Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO"

Transcriptie

1 Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Den Bongerd Datum bezoek: 21 augustus In opdracht van: SWV PO Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema M&O-groep, s-hertogenbosch Augustus 2013

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding De opbrengsten van het schoolbezoek Het onderwijsconcept De voorzieningen op de vijf velden Grenzen en groeimogelijkheden van de school Groeimogelijkheden en grenzen v.w.b. onderwijsconcept Karakterisering van de voorzieningen op de vijf velden Tot slot Bijlage 1: Enkele landelijke kengetallen Bijlage 2: Speciale onderwijsondersteuning per schoolprofiel

3 1. Inleiding Uw school 1 biedt onderwijsondersteuning aan leerlingen die speciale onderwijsbehoeften hebben. Wanneer uw school tegen haar grenzen aanloopt, is er de mogelijkheid om de leerling en zijn of haar ouders 2 te verwijzen naar een andere school, een school voor speciaal (basis)onderwijs. Scholen verschillen in de onderwijsondersteuning die zij (kunnen) bieden. Uit verwijsgedrag van scholen bijvoorbeeld blijkt dit heel duidelijk: een leerling waarbij de ene school tegen de grenzen van haar onderwijsondersteuning aanloopt, kan op een andere school zonder al te veel inspanning passend onderwijs krijgen. Soms is de reden makkelijk aanwijsbaar: een school in een gebouw met veel trappen en weinig ruimte is niet zomaar passend voor een leerling in een rolstoel. Maar meestal is het lastiger om aan te geven wanneer een leerling niet, en wanneer wel, op de school terecht kan. Zowel voor de school zelf, als voor ouders en voor de bovenschoolse organisatie die het bovenschoolse netwerk van ondersteuningsvoorzieningen inricht (schoolbestuur, samenwerkingsverband po, regionaal netwerk Passend Onderwijs), is het van belang te weten waar de school staat voor wat betreft de onderwijsondersteuning en wat mogelijkheden zijn om de onderwijsondersteuning te versterken en eventueel uit te breiden. In de audit is gekeken naar de match tussen de onderwijsbehoeften 3 van de leerlingen uit het voedingsgebied van de school met het onderwijsaanbod van de school. Deze match tussen vraag en aanbod is in kaart gebracht in termen van kenmerken van het ondersteuningsaanbod, van de school dus. Het profiel van het ondersteuningsaanbod van een reguliere school wordt bepaald door: de mate waarin het onderwijsconcept bijdraagt aan het zich geaccepteerd voelen van de leerling met speciale onderwijsbehoeften; de positie op vijf velden van onderwijsbehoefte: 1. de hoeveelheid aandacht/handen in de groep; 2. speciale onderwijsmaterialen; 3. de ruimtelijke omgeving; 4. epertise; 5. samenwerking met eterne instanties die zich ook met de ondersteuning voor het kind bezighouden. 1 Waar in dit rapport kortheidshalve staat school wordt steeds bedoeld school of andere eenheid van onderwijsondersteuning. 2 Waar in dit rapport kortheidshalve staat ouders wordt steeds bedoeld ouders of verzorgers. 3 De onderwijsbehoefte is de instructie en ondersteuning die de leerling in de onderwijssituatie nodig heeft om een volgende stap te kunnen maken in het eigen proces van cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. 2

4 Informatie over deze kenmerken is verzameld door: een documentenanalyse (schoolplan, schoolgids, inspectierapport, website); een half gestructureerd interview/gesprek, het gesprek is gevoerd met: Harry van de Ven (directeur), Mary van Iersel (intern begeleider), Kees van Uden (ouder/voorzitter MR), en Marieke Weekamp (leerkracht groep 8 en 6); half gestructureerde observaties in de groepen 5, 6, en 8, met name ter ondersteuning van de bevindingen over het gehanteerde onderwijsconcept en het daarbij horende klassenmanagement; een gesprek met bijna het gehele schoolteam waarin de opvattingen rond en het draagvlak voor het onderwijs aan leerlingen met speciale onderwijsbehoeften aan de orde komt. In het gesprek met het schoolteam zijn de eerste indrukken vanuit het interview en de observaties verwerkt. In dit rapport doen wij verslag van onze bevindingen. Wij wijzen er op dat de informatieverzameling weliswaar uitgebreid en veelzijdig was, maar beperkt is door het karakter van een momentopname. 3

5 2. De opbrengsten van het schoolbezoek 2.1 Het onderwijsconcept Korte karakterisering van de school Den Bongerd is een grote school (451 leerlingen) in de Goirlese wijk De Hellen. Met basisschool t Schrijverke valt de school onder het Bestuur Openbaar Onderwijs Goirle (BOOG). De 9 basisscholen in Goirle, Alphen en Riel maken, in samenwerking met een school voor sbo in Tilburg, deel uit van het samenwerkingsverband GART. Den Bongerd is gehuisvest in een nieuw gebouw (2012), samen met de katholieke basisschool Open Hof, een kinderdagverblijf en naschoolse opvang. Tot nu toe heeft de nadruk bij de samenwerking gelegen op bouwtechnisch gebied. Vanaf nu is het de intentie ook inhoudelijk meer te gaan samenwerken. Voor ouders die hun kind aanmelden bij Den Bongerd is dit niet altijd de dichtstbijzijnde school. De indruk bestaat dat voor heel Goirle geldt dat veel ouders alle scholen in Goirle meenemen in hun overwegingen rond de aanmelding van hun kind. Den Bongerd kenmerkt zich daarbij als een grote, open school met een gemiddeld hoog niveau van leercapaciteiten bij de leerlingen, en de beschikbaarheid van een plus-klas: de Nautilusklas. In hoeverre heeft de school te maken met verschillen tussen leerlingen? Naar schatting van de geïnterviewde medewerkers is het niveau van leren over het geheel van de school zoals gezegd bovengemiddeld. Daarbij moet aangetekend worden dat de gemiddelde Cito-eindscore de laatste jaren onder het landelijk gemiddelde lag. De spreiding van het niveau van leren over de leerlingen is ongeveer volgens de normaalverdeling (gaussverdeling). Enkele vragen in het interview richtten zich op de leerlingen die vanwege hun gedrag zodanig speciale aandacht nodig hebben, dat dit structureel etra inzet vraagt van de leerkracht. Naar schatting van de geïnterviewde teamleden ligt dit aantal relatief hoog, op gemiddeld ongeveer 5 tot 6 leerlingen per klas van rond de 25 leerlingen. De aandacht die op gedrag gevraagd wordt richt zich zowel op begrenzing van het gedrag, als op stimulering tot activiteit, en op inzicht geven in het gedrag. De culturele en taalachtergrond van de leerlingen is overwegend homogeen (Nederlands). De sociaaleconomische achtergrond van de leerlingen wordt vooral gekenmerkt door een relatief hoge opleiding van de ouders. De laatste jaren is de populatie wat meer gemengd geraakt door de instroom van kinderen uit een lager sociaaleconomisch milieu. De school merkt in toenemende mate de effecten van echtscheiding van ouders op de kinderen, en van verschillen in omgangsvormen tussen de leerlingen uit de verschillende milieus. 6 leerlingen hebben een leerlingengewicht van 0,3 en er zijn geen leerlingen met een gewicht van 1,2. Hiermee heeft 1,3 procent leerlingen een gewicht, landelijk is dit 12,8 procent. 4

6 Er zijn 8 leerlingen op Den Bongerd met een rugzakje : (1 bij cluster 2, 2 bij cluster 3, en 5 bij cluster 4). De gegevens over de afgelopen jaren laten een consistent beeld zien: de aantallen waren toen 7 ( ), 8 ( ), en 7 ( ). In vergelijking met het landelijk beeld is het aandeel leerlingen met een rugzakje ruim: 1, 8 %, tegen 1 % landelijk. Over het geheel genomen, is de leerlingenpopulatie van Den Bongerd te karakteriseren als relatief homogeen (in vergelijking met Nederlandse scholen in het algemeen). Hoe wordt binnen de school op speciale onderwijsbehoeften gereageerd? De leerlingen die speciale aandacht nodig hebben krijgen dit... vooral: met individuele aandacht, in een andere ruimte dan de groep (remedial teaching), en met groepsaandacht in homogene subgroepen (drie niveaugroepen);... enigszins: met individuele aandacht, in dezelfde ruimte, maar apart van de groep (aan de instructietafel bij zelfstandig werken),... en niet of nauwelijks: met individuele aandacht geïntegreerd in de groepsaanpak (soms met coöperatieve werkvormen). Den Bongerd werkt met drie niveaugroepen bij rekenen en taal. De leerlingen worden vooral ingedeeld op basis van de resultaten op methode- en citotoetsen. Soms verplaatst de leerkracht op basis van eigen observaties tussentijds een leerling naar een andere niveaugroep, maar dit gebeurt niet heel veel. De instructie verloopt soms gelaagd, dat wil zeggen dat leerlingen die de leerstof snel doorgronden snel aan het werk kunnen, terwijl de andere leerlingen de instructie verder volgen. Deze instructievorm wordt niet altijd, door iedere leerkracht gevolgd. De onderwijsaanpak differentieert in het algemeen niet voor verschillende leerstijlen van kinderen. Incidenteel, wanneer een leerling opvalt met een heel eigen leerstijl, gebeurt dit wel. Doubleren wordt op Den Bongerd wel gebruikt als manier om leerlingen aansluiting te laten vinden bij de leerstof. Het aantal zittenblijvers bedroeg de afgelopen jaren 10 ( ), 12 ( ), 5 ( ), en 4 ( ). Leerlingen die aangemeld worden en die een rugzakje met zich meebrengen worden in veel gevallen wel, maar niet vanzelfsprekend aangenomen. Bij de beoordeling of plaatsing mogelijk is wordt afgewogen: - of het aantal leerlingen met ingewikkelde onderwijsbehoeften in de betreffende groep niet te groot wordt; - of de groep als geheel niet te groot is om de leerling op te kunnen vangen; - of de betreffende leerkracht de benodigde epertise heeft; - of de speciale ondersteuningsbehoefte van de leerling geen problemen op zal leveren binnen de leerlingengroep. 5

7 In de volgende tabel staat per regel een dimensie weergegeven, met links en rechts de uitersten op de dimensie. Tijdens het interview is gevraagd aan te geven waar de school staat: duidelijk links, enigszins links, enigszins rechts, duidelijk rechts. Gevraagd werd om globaal te kijken naar de school en zo mogelijk een duidelijke richting aan te geven. onderwijsconcept overdragen van kennis 1 zelf ontdekken kennis verwerven werken met kennis klassikaal leren individueel en groepsleren sturing van het leren door de lkr 2 kinderen sturen eigen leren alle leerlingen op bepaald basisniveau brengen leerstof bepaalt de leerweg nadruk op gestructureerde opdrachten beoordeling van prestaties o.b.v. gelijke normering 3 maimale uit elke leerling halen beginsituatie van de leerling bepaalt de leerweg nadruk op vrije opdrachten beoordeling van leervorderingen o.b.v. beginsituatie van leerlingen beoordeling door de leerkracht 4 zelfbeoordeling door de leerling evaluatie onderwijs o.b.v. leervorderingen groep evaluatie onderwijs door de lkr evaluatie onderwijs o.b.v. leervorderingen individuele leerling evaluatie samen met leerlingen 1 De geïnterviewde ouder koos hier voor een score bij 4. 2 M.u.v. de Nautilus (plusklas), waar de leerlingen het eigen leren sturen. 3 Leerlingen die niet het basisniveau halen ontvangen als beoordeling pont -punten: persoonlijke ontwikkelingspunten. 4 Leerlingen in de bovenbouw beoordelen ook zelf het werk. Vanaf groep 4 is er in de loop van de jaren meer sprake van zelfstandigheid in het functioneren van de leerlingen. Leerlingen worden op basis van testen en adviezen van de leerkrachten geplaatst in de Nautilusklas (de plusklas). In deze klas werken leerlingen enkele dagdelen per week aan voor hen uitdagende thematische projecten. Opdrachten uit deze projecten nemen zij mee voor uitwerking in de eigen groep. Hoe wordt de continuïteit van de onderwijsondersteuning voor elke leerling verzekerd? Het eigenaarschap van de onderwijsondersteuning ligt bij de intern begeleider die ook hoofd Onderwijs en Zorg is. Zij heeft de doorslaggevende stem bij dilemma s rond leerlingen met ingewikkelde onderwijsbehoeften. De leerkracht is het eerste aanspreekpunt voor de ouders. 6

8 De taken van de interne begeleiding De verschillende bouwen hebben hun eigen intern begeleider. De intern begeleiders ondersteunen de leerkrachten op aanvraag, stellen handelingsplannen op, voeren tweemaal per jaar leerlingbesprekingen met het Hoofd Onderwijs en Zorg en de leerkracht, en coördineren adviestrajecten waarbij eternen betrokken zijn. Het gebruik van leerlingvolgsystemen voor leren en voor de sociaal-emotionele ontwikkeling Om de leerontwikkeling van de leerlingen te monitoren gebruikt Den Bongerd de mogelijkheden van Cito ten volle, zowel op leerlingenniveau als op groepsniveau. Voor het volgen van de sociaalemotionele ontwikkeling hanteert de school Leefstijl, maar momenteel kijkt men naar mogelijke alternatieven. Tweemaal per jaar wordt een sociogram van elke groep opgemaakt. De procesbewaking gedurende het schooljaar en over de schooljaren heen Op dit moment is Den Bongerd bezig de één-zorgroute in te voeren. Door de periodieke leerlingbesprekingen, de gestructureerde overdracht bij de overgang van de ene groep naar de andere, en de monitoring van de onderwijsresultaten wordt de voortgaande ontwikkelingslijn van de leerlingen geborgd. Protocollen dysleie en dyscalculie, en medische handelingen Den Bongerd hanteert het protocol voor dysleie. Uitgangspunt voor de school is om zo mogelijk de leerlingen met dysleie training te bieden die het hen mogelijk maakt zonder speciale hulpmiddelen de lesstof te verwerken. Alleen als het echt niet anders kan maakt men gebruik van hulpmiddelen als Kurzweil. Er is (nog) geen protocol voor dyscalculie: de school worstelt, zoals velen, met het in de greep krijgen van de doelgroep van leerlingen met dyscalculie. In de praktijk worden medische handelingen waar nodig ingepast in het schoolprogramma, er is echter geen vastgesteld beleid op dit punt. De rol van ouders en de mate van betrokkenheid Den Bongerd ziet graag dat ouders betrokken zijn bij het onderwijs aan hun kind. De teamleden zien ouders als bron van informatie over de leerling, en als partner bij het vaststellen van wat het kind nodig heeft. De uitvoering van de handelingsplannen ligt bij de school, daarbij hebben de ouders geen rol. Bij de evaluatie van de handelingsplannen worden ouders wel betrokken. De inbreng van ouders verschilt: niet alle ouders tonen zich even betrokken (wat de geïnterviewde medewerkers mede verklaren door het feit dat van veel leerlingen beide ouders werken), en sommige ouders tonen zich misschien wel eens te assertief. Aan de andere kant is het ook afhankelijk van de leerkracht hoe de relatie met de ouders is. Een ouder die zich actief opstelt vindt bij de ene leerkracht meer gehoor dan bij de andere. 7

9 De school in haar netwerk Deling voedingsgebied met andere scholen Den Bongerd deelt in directe zin het voedingsgebied, de wijk De Hellen, met de in hetzelfde gebouw gehuisveste school Open Hof. Het vermoeden is dat sommige ouders uit de wijk kiezen voor het onderwijsconcept van de in de aanliggende wijk gevestigde school De Kleine Akkers (Jenaplanschool). Veel ouders in Goirle kijken vermoedelijk naar alle zeven scholen in het dorp, omdat de afstanden niet als onoverkomelijk worden ervaren. Het is niet duidelijk hoe het aantal leerlingen met speciale ondersteuningsbehoeften op Den Bongerd zich verhoudt tot dat op de andere scholen in Goirle, de directeur heeft de indruk dat dit aantal bij Den Bongerd relatief hoog ligt. Het samenwerkingsverband Binnen het samenwerkingsverband GART is er een open samenwerking, met veel inbreng vanuit de scholen. Het samenwerkingsverband organiseert geen interne ondersteuning. Binnen de kaders van de samenwerking ervaart Den Bongerd ruimte om initiatieven te ontplooien zoals rond de Nautilusklas. Er is zorg of de (financiële) kaders binnen het nieuwe samenwerkingsverband dezelfde ruimte zullen bieden. De verwijzingen naar sbo en so en de contacten met andere scholen Opvallend is dat er in de afgelopen jaren een vijftal keer een leerling is teruggeplaatst vanuit het s(b)o naar Den Bongerd. De scholen voor speciaal onderwijs cluster 3 en 4 zijn gehuisvest in Goirle. De korte afstand helpt de samenwerking die onder andere geleid heeft tot de terugplaatsing: men kan over en weer relatief makkelijk op bezoek. In de afgelopen jaren zijn 10 leerlingen verwezen naar het sbo: 7 in schooljaar , en in de drie schooljaren daarna elk jaar 1 leerling. De afgelopen vier jaar zijn er 4 leerlingen verwezen naar het speciaal onderwijs: Naar cluster 3 in schooljaar leerling, en naar cluster 4 vanaf schooljaar achtereenvolgens 1, 0, 1, en 1 leerling per schooljaar. 2.2 De voorzieningen op de vijf velden Wij beschrijven hier de voorzieningen van de school tegen de achtergrond van alle mogelijke voorzieningen die op dit moment op scholen, van wat voor soort dan ook, bestaan. In de praktijk heeft geen enkele school alle voorzieningen. Van reguliere scholen kan, in de huidige verdeling van mensen en middelen onder de schoolsoorten, verwacht worden dat zij maar beperkt kunnen scoren op deze velden van ondersteuningsvoorzieningen. De basisvoorzieningen die elke reguliere school heeft uitgaande van een minimale rijksbekostiging, veronderstellen we aanwezig, en vermelden we dus niet. Bij de fleibilisering van waar en hoe de etra mensen en middelen vanuit ondersteuningsbekostiging worden ingezet, is het interessant na te gaan waar voor een school groeimogelijkheden liggen, en waar de grenzen zijn. 8

10 Veld 1: de hoeveelheid aandacht/handen in de klas Dit veld gaat over de hoeveelheid aandacht, uitgedrukt in beschikbare menskracht ( handen ) bij het lesgeven in de klas. We tellen de uren die feitelijk beschikbaar zijn voor leerlingen. Buiten de klas is voor leerlingen remedial teaching beschikbaar. Binnen de klassen van Den Bongerd zijn de volgende etra handen beschikbaar: Lkr. = leerkracht, Vlkr. = vakleerkracht, OA = onderwijsassistent, RT = remedial teacher, IB = intern begeleider; AB = ambulant begeleider, OU = ouder/verzorger Groep Functionaris(sen) Aantal uren per week Aantal betrokken lln. 1 t/m 8 OA 24 uur (3 dagen 3 ) 63 1 t/m 8 OA 24 uur (2 dagen 3 ) 49 1 t/m 8 reïntegrerende lkr. 4 uur lesgebonden 20 3 t/m 8 vlkr. muziek 3,5 uur lesgebonden groepen 3 t/m 8 rugzakleerlingen intern begeleider 5 uur lesgebonden 5, elk 1 uur rugzakleerlingen AB overleg en observatie t/m 8 OU 5 ll uit alle groepen 1/2, 3, 4 en 6 4 studenten ROC 1 20 uur (2 of 3 dagen) ll uit groepen 1/2, 3, 4 en 6? Pabostudenten 2? 1/2 IB onderbouw 8 uur ll uit groep 1/2 3 t/m 8 IB midden- en 24 uur ll uit groepen 3 t/m 8 bovenbouw 4, 5, 6 RT door Opdidact 3 uur 4, elk 0,75 uur 1 op dit moment zijn nog niet alle studenten toegewezen 2 op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel studenten naar Den Bongerd komen 3 per dag van 8 uur zijn 5,5 uur lesgebonden 4 overleg: 4 uur per jaar, observatie: 4 uur per jaar 5 op verzoek van de leerkracht, altijd voor techniek Den Bongerd heeft een contract met het instituut Broers (particuliere instelling voor opleiding onderwijsassistente) op basis waarvan elk jaar studenten stage lopen bij de school. Veld 2: de onderwijsmaterialen We kijken bij dit veld alleen naar specifieke materialen voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. We laten de materialen die bijna op elke school te vinden zijn buiten beschouwing en maken dus geen opsomming van de orthotheek. Ook kunnen we in de audit niet nagaan in welke mate materialen daadwerkelijk gebruikt worden. Den Bongerd heeft het volgende beschikbaar: Met speciale didactische kenmerken: Alternatieve methodes, nl. maatwerk rekenen, speciale leesbegeleiding, Zuid Vallei voor spelling en (begrijpend) lezen, cito hulpboeken, samen leesboeken, Ralfi teksten, connect lezen, okki teksten, nieuwsbegrip teksten; 9

11 Materialen gericht op zelfredzaamheid, nl. laptopinzet, stappenplan ter geheugensteun, aanpassing gymmaterialen, gymmethode deel 3 i.v.m. fysieke belemmeringen bij het sporten; Materialen met een lager tempo, veel herhaling, nl. taalactief en alles telt kent differentiatie in niveaus in de methode; Materialen die veel/snel lezen vermijden, nl. spica, luisterboeken, methode gebonden computerprogramma s die teksten voorlezen, digibord; Materialen gericht op auditieve informatieverwerking, nl. communicatiekoffer; Materialen gericht op visuele informatieverwerking, nl. digibord; Materialen gericht op sensomotorische informatieverwerking, nl. motoriekkoffer; Materialen uitgaand van een sterk eigen probleemoplossend vermogen, nl. projecten voor plusklas, boeken filosoferen, constructiematerialen, spelletjes, plustaak, somple, Kien en rekentijgers, taalmeesters, vooruit mappen etc. Met speciale pedagogisch/psychologische kenmerken: Methode voor sociaal-emotionele ontwikkeling, nl. Leefstijl, Klets, een doos vol gevoelens, knuffelkaartjes, kabengelkaartjes, wereld vol troost, Kikker be cool in de dierentuin, Kikker be cool mb/bb, emotiekwartet, Kansmap kind en echtscheiding (werkboekje), in de put uit de put (faalangst), stop denk doe, Spring kikker spring, Het EQ babbelspel, energizers; Materialen voor begrenzing van het gedrag, nl. Kids Skills, stop denk doe spel, rem weg; Materialen uitdagend tot alertheid en activiteit, nl. Meichenbaum kaart i.v.m. taakgericht gedrag, picto s, time timer, denkstappenkaart; Materialen voor het ervaren van successen en het ontvangen van beloningen, nl. dikke duimenkaart, topper van de week, beker op tafel, medaille, stickers, etc.; Materialen voor begrip van sociale interactie, nl. plakboek voor kinderen met een autisme verwante stoornis. Bovendien: beleidsplan rouwverwerking met suggesties voor opdrachten en materialen, beleidsplan agressie en seksuele intimidatie, oefenboek voor geheugen- en inprentingsproblematiek, Kikkerspel bijhorend. In verband met kindspecifieke fysieke belemmeringen zijn beschikbaar: Zitkussens, laptop met speciale voorzieningen bij DCD, dysleie, slechtziendheid, tafel met schuinblad of opzetstuk, aangepaste stoel, aangepast schrijfmateriaal, tangle, stressballetjes. Veld 3: de ruimtelijke omgeving Den Bongerd is rolstoeltoegankelijk, heeft een speel-/gymlokaal, en in de brede schoolvoorziening is een keuken die door leerlingen te gebruiken is. Voor het overige zijn er geen bijzondere ruimtelijke voorzieningen voor leerlingen met bijzondere behoeften op dit gebied. Veld 4: de epertise We onderscheiden teamepertise en specialistische epertise. Met teamepertise wordt gedoeld op kennis en ervaring die geïntegreerd is in de teamaanpak en geïnternaliseerd in het handelen van alle medewerkers. 10

12 Den Bongerd heeft teamepertise op het gebied van de gangbare opvattingen en aanpakken in de onderwijsondersteuning (handelingsgericht werken, werken met leerlijnen, coöperatief werken e.d.). Den Bongerd heeft (nog) geen (volledige) teamepertise op het gebied van gedrag (wel een pedagogisch plan). Den Bongerd ontwikkelt op dit moment teamepertise op het gebied van ouderbetrokkenheid, met ouders als partners in de ondersteuning van het kind. Het pedagogisch klimaat met ruimte voor de eigenheid van alle kinderen ziet het team als het resultaat van een belangrijke gezamenlijke epertise. Een tweede vorm van epertise is de specifieke, bij één of meer collega s of partners aanwezige epertise. Deze specialistische epertise kan soms, kortdurend, nodig zijn. De beschikbaarheid van epertise (gecertificeerd op WO/HBO - niveau) op specifieke gebieden is bij Den Bongerd als volgt: Binnenschools Buitenschools snel toegankelijk Epertiseveld Visuele beperkingen Auditieve beperkingen Spraakmoeilijkheden en taalstoornissen Verstandelijke beperkingen Motorische beperkingen Beperkingen door chronische ziektes Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) ADHD en ADD Angst- en hechtingsstoornissen Overige psychiatrische aandoeningen Gedragsproblemen Dysleie Onderwijsachterstanden andere culturen Schoolmaatschappelijk werk In het team van Den Bongerd zitten een leesspecialist, een rekenspecialist, een coach voor leerlingen met scheidingsproblemen, twee teamleden met een Master SEN (motorische MRT), een pedagoog, een specialist JRK en een specialist hoogbegaafdheid. 11

13 Veld 5: de samenwerking met andere instanties SMW Bureau Jeugdzorg GGD GGZ MEE Kinderziekenhuis Revalidatiekliniek Justitiële inrichting KDC MKD Gemeente, leerplicht nooit sporadisch regelmatig vaak 12

14 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de school 3.1 Groeimogelijkheden en grenzen v.w.b. onderwijsconcept Een basis voor onderwijs aan kinderen met diverse onderwijsbehoeften wordt gelegd door het onderwijsconcept van de school. Op het gebied van de diversiteit zijn twee kenmerken van het onderwijsconcept bepalend: het draagvlak binnen het team, en de mate waarin de lesstof dan wel de individuele onderwijsbehoefte van de leerling uitgangspunt van het lesprogramma is. Dit laatste kenmerk kan worden gezien als een dimensie van methodegestuurd naar leerlinggestuurd. Aan het ene uiterste van die dimensie staan de scholen die bijna de volledige lestijd de methode als leidraad hanteren 4. Leerlingen die onvoldoende uit de weg kunnen met de standaardmethode krijgen herhalingsstof, etra instructie of verdiepingsstof zoals die binnen de methode is gegeven. Het gemiddelde niveau en tempo van de standaardmethode is maatgevend. Scholen die dit concept welbewust hanteren zijn vaak van opvatting dat een leerling bij de groep houden betekent dat de leerkracht zijn of haar uiterste best doet om de zwakkere leerling voor wat betreft zijn of haar prestaties zoveel mogelijk bij de gemiddelde groep aan te laten haken. Het andere uiteinde van de dimensie wordt bezet door scholen die hun onderwijsconcept afstemmen op de specifieke groep die op dat moment de klas vormt. De start ligt bij de individuele onderwijsbehoeften van leerlingen met hun individuele ontwikkelings- en leerlijnen. Het overzicht van die lijnen in de groep geeft mogelijkheid tot het bundelen van de leerlijnen waar deze (bijna) samenvallen. De instructieplanning wordt afgestemd op deze gebundelde leerlijnen. De werkvormen in de groep zijn vaak heterogeen, waardoor een leerling bij de groep houden hier een gelijke betekenis heeft voor elke leerling. Bij een dergelijk concept worden veelal ook standaardmethoden en methodegebonden toetsen gebruikt, maar dan als middel zonder dat zij direct het didactisch en pedagogisch handelen sturen. Alle scholen hebben te maken met verschillen tussen kinderen. Relevant voor Passend Onderwijs zijn verschillen tussen leerlingen op het gebied van: leercompetenties leerstijlen gedragscompetenties gedragsstijlen culturele achtergronden gezinsachtergronden Van een etra vergroting van de range van onderwijsbehoeften in een klas is sprake bij combinatieklassen. 4 Onderzoek van de SLO wijst uit dat gemiddeld ongeveer tweederde van de lestijd op Nederlandse scholen met gebruik van standaardmethoden les wordt gegeven. 13

15 Leerkrachten op scholen die vooral methodegestuurd werken, rekken naarmate er meer verschillende kinderen in hun klas zitten, de mogelijkheden van hun onderwijsaanbod steeds verder op. Manieren om binnen het methodegestuurde concept onderwijs te bieden aan leerlingen met verschillende onderwijsbehoeften zijn o.a.: het groeperen van handelingsplannen; het werken in niveaugroepen; zelfstandig werken; vergroting van de epertise van de leerkracht; incidentele toepassing van vormen van leren in heterogene groepen; de keuze van methodes die heel veel ruimte bieden voor gedifferentieerd werken. Omdat het uitgangspunt van de les bepaald is door de centrale aanpak van de methode, betekent elke nieuwe onderwijsbehoefte een etra aanpassing bij die aanpak. Wanneer veel aanpassingen nodig zijn, beleeft de leerkracht dit vaak als een stapeling van taken, en daarmee als een toenemende belasting. Soms uit zich dit door de behoefte van de leerkracht aan steeds meer orde en rust in de klas, om de controle te kunnen houden over alle verschillende activiteiten die gelijktijdig plaatsvinden. Met het toenemen van de organisatorische belasting van de leerkracht, blijft er minder tijd en energie over voor het ter plekke inspelen op specifieke behoeften van leerlingen op het moment dat die zich aandienen. Het methodegestuurde onderwijsconcept is begrensd in haar capaciteit om kinderen met andere onderwijsbehoeften op te nemen. In het volgende schema wordt het onderwijsconcept van Den Bongerd weergegeven in de relatie tussen de mate waarin de lesmethode sturend is en de mate waarin diversiteit van leerlingen opgevangen kan worden. De gebogen lijn geeft van links naar rechts een mogelijk model van de ontwikkeling van een onderwijsconcept, startend bij het leerstofjaarklassensysteem met een strakke hantering van standaardmethoden. Via het oprekken van de methodegestuurde aanpak toont het model een omslag in de aanpak naar het starten van de lesinhoud bij de individuele onderwijsbehoeften van de leerlingen in de klas. Let wel: de richting van links naar rechts geeft alleen een wenselijke richting aan wanneer: De school meer ruimte wil bieden aan de bestaande diversiteit onder de leerlingen. De school meer leerlingen met speciale onderwijsbehoeften onderwijs wil kunnen bieden. De leerlingpopulatie van de school steeds meer divers wordt. 14

16 Scholen bevinden zich ergens op of onder de gebogen lijn. Den Bongerd bevindt zich op positie: Het onderwijs wordt bij Den Bongerd in eerste instantie ingericht op basis van de lesmethode. Met een indeling in niveaugroepen, de toevoeging van de Nautilusklas, met onderdelen van handelingsgericht werken, onderdelen van zelfstandig werken, met soms gelaagde instructie, en soms een coöperatieve werkvorm worden de mogelijkheden vergroot om leerlingen die iets anders nodig hebben dan het basisaanbod uit de methode, passend onderwijs te bieden. Het zelfstandig werken en de andere manieren om differentiatie ruimte te geven zijn niet altijd overal in dezelfde mate in de school te zien, het is meer zo dat losse elementen uit de verschillende aanpakken te herkennen zijn. Tegelijk is de klassieke aanpak van een frontale behandeling van de lesstof met vragen, vingers opsteken en beurten, ook te vinden op Den Bongerd. Zoals in de inleiding gezegd hebben wij geen opvatting over de wenselijkheid van de positie van de school: een school kan sterk onderwijs bieden naar tevredenheid van alle betrokkenen op elke positie van de grafiek. De volgende suggesties als groeimogelijkheden en grenzen geven wij voor het geval dat de school wil groeien naar een breder profiel in de zin dat meer verschillen tussen leerlingen mogelijk zijn. 15

17 Groeimogelijkheden voor Den Bongerd voor wat betreft het onderwijsconcept: Er zijn twee richtingen die wij zouden willen noemen waarin Den Bongerd de mogelijkheden tot differentiatie zou kunnen vergroten: De aanpak van zelfstandig werken en het handelingsgericht werken kan verder en consequenter doorgevoerd worden. Ter afwisseling kunnen vaker coöperatieve werkvormen worden ingevoegd. De eerste mogelijkheid is dus het versterken van wat Den Bongerd al in enige mate doet, om zo, zonder de sturing van de lesmethoden te verliezen, de ruimte voor verschillen tussen leerlingen nog verder op te rekken. De Nautilus-klas zou als een soort proeftuin kunnen worden gebruikt voor het verder ontwikkelen van een groepsaanpak die uitgaat van onderwijsbehoeften van de leerlingen, en niet primair van de lesmethode. Dit houdt o.a. in dat leerlingen in grote mate zelfstandig werken en samen werken aan lesstof die zij kiezen uit een gedifferentieerd aanbod (deels te vinden in de standaardmethoden). De structuur van het aanbod en de vorm van het weekprogramma moeten daarbij waarborgen dat de taakgerichtheid, en dus de opbrengst, hoog is. Wanneer een dergelijke manier van werken overgebracht zou worden van de proeftuin naar de reguliere groepen, zou de Nautilus-aanpak geïntegreerd zijn (en zou daarmee misschien de Nautilusklas overbodig kunnen worden). Grenzen voor Den Bongerd voor wat betreft het onderwijsconcept: Het uitgangspunt van de methodesturing beperkt de mate waarin diversiteit onder leerlingen een plek kan krijgen. Gesteld kan worden dat Den Bongerd het aanbod voldoende differentieert om de betrekkelijk homogene leerlingenpopulatie passend onderwijs te bieden. Daarbij moet wel aangetekend worden dat het omgaan met diversiteit niet alleen ruimte biedt voor leerlingen die voor etra ondersteuning in aanmerking komen, maar ook om tegemoet te komen aan verschillende leerstijlen bij alle leerlingen. Met het huidige onderwijsconcept is ook het kunnen tegemoetkomen aan verschillende leerstijlen beperkt. De teamleden ervaren een hoge belasting door de gedragsmatige ondersteuningsbehoeften van leerlingen. Het team vindt het niet wenselijk dat deze belasting nog verder oploopt. Tijdens het schoolbezoek is niet de indruk opgedaan dat deze ondersteuningsbehoeften bij de leerlingen van Den Bongerd opvallend sterk zijn. Het team hanteert een pedagogisch plan, maar heeft geen teamaanpak op gedrag. 16

18 3.2 Karakterisering van de voorzieningen op de vijf velden In het licht van Passend Onderwijs kunnen vier schoolprofielen 5 binnen het regulier basisonderwijs worden onderscheiden, te weten: 1. de netwerkschool 2. de smalle ondersteuningsschool 3. de brede ondersteuningsschool en 4. de inclusieve school. Onder deze vierdeling van schoolprofielen ligt een dimensie die loopt van gesegregeerd ( eclusie ) naar geïntegreerd onderwijs ( inclusie ). In andere woorden: de netwerkschool profiteert adequaat en optimaal van de geïnstitutionaliseerde speciale ondersteuning binnen andere instellingen, zoveel mogelijk gelegen in de directe omgeving van de school. Deze is aanwezig in andere speciale scholen, of in gespecialiseerde zorginstellingen als een revalidatiecentrum. Op de inclusieve school daarentegen is in principe alle speciale onderwijsondersteuning in huis aanwezig om leerlingen met speciale onderwijsbehoeften te kunnen handhaven, mede door een vaste partnerrelatie met zorginstellingen buiten het onderwijs zoals het genoemde revalidatiecentrum. De schoolprofielen kunnen ook benaderd worden vanuit een ontwikkelingsperspectief, waarbij de netwerkschool als beginfase en de inclusieve school als eindfase wordt gezien. Op die manier kunnen scholen die zichzelf herkennen in één van de schoolprofielen, de intentie uitspreken om te streven naar een ander, nabijgelegen schoolprofiel. Bedenk dat deze vier schoolprofielen ideaaltypisch zijn. In de praktijk komen er allerlei (sub)varianten voor die uiteindelijk wel weer zijn te herleiden naar één van bovenstaande schoolprofielen op het gebied van speciale onderwijsondersteuning. Uiteraard is het schoolprofiel waartoe de school zich ontwikkelt ook geen statische grootheid. Schoolprofielen veranderen met de transformatie van de schoolpopulatie en de schoolkeuzen daaromtrent mee. Hierna worden de voorzieningen op de school per veld, na een omschrijving, ingedeeld als passend bij een netwerkschool, een smalle ondersteuningsschool, een brede ondersteuningsschool of een inclusieve school. We kiezen een karakterisering die zo dicht mogelijk bij de situatie van uw school komt. De beschrijving in de tabellen betreft dus niet een eacte beschrijving van de situatie van uw school. De volledige tabellen van de prototypes staan in de bijlage bij dit rapport. 5 Greven, L.F. en Timmerhuis, A. (2008). Passend Onderwijs. Kansen in beeld! Utrecht: Sardes (Sardes Speciale Editie 8). 17

19 Veld 1: de hoeveelheid aandacht/handen in de klas De omschrijving van de huidige situatie past bij het in bijlage 2 omschreven profiel van een netwerkschool. Veld Setting 1. Hoeveelheid aandacht en tijd Binnen de klas Er is één paar handen in de klas, de lkr 6 zorgt zelf voor bijv. pre-teaching, werken aan de instructietafel, op tijdelijke basis (een uur per week). Er wordt gewerkt met de gegeven groepsgrootte (± 25 leerlingen). Binnen de school Er is speciale onderwijsondersteuning door rt er en/of ib er, op tijdelijke basis (gedurende enkele uren per week). De hoeveelheid aandacht, ofwel de handen in de klas is afhankelijk van: de beschikbare formatie; de organisatie van de groepen in de school; de beschikbare handen van buiten de formatie (ouders, stagiaires ). De hoeveelheid etra handen in de klassen bij Den Bongerd zal in de loop van het jaar nog toenemen door de plaatsing van pabo-stagiaires. Veld 2: de onderwijsmaterialen De omschrijving van de huidige situatie past bij het in bijlage 2 omschreven profiel van een smalle ondersteuningsschool. Veld Setting 2. Onderwijsmaterialen Binnen de klas Er wordt gebruik gemaakt van niveau- en tempodifferentiatie in de lesmethoden. Er is aanvullend remediërend materiaal, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Binnen de school Er zijn onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken (bijv. pictogrammen) en speciale pedagogische/ psychologische kenmerken. Er wordt op projectbasis gewerkt aan het pedagogisch klimaat. 6 In deze tabel en de andere tabellen komen meerdere afkortingen voor. Daarbij staat lkr voor leerkracht, vlkr voor vakleerkracht, oa voor onderwijsassistent, ou voor ouder, mll voor medeleerling, rt er voor remedial teacher, ib er voor intern begeleider, ab er voor ambulant begeleider, so voor speciaal onderwijs, lgf voor leerlinggebonden financiering, pgb voor persoonsgebonden budget, ihp voor individueel handelingsplan, opp voor ontwikkelingsperspectief. 18

20 Veld 3: de ruimtelijke omgeving De omschrijving van de huidige situatie past bij het in bijlage 2 omschreven profiel van een netwerkschool. Veld Setting Binnen de klas Binnen de school 3. Ruimtelijke omgeving Aan de tafel van de leerlingen met speciale onderwijsbehoeften wordt éénop-één begeleiding gegeven. Er is op de gang ruimte waar éénop-één begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje leerlingen kan plaatsvinden. Veld 4: de epertise De omschrijving van de huidige situatie past bij het in bijlage 2 omschreven profiel van een netwerkschool. Veld Setting Binnen de klas Binnen de school 4. Epertise De lkr hebben enige kennis van en competenties op het gebied van speciale onderwijsbehoeften. De rt er en/of ib er hebben enige kennis van en competenties op het gebied van de meest voorkomende speciale onderwijsbehoeften. Een manier om naar de groei van de epertise te kijken, is door het onderscheid te maken tussen teamepertise en individuele epertise. De inzet van individuele epertise is altijd zinvol, maar heeft veel meer effect wanneer dit ingebed is in een epertomgeving van het team. Bijvoorbeeld een team dat een gezamenlijke epertise heeft op gedrag, weet veel meer opbrengst te halen uit de specifieke epertise van één van de leerkrachten op autisme, dan een team dat géén teamaanpak heeft. Veld 5: de samenwerking met andere instanties De omschrijving van de huidige situatie past bij het in bijlage 2 omschreven profiel van een netwerkschool. Veld Setting Binnen de klas Binnen de school 5. Samenwerking met andere instanties De lkr onderhouden contacten met de ib er om op de hoogte te blijven. Er is op basis van behoefte samenwerking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen. Den Bongerd heeft samengewerkt met de scholen voor speciaal onderwijs in het kader van de terugplaatsing van leerlingen (ongeveer vijf in de laatste jaren). 19

21 4. Tot slot Over het geheel genomen is Den Bongerd te karakteriseren als een netwerkschool. Het beeld van de school voor wat betreft het onderwijsconcept ligt op de grens van netwerkschool en smalle ondersteuningsschool door de stevige mate waarin de mogelijkheden van de methode-gestuurde aanpak worden vergroot. De Nautilus-klas is daar één voorbeeld van. In combinatie met de bescheiden voorzieningen op de vijf genoemde punten ontstaat het totaalbeeld van een netwerkschool. Netwerkschool Smalle ondersteuningsschool Onderwijsconcept Onderwijsvoorzieningen: 1. Handen in de klas 2. Materialen 3. Ruimtelijke omgeving 4. Epertise 5. Relaties Brede ondersteuningsschool Inclusieve school De aangegeven groeimogelijkheden bieden kansen om meer leerlingen met speciale onderwijsbehoeften onderwijs te kunnen bieden, maar ook om de gewone leerlingen meer aan hun specifieke onderwijsbehoeften aangepast onderwijs te bieden. Of een dergelijke groei wenselijk is, is vanzelfsprekend afhankelijk van de opvattingen van de school, haar schoolbestuur en het samenwerkingsverband waar zij deel van uitmaakt. Den Bongerd toont zich net als de andere scholen van Samenwerkingsverband PO Tilburg e.o. een open, gastvrije school die de discussie rond de onderwijsondersteuning naar aanleiding van de ontwikkelingen rond Passend Onderwijs graag aangaat. Hopelijk ondersteunt dit rapport het team bij deze discussie. Met dank voor de prettige ontvangst, Irma Miedema 20

22 Bijlage 1: Enkele landelijke kengetallen Cijfers schooljaar Per 100 leerlingen op een basisschool zijn er gemiddeld over het hele land: ~ 2,7 leerlingen sbo ~ 0,5 leerling cluster 2 ~ 1,3 leerlingen bekostigingscategorie 1 (langdurig zieken, zeer moeilijk lerenden, cluster 4) 7 ~ 0,1 leerlingen bekostigingscategorie 2 (lichamelijke beperkingen) ~ 0,2 leerlingen bekostigingscategorie 3 (meervoudige beperkingen) ~ 1 leerling met een rugzak cluster 3 of 4 ~ 0,3 leerling met een rugzak cluster 2 De verblijfsduur van een leerling op het speciaal basisonderwijs is gemiddeld 4 (tot 5) jaar. Het gemiddelde deelnamepercentage aan het speciaal basisonderwijs bedraagt 2,8%. Bij een verblijfsduur van 4 jaar verwijst een basisschool gemiddeld 2,8% : 4 jaren = 0,7% per jaar. Bij een basisschool van bijvoorbeeld 300 leerlingen kan er gemiddeld per jaar een verwijzing naar het sbo van 0,7% van 300 leerlingen = 2,1 leerling verwacht worden. De verblijfsduur op het so schatten wij op 5 (tot 6) jaar. Bij een school van bijvoorbeeld 300 leerlingen zou je dus verwachten dat 8 : - eens in de drie jaar een leerling verwezen wordt naar cluster 2; - twee keer in drie jaar een leerling verwezen wordt naar cluster 3; - een keer in de twee jaar een leerling verwezen wordt naar cluster 4; - er 1 leerling is met rugzakje cluster 2; - er 1 leerling is met een rugzakje cluster 3; - er 2 leerlingen zijn met een rugzakje cluster 4. 7 Op grond van de cijfers van 2013 zijn de volgende bedragen aan de orde: < 8 jaar: categorie ,00; categorie ,00; categorie ,00. > 8 jaar: categorie ,00; categorie ,00; categorie ,00. 8 Deze aantallen zouden gelden wanneer alle leerlingen via het regulier onderwijs naar het speciaal onderwijs zouden stromen. In werkelijkheid vindt verwijzing soms al plaats vóór dat de leerling een reguliere school heeft bezocht. 21

23 Bijlage 2: Speciale onderwijsondersteuning per schoolprofiel Tabel 1: Speciale onderwijsondersteuning op de netwerkschool Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd 2. Onderwijsmaterialen 3. Ruimtelijke omgeving Setting Binnen de klas Er is één paar handen in de klas, de lkr 9 zorgt zelf voor bijv. preteaching, werken aan de instructietafel, op tijdelijke basis (een uur per week). Er wordt gewerkt met de gegeven groepsgrootte (± 25 leerlingen). Er wordt waar nodig gebruik gemaakt van niveaudifferentiatie in de lesmethoden. Er is aanvullend remediërend materiaal voor de kernvakken, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Aan de tafel van de leerlingen met speciale onderwijsbehoeften wordt één-op-één begeleiding gegeven. 4. Epertise De lkr hebben enige kennis van en competenties op het gebied van speciale onderwijsbehoeften. 5. Samenwerking met andere instanties De lkr onderhouden contacten met de ib er om op de hoogte te blijven. Binnen de school Er is speciale onderwijsondersteuning door rt er en/of ib er, op tijdelijke basis (gedurende enkele uren per week). Er zijn onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken en speciale pedagogische/ psychologische kenmerken (bijv. beloningssysteem). Er is op de gang ruimte waar één-op-één begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje leerlingen kan plaatsvinden. De rt er en/of ib er hebben enige kennis van en competenties op het gebied van de meest voorkomende speciale onderwijsbehoeften. Er is op basis van behoefte samenwerking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen. 9 In deze tabel en de andere tabellen komen meerdere afkortingen voor. Daarbij staat lkr voor leerkracht, vlkr voor vakleerkracht, oa voor onderwijsassistent, ou voor ouder, mll voor medeleerling, rt er voor remedial teacher, ib er voor intern begeleider, ab er voor ambulant begeleider, so voor speciaal onderwijs, lgf voor leerlinggebonden financiering, pgb voor persoonsgebonden budget, ihp voor individueel handelingsplan, opp voor ontwikkelingsperspectief. 22

24 Tabel 2: Speciale onderwijsondersteuning op de smalle ondersteuningsschool Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd 2. Onderwijsmaterialen 3. Ruimtelijke omgeving Setting Binnen de klas Er is één paar handen in de klas, de lk zorgen eventueel met etra ondersteuning van oa/ou/mll voor bijv. preteaching, etra leestijd, op tijdelijke basis (enkele uren per week). Er wordt grotendeels gewerkt met de gegeven groepsgrootte (± 25 leerlingen). Voor korte perioden kan de groep kleiner worden gemaakt door inzet van oa/ou/mll; de lk kan dan individuele leerling of subgroep leerlingen met speciale onderwijsbehoeften helpen. Er wordt gebruik gemaakt van niveau- en tempodifferentiatie in de lesmethoden. Er is aanvullend remediërend materiaal, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Er is een aparte plek (bijv. prikkelarm hoekje) waar één-opéén begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje leerlingen met speciale onderwijsbehoeften kan plaatsvinden. 4. Epertise De lk hebben enige kennis van en competenties op het gebied van de speciale onderwijsbehoeften. Enkele leerkrachten hebben zich verdiept in de meest voorkomende problemen / aandoeningen / stoornissen. 5. Samenwerking met andere instanties De lk onderhouden contacten met de ib er om op de hoogte te blijven. Binnen de school Er is speciale onderwijsondersteuning door rt er en/of ib er, op tijdelijke basis (een enkel dagdeel of enkele dag per week). Er is speciale onderwijsondersteuning door ab er (gedurende enkele uren per week). Er zijn onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken (bijv. picto-grammen) en speciale pedagogische/ psychologische kenmerken. Er wordt op projectbasis gewerkt aan het pedagogisch klimaat. Er is op de gang ruimte waar één-op-één begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje leerlingen met speciale onderwijsbehoeften kan plaatsvinden. De rt er en/of ib er hebben kennis van en competenties op het gebied van vele speciale onderwijsbehoeften. Een deel van het team heeft kennis van en competenties op het gebied van de speciale onderwijsbehoeften. Er is geregelde samenwerking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen. 23

25 Tabel 3: Speciale onderwijsondersteuning op de brede ondersteuningsschool Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd 2. Onderwijsmaterialen 3. Ruimtelijke omgeving Binnen de klas Er zijn twee paar handen in de klas, door oa, voor aanvullende begeleiding, op tijdelijke basis (gedurende enkele dagdelen per week). De groepen zijn kleiner. Er wordt niveau- en tempodifferentiatie toegepast binnen de lesmethoden. Voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften zijn er aparte methoden beschikbaar. Er is aanvullend remediërend materiaal, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Er wordt lesstof aangeboden vanuit leerlijnen die gebaseerd zijn op de kerndoelen. Er zijn aparte plekken waar éénop-één begeleiding en begeleiding van (sub)groepjes leerlingen met speciale onderwijsbehoeften kan plaatsvinden. 4. Epertise Meerdere lk hebben veel kennis en competenties op het gebied van de stoornissen en beperkingen van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Via collegiale consultatie en intervisie blijven lk scherp. 5. Samenwerking met andere instanties De ib er, rt er en lk werken regelmatig samen met professionals van eterne instanties (bijv. algemeen maatschappelijk werk, RIAG, GG&GD) Setting Binnen de school Er is speciale onderwijsondersteuning door rt er en/of ib er, op semi-permanente basis (gedurende enkele dagen per week). Er is speciale onderwijsondersteuning door ab er (gedurende enkele dagdelen per week). Er is een orthotheek met onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken, speciale pedagogische /psychologische kenmerken en fysieke/ lichamelijke kenmerken. Er wordt door de hele school gewerkt met een speciaal programma voor de sociaalemotionele ontwikkeling (bijv. Leefstijl). Er is een aparte ruimte voor andere functies (bijv. voor verzorging of voor een time-out). Een groot deel van het team heeft kennis van en competenties op het gebied van de specifieke onderwijsbehoeften van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Eperts m.b.t. voorkomende stoornissen en beperkingen zijn direct beschikbaar (bijv. schoolmaatschappelijk werker, logopedist). Er is op regelmatig samenwerking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen (bijv. gezamenlijke bijdrage aan uitvoering van ihp). Eterne eperts zijn op afroep beschikbaar als daar behoefte aan is (bijv. faalangsttrainer). 24

26 Tabel 4: Speciale onderwijsondersteuning op de inclusieve school Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd 2. Onderwijsmaterialen 3. Ruimtelijke omgeving Binnen de klas Er zijn twee paar handen in de klas, door lk/oa voor intensieve (één-op-één) begeleiding, op permanente basis (gedurende de gehele week). Er wordt gewerkt in kleinere groepen. Leerlingen met speciale onderwijsbehoeften volgen (individuele) leerlijnen in de kernvakken, gebaseerd op de kerndoelen. Er zijn onderwijsmaterialen aanwezig met speciale didactische kenmerken, speciale pedagogische / psychologische kenmerken en fysieke / lichamelijke kenmerken, tegemoetkomend aan kindspecifieke belemmeringen (bijv. verpleegmateriaal voor langdurig zieke kinderen). De lokalen zijn aangepast voor leerlingen met speciale bewegingsbehoeften (bijv. rolstoelgebruik), de lokalen zijn ruim bemeten, bieden deelruimtes voor diverse activiteiten. Setting Binnen de school Er is speciale onderwijsondersteuning door vlk, rt er en/of ib er op permanente basis (gedurende alle dagen). Er is speciale onderwijsondersteuning door ab er (gedurende enkele dagen per week). Er is een rijk geoutilleerde orthotheek met onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken, speciale pedagogische/psychologische kenmerken en fysieke/lichamelijke kenmerken Er wordt door de hele school gewerkt met een speciaal programma voor de sociaalemotionele ontwikkeling (preventief pedagogisch schoolklimaat). De binnen- en buitenruimte zijn volledig aangepast voor leerlingen met speciale bewegingsbehoeften (bijv. rolstoelgebruik, time-out), voor speciale verzorging (bijv. revalidatie, fysiotherapie) en voor speciale leerbehoeften (bijv. schooltuin). Er zijn meerdere aparte ruimtes met een eigen functie (bijv. voor time-out). 25

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Wingerd in Esbeek Datum bezoek: 16 september In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Don Sarto Datum bezoek: 25 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: De Bongerd Datum bezoek: 23 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband IJssel Berkel Rapporteur: Pauline van

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: St. Caecilia Datum bezoek: 19 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Heleen Versteegen M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Antonius Biest-Houtakker Datum bezoek: 14 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: obs De Blaak Datum bezoek: 8 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Armhoefse Akker Datum bezoek: 23 oktober, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Open Hof Datum bezoek: 29 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Borne Datum bezoek: 31 oktober, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Bienekebolders Datum bezoek: 9 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Naam onderwijsvoorziening: Openbare Basisschool Dorus Rijkers Datum bezoek: 4 juni 2013 In opdracht van: Stichting Openbaar Onderwijs Noord Rapporteur:

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: RK Basisschool Christoffel Datum bezoek: 17 september, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Berkeloo Datum bezoek: 24 september In opdracht van: SWV-PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: St. Jozef Datum bezoek: 30 september In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Heleen Versteegen M&O-groep, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: Jozefschool Datum bezoek: 17 januari 2013 In opdracht van: SWV Amstelland Zuid en De Veenlanden Rapporteur: Sicco

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: De Kikkenduut te Oisterwijk Datum bezoek: 5 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Ina Latuputty

Nadere informatie

ONDERSTEUNINGSPROFIEL. De Meeander

ONDERSTEUNINGSPROFIEL. De Meeander ONDERSTEUNINGSPROFIEL De Meeander Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De school... 4 2.1 Het onderwijsconcept... 4 2.2 De voorzieningen op de vijf velden... 5 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de school...

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel van

Schoolondersteuningsprofiel van Schoolondersteuningsprofiel van 1. Inleiding De Zwaluw ligt aan de rand van het dorp Nes aan de Amstel. De school telt rond de 100 leerlingen, die zijn verdeeld over 5 groepen. In het gebouw zijn ook een

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: OBS De Tarthorst, Wageningen Datum bezoek: 14 september 2011 In opdracht van: SWV Veluwe Rijn Vallei Rapporteur: Caroline van

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Jenaplanschool Rennevoirt Datum bezoek: 24-9-2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel April 2014 Halderweg 43-45 6721 ZJ Bennekom 0318-415346 info@juliana.cnsede.nl www.juliana.cnsede.nl -1- Inhoudsopgave Deel I Inventarisatie...3 1. Korte typering van de school...

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Kameleon Datum bezoek: 1 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Antares Datum bezoek: 27 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: basisschool Jeanne d Arc Datum bezoek: 21 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: Buikslotermeer Datum bezoek: In opdracht van: 25 april Openbaar Onderwijs Amsterdam Noord Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. Juni 2015. Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer

Schoolondersteuningsprofiel. Juni 2015. Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer Schoolondersteuningsprofiel Juni 2015 Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Huidige stand van zaken... 3 1.1 Het onderwijsconcept... 3 1.2 De voorzieningen

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: Datum bezoek: 08-09-2011 In opdracht van: SWV Veluwe Rijn Vallei Aanwezig bij het interview: Dhr. Hans Bierman (directeur) Mw.

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Tiliander Datum bezoek: 5 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Karin Vaessen M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: basisschool De Alm Datum bezoek: 2 september, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

De actuele kaart van het samenwerkingsverband

De actuele kaart van het samenwerkingsverband De actuele kaart van het samenwerkingsverband Bevindingen externe audit Schoolondersteuningsprofielen Bron: Rapportage AUDIT ONDERSTEUNINGSAANBOD IVO versie regionale indeling swv PLEIN 013 (po 30-04 Tilburg

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: eerste Jan Ligthartschool Datum bezoek: 17 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Rob van Haren

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: OBS Koolhoven Datum bezoek: 2 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: De Zilverzwaan Datum bezoek: 15 november 2011 In opdracht van: Samenwerkingsverband Over Betuwe Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: OBS De Pijlstaart, Vinkeveen Datum bezoek: 2 oktober 2012 In opdracht van: Swv Amstelland Zuid en De Veenlanden

Nadere informatie

Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften).

Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften). Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften). Onderwijsondersteuning voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften De school biedt

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Molenhoek te Oisterwijk Datum bezoek: 12 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur:

Nadere informatie

Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs

Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: Parcivalschool Datum bezoek: 8 september 2011 In opdracht van: Samenwerkingsverbanden Arnhem e.o. Rapporteur:

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: De Heerevelden te Tilburg Datum bezoek: 3 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Ina Latuputty

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Cleijn Hasselt Datum bezoek: 22 oktober, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Meander Datum bezoek: 31 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Bunders Datum bezoek: 2 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: drs. Jeroen Schuitert

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen Wageningen, 1 augustus 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De beschrijving van het onderwijs... 4 2.1 Het onderwijsconcept... 5 2.2

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Willibrordusschool - Alphen Datum bezoek: 1 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Heleen Versteegen

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. Het Duet. Het Duet, Prinses Christinalaan 120, 1421 BN Uithoorn 0297-500666

Schoolondersteuningsprofiel. Het Duet. Het Duet, Prinses Christinalaan 120, 1421 BN Uithoorn 0297-500666 Schoolondersteuningsprofiel Het Duet Het Duet, Prinses Christinalaan 120, 1421 BN Uithoorn 0297-500666 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 1. De huidige stand van zaken.... 4 2.1 Het onderwijsconcept...

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Sleutel Bestuur: Stichting Opmaat Datum bezoek: 24 september 2013 In opdracht van: Swv Passend Onderwijs 30-04

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: OBS Overhoeks Datum bezoek: 14 mei 2013 In opdracht van: Stichting Openbaar Onderwijs Noord Rapporteur: Alfons Timmerhuis M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Wandelbos Datum bezoek: 25 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: P. Kooiman M&O-groep,

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk

Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk Gebaseerd op format Qliq Primair Onderwijs Aanleiding In het kader van de wet Passend onderwijs is Nederland verdeeld in een aantal regio s. Binnen elke regio

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool de Regenboog Tilburg Bestuur: Stichting Tangent Datum bezoek: 1 oktober 2013 In opdracht van: Swv Passend Onderwijs

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Montessorischool De Elzen Datum bezoek: 29 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: drs. J. Schuitert

Nadere informatie

SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM. 1. De school in het voedingsgebied

SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM. 1. De school in het voedingsgebied SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM 1. De school in het voedingsgebied SO de Isselborgh in Doetinchem van de stichting Speciaal Onderwijs Twente en Oost Gelderland (SOTOG) is een cluster 4 locatie voor leerlingen

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

CBS De Ark. Onderwijs Ondersteuningsprofiel

CBS De Ark. Onderwijs Ondersteuningsprofiel Onderwijs Ondersteuningsprofiel CBS De Ark 1. Naam en adres CBS De Ark Acaciahage 17 19 9501 WD Stadskanaal Tel: 0599-614924 email: de-ark@picto.nl www.cbsdeark.picto.nl 2. Denominatie Wij zijn een open

Nadere informatie

Het profiel van het onderwijszorgaanbod van een reguliere school wordt bepaald door:

Het profiel van het onderwijszorgaanbod van een reguliere school wordt bepaald door: ONDERSTEUNINGSPROFIEL 2014-2015 1 Inhoud: 1. Inleiding... 3 2. De huidige stand van zaken... 4 A. De Visie van de Roelof Venema School:... 4 De missie van de Roelof Venema School is:... 5 Wat betekent

Nadere informatie

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL

School ONDERSTEUNINGSPROFIEL School ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN basisschool Ondersteuningsprofiel van De Horizon Naam van de school: Basisschool De Horizon Adres: Landtong 8-10 Postcode: 1186 GP Plaats: Amstelveen Datum: juni 2015 Opgesteld

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Klinkers Datum bezoek: 26 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Jan Ligthart Driecant Datum bezoek: 3 sptember 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Het beeld van de school... 3 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de Cirkel... 8 3.1 Groeimogelijkheden en grenzen

Nadere informatie

Beleid leerlinggebonden financiering

Beleid leerlinggebonden financiering Beleid leerlinggebonden financiering 1. Schoolvisie De uitgangspunten van onze school staan beschreven in ons Schoolplan en zijn in verkorte vorm opgenomen in onze Schoolgids. De daarin opgenomen punten

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Definitieve versie februari 2015

Definitieve versie februari 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Steven Stemerding Algemene gegevens School Steven Stemerding BRIN 12GJ Directeur Marloes Snel Adres Slingeplein 10 Telefoon 010-4808635 E-mail Bestuur Basisondersteuning

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: De Lochtenbergh Datum bezoek: 18 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Ina Latuputty M&O-groep,

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel De Vier Leeuwen

Schoolondersteuningsprofiel De Vier Leeuwen Schoolondersteuningsprofiel De Vier Leeuwen Datum samenvatting: 12jun13 DATUM Pagina 2 van 29 Inhoudsopgave Inleiding...3 Samenvatting...4 Ondersteuningsprofiel in één oogopslag.5 Opvatting en ambities.6

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Stappen Bestuur: Xpect Primair Datum bezoek: 18 september 2013 In opdracht van: Swv Passend Onderwijs 30-04 Tilburg

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Openbare Jenaplanschool De Mussenacker Datum bezoek: 16 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur:

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Aanvullende informatie Sociaal-emotioneel functioneren Ondersteuningsbehoefte Ontwikkelingsperspectief Overig, nl. *) Dit zijn richtlijnen die gewogen

Aanvullende informatie Sociaal-emotioneel functioneren Ondersteuningsbehoefte Ontwikkelingsperspectief Overig, nl. *) Dit zijn richtlijnen die gewogen Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofielen Plein Prins Bernhardschool

Schoolondersteuningsprofielen Plein Prins Bernhardschool Schoolondersteuningsprofielen Plein013 2016 Prins Bernhardschool Rapport audit School-Ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Prins Bernhardschool Datum bezoek : 9 november 2015 In opdracht

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Vuurvogel Ede

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Vuurvogel Ede Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Vuurvogel Ede Ede, 1 augustus 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De beschrijving van het onderwijs... 4 2.1 Het onderwijsconcept... 5 2.2 De voorzieningen

Nadere informatie

HET ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN RKBS DE SPRINGSCHANS. Algemeen:

HET ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN RKBS DE SPRINGSCHANS. Algemeen: HET ONDERSTEUNINGSPROFIEL VAN RKBS DE SPRINGSCHANS. Algemeen: In dit document wordt een beschrijving gegeven van het ondersteuningsprofiel (OP) van onze school. Deze beschrijving van het OP is het uitgangspunt

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis Schooljaar 2014-2015 Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis VRAGENLIJST Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst. Schoolondersteuningsprofiel CBS Mozaïek

Resultaten vragenlijst. Schoolondersteuningsprofiel CBS Mozaïek Resultaten vragenlijst Schoolondersteuningsprofiel CBS Mozaïek Datum samenvatting: 24-5-2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Samenvatting... 4 Ondersteuningsprofiel in één oogopslag... 5 Resultaten vragenlijst...

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld)

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld) SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool SamSam Oosterhout (Gld) 1 2 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool SamSam. Iedere school stelt een SOP

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel (SOP)

Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Zakelijke gegevens (*): Naam school: Damiaanschool Straat: Rozenstraat 21/ Graaf Lodewijklaan 6 Telefoon:030-6918394 Mailadres: info@damiaanschool.nl Website:www.damiaanschool.nl

Nadere informatie

Rapport Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Rapport Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Rapport Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Zwaluw Dichterbij dan je denkt! Datum bezoek: 21 november 2011 In opdracht van: Samenwerkingsverband Amstelzijde

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel van: Algemene Basisschool Middelburg

Schoolondersteuningsprofiel van: Algemene Basisschool Middelburg Bijgesteld dd 7 september 2017 Schoolondersteuningsprofiel van: Algemene Basisschool Middelburg Inleiding Sommige leerlingen hebben extra ondersteuning nodig om hun schoolloopbaan goed te doorlopen. Wat

Nadere informatie

Definitieve versie 1 mei 2015

Definitieve versie 1 mei 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Het Spectrum Algemene gegevens School Het Spectrum BRIN 27xk Directeur Dhr. J. Ligthart Adres Robert van t Hoffstraat 10, 3059 PN Rotterdam Telefoon 010-2222842

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Verkorte versie Wij beogen met deze verkorte versie het voor ouders vlot en inzichtelijk wordt wat onze mogelijkheden en ambities zijn op het gebied van passend onderwijs. De

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel van Bernulphusschool, Oosterbeek Stichting Fluvius

Schoolondersteuningsprofiel van Bernulphusschool, Oosterbeek Stichting Fluvius Schoolondersteuningsprofiel van Bernulphusschool, Oosterbeek Stichting Fluvius Schooljaar 2014-2015 Vragenlijst Schoolondersteuningsprofiel 2014 PassendWijs Pagina 1 UITERSTE INLEVERDATUM 21-3-2014 Met

Nadere informatie

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Koningsschool Wat is het schoolondersteuningsprofiel en waar dient het voor? Het schoolondersteuningsprofiel beschrijft welke ondersteuning wij kinderen kunnen bieden die op

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede

Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede VGPONN- SWV PO 20.01 1 Inhoudsopgave Inleiding pag 3 Schoolgegevens pag 4 Ondersteuning pag 5 Basisondersteuning pag 5 Extra ondersteuning pag 6 Zorg voor

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel 2017-2018 Naam school: CBS t Kompas Radewijk Ingevuld op: 1 oktober 2017 Typering van de school als onderwijsondersteuningsvoorziening We hebben in ons team 1 interne begeleider

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 27JN00 RK Bs De Vendelier

Schoolondersteuningsprofiel. 27JN00 RK Bs De Vendelier Schoolondersteuningsprofiel 27JN00 RK Bs De Vendelier Inhoudsopgave Toelichting... DEEL I INVENTARISATIE... Samenvattend schoolprofiel... 1 Hoeveelheid aandacht en tijd... 2 Onderwijsmaterialen... 3 Ruimtelijke

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool Pius X 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Pius X. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Mytylschool Tilburg Soort voorziening: cluster 3 EMB, MG, LG, LZK Datum bezoek: 23 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: obs Darwin & AZC-school Datum bezoek: 12 september, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool de Petteflet Tilburg Bestuur: Stichting Xpect Primair Datum bezoek: 31 oktober 2013 In opdracht van: Swv Passend

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Driehuisschool

Ondersteuningsprofiel Driehuisschool Ondersteuningsprofiel Driehuisschool Inleiding. Bij de keuze van een school en bij datgene wat een school biedt staat één belang centraal: dat van het kind. Ouders en school moeten het er daarom over eens

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool adres: Corleseweg 4 postcode: 7102EV Winterswijk telefoon nr.: 0543-512937 website: www.juliana-winterswijk.nl Schooljaar 2013-2014 Inhoudsopgave Vooraf... 3 Inleiding...

Nadere informatie

1. De hoeveelheid handen in de klas De omschrijving van de Kajuit past bij het profiel van een smalle ondersteuningsschool.

1. De hoeveelheid handen in de klas De omschrijving van de Kajuit past bij het profiel van een smalle ondersteuningsschool. Het schoolondersteuningsprofiel van OBS De Kajuit Inleiding Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van OBS De Kajuit. Met de invoering van de wet op Passend Onderwijs is elke school verplicht

Nadere informatie