Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden"

Transcriptie

1 Landenmodule Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland 2010

2 Informatie over de structuur van het onderwijsstelsel van de voormalige Nederlandse Antillen en de waardering van getuigschriften uit de voormalige Nederlandse Antillen met het oog op toelating tot en inpassing in opleidingen in het Nederlandse hoger onderwijs. Afdeling Onderwijsvergelijking 2010 Nuffic, Den Haag Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

3 Onderwijssysteem Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden (voormalige Nederlandse Antillen) -Klik op de kleine kaders voor een voorbeeld van het diploma- 1 Master of Law (LLM) 3 Bachelor of Law (LLB) 4 Bachelor of Science / Bachelor of Arts 4 VWO profielvorming 3 HAVO profielvorming 1-4 SBO 2 basisvorming 2 basisvorming 4 VSBO tkl (theoretische leerweg ) 6 funderend onderwijs Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

4 Waarderingstabel Buitenlands diploma VSBO-tkl/MAVO diploma* HAVO-diploma* VWO-diploma* SBO-diploma (niveau 4) van de opleiding tot middenkaderfunctionaris Certificate of Secondary Education (CXCexamen) met ten minste 5 vakken op het niveau van general en met de cijfers 1, 2 of 3 (St. Maarten, Caribbean Examination Council) Associate of Arts (in Business / in General Liberal Arts) (University of St. Martin) Bachelor of Arts degree in Education (University of St. Martin) Bachelor of Science/ Bachelor of Arts (Universiteit van de Nederlandse Antillen) Bachelor of Education (Universiteit van de Nederlandse Antillen) Bachelor of Law (Universiteit van de Nederlandse Antillen) Master of Law/ Meester in de Rechten (Universiteit van de Nederlandse Antillen) Akte van Bekwaamheid tot volledig bevoegd onderwijzer (Akademia Pedagόgico Kòrsou) Getuigschrift Legal Assistant, Juridisch Assistent (Stichting Juridische Beroepsopleiding) Getuigschrift Operatie-assistent (Instituto pa Formashon den Enfermeria) Nederlands equivalent vmbo-t-diploma havo-diploma vwo-diploma mbo-diploma (kwalificatieniveau 4) ongeveer havo-diploma mbo-diploma (kwalificatieniveau 2 of 3) graad van bachelor in het hbo (lobo) graad van bachelor in het hbo graad van bachelor in het hbo (lovo) graad van bachelor in het wo graad van master in het wo graad van bachelor in het hbo (lobo) 2 jaar hbo 3 jaar hbo * automatische erkenning NB - het betreft hier een globaal advies waaraan geen rechten kunnen worden ontleend. - de uitspraken over buitenlandse opleidingen op vmbo- en mbo-niveau worden afgegeven door Colo, de samenwerkende kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

5 Inleiding De Nederlandse Antillen zijn op 10 oktober 2010 opgehouden te bestaan. De eilandengroep, bestaande uit de vijf eilanden Bonaire, Curaçao, St. Maarten, St. Eustatius en Saba, heeft een nieuwe bestuurlijke structuur gekregen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Bonaire, Saba en Sint Eustatius, ook bekend als de BES-eilanden, zijn bijzondere gemeentes van Nederland geworden. Ze maken nu deel uit van het Nederlandse staatsbestel, maar hebben wel een eigen Caribische status. Curaçao en Sint Maarten hebben de status van autonoom land binnen het Koninkrijk verkregen, de status die reeds in 1986 aan Aruba was toegekend. Aruba, Curaçao, St. Maarten en Nederland (inclusief de BES-eilanden) vormen nu samen het Koninkrijk der Nederlanden. De tussenlaag van de regering en Staten van de Nederlandse Antillen is komen te vervallen. Curaçao en St. Maarten zijn thans verantwoordelijk voor hun eigen landsbestuur en wetgeving. De BES-eilanden zijn een openbaar lichaam, oftewel een bijzondere gemeente, van Nederland geworden en vallen rechtstreeks onder Nederlands bestuur. De BES-eilanden hebben nu net als Nederlandse gemeenten een burgemeester, wethouder en gemeenteraad. Op deze eilanden wordt waar wenselijk en/of noodzakelijk geleidelijk de Nederlandse wetgeving ingevoerd, onder andere op het gebied van politie, belastingheffing, uitkeringen, volksgezondheid en onderwijs. Minstens één keer per jaar wordt een Koninkrijksconferentie georganiseerd, waar gesproken zal worden over onder meer staatkundige ontwikkelingen. De BES-eilanden worden bestuurd door het lokale bestuur: de gezaghebber, het Bestuurscollege en de Eilandsraad. De leden worden gekozen voor een periode van 4 jaar. Het inwonertal van Curaçao is , St. Maarten heeft inwoners en de BES-eilanden hebben in totaal inwoners. De voornaamste economische bron is het toerisme en de off-shore financiële diensten. In het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (1954) zijn de Koninkrijksaangelegenheden geregeld, waarbij ook zelfstandigheid in eigen aangelegenheden. Onderwijs behoort tot deze categorie. Op ministerieel niveau zijn tussen de voormalige Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland in het verleden al afspraken gemaakt over de erkenning van de diploma's van het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Er is nog steeds sprake van automatische erkenning van het algemeen voortgezet onderwijs. Het secundair beroepsonderwijs van de voormalige Nederlandse Antillen wordt aangepast met het oog op een automatische erkenning door Nederland. Andere onderwijsdiploma s uit de voormalige Nederlandse Antillen worden in Nederland als buitenlandse getuigschriften behandeld. Vóór de statutaire hervormingen was de minister van onderwijs van de Nederlandse Antillen verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid. Het onderwijs van de Nederlandse Antillen was tot 2002 vastgelegd in de Landsverordeningen: voor leerlingen van 4 tot 12 jaar in de Landsverordeningen Kleuter- en Basisonderwijs, voor leerlingen van 12 tot ongeveer 18 jaar in de Landsverordening Voortgezet Onderwijs. In 2002 is het Funderend Onderwijs (F.O.) ingevoerd dat leerlingen van 4 tot 15 jaar één onderwijstype laat doorlopen. In 2008 is de Landsverordening die het Secundair Beroepsonderwijs regelt, ingevoerd. Men is momenteel bezig om het hoger onderwijs wettelijk te regelen in een Landsverordening Hoger Onderwijs, ter vervanging van de Landsverordening Universiteit van de Nederlandse Antillen (LUNA). De voormalige Nederlandse Antillen kennen drie officiële talen: het Nederlands, het Papiamento en het Engels. Op Curaçao en Bonaire wordt het Papiamento het meest gesproken en op St. Maarten, St. Eustatius en Saba het Engels. Het onderwijssysteem is voor het grootste deel afgeleid van het Nederlandse systeem. Het wordt grotendeels door de overheid gefinancierd. Op de eilanden wordt zowel openbaar als bijzonder (voornamelijk katholiek) onderwijs gegeven. De onderwijstaal is Nederlands en Engels (St. Maarten, St. Eustatius en Saba), hoewel het Engels als onderwijstaal niet wettelijk is vastgelegd. In het Funderend Onderwijs is de onderwijstaal het Papiamento en het Engels (St. Maarten, St. Eustatius en Saba). De leerplicht is van 4 tot 18 jaar. Het academisch jaar loopt van begin augustus tot en met eind juni. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

6 De uitwerking van de staatkundige hervormingen op de wettelijke status van het onderwijs op de voormalige Nederlandse Antillen heeft (nog) niet plaatsgevonden. Naar verwachting zal de onderwijswetgeving op Curaçao en St. Maarten meer op afstand van de Nederlandse overheid komen te staan vanwege de eigen bestuurlijke structuur. De BES-eilanden daarentegen hebben nu, als bijzondere gemeentes, een Nederlandse minister die verantwoordelijk is voor het onderwijs. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

7 Basis en voortgezet onderwijs Het algemeen vormend voortgezet onderwijs kent een gelijksoortige differentiatie naar duur en moeilijkheidsgraad als in Nederland. Er is hier sprake van automatische erkenning, met uitzondering van de Engelstalige opleidingen. Er zijn zowel publieke als particuliere scholen voor het voortgezet onderwijs. Publieke HAVO/VWOscholen op Curaçao zijn: Maria Immaculata Lyceum, Peter Stuyvesant College en Raduphus College. Particuliere scholen zijn het Vespucci College, het Omega College en het Abel Tasman College. Periode vóór 2002 Basis- en voortgezet onderwijs Het basisonderwijs omvatte het niet-verplichte kleuteronderwijs en het 6-jarige lager onderwijs (leeftijdscategorie 6 tot 12 jaar). Na het afronden van de lagere school kon de leerling naar het voortgezet onderwijs dat gesplitst was naar algemeen vormend en beroepsgericht onderwijs. Het algemeen vormend onderwijs was ingedeeld in de nominaal 4-jarige MAVO (inclusief basisvorming), de 5-jarige HAVO (2 jaar basisvorming + 3 jaar bovenbouw) en het 6-jarige VWO (2 jaar basisvorming + 4 jaar bovenbouw). In 2003 is de MAVO als apart schooltype opgehouden te bestaan en opgegaan in het VSBO (theoretische kaderleerweg). Het niveau van het VSBO-tkl/MAVO-diploma is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van een vmbo-t-diploma. Leerlingen die voor het eindexamen van de MAVO zijn geslaagd kunnen doorstromen naar het vierde jaar van het nominaal 5-jarige hoger algemeen voortgezet onderwijs (HAVO). Na de basisvorming kunnen leerlingen ook rechtstreeks van de lagere school naar de eerste klas van de HAVO of het VWO doorstromen. Het VWO is de hoogste opleiding op het niveau van het algemeen vormend voortgezet onderwijs. Het eindexamen van het VWO omvat 7 vakken en dat van de HAVO 6 vakken. Het niveau van het HAVO-diploma is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van een havodiploma. Het niveau van het VWO-diploma is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van een vwodiploma. De Nederlandse Antillen kennen een eigen landelijk examen voor het algemeen vormend voortgezet onderwijs. De op de Nederlandse Antillen behaalde MAVO-, HAVO- en VWO-diploma s worden in Nederland automatisch erkend. St. Maarten kent zowel Nederlandstalig (HAVO en VWO) als Engelstalig algemeen vormend voortgezet onderwijs. De Engelstalige scholen (St. Dominic, St. Maarten Academy) bereiden de leerlingen voor op het examen van de Caribbean Examination Council. Het Milton Peters College is een Nederlandstalige scholengemeenschap. Het eiland Saba heeft hetzelfde type Engelstalig algemeen vormend onderwijs. Het examen van de Caribbean Examination Council (CXC-examen) wordt op verschillende niveaus (general, technical en basic) afgenomen en wordt afgerond met het Secondary Education Certificate. Het CXC-examen met ten minste 5 vakken op het niveau van general en met de cijfers 1, 2 of 3 (waarbij 1 de hoogste is) is in Nederlandse termen ongeveer vergelijkbaar met een havo-diploma. Curaçao kent ook particuliere Engelstalige middelbare scholen:the International School of Curaçao en The Curaçao American Preparatory School. Beide zijn geaccrediteerd door de Southern Association of Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

8 Colleges and Schools in de Verenigde Staten. De diploma s van beide scholen worden in Nederland behandeld als een Amerikaans diploma. Bonaire heeft één scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs (Scholengemeenschap Bonaire, SGB); St. Eustatius heeft een school voor beroepsonderwijs en MAVO en een school voor HAVO (Gwendolyn van Putten School). Saba heeft een Engelstalige school voor beroepsonderwijs (Saba Comprehensive School). Beroepsgericht onderwijs Het beroepsgericht onderwijs van de voormalige Nederlandse Antillen bestond uit beroepsvoorbereidend onderwijs (BVO) en middelbaar beroepsonderwijs (MBO). Beroeps Voorbereidend onderwijs Het BVO, dat in 2003 is opgehouden te bestaan, is ontstaan uit de integratie van het lager technisch onderwijs (LTO) en het economisch, toeristisch en administratief onderwijs (ETAO). Het BVO kent een basisvorming van 2 jaar en aansluitend een bovenbouw van 2 jaar. Het BVO kent drie niveaus: BVO-A niveau dat praktisch gericht is; BVO-B met een iets hogere moeilijkheidsgraad. Vervolgens nog 2 jaar onderwijs voor het niveau BVO-D, tevens doorstroomvariant met aansluiting tot de MBO-opleidingen. Het BVO-D is gelijkwaardig aan het MAVO-diploma. Middelbaar Beroepsonderwijs Het MBO heeft een duur van 1 tot 4 jaar. De toelatingseis is het BVO-D, het LTS- of het MAVOdiploma. Er zijn twee types: doorstudeervariant en praktijkvariant. Bij de eerste wordt er meer algemene vorming gegeven. De laatste fase van het MBO is een praktijkjaar, met een verplichte stage van 3 maanden tot 1 jaar. Het middelbaar beroepsonderwijs wordt door zowel openbare scholen als particuliere scholen verzorgd. Het MBO-diploma (doorstudeervariant) van de middenkaderopleiding biedt toelating tot het hoger onderwijs. Periode na 2002 Basis- en voortgezet onderwijs Het kleuter- en lager onderwijs plus de basisvorming van het voortgezet onderwijs zijn samengevoegd tot het Funderend Onderwijs. Dit is een ononderbroken leerweg voor 4- tot 12-jarigen, verdeeld over 2 cycli van ieder 4 jaar. In het schooljaar is de implementatie van de eerste cyclus (4- tot 8- jarigen) officieel ingegaan. De HAVO en het VWO beginnen met een 2-jarige periode van basisvorming, gevolgd door een profielvoorbereidend jaar. De structuur van de bovenbouw is overeenkomstig die van Nederland met zijn vier profielen, met dien verstande dat in het gemeenschappelijk deel naast Engels en Nederlands ook het Papiamento een verplicht vak is. Algemene natuurwetenschappen en algemene sociale wetenschappen maken onderdeel uit van het gemeenschappelijk deel. De profielenstructuur is ingevoerd in 2002 (met drie profielen) en gewijzigd naar Nederlands model in Op Bonaire heeft zich het particuliere UNI-college gevestigd dat HAVO en VWO aanbiedt. De publieke SGB biedt vanaf 2006 naast VSBO en HAVO ook VWO aan. Op St. Eustatius biedt de Gwendolyn van Putten School VSBO- en HAVO-onderwijs aan. Op Saba bestaan geen scholen voor HAVO; er bestaat wel een school voor VSBO. Beroepsgericht onderwijs Voorbereidend Secundair Beroepsonderwijs Het Voorbereidend Secundair Beroepsonderwijs (VSBO) is in de plaats gekomen van het beroepsvoorbereidend onderwijs (BVO) en de MAVO. Het onderwijs aan de scholen voor VSBO Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

9 omvat zolang het Funderend Onderwijs niet geheel is ingevoerd, een 2-jarige basisvorming en een 2- jarige periode van leerwegen in 3 sectoren: techniek, zorg & welzijn en economie. De leerwegen zijn: theoretisch kadergerichte leerweg (TKL), praktisch kadergerichte leerweg (PKL) en praktisch basisgerichte leerweg (PBL). Voor alle vakken in alle leerwegen worden centrale examens afgenomen. Het onderwijs in het VSBO is gericht op een naadloze aansluiting op het SBO. Doorstroming naar de HAVO is in een aantal gevallen nog wel mogelijk. In het schooljaar is het VSBO ingevoerd in het derde jaar, dus na de 2 jaar basisvorming. Secundair Beroepsonderwijs Het Secundair Beroepsonderwijs (SBO) is ruimer van opzet dan het middelbaar beroepsonderwijs (MBO). Het strekt zich ook uit naar opleidingen waarvoor in principe geen diploma voorbereidend secundair beroepsonderwijs (VSBO) is vereist. Het SBO kent twee leerwegen: werkend leren (WL) en lerend werken (LW) en 4 kwalificatieniveaus (assistent, beroepsbeoefenaar, vakfunctionaris en middenkaderfunctionaris). In het schooljaar is het SBO geïntroduceerd. De opleidingen hebben een duur van 1 tot 4 jaar. Het niveau van het SBO-diploma van de opleiding tot middenkaderfunctionaris is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van een mbo-diploma op kwalificatieniveau 4. Voor het VSBO-tkl, HAVO, VWO en diverse SBO-opleidingen bestaat de mogelijkheid dat leerlingen op de voormalige Nederlandse Antillen, overeenkomstig de Nederlandse staatsexamens, landsexamens afleggen. University of St Martin De University of St. Martin op St. Martin niet te verwarren met de niet geaccrediteerde St. Martin University op Curaçao - biedt Engelstalige opleidingen aan, zowel op associate- als op bachelorniveau in samenwerking met universiteiten op andere Caribische eilanden. De 2-jarige opleidingen binnen het middelbaar beroepsonderwijs worden afgerond met de graad van Associate of Arts. Deze diplomahouders worden in eigen universiteit tot de aangeboden bacheloropleidingen toegelaten. De toelatingseis tot de Associate of Arts opleiding is het VSBO-tkl diploma. Het niveau van de Associate of Arts van de University of St Martin is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van het mbo-diploma op kwalificatieniveau 2 of 3, afhankelijk van de richting. Na het behalen van de Associate Degree kunnen de studenten doorstromen in een 3- tot 4-jarige bacheloropleiding die verzorgd wordt met de St Vincent University uit Canada of een bacheloropleiding die verzorgd wordt met de University of the Virgin Islands. Het zijn veelal middag/avondopleidingen voor personen die reeds werkzaam zijn in het bedrijfsleven. Informatie over de bachelorprogramma s van de University of St. Martin is te vinden onder Hoger Onderwijs. The College of the Dutch Caribbean (CDC) Het CDC is gevestigd op Curaçao. De opleidingen van dit College zijn aangewezen (erkend) door de minister van Onderwijs van de Nederlandse Antillen conform de Ministeriële Beschikking van 11 oktober De onderwijstaal is Nederlands. De opleidingen worden zowel voltijds als deeltijds aangeboden. De nominale duur van de opleidingen is 4 jaar. De opleidingen worden afgesloten met door de minister van Onderwijs van de Nederlandse Antillen erkende diploma s. Het CDC-diploma van het secundair beroepsonderwijs (SBO), niveau-4 geeft in de Nederlandse Antillen recht op toegang tot het hoger beroepsonderwijs. Andere instellingen die studieprogramma s op SBO/MBO niveau verzorgen die erkend zijn door het ministerie van Onderwijs van de Nederlandse Antillen, zijn: OTC (Opleiding Trainingen Curacao, N.V.); New Horizon en Feffik. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

10 Toelating tot hoger onderwijs Het HAVO-, VWO- en SBO-4-diploma bieden doorgaans toegang tot het hoger onderwijs. De toelatingsroute is afhankelijk van de opleiding die men wenst te volgen. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

11 Hoger Onderwijs Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden kennen voornamelijk hoger beroepsgericht onderwijs. De Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA) en de University of St.Martin (USM) zijn erkende instellingen (USM partieel) en worden gesubsidieerd door de overheid. De University of the Dutch Caribbean is een door de overheid erkende instelling die niet wordt bekostigd door de overheid. Op het eilandenrijk zijn ook off-shore universiteiten gevestigd, namelijk de University of St. Eustatius Medical School (USEMS), Saba University School of Medicine (SUSM), American University of the Caribbean (AUC), St.James School of Medicine, St. Martin University, Xavier University School of Medicine (XUSOM), die niet erkend zijn door de Antilliaanse overheid. De Universiteit van de Nederlandse Antillen Deze is gevestigd op Curaçao en biedt zowel hoger beroepsgericht als wetenschappelijk onderwijs aan. De onderwijstaal is het Nederlands met uitzondering van de opleiding Business Administration/ Accountancy die in het Engels wordt gegeven. De UNA kent vijf faculteiten: - de Algemene Faculteit verzorgt tweedegraads lerarenopleidingen in het Nederlands, Engels en het Papiamento. De toelatingseis is het HAVO-diploma dan wel een SBO-diploma, niveau 4. De nominale duur van de opleidingen is 4 jaar. Deze opleidingen worden afgerond met de graad van Bachelor of Education. De faculteit kent ook een 2-jarige opleiding tot leraar Papiamento. Op Bonaire biedt deze faculteit de lerarenopleiding funderend onderwijs (LOFO) aan. Het niveau van de Bachelor of Education is in Nederlandse termen vergelijkbaar met het pedagogisch onderwijs, lerarenopleiding voortgezet onderwijs. - de Faculteit der Rechtsgeleerdheid verzorgt de opleiding Antilliaanse recht. De toelatingseis is het VWO-diploma. De nominale duur van de bacheloropleiding is 3 jaar en van de masteropleiding 1 jaar. De graad Bachelor of Law respectievelijk Master of Law (met ingang van het academisch jaar ) wordt aan het eind van de opleiding verleend. Voor de invoering van de bachelormasterstructuur was de te verlenen graad die van Meester in de Rechten. Het niveau van de Bachelor of Law is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van bachelor in het wetenschappelijk onderwijs. Het niveau van de Master of Law/ Meester in de Rechten is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van master in het wetenschappelijk onderwijs. - de Faculteit der Sociale en Economische Wetenschappen, met de opleidingen bedrijfskunde en accountancy en International Hospitality & Tourism Management. De toelatingseis is een diploma van het SBO 4, HAVO of het VWO. De nominale duur van de bacheloropleiding is 4 jaar (3 jaar met een VWO-getuigschrift). Deze wordt afgerond met de graad Bachelor of Arts. De richtingen accountancy en business administration worden afgerond met de graad Bachelor of Science. De masteropleiding in accountancy duurt nominaal 2 jaar en wordt afgerond met de mastergraad. Het niveau van de Bachelor of Science/ Bachelor of Arts is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van bachelor in het hoger economisch onderwijs. - de Faculteit der Technische Wetenschappen met de studierichtingen civiele techniek, industriële technologie, informatie technologie en systemen. De toelatingseis is een HAVO-diploma met natuurkunde en wiskunde B, een MTS-diploma met HBO-doorstudeerpakket. De nominale duur van de opleiding is 4 jaar. Het niveau van de graad Bachelor of Science is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van bachelor in het hoger technisch onderwijs. - de Faculteit Maatschappij en Gedragswetenschappen verzorgt de Bachelor Social Work. Deze nieuwe faculteit is in 2008 van start gegaan. Drie hoger beroepsgerichte opleidingen worden Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

12 aangeboden: maatschappelijk en sociaal juridisch werk; pedagogische hulpverlening en HRM; personeel en arbeid. De toelatingseis is minimaal SBO/MBO-diploma op kwalificatieniveau 4, HAVO en het VWO. De te verlenen graad is de Bachelor of Social Work. De faculteit werkt samen met de Hogeschool van Amsterdam. De University of St. Martin (USM) De 4-jarige opleiding tot onderwijzer, aangeboden door de University of St. Martin, geniet erkenning van de Antilliaanse overheid. Het aanvangsniveau is dat van het HAVO-diploma. De opleiding wordt afgerond met een Bachelors of Arts Degree in Education. Het niveau van de Bachelors of Arts Degree in Education is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van bachelor in het hoger pedagogisch onderwijs, lerarenopleiding basisonderwijs. The University of the Dutch Caribbean (UDC) The University of the Dutch Caribbean (voorheen Zeelandia Opleidingen Groep) is gevestigd op Curaçao. UDC is erkend door de minister van Onderwijs van de Nederlandse Antillen conform de Ministeriële Beschikking van 9 september De instelling biedt bacheloropleidingen aan in het hoger beroepsonderwijs. De toelatingseis is een VWO-, HAVO- of MBO/SBO niveau-4 diploma. De nominale duur van de opleidingen is 4 jaar. De onderwijstaal is Nederlands, maar bij internationale opleidingen is de onderwijstaal Engels. UDC biedt deze opleidingen zowel voltijds als deeltijds aan. De opleidingen worden afgerond met een door de minister van Onderwijs van de Nederlandse Antillen erkend Bachelor Getuigschrift. UDC biedt de volgende opleidingen aan: Bedrijfseconomie (BE), Commerciële Economie (CE) Hoger Juridische Opleiding (HJO), Hoger Toeristisch & Recreatief Onderwijs (HTRO), International Business & Management Studies (IBMS). Daarnaast een 2-jarige opleiding in Bank- en Verzekeringsmanagement die leidt tot een Associate Degree. Akademia Pedagógico Kòrsou De Akademia biedt een hoger beroepsgerichte lerarenopleiding basisonderwijs aan. De toelatingseis is het HAVO-diploma, het A-certificaat voor kleuterleidster, de diploma s van het MTS en het MAO. De nominale opleidingsduur is 4 jaar. Deze opleiding bevindt zich in het proces opgenomen te worden in de Algemene Faculteit van de UNA en zal over enkele jaren ophouden te bestaan. De opleiding gaat op de UNA vanaf 1 Augustus 2010 verder onder de naam LOFO (Lerarenopleiding voor het Funderend Onderwijs), lerarenopleiding voor primair en secundair onderwijs. Het niveau van de Akte van bekwaamheid volledig bevoegd onderwijzer is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van de graad van bachelor van het hoger pedagogisch onderwijs, lerarenopleiding basisonderwijs. Stichting Juridische Beroepsopleiding De Stichting Juridische Beroepsopleiding is in 1997 erkend. De toelatingseis is het HAVO-diploma, de nominale duur van de opleiding is 2 jaar (deeltijd). Het getuigschrift Legal Assistant, Juridisch Assistent wordt verleend aan het eind van de opleiding. Het niveau van het getuigschrift Juridisch Assistent is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van 2 jaar hbo. HOGMA Hogere Opleidingen voor Gedrag en Maatschappij. De toelatingseis is het SBO/MBO-diploma (niveau 4) of het HAVO-diploma. De nominale duur van de avondopleiding is 4 jaar. Het Diploma Hoger Beroepsonderwijs, Sociaal Agogische Beroepen wordt verleend. In 2008 zijn deze opleidingen overgenomen door de Universiteit van de Nederlandse Antillen. In samenspraak met de UNA worden deze opleidingen afgebouwd en er worden geen nieuwe studenten meer aangenomen. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

13 Instituto pa Formashon den Enfermeria (Stichting IFE) Dit instituut verzorgt naast opleidingen tot verpleegkundige op middelbaar niveau, een 3-jarige opleiding tot operatie-assistent. De toelatingseis is het HAVO-diploma. Aan het eind van de opleiding wordt de beroepskwalificatie Operatie-Assistent verleend. Het niveau van het getuigschrift Operatie-Assistent van Stichting IFE is in Nederlandse termen vergelijkbaar met dat van 3 jaar hoger beroepsonderwijs. New Horizon De instelling New Horizon verzorgt een door de overheid erkende bacheloropleiding in de verpleegkunde. Curacao Institute for Social and Economic Studies (Curises)/ Intercontinental University of the Caribbean (ICUC) Het Curacao Institute for Social and Economic Studies (Curises), voorheen deel uitmakend van de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA), werd in 2009 een onafhankelijk instituut. De Intercontinental University of the Caribbean (ICUC), opgericht door Curises, heeft samenwerkingsverbanden tot stand gebracht met een aantal erkende Nederlandse en Amerikaanse universiteiten. De volgende door Curises aangeboden HBO-programma s op bachelorniveau zijn erkend door de Antilliaanse overheid: Business Administration in General Management; Business Administration in International Business; Business Administration in Hospitality and Tourism Management; Accountancy en Douane Verificateur. Het masterprogramma Executive Master of Finance and Control wordt aangeboden is samenwerking met de Vrije Universiteit (VU) en is geaccrediteerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO). Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

14 Beoordelingssystemen De waarderingen lopen van 1 (zeer slecht) tot 10 (uitmuntend). In cijfers Omschrijving Betekenis 10 Tien Uitmuntend 9 Negen Zeer goed 8 Acht Goed 7 Zeven Ruim voldoende 6 Zes Voldoende 5 Vijf Bijna voldoende 4 Vier Onvoldoende 3 Drie Zeer onvoldoende 2 Twee Slecht 1 Een Zeer slecht Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

15 Kwaliteitszorg en accreditatie Een systeem van kwaliteitszorg voor het onderwijs op de voormalige Nederlandse Antillen is vastgelegd in een beleidsplan. Vanuit de overheid wordt onderwijskwaliteit gegarandeerd door een deugdelijke onderwijswetgeving in combinatie met een goed functionerend toezichtorgaan (inspectie), externe kwaliteitsborging via centrale examens en toetsen (examenbureau) en accreditatie voor het hoger onderwijs. De Universiteit van de Nederlandse Antillen verwacht in 2011 al haar opleidingen geaccrediteerd te hebben. De Antilliaanse overheid is hierover in gesprek met het Nederlandse Vlaamse Accreditatie Orgaan. Het ligt in de bedoeling dat binnen afzienbare tijd alle opleidingen voor hoger onderwijs geaccrediteerd worden. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

16 Internationale Verdragen De regionale conventie over de erkenning van studies, diploma s en graden van het hoger onderwijs in Latijns-Amerika en het Caribische gebied (1974) is mede ondertekend door de voormalige Nederlandse Antillen. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

17 Samenstelling Dossier De lay-out van de getuigschriften van het gesubsidieerde algemeen vormend voortgezet onderwijs is landelijk vastgesteld. Er wordt geen aparte cijferlijst uitgereikt, op het getuigschrift worden de eindexamencijfers vermeld. Bij de getuigschriften van het hoger onderwijs worden wel aparte cijferlijsten uitgereikt. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

18 Adressen Curaçao Ministerie Onderwijs en Cultuur APNA-gebouw, Schouwburgweg telefoon: of fax: of St. Maarten Departement van Onderwijs Afdeling Bovenwinden Books Tower, Harbour View telefoon: of of fax: St. Eustatius Departement van Onderwijs Afdeling Bovenwindse Eilanden Telefoon: Bonaire Ministerie van Onderwijs en Cultuur APNA plaza, Kaya Internashonal z/n Telefoon Fax Website van COLO, de associatie van expertisecentra voor beroepsonderwijs, trainingen en de arbeidsmarkt. Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

19 Lijst hoger onderwijsinstellingen - Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA) - University of St. Martin (USM) - University of the Dutch Caribbean (UDC) - Akademia Pedagógico Kòrsou - HOGMA - Instituto pa Formashon den Enfermeria (Stichting IFE) - New Horizon - Curacao Institute for Social and Economic Studies (Curises) Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

20 HAVO-diploma - KLIK OP HET DIPLOMA OM WEER TERUG TE GAAN NAAR HET ONDERWIJSSYSTEEM - Landenmodule Nederlandse Antillen Nuffic 2 e druk februari 2011 versie 1, februari

Curaçao, St. Maarten en de BESeilanden

Curaçao, St. Maarten en de BESeilanden Onderwijssysteem Curaçao, St. Maarten en de BESeilanden Het onderwijssysteem van Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Aruba. Het Arubaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Aruba. Het Arubaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Aruba Het Arubaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Aruba. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Pakistan. Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Pakistan. Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Pakistan Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Pakistan. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Afghanistan. Het Afghaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Afghanistan. Het Afghaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Afghanistan Het Afghaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Afghanistan. Ook wordt uitgelegd wat

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Ethiopië. Het Ethiopische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Ethiopië. Het Ethiopische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Ethiopië Het Ethiopische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Ethiopië. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Tanzania. Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Tanzania. Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Tanzania Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Tanzania. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Iran. Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Iran. Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Iran Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Iran. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Nepal. Het Nepalese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Nepal. Het Nepalese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Nepal Het Nepalese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Nepal. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 584 Beschikking van de Minister van Justitie van 27 september 2010 tot plaatsing in het Staatsblad van de tekst van het Besluit scholen v.w.o.,

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Suriname. Het Surinaamse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Suriname. Het Surinaamse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Suriname Het Surinaamse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Suriname. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Estland. Het Estse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Estland. Het Estse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Estland Het Estse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Estland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Landenmodule. Ghana. Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland

Landenmodule. Ghana. Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland Landenmodule Ghana Waardering van buitenlandse getuigschriften in Nederland Informatie over de structuur van het onderwijsstelsel van Ghana en de waardering van getuigschriften uit Ghana met het oog op

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Nigeria. Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Nigeria. Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Nigeria Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Nigeria. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer:

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer: Diplomawaardering Met een diploma dat niet-nederlands is, krijgt uw kind soms moeilijk toegang tot het hoger onderwijs in Nederland. Daarvoor verschillen de onderwijssystemen van de diverse landen te veel.

Nadere informatie

Colloquium Doctum. Algemene Faculteit. Afdeling LOFO. Afdeling Tweedegraads Lerarenopleiding 2014-2015

Colloquium Doctum. Algemene Faculteit. Afdeling LOFO. Afdeling Tweedegraads Lerarenopleiding 2014-2015 Colloquium Doctum Algemene Faculteit Afdeling LOFO en Afdeling Tweedegraads Lerarenopleiding 2014-2015 Personen die de leeftijd van 23 jaar hebben bereikt en die niet voldoen aan de toelatingseisen voor

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Thailand. Het Thaise onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Thailand. Het Thaise onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Thailand Het Thaise onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Thailand. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Kenia. Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Kenia. Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Kenia Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Kenia. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Ghana. Het Ghanese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Ghana. Het Ghanese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Ghana Het Ghanese onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Ghana. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Ierland. Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Ierland. Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Ierland Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Ierland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Egypte. Het Egyptische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Egypte. Het Egyptische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Egypte Het Egyptische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Egypte. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 145 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Bangladesh. Het Bengaalse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Bangladesh. Het Bengaalse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Bangladesh Het Bengaalse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Bangladesh. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Nederland. Het onderwijssysteem van Nederland beschreven

Onderwijssysteem. Nederland. Het onderwijssysteem van Nederland beschreven Nederland Het onderwijssysteem van Nederland beschreven Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Nederland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse equivalent is van diploma s uit Nederland.

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Nederland. Het onderwijssysteem van Nederland beschreven

Onderwijssysteem. Nederland. Het onderwijssysteem van Nederland beschreven Nederland Het onderwijssysteem van Nederland beschreven Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Nederland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse equivalent is van diploma s uit Nederland.

Nadere informatie

D i e n s t e x a m e n s. I n f o r m a t i e B r o c h u r e. L a n d s e x a m e n 2 0 1 5-2 0 1 6

D i e n s t e x a m e n s. I n f o r m a t i e B r o c h u r e. L a n d s e x a m e n 2 0 1 5-2 0 1 6 M i n i s t e r i e v a n O n d e r w i j s, C u l t u u r, J e u g d e n S p o r t D i e n s t e x a m e n s I n f o r m a t i e B r o c h u r e L a n d s e x a m e n H A V O, V W O E N V S B O - T K

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

Ministersplaatsen Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport Dienst Examens

Ministersplaatsen Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport Dienst Examens Richtlijnen voor het toewijzen van Ministersplaatsen Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport Dienst Examens 1 Deze brochure is een uitgave van: Dienst Examens van het Ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid. Nr. 24 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid. Nr. 24 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 32261 Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg onder andere in verband met de opneming van de mogelijkheid tot taakherschikking 31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen

Hoofdstuk 1. Inleidende bepalingen erkende en zelfstandige ko - MB kwalificatiebewijzen 1 Ministerieel besluit van 3 maart 2010 (BS 29 maart 2010) tot bepaling van de kwalificatiebewijzen voor medewerkers en verantwoordelijken van kinderopvangvoorzieningen

Nadere informatie

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN op Christelijk College de NOORDGOUW () Op de Noordgouw kunnen leerlingen 3 verschillende diploma s halen: 1. MAVO-diploma 2. HAVO-diploma 3. Atheneum-diploma (+) VMBO-tl = MAVO

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Albanië. Het Albanees onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Albanië. Het Albanees onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Albanië Het Albanees onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Albanië. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 217 Besluit van 23 april 2012 tot wijziging van het Eindexamenbesluit VO, het Staatsexamenbesluit VO en het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

nieuwsbrief juni 2011

nieuwsbrief juni 2011 Continuïteit KBB Erkenning van Leerbedrijven Leermeestertrainingen Uitreiking Certificaten Leermeester VSBO / SBO Curaçao Workshops voor Praktijkbegeleiders Geslaagden SBO Continuïteit KBB In onze vorige

Nadere informatie

Enschede in Cijfers 2011 11. ONDERWIJS

Enschede in Cijfers 2011 11. ONDERWIJS Onderwijs 11. ONDERWIJS 20 Onderwijs Tabel 11.1: Aantal scholen en aantal leerlingen in het basisonderwijs per cursusjaar sinds 2006/'07. 1) denominatie 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 sch. leerl. sch.

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Kroatië. Het Kroatische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Kroatië. Het Kroatische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Kroatië Het Kroatische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Kroatië. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Kwaliteit van het onderwijs in Un Korsou Hustu

Kwaliteit van het onderwijs in Un Korsou Hustu Kwaliteit van het onderwijs in Un Korsou Hustu Uit de visie: Un Kòrsou Hustu heeft een integrale benadering van economie-onderwijs-arbeidsmarkt-sociale zekerheid Dus hou op met systemen veranderen en nieuwe

Nadere informatie

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor

Nadere informatie

Kwalificatiebewijs voor kinderbegeleider (gezinsopvang en groepsopvang) en voor verantwoordelijke van maximaal 18 opvangplaatsen

Kwalificatiebewijs voor kinderbegeleider (gezinsopvang en groepsopvang) en voor verantwoordelijke van maximaal 18 opvangplaatsen Kwalificatiebewijs voor kinderbegeleider (gezinsopvang en groepsopvang) en voor verantwoordelijke van maximaal 18 opvangplaatsen PLAATS BINNEN ONDERWIJSSTRUCTUUR KWALIFICATIEBEWIJS VROEGERE BENAMING Secundair

Nadere informatie

International Business & Marketing

International Business & Marketing Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25148 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Middachtensingel, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA JE STUDIE Als medewerker marketing & communicatie werk

Nadere informatie

Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland

Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland Doorstroming van Nederlandstalige leerlingen uit Singapore naar Nederland Voor doorstroming in Nederland zijn er twee opties: Internationaal onderwijs Nederlands onderwijs Doorstromen naar: Primair Onderwijs

Nadere informatie

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs?

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Wendy Jenje-Heijdel Na het examen in het voortgezet onderwijs staan leerlingen voor de keuze voor vervolgonderwijs. De meest gangbare routes lopen van

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Educatie A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student is

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Economie en Management A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 32 Inschrijving voor cursussen. 3A

Nadere informatie

UITSLAG, HERKANSING EN DIPLOMERING. Artikel 23 Eindcijfer eindexamen

UITSLAG, HERKANSING EN DIPLOMERING. Artikel 23 Eindcijfer eindexamen HOOFDSTUK V UITSLAG, HERKANSING EN DIPLOMERING Artikel 23 Eindcijfer eindexamen 1. Het eindcijfer voor alle vakken van het eindexamen wordt uitgedrukt in een geheel cijfer uit de reeks 1 tot en met 10.

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Wet van.. tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op het onderwijstoezicht en het Wetboek van Strafrecht, in verband met het tegengaan van misleidend gebruik

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. (Tekst geldend op: 18-12-2013) Besluit van 23 april 2012 tot wijziging van het Eindexamenbesluit VO, het Staatsexamenbesluit VO en het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB in verband met

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

- basisonderwijs - voortgezet onderwijs ( vmbo, havo, vwo, mbo) - hoger onderwijs (hbo, universiteit)

- basisonderwijs - voortgezet onderwijs ( vmbo, havo, vwo, mbo) - hoger onderwijs (hbo, universiteit) - basisonderwijs - voortgezet onderwijs ( vmbo, havo, vwo, mbo) - hoger onderwijs (hbo, universiteit) 1 / 14 BASISONDERWIJS Regulier basisonderwijs De duur van het Basisonderwijs is acht jaar. De verplichting

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27438 28 augustus 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 augustus 2015, nr. 759965,

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 645 Aanpassing van een aantal OCW-wetten voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba voornamelijk in verband met wijzigingen in de equivalente onderwijswetten

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Israël. Het Israëlische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Israël. Het Israëlische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Israël Het Israëlische onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Israël. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 600 VIII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003 Nr. 127 BRIEF

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Filipijnen. Het Filipijnse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Filipijnen. Het Filipijnse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Filipijnen Het Filipijnse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van de Filipijnen. Ook wordt uitgelegd wat

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Turkije. Het Turkse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Turkije. Het Turkse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Turkije Het Turkse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Turkije. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Voortgezet onderwijs Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek Informatie CFI/ICO vo 079-3232.444 bvh 079-3232.666 Wijziging van de Regeling

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE AVOND

PROGRAMMA VAN DE AVOND PROGRAMMA VAN DE AVOND Overzicht voortgezet in Nederland Het kundig rapport NIO Tijd voor vragen Onderwijs na de Basisschool Het Voortgezet Onderwijs MBO-niveau 3 + 4 MBO Niveau 1 + 2 Hoger Onderwijs Weten

Nadere informatie

Informatieavond 4-VMBO 13 oktober 2015

Informatieavond 4-VMBO 13 oktober 2015 Informatieavond 4-VMBO 13 oktober 2015 Inhoud 1. Waarom decanaat? 2. MBO in Nederland 3. SBO op Curaçao 4. Havo-4 (Vespucci en lokaal) 5. Hoe maak je de keuze? 6 Studie- en Beroepenbeurs WTC Waarom decanaat?

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen 5-2-2016 Keuzevoorlichting MAVO 3 2 Quiz Nodig: de kaartjes op uw stoel! Hoeveel verschillende

Nadere informatie

Onderwijssysteem. India. Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. India. Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem India Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van India. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Informatie door de decaan in de aula 20.00-20.45 uur: Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen Vakvoorlichting door bovenbouw docenten

Nadere informatie

En Profil 4 HAVO 2015-2016. Informatie over de Tweede Fase en de profielkeuze.

En Profil 4 HAVO 2015-2016. Informatie over de Tweede Fase en de profielkeuze. En Profil 4 HAVO 2015-2016 Informatie over de Tweede Fase en de profielkeuze. INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 DE TWEEDE FASE... 3 2.1 HET KIEZEN VAN EEN PROFIEL... 3 2.2 DE KEUZEPROCEDURE... 4 2.3 DE

Nadere informatie

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde.

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde. 1 Deficiënties bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde Januari 2005 Uitgave VSNU Informatiecentrum Aansluiting vwo-wo, in samenwerking met

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Luzac College Breda afdelingen havo en vwo

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Luzac College Breda afdelingen havo en vwo RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Luzac College Breda afdelingen havo en vwo Plaats : Breda BRIN-nummer : 30CY Onderzoek uitgevoerd op : 1 december 2010 Conceptrapport verzonden op : 20 januari

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas 1 mavo Intro Deze brochure geeft u informatie over de vmbo-theoretische leerweg op hethml: de mavo. Met vragen kunt u terecht bij de afdelingsleider bovenbouw mavo, Thomas ter Hart. 1e klas: met vrienden

Nadere informatie

Analyse competenties knelpuntberoepen

Analyse competenties knelpuntberoepen Analyse competenties knelpuntberoepen Onderzoek in 2014 uitgevoerd door wes research & strategy in opdracht van Euregio Scheldemond 4 Inhoud presentatie Doel Methodologie Selectie knelpuntberoepen Vergelijking

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 3-0 87

U I T S P R A A K 1 3-0 87 U I T S P R A A K 1 3-0 87 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep XXX, appellant tegen het Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen, verweerder

Nadere informatie

Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo

Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo Hieronder staat een overzicht van de mogelijkheden om na het ROC van door te stromen naar een hbo-. Wil je meer weten? Kijk voor de meest actuele informatie over

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Verenigde Staten. Het Amerikaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Verenigde Staten. Het Amerikaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Verenigde Staten Het Amerikaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van de Verenigde Staten. Ook wordt

Nadere informatie

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject florijn.nl THINK GLOBAL ACT LOCAL 14-15 MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject Het Florijn College biedt Middelbaar Beroepsonderwijs

Nadere informatie

sociaal NICEMOVE OPLEIDINGEN Liability maatschap Maliebaan 45 3581 CD Utrecht www.mbo-nicemove.nl nicemoveopleidingen@aol.com

sociaal NICEMOVE OPLEIDINGEN Liability maatschap Maliebaan 45 3581 CD Utrecht www.mbo-nicemove.nl nicemoveopleidingen@aol.com Examenprogramma vanaf 2016 VMBO Assistent juridisch hulpverlener MBO4 Crebonummer 79090 HBO AD Bachelor en Master HBO FINANCIEEL JURIDISCH HULPVERLENER Inclusief de BEROEPSGERICHTE VAKKEN opleiding mbo4

Nadere informatie

Wat een ieder moet weten over het eindexamen

Wat een ieder moet weten over het eindexamen Wat een ieder moet weten over het eindexamen examen 2011/2012 Schoolexamens De schoolexamens komen als volgt tot stand: zij worden gevormd door het geheel van alle behaalde cijfers van alle examentoetsen

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten BASISONDERWIJS Leerlingen HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten A Hoger beroepsonderwijs 1 cursisten HBO5 verpleegkunde (1) 3 inschrijvingen in de specifieke lerarenopleiding van het volwassenenonderwijs

Nadere informatie

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer schooljaar 2005-2006 schooljaar 2006-2007 schooljaar 2007-2008 Gemiddelde examenresultaten over de laatste drie schooljaren

Nadere informatie