Middelen om reflectie te oefenen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Middelen om reflectie te oefenen"

Transcriptie

1 Middelen om reflectie te oefenen Bril Vooraf: Tijdens: Achteraf: - Wat kan ik al? - Wat is de bedoeling? - Waar ga ik tegenaan lopen? (zal ik het afkrijgen?) - Waar moet ik allemaal aan denken? - Herhaal voor jezelf nogmaals het doel van de activiteit: ben je nog met dit doel bezig? - Ben ik op de goede weg? - Wat zou de meester nu tegen me kunnen gaan zeggen? - Heb ik mijn doel bereikt? - Waar moet ik de volgende keer aan denken? (aandachtspunten) - is het gelopen zoals ik had verwacht? Wat wel en wat niet? - Wat zou de juf nu doen? Hoe zou zij beginnen aan deze opdracht? - Focus leggen: wij kijken vandaag door deze bril naar (hoe netjes we kunnen schrijven) - Heb ik nog hulp nodig - Wie zou mij het beste kunnen helpen? - Zal de juf/meester tevreden zijn? - Aangeven wanneer je tevreden zult zijn over het eindproduct (eisen stellen aan jezelf) - Wat vind ik leuk aan deze opdracht? - Hoe ga ik de opdracht aanpakken? - Wat wil ik leren? - Heb ik dit al eens eerder gedaan en waar liep ik toen tegenaan? Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 1

2 Bril Idee: werken met een posi en een negi bril (bijv. een gele en een zwarte bril). Laat het kind die bril pakken om aan te geven hoe ze over de opdracht denken/wat ze ervan vinden (bijv ik vind deze opdracht leuk om te doen of niet leuk om te doen omdat ) Vraagcomplimentenbord Reflectie-minuutje 3 keer per week bijv. na de pauze bespreken van allerlei zaken Laat dit een vast onderdeel van de dag zijn: hiervoor kan je de kaarten gebruiken van Junior coachkaarten: Reflecteren met je maatje Hoe heb je samen gewerkt? Wat heb je van je maatje geleerd? Wat heeft je maatje van jou geleerd? Tekst schrijven over eigen ontwikkeling Talentmuur Twee keer per jaar leerlingen een tekst laten schrijven waarin ze beschrijven hoe hun ontwikkeling is geweest t.a.v de daltonkernwaarden (zelfst, vrijheid, samenwerken, reflectie Kinderen maken een blad over zichzelf. Leerkracht kan dit blad gebruiken om met de leerling in gesprek te komen over de.nl) Reflectie op de taak aalalferinkschool- Reflectievraag op de weektaak vermelden Kan de leerkracht doen. Kan de leerling zelf doen. Bespreek deze vraag tijdens en aan het einde van de week. Op de achterkant van de taak vermelden wij een vraag voor de ouders (bijv. Hoe Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 2

3 skovv.nl gaat het thuis met het maken van huiswerk?) idee van De Bongerd: en Leerdoel beschrijven op de taak Tip aan jezelf op de taak zetten/ tip van je maatje aan jou op de taak zetten Compliment aan jezelf op de taak zetten/compliment van je maatje aan jou op de taak zetten Leerling bedenkt zelf een punt om aan te gaan werken Invullen evaluatieformulier adhv de taak. Hiermee wordt gewerkt op t Gijmink: Het zonnetje van de dag Een leerling in het zonnetje zetten. Er worden door klasgenoten complimenten (met toelichting) aangegeven. l.nl Werken met pictogrammen l.nl Eigenwijsjes inzetten Zon/wolk Picto: eerst denken dan doen (bijv. bij spel in de hoeken in te zetten of in te zetten bij het bespreken van incidenten) Kaarten die kinderen kunnen gebruiken om aan te geven waar ze trots over/op zijn. Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 3

4 (metname voor groep 7 en 8) Bekijkdoos (groep 1 en 2) l.nl Gedragslessen: werken met Positive Behaviour support Directe feedback groep 1 Leerling van groep 2 legt het werk hierin wanneer hij denkt dat het werk goed af is a. Fout gedrag als leerkracht voordoen b. Dit foute gedrag bespreken c. Leerling goed voor laten doen d. Afspraken afronden e. Het goede voorbeeld van de leerkracht Lijst met reflectievragen (De Parkschool, Heerde) Kaartenbakje met reflectievragen Reflectiekaarten Zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, samenwerken (CBS de Meene) Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 4

5 Werken met smiley s Leuk, saai, niet leuk Smiley s worden ingezet bij de kleuters, voor en na speel/werktijd. Hiermee wordt gewerkt op de Mariënborn. Rode draad denkwolkjes Voorafgaand aan het jaar kan je aan leerlingen vragen (gedaan met een groep 6). Wat verwacht je dit schooljaar te leren. Ondertussen wordt een bol rode wol (de rode draad) naar elkaar gegooid. Idee van Melanie van OBS De Wieken Idee van Tom (De Overlaat) Reflectie mbt didactische opbrengsten Coöperatieve werkvormen Werken in tweetallen/ tweetal coach/mix-paire-share Werken met placemat (denken delen uitwisselen en tot een groepsantwoord komen) Flitsdictee in groep 3 Methode Taal in beeld Letters schrijven op een kladblok door leerling (leerkracht dicteert). Leerling kijkt zelf na. Goed? Een krul zetten (door leerling zelf) en fout? Een X zetten, hierna verbeteren en daarna een krul zetten. Laatste opdracht is vaak een reflectie opdracht! Methode Spelling in beeld - Leerlingen zelf laten nakijken - Leerling laten voorspellen voorafgaand aan het maken van een dictee hoeveel woorden goed geschreven gaan worden (werkt motiverend) Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 5

6 - Signaaldictee voorafgaand aan het controledictee afnemen Werken vanuit leerlijnen Wordt mee gewerkt op daltonschool De Maten (Den Ham) (omgezet naar leerling niveau) Doelen vooraf bekend maken bij leerlingen Wordt mee gewerkt op daltonschool De Maten (Den Ham) Tip: doelen moeten helder zijn (jaardoelen, themadoelen, lesdoelen) Tip: gebruik niet elke dag of elke week dezelfde reflectievraag in de klas zorg voor afwisseling Toets Laat kinderen vooraf toetsen maken om in te schatten welke onderdelen minder aandacht nodig hebben en overgeslagen kunnen worden. En hier de link naar het reflectie koffertje: Dalton is no method, no system, Dalton is an influence, a way of life 6

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten.

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten. Dalton Wat is Dalton? Wat doen we? -------------------------------------------------------------- Nieuws 2010-2011/1 ------------------------------------------------------------ Hallo Allemaal, Dit Daltonkrantje

Nadere informatie

D A L T O N K R A N T

D A L T O N K R A N T D A L T O N K R A N T 2013-2014 Daltonkrant In deze krant: Interview met Marle, Colin en Angelina Fotoreportage wat is dalton Enquête groep 4-8 ouders in de klas Schooljaar 2013-2014 Met dank aan: leerlingen

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Welkom 29 oktober 2015

Welkom 29 oktober 2015 Welkom 29 oktober 2015 Een dagje dalton op de Edelsteen Chantal Beeloo Doel van vanavond Wij willen inzichtelijk maken hoe een globale dag bij ons op school eruit ziet en hoe de daltonkernwaarden zichtbaar

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Vrijheid, vrijheid in gebondenheid of toch maar verantwoordelijkheid? Het begrip vrijheid in de praktijk van het Nederlandse daltononderwijs

Vrijheid, vrijheid in gebondenheid of toch maar verantwoordelijkheid? Het begrip vrijheid in de praktijk van het Nederlandse daltononderwijs Vrijheid, vrijheid in gebondenheid of toch maar verantwoordelijkheid? Het begrip vrijheid in de praktijk van het Nederlandse daltononderwijs Inleiding René Berends Versie 1, juli 2008 De Nederlandse Dalton

Nadere informatie

Daltonhandboek Het Kompas

Daltonhandboek Het Kompas Daltonhandboek Het Kompas Dalton ankerpunten: 1. In het Daltononderwijs zien we de leerling als de ondernemende zelfstandige die het schoolwerk als taak aanneemt en zich eigen maakt. 2. In het Daltononderwijs

Nadere informatie

Checklist groep 3 4 Doorgaande lijn Daltononderwijs

Checklist groep 3 4 Doorgaande lijn Daltononderwijs 1 Hulpvraag (blokjes) Eerst je maatje om hulp vragen, dan de leerkracht Eerst je maatje om hulp vragen, dan de leerkracht Symbolen *Stoplicht. Als het stoplicht op rood staat mag je geen vragen aan de

Nadere informatie

Het verbeterplan Spelling is gemaakt n.a.v. de klassenbezoeken en daaraan gekoppeld de analyse van de taalopbrengsten.

Het verbeterplan Spelling is gemaakt n.a.v. de klassenbezoeken en daaraan gekoppeld de analyse van de taalopbrengsten. Voorwoord: Het verbeterplan Spelling obs de Lisdodde Daltonschool Het verbeterplan Spelling is gemaakt n.a.v. de klassenbezoeken en daaraan gekoppeld de analyse van de taalopbrengsten. Tijdens de klassenbezoeken

Nadere informatie

18 juli 2014 Agenda TEAMSCHOLING

18 juli 2014 Agenda TEAMSCHOLING 18 juli 2014 Zo vlak voor de vakantie wordt de grote tegenstelling tussen leuke dingen en vreselijke dingen weer eens benadrukt. Ons medeleven gaat uit naar de slachtoffers en hun familie die nu een vreselijke

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Daltonlijn. Verantwoordelijkheid

Daltonlijn. Verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheid eind groep 2 De planning Ik kan op de takentoren zien welke taken er zijn Ik kan plannen welke taken ik wil maken Ik kan de geplande taak uitvoeren De materialen

Nadere informatie

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO Hoofdfase LESBESCHRIJVING Jongere kind - Oudere kind Semester 1-2 - 3-4 - 5* Student: Linda Ouwendijk Studentnummer: 0813937 Paboklas: 2F Datum: 19-01-2010 Stageschool + BRIN:

Nadere informatie

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling Zomer Persoonlijke ontwikkeling GEDRAG Je houdt je aan regels en afspraken Je kunt je beurt afwachten Het omgaan met teleurstelling lukt Je komt er altijd eerlijk voor uit als er iets fout is gegaan OMGAAN

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Daltonschool Meander

Huiswerkbeleid Daltonschool Meander Huiswerkbeleid Daltonschool Meander Inhoud : 1. Waarom geven wij op school huiswerk? 2. In welke groepen krijgen de kinderen huiswerk en waar bestaat het uit? 3. Wat kunnen de ouders van de school verwachten?

Nadere informatie

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma Huiswerk op De Springplank Informatiebrochure voor ouders / verzorgers Deze brochure is opgezet om u als ouders/verzorgers te informeren over de rol van huiswerk op De Springplank. We hopen dat deze informatie

Nadere informatie

Handleiding voor docenten

Handleiding voor docenten LEREN PROGRAMMEREN MET Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen LEREN PROGRAMMEREN MET Ron Ford Ron Ford Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen 11-03-13 11:11 Handleiding voor docenten Scratch

Nadere informatie

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden.

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. Het Kindgesprek. Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. 1 Inleiding. Door gesprekken met kinderen te voeren willen we de betrokkenheid

Nadere informatie

JAARPROGRAMMA GROEP 7

JAARPROGRAMMA GROEP 7 JAARPROGRAMMA GROEP 7 Even voorstellen De leerkrachten van deze groep zijn: Patricia Mulder, zij werkt op maandag en dinsdag. Evelien Rikken werkt op woensdag, donderdag en vrijdag. Technisch lezen Technisch

Nadere informatie

o.b.s. De Tandem " Your talents, our future "

o.b.s. De Tandem  Your talents, our future o.b.s. De Tandem " Your talents, our future " Werken met het talent voor de toekomst Onze leerkrachten hebben een geweldige taak: Zij mogen werken met het talent van uw kind. Zij ondersteunen, helpen,

Nadere informatie

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR INLEIDING Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat in de klas is gestart. Het vormt een brug tussen thuis en de school. Met het meegeven van huiswerk

Nadere informatie

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Intervisie Helpende Z&W versnelde leerroute ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Reflecteren Eén van de definities van reflecteren: Reflecteren is het terugblikken op je handelen, nadenken

Nadere informatie

Checklist. Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO?

Checklist. Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO? Checklist Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO? Voorbereiding op onderwijs VO Huiswerk in groep 8 Huiswerkbeleid schoolbreed invoeren. Huiswerk opgeven: werk dat thuis gemaakt moet

Nadere informatie

WAT IS DALTONONDERWIJS?

WAT IS DALTONONDERWIJS? WESTERKIM EN DALTON DALTONONDERWIJS Westerkim vindt het belangrijk rekening te houden met de mogelijkheden van het kind en de verschillen tussen kinderen. Aandacht voor ieder kind, zelfstandigheidsbevordering,

Nadere informatie

WELKOM! OUDERINFORMATIE GROEP 8 DINSDAG 08 SEPTEMBER 2015 19.30 UUR 21.30UUR

WELKOM! OUDERINFORMATIE GROEP 8 DINSDAG 08 SEPTEMBER 2015 19.30 UUR 21.30UUR WELKOM! OUDERINFORMATIE GROEP 8 DINSDAG 08 SEPTEMBER 2015 19.30 UUR 21.30UUR WELKOM! Voorstellen Groep 8 Regels in en om de klas Methoden Weektaak Huiswerk/Agenda BB/SB/FG Begeleiding Cito Toets Voortgezet

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe?

Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe? Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe? Figuur 1: Leerlingen reflecteren samen. Daltonschool de Bongerd in Oene Bernadette Palm Het belang van reflecteren Het vergroten van kennis;

Nadere informatie

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les.

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. activeren en differentiëren Havo Congres Ede 5 februari 2015 Johan Keijzer j.keijzer@aps.nl Naam Datum Aandacht voor het volgende. De start van de les

Nadere informatie

t Toetertje OBS De Schoener

t Toetertje OBS De Schoener nieuwsbrief 22 e jaargang, nr.4 12-09-2014 t Toetertje OBS De Schoener Wielen op het schoolplein De afgelopen week waren er ineens diverse kinderen die met een step, fietsje, skeelers of skateboard naar

Nadere informatie

Ontwikkelingsgebied: Muziek, taal. Lesdoelen voor de kinderen (Waarom ga je de activiteit doen, wat is je doel?)

Ontwikkelingsgebied: Muziek, taal. Lesdoelen voor de kinderen (Waarom ga je de activiteit doen, wat is je doel?) Waarom? Lesvoorbereidingsformulier. Vooraf: Waarom? Wat? Hoe? Naam student: Datum: Stagegroep: Ontwikkelingsgebied: Muziek, taal Activiteit: Rappen Beginsituatie (Wat weten en kunnen de kinderen al wel

Nadere informatie

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 3 en 4

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 3 en 4 CBS DE VAART 2015-2016 Informatieboekje groep 3 en 4 De schoolregels Op onze school zijn 3 hoofdregels. Alle andere afspraken zijn terug te leiden tot deze hoofdregels 1. Ik accepteer en respecteer een

Nadere informatie

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties Aan de ouders, Voor u ligt het verbeterplan wat is opgesteld door het team naar aanleiding van de resultaten van de oudervragenlijst afgelopen november. Per onderdeel geven we aan welke items minder scoorden

Nadere informatie

Return to sender. Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi

Return to sender. Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi Return to sender returnbrieven Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi Deze uitgave maakt onderdeel uit van het product Return to Sender. Dit product is voortgekomen uit een door CED-Groep en

Nadere informatie

Analyse van getallen tot (2)

Analyse van getallen tot (2) WERKBOEK 5 Les 7 Analyse van getallen tot 1 000 000 (2) Dit kan ik al! Ik kan getallen tot 1 000 000 lezen en schrijven. Ik kan getallen tot 1 000 000 op een getallenas plaatsen. Ik kan getallen tot 1

Nadere informatie

Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP

Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP Dit leerlingwerkboek is een onderdeel van Levelwerk, een uitgave van Eduforce. Auteur: Jan Kuipers Vormgeving: Eduforce Druk: Cedin Eduforce 2014 Uitgeverij Eduforce Lavendelheide

Nadere informatie

Groep 6/7. Algemeen. Schooljaar 2015/2016. Informatiebrief. Video-opnames

Groep 6/7. Algemeen. Schooljaar 2015/2016. Informatiebrief. Video-opnames Groep 6/7 Informatiebrief Schooljaar 2015/2016 Algemeen o Inloop: leerlingen mogen van 8.15 uur en 13.00 uur naar de klas toe gaan. De leerkracht is dan in de klas. Leerkrachten: Op maandag, dinsdag en

Nadere informatie

leerlijn zelfstandig werken o.b.s. Theo Thijssen - Assen

leerlijn zelfstandig werken o.b.s. Theo Thijssen - Assen leerlijn zelfstandig werken o.b.s. Theo Thijssen - Assen Wat de leerling aan het EIND van een groep kan: (wanneer een leerling meer kan, kijkt de leerkracht naar de doelen voor het jaar daarop) groep zelfstandig

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

K.B.S. De Plataan voor katholiek basisonderwijs Vledderstraat 3E 7941 LC Meppel tel. 0522-251025 directie@kbsdeplataan.nl www.kbsdeplataan.

K.B.S. De Plataan voor katholiek basisonderwijs Vledderstraat 3E 7941 LC Meppel tel. 0522-251025 directie@kbsdeplataan.nl www.kbsdeplataan. K.B.S. De Plataan voor katholiek basisonderwijs Vledderstraat 3E 7941 LC Meppel tel. 0522-251025 directie@kbsdeplataan.nl www.kbsdeplataan.nl Inhoudsopgave Daltonhandboek K.B.S. De Plataan blz. 1. Inleiding

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

Knip de 2 gele cirkels uit en maak er een kuiken van.

Knip de 2 gele cirkels uit en maak er een kuiken van. Aandachtspunt van de week: We ruimen samen op. Naam: Groep 1 Week 12 taken leuk niet leuk Knip de 2 gele cirkels uit en maak er een kuiken van. Maak het blad: - Kijk goed naar het cijfer, teken het aantal

Nadere informatie

Eindverslag SLB module 12

Eindverslag SLB module 12 Eindverslag SLB module 12 Marthe Verwater HDT 3C 0901129 Inhoudsopgave: Eindreflectie.. Blz.3 Reflectieverslag les 1.. Blz.4 Reflectieverslag les 2.. Blz.6 Reflectieverslag les 3.. Blz.8 2 Eindreflectie

Nadere informatie

Groepsleerkrachten: juf Dominique ( maandag, donderdag en vrijdag) en meester Menno ( dinsdag en woensdag )

Groepsleerkrachten: juf Dominique ( maandag, donderdag en vrijdag) en meester Menno ( dinsdag en woensdag ) RKBS Inghelosenberghe Wilhelminastraat 48 4564 AE Sint Jansteen tel: 0114-314380 inghelosenberghe@ogperspecto.nl www.inghelosenberghe.nl Informatie groep 8 Groepsleerkrachten: juf Dominique ( maandag,

Nadere informatie

Informatieboekje. Groep 4. Juliana van Stolbergschool

Informatieboekje. Groep 4. Juliana van Stolbergschool Informatieboekje Groep 4 Juliana van Stolbergschool Voorwoord Hierbij ontvangt u het informatieboekje van groep 4. In dit boekje staat informatie over het reilen en zeilen in de groep. U vindt in dit boekje

Nadere informatie

Informatieavond. Groep 7a

Informatieavond. Groep 7a Informatieavond Groep 7a Opbouw van de avond Vakinhoudelijke informatie Bijzonderheden groep 7: 2015-2016 Rekenen Nieuwe methode Wereld in Getallen 4 Hoofdrekenen Cijferen Breuken Meten, tijd en geld Opbouw

Nadere informatie

Inhoud Voor de leerling Voor de leraar Algemeen

Inhoud Voor de leerling Voor de leraar Algemeen Vogel ABC Inhoud Voor de leerling... 2 Inleiding... 2 Aanpak... 2 Opdracht... 3 Evaluatie-formulier (groep 3-4)... 4 Voor de leraar... 5 Instructie en feedback... 5 Verbinding met hele groep... 5 Beoordeling...

Nadere informatie

www.deoase-twello.nl Het team van CBS de Oase wenst iedereen een heel gelukkig, gezond en leerzaam 2015 toe!

www.deoase-twello.nl Het team van CBS de Oase wenst iedereen een heel gelukkig, gezond en leerzaam 2015 toe! www.deoase-twello.nl nummer: 2014/2015-08 Inhoud Algemeen...1 Gelukkig nieuwjaar!... 1 Maandagmiddag 26 januari vrij... 1 Normering Cito aangepast... 1 Agenda... 1 Groep 3...2 Groep 7...2 De complimentenbox...

Nadere informatie

Kanjerbeleid. Doelstelling Voor de kinderen hebben we als doel dat ze zoveel mogelijk als volgt over zichzelf denken:

Kanjerbeleid. Doelstelling Voor de kinderen hebben we als doel dat ze zoveel mogelijk als volgt over zichzelf denken: Kanjerbeleid Inleiding Op de obs Stegeman werken we sinds januari 2012 met de kanjertraining. Voor u ligt het beleidsstuk Kanjertraining. We hopen dat het zicht geeft op wat we doen op school en waar we

Nadere informatie

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Hierbij ontvangt u van mij een samenvatting van de uitkomsten van de tevredenheidsmeting, die begin november is afgenomen. We hebben deze in het team en met de MR

Nadere informatie

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Wat Werkt in de klas @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Doel: -Je weet wat een instructieles tot een goede les maakt. -Je hebt kennis opgedaan over de 9 didactische strategieën

Nadere informatie

Informatieboekje. Groep 4. Juliana van Stolbergschool

Informatieboekje. Groep 4. Juliana van Stolbergschool Informatieboekje Groep 4 Juliana van Stolbergschool Voorwoord Hierbij ontvangt u het informatieboekje van groep 4. In dit boekje staat informatie over het reilen en zeilen in de groep. U vindt in dit boekje

Nadere informatie

bericht Belangrijke data: Open dagen Woensdag 17 februari uur Vrijdag 19 februari uur

bericht Belangrijke data: Open dagen Woensdag 17 februari uur Vrijdag 19 februari uur bericht Info : 23 Jaargang 14 : 12-02-2016 Redactie : Monique Bos E-mail redactie : m.bos@westerwijs.nl Belangrijke data: 13 februari Oud papier 18 februari Sportspeldag groepen 5 en 6 19 februari Sportspeldag

Nadere informatie

Formeel en informeel. Formeel: Je gebruikt u om iemand aan te spreken. Je noemt iemand bij zijn achternaam.

Formeel en informeel. Formeel: Je gebruikt u om iemand aan te spreken. Je noemt iemand bij zijn achternaam. Formeel en informeel Tijdens je stage praat je veel met mensen. Soms is het een officieel gesprek, soms een gezellig praatje met een collega. Dit noem je formele en informele gesprekken. Formeel betekent

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

Welkom op de informatieavond van groep 6!

Welkom op de informatieavond van groep 6! Welkom op de informatieavond van groep 6! Wilt u zo vriendelijk zijn de lijst met noodnummers te controleren? Graag een vinkje als het oké is. De lijst ligt op de instructietafel. Juf Corine Verschoor

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

Werken met instructieblokken

Werken met instructieblokken Werken met instructieblokken Inleiding Op De Appelgaard is bewust gekozen voor het onderwijsmodel werken met instructieblokken. Dit model past bij onze onderwijsvisie, zoals beschreven in het schoolplan

Nadere informatie

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema 1 Introles De leerling oriënteert zich op

Nadere informatie

DALTONBELEIDSPLAN OBS DE POOLSTER

DALTONBELEIDSPLAN OBS DE POOLSTER DALTONBELEIDSPLAN OBS DE POOLSTER KLAAR VOOR DE WERELD VAN STRAKS Inhoud Inleiding... 3 Wie zijn wij?... 4 Wat voor school zijn wij?... 4 Uitgangspunten van De Poolster... 4 Geschiedenis van de school...

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

Informatieboekje groep 7 schooljaar 2015-2016. Samenwerkingsschool De Lispeltuut

Informatieboekje groep 7 schooljaar 2015-2016. Samenwerkingsschool De Lispeltuut Informatieboekje groep 7 schooljaar 2015-2016 Samenwerkingsschool De Lispeltuut Oostkapelle, september 2015 Beste ouders, Voor u ligt het informatieboekje van groep 7. Hierin staat informatie over de vakken

Nadere informatie

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel 1. Uitgangspunten gedrag Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel Schooljaar 2013 Inhoud 2. Preventief handelen om te komen tot gewenst gedrag 3. Interventies om te komen tot gewenst gedrag 4. Stappenplan

Nadere informatie

ZELFSTANDIG WERKEN OP DE. TWEEMASTER /Catamaran

ZELFSTANDIG WERKEN OP DE. TWEEMASTER /Catamaran ZELFSTANDIG WERKEN OP DE TWEEMASTER /Catamaran maart 2015 ALGEMENE DOELEN: Kinderen kunnen zelfstandig werken: zelf keuzes maken op welk tijdstip ze bepaalde werkzaamheden uitvoeren (plannen) en dan aan

Nadere informatie

Maatjeslezen: samen uit één boek

Maatjeslezen: samen uit één boek Maatjeslezen: samen uit één boek Maatjeslezen is een leesvorm waarbij de leerlingen in tweetallen elkaar helpen om het leesniveau te verbeteren. Aan de leerlingen wordt het individuele leerdoel als volgt

Nadere informatie

Nieuws over groep 5. Beste ouders/verzorgers, Deze week veel nieuws over groep 5.

Nieuws over groep 5. Beste ouders/verzorgers, Deze week veel nieuws over groep 5. Nieuws over groep 5 Beste ouders/verzorgers, Deze week veel nieuws over groep 5. Vandaag heeft de moeder van Maeva foto s van alle groepen gemaakt. Deze komen op onze schoolsite te staan. Deze agenda en

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Met leerlingen reflecteren op de (gemaakte) toets

opbrengstgericht werken in en door de sectie Met leerlingen reflecteren op de (gemaakte) toets opbrengstgericht werken in en door de sectie Met leerlingen reflecteren op de (gemaakte) toets APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht werkin in en

Nadere informatie

Doorgaande lijn Vrijheid in Gebondenheid Groep 1-2 Groep 3 Groep 4 Groep 5 Groep 6 Groep 7 Groep 8. instructie aan de. doen.

Doorgaande lijn Vrijheid in Gebondenheid Groep 1-2 Groep 3 Groep 4 Groep 5 Groep 6 Groep 7 Groep 8. instructie aan de. doen. Instructie Doorgaande lijn Vrijheid in Gebondenheid Groep 1-2 Groep 3 Groep 4 Groep 5 Groep 6 Groep 7 Groep 8 Op de maandag in Eerst klassikale Eerst klassikale De kinderen zien op De kinderen zien op

Nadere informatie

Informatieboekje bovenbouw

Informatieboekje bovenbouw Informatieboekje bovenbouw Voor ouders en kinderen uit de bovenbouw. INHOUD Inleiding... 3 Agenda... 3 Toetsrooster... 5 Reguliere toetsen.... 5 Wereldoriëntatie:... 5 Taal, rekenen en Engels:... 5 Boekverslag/

Nadere informatie

Informatieavond groepen 7 Het Mozaïek

Informatieavond groepen 7 Het Mozaïek Informatieavond groepen 7 Het Mozaïek Samenwerking met parallelcollega s Er zal regelmatig overleg zijn met de collega s uit de andere groepen 7. Zodat alle groepen aan het einde van het jaar ongeveer

Nadere informatie

Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft, 015-2561928

Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft, 015-2561928 Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft, 015-2561928 Beleid Sociaal emotionele ontwikkeling Delftse Daltonschool Bijlage 1: Delftse Daltonschool Bijlage 2: Delftse Daltonschool Beleid Sociaal emotionele ontwikkeling

Nadere informatie

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling Persoonlijke ontwikkeling GEDRAG Je houdt je aan regels en afspraken Je kunt je beurt afwachten Het omgaan met teleurstelling lukt Je komt er altijd eerlijk voor uit als er iets fout is gegaan OMGAAN MET

Nadere informatie

Christelijke Basisschool De Bron. Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl

Christelijke Basisschool De Bron. Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl Christelijke Basisschool De Bron Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl Huiswerkprotocol Visie op huiswerk Niet alle scholen geven huiswerk. Toch zijn er veel scholen, waaronder

Nadere informatie

Informatieavond 14 september 2015. Welkom. Fijn dat u er bent. Welkom in de klas van uw zoon/dochter Kijk gerust in alle methode boeken en schriften

Informatieavond 14 september 2015. Welkom. Fijn dat u er bent. Welkom in de klas van uw zoon/dochter Kijk gerust in alle methode boeken en schriften Informatieavond 14 september 2015 Welkom 1 Fijn dat u er bent. Welkom in de klas van uw zoon/dochter Kijk gerust in alle methode boeken en schriften Programma Welkom Doel van de avond De klas PBS, OASE

Nadere informatie

Consolideren en innoveren. Lunteren 27 maart 2013. Voorstellen. Terugblik 2006-2007. Doel workshop. Stand van zaken 2013. Stand van zaken 2006

Consolideren en innoveren. Lunteren 27 maart 2013. Voorstellen. Terugblik 2006-2007. Doel workshop. Stand van zaken 2013. Stand van zaken 2006 Voorstellen Consolideren en innoveren. Lunteren 27 maart 2013 Enschede en Oldenzaal: 41 basisscholen en 2 speciale basisscholen. (9500 leerlingen) Openbaar, christelijk, islamitisch en algemeen-neutraal

Nadere informatie

Informatiebrief 1 groep 7 16 augustus 2012

Informatiebrief 1 groep 7 16 augustus 2012 Informatiebrief 1 groep 7 16 augustus 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van het nieuwe schooljaar 2012/2013. In de nieuwsbrieven van dit jaar wil ik u op de hoogte houden van allerlei zaken in groep

Nadere informatie

Een close-up illustratie maken bij een spannend verhaal

Een close-up illustratie maken bij een spannend verhaal Lesbrief bij Project Lekker griezelen?! Cultuurtraject 2015-2016 Een close- up illustratie maken bij een spannend verhaal Beste leerkracht, U heeft met uw klas deelgenomen aan het project Lekker griezelen?!

Nadere informatie

Klasseninformatie schooljaar 2015-2016. Informatie over groep 3 en 4

Klasseninformatie schooljaar 2015-2016. Informatie over groep 3 en 4 Informatie over groep 3 en 4 1. 1. De leerkracht en de groep 2. Dit jaar hebben de kinderen op maandag en dinsdag les van juf Hen van Gils. Op woensdag t/m vrijdag van juf Maike Romp. Wij zijn gestart

Nadere informatie

Hoofdstuk 6. De weektaak The assignment represents a contract between student and teacher (Helen Parkhurst)

Hoofdstuk 6. De weektaak The assignment represents a contract between student and teacher (Helen Parkhurst) Hoofdstuk 6. De weektaak The assignment represents a contract between student and teacher (Helen Parkhurst) 6.1 Groep 1/2 In de kleutergroepen wordt gewerkt met een takenbord. Dit bord bestaat uit drie

Nadere informatie

Coachend leidinggeven

Coachend leidinggeven Leidinggeven de baas, 28 maart 2011 Coachend leidinggeven Nynke Jansen TU Doel workshop Definiëren van coachend leidinggeven Reflecteren over jezelf als coach Oefenen van een coachingsgesprek Interactief,

Nadere informatie

datum: 11 december 2013 aantal leerlingen: 22 tijd: 10:30-11:15 groep: 3

datum: 11 december 2013 aantal leerlingen: 22 tijd: 10:30-11:15 groep: 3 Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 3) Zakelijke gegevens naam student: Anouk Bluemink stageschool: RKS De Leer Hengelo (gld) Iselinge klas: VR2B mentor/mentrix: Ria Menting datum: 11 december 2013 aantal

Nadere informatie

Ons huiswerkbeleid. Wij vinden huiswerk belangrijk, omdat het

Ons huiswerkbeleid. Wij vinden huiswerk belangrijk, omdat het Ons huiswerkbeleid De leerlingen zijn een groot deel van de dag actief op school; met huiswerk willen we de ouders op de hoogte houden van datgene waarmee de kinderen in de klas bezig zijn. Huiswerk vormt

Nadere informatie

Huiswerkbeleid t Ruimteschip

Huiswerkbeleid t Ruimteschip Marsstraat 2, 1716 WH Opmeer Postbus 53, 1715 ZH Spanbroek Tel: 0226 352552 directie.ruimteschip@skowestfriesland.nl R.K. Basisschool t Ruimteschip www.bsruimteschip.nl Huiswerkbeleid t Ruimteschip Inleiding

Nadere informatie

Welkom op onze pagina. Groep 4b en 5. Obs de aanloop

Welkom op onze pagina. Groep 4b en 5. Obs de aanloop Welkom op onze pagina Groep 4b en 5 Obs de aanloop Wat doen we in groep 4? Rekenen Taal Lezen Spelling Van begrijpend luisteren naar begrijpend lezen Schrijven Natuur verkeer Tekenen/handvaardigheid/muziek/gymnastiek

Nadere informatie

Huiswerkbeleid de Boomgaard

Huiswerkbeleid de Boomgaard Huiswerkbeleid de Boomgaard Visie Huiswerk is een brug tussen school en thuis: huiswerk betrekt ouders bij het schoolgebeuren. Het is een manier om interesse te tonen in het schoolleven van de kinderen.

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

Voorbeeldles RIS-instructie RIS-WRM juni 2009

Voorbeeldles RIS-instructie RIS-WRM juni 2009 Inleiding Voorbeeldles RIS-instructie RIS-WRM juni 2009 Kennismaking Bekijk het ingevulde basis RIS-lesplan en volg de aanwijzingen. Pak de RIS-instructiekaart van de leerling en kijk wat er bij deze les

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte Les 1: Een gedicht over Egypte schrijven Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl. Het filmpje gaat over de situatie

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND BARGEWEIDE GROEP 7

INFORMATIEAVOND BARGEWEIDE GROEP 7 Dia 1: Fijn dat er zoveel ouders op deze avond konden zijn. Voor degenen die niet konden komen, proberen we de info via deze weg alsnog door te geven. Godsdienst Rekenen Taal Lezen Vaste vakken Creatieve

Nadere informatie

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding De huiswerkgids 3 2. Hoe maak en leer je huiswerk? 4 3. Het leren van woorden (spelling/engels) 5 4. Het leren van topografie

Nadere informatie

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere Leren lezen en spellen, een aanpak kt! 2 In het vorige artikel- Instructie werkt! (r), opgenomen in Praxis~ bulletin, nummer 7 - zijn een " aantal algemene tips beschreven én speciale tips voor de klankzuiuere

Nadere informatie

- Leerlijn Leren leren - CED groep. Leerlijn Leren leren CED groep

- Leerlijn Leren leren - CED groep. Leerlijn Leren leren CED groep Leerlijn Leren leren CED groep 1 1. Taakaanpak Leerlijn leren leren CED groep Groep 1 a. Luistert en kijkt naar de uitleg van een opdracht in een één op één situatie b. Wijst aan waar hij moet beginnen

Nadere informatie

Bevindingen huiswerkenquête schooljaar 2013-2014

Bevindingen huiswerkenquête schooljaar 2013-2014 Bevindingen huiswerkenquête schooljaar 2013-2014 1. Resultaten ouderbevraging 1. De meest voorgekomen antwoorden zijn: - Het inoefenen van geziene leerstof. - Het is een vorm van controle door en voor

Nadere informatie

Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers

Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers Ontwikkelingslijn: Interactie Ontwikkelingsveld 1: Basiscommunicatie en schriftelijke correctie Eigenaar: Inge Kiers Doel: Het doel van deze procedure is het bevorderen van zelfvertrouwen en motivatie

Nadere informatie

Weekbrief 30 november 2015 Algemene mededelingen

Weekbrief 30 november 2015 Algemene mededelingen Weekbrief 30 november 2015 Algemene mededelingen Papiercontainer Maandag tot donderdagochtend staat de papiercontainer weer aan de achterkant van de school. De container is geopend tijdens de schooltijden.

Nadere informatie

Zomervakantie We beginnen weer op maandag 17 augustus!!!!

Zomervakantie We beginnen weer op maandag 17 augustus!!!! WEEKKAART MAANDAG 29 JUNI 2015 VRIJDAG 3 JULI 2015 www.prinsesirene.nl MAANDAG 29 JUNI DINSDAG 30 JUNI Hieperdepiep Hoera!! Ellen H. is jarig! Kennismaken met de nieuwe groep Hieperdepiep Hoera!! Tim is

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie