competenties. 3. Stress. 4. Online bedreigingen

Inhoudsopgave. Inleiding. 1. Fouten in je cv en brief. 2. Fouten met competenties. 3. Stress. 4. Online bedreigingen Inhoudsopgave Inleiding 1. Fouten in je cv en brief 2. Fouten met competenties 3. Stress 4. Online bedreigingen 5. Gebrek aan communicatieve vaardigheden 6. Onzekerheid 7. Geen optimale fitheid 8. Geen

Nadere informatie

1OVER EXAMENVREES. 1.1 Het examenjaar

1OVER EXAMENVREES. 1.1 Het examenjaar 19 1OVER EXAMENVREES 1.1 Het examenjaar Om verwarring, onduidelijkheden en stress te voorkomen is het voor leerlingen en ouders van belang om duidelijkheid te krijgen over de totstandkoming van het examencijfer.

Nadere informatie

Brochure voor ouders

Brochure voor ouders Brochure voor ouders Kinderen met gedragsproblemen Sommige kinderen gedragen zich anders dan andere kinderen. Als kinderen niet lekker in hun vel zitten kan hun gedrag meer aandacht vragen. Wat door de

Nadere informatie

faalangst in het onderwijs

faalangst in het onderwijs 1 faalangst in het onderwijs Artikel uit, tijdschrift voor Jeugdgezondheidszorg, maart 2000, door Jan. Ruigrok, j.ruigrok@rigardus.nl casus Fred heeft op de basisschool havo/vwo-advies gekregen en zit

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Reacties tijdens een ziekenhuisopname Kinderen kunnen op verschillende manieren reageren op hun ziekenhuisopname. Een opname is altijd een ingrijpende gebeurtenis.

Nadere informatie

Presteer makkelijk met Morpheus. Jan Heering

Presteer makkelijk met Morpheus. Jan Heering Presteer makkelijk met Morpheus Jan Heering 1 Makkelijk presteren met Morpheus E-boek versie 1.0 November 2010 Uitgegeven door Morpheus Instituut www.morpheus-emotionele-bevrijding.com 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

SPORT VOOR IEDEREEN. Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport

SPORT VOOR IEDEREEN. Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport SPORT VOOR IEDEREEN Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport In onze vereniging moet iedereen zich thuis voelen MAAR VOELT IEDEREEN ZICH WEL ECHT THUIS? Wordt er gescholden, bijvoorbeeld met

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

Leerlingen met faalangst begeleiden

Leerlingen met faalangst begeleiden Sociaal-emotionele begeleiding. Faalangst Algemeen 1. 1 Leerlingen met faalangst begeleiden AUTEUR Eddy Declercq (1) Directeur CLB GO Oostende INHOUD 1. Wat is faalangst? 2. Wat zijn de oorzaken van faalangst?

Nadere informatie

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden. Hoogsensitieve kinderen en uitdagingen voor ouders http//: http//:www.hspvlaanderen.be linda@hspvlaanderen.be VUB 13/05/2015 Symposium HSP Wie ben ik? Linda T Kindt Mede auteur van het boek Mijn kind is

Nadere informatie

Begeleiding bij faalangst

Begeleiding bij faalangst Begeleiding bij faalangst Begeleidingsvormen Vanaf schooljaar 2015-2016 geeft de Stichtse Vrije School de cursus Zelfvertrouwen. Deze cursus is gericht op de omgang met stressvolle situaties rondom school

Nadere informatie

Gedachtecontrole

Gedachtecontrole Gedachtecontrole Wat is het? Gedachtecontrole is een belangrijke component van de mentale training. Een sporter kan zich namelijk lichamelijk prima voelen, hij is ontspannen en heeft de juiste beelden.

Nadere informatie

Training omgaan met examenstress.

Training omgaan met examenstress. Training omgaan met examenstress. Voor de begeleiding van leerlingen die de training omgaan met examenstress volgen, heb ik een cursus ontwikkeld passend bij hun problematiek. Binnen deze cursus werken

Nadere informatie

EN NU HET PROEFWERK NOG EVEN!

EN NU HET PROEFWERK NOG EVEN! EN NU HET PROEFWERK NOG EVEN! Omgaan met faalangst: het terugnemen van invloed. Door Jan Ruigrok Leren omgaan met faalangst, is het aanvaarden ervan. Voor begeleiders binnen de toetspraktijk is het belangrijk

Nadere informatie

12/19/2013. Workshop mbt effectief studeren December 2013. Discipline en inzet. Motivatie Talenten. Kwaliteiten. Doelen. Bijsturen

12/19/2013. Workshop mbt effectief studeren December 2013. Discipline en inzet. Motivatie Talenten. Kwaliteiten. Doelen. Bijsturen Workshop mbt effectief studeren December 2013 Motivatie Talenten Doelen Kwaliteiten Discipline en inzet Bijsturen Consequenties Resultaten Gewoonten Gedrevenheid Emoties Opvattingen Gezichtspunten Werkwijze

Nadere informatie

Niets meer moeten. Voorwoord

Niets meer moeten. Voorwoord Voorwoord In mijn praktijk krijg ik veel cliënten die onnodig tegen mentale problemen zijn aangelopen. Zij hebben problemen als burnout, lichte depressie, relatieproblemen, laag zelfbeeld, besluiteloosheid,

Nadere informatie

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Betrokken bij Buiten Welkom Het puberbrein als basis 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Pubers Welk (puber)gedrag valt jou het meest op? We zijn allemaal puber geweest Leef je in!

Nadere informatie

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Het voelt nu anders Veranderde emoties na hersenletsel Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Anderen zeiden: Ik ben nu eerder emotioneel Mijn stemmingen wisselen snel Ik erger mij overal aan Ik ben onzeker

Nadere informatie

Perseverative cognition: The impact of worry on health. Nederlandse samenvatting

Perseverative cognition: The impact of worry on health. Nederlandse samenvatting Perseverative cognition: The impact of worry on health Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Perseveratieve cognitie: de invloed van piekeren op gezondheid Iedereen maakt zich wel eens zorgen.

Nadere informatie

Stressklachten en wat u eraan kunt doen

Stressklachten en wat u eraan kunt doen Stressklachten en wat u eraan kunt doen Informatie voor vluchtelingen Nederlands Arabisch Herkent u deze klachten? Buikpijn, hoofdpijn, slapeloosheid, piekeren, snel boos worden, nerveus zijn, nergens

Nadere informatie

- 1 - 1. Inleiding 2. 2. Wat zijn zenuwen? 3. 3. De 5 zintuigen 4. 4. Gekke zenuwen 5. 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6

- 1 - 1. Inleiding 2. 2. Wat zijn zenuwen? 3. 3. De 5 zintuigen 4. 4. Gekke zenuwen 5. 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6 - 1 - Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding 2 2. Wat zijn zenuwen? 3 3. De 5 zintuigen 4 4. Gekke zenuwen 5 5. Zenuwachtig (voor- en nadelen) 6 6. Tips tegen zenuwachtigheid 7 7. Bronnen 8 Foto omslag: http://www.ngflcymru.org.uk

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger!

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Vooraf Problemen. Iedereen heeft ze wel eens. Je zit de hele dag te piekeren en slaapt slecht. Gelukkig lossen veel problemen zich vanzelf op. En hoeft je

Nadere informatie

Wat kan ik wél doen bij angst of dwang in mijn gezin?

Wat kan ik wél doen bij angst of dwang in mijn gezin? Wat kan ik wél doen bij angst of dwang in mijn gezin? Angst Angst ontstaat in de hersenen in de amygdala. Amygdala stimuleert: Schrikreflex Bevriezen Bijniermerg: adrenaline (Lichaam wordt in optimale

Nadere informatie

Doelen. Chronische pijn en/of fysieke beperkingen => verhoogde spanning Stappen richting hertewerkstelling zetten, kan verandering inhouden:

Doelen. Chronische pijn en/of fysieke beperkingen => verhoogde spanning Stappen richting hertewerkstelling zetten, kan verandering inhouden: 15/01/16 Medefinanciering door Doelen Waarom stress als onderwerp in een Back@work traject? Verhogen van je kennis over stress Stilstaan bij mogelijke gevolgen van kortdurende en langdurige stress Kennismaking

Nadere informatie

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps

Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Wat halen ze in hun hoofd? Ontwikkeling van het Puberbrein Wouter Camps Dit zijn ze nou.. 3 Fasen Vroege adolescentie Midden adolescentie Late adolescentie Doelstellingen Kennismaking met informatie over

Nadere informatie

Faalangst. Spreken in het openbaar Waar herken je faalangst aan?

Faalangst. Spreken in het openbaar Waar herken je faalangst aan? Spreken in het openbaar Waar herken je faalangst aan? Wanneer deze spanning een negatieve invloed heeft zou je het liefst willen vluchten, onzichtbaar willen zijn. De omgeving maakt dit niet mogelijk:

Nadere informatie

Thuis leren en studeren. Tips voor ouders

Thuis leren en studeren. Tips voor ouders Thuis leren en studeren Tips voor ouders Inhoud 1. Hoe huiswerk en studies organiseren? 2. Hoe help ik met studeren? 3. Hoe samen op weg naar zelfstandiger studeren? 4. Hoe samen door de proefwerkenperiode?

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

We onderscheiden enkele manieren van attributie (verklaringen voor succes of falen):

We onderscheiden enkele manieren van attributie (verklaringen voor succes of falen): ntwikkelingslijn: Interactie ntwikkelingsveld 3: Attributie leerkracht en leerling Eigenaren: Mark Jakobs en Nienke Schutte Doel Het stimuleren van de juiste attributiestijl bij leerlingen, waardoor het

Nadere informatie