RIMPELINGEN IN DE RUIMTETIJD Actueel volgen van personen in de strafrechtketen. Alfred G. Stern

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RIMPELINGEN IN DE RUIMTETIJD Actueel volgen van personen in de strafrechtketen. Alfred G. Stern"

Transcriptie

1 RIMPELINGEN IN DE RUIMTETIJD Actueel volgen van personen in de strafrechtketen Alfred G. Stern

2 Colofon Universiteit van Amsterdam (UvA) Master Archiefwetenschap Studentnummer Student: Alfred Stern Begeleider UvA: Drs. Hans Waalwijk Tweede begeleider UvA: Prof. dr. Charles Jeurgens Begeleider JustID: Drs. Dany Venema Dit betreft de publieke versie van de scriptie. Informatie die JustID en DJI als vertrouwelijk achten is gewijzigd of verwijderd. 2

3 INHOUD Afkortingen... 7 Voorwoord Schuivende panelen Prestaties en doorlooptijden Een case study De kraamkamer van de misdadiger Wie vertelt het verhaal? Zo gaan we in dit land niet met elkaar om! De eerste stap naar een model Een alternatief verhaal Van ketens en netwerken Ik sta centraal Spiegel van de werkelijkheid Nieuws onder de zon? Notoire vaagheid Een andere boeg Een prototype Kernfusie Macht versus interpretatie Bewijs en bewijskracht Eisen aan informatieobjecten Actueel archiveren Records continuum model Het archiveringsysteem Een gecombineerd systeemmodel Integraal informatiemodel Rimpelingen Van theorie naar praktijk Ik Wij

4 5.4. Archiefobjecten: patrouille- en controleobjecten Een select gezelschap Wij versus ik De strafrechtketen volgens DJI Actueel volgen Conclusie Actueel volgen van personen in de strafrechtketen Gebruikte metaforen Enkele slotbespiegelingen Vervolgonderzoek Bijlage I: Waardering gewaardeerd Bijlage II: De persistentie van de reflectie Bijlage III: Verantwoording afbeeldingen Bijlage IV: Informatie en informatiesystemen Bijlage V: Wij versus ik Summary Literatuur

5 LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Controle- en patrouilledocumenten Figuur 2: Vereenvoudigde strafrechtketen Figuur 3: Omleiding in de strafrechketen Figuur 4: Strafrechtketen Figuur 5: Detail strafrechtketen (Politie en OM) Figuur 6: Macht versus interpretatie Figuur 7: Records continuum naar Upward (2000) Figuur 8: Archiveringsysteem (niveau 0) Figuur 9: Archiveringsysteem (niveau 1) Figuur 10: Archiveringsysteem (niveau 2) Figuur 11: Tweede dimensie: Borgen Figuur 12: Derde dimensie: Organiseren Figuur 13: Vierde dimensie: Vermeerderen (netwerk) Figuur 14: Vierde dimensie: Vermeerderen (samenleving) Figuur 15: Integrale informatiemodel Figuur 16: Strafrechtketenregistraties in de SKDB Figuur 17: Strafrechtketenregistraties in JDS Figuur 18: CDD; DJI Zelfmelder archief Figuur 19: CDD; DJI Gevangeniswezen archief Figuur 20: CDD; DForZo TBS voorwaarden archief Figuur 21: CDD; DJI DForZo TBS met dwangverpleging archief Figuur 28: Vrijspraak na hoger beroep Figuur 29: Aangekomen in de gevangenis Figuur 30: PENDOS; Aangekomen in de gevangenisstraf Figuur 31: Uit de gevangenis Figuur 32: PENDOS; Uit de gevangenis Figuur 33: Gevangenis- en taakstraf Figuur 34: PENDOS; gevangenis- en taakstraf Figuur 35: TBS onder voorwaarden Figuur 36: PENDOS: TBS onder voorwaarden Figuur 37: TBS VW; TBS onder voorwaarden

6 Figuur 38: Bijzondere voorwaarden Figuur 39: PENDOS; Bijzondere voorwaarden Figuur 40: Taakstraf en schadevergoeding Figuur 41: Bijzondere voorwaarden en hoger beroep Figuur 42: Onterecht verdacht Figuur 43: Taakstraf, geldboete en vrijspraak Figuur 44: PENDOS; taakstraf, geldboete en vrijspraak Figuur 45: Geldboete Figuur 46: Vrijspraak Figuur 47: Ontneming Figuur 48: TBS met dwangverpleging Figuur 49: PENDOS; TBS met dwangverpleging Figuur 50: TBS DV; TBS met dwangverpleging

7 AFKORTINGEN 3RO AB Ab Ar ARK Art. Aw Bjg BPS CBP CDD CJIB DForZo DGRR DIRR DJI DMS DPD EDDA GW Reclasseringsorganisaties Arrestatiebevel Archiefbesluit Archiefregeling Algemene Rekenkamer Artikel(en) Archiefwet Besluit justitiële gegevens Business proces systeem College Bescherming Persoonsgegevens Centraal digitaal depot Centraal justitieel incassobureau Directie Forensische Zorg Directoraat Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Instrumentatie Rechtspleging en Rechtshandhaving Dienst justitiële inrichtingen Document management systeem Digitaal proces dossier Expertise- en Dienstencentrum Digitaal Archiveren Gevangeniswezen 7

8 JD JDS JustID Kst. LCA LEVITA MvT NFI NIFP NvT OAIS OM PD PDS Justitiële documentatie Justitieel documentatiesysteem Justitiële Informatiedienst Kamerstuk Landelijke Coördinatie Arrestatiebevelen Landelijke Executie Vonnissen Interface Taakstraffen Memorie van toelichting Nederlands Forensisch Instituut Nederlands Instituut voor Forensische psychiatrie en psychologie Nota van toelichting Open archival information system Openbaar ministerie Persoonsdossier Persoonsdossiersysteem PENDOS Penitentiair dossier PI PPC PV R-C SB Penitentiaire inrichting Penitentiair psychiatrisch centrum Proces-verbaal Rechter-commissaris Strafbeschikking 8

9 SKDB SKN SRN Strafrechtsketendatabank Strafrechtsketennummer Stichting Reclassering Nederland STRABIS Strafrecht Boete Incasso Systeem TBS Terbeschikkingstelling TBSDOS TBS-dossier TRIAS VenJ v.i. VIP VOG Wbp WfM Wjsg WvS WvSv WODC Transactie Innings- en Afhandelingssysteem Veiligheid en Justitie Voorwaardelijke invrijheidstelling Verwijsindex personen Verklaring omtrent gedrag Wet bescherming persoonsgegevens Workflow management systeem Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens Wetboek van strafrecht Wetboek van strafvordering Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum 9

10 VOORWOORD Deze scriptie getuigt van een zoektocht. Sommige bijlages getuigen hiervan en zijn eigenlijk aanzetten tot hele en halve scripties. Hieruit blijkt in ieder geval dat archiefwetenschap vele interessante facetten kent die het onderzoeken waard zijn. Uiteindelijk is het onderwerp het actueel volgen van personen in de strafrechtketen geworden. Een onderzoek dat mogelijk is gemaakt door toestemmingen van de directeur van JustID en de directeuren van Gevangeniswezen en Dienst Forensische Zorg van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het uitgevoerde onderzoek is vanwege de verwerkte persoonsgegevens aangemeld bij het College Bescherming Persoonsgegevens en terug te vinden onder meldingsnummer m Vijf jaar geleden schreef ik voor mijn bachelorscriptie IDM: Een scriptie schrijf je nooit alleen, daar is een geduldige omgeving voor nodig, die je alle rust en ruimte geeft om je aan je egoïstische taak te wijden. Dat vergt enig inschikkingsvermogen van die omgeving en het is een goed gebruik om die omgeving vervolgens goedkoop af te schepen met een vernoeming in het voorwoord. Waarbij velen ook nog als groep worden benoemd en anderen vergeten worden. Bij voorbaat mijn verontschuldigingen voor mijn beperkte rijtje. Dit is onverkort nog steeds geldig. Mijn grootste dank gaat (wederom) uit naar Ria Hoentjen, die opnieuw enkele jaren mijn beperkte blik op de wereld moest gedogen. Mijn blik kan weer weids zijn. Dank aan de medewerkers van de Justitiële Informatiedienst (JustID), op wie ik mijn gedachtenexperimenten botvierde en zonder wiens hulp deze scriptie sowieso niet tot stand was gekomen. Met name wil ik Dany Venema noemen, die voortdurend motiveerde, meedacht en bijstuurde waar nodig, maar me ook de vrijheid gaf te doen wat ik nuttig achtte. Dank gaat ook naar Hans Waalwijk van de UvA die, met zijn niet aflatende precieze formuleringen, mij prikkelde de archivistische denkwereld te verkennen. De niet genoemden die allemaal meewerkten: dank! Alfred Stern juni

11 1. SCHUIVENDE PANELEN 1.1. Prestaties en doorlooptijden Voortschrijdende informatietechnologie maakt het steeds gemakkelijker om op allerlei niveaus binnen en buiten de eigen organisatie samen te werken en informatie te delen. Alhoewel, gemakkelijker? In de strafrechtketen blijkt het niet zo eenvoudig te gaan. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer 1 blijkt bijvoorbeeld dat de ketenprestaties voor verbetering vatbaar zijn. De Rekenkamer constateert dat de informatievoorziening van de ketenpartners onvoldoende aanknopingspunten biedt 2 om ongewenste uitstroom in kaart te brengen. De Rekenkamer verwacht kennelijk dat ketenpartners zich sluitend kunnen verantwoorden over de wijze waarop zaken zijn behandeld. 3 De geheugen- en verantwoordingsfunctie van de keten als geheel is volgens de Rekenkamer onder de maat. Zij rekt daarmee de grenzen van de betrokken organisaties op naar hun buitenwereld. Organisaties worden daardoor deelverantwoordelijk voor de prestaties van de gehele keten. Het WODC concludeert, op zijn beurt, in zijn onderzoek naar de doorlooptijden in de strafrechtketen, dat koppeling van data moeilijk is, omdat ketenpartners verschillende registratienummers en -systemen gebruiken. Het is dan lastig om een incident, persoon of zaak door de keten heen te volgen. 4 Dat bemoeilijkt ook de samenwerking, want spraakverwarring ligt al snel op de loer. In de media 5 en politiek is (uiteraard) geschokt gereageerd op de verschijning van het rapport van de Algemene Rekenkamer. In het laatste algemeen overleg voor het zomerreces van 2012 kwam het rapport ter sprake. In het politieke debat spelen (digitale) documenten, hun totstandkoming en aggregatie ervan, een bescheiden, maar in de praktijk vermoedelijk een cruciale rol. 6 Alle investeringen in ICT in de afgelopen 1 Algemene Rekenkamer, Ibid., p. 7 3 Ibid., p Borst, 2009, p ; Zuiderwijk et al., 2012, p <http://www.telegraaf.nl/binnenland/ / Opstelten_schrikt_van_rapport.html>, Bezocht op: ; Coevert, 2012; Koch, 2012; Thijssen, Kst , 7, 9, 14, 16, 17, 21. Ze [professionals in de sector, AGS] hadden met intelligentere alternatieven kunnen komen, bijvoorbeeld met IT-oplossingen, met digitalisering. ; 11

12 jaren hebben de problemen rondom geheugen- en verantwoordingsfunctie kennelijk niet op kunnen lossen. Kamerbreed wordt soelaas verwacht van digitalisering, digitale dossiers en IT-oplossingen. Dat het hier feitelijk over archiefvorming rondom justitiabelen gaat, zal de meeste Kamerleden ontgaan. Dat is geen schande, want dit ontgaat vele professionals in de informatiemanagement en IT-wereld ook. IToplossingen en invoeren van informatie worden niet snel met archiefvorming geassocieerd. Tot op heden heeft goedkopere opslag, meer zoekfunctionaliteit, snellere verwerking en communicatie de samenwerking in de strafrechtketen niet direct in de kaart gespeeld. Waarom niet? In deze scriptie wordt ingegaan op de rol die documenten in de keten spelen om een archivistisch antwoord op de problematische samenwerking te formuleren. Er dient onderscheid te worden gemaakt in het delen van gegevens en documenten. Documenten zijn opgebouwd uit gegevens (woorden en cijfers) en vormen de basis voor de geheugen- en verantwoordingsfunctie van organisaties. De bijbehorende metadata worden binnen de strafrechtketen regelmatig als gegeven gedeeld. Bij de Justitiële Informatiedienst (JustID) bestaan keteninformatiesystemen met dergelijke metadata en andere inhoudelijke gegevens. JustID levert op basis daarvan een integer en integraal persoonsbeeld van justitiabelen aan daartoe gerechtigden, maar wat houdt dit in? En hoe integraal en integer is dat persoonsbeeld? Als ICT, digitale dossiers, opslag en zoekmachines op de agenda staan, schuift de archivaris tegenwoordig zelden aan de vergadertafel aan. Dat is onverstandig. Als alles is ingevoerd door de politie wordt het geprint, naar het OM gestuurd en daar gaat men alles weer inscannen. Dit is toch ongelooflijk? ; We moeten zo snel mogelijk doorgaan met zaken als het verbeteren van de digitalisering van het strafproces. ; Het opmaken van een proces-verbaal wordt hiermee eenvoudiger en minder foutgevoelig. SUM-IT zorgt bij het invoeren van informatie dat direct dossiervorming plaatsvindt. ; Wij vinden ook dat digitalisering van en betere informatievoorziening in de rechtspraak noodzakelijk is. ; Ik kies bij de versterking van de prestaties in de strafrechtketen de aanpak van een betere registratie en sturing op de overdrachtsmomenten, de koppelmomenten. Ook wordt het digitale dossier gerealiseerd. ; Als je die twee systemen [Politie en OM, AGS] niet op elkaar aansluit, blijf je onder andere met alle papieren dossiers zitten. 12

13 Bearman 7 en in navolging Thomassen 8 beschouwen een archief als (werk)procesgebonden informatie, dat vanuit de context van het werkproces ook moet kunnen worden bevraagd. De geheugen- en verantwoordingsfunctie van organisaties behoren van oudsher al tot het domein van de archivaris. Dat de archivaris zelden wordt uitgenodigd is deels zijn eigen schuld, doordat hij zich terugtrekt in de erfgoedsector. De archivaris wordt daardoor tegenwoordig gezien als een soort historicus. Wie de erfgoedtroef speelt, wordt zelf ook erfgoed. Het is de hoogste tijd voor archivarissen om zich meer met het moderne werkproces te bemoeien. De digitale donkere middeleeuwen zijn rond aangebroken en er is vermoedelijk al niet veel meer te redden. Dat is een gegeven, maar het hoeft niet donker te blijven Een case study Deze scriptie is in de indeling van Creswell een kwalitatieve case study, waarin het archiveren binnen de strafrechtketen als ware het één groot werkproces object van onderzoek is. 10 In de gehanteerde methode van onderzoek wordt eerst het object van onderzoek afgekaderd en in samenhang gebracht. Vervolgens wordt op de aangetroffen praktijk ingezoomd om een daaruit een theoretisch kader te destilleren, wat met behulp van archiefwetenschappelijke modellen tot een nieuw integraal informatiemodel leidt. Dit model wordt vervolgens toegepast op de ketenbrede informatiesystemen van de Justitiële Informatiedienst door enkele justitiabelen op hun gang door de strafrechtketen actueel te volgen, omdat daarmee personen in het samenhangende object van onderzoek kunnen worden gevolgd. 7 Bearman, 1995, p Records are the information that is connected with a particular business transaction and only that information. 8 Thomassen, 1999, p. 70. De archivistische discipline kan bovendien duidelijk worden afgebakend van andere wetenschappelijke disciplines. Ze bestudeert niet informatie in het algemeen, maar procesgebonden informatie. Ze stelt zich niet de beschikbaarheid van informatie in het algemeen ten doel, maar de beschikbaarheid van hoogwaardige informatie. Ze realiseert die doelstelling niet door onderwerpsgewijze ontsluiting, maar door selectie en bevraging vanuit de context van de werkprocessen die die informatie hebben doen ontstaan. 9 <http://www.computer-erfgoed.nl/computergeschiedenis_volg_3.htm>, Bezocht op: Creswell, 2007, p

14 De onderzoeksvraag luidt daarom: In hoeverre is een persoon (actueel) in de strafrechtketen te volgen in de ketenbrede informatiesystemen van de Justitiële Informatiedienst? Of analoog aan de missie van JustID: Hoe integraal en integer is het persoonsbeeld dat JustID aan daartoe gerechtigden biedt? Met de gegevens die worden verzameld wordt de toepasbaarheid van het gebruikte model getoetst. Er worden uit verschillende bronnen informatie en gegevens verzameld. Voor het theoretisch kader wordt gebruik gemaakt van wet- en regelgeving en archiefwetnschappelijke literatuur. Voor het praktisch onderzoek wordt gebruik gemaakt van de systeemdocumentatie en gesprekken met medewerkers van JustID. Voor de daadwerkelijke verzameling van praktijkgegevens wordt gebruik gemaakt van drie ketenbrede informatiesystemen van JustID: Strafrechtsketendatabank (SKDB), Justitieel Documentatiesysteem (JDS) en Centraal Digitaal Depot (CDD). Voor koppeling van de gegevens is het onderzoek bij het CBP aangemeld onder nummer m

15 2. DE KRAAMKAMER VAN DE MISDADIGER 2.1. Wie vertelt het verhaal? Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling. 11 Op basis van dit korte artikel in de Grondwet wordt een omvangrijke hoeveelheid archief gevormd. De mare gaat dat Justitie de grootste archiefvormer van Nederland is, maar of dat waar is, is lastig te beantwoorden. 12 Het begint al met de afbakening van wat dan tot het domein van Justitie behoort en wat niet, maar deze vraag is eigenlijk niet zo interessant. Het gaat er niet om wie de grootste heeft, maar om de vraag welk verhaal 13 er wordt verteld, of beter, uit wiens perspectief het verhaal wordt verteld. De verteller bepaalt wat in het verhaal voorkomt, maar ook wat wordt weggelaten. 14 Dat laatste is van belang, want wat in een samenleving of kleinere sociale groep voor de hand ligt wordt meestal niet opgeschreven, dat behoort tot de impliciete kennis van die groep. 15 Misdaad is te zien als een sociale constructie, waar iedere samenleving anders over denkt. 16 Recentelijk zijn bijvoorbeeld de bewaartermijnen voor zware criminaliteit, waaronder zedendelicten, gewijzigd in permanent te bewaren en is een onherroepelijke vrijspraak niet meer zo onherroepelijk. 17 Nieuwe opsporingstechnieken hangen hiermee samen en zeggen iets over onze huidige maatschappij, maar hoe worden die keuzes over ongeveer twee, drie eeuwen geïnterpreteerd? Die toekomstige interpretatie is sterk afhankelijk van de documenten die nu voor de toekomst apart worden gelegd, of, archivistisch: welke documenten voor de toekomst worden gewaardeerd en geselecteerd. Het beeld dat we in een gevaarlijke tijd leven, omdat er vanaf nu meer 11 GW, <http://wetten.overheid.nl/bwbr />, Bezocht op: Geheime archieven, van Defensie bijvoorbeeld, uitgesloten. 13 Ketelaar, 2001, p Duranti, 1989, p. 4. ( ) that to make the world speak through the document requires distinghuishing as a matter of boundaries, limits, between the outside (what the record reports), and the inside (the record, the word). 15 Foucault, 1966, p ; Veyne, 2010, p Foucault, 1989; Raad voor Cultuur, 2006, p , 655; Eerste Kamer der Staten-Generaal,

16 dossiers over zware criminaliteit worden bewaard, zal idealiter gecorrigeerd worden door het archief van archief 18. Het verleden is deels te reconstrueren met behulp van het archief van de strafrechtketen, maar met die beperking dat diegene die nu bepaalt welke documenten moeten worden bewaard, tevens bepaalt welke onderzoeksvragen te zijner tijd kunnen worden gesteld. Met andere woorden: wie vertelt het verhaal, waar gaat het over en waar zou het eigenlijk over moeten gaan? 2.2. Zo gaan we in dit land niet met elkaar om! 19 De Nederlandse samenleving is gebaseerd op de rechtsstaat. Zo wordt onder andere voorkomen dat burgers op willekeurige wijze als misdadiger kunnen worden aangemerkt. 20 Vanuit het andere perspectief geredeneerd valt op dat burgers die strafbare feiten plegen, hiermee niet te koop lopen. Dergelijke burgers ondermijnen de gang van zaken in onze samenleving, zorgen voor onrust en appelleren aan ons gevoel voor rechtvaardigheid. Er zijn een aantal instituten opgericht om het Wetboek van Strafrecht te handhaven volgens bepaalde spelregels 21 : de strafrechtketen. De strafrechtketen bestaat uit verschillende maatschappelijke doelen: opsporen, vervolgen, berechten, tenuitvoerleggen (van de straf) en re-integreren. 22 Om deze doelen te bereiken zijn enkele sociale groepen zogenaamde organisaties 23 bijeen gebracht, die ze als taken opgedragen hebben gekregen: onder andere Politie, Openbaar Ministerie, Rechtspraak, Dienst Justitiële Inrichtingen en Reclassering. De toebedeelde taken delen zij op in activiteiten en zetten hun medewerkers daarmee aan het werk. 18 Cook, 2009, p. 519 e.v. 19 Weezel en Broer, Pessers, 2011, p WvSv, <http://wetten.overheid.nl/bwbr /volledig/>, Bezocht op: W. L. Borst, 2011, p Seel, 2000, p. 3; Homan, 2005, p. 31. Seel: ( ) the members of an organisation ( ) are continually agrreing (sometimes explicitly, usually tacitly) about the proper way to do things and how to make meanings about the events of the world around them. Homan: Organisaties zijn juist te beschouwen als verzamelingen van los-vaste betekeniseilandjes : informele groepen waarmee men zich identificeert en waarvan de leden gezamenlijk en continu hun werkelijkheid construeren. 16

17 Met uitzondering van re-integratie, betreft het rijksoverheidstaken. Berechting is, zoals dat in een rechtsstaat hoort, onafhankelijk om naleving van de rechtsregels af te dwingen. 24 Re-integratie wordt uitgevoerd door de private sector, maar wordt wel publiek gefinancierd. De medewerkers van bovenstaande organisaties vormen archief bij de uitvoering van hun taken. Zij vertellen het verhaal van de strafrechtketen. Vrij naar Foucault 25 kan gezegd worden dat de strafrechtketen de kraamkamer van de misdadiger is. 26 De organisaties in de strafrechtketen spelen hun rol door hun bevindingen op te schrijven. Zo wordt de rechtspositie van de burger die verdacht wordt van een strafbaar feit 27 maximaal beschermd, omdat hij zijn verdediging kan voorbereiden en inrichten en niet gaandeweg zijn proces de vermeende strafbare feiten worden aangepast. 28 De gecreëerde documenten vormen samen het archief. Wat er uiteindelijk permanent bewaard wordt en of dat representatief is voor de Nederlandse samenleving, is een andere vraag die in Bijlage I wordt beantwoord. De conclusie is dat documenten een voorname rol spelen als de stem van het schrijvende instituut. 29 Om te weten te komen waarom dat zo is, is het nuttig de rol van documenten uit te diepen De eerste stap naar een model Van oudsher wordt onderscheid gemaakt tussen memoranda en brieven, die 30 respectievelijk binnen de eigen instelling blijven of worden verzonden. In een 24 Pessers, 2011, p Foucault, Maynard, 2010, p Leij, 2012, p. 21. Een strafbaar feit is een gedraging (een combinatie van doen en nalaten) waarop een straf is gesteld (strafbedreiging) en dat aanleiding kan geven tot een strafvervolging. Strafbare feiten worden ook wel delicten genoemd en zijn beschreven in het Wetboek van Strafrecht en in bijzondere wetten, bijvoorbeeld in de Wegenverkeerswet 1994, de Opiumwet, de Wet wapens en munitie en de Wet op de economische delicten. 28 J. F. Nijboer, 2011, p Homan, 2005, p. 26. Iedereen construeert een eigen werkelijkheid, die per definitie niet een perfecte afspiegeling hoeft te zijn van dé werkelijkheid. 30 Dillo, 1995, p

18 juridisch jasje gaat het om bewijzen en besluiten 31 en met een ICT-sausje om information products en records 32. Dit zijn allemaal perspectieven vanuit het document zelf. Een sociaal perspectief wordt geboden door Star en Griesemer. Zij spreken over boundary objects (grensobjecten). 33 Het document als grensobject is door Brown en Duguid 34 uitgewerkt. Volgens Brown en Duguid hebben documenten sterk de neiging om de sociale cohesie van een groep te versterken. 35 Verstuurde en ontvangen documenten vormen een wapen om te domineren of te onderwerpen. 36 Justitiële organisaties vormen daar geen uitzondering op. De communicatie per document speelt een belangrijke rol in de afbakening van ieders rol in de strafrechtketen. Brown en Duguid onderscheiden in dit verband patrouilledocumenten en controledocumenten. 37 Patrouilledocumenten hebben een coördinerende functie. Deze dienen de groepscohesie te versterken. Hierin wordt jargon gebezigd, worden vreemde formaten gehanteerd en/of documenten geheim gehouden. Patrouilledocumenten zijn bedoeld om de anderen buiten te sluiten. Zij bewaken de grens van de sociale groep. 38 Op de keper beschouwd worden deze documenten intern gepubliceerd en zijn ze bedoeld om intern invloed uit te oefenen. Het interpretatiekader is wat smaller, omdat veel normen en waarden worden gedeeld door de lezer en de auteur. Controledocumenten zijn bedoeld om de sociale groep te verlaten, om binnen 31 Duranti, 1989, p. 6, 9; Duranti, 1998, p. 13. Duranti maakt onderscheid in besluiten en bewijzen met als moderne soorten ook ondersteunende en verhalende documenten. Zij gebruikt voor haar ordening de juridische bewijskracht van documenten. In hoofdstuk vier wordt kort ingegaan op de problemen rondom bewijskracht. 32 Sue McKemmish geciteerd in: Yeo, 2008, p Star en Griesemer, 1989, p Boundary objects are objects which are both plastic enough to adapt to local needs and the constraints of the several parties employing them, yet robust enough to maintain a common identity across sites. They are weakly structured in common use, and become strongly structured in individual site use. These objects may be abstract or concrete. They have different meanings in different social worlds but their structure is common enough to more than one world to make them recognizable, a means of translation. The creation and management of boundary objects is a key process in developing and maintaining coherence across intersecting social worlds. 34 Brown en Duguid, Trace, 2002, p The record has, as one of its functions, a strong element of social control. 36 Homan, 2005, p. 32. Daar waar betekeniseilandjes elkaar raken, ontstaan kansen voor het ontwikkelen van nieuwe betekenissen. 37 Brown en Duguid, Brown en Duguid,

19 een andere groep geïnterpreteerd te worden, met het expliciete doel daar invloed uit te oefenen. Deze documenten onderhandelen of bemiddelen. Binnen de zendende sociale groepen zijn om deze reden soms specialisten te vinden die de taal van de ontvangende doelgroep spreken. Die specialisten stellen de controledocumenten zo op, dat de doelgroep ze correct interpreteert, correct volgens de eigen groep wel te verstaan. 39 Volgens de taalfilosoof Van Woudenberg vallen de interpretatiemogelijkheden van de documenten in de categorie auteursintentionele interpretatie. Auteurs die iets opschrijven hebben altijd bepaalde bewuste intenties, maar zij kunnen ook gedreven worden door motieven waarvan ze zich niet bewust zijn. De auteurs beschrijven iets uit de werkelijkheid en tevens proberen zij een bepaald effect bij de lezer(s) te sorteren. 40 Het interpretatiekader van controledocumenten is ruimer dan dat van patrouilledocumenten, want de lezer bevindt zich hier niet in hetzelfde normen-enwaarden-kader als de auteur. 41 In Figuur 1: Controle- en patrouilledocumenten is grafisch uitgebeeld dat patrouilledocumenten binnen de organisatie blijven en dat controledocumenten naar buiten gaan. De metafoor in deze afbeelding is de organisatie als metrostation en diens patrouille- en controledocumenten als haltes op een lijn naar de omgeving. 42 Bepaalde type controledocumenten zijn voor een externe doelgroep/organisatie bedoeld, zodat zij meestal dezelfde bestemming hebben. De patrouilledocumenten blijven op een interne lijn. Lijn 10 heeft als bestemming een andere organisatie dan lijn 20, terwijl lijn 9 nooit buiten de organisatie belandt. 39 Trace, 2002, p ; Homan, 2005, p Homan: Elke individuele community probeert voor zichzelf een zo goed mogelijke situatie te bereiken. Maar door de relaties met andere communities heeft dit lokale egoïsme invloed op de mogelijkheden van andere communities. 40 Woudenberg, 2002, p. 39, , Trace, Duranti, 1989, p. 14. De metafoor is ontleend aan het panorama dat Duranti schetst, waarin zij de moderne wereld van documentcreatie schetst als een stad, waarin het transportsysteem de samenhang verzorgt. 19

20 Figuur 1: Controle- en patrouilledocumenten Als dieper op de organisatie wordt ingezoomd, zal blijken dat patrouilledocumenten binnen een afdeling blijven of naar andere afdelingen gaan. De laatste zijn dan te bestempelen als interne controledocumenten. Dergelijke structuren blijven hier buiten beschouwing, omdat de strafrechtketen als geheel wordt bekeken. Vanuit een archivistisch perspectief wordt een burger na iedere overgang in de strafrechtketen deels gede- en gehercontextualiseerd en dat vindt zijn weerslag in het archief. Dat blijkt ook uit de objectivering die een burger tijdens zijn gang door de keten te beurt valt. De burger kan een verdachte, medeplichtige, getuige, slachtoffer, deskundige, dader, veroordeelde, terbeschikkinggestelde of gedetineerde zijn. Deze statussen zijn vrijwel allemaal document gestuurd. De de- en hercontextualisering is noodzakelijk om de auteursintenties te ontleden, zodat de burger rechtvaardig kan worden beoordeeld. Willekeur en tunnelvisie worden op deze wijze zo veel mogelijk vermeden en onbewuste motieven worden uitgefilterd. Dat documenten op verschillende wijze geïnterpreteerd kunnen worden, zal de 20

21 archivaris (en historicus) niet vreemd voorkomen. 43 Die parallel tussen strafrechtelijk en historisch onderzoek wordt duidelijker als op de strafrechtketen wordt ingezoomd Een alternatief verhaal Het verhaal dat door de archiefvormers wordt verteld, is het gefragmenteerde verhaal van de archiefvormers zelf. Er wordt in ieder geval geen samenhangend verhaal over de strafrechtketen in de samenleving verteld. 44 Dat maakt het veld vrij om een alternatief verhaal te construeren. Een interessant raamwerk hiervoor wordt geboden door Jonker, die de machtsstrijd in archieven voorstelt als een strijd tussen wij versus zij. Deze tweedeling maakt duidelijk waar het spanningsveld zich bevindt; welk verhaal wordt verteld. Zij past dit toe op de lang lopende verhalen van immigratie en emancipatie van religieuze groepen. Daarnaast specificeert zij de tweedelingen man versus vrouw en jong versus oud. 45 Welke strijd speelt zich nu in de strafrechtketen af? De voor de hand liggende tweedelingen opsporing versus dader of rechter versus advocaat voldoen niet. Beide belichten slechts een schakel en niet de gehele keten. Dader versus slachtoffer legt het accent teveel op wraak en genoegdoening en laat de samenleving als kadersteller te veel buiten beeld. Overheid versus burger is te algemeen en laat het slachtoffer buiten beeld. De belangrijkste actoren zijn inmiddels wel genoemd, maar niet in het juiste perspectief gezet. Als de strafrechtketen opspoort, vervolgt, rechtspreekt en de straf voltrekt, waarna de dader in de maatschappij kan terugkeren, dan doet de strafrechtketen dat namens de samenleving. Die samenleving, dat zijn wij. Het object van die strafrechtketen is de dader. Iemand onder ons, die besluit dat wat wij als strafbaar hebben gesteld niet voor hem 46 geldt. Er is een ik die meent boven onze wet te staan. Het verhaal van de strafrechtketen is te vertellen als de strijd wij versus ik. Waar blijft het slachtoffer nu? Het slachtoffer is onderdeel van de wij, de rechtspraak dient niet uitsluitend het slachtoffer te wreken, maar om genoegdoening te 43 Schwartz en Cook, 2002, p. 13; Ketelaar, 2001, p Zie bijlage I. 45 Jonker, Er is op drie plaatsen in Nederland ook ruimte voor haar in de gevangenis. 21

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

De uitvoering van het jeugdstrafrecht

De uitvoering van het jeugdstrafrecht Stelselwijziging Jeugd Factsheet De uitvoering van het jeugdstrafrecht Na inwerkingtreding van de Jeugdwet De uitvoering van het jeugdstrafrecht 1 De uitvoering van het jeugdstrafrecht 2 Inleiding Deze

Nadere informatie

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek ARRESTANTENVERZORGING Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek januari 2013 Doel van het strafproces / strafvordering = het nemen van strafvorderlijke beslissingen Bestaat uit =

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 012 Wijziging van de Opiumwet en de Wet wapens en munitie in verband met de verruiming van de kring van ambtenaren, belast met de opsporing

Nadere informatie

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Mr. J. Kronenberg Mr. B. de Wilde Vijfde druk Kluwer a Kluwer business Deventer - 2012 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Aanbevolen literatuur 15 Afkortingenlijst 17

Nadere informatie

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

Digitaal archief. Een Centraal Digitaal Depot. Dé gemeenschappelijke voorziening in de justitiële ketens

Digitaal archief. Een Centraal Digitaal Depot. Dé gemeenschappelijke voorziening in de justitiële ketens Digitaal archief Een Dé gemeenschappelijke voorziening in de justitiële ketens Dé gemeenschappelijke voorziening in de justitiële ketens Een : digitaal opslaan van dossiers van ketenpartners voor een wettig

Nadere informatie

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen

opleiding BOA Wetgeving adhv eindtermen In de eindtermen (juni 2005) voor de opleiding BOA wordt verwezen naar een aantal artikelen van wetten. Deze wetten zijn: de Algemene wet op het Binnentreden (Awob) Besluit Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 Nr. 75 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan 613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2 U moet terechtstaan 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 2 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 1 Inhoud Deze brochure

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

BOA PV. + combibon juni 2013/4 e druk lesboek. proces-verbaal = een woordelijk verslag van de gang van zaken

BOA PV. + combibon juni 2013/4 e druk lesboek. proces-verbaal = een woordelijk verslag van de gang van zaken BOA PV + combibon juni 2013/4 e druk lesboek proces-verbaal = een woordelijk verslag van de gang van zaken - wettelijke en administratieve eisen + combibon 1 Verbaliseringsplicht (notificatieplicht) voor

Nadere informatie

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding Rijksrecherche Rijksrecherche Voor objectieve waarheidsvinding Dagelijkse realiteit De Rijksrecherche stelt een onderzoek in. Het is misschien wel de meest gebruikte zin in openbare nieuwsberichten over

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Aanhouding en inverzekeringstelling

Aanhouding en inverzekeringstelling Aanhouding en inverzekeringstelling 1 U bent aangehouden en meegenomen naar het politiebureau. Wat zijn uw rechten? U wordt verdacht van een strafbaar feit. De Rechercheur Opsporing van de Inspectie SZW

Nadere informatie

NEDERLANDsE ORDE VAN ADVOCATEN. Strafprocesrecht

NEDERLANDsE ORDE VAN ADVOCATEN. Strafprocesrecht 4. NEDERLANDsE ORDE VAN ADVOCATEN. Strafprocesrecht Samsom H.D. Tjeenk Willink Alphen aan den Rijn 1992 Derde druk Prof. mr M. Wladimiroff Mr S.E. Marseille Dr mr J.M. Sjöcrona Mr P.R. Wery Strafprocesrecht

Nadere informatie

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging TBS voor Dummies Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging Auteur: Miriam van der Mark, advocaat-generaal en lid van de Kerngroep Forum TBS Algemeen De terbeschikkingstelling

Nadere informatie

Toetsmatrijs BOA Basisbekwaamheid rechtskennis 1 januari 2017

Toetsmatrijs BOA Basisbekwaamheid rechtskennis 1 januari 2017 walificatiedossier: BOA Basisbekwaamheid Rechtskennis Geldig vanaf 1 januari 2017 Toetsvorm: Toetsduur: Cesuur: 50 Gesloten vragen 90 minuten 55% met correctie voor de gokkans Onderwerp Begrip/Artikel

Nadere informatie

Criminaliteit en rechtshandhaving 2013. Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting

Criminaliteit en rechtshandhaving 2013. Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting Criminaliteit en rechtshandhaving Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting In de jaarlijkse publicatie Criminaliteit en rechtshandhaving bundelen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Het adolescentenstrafrecht

Het adolescentenstrafrecht Het adolescentenstrafrecht Wetswijziging 1 april 2014, Prof mr E.M.Mijnarends, bijzonder hoogleraar jeugdstrafrecht Leiden, coordinerend jongeren officier MN Drie pijlers onder wet ASR 1. overgrote deel

Nadere informatie

U moet terechtstaan. Inhoud

U moet terechtstaan. Inhoud U moet terechtstaan Inhoud Deze brochure 3 Dagvaarding 3 Bezwaarschrift 3 Rechtsbijstand 4 Slachtoffer 4 Inzage in uw dossier 4 Getuigen en deskundigen 5 Uitstel 5 Aanwezigheid op de terechtzitting 6 Verstek

Nadere informatie

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen.

Inhoudsopgave. N.B. Waar in deze brochure hij staat, kan ook zij worden gelezen. U wordt verdacht Inhoudsopgave Deze brochure 2 Aanhouding en verhoor 2 Inverzekeringstelling 2 Uw advocaat 3 De reclassering 3 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 4 Beperkingen en rechten

Nadere informatie

Criminaliteit Handelingen en gedragingen (zowel doen als nalaten) die de wetgever strafbaar heeft gesteld.

Criminaliteit Handelingen en gedragingen (zowel doen als nalaten) die de wetgever strafbaar heeft gesteld. Bijlage 7 Begrippen Deze bijlage volgt in principe de begrippenlijst zoals het CBS die heeft vastgesteld en online openbaar heeft gemaakt. In deze bijlage staan alle niet algemeen bekend veronderstelde

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VAK : : Maatschappijleer 2 METHODE : Essener Criminaliteit druk 4 KLAS: : 3 NIVEAU : BASIS CONTACTUREN PER WEEK 3 X MINUTEN PER WEEK UDIEJAAR : 205-206 EINDCIJFER KLAS

Nadere informatie

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel U bent veroordeeld U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel opgelegd. In deze brochure leest u welke verschillende soorten straffen en maatregelen er bestaan,

Nadere informatie

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.7 U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen bronnen www.cjib.nl, januari 2011 Openbaar Ministerie, brochure: Hoe krijg ik mijn schade vergoed? januari 2011

Nadere informatie

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris Als u in de strafzaak door een advocaat wordt bijgestaan, is het van belang dat u de advocaat op de hoogte houdt van de voortgang in het onderzoek. Na aangifte zal het politieonderzoek waarschijnlijk nog

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 834 Wijziging van enige bepalingen in het Wetboek van Strafvordering inzake het rechtsgeding voor de politierechter en de mededeling van vonnissen

Nadere informatie

De Nederlandse Strafvordering

De Nederlandse Strafvordering De Nederlandse Strafvordering MrA. Minkenhof Zesde druk, herzien door Prof. mrj.m. Reijntjes met medewerking van mrm.p. Bart en mrja. W. Lensing Gouda Quint bv (S. Gouda Quint - D. Brouwer en Zoon) Arnhem

Nadere informatie

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een. In deze brochure leest u over de verschillende soorten straffen en

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een. In deze brochure leest u over de verschillende soorten straffen en U werd veroordeeld U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel opgelegd. In deze brochure leest u over de verschillende soorten straffen en maatregelen die de rechter

Nadere informatie

Mr Henk van Asselt. Werkzaam op het advocatenkantoor te Roosendaal. Strafrechtadvocaat. Lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten

Mr Henk van Asselt. Werkzaam op het advocatenkantoor te Roosendaal. Strafrechtadvocaat. Lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten Mr Henk van Asselt Werkzaam op het advocatenkantoor te Roosendaal Strafrechtadvocaat Lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten Jeugdstrafrecht Leeftijdscategorieën Jeugdstrafrecht: - 12

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Deze samenvatting geeft de resultaten van een onderzoek naar ontsluitingsmethoden van vormgevingsarchieven

Nadere informatie

Gemeentelijke handhaving en strafrecht

Gemeentelijke handhaving en strafrecht Gemeentelijke handhaving en strafrecht Prof. mr.dr. A.R. Hartmann Erasmus Universiteit Rotterdam d.d. 14 april 2011 Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam Overzicht: 1 Inleiding 2 Strafrechtelijke afdoening

Nadere informatie

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering Justitiële Verslavingszorg De reclassering JVz is een onderdeel van Inforsa, een instelling gespecialiseerd in intensieve en forensische zorg. JVz biedt reclasseringsprogramma s voor mensen die - mede

Nadere informatie

TOEZICHT OPSPORING. Jan Willem van Veenendaal MEC.

TOEZICHT OPSPORING. Jan Willem van Veenendaal MEC. TOEZICHT EN/OF OPSPORING Jan Willem van Veenendaal MEC. Rechtshandhavingsystemen Onderwerpen: Iets over Bestuursrechtelijke bevoegdheden De sfeerovergang Iets over Strafrechtelijke bevoegdheden Toezicht

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Als u getuige of slachtoffer bent geweest van een strafbaar feit kan u worden gevraagd een getuigenverklaring af te leggen. De rechter die over de zaak beslist, kan deze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 480 VI Wijziging van de sstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Nadere informatie

Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip

Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip M.A.M. Wolters * Toen mij ongeveer een half jaar geleden werd gevraagd een lezing te houden met als onderwerp "De geestelijk gestoorden tussen wal en schip",

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen.

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen. Slachtoffer zijn van een misdrijf is ingrijpend. Het draagt bij aan de verwerking van dit leed als slachtoffers het gevoel hebben dat zij de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat zij zo goed mogelijk

Nadere informatie

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 3

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 3 Aan de minister van Justitie Dr. E.M.H. Hirsch Ballin Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Afdeling Ontwikkeling datum 7 januari 2010 doorkiesnummer 070-361 9721 e-mail Voorlichting@rechtspraak.nl onderwerp

Nadere informatie

Aanwijzing taakstraffen

Aanwijzing taakstraffen Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.52 Aanwijzing taakstraffen tekst bronnen Staatscourant 2011, nr. 19453, d.d. 31.10.2011 datum inwerkingtreding 1.11.2011 Deze aanwijzing en de Aanwijzing kader voor

Nadere informatie

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 TITEL I TOEPASSINGSGEBIED Artikel 1 Deze wet regelt een

Nadere informatie

De gevolgen van een strafrechtelijke afdoening voor de verblijfsrechtelijke positie van jongeren

De gevolgen van een strafrechtelijke afdoening voor de verblijfsrechtelijke positie van jongeren De gevolgen van een strafrechtelijke afdoening voor de verblijfsrechtelijke positie van jongeren Dit document beoogt de strafrechtelijke consequenties voor de verblijfsrechtelijke positie van een vreemdeling

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

De Minister van Justitie

De Minister van Justitie = POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Justitie DATUM

Nadere informatie

Rapport Methodiek Risicoanalyse

Rapport Methodiek Risicoanalyse Versie 1.5 31 december 2014 A.L.M. van Heijst emim drs. R.B. Kaptein drs. A. J. Versteeg Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Methodiek... 3 3. Stappenplan uitvoering risicoanalyse... 6 3.1 Landelijke risicoanalyse...

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets STRAFPROCESRECHT 14 OKTOBER 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

B E L A N G E N B E H A R T I G I N G L E D E N O M / Z M K W A L I T E I T R E C H T S P R A A K

B E L A N G E N B E H A R T I G I N G L E D E N O M / Z M K W A L I T E I T R E C H T S P R A A K Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak Datum: 1 april 2010 Ons kenmerk: B2.1.9./1780/HD Uw kenmerk: 5636666/10/6 Onderwerp: Ontwerpbesluit elektronisch proces-verbaal De minister van Justitie Mr. E.M.H.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DGOBR Directie Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10909 22 juni 2011 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 15 juni 2011, nr. 5700090/11, houdende wijziging

Nadere informatie

Convenant ten behoeve van de werkafspraken Huiselijk Geweld Midden en West Brabant

Convenant ten behoeve van de werkafspraken Huiselijk Geweld Midden en West Brabant Convenant ten behoeve van de werkafspraken Huiselijk Geweld Midden en West Brabant Partijen: Politie Midden en West Brabant vertegenwoordigd door mevrouw W. Nijssen Instituut Maatschappelijk Werk Tilburg

Nadere informatie

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ec Instantie Datum uitspraak 07-10-2015 Datum publicatie 07-10-2015 Rechtbank Oost-Brabant

Nadere informatie

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen door gemeenten Samenvatting Dr. L.J.M. Aarts, M.A.G. Gielen (MSc), M.C. Kuin (MSc), D. Faber (MSc), 2015 Inleiding Tot 1 januari 2015 ontvingen

Nadere informatie

de minister van Veiligheid en Justitie 070-8888500 Ontwerpbesluit tot aanpassing van het Besluit politiegegevens

de minister van Veiligheid en Justitie 070-8888500 Ontwerpbesluit tot aanpassing van het Besluit politiegegevens POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN de minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Reclassering Nederland. in 500 woorden. Reclassering Nederland. Naar een veiliger samenleving. roeghulp. dvies. oezicht edrags raining.

Reclassering Nederland. in 500 woorden. Reclassering Nederland. Naar een veiliger samenleving. roeghulp. dvies. oezicht edrags raining. in 500 woorden Naar een veiliger samenleving roeghulp dvies oezicht edrags raining e r k traf Dit is is een onafhankelijke organisatie die werkt aan een veiliger samenleving. Samen met justitie, politie,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35062 17 december 2013 Aanwijzing bijstand van tolken en vertalers bij de opsporing en vervolging van strafbare feiten

Nadere informatie

Baten-lastenstelsel In 2006 gaat het OM over op het baten-lastenstelsel. AEF adviseert het OM bij de invoering hiervan.

Baten-lastenstelsel In 2006 gaat het OM over op het baten-lastenstelsel. AEF adviseert het OM bij de invoering hiervan. OM in strafrechtketen Aan de strafrechtketen worden steeds hogere eisen gesteld: betere prestaties voor minder geld. Voor het Openbaar Ministerie komt daar een complicerende factor bij. Voor de uitoefening

Nadere informatie

HoE krijg Ik mijn ScHADE vergoed?

HoE krijg Ik mijn ScHADE vergoed? Hoe krijg ik mijn schade vergoed? De schadevergoedingsmaatregel Heeft u als gevolg van een misdrijf schade geleden, dan is het strafproces een manier om uw schade vergoed te krijgen. Als de rechter vindt

Nadere informatie

Handreiking 13 De zitting: gang van zaken en voorbereiding van de jongere

Handreiking 13 De zitting: gang van zaken en voorbereiding van de jongere Handreiking 13 De zitting: gang van zaken en voorbereiding van de jongere 1 De gang van zaken tijdens een zitting Tijdens de zitting moet de rechter tot een oordeel komen over de vraag of de jongere schuldig

Nadere informatie

Conceptwetsvoorstel rechtsbijstand en politieverhoor

Conceptwetsvoorstel rechtsbijstand en politieverhoor 15 april 2011 Conceptwetsvoorstel rechtsbijstand en politieverhoor Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot aanvulling van de regeling van het politieverhoor van de verdachte, diens aanhouding

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 2739 31 december 2008 Aanwijzing taakstraffen Categorie: Strafvordering Rechtskarakter: Aanwijzing i.d.z.v. art. 130,

Nadere informatie

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen 5 Vervolging M. Brouwers en A.Th.J. Eggen In 2012 werden 218.000 misdrijfzaken bij het Openbaar Ministerie (OM) ingeschreven. Dit is een daling van 18% ten opzichte van 2005. In 2010 was het aantal ingeschreven

Nadere informatie

Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord

Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord Is schoolverzuim strafbaar? Ieder kind heeft recht op onderwijs. Het biedt hen de kans om hun eigen mogelijkheden te ontdekken, te ontplooien en te gebruiken.

Nadere informatie

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN. Aan de Staatsecretaris van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN. Aan de Staatsecretaris van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG 335 NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN OBD Aan de Staatsecretaris van Veiligheid en Justitie IS De heer mr. F. Teeven 1 Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG 1 Den Haag, 3 december 2013 Doorkiesnummer: Faxnummer:

Nadere informatie

Titel II. Straffen. 1. Algemeen. Artikel 1:11

Titel II. Straffen. 1. Algemeen. Artikel 1:11 Titel II Straffen 1. Algemeen Artikel 1:11 1. De straffen zijn: a. de hoofdstraffen: 1. gevangenisstraf; 2. hechtenis; 3. taakstraf; 4. geldboete. b. de bijkomende straffen: 1. ontzetting van bepaalde

Nadere informatie

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11 ECLI:NL:GHSHE:2015:3566 Instantie: Gerechtshof 's-hertogenbosch Datum uitspraak: 16-09-2015 Datum publicatie: 17-09-2015 Zaaknummer: 20-002514-14 Rechtsgebieden: Materieel strafrecht Strafprocesrecht Bijzondere

Nadere informatie

Aan de minister van Veiligheid en Justitie Mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Geachte heer Opstelten,

Aan de minister van Veiligheid en Justitie Mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Geachte heer Opstelten, Aan de minister van Veiligheid en Justitie Mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG datum 28 april 2011 doorkiesnummer 070-361 9721 e-mail voorlichting@rechtspraak.nl uw kenmerk 5685547/11/6 onderwerp

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2011 Nr. 1 VOORSTEL VAN WET 21 september 2010 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating

Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Strafrechtelijke context huwelijksdwang en achterlating Bij de aanpak van huwelijksdwang en gedwongen achterlating dient het belang van het slachtoffer centraal te staan. De in Nederland geldende wet-

Nadere informatie

Adolescentenstrafrecht

Adolescentenstrafrecht Adolescentenstrafrecht Aanpak met perspectief De ambitie Wat er verandert Februari 2014 Ambitie Adolescenten 16 tot 23 jaar Gerichte aanpak: rekening houden met ontwikkelingsfase Effectieve aanpak biedt

Nadere informatie

Berechting. A.Th.J. Eggen

Berechting. A.Th.J. Eggen 6 Berechting A.Th.J. Eggen Jaarlijks behandelt de rechter in eerste aanleg circa 130.000 strafzaken tegen verdachten van misdrijven. Ruim 80% van de zaken wordt afgedaan door de politierechter. Het aandeel

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Ministerie van Justitie j1 Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Directie Sanctie- en Preventiebeleid Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

6. Opsporen, vervolgen en berechten

6. Opsporen, vervolgen en berechten vak Maatschappijwetenschappen Klas Havo 5 Thema Criminaliteit en samenleving Onderwerp Hoofdstuk 6 Opsporen, vervolgen en berechten 6. Opsporen, vervolgen en berechten Procedure in vogelvlucht Wanneer

Nadere informatie

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie.

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie. Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk Federale Overheidsdienst Justitie U bent gedagvaard >voor de politierechtbank >voor de correctionele

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

Europese Privacy Verordening (EPV) Een wet met Tanden

Europese Privacy Verordening (EPV) Een wet met Tanden Europese Privacy Verordening (EPV) Een wet met Tanden WBP en EPV grote verschillen? WBP Transparantie X X Proportionaliteit X X Doelbinding X X Subsidiariteit X X Accountability en auditability Boetes

Nadere informatie

Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing?

Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing? Discussie, Nieuws & Analyse Mr. M. Rosing is advocaat bij Stibbe te Amsterdam. Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing? Sinds 1 februari 2008 wordt de strafbeschikking gefaseerd ingevoerd

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 Rapport Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de officier van justitie te Maastricht geen uitvoering heeft gegeven aan de door het gerechtshof te 's-hertogenbosch

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Den Haag, september 2013 Dr. F.J.G. Limburg

Den Haag, september 2013 Dr. F.J.G. Limburg Verslag van het ingevolge artikel 5, sub d., j o 2 Archiefbesluit 1995, gevoerde overleg tussen het bedrijfschap Horeca en Catering en het Nationaal Archief met betrekking tot de selectielijst, zoals bedoeld

Nadere informatie

Aangepast strafrecht de rol van leeftijd en ontwikkeling

Aangepast strafrecht de rol van leeftijd en ontwikkeling Aangepast strafrecht de rol van leeftijd en ontwikkeling Prof. mr. T. (Ton) Liefaard SWR-conferentie, 27 september 2014 Opbouw 1. Leeftijdsgrenzen in het strafrecht Welke leeftijdsgrenzen kennen we en

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

Identiteitsvaststelling in de strafrechtsketen: Wet en Protocol. Oktober 2010 - tweede, herziene uitgave. Progis

Identiteitsvaststelling in de strafrechtsketen: Wet en Protocol. Oktober 2010 - tweede, herziene uitgave. Progis Identiteitsvaststelling in de strafrechtsketen: Wet en Protocol Oktober 2010 - tweede, herziene uitgave Progis Identiteitsvaststelling in de strafrechtsketen: Wet en Protocol Oktober 2010 - tweede, herziene

Nadere informatie

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor?

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? Is er in uw bedrijf al eens een ernstig arbeidsongeval gebeurd? Dan bent u als werkgever, als lid van de hiërarchische lijn, als preventieadviseur, als

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Datum 12 mei 2011 Onderwerp Beantwoording Kamervragen leden Recourt en Marcouch inzake taakstraf in de buurt

Datum 12 mei 2011 Onderwerp Beantwoording Kamervragen leden Recourt en Marcouch inzake taakstraf in de buurt 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EH DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland

ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland Openbaar Ministerie ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland Postadres Postbus 9032, 6800 EP Arnhem J.A.E. Dijkstra Bietenakker 43 8091 MC Wezep Bezoekadres Eusebiusbinnensingel 28 6811 BX Arnhem Tel. 088-6991900

Nadere informatie

Vak Maatschappijwetenschappen Klas Havo 5 Thema Criminaliteit en rechtsstaat Onderwerp Hoofdstuk 1 Wat is criminaliteit?

Vak Maatschappijwetenschappen Klas Havo 5 Thema Criminaliteit en rechtsstaat Onderwerp Hoofdstuk 1 Wat is criminaliteit? Vak Maatschappijwetenschappen Klas Havo 5 Thema Criminaliteit en rechtsstaat Onderwerp Hoofdstuk 1 Wat is criminaliteit? A 1. Aandachtspunten en belangrijke begrippen Criminaliteit als maatschappelijk

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 33 Wet van 22 januari 2009 tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige

Nadere informatie