Kind of carrière. Ambities van studenten. Moniek Kleinsman krabbelt overeind. Gescheiden werelden op Fysiotherapie. Van vlaaienkoning tot burgemeester

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kind of carrière. Ambities van studenten. Moniek Kleinsman krabbelt overeind. Gescheiden werelden op Fysiotherapie. Van vlaaienkoning tot burgemeester"

Transcriptie

1 Redactioneel onafhankelijk magazine van Saxion Hogescholen Ambities van studenten Nº 6 / FEB Kind of carrière Moniek Kleinsman krabbelt overeind Gescheiden werelden op Fysiotherapie Van vlaaienkoning tot burgemeester

2 Het grootste carrière-evenement van Nederland PROGRAMMA o.a. >200 Topwerkgevers Ontmoeting aan de Top live met o.a. Roger Dassen bestuursvoorzitter Deloitte, Aad Veenman bestuursvoorzitter NS, burgemeester Annemarie Jorritsma Almere, burgemeester Ivo Opstelten Rotterdam en burgemeester Wim Deetman Den Haag Praktische carrièreworkshops en informatieve bedrijfspresentaties Spectaculaire opening door Tiësto! Vakinhoudelijke branchecongressen: Gratis entree na (voor)registratie 9 & 10 maart - Amsterdam RAI Exposanten op De Nationale Carrièrebeurs. Kijk voor een update op Corporate & Trust VALORI Mediapartners De Nationale Carrièrebeurs is een activiteit van Memory Productions Events, onderdeel van

3 Inhoud Kiezen of delen: kind of carrière pagina 18 t/m Op stage Jongensdroom komt uit 9 10 Als de studie toch niet bevalt En verder: Open en bloot Veejay Emiel 12 Oud-student is burgemeester van Ommen 14 Academie close-up De werelden van Fysiotherapie 30 Niet langer eenzaam in Nederland 26 Topsporter Moniek Kleinsman krabbelt overeind 4/8 Warming-up 17 Mededelingen 23 Varia 24 Sax International 28 Onder de loep 33 Walstraat 9 34 Win de boeken top-3! Allereerst Ambitieuze eikel Eigenlijk vind ik mezelf een grote eikel. Zo heb ik nog nooit een daklozenkrant gekocht. Ik neig te walgen van degene die me met vervallen junkhoofd en versleten kleren half stamelend vraagt om een eurootje. Get yourself together denk ik dan en ik maak nog net geen wegwerpgebaar. Dan mijmer ik nog even als anderen het kunnen, kan jij het ook en ga ik totaal voorbij aan alle plausibele factoren die iemand dakloos kunnen maken. Waar is die ambitie, vraag ik me dan af. En even later schrik ik van mezelf. Want zijn er niet vele daklozen die ooit topman waren bij een gerenommeerd bedrijf en juist door een tomeloze en veel te fanatieke ambitie keihard van hun troon zijn gevallen en er nooit meer op konden klauteren? Voor iemand die zich sociaal denkend noemt, vind ik dat toch op z n minst een dubieuze gedachte. Het zit er in gebakken: ik wil vol stoom vooruit en verwacht dat anderen ongeacht welke remmende factoren dan ook dat ook doen. En dan vinden ook anderen jou wel eens een grote eikel. Gelukkig maar. Gezonde en realistische ambitie lijkt de beste woordcombinatie. Met Sax proberen we dan ook in grote, maar weloverdachte stappen vooruit te gaan. Zo is onze nieuwe website volop in ontwikkeling: met de uitkomsten van het lezersonderzoek in de hand, bouwen we aan een flitsende site met veel interactiviteit die vlak na de voorjaarsvakantie gelanceerd wordt. Daarnaast hebben we voor Sax Magazine twee nieuwe columnisten aangetrokken: medewerker Nitie Mardjan (academie Gezondheidszorg) en student Étienne Wilderink (Kunst & Techniek) proberen je maandelijks met een scherpe pen aan het denken te zetten. In dit nummer ook veel aandacht voor ambities van (oud)- Saxionners: CE-student Tim Lammers jaagt een jongensdroom na en gaat afstuderen bij Playboy, oud-studente Hadassa Meijer Ytsma combineert een politieke carrière met het moederschap en alumnus Ton de Haan moet aan kinderen nog even niet denken en zet alles op alles voor zijn carrière. Veel leesplezier! Tim de Hullu, hoofdredacteur 3 februari 2007

4 Warming-up Gespot Foto: Toma Tudor Prinses carnaval Willeke Egberts (18), tweedejaarsstudente Fysiotherapie, snapte er niets van. Uitgerekend zij, die tot dan toe niets met carnaval had, werd door jongerencarnavalsvereniging De Vlearmuze gevraagd om jongerenprinses van Neede te worden. Eerst heb ik het voorstel ook afgewezen, maar het is bestuursleden en de vorige prins en prinses toch gelukt mij over te halen. Ook de ouders moeten goedkeuring verlenen, eigenlijk heeft m n moeder me over de drempel geholpen. Willeke kende de vooroordelen van carnaval: dom feesten en masse vreemdgaan. Laatst riep iemand dat negen maanden na carnaval de meeste baby s worden geboren. Grote onzin. Ik ervaar carnaval als gewoon een gezellig feest. Als prinses moet Willeke een voorbeeld voor de jongeren van Neede zijn. Ik mag bijvoorbeeld niet dronken worden. De prinses heeft een druk bestaan, en dat is niet alleen tijdens carnaval zelf. Sinds een paar maanden moet ze regelmatig naar feesten en recepties en om toespraken te houden. En zoals elke prinses krijgt ze een voorkeursbehandeling. Ik heb een begeleidingsteam van zeven mensen. Zij regelen mijn vervoer en houden mij in de gaten. Onlangs op een feest in Duitsland liep er elke keer een begeleider met mij mee wanneer ik naar het toilet ging. In februari wordt het beredruk voor Willeke: schlagerfestival (zie foto), jongerencarnaval, gehandicaptencarnaval, ouderencarnaval, gala, hooghedenmiddag, de Needse optocht op 18 februari, Rosenmontag, noem maar op. Volle bak dus, maar Willeke heeft er zin in. De week erop heb ik geen school en mijn studie lijdt er niet bepaald onder: ik heb zojuist zelfs twee praktijktoetsen gehaald! (TdH) 4 februari 2007

5 Warming-up Foto: Arjan Erkel Arjan Erkel overleefde doodsangst Arjan Erkel, medewerker van Artsen zonder Grenzen, werd in augustus 2002 op brute wijze ontvoerd in de Russische Deelrepubliek Dagestan. Hij zat maar liefst 607 dagen in mensonterende omstandigheden vast. Met positief denken, geloof in zichzelf en respect voor het geloof en de cultuur van zijn ontvoerders heeft hij doodsangsten weten te doorstaan. Donderdag 15 februari vertelt Erkel zijn verhaal op Saxion Deventer. Hoe gaat het met u? Goed! Ik ben druk bezig met het schrijven van mijn tweede boek en samen met een aantal anderen ben ik bezig met het opzetten van een nieuw televisiekanaal, Goededoelen-tv. Dat is een digitaal station dat binnen een jaar landelijk via de kabel te ontvangen is. Daarnaast geeft ik regelmatig lezingen. Waar gaat uw lezing op 15 februari over? Ik vertel mijn ontvoeringsverhaal. Wat ik heb meegemaakt heeft me geleerd creatief om te gaan met mijn eigen sterktes en zwaktes. Dat is in mijn geval onder extreme omstandigheden gebeurd. Die ervaring gebruik ik nu om anderen aan het denken te zetten: hoe sta je in het leven, hoe kun je je competenties optimaal benutten? maar bepalen of hij er lering uit kan trekken. Ik hoop dat ik mensen bewust kan maken van hun keuzes. Hoeveel studenten zijn er niet die zomaar wat studeren, zonder dat ze er echt warm voor lopen. Dat heeft vaak te maken met onzekerheid. Soms moet je vaste patronen los durven laten om daar te komen waar je echt wilt zijn. Hoe overleef ik doodsangst & isolement, door Arjan Erkel. Donderdag 15 februari, uur in C 1.73 Saxion, locatie Deventer. Zit er een specifieke boodschap voor studenten in? De inhoud is niet in het bijzonder op studenten gericht. Ieder moet voor zich SG in teken van overleven Studium Generale staat de komende tijd in het teken van overleven. Op dinsdag 20 februari vindt er tussen en uur in C1.73 op Saxion Deventer bijvoorbeeld een lezing Hoe overleef ik hooggevoeligheid plaats, door Felix Brabander. Hoogsensitieven (HPS) zijn mensen met een bovengemiddelde gevoeligheid voor hun omgeving en voor mensen in hun omgeving. Felix Brabander zal ingaan op allerlei facetten van hooggevoeligheid. Wat is het: een talent, een eigenschap, een hersenafwijking? Wanneer is het een lust, wanneer een last? Is het hetzelfde als emotioneel intelligent en in welke beroepen kom je HPS ers tegen? De lezingen van Studium Generale zijn gratis toegankelijk. Meer info + programmavooruitblik: februari

6 Warming-up Foto: Toma Tudor Onbekend maakt onbemind: de vijf jaar oude Saxion-opleiding Podotherapie trekt minder studenten dan de Academie Gezondheidszorg (AGZ) zou willen. De jaarlijkse instroom van 25 zou naar 45 toe moeten. Daarom trok AGZ rond de euro uit voor een grote wervingscampagne: op de Grote wervingscampagne Podotherapie Studenten klappen voor hun voeten website staan bijvoorbeeld allerlei wetenswaardigheden over voeten, van weetjes over voetverzorging tot tips over voetversiering. Mariska van der Meer, pr-coördinator van de academie AGZ: We willen voeten in de picture zetten. Laten zien hoe veelzijdig voeten zijn. Podotherapie komt bij studiekiezers niet op en mensen haken af bij de gedachte dat de studie alleen op voeten is gericht. Maar voeten zijn de basis van je lichaam. Als je niet goed loopt, kun je lichamelijke klachten krijgen. Bovendien heb je een grote kans op een goed betaalde baan: er is een groot tekort aan podotherapeuten. Een campagneteam gevormd door podotherapiestudentes Myrette van Houten, Marije ten Kate, Evelien van Gool en Lyanne Baan reist evenementen af om de studie onder de aandacht te brengen. Zo zijn de studenten aanwezig bij de Batavierenrace en bij de FBK Games in Hengelo. (TdH) Pardon? (On)beleefde vragen in de wandelgangen Hoe ambitieus ben jij? Edwin Spil, 25 jaar, tweedejaarsstudent Technische Informatica, tevens Penningmeester Studievereniging Syntaxis: Nou, ambitieus? Op dit moment niet zo, haha. Ik zit midden in het studentenleven: ben actief lid in studievereniging Syntaxis als penningmeester en ben bezig met feesten en uitgaan. Na mijn studie zou ik wel graag bij een technisch detacheringbureau willen werken, zodat ik bij diverse bedrijven in de keuken kan kijken en daarom veel variatie in mijn werk heb. Een baan bij één groot bedrijf is niks voor mij. Het maakt mij niet uit in welke plaats ik werk. Werken in het buitenland is ook een mogelijkheid. Verder lijkt het me leuk om in een grote fabriekshal dingen op een juiste manier te gaan automatiseren. Ik wil graag werken in een leuke functie, zodat ik alles kan doen wat ik zou willen, maar op een topfunctie richt ik me niet. Of ik huisje-boompje-beestje zou willen? Nou, dat ook! Het huisje en boompje heb ik al en het beestje hoef ik niet. Ik zou graag met iemand samen willen leven, maar op dit moment lukt dat nog niet zo Nicole Tanke 6 februari 2007

7 Warming-up Headlines van Sax.nu. Zappen Saxion-studente brengt onvrede leraren aan het licht Onlangs kwam in het nieuws dat een derde van de leraren in het basis- en voortgezet onderwijs het plezier in het werk heeft verloren. Ze hebben last van bedreigingen door ouders en leerlingen en voelen zich onvoldoende door collega s en directie gesteund. Het onderzoek werd uitgevoerd door Saxion-studente Heleen Hoek. Kenny van Weeghel sportman van het jaar 2006 Tijdens het Sportgala 2007 is wheeler Kenny van Weeghel uitgeroepen tot Sportman van het jaar 2006 in Enschede. Hij mocht de bijbehorende Auke Vleer prestatieprijs in ontvangst nemen van sportwethouder Ed Wallinga. Studenten kiezen voor een studie dicht bij huis Kwaliteit en studieaanbod van instellingen in het hoger onderwijs hebben veel minder invloed op de studiekeuze van scholieren dan gedacht. Dit blijkt uit onderzoek van de ruimtelijke econoom Carla Sá naar de Nederlandse situatie op dit punt. Het gaat er vooral om dat de studiestad dichtbij is en gezellig. Saxion kan starten met zeven associate degrees Staatssecretaris Bruins (VVD) heeft 33 associate degrees (verkorte hboprogramma s) goedgekeurd, waarvan zeven van Saxion Hogescholen. Saxion is daarmee samen met Avans de hogeschool met de meeste goedgekeurde ad-programma s. Kijk voor alle volledige berichten op Sax.nu. Festival in studentenkamers Donderdag 15 februari vindt vanaf uur het Studenten- KamerFestival in Enschede plaats: een cultureel festival met korte voorstellingen. Met als decor: studentenkamers in Enschede. Het festival wordt georganiseerd door cultuurkoepel Apollo van de Universiteit Twente in samenwerking met de stichting StuKaFest. In Enschede zijn elf voorstellingen in verschillende studentenkamers in Enschede. Publiekstrekker is cabaretier Sanne Wallis de Vries. Andere voorstellingen komen bijvoorbeeld van verhalenverteller Wim Wolbrink, cabaretier Michiel Peereboom, eenmansband Ottoboy en rapper/poëet Jeroen Naaktgeboren. Je kunt drie voorstellingen bezoeken die telkens een half uur duren. In Nijmegen bestaat StuKaFest zeven jaar en trekt het gemiddeld 700 bezoekers. Dit jaar wordt het festival voor het eerst ook in Enschede, Maastricht en Groningen gehouden. Kaarten zijn tot en met 14 februari te koop bij de verkoopbalie naast de Vrijhof op de UT. Meer informatie op (TdH) FF Nitie Een achtenzestigste deel. Zouden ze weten wat dat is: meer dan tweederde van de eigen populatie? Dat ze niet kunnen rekenen was al bekend. Dat het ook droevig gesteld is met de taalbeheersing van studenten wordt nu vastgesteld door een recentelijk onder PABO-studenten afgenomen Cito-toets. 68 procent haalt niet de norm brugklas HAVO. Overigens zou het interessant zijn om een dergelijk onderzoek eens uit te voeren onder hbodocenten. Ad Verbrugge (Beter Onderwijs Nederland) en Doekle Terpstra (hbo-raad) zijn het over één punt wèl eens: de kwaliteit van het taalonderwijs is onvoldoende. Terpstra, een gewezen vakbondsman immers, wijst naar externe factoren: het voortgezet onderwijs deugt niet. De minister kaatst terug: onderwijzers die kinderen leren lezen en schrijven komen van het hbo. Dat klinkt voor mij als kip of ei en dat vindt BON ook. Daarom stelt de stichting in haar manifest dat het gaat om het onderwijs in zijn geheel, van lagere school tot universiteit. Over het ei dan: het verbaast mij dat mijn kinderen op school zonder interpuncties of hoofdletters schrijven. Onlangs nam mijn dochter van zeven een opstel mee naar huis met de prachtige titel: het sprokje fan de heks inde wint in het bos. Onder een beloningssticker had de juf met gekleurd potlood goedzo geschreven. Hetgeen vermoedelijk betekent dat ze het verhaal net zo spannend vond als ik. Ik zal eens een PABOcollega raadplegen. Geen beeld zonder taal. Taal vormt het bewustzijn en geeft betekenis aan de dingen. Maar ook aan nietdingen. Daarom verstaan we elkaar slecht en is de efficiëntie van vergaderen gemiddeld beroerd. Ons sociaal verkeer is gebaseerd op taal. En als dat waar is, zou dan de kwaliteit van de samenleving toenemen met beter taalonderwijs? Misschien krijgen kwaliteit en efficiëntie een geheel andere betekenis als nabij toekomstige generaties het voor het zeggen krijgen. Grammatica, spelling en stijl zijn dan helemaal niet interessant meer (k Z wl FF? t aflpt). Het komt al heel dichtbij: een jonge collega heeft een SMS verstuurd voordat ik de hoorn van de haak heb. En terwijl ik word doorverbonden heeft ze alweer twee regels onbegrijpelijke tekst uitgewisseld met een virtueel iemand via MSN. Ik zou haar willen toevoegen: lees eens een boek en proef de taal. Maar het interesseert haar niet. En dat begrijp ík niet. Is dat de bron van een generatiekloof: het onvermogen om je echt te verdiepen in de wereld van de jongeren? Dat kunnen we niet hebben, BON. Nitie Mardjan, medewerker van de academie Gezondheidszorg (AGZ), is één van de nieuwe columnisten van Sax. februari

8 Warming-up Kameruurtje van academie LED Deze maand schuiven we aan in de personeelskamer die hoort bij de opleidingen Chemie en Biomedisch Laboratoriumonderzoek van de Academie LED. Net als alle Saxion-medewerkers vinden de LED-mensen hun personeelskamer enorm gezellig. Steeds meer collega s lopen de ruimte binnen om even uit te puffen. Dit is de kleinste personeelskamer van Saxion en ook de gezelligste, vinden de aanwezigen. De sfeer is vertrouwelijk en vaak zit er een vaste clan van collega s bij elkaar in de middagpauze. Normaal gesproken zitten ze elke dag tijdens de lunch in de personeelskamer met uitzondering van de dinsdag. Dan gaan we naar de markt om een loempia of een haring te happen. De gezelligheid kan wel eens omslaan in lekker zeuren. Nou, het is hier vaak een klaagmuur, haha. Collega s gooien problemen, bijvoorbeeld met studenten, in de groep en geven elkaar om advies. Uit een andere hoek: De blunders van ons worden ook graag besproken hier, dus als je wat hebt meegemaakt, zijn de verhalen bij ons van harte welkom! Het is niet alleen werk dat de klok slaat. Medewerkers lezen een krantje en de horoscoop wordt voor alle mensen doorgenomen. Er heerst hier een erg goede sfeer. Wat ook uniek is bij ons, is dat wij hier elke vrijdagmiddag de week goed afsluiten met een biertje of een flesje fris om de week door te nemen en gezellig te borrelen. Iedereen van de afdeling stelt dit op prijs. Dit is een traditie die we al sinds de jaren 70 hebben en nog steeds in stand houden. Nicole Tanke Ziekenhuisje spelen Tot 2 februari simuleerden eerstejaarsstudenten van de opleiding Hbo-v, samen met simulatiepatiënten, de werkelijkheid van een ziekenhuis: Admiraal Spitaal. Daarmee was het ziekenhuis voor even terug op de plek van de Enschedese Stadscampus waar ooit aan de Tromplaan het ziekenhuis Ziekenzorg was gevestigd. Delen van het gebouw van nu waaronder de oude trap link naast de roltrappen herrinneren nog aan die tijd. De studenten speelden er nu de rol van verpleegkundige en verzorgen één patiënt. Ter voorbereiding op Spitaal moesten de studenten zes praktijksituaties bestuderen. Vooraf wisten ze niet aan welke patiënt ze gekoppeld werden en met welk ziektebeeld zij geconfronteerd werden. In uniform gekleed en herkenbaar aan de naamsticker maakten de studenten kennis met hun simulatiepatiënt. Étienne Drankprobleem? Toen ik zaterdagochtend uit de taxi werd gesmeten en mijn linkerknie voelde splijten dacht ik onbewust even aan Rita Verdonk. Hoeveel pijn zou het haar gedaan hebben toen ze van haar zetel werd geramd? Natuurlijk kon me dat toen eigenlijk niks schelen. Geknield in de stromende regen zonder jas had ik even wat andere problemen aan mijn dronken hoofd. Zo bleek mijn sleutel enkele minuten later met geen mogelijkheid het slot in te willen. Niet denkend aan de bel 15 centimeter naast mijn rechteroor of aan mijn trouwe mobiel op mijn heup heb ik 40 minuten lang wanhopig geprobeerd mijn eigen huis binnen te komen. Ik herinner me nog vaag dat ik daarna in de striemende regen op de grond ben gaan zitten; zoveel ellende kon één mens toch niet hebben? Niet dat ik regelmatig naar de kerk ga om te biechten, mijn ziel zal dus wel niet helemaal schoon zijn, maar om me direct zo te straffen. Uiteindelijk ben ik opgestaan, heb mijn weinig overgebleven energie bijeen geschraapt en ben gaan lopen. Richting de taxi centrale één straat achter ons huis om precies te zijn. Waarschijnlijk ben ik onderweg een taxi tegen het lijf gelopen en heb de beste man of vrouw duidelijk kunnen maken dat er nog leven in me zat en dat ik voldoende geld bij me had. Wat ik me nog herinner van de reis is dat ik onderweg uit de taxi ben gehangen en dat zal vast niet zijn geweest om even de structuur van het lokale asfalt te bestuderen. Na te zijn afgezet door mijn metgezel en deze ervan overtuigd had even op me te wachten heb ik me naar een deur gesleept en dacht er toen wel aan op de bel te drukken. Enkele minuten later werd ik begroet door twee geschokte gezichten die algauw veranderden in grijnzende smoelen. Hoi Étienne, kom je weer eens langs? Toen ik vier uur later weer ontwaakte uit mijn bewusteloosheid bleek ik bij mijn nichtje op kamer te liggen. Even gecontroleerd of ik al mijn ledematen nog had wat gelukkig het geval bleek te zijn en me toen uit bed gesleurd richting de douche. Met dank aan mijn vrienden die me mijn eerste bewusteloos-door-drank ervaring hebben bezorgd maar me wel met zuivere drank hadden gevuld stond ik twee uur later weer vol frisse moed klaar voor de zaterdag. Hoezo drank maakt meer kapot dan je lief is? Étienne Wilderink studeert Concept Design op Saxion en is één van de nieuwe columnisten van Sax. 8 februari 2007

9 Open en bloot Foto: Auke Pluim Veejay Emiel: een diskjockey maar dan anders Emiel Ament, derdejaarsstudent Kunst en Techniek, is vj, videojockey. Dat is een soort diskjockey, maar dan anders. Hij heeft z n eigen bedrijfje en is gemiddeld één à twee keer per week met z n koffer met apparatuur op pad. Emiel: Je bent live bezig en ziet meteen het effect op mensen, dat geeft echt een kick. Ik heb een passie voor muziek en ik ben multimediastudent. Die twee eigenschappen combineer ik in mijn werk als vj. De muziek die je draait krijgt een extra dimensie door het gebruik van videobeelden en animaties. De filmpjes pas je aan op de stijl van de muziek en op het thema of de gelegenheid waar je draait. Alles gebeurt live, dat maakt het elke keer weer anders. Een aantal jaren geleden was vj-en echt een hype, dat was in de tijd van Mischa Klein (begin jaren 90 bekend vj in de destijds opkomende housescene, red.). Daarna is de markt een beetje ingestort, maar nu zijn er weer een aantal heel goede vj s. Ik draai op danceparty s in het hele land. Ik heb al op heel wat bekende poppodia in Nederland gestaan: Atak, Doornroosje, Luxor Plaza, Paradiso. Ook heb ik wel eens gedraaid bij een modeshow van studenten van de textielopleiding van Saxion. Voor mijn studie loop ik nu stage bij een bedrijf in Purmerend dat ook bezig is met allerlei multimediatoepassingen. Ik heb net een promotiefilm voor het bedrijf gemaakt. Die heb ik in Paradiso tijdens een wedstrijd voor vj s gepresenteerd. Helaas ben ik niet in de prijzen gevallen, maar het bedrijf was wel heel enthousiast over het resultaat. Daarnaast heb ik mijn eigen bedrijfje. De helft van de tijd besteed ik aan commerciële opdrachten, zoals reclames en bedrijfsfilmpje, de andere helft aan optredens. Gemiddeld zo n 1 à 2 keer per week stap ik in de trein met mijn koffer met apparatuur. Ik heb tenslotte een OV-kaart, dus dat is het goedkoopst. Heel af en toe boek ik een hotel, maar meestal ga ik s morgens met de eerste trein weer terug. Ik heb er nog niet veel aan verdiend. De opbrengsten investeer ik weer in het bedrijf, met name in technische apparatuur. Er zijn natuurlijk altijd weer nieuwe snufjes en je moet wel bijblijven. Uiteindelijk hoop ik er natuurlijk van te kunnen bestaan, maar daar heb ik wel vertrouwen in. Er zijn wenig vj s en er is veel werk. Mariska van der Meer Meer info: februari

10 Analyse Uitval in de propedeuse onder de loep Als de studie toch niet bevalt Elk jaar begint rond januari in de propedeutische fase de spanning wat op te lopen, omdat veel studenten die twijfelen over hun huidige studie, zonder verdere gevolgen voor 1 februari mogen stoppen. 1 februari is voor velen een psychologische grens. Steeds vaker moeten studenten echter stoppen als ze de propedeuse niet binnen twee jaar weten te behalen. Vaak denken studenten dat de 1 februari-regel betrekking heeft op het terugkrijgen van collegegeld. Dat is niet het geval: wie voor deze peildatum in de propedeuse volledig stopt, hoeft de beurs en OVjaarkaart niet terug de betalen. Het is dan een gift. Uit onderzoek blijkt dat in de propedeutische fase van universitaire opleidingen en het hbo 35 procent uitvalt. Uit cijfers van de HBO-raad blijkt dat de gemiddelde uitval van Saxion Hogescholen rond de 30 procent schommelt. Voor die uitval zijn verschillende redenen te noemen: studenten vinden de studie niet leuk genoeg, zijn niet vooruit te branden of vinden de studie te moeilijk. Ook komt het vaak genoeg voor dat studenten niet bewust genoeg voor de studie hebben gekozen. Er is een dermate groot aanbod van studies, dat het voor een jongere over het algemeen erg moeilijk is een beeld te vormen, laat staan direct een goede keuze te maken. Onlangs nog werd het onderwijsaanbod in Nederland met dat van een steeds slechter wordende Chinese menukaart vergeleken door de voorzitter van KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen). Rendement: propedeuse binnen 2 jaar Uit cijfers blijkt dat het aantal studenten dat aan Saxion de opleiding binnen twee jaar behaalt (een belangrijke indicator en steeds vaker een vereiste) afhankelijk is van de studierichting. Het algemene streefcijfer van Saxion is 70 procent. Van de studenten die bijvoorbeeld in 2003/2004 in hun eerste studiejaar zaten van de opleiding Sociaal-Juridische Dienstverlening (voltijd), behaalde 71 procent de propedeuse binnen twee jaar. Het Hoger Hotelonderwijs gaat aan kop, met 83 procent. Vrijwel alle andere studies zitten onder de norm. Bij de studie Electrotechniek heeft slechts 25 procent van de studenten de propedeuse binnen twee jaar behaald en bij Werktuigbouwkunde is dat 38 procent. Uit interne cijfers blijkt ook dat veel studenten die uitvallen, binnen of rond de twee jaar met de studie stoppen. Bij Chemische Technologie blijkt de gemiddelde studieduur (cijfers 2005) echter maar liefst 3,5 jaar te zijn. Hier zitten uiteraard ook studenten bij die stoppen, terwijl ze de propedeuse wel behaald hebben. Ondanks dat een gemiddelde uitval van 1 op 3 niet gering is, is het evenmin een gegeven om dramatisch over te doen. Het is in zekere zin zelfs de opzet van de propedeuse. De propedeuse heeft namelijk, wettelijk gezien, onder meer een selecterende functie. Wie de propedeuse niet binnen twee jaar weet te verzilveren, is bij steeds meer opleidingen aan het verkeerde adres en krijgt een Bindend StudieAdvies (BSA). De bedoeling is echter om die twee jaar voor te zijn en al in het eerste (nominale) jaar van de opleiding de student te coachen en te bekijken of er genoeg potentie en motivatie is. In 2005 werd er overigens nog maar in totaal 85 keer een BSA verstrekt, waar Enschede aan kop gaat met 59 uitgiftes. In de decembermaand krijgt elke propedeusestudent sowieso bij elke studie een advies, dat vaak in drie richtingen uiteen valt: A (positief), B (genoeg vertrouwen met enig verbeterpunt), C (negatief advies). Een student mag dan nog zelf bepalen wat hij met het advies doet. Menig student besluit echter het net aangeschafte studieboek aan de wilgen te hangen en uit te zien naar tijdelijk werk of een andere studie. Veel studies bieden namelijk tegenwoordig de mogelijkheid om in ook in februari met een nieuwe studie te beginnen. Aan Saxion Hogescholen breidt dit aantal zich ook elk jaar verder uit. Bij de opleiding Small Business is de uitval een duidelijk gevolg van het opleidingsprofiel, waarin een sterk beroep wordt gedaan op de intrinsieke motivatie en het ondernemend gedrag van studenten. Studenten komen soms met een verkeerd idee de opleiding binnen: een opleiding zonder vaste colleges en veel praktijk, dat lijkt vrijheid blijheid te zijn. Lijkt, want het concept stelt juist extra zware eisen aan het verantwoordelijkheidsgevoel van de student zelf: Ik dacht dat de studie heel veel vrijheid zou bieden en heel praktisch ingericht zou zijn, wordt vaak als reden aangegeven. Dat is ook wel zo, maar je moet echt wel aan de bak willen gaan. Verder blijkt dat er sprake is van te rooskleurige verwachtingen in nieuwe studierichtingen, die in uitval kunnen resulteren. Het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en de Keuzegids Hoger Onderwijs stelden dat instellingen voor hoger onderwijs midleidende voorlichting gaven over opleidingen. Zo zou niet altijd duidelijk zijn of het om een studieroute of opleiding gaat. Op Saxion ging het om de studieroutes Crossmediale Journalistiek en Forensisch Onderzoeker, van welke de namen nu door Saxion nu zijn veranderd in respectievelijk Crossmedia Concepting en Crime Science. Studenten komen erachter dat de studie die ze kozen, slechts een studieroute is. Zo geeft een student Crime Science aan dat de component chemie na het eerste kwartiel zeer groot is, groter dan verwacht. Voor sommigen is dit een 10 februari 2007

11 Analyse Foto: Toma Tudor De 1 februari regeling De regel geldt dat de student die voor 1 februari stopt in de propedeutische fase (eerste jaar), zijn studiebeurs en OV-kaart niet terug hoeft te betalen. Het is dan een gift, geen lening. Stopt men echter later omdat men (bijvoorbeeld) een BSA krijgt, dan moet de beurs wel terug worden betaald. Overigens geldt dit pas definitief als een student na tien jaar geen enkel diploma voor hoger onderwijs heeft behaald. Een student die dus een BSA krijgt, vervolgens een andere studie gaat doen en die netjes afrondt binnen het totaal van tien jaar, die heeft evenmin een financieel probleem. regelrechte tegenvaller en een heroverweging waard. De opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening lijkt ook studenten te trekken die hopen door middel van de opleiding vooral aan zichzelf te werken. De therapeutische insteek van de opleiding is echter vooral op de klant gericht. Soms wordt de studie als een instrument wordt gezien voor het verminderen van problemen in de personele sfeer, blijkbaar ten onrechte. De opleiding voor basisschooldocent heeft te maken met een bovengemiddelde uitval, vooral in de deeltijd (zie kader voortijdige uitstroom propedeuse ). Een specifieke insteek en doelgroep van de opleiding maakt dat er soms een onbehaaglijk gevoel ontstaat, dat leidt tot de primaire vraag of dit werk nu werkelijk is wat men later graag wil gaan doen. De inrichting van de opleiding, waarbij studenten zeer snel kennis maken met de praktijk van onderwijs geven op een basisschool, bespoedigt de besluitvorming om met de studie te stoppen. Als eenmaal duidelijk is dat het werk in de praktijk niet bepaald tot de verbeelding spreekt, dan weet je als student genoeg. Robin Slot Voortijdige uitstroom propedeuse De Dienst Onderwijs en Student (DOS) kon de nominale uitstroomcijfers aanleveren. Tot 2 februari 2007 zijn 98 eerste jaarsstudenten die in Deventer aan Saxion studeren, met de studie gestopt. In Enschede waren er 252 uitvallers. In Deventer is de uitval in het eerste jaar (studenten die gestart zijn in september 2006) vooral terug te voeren op de opleiding Personeel en Arbeid (14), de deeltijdopleiding van de Pabo (11), het Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs (15) en Facility Management (8). Bij de overige opleidingen is dit aantal lager dan 7, soms zelfs met een uitval van slechts 1 persoon. Zoals bij de deeltijdvariant van de opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde. In Enschede staat de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening qua uitval aan kop (26), gevolgd door de opleiding Commerciële Economie (19). De opleiding Informatica heeft 17 studenten verloren en bij de opleiding Sociaal-Pedagogische Dienstverlening en Werktuigbouwkunde zijn er tot begin februari officieel 13 studenten afgehaakt. Dit is wat officieel geregistreerd staat. februari

12 Oud-Student Foto: Auke Pluim 12 februari 2007

13 Oud-Student Gerrit Jan Kok waardeert openbaar bestuur dankzij studie Saxion Waarom Ommen Kok uit de 38 sollicitanten uitkoos, zal wel nooit helemaal duidelijk worden. Wellicht omdat hij bewezen heeft dat hij niet te beroerd is zijn mouwen op te stropen, als advertentieverkoper en als vlaaienkoning? Misschien omdat hij korte tijd als wethouder in Enschede heeft gewerkt? Of wellicht waren de Ommenaren onder de indruk van zijn studie Bestuurskunde aan Saxion Hogeschool? Kok is ook master in mediation, altijd handig in Ommen om partijen weer om tafel te krijgen. En wellicht is het veel simpeler: Kok is een stedeling die opgroeide op het platteland. Ik woonde in de Wesselerbrink in Enschede. Als kind zat ik op de Broekheurner School, dat was in die tijd een echte plattelandsschool met drie leergangen in één lokaal. En het hoofd van de school was meester De Boer, een oude Fries en het gros van de leerlingen kwam uit het buurtschap Broekheurne. Kok koketteert er mee dat zijn vrienden op het platteland nog steeds zijn vrienden zijn. Bedrijfskunde Na zijn middelbare schooltijd (mavo, havo) moest Kok in militaire dienst. Nadat hij was afgezwaaid en met zijn ziel onder zijn arm stond, zei zijn vader dat hij nog eenmaal in de buidel wilde tasten voor een studie, maar daarna moest de toen 21-jarige Gerrit Jan het toch echt zelf uitzoeken. Bij de Hogere Hotelschool kwam hij niet door de selectie, hij had ook nog belangstelling voor de politieschool in Apeldoorn, maar hij Van vlaaienkoning tot burgemeester Ommen De gemeentelijke herindelingen gingen aan Ommen voorbij. Ommen bleef zelfstandig tot opluchting van veel inwoners, ondernemers en plaatselijke politici. Maar in de afgelopen jaren ging het dorpje tussen Zwolle en Hardenberg bijna ten onder aan een soort moderne Hoekse en Kabeljauwse twisten. Niemand vertrouwt daar iemand meer. De verlossing heet oud- Saxion-student Gerrit Jan Kok (46), die op 1 januari van dit jaar aantrad als burgemeester. belandde uiteindelijk bij Bestuurskunde van Saxion. Het aardige van bestuurskunde is dat je wordt opgeleid tot generalist. Het eerste jaar was een basisjaar heao, pas in het tweede jaar maakten we de eigenlijke studiekeuze. Ik heb dus in dat eerste jaar commerciële economie gehad, bedrijfsorganisatie, bedrijfseconomie en daar heb ik later nog veel profijt van gehad. Daarna schreef hij zich in (in 1985) voor Bedrijfskunde aan de universiteit, maar ik was één van de eerste afhakers. Mensen met een hbo-opleiding Bestuurkunde zouden een verkort programma mogen volgen. Dat viel zwaar tegen in de praktijk. Tijdens zijn studie kreeg hij ook liefde voor het openbaar bestuur. Ik liep stage in Den Haag bij een interdepartementale stuurgroep die onderzoek deed naar misbruik en oneigenlijk gebruik van wet en regelgeving, zoals sociale uitkeringen, belasting en subsidies. Ik kwam daar als student op een plaats terecht die ik zelfs nooit zou kunnen bereiken met een diploma. In die tijd werd Kok ook lid van de VVD. Er is voor mij maar één partij, nee, niet van huis uit. Mijn vader was juist een typische PvdAman. Anderzijds heeft hij vanuit zijn liberale gedachtegoed ook veel kritiek op de overheid: Het nemen en uitvoeren van besluiten intrigeert mij en stoort me mateloos. Hoe kun je over een wegvak 30 jaar debatteren? Advertentieverkoper Kok ging aan het werk als advertentieverkoper. Hij werkte onder meer voor Misset, hij werkte voor een aantal technische titels van VNU en hij werkte voor Harpers Bazaar, een Amerikaans magazine. In 1991 begon hij op zijn geboortegrond een winkel in Limburgse vlaaien. Ik kocht de bodems in en alles wat daar opging, inclusief het opspuiten van slagroom, deden we allemaal in de winkel. Vergelijk het met een pizzabakker. Nieuwe wetgeving deed Kok het lachen vergaan. Voor zelfstandige detaillisten met eigen personeel, te klein om al die uren te bezetten, leverde de verruiming van de winkeltijden een enorme kostenpost op. En Kok werd gedwongen uit oogpunt van hygiëne grote investeringen te doen in nieuwe koelsystemen. Toen Hoe kun je over een wegvak 30 jaar debatteren? iemand (in 1999) langskwam die veel interesse in het pand had om daar een kledingwinkel te vestigen, was de beslissing gauw genomen. Het jaar daarvoor was Kok op de bagagedrager van Bolkestein de Enschedese raad ingerold. Bolkestein deed het landelijk erg goed, waardoor de VVD in Enschede acht zetels wist te behalen, net genoeg voor Gerrit Jan, die de portefeuille ruimtelijk ordening kreeg. Dankzij de politieke gevolgen van de vuurwerkramp (het vertrek van VVD-wethouder Els Koopman) promoveerde Kok tot wethouder. Bij de raadsverkiezingen in 2002 was Kok lijsttrekker van de VVD. Maar toen was er geen Bolkestein te bekennen, de VVD verloor en bij de collegevorming was de VVD ook niet meer nodig. Ommen Kok zocht zijn geluk een stapje hoger, bij de provincie. Ik was van mening dat ik een toegevoegde waarde voor de raadsfractie zou kunnen hebben als ik goede contacten met de provinciebestuurders zou hebben. Toen heb ik de combinatie gezocht tussen raadslidmaatschap en het statenlidmaatschap in Zwolle. Bij de verkiezingen in 2003 kwam Kok op nummer 2. Als volksvertegenwoordiger in Enschede én Zwolle had hij tijd over en hij ging Mediation studeren in Amsterdam. Dat kan ook in een cursus van een paar weekenden op de hei. Ik heb er voor gekozen ook mijn master te halen. En toen kwam Ommen vacant. Niet onverwacht, want Ten Oever zou met pensioen gaan. Toen ik het profiel las, herkende ik mezelf daarin. Zoals trekjes van een dorp én een stad. En Ommen kampt met problemen waar ik mijn tanden in wil zetten. Natuurlijk kan en wil Kok in dit interview wat een paar weken na zijn installatie plaatshad, niet op alle problemen diep ingaan. Ze zijn in Ommen op zoek naar verbindend leiderschap en waar ze wat minder druk zijn met elkaar en meer aandacht komt voor het algemeen belang. Ik wil weer een cultuur van plezier in besturen. En dan zal het ook lukken om een aantal projecten met elkaar daadwerkelijk tot uitvoering te krijgen. Ze waren in Ommen gevangenen van elkaar. Bij zijn installatie zei Kok onder meer: U hebt gestreden voor zelfstandigheid en nu is het volgens mij tijd om die zelfstandigheid waar te maken. Daar heb je partners voor nodig, want dat lukt Ommen nooit alleen. De luiken moeten daarvoor open. Kok heeft een paar jaar geleden een fraaie woning in Enschede gebouwd en die ruilt hij vooralsnog niet in voor een woning in Ommen. Ik heb al onderdak in Ommen. Ik heb twee kinderen van wie de oudste in de zomer in Maastricht gaat studeren. De jongste gaat, hoop ik, in de zomer van 2008 studeren. Tot die tijd houd ik mijn huis in Enschede aan. Voor de vertrouwenscommissie in Ommen was dat geen bezwaar. Jan Medendorp februari

14 Academie Close-up Onze Nederlandse studenten mixen nog niet zo goed De Noorse en Duitse connectie Saxion Fysioterapihøyskolen Enschede er en svært anerkjent og moderne høyskole med mange forskjellige studieretninger. Skolen ligger i sentrum av byen med gåavstand til et bredt tilbud av muligheter innen shopping, cafèer og uteliv. Een tekst op een Noorse website waar een gemiddelde Nederlander geen snars van begrijpt. Noren begrijpen de boodschap des te beter: Fysiotherapie in Enschede, that s the place to be! Bij studenten in Noorwegen is de opleiding Fysiotherapie van Saxion bijzonder populair, zegt buitenlandcoördinator Wil Dielis stellig. Kijk zelf maar eens op de gang en in onze praktijkruimtes. Het wemelt er werkelijk van de Olav s, Eskils, Knut s, Mari s en Hedvig s. Per jaar stromen er 40 tot 45 Noren in bij de opleiding Fysiotherapie. Daarmee bepalen zij samen met de even zo grote groep Duitse studenten in grote mate het internationale gezicht van de opleiding. Het begon in 1992 allemaal met studenten uit de Verenigde Staten, weet docent en nestor bij de opleiding Fysiotherapie Bert Simens nog goed. De opleiding mocht in verband met een numerus fixus maar 90 studenten uit Nederland aannemen. We hadden veel meer capaciteit en moesten dus op zoek naar studenten uit het buitenland om de schoorsteen aan het roken te houden. Het was een prachtige tijd die vijf jaar dat we hier met die studenten hebben gewerkt. Ja, ik vind het jammer dat die Amerikanen er niet meer zijn, al herinner ik me dat er toen aanvankelijk best wel wat bedenkingen waren tegen deze invasie uit de VS. Maar toen die gasten hier uiteindelijk waren was het ijs snel ontdooid, want er was heel goed te werken met deze studenten. Ik weet nog dat ik ze op een zondagmorgen les heb gegeven, omdat ik door de week naar een congres moest. No problem, zeiden die jongens en meiden. Kom maar bij ons thuis. Dus ik op zondag naar zo n hobbywoning die we voor hen in de Wesselerbrink hadden gehuurd. Door verschillende omstandigheden een masteropleiding in eigen land en beschermende maatregelen kwam er na vijf jaar plots een einde aan de Amerikaanse connectie. Wil Dielis: Onze studenten kregen ook geen visa meer voor stages in de VS waar we in New York, New Orleans, Denver en Miami een perfect netwerk hadden opgebouwd met stage- en afstudeer- 14 februari 2007

15 Academie Close-up Foto: Toma Tudor plekken. Daar is nu niks meer van over, maar we zijn mede daardoor wel getriggerd om in andere landen op zoek te gaan naar studenten die de opengevallen opleidingsplaatsen konden innemen. In de werkkamer van Wil Dielis is goed te zien waar hij die studenten heeft gezocht en gevonden. Een muur vol getuigschriften van instanties in Polen, Turkije, Zuid-Afrika, Noorwegen, Duitsland, China en Ierland laten zien waar Dielis de afgelopen jaren lobbyde voor de Saxionopleiding Fysiotherapie. Lachend: Daar zijn we als Saxion inderdaad op bezoek geweest op beurzen, congressen en op stageadressen. En daar komen binnenkort nog wel wat landen bij, denk ik. Hij legt uit dat de reis naar Bulgarije al geboekt is en dat onder meer ook Oekraïne, Letland, Estland en Litouwen op zijn lijstje staan. Saxion International Office doet de Aziatische landen als China, Vietnam en Indonesië voor ons. Verder is Ine Spijk veel op pad in het buitenland en runt Erwin van Beek onze dependance in Rheine waar elk jaar 45 Duitse cursisten hun eerste deel van de studie volgen voordat ze naar Enschede komen. Daarnaast steken we veel energie in ons internationaal netwerk van stageadressen. Want ook onze stagiairs en afgestudeerden die graag naar landen als Zuid-Afrika, Noorwegen, Australië, Zwitserland en de Nederlandse Antillen gaan, zijn natuurlijk uitstekende ambassadeurs voor Saxion. Relatief nieuw zijn de contacten met de Turkse Hacettepe University en de Marmaris University in Ankara waarvan Suzan Vrijkotte (24) dankbaar gebruik maakte bij haar afstuderen. De topvolleybalster die in haar Saxion-tijd speelde bij Arke Pollux en Longa en die sinds ruim een jaar bewegingswetenschappen studeert aan de Universiteit van Amsterdam, was erg content met de aanbieding uit Turkije. Haar afstudeeronderzoek verrichtte ze in Hengelo waar ze een probleemanalyse maakte van de gezondheidszorg voor bewoners van de wijk Hengelose-Es Noord. Het onderzoek hebben we mogen voortzetten in een wijk in de Turkse hoofdstad Ankara. Daar hebben we soortgelijke problemen geanalyseerd. Samen met studenten van de University daar, die op hun beurt ook in Hengelo actief zijn geweest, hebben we de resultaten uitgewerkt. Dat is nu typisch zo n voordeel van een internationaal georiënteerde opleiding met veel contacten in het buitenland. Klopt, beaamt ook Wil Dielis die kan melden dat er inmiddels meer uitwisselingen plaatsvinden van studenten én docenten tussen Ankara en Enschede. Met een gesloten portemonnee. Het kost ons niks en dat is toch ook mooi meegenomen? Cultuurverschillen Elk jaar stromen er nu zo n 100 buitenlandse studenten in bij fysiotherapie tegenover 145 Nederlandse collega s waartoe de opleiding zich aan de hand van een herenakkoord met de andere opleidingen in het land nog steeds beperkt. Engels is de voertaal voor de buitenlanders de Duitse studenten hebben Nederlands leren spreken maar veel Nederlandse studenten lijken zich daar weinig van aan te trekken. Nee, het mixt nog niet altijd even Keurmerk voor Fysiotherapie De opleiding Fysiotherapie van Saxion is de eerste opleiding in Nederland die in haar accreditatie een bijzondere aantekening op het onderdeel internationalisering heeft gekregen van de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie. Frans Pol, directeur van de Academie voor Gezondheidszorg van Saxion is trots op het bijzonder kenmerk voor Fysiotherapie. Internationalisering is al meer dan tien jaar een bijzonder speerpunt van de opleiding. We hebben speciale onderzoeken gedaan, zodat we dit keurmerk konden krijgen. Bijna veertig procent van de studenteninstroom bij Fysiotherapie bestaat uit studenten uit het buitenland. Het merendeel hiervan komt uit Noorwegen en Duitsland, landen waar Saxion in Oslo en Rheine een eigen dependance heeft. Van de Nederlandse studenten gaat jaarlijks 15 tot 20 procent op stage in het buitenland. Frans Pol: Daarnaast hebben we een Engels en Duits curriculum en is het personeel sterk internationaal georiënteerd. goed. Dat kan beter, bevestigt Wil Dielis die graag zou zien dat de Nederlandse studenten zich wat meer om het internationale gezelschap zouden bekommeren. De internationale studenten zoeken elkaar over het algemeen wél op. Ze integreren ook buiten de hogeschool heel snel in de Enschedese samenleving, valt me op. Ook zijn ze bijna zonder uitzondering lid van Tabula Rasa, de eigen studentenvereniging van Fysiotherapie en vaak ook van de nieuwe vereniging van Saxion voor internationale studenten. Cultuurverschillen gaan nu met name met de komst van de Aziaten een rol spelen, denk Wil Dielis. Zij kleuren ons internationale palet natuurlijk mooier, maar het zijn over het algemeen wel de wat stillere jongens en meiden die je wat moeilijker uit de tent lokt. Ook de taal is dan soms een probleem. Er zijn momenten in de studie waarop ook Nederlandse studenten volop profiteren van het rijke internationale netwerk van de opleiding. Dielis: Steeds meer Nederlandse studenten willen delen van ons internationale programma volgen. En zo n twintig procent wil ook graag stage lopen in het buitenland. Vooral Zuid- Afrika, India en Curaçao zijn populaire bestemmingen. We hebben een goede naam in de wereld en ook onze internationale studenten maken graag gebruik van ons stagenetwerk in het buitenland, meer nog dan hun Nederlandse collega s. Die Noren, Ieren, Duitsers en Chinezen die hier komen zijn avontuurlijke types: ze studeren in een vreemd land, gaan stagelopen in weer een ander buitenland en keren dan terug naar hun vaderland. Ze hebben dan wel een prima studie gevolgd en de tijd van hun leven gehad. Harry van Stratum Schoenen uit graag! Stine Johansen en Tonje Nilsen zitten inmiddels weer hoog en droog in Noorwegen. Ze hebben hun studie Fysiotherapie bij Saxion een paar jaar geleden afgerond en bewaren goede herinneringen aan hun tijd in Enschede. We kwamen naar Enschede omdat er in Noorwegen niet voldoende opleidingsplaatsen waren. De Noorse overheid stimuleert ook dat fysiotherapeuten in het buitenland opgeleid worden. Nederland en Saxion hebben een goede naam in Noorwegen, dus die keuze was vlot gemaakt, aldus Tonje. Wat vonden de dames het leukst aan hun tijd in Enschede? In koor: Het goedkope bier en de gezelligheid en pilse drinken in de stad. Stine: In Nederland is veel sociaal leven. Het is er gezellig en knus. Vooral de Oude Markt met de bars en pubs vond ik erg leuk. Tonje: En natuurlijk de dinsdagavonden in San Remo, de thuisbasis van studentenvereniging Tabula Rasa. Nog veel last gehad van cultuurverschillen tussen Noren en Nederlanders of verliep de inburgering vlekkeloos? Eh, nee. Er schiet me niks te binnen. Oh, ja toch! In Noorwegen is het ronduit onbeschoft om met schoenen aan iemands huis in te lopen. Nederlanders die bij ons op bezoek kwamen in onze Macandra-flat vonden dat maar raar. februari

16 Ja, ik wil een baantje en ik ben handig met computers Delft Amsterdam Utrecht Eindhoven Enschede Bij OGD werken ruim 500 studenten en afgestudeerden. Solliciteer online of bel voor een (bij)baan in de ICT en 17 februari Masterbeurs Utrecht Gedragswetenschappen Communication Studies Educational Science and Technology Philosophy of Science, Technology and Society Psychology ELAN: Science Education and Social Science Education Research Master: Evaluation and Survey Research Management en Bestuur Business Administration European Studies Health Sciences Industrial Engineering and Management Public Administration Kijk voor meer informatie en aanmelding op graduate.utwente.nl

17 Mededelingen op deze pagina vallen buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Sax. GMRRRRRRRR Nieuws Wat heeft de GMR in 2 jaar bereikt? En was het de moeite waard? Het fietsenplan is overeind gebleven en kleine extra s werden toegevoegd. De negatieve effecten van het functiegebouw zijn beperkt. De werkdruk en de stress zijn verminderd omdat meer personeel is aangenomen en de ARBO-regels nog beter worden nageleefd. De onderwijs- en examen regeling (OER) is studentvriendelijker geworden. Er is meer aandacht voor duurzaamheid en voor de interactie student - docent. Allemaal prestaties van de GMR? Ons antwoord is: Ja, dat is voor een belangrijk deel het resultaat van onderhandelingen en gesprekken van de GMR met de SAXION Raad van Bestuur. De verbouwing van het functiegebouw beoordelen & belonen De GMR die in maart 2005 aantrad, viel met de neus in de problemen rond het functiegebouw. De vakbonden hadden het er eerder een beetje bij laten zitten; er waren werkonderbrekingen geweest en de GMR had advocaten ingeschakeld voor de beslechting van een mogelijk geschil met de Raad van Bestuur. In een gezamenlijke vergadering van Raad van Bestuur, vakbonden en GMR werd een akkoord bereikt. Drie belangrijke punten werden binnengehaald: 1) Een bezwarencommissie met externe leden; 2) Medewerkers die volgens het nieuwe systeem lager werden ingeschaald kregen de mogelijkheid om via een ontwikkelingstraject toe te groeien naar hun oude schaal. 3) Eind 2006 wordt bekeken op welke punten het functiegebouw moet worden aangepast. We zitten momenteel midden in die evaluatie van het functiegebouw; kleine verbouwingen liggen in de lijn der verwachting. De GMR volgt de ontwikkelingen op het gebied van beoordelen en belonen zéér nauwlettend. Het fietsenplan en andere secundaire arbeidsvoorwaarden Voortzetting van het fietsenplan zou kosten en dat geld was niet begroot. Dus: exit fietsenplan. Maar daarmee ging de GMR niet akkoord en in het overleg met de vakbonden werd aangegeven dat de niet uitgegeven zogenaamde LKD-gelden daarvoor gebruikt konden worden. En dus werd het fietsenplan voortgezet en werden er ook nog wat andere verbeteringen doorgevoerd in de secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden. Vermindering van de werkdruk Regelmatig worden werkdruk en de stress met allerlei onderzoeken gemeten. Belangrijke factor is de beschikbaarheid van voldoende personeel. Na een periode van vacaturestops konden academie- en dienstendirecteuren maar moeilijk wennen aan de gedachte dat ze vacatures weer mochten opvullen. Vooral de financiële commissie van de GMR heeft er steeds op gehamerd dat het exploitatieoverschot (de winst ) moest worden gebruikt om de vacatures op te vullen. En dat begint resultaten op te leveren: de Raad van Bestuur geeft nu nadrukkelijk prioriteit aan de vacaturevervulling. De aandacht van de GMR voor generatiebewust personeelsbeleid heeft geholpen bij het starten van dit beleid. En ook de maandelijkse rapportage aan de GMR door de ARBO-functionaris zorgt er voor dat werkdruk en werkomstandigheden op de SAXION-agenda blijven staan. OER, PLW, SLB en beter onderwijs De studenten in de GMR kijken vooral naar de kwaliteit van het onderwijs. En zij verlangen rechtsgelijkheid voor alle studenten door een heldere en makkelijk leesbare OER die in alle academies op dezelfde manier wordt uitgelegd. Student-GMRleden wensen een betere fraudebestrijding. Ze willen méér contacturen; ze stellen eisen aan het deskundigheidsniveau van het nieuwe fenomeen: de Student Loopbaan Begeleider (SLB); ze wensen een duurzaam beheer van de gebouwen. En er wordt wel degelijk iets gedaan met de suggesties van de studenten. Tevreden over het bereikte? Ja, het overleg met de Raad van Bestuur was doorgaans constructief ook al werden er wel eens harde woorden gebruikt en haalde de GMR soms bakzeil door een gebrekkige interne discipline. Speciale wensen voor de komende periode? Meer voeding van de GMR door academie- en dienstenraden en 1x per jaar één-op-één overleg van de GMR met de Raad van Toezicht over de gang van zaken en het lange termijn beleid. Van het Decanaat Studeren met een functiebeperking, hoe doe je dat? Functiebeperking; wat verstaan we daaronder? Onder functiebeperking verstaan we elke lichamelijke, zintuiglijke en/of psychische beperking, chronische ziekte of andere stoornis die het studeren bemoeilijkt. In de praktijk kun je denken aan de heel bekende beperkingen als bijvoorbeeld doofheid, blindheid, dyslexie, vermoeidheid, chronische pijnklachten, adhd maar ook psychische problemen als angsstoornissen of schizofrenie vallen onder deze definitie. Hoe is het om te studeren met een functiebeperking? We weten uit onderzoek dat ongeveer de helft van de studenten met een functiebeperking aanloopt tegen belemmeringen in het onderwijs. Wanneer je extra ondersteuning of voorzieningen nodig hebt, zul je daar heel vaak zelf een actieve rol in moeten spelen. Een bekend probleem is vermoeidheid, eigenlijk omdat studeren je dan meer inspanning kost ten opzichte van studenten die hiermee niet te maken hebben. Daarnaast wordt een aantal (studie)gebieden regelmatig genoemd: Het bestuderen van schriftelijk materiaal Het maken van tentamens of werkstukken Hoorcollege s volgen De stage, werkervaring opdoen De samenwerking met anderen in projectgroepen De toegankelijkheid van het gebouw. Recht op extra ondersteuning of voorzieningen Studenten die studeren met een functiebeperking hebben in veel gevallen recht op een extra ondersteuning of voorzieningen die hen helpen de studie zo goed mogelijk te kunnen doorlopen. Studenten met een functiebeperking moeten de kans krijgen op gelijke wijze te studeren als hun medestudenten. Dank zij de Wet op Gelijke Behandeling op grond van handicap of chronische ziekte hebben studenten met een functiebeperking recht op voorzieningen die hen in staat stellen net als iedere andere student aan het onderwijs deel te nemen en af te studeren. Dit geldt voorzover Saxion Hogescholen hierin binnen alle redelijkheid kan voorzien. Het recht op ondersteuning of voorzieningen is vastgelegd in het studentenstatuut en op grond van artikel 18 van de Onderwijs- en examenregeling kun je daarvoor een aanvraag indienen bij de examencommissie of de directeur. Extra ondersteuning, voorzieningen, waaraan kun je denken? Wat meer bekende voorbeelden van voorzieningen zijn: de verlengde tentamentijd, apart mogen zitten tijdens tentamens, een mondeling in plaats van een schriftelijk tentamen, het gebruik van een laptop, een aangepast lesrooster, extra begeleiding bij de studieplanning, beperkte aanwezigheidsplicht. In de meeste gevallen weet een student met een functiebeperking zelf heel goed wat hem/ haar zou kunnen helpen ondanks de beperkingen toch de nodige competenties te kunnen halen. In sommige gevallen is er een kleine aanpassingen nodig die met de studieloopbaanbegeleider kan worden afgesproken. Wanneer meer ingrijpende aanpassingen nodig zijn is er toestemming van de examencommissie of directie nodig om een eigen route te bewandelen op weg naar het diploma. Ondersteuning en begeleiding Studieloopbaanbegeleiders kunnen meestal helpen bij de kleinere aanpassingen. Als het wat ingewikkelder wordt kun je een afspraak maken met de studentendecanen. Deze kunnen je bijvoorbeeld helpen een beroep te doen op het ANGOfonds voor een tegemoetkoming bij de kosten van een dyslexieonderzoek. Tips zijn te vinden op of Maatjesproject Een project van Handicap en Studie, waaraan Saxion meedoet is het maatjesproject Studenten worden daarbij gekoppeld aan een digitaal studiemaatje. Wanneer je wilt meedoen, als digitaal studiemaatje of als student die ondersteuning zoekt: Saxion werkt aan verbetering van de voorzieningen Saxion werkt in de vorm van twee projecten aan het verbeteren van de ondersteuning voor studenten die een functiebeperking hebben. (Project 1 heet Kijk zo kan het ook, project 2 heet Instellingsplan; toerusting studeren met een handicap ) In het eerste project wordt gezocht naar goede alternatieve leerwegen naast het gewone programma zodat studenten die door functiebeperkingen belemmeringen tegenkomen, toch de nodige competenties kunnen behalen op een alternatieve manier In het project Instellingsplan wordt ondermeer gewerkt aan drie bekende knelpunten, te weten 1.het ontbreken van goede procedures 2. het tekorschieten van de informatievoorziening en 3. de cultuur en houding t.a.v. studenten met een functiebeperking. Wanneer je als student mee wilt denken neem dan contact op met Ivonne Weusthof (studentendecaan en voorzitter Werkgroep Dienstverlening aan studenten, bezoekers en medewerkers met een functiebeperking). februari

18 Coververhaal Ambities van studenten Poepluiers en/of promotie Eindelijk is het zover. Je studie is afgerond en je staat met beide benen in het echte leven. Even geen dilemma s meer, want je hebt al veel belangrijke keuzes gemaakt tijdens je opleiding. Toch is dat niet helemaal waar, want het volgende keuzemoment komt al snel dichterbij: carrière en/of kinderen. Wat doen alumni? Sax onderzocht de trends. Jonge mensen in de twintig denken steeds vaker aan de toekomst en weten wat ze willen. Studenten weten dat de wereld niet meteen aan hun voeten ligt en dat ze hard moeten werken om een leuke baan met goed salaris te krijgen. Het beeld van feestende studenten klopt niet meer. Dat vindt ook socioloog Cees de Hoog van de Wageningen Universiteit. Ze hebben het erg druk met bijbaantjes en richten zich op hun carrière. Verschillende factoren dragen bij aan het feit dat twintigers al snel weten wat ze willen bereiken. De staat is er één van. Zij biedt de studenten maar een beperkte periode ondersteuning van hun studie, waardoor studenten genoodzaakt zijn zo snel mogelijk af te studeren, zegt De Hoog. Irene van den Broek, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVB), is het met hem eens. De studiebeurs en het bindend studie advies dwingen tot afstuderen, waardoor de ambities van studenten eigenlijk worden ingeperkt. Ze hebben geen tijd om plaats te nemen in bestuurlijke functies, omdat dit hun opleiding kan vertragen. Ook zijn studenten tegenwoordig snel tevreden. Een zes is goed genoeg, want verbeteren kost extra tijd, aldus de socioloog. Keuzes worden bewuster gemaakt, want ze hebben minder studietijd. Onderzoek door Trendbox in 2006 wees uit dat het actief bezig zijn met je carrière belangrijk is voor twintigers, ook wel de generatie Y genoemd. 46 procent van de ondervraagden zegt zijn loopbaan belangrijk te vinden. Alhoewel de generatie voor hen, de dertigers van nu, het nog belangrijker vond (60 procent). Leven in luxe Ambities verschillen per persoon. De één waant zichzelf over tien jaar als fulltimer aan de top in een bedrijf, waarbij zakenreisjes naar Peking of New York alledaagse koek zijn. De ander wil juist een parttime baan en dit combineren met een gezin. 99 procent van de studenten die zich bij HBO Job Service in Enschede aanmelden na hun afstuderen, wil fulltime werken. Ze beginnen met de eerste stappen op de arbeidsmarkt en willen dan geld verdienen, vertelt intercedente Chantal Krake. De mensen die zich aanmelden voor parttime banen hebben vaak een gezin of een net opgestart eigen bedrijfje. Doordat mensen snel afstuderen, komen ze op een niet al te oude leeftijd terecht in het bedrijfsleven. Bij sommige bedrijven is het echt een ratrace, zegt socioloog De Hoog. Van de tien nieuwelingen krijgen er uiteindelijk maar twee of drie een hogere functie in de tweede helft van hun twintigste levensjaar. In hun streven naar een goede carrière houden ze weinig tijd over voor andere zaken. De levensstijl zonder kinderen is daarom in opkomst. Zonder kinderen kun je vaker op luxueuze Van alles een beetje Chris van Uden (22) is laatstejaarsstudent small business. Na zijn opleiding wil hij niet verder studeren, maar een eigen reisorganisatie voor jongeren en studenten in Enschede opzetten. Ik zie mezelf wel als ondernemer, maar als ik ooit kinderen krijg met mijn vriendin dan wil ik ook wel de vaderrol op me nemen. Vrouwen hoeven niet altijd thuis te zitten. Zij kunnen ook carrière maken. Maar een fifty-fifty oplossing zou het fijnst zijn, want dan heb je van alles een beetje. vakantie en heb je minder geldzorgen. Het moeder- of vaderschap is niet vanzelfsprekend meer, want ze willen zelf ook wat leuks doen. Een steeds groter wordende groep studenten is materialistisch ingesteld, ziet de socioloog. Geld verdienen maakt deel uit van hun ideaalbeeld. Serieuze relaties worden uit- of afgesteld, doordat de pas afgestudeerden zich op hun werk storten. Bovendien hebben ze in Moeder en parttimer Maike Schulte (20), tweedejaars fysiotherapiestudente, hoopt in de toekomst in een kleine praktijk of ziekenhuis in Duitsland aan de slag te kunnen. Ik wil mensen helpen en hoef niet per se op een hoge functie te eindigen. Wanneer ik ooit een gezin sticht, dan wil ik de moederrol op me nemen. Ik stop eerst een tijdje met werken. Later kan ik weer parttime aan het werk en ook voor de kinderen zorgen. 18 februari 2007

19 Coververhaal hun omgeving echtscheidingen meegemaakt en is de algemene tendens dat jonge mensen hun partner zorgvuldig kiezen. Alles wordt samen gekocht, maar er wordt wel rekening gehouden met een eventuele breuk. Samenwonen is nu ook toegestaan en afbreken van een relatie is geen schande in de Nederlandse samenleving. Hoogopgeleiden nemen pas laat kinderen. Het gemiddelde ligt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek rond de 29 jaar. De Hoog denkt dat van de relaties zonder kinderen in Nederland een kwart bewust kinderloos zijn. In buurland Duitsland is deze groep al veel groter. Daar zegt 45 procent van dezelfde groep met opzet nog geen kinderen te willen. Het ziet ernaar uit dat we hier in Nederland ook naartoe gaan. Maar waarom zouden mensen geen kinderen willen? Kinderen worden over het algemeen als een blok aan het been beschouwd als men carrière wil maken. Vooral bij vrouwen, vertelt de socioloog. Onderzoek van televisieprogramma Netwerk wees uit dat 72 procent van de kinderloze vrouwen in de leeftijd van 27 tot en met 42 jaar denkt dat het hebben van kinderen niet te combineren is met een veeleisende baan. Het klassieke model, waarbij de man kostwinner is en de vrouw moeder is en minder werkt of zelfs stopt met werken, blijft hierdoor in stand. Persoonlijk geluk Gek op kinderen Nienke Jonge Poerink (18), tweedejaars sociaal pedagogische hulpverlening, wil de eerste tien jaar nog verder studeren en werken. Na deze opleiding wil ik naar de Pabo en zeker een paar jaar werken voordat ik moeder word. Ik ben gek op kinderen en wil daarom zoveel mogelijk van hun leven meemaken. Daarom zal ik, als ik kinderen heb, parttime werken. Kinderopvang is voor mij geen optie, want ik heb dan zelf voor kinderen gekozen. Toch zijn op loopbaan gefocuste studenten nog niet de grootste groep onder de twintigers. De generatie Y hecht een grote waarde aan vrije tijd en houdt balans tussen werk en privé goed in de gaten. Tegenwoordig vinden de meeste hbo en wo-studenten persoonlijk geluk belangrijker dan een droombaan of hoge functie. Dat bleek uit onderzoek door Nobiles Media. Eén op de twintig, van de 1200 ondervraagden, is bereid een relatie in de koelkast te zetten en één op de vijf stelt de kinderwens uit om carrière te maken. Onderzoek door Intermediair naar trends op de arbeidsmarkt in november 2006 wees uit dat werk voor hoogopgeleiden tegenwoordig vooral een middel is om persoonlijke doelen te halen. Intellectueel groeien en een eigen gezin hebben staan hoog op het individuele verlanglijstje. De ambitie om meer geld te verdienen is sterker bij mannen dan bij vrouwen, maar dat neemt met de tijd af. Het hebben van een gezin wordt vaker door vrouwen genoemd (46 procent) dan door mannen (35 procent). Uit een enquête van de Europese Commissie blijkt dat Nederland bovenaan het lijstje staat met de meest parttime werkende vrouwen. Drie op de vier vrouwen in Nederland hebben een deeltijdbaan. Ter vergelijking: in 2003 stopte maar dertien procent van de vaders na de geboorte van zijn eerste kind met werken of ging minder werken. De Hoog denkt dat in de toekomst meer mannen en vrouwen bewust kinderloos blijven, maar ook dat nog meer dan nu al het geval is zorg voor een kind wordt gecombineerd met werken. Je ziet het al bij alleenstaanden: zij werken ook fulltime. Nederlanders vinden het echter belangrijk dat kinderen veel aandacht krijgen en dat het ze aan niets ontbreekt. Volgens de socioloog zou het systeem dat Zweden hanteert, ook toepasbaar zijn in Nederland. Daar is bij elk bedrijf een crèche en kunnen ouders in hun middagpauze samen eten en spelen met hun kinderen. In Nederland zou dit ook kunnen werken. Wendy van Til Foto: Toma Tudor Tijd voor zichzelf Bart Snijders (21) volgt de opleiding Commerciële Technische Bedrijfskunde. Hij is volgens zichzelf geen vaderlijk type. Ik wil wel kinderen, maar ga niet thuis bij ze op de bank zitten. Doe mij maar een fulltime baan waar ik me langzaam kan opwerken tot projectleider. Toch wil ik nog wel voldoende vrije tijd voor mezelf over houden, zodat ik leuke dingen kan doen. Als ik dat niet voor elkaar krijg in een topfunctie, dan heb ik liever minder salaris. februari

20 Dag & Nacht is een serie waarin studenten en medewerkers van Saxion met precies tegenovergestelde leefpatronen, muzieksmaken, levensopvattingen, banen etcetera, naast elkaar worden gezet. Deze keer, aansluitend op het coverthema: kiezen voor kinderen tegenover kiezen voor carrière. Een gelukkig gezin Immanuel, een kleine versie van Bob de Bouwer, is er wel klaar voor. Mama Hadassa Meijer-Ytsma (27) trouwens ook, want op het moment van het interview kan het broertje of zusje van Immanuel kan elk moment geboren worden. En inmiddels is Johanna Klaske Alma al geboren! Hier staat een gelukkige moeder. Zeker weten! Immanuel is geboren toen ik nog Bestuurskunde studeerde bij Saxion. Ik ben nu ruim een jaar geleden afgestudeerd en hoefde destijds nog maar een paar vakken af te ronden. Dat viel dus reuze mee. Ik heb zelfs vier weken voor de bevalling mijn scriptie nog verdedigd. Welkom in de wereld van fruithapje, pamper en poepluier. Of blijft er voor mama ook nog tijd over om de studie te verzilveren met een leuke baan? De politiek is mijn werk. Ik zat al tijdens mijn studie in de gemeenteraad van Enschede voor de ChristenUnie. Dat kost me zo n twintig tot dertig uur in de week. Daarnaast ben ik bestuursvoorzitter van de stichting Nieuw Leven die een christelijke afkickkliniek wil openen in Twente. Verder ben ik druk in de kerk met van alles en nog wat. Mijn droom was studeren, werken, de politiek in, trouwen en kinderen krijgen. Die droom is dus uitgekomen. En een leuk nieuw huis zie ik. Terug in Roombeek, de wijk van de vuurwerkramp? Inderdaad, we wonen hier nu een maand. Kijk, daar vlak tegenover de voordeur was ooit de tuin van het huis aan de Renbaanstraat waarin ik vóór de vuurwerkramp woonde. Het geeft me een goed gevoel om terug te zijn op deze plek. Zoiets van ik laat me er niet onder krijgen. Want die ramp heeft destijds veel impact op mijn leventje gehad. Veel jonge hoogopgeleide mannen en vrouwen wachten tegenwoordig met kinderen krijgen. De carrière gaat voor zeggen ze. Daar kan ik me wel wat bij voorstellen. Het is best moeilijk om alle ballen kinderen, werk, relatie - tegelijk in de lucht te houden. Toch vraag ik me af of het er met het uitstellen van het moederschap gemakkelijker op wordt. Ik zoek altijd naar een bepaalde balans, ook met mijn gezin. Als ik zou merken dat mijn gezin zou lijden onder mijn carrière, dan zoek ik wel een oplossing. Hulp in huishouding of zoiets. Maar ik zou absoluut mijn kinderen niet elke dag naar de crèche willen brengen. Het is maar net waar je voor kiest. De kern van de zaak is dat mannen en vrouwen tegenwoordig zoveel wensen hebben. We willen veel vrije tijd, een leuke baan met perspectief, kinderen, en we willen het gezellig hebben met elkaar. Er is altijd iets dat offers vraagt. Je moet prioriteiten stellen, lijkt me. Tijd voor een foto van de hoogzwangere Hadassa met haar zoon. Kunnen we meteen de rommel een beetje helpen opruimen. Ontspannen lachend: Soms loopt het me allemaal wel eens over. Maar het is voornamelijk genieten geblazen van mijn kind, mijn man, mijn werk en ons nieuwe huisje. Mijn man Jan-Willem staat er ook helemaal achter dat ik straks het raadswerk weer oppak. Een moderne vent die weet waar hij aan begon toen hij me leerde kennen. Hij zou als het zou moeten ook wel part-time willen werken. Inderdaad, hier woont een gelukkig gezin! Harry van Stratum Foto: Toma Tudor De Nederlandse samenleving verandert. Waar onze moeders en oma s het vroeger moesten doen met een huishoudschool, de moedermavo, ontslag bij de geboorte van het eerste kind en een carrière als domestic-manager, werken pa én ma nu buitenshuis in een maatschappij die uit zijn voegen lijkt te groeien. Torenhoge appartementencomplexen en vinex-woningen worden vandaag de dag bewoond door steeds meer alleenstaande mannen en vrouwen, kinderloze stellen, dinkies, yups, Kind of geen kind in het alleenstaande moeders, homostellen met kinderen en andere huishoudens waar vijftig jaar geleden nog niet over gefluisterd mocht worden. Dit veranderingsproces wordt elk jaar in beeld gebracht door onder meer het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Zo bedroeg vorig studiejaar het aantal studenten in het hbo Hiervan was 51 procent vrouw. Sinds 1997 is het aantal vrouwen groter dan het aantal mannen. De stijgende leeftijd waarop Nederlandse vrouwen kinderen krijgen wordt door het CBS en het SCP in verband gebracht met deze onderwijsparticipatie. Vrouwen krijgen in Nederland tegenwoordig relatief laat kinderen. In de jaren zeventig was de gemiddelde leeftijd van een vrouw om haar eerste kind te krijgen 24, nu is dat 29. De laatste jaren is er zelfs een groeiend aantal veertigplusmoeders. Vaders krijgen gemiddeld op hun 32-ste hun eerste kind. De stijging van het aantal oudere moeders is grotendeels te verklaren doordat vrouwen steeds langer wachten met het krijgen van kinderen. Ze willen eerst carrière maken. Vooral hoogopgeleide vrouwen doen dat: meer dan de helft van die groep is op 31-jarige leeftijd nog kinderloos. Het opleidingsniveau is volgens de jongste Emancipatiemonitor 20 februari 2007

21 Dag & Nacht is een serie waarin studenten en medewerkers van Saxion met precies tegenovergestelde leefpatronen, muzieksmaken, levensopvattingen, banen etcetera, naast elkaar worden gezet. Deze keer, aansluitend op het coverthema: kiezen voor kinderen tegenover kiezen voor carrière. Foto: Toma Tudor Werken als hobby Ton de Haan, 27 jaar en net afgestudeerd aan Saxion Enschede, wil aal leven? Maar heb je dan nog wel een soci- zich nog niet settelen en focust Op doordeweekse dagen heb ik geen zich op zijn carrière. Als headhunter maakt hij lange dagen om zich ale bezigheden uit het bezoeken van sociaal leven. Dan bestaan mijn soci- op te werken op de maatschappelijke ladder. Kinderen passen vol- netwerk. In de weekenden zie ik een borrels en het bijwerken van mijn gens hem niet in dit plaatje. aantal van mijn beste vrienden. We gaan stappen of hangen op de bank. Ton, jij bent niet het type voor een gezellig huisje-boompje-beestje? Nee, absoluut niet. Mijn baan als headhunter in de ICT-branche vergt veel tijd. Ik werk soms wel 60 uur in de week en moet daarnaast ook nog netwerken. Bovendien ben ik voor mijn baan veel onderweg. Een relatie neemt ook veel tijd in beslag. Die tijd heb ik niet en wil ik er ook niet voor vrijmaken. Mijn doel is om gelukkig te worden, maar geluk vind ik de komende jaren niet in een relatie of eigen gezin. Werk, werk en nog eens werk. Waarom stort je je helemaal op je baan? Mijn werk is mijn hobby. Ik ben aangenomen bij het headhunterbedrijf om mee te denken in de groei die het maakt. Binnen twee jaar breidt het bedrijf zich uit en word ik waarschijnlijk gepromoveerd tot medepartner van de locatie in Utrecht. Door me goed in te zetten, verdien ik straks meer. Ik wil later niet elk dubbeltje hoeven omdraaien. Doordat ik nu hoge eisen aan mezelf stel en mijn tijd investeer in mijn baan, kan ik straks de vruchten ervan plukken. De focus lijkt voornamelijk op jezelf te liggen Dat klopt. Ik weet dat het allemaal egocentrisch overkomt, maar IK wil carrière maken. Ik werk voor mijn eigen geluk en niet voor dat van een ander. Wat vinden zij van jouw carrièreplannen? Zij begrijpen het niet altijd. Eén van hen heeft zich ook al helemaal gesetteld, maar dat is niets voor mij. Toch staan ze wel achter me, daar zijn ze natuurlijk vrienden voor. Hoe zit het met eventuele kinderwensen? Kids zijn soms een pain in the ass.ze kosten geld, energie en tijd. Begrijp me niet verkeerd, want ik heb geen hekel aan kinderen. Misschien dat ik op den duur zelfs wel kinderen wil. Dat ligt natuurlijk ook aan mijn toekomstige partner. Het duurt nog wel even voordat het zover is. Ik heb namelijk geen vaste relatie en daar heb ik de tijd, energie en geld de komende jaren ook niet voor. In de toekomst zijn er dus wel gezinsplannen? Misschien wel. Ik wil op den duur in elk geval wel een vaste relatie, maar eerst wil ik mijn eigen business en genoeg geld hebben verdiend. Dan kan ik mijn eigen tijd indelen en hoef ik me geen zorgen te maken over geld. Kinderen zijn voor mij geen must. Als ik ze ooit krijg, wil ik er voor ze zijn. Ook overdag. Dat kan nu gewoon nog niet. Sommige mensen verliezen zich in de liefde, maar ik heb mijn hart voorlopig aan mijn baan verloren. Wendy van Til spitsuur van het leven van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een belangrijke voorspeller voor de aspiraties op de arbeidsmarkt. Want hoogopgeleiden stellen andere, vaak meer intrinsieke eisen als afwisseling en autonomie aan werk dan laagopgeleiden. Er zijn natuurlijk ook stellen die helemaal geen kinderen willen. Een keuze die niets met opleiding te maken heeft, stelt een tegendraads onderzoek van Beets en Poppel (2004). Het is niet eens bewezen dat laat kinderen krijgen of helemaal geen kinderen krijgen een keuze is en dus iets met de opleiding te maken heeft. Dit lijkt alleen het geval te zijn bij het krijgen van kinderen op latere leeftijd. Het CBS wijst in de jongste Emancipatiemonitor daarom nog maar eens op de risico s die het lang uitstellen van het moederschap met zich meebrengt. Volgens het CBS neemt het aantal vrouwen dat kinderloos blijft toe. Veertig jaar geleden luidde het artikel Het onbehagen bij de vrouw van Joke Smit het begin van de tweede feministisch golf in. In 1970 werd Nederland opgeschrikt door de eerste spectaculaire acties van de Dolle Mina s. Anno 2007 spreekt uit de ondertitel van de zoveelste regeringsnota over emancipatie, het Meerjarenbeleidsplan Emancipatie , een enigszins getemperde verwachting: Emancipatie, vanzelfsprekend, maar het gaat niet vanzelf! Veel is inderdaad veranderd in de afgelopen veertig jaar, maar veel is ook hardnekkiger gebleken dan verwacht. Vrouwen zijn inderdaad massaal gaan werken, maar wel meestal in deeltijd. Dit knelt, zeker nu door ontgroening en vergrijzing de arbeidskracht van vrouwen met of zonder kinderen - harder nodig is dan ooit. Geïnspireerd door dit economisch belang staat emancipatie van de vrouw daarom weer prominent op de politieke agenda. En daarmee ook de keuze om met of zonder kinderen door het leven te gaan. Harry van Stratum februari

22 Op stage Foto: Toma Tudor Een jongensdroom komt uit Tim Lammers, 21 jaar, is student commerciële economie. Hij heeft een stageplek bemachtigd waar elke man van droomt. De komende vijf maanden werkt hij namelijk aan zijn afstudeeropdracht op de redactie van Playboy in Amsterdam. In een gekke bui ben ik achter de computer gaan zitten en heb ik een sollicitatie verstuurd naar Playboy. Ik dacht: niet geschoten, is altijd mis. Ik had echter nooit verwacht dat ik twee weken later werd gevraagd om op gesprek te komen. Na een selectie ben ik met mijn afstudeeropdracht uitgekozen en zit ik nu vijf maanden in Amsterdam. Ik hoop dat ik op deze plek veel kan leren. Op de opleiding krijgen we veel theorie, dus praktijkervaring kan ik wel gebruiken. Mijn afstudeeropdracht is een imagoonderzoek bij niet-abonnees. Dat is redelijk pittig om in mijn eentje te doen, maar het gaat lukken. Ik heb in elk geval een leuke tijd bij het stagebedrijf waar veel jongens van dromen. Wendy van Til Stage do s Veel tips lijken een open deur, maar nog vaak melden studenten zich onvoorbereid op een (mogelijke) stageplek. Verdiep je in het bedrijf aan de hand van brochures en internet voordat je je stageplaats benadert. Dan weet je of het bij je past en kom je tijdens een gesprek geïnteresseerd over. Maak vooraf afspraken met je begeleider van school en op je stageplek. Zo voorkom je misverstanden en weet een ieder wat van elkaar wordt verwacht. Bespreek het concept van je stageverslag eerst met je begeleider en je docent, voordat je het verslag inlevert. Zo controleer je of alle informatie klopt. Studenten lopen het hele jaar door stage, maar officieel is het stageseizoen in februari begonnen. Sax is op zoek naar studenten met bijzondere stageplekken. Kom jij in aanmerking? Mail de redactie: Handige links Een website waar je een stageplaats kunt vinden en een bedrijf jou kan vinden. Je moet je echter wel aanmelden. Een informatieve internetsite speciaal voor studenten met tips en zelfs een stagehandboek. Stage don ts Natuurlijk is het niet handig om je te verslapen tijdens je stage. Ook een baggy jeans of net-uit-bed kapsel zijn factoren, die bedrijven niet graag zien. De volgende acties liggen echter minder voor de hand en moet je vooral niet doen: Kritiek spuien wanneer je het niet eens bent met de organisatie van je stagebedrijf. Dit kan ervoor zorgen dat deuren met informatie gesloten blijven. Meteen de deur uitlopen wanneer je laatste stagedag is afgelopen. Zo kan je een toekomstige werkplek mislopen, want de laatste indruk blijft het langst hangen. Neem daarom goed afscheid. 22 februari 2007

23 Varia Aanrader Prison Break Ook al is het eerste deel al in Nederland uitgezonden, we willen deze tip graag meegeven: Prison Break, de sensatie serie die uit Amerika is overgevlogen naar Nederland. Hoofdrolspeler Michael Scofield probeert zijn broer Lincoln Burrows onder de doodstraf uit te krijgen. Lincoln Burrows wordt gestraft voor de moord op de ex-president van de USA. Echter is alles door de geheime dienst zo goed opgezet dat het lijkt dat Burrows het Viel het mee in de gevangenis? Dat ging wel, je moest daar tenminste niet de ganse tijd roepen: Doe die deur dicht! heeft gedaan. In werkelijkheid zit de geheime dienst achter deze schijnmoord. Michael Scofield laat zich opsluiten met een tatoeage met daarop de blueprint van de gevangenis. Samen weten ze te ontsnappen en proberen ze te bewijzen dat de geheime dienst een spelletje speelt met Burrows. Na de eerste serie baalden we dat hij al afgelopen was. Niet een serie om vlak voor het slapen te bekijken, aangezien je door de spanning helemaal vol zit met adrenaline. Voor afleveringen en leuke weetjes: en prisonbreak.fansites.org. (TL) Powerisers Een nieuwe trend die uit Amerika komt overwaaien: de zogenaamde powerisers. Deze speciale schoen beschikt over een soort van springveren waarmee je één meter tachtig hoog kunt springen. Het is even wennen in het begin om er mee te lopen maar je hebt het redelijk snel onder de knie, waarna je vervolgens over massa s mensen heen kunt springen. Op dit moment zijn de powerisers nog redelijk aan de prijs maar hopelijk komt daar snel verandering in. Meer informatie of bestellen: (TL) Snelheid: een westerse vorm van gemakzucht (Vergheynst) Feestje! Op 18 februari sloegen negen studieverenigingen de handen ineen om voor alle Saxion-studenten een geslaagde avond te presenteren. Het Nieuwjaarsgala 2007, met als hoofdact coverband Beethoven, was een geslaagde avond: in de wandelgangen hoor je veel positieve reacties. De Een feestje waarop je kan horen wat ze tegen je zeggen, is al van vooraf tot mislukken gedoemd (Cecil Henry) Onze ijsberg smelt! Iedereen die studeert zal er een keer mee te maken krijgen of misschien al hebben gehad, verandermanagement. Een verandering brengt binnen bedrijven veel discussie teweeg. Zo zijn er de conservatieve en progressieve werknemers. In het boek Onze ijsberg smelt! wordt op een leuke maar simpele manier het proces van verandering binnen bedrijven in beeld Mijn eerste boek werd uitzonderlijk veel gelezen. Zeker 30 uitgevers hebben het gelezen. gebracht. Een groep pinguïns leeft op een ijsberg een rustig bestaan en blijvt hangen in een steeds terugkerend patroon. De pinguïns leven op één vaste ijsberg, totdat Fred (het buitenbeentje en wijsneusje) concludeert dat hun ijsberg smelt. Fred weet dit wetenschappelijk te bewijzen. Er moet gezocht worden naar een oplossing en de perfecte oplossing is verhuizen. En verhuizen is een verboden woord bij de pinguïns. Aan de hand van visualisatie geeft de schrijver kracht bij aan het verhaal. Een leuk en interessant boek om te lezen wanneer je iets meer wil weten over verandermanagement. ISBN: , Prijs: 19,90 euro. (TL) verenigingen gaan voor een jaarlijks terugkerend festijn. Organisator Kim Seisveld: Het is de bedoeling dat er elk jaar een nieuwe lichting studenten zijn of haar organisatorische talenten tot zijn recht laat komen in de galacommissie, want de huidige organisatie zal niet voor eeuwig aan Saxion studeren. Voor meer sfeerimpressies: (TL) februari

24 INTERNATIONAL Small supply of companies For an international student to find work placement in the Netherlands is a difficult task, especially in the east of the country, where there are few internationally operating companies that use English instead of Dutch. Lisa therefore was lucky that she knew some Dutch, which she wanted to improve. She also managed to write her report in Dutch. So in some way she is an exception. Other students like Ren Fan from China who regarded finding work placement a big challenge for a Chinese student got a place after searching for 3 months, writing s to lots of companies, contacting friends and asking the work placement secretary for help. Via one of his teachers he found a place, involving logistics, the subject he was interested in at a company that happened to be looking for a Chinese student! Cultural obstacles One of difficulties to be faced is the reluctance of employers: Companies are afraid to offer a place to a student without work experience because they think he cannot do a proper job, says Ren Fan. Realizing the problems, the school for Marketing and International Management (MIM) in Deventer has set up a project group to support and prepare international students for their work placement and final projects by means of a training course Work Placement. Rogier Pliester, one the project group members, points to the students own cultural background as an obstacle to be overcome: They look up to their employers-to-be and find it difficult to decide how to act during the job interview, which moreover is conducted in a foreign language. Dutch society is rather extrovert and students find it difficult to assimilate. They must make a cultural switch. adds Debby van de Haar, another member of the project group. Finding work placement I decided to search for small companies When in her 2 nd year, Lisa Olivia, an IBMS student from Indonesia, looked for work placement for four months. I contacted some big companies or banks, but the response was not satisfying. Most of them said that they didn t have internship projects or assignments at that time. Then I decided to search small or medium-sized companies and finally I got one: an IT firm in Deventer! Results The training course offers a step-bystep approach involving self-reflection on the part of the students to determine their field of interest and what sort of work placement they want, deciding what companies to contact and in what ways, writing a proper CV and a letter of application. In role plays job interviews are practised. It is a learning process to overcome the fear, motivate the students and get them to show something of themselves, says Mr Pliester. The effect is that students become more confident and are successful in their interviews. On the whole companies that at first were hesitant to offer places to international students in the end are very positive, Mrs Van de Haar remarks. The many enthusiastic reactions of employers should strengthen the self-esteem of the students, for their contributions are truly valued. Some firms have gained spectacular results by obtaining orders from Asian countries and setting up agencies there, knows Hans Verkley, who is the head of the project group. Special IBMS desk The project group has proposed to create a special desk at MIM for work placement and final research projects dedicated to IBMS students. Hans Verkley, together with Rene van den Driesche, will be using various networks such as service clubs like Rotary, Dutch employers organisations and Chambers of Commerce in both the Twente region and Deventer and its surroundings to market the students talents. They will try and make firms enthusiastic for the students and the services offered. Mrs Van de Haar will match the students and the companies. After finishing their preparatory training course, the students themselves of course have to apply and sell themselves. Hannie Schipper 24 februari 2007

25 Sax International Law students from Belarus visiting Saxion Do many students cheat? Over fifty law students and five accompanying teachers from Minsk and Mogilev (Belarus) visited Saxion Deventer last month. They proved to be very eager to hear about student life: Do many students cheat and what are the punishments? Maryna Tumovskaya wanted to know. Photo: Auke Pluim Questions and comments When the large group was divided into four smaller groups of students who either spoke English or German, the students had much to ask and also to comment when asked for their opinions. Later on, especially Maryna Tumovskaya, Lsenya Kovalova and Pjatigor Nadezhdam, who all spoke excellent English, proved to be great sources of information and frank interviewees: School and profession The building is so colourful, it makes me feel very cheerful inside, referring to the brightly coloured walls on the third floor where the School for Human Resources and Personnel Management has its rooms. Are your diplomas valid all over the world? Are our diplomas recognized by Dutch universities? What are the most popular courses among students and in what professions can graduates earn the highest incomes? In the discussion that followed it appeared that when it comes to choosing a career, a high income or money in general was thought to be almost as important for the students as job satisfaction. Students and grants Tuition is free, but books, housing, the cost of living and travel expenses must be paid for by the student, unless he has high marks and gets a small grant from the government. After the student graduates he must work for the government for three years and can be sent to some post in a village or provincial town. There are also private universities, for which no grant is given. Do they offer better education? After all it does not really make much difference where you are educated. In the end, being successful in a job very much depends on a person s personality. The Dutch parliamentary system I was surprised to hear that a people with so much freedom like the Dutch would be ruled be a queen, but now after the explanation about the Dutch constitution I understand that she is just a symbolic figurehead without real power. International cooperation between Europe and Belarus Cooperation with Europe, ok! We can learn a lot, but we, too, have something to offer! We do not want other countries to interfere with our system of government. We are used to that system and we accept it. The Netherlands in three days The afternoon at Saxion was part of a three-day programme to the Netherlands to acquaint them with their professional field of international law and to examine how western society differs from their own communist society. It also included a visit to the Dutch Parliament, a meeting with a Liberal Member of Parliament, and a tour of the International Court of Justice in The Hague. At Scheveningen beach they also caught a glimpse of the sea which is something they do not know in landlocked Belarus. The group was also received at the Deventer town hall, where the Dutch policy as regards the use of soft drugs and the coffee shops was explained, followed by a crammed visit of over 50 students to a Deventer coffee shop. Yes, we can see that this system to control the use of drugs might work. If you forbid young people things, these things tend to become very attractive. Hannie Schipper februari

26 Topsporter Saxion-studente presteert op Olympische Spelen voor studenten Moniek Kleinsman krabbelt overeind Niets blijft het koppie van Moniek Kleinsman bespaard. Na een dramatische Olympische Spelen viel ze in een diep dal en vorige maand kon ze op de Universiade niet starten aan haar beste afstand. Door een stommiteit van een arts. Ik vertrouw mensen veel te snel. Maar met drie medailles en een goed gevoel is de studente Verpleegkunde op de weg terug. Uit helemaal niets blijkt dat Moniek Kleinsman (24) uit een enorm dal komt. Ze is net terug van de Universiade, de Olympische Spelen voor studenten, in Turijn. Ze heeft twaalf uur in de file gestaan, maar gaat gerust een interview aan met Sax. Als een professional weegt ze haar woorden zorgvuldig, maar is ze open over zichzelf en vertelt ze veel. Ik ben de laatste tijd heel erg bezig met wat ik aan wie moet vertellen. Ik heb inzicht gekregen in wat de sport precies is. Ben erachter dat schaatsen supergaaf, maar ook minder gaaf kan zijn. Haar belevenissen op de Olympische Spelen in Turijn in 2006 horen bij de mindere momenten. Moniek had het idee dat ze publiekelijk werd afgebrand: door haar slechte prestaties op de drie kilometer verloor Nederland een startplaats op de vijf kilometer, waardoor Gretha Smit niet mee kon doen. En bij de ploegenachtervolging bleef Moniek achter, met een slechtere tijd als gevolg. Ik werd in de media afgeschilderd als de schlemiel van de Olympische Spelen. Het werd zo opgeblazen dat ik het ook daadwerkelijk zo ging ervaren. Weet je, als klein meisje droomde ik van de Olympische Spelen. Toen ik me plaatste en mijn droom uitkwam, heb ik mezelf een verlammende druk opgelegd. Ik had geen vertrouwen meer in mezelf. Het is niet alleen Turijn waardoor ik in een dal ben gekomen, maar ik vertel niet alles, sommige dingen zijn gewoon privé. Sport kent geen geheimen: als je even niet lekker in je vel zit, wordt dat genadeloos afgestraft. Als je mentaal een keer wat minder bent, zie je dat terug in de techniek. Daardoor ben ik minder gaan schaatsen. Piekeren kost zoveel energie. Dat merkte ik nog eens eind 2006 tijdens het NK Afstanden, toen ik me wilde plaatsen voor de wereldbeker, en tijdens het NK Allround, toen ik niet eens aan de laatste afstand mocht meedoen. Mijn gedachten remden me af. Ik behoorde niet eens tot de top-12! Dat is behoorlijk confronterend. Schaatsen is een harde wereld. Je moet altijd op je hoede zijn en weten met wie je in zee gaat. Ik ben veel te naïef geweest. Je kunt nooit zomaar mensen vertrouwen. Dat werd tijdens de Universiade nog eens duidelijk. Na een goede 1500 meter waarop Moniek brons won, had de Bentelose het zogenaamde 1500 meter-kuchje. Ik kreeg het door de lucht in industriestad Turijn zo benauwd, dat ik snel een oplossing moest hebben. Moniek gebruikt Ventolin-inhaler, een middel dat met een verklaring toegestaan wordt. De spray lag in haar hotelkamer, maar Moniek koos voor een snellere oplossing: een gang naar de arts van het Olympisch dorp. Deze arts had echter geen spray, maar een Ventolinspuit. Moniek vertrouwde op de arts bekwaamheid en liet zich injecteren. De arts vertelde haar er echter niet bij dat ze door de injectie, die op de dopinglijst staat, niet kon deelnemen aan haar favoriete afstand: de drie kilometer. Pas anderhalf uur voor aanvang van de drie kilometer werd duidelijk dat ze niet kon starten. Moniek: Achteraf had ik de inhaler op moeten halen. Moniek leek terug bij af. Er rust een vloek op de drie kilometer. Ik raakte volledig geblokkeerd en schoot weer door in negatieve gedachten. Ik durfde het ijs niet meer op. En dat is lastig als je twee dagen later de vijf kilometer moet rijden. Gelukkig bewees een goede begeleiding haar waarde: door toedoen van haar nieuwe coach Peter Kolder, haar ex-coach Aart van der Wulp, een maatschappelijk werker van de Koninklijke Nederlandse Schaatsbond (KNSB) en haar ouders, reed Moniek de volgende dag alweer haar rondjes. Het goede gevoel kwam snel terug, met als resultaat: zilver op de vijf kilometer en goud op de ploegenachtervolging. En zelfs voor een nuchtere Tukker als Moniek vallen de stukjes na zo n dramatische Olympische Spelen weer op hun plaats. Ik kreeg flashbacks. We verbleven in het Olympisch dorp, schaatsten in dezelfde hal en dan wordt de drie kilometer een drama. Goed presteren en lekker schaatsen, geeft daarna een gevoel van opluchting. In Turijn is stress van me afgevallen. Dit had ik nodig: een positieve ervaring op dezelfde locatie als de Olympische Spelen van Je kunt je suf braintrainen of gebruik maken van mental coaching totdat je scheel ziet: alleen resultaat en goed schaatsen helpt je er bovenop. In het seizoen van de Olympische Spelen besloot Moniek, die alleen nog moest af te studeren, een studiepauze in te lasten. Heeft ze na een slecht seizoen geen spijt van die pauze? Nee. Ik had alle energie nodig. En een rotjaar is echt niet alleen maar rot. Ik heb ook mooie ervaringen gehad waar ik met plezier op terugkijk en veel van heb geleerd. De contractbreuk met de DSB-ploeg hoorde ook bij het leerproces. Na de Olympische Spelen was er geen plek meer voor Moniek, Ik ben te naïef geweest dus besloot ze voor de opleidingsploeg van de KNSB te schaatsen. Omdat de KNSB het niet toestaat om andere sportuitingen op de schaatspakken te plaatsen, ontbond DSB het contract. Dat betekende dat ze haar lease-auto af moest staan, toch geen overbodige luxe voor de studente die voor het schaatsen in Wolvega woont, in Enschede studeert en haar ouders in Bentelo heeft zitten. Ik kon niet begrijpen dat je zo met mensen omgaat. Alles wat ik eerlijk had verdiend, werd me ontnomen. Dat heeft me aan het denken gezet: in een harde wereld moet je zelf ook hard optreden en zakelijk zijn. Inmiddels heeft Moniek via sponsor Huiskes-Kokkeler een nieuwe auto geregeld. Opmerkelijk is wel dat Moniek een aanbieding van de commerciële VPZ-ploeg terzijde heeft geschoven en koos voor de KNSBploeg - waar ze in een verleden ook schaatste en niet meer welkom was - met minder inkomsten als gevolg. Tja, ik heb op mijn spaargeld moeten teren. Eerder nam ik mijn ouders mee naar Canada, dat kan niet meer. Ik loop grote bedragen mis, maar dat vind ik niet erg. Deze keuze voelde het beste. Een gevoel is een gevoel, dat hoef je niet te onderbouwen. Ik bekijk het anders: ik ben een grote mazzelkont dat ik mag schaatsen. Inmiddels heeft Moniek haar studie weer opgepakt. In september kon ze beginnen bij Zorggroep Solis in Deventer. Normaal gesproken moet je een werkveldstage lopen van negen maanden. Door de Topsportersregeling van Saxion en het samenwerkingsverband van Saxion met Solis kan ik deze verplichting anders invullen: ik mag zelf weten wanneer ik met mijn stageopdracht bezig ben. Straks ben ik vier keer per week in Deventer en doe ik onderzoek naar verbetering op basis van 300 cliëntendossiers. In april/mei kijken we welke doelen nog openstaan. Als het goed gaat, heb ik in juni mijn diploma. Dat betekent niet dat Moniek meteen uit de schoolbanken de verpleging instroomt. Ik richt me op het schaatsen. Mijn doel is de Olympische Spelen van Vancouver in Na zo n naar omstandigheden goede Universiade zou je denken dat dit doel zeker tot de mogelijkheden behoort en dat Moniek op de weg terug is. Als je die stelling aan haar voorlegt, komt de nuchtere Tukker naar boven. Ik ben een beetje op de weg terug. Medailles zijn mooi, maar hebben niet meer dan een symbolische waarde. Ik kijk veel meer naar de race op zich. Het gevoel van vorig jaar is nog niet terug. Ik wil beter worden, nog beter dan toen. Ik ga nu echt nog niet roepen dat ik weer helemaal terug ben, want ik weet hoe hard je kunt vallen Tim de Hullu 26 februari 2007

27 Topsporter Foto: Toma Tudor februari

28 Onder de Loep Het zelfgroeiende jasje komt er aan Een jas kun je confectioneren met lappen geweven stof. Maar waarom zou je een jas niet kunnen laten groeien rond een model in een bad waarin micro-organismen hun werk doen en polymeer afscheiden? Dat kan, weet Ger Brinks zeker. Niet zo snel als ik nu zeg, maar ik heb zulke jasjes al wel gezien. Ze zien er nog niet uit, maar reken er maar vast op: het zelfgroeiende jasje komt er aan. Lector Ger Brinks is chemisch technoloog en een expert op het gebied van slimme materialen die je met een beetje fantasie in de categorie textiel zou kunnen plaatsen. Tot zijn gehoor rekent hij vooral de studenten van de opleiding Technisch Commerciële Textielkunde. Een inspirerende samenwerking, merkt hij op. Het zijn over het algemeen creatieve denkers en doeners die bij de Academie Kunst & Techniek studeren. Mijn studenten weten veel van marketing, mode en trends. Ik maak ze wegwijs in de oneindige mogelijkheden van de techniek en de wereld van de smart functional materials. Samen met mijn collega Michiel Scheffer geef ik vorm aan het lectoraat dat Fashion en Material Design heet. Ger Brinks is terug waar het voor hem in een grijs verleden allemaal begon. Ik studeerde ooit procestechniek en chemische textieltechniek aan De Maere in dat mooie gebouw hier tegenover Saxion aan de De Ruyterlaan in Enschede. Er waren in die tijd twee studenten in heel Nederland die een opleiding in de textieltechniek volgden. De rest van de toenmalige Hoogere Textielschool was voornamelijk gevuld met textilaten van de zogenaamde e-opleiding die een beetje leek op de opleiding van nu. Er waren in die tijd twee studenten in heel Nederland die een opleiding in de textieltechniek volgden. De rest was toen nog geen hts. Na de vervolgstudie biomedische materiaalkunde aan de Universiteit van Twente kwam Brinks in het bedrijfsleven terecht waar hij zich nu al jarenlang stort op research and development. De wereld van de textiel is wel een beetje veranderd, zegt hij met veel gevoel voor understatement. De traditionele textielindustrie mag dan wel zo goed als hele- 28 februari 2007

29 Onder de Loep Hogescholen zijn op zoek naar professionele verdieping. Docenten en vooral studenten moeten aan de slag met toegepast wetenschappelijk onderzoek, ooit het exclusieve domein van universiteiten. Spin in het web van onderzoek en kenniskringen zijn de lectoren, van wie er inmiddels negentien binnen Saxion actief zijn. In de serie Onder de Loep gaat Sax op zoek naar lectoren en hun studenten die zich samen storten op de wetenschap. Deel 14: ir. Ger Brinks lector Smart Functional Materials bij de academie Toegepaste Kunst & Techniek (TKT). Foto: Toma Tudor maal uit Nederland zijn verdwenen, van de innovatieve textielindustrie kan dat zeker niet gezegd worden. Creatieve processen en nieuwe materialen leiden vandaag de dag tot creaties die tot voor kort niet denkbaar waren. Onderzoekers die gespecialiseerd zijn in polymeerchemie, organische chemie, kristalografen, mensen die alles weten van keramiek en analytisch chemici, ze hebben de wereld van de textiel compleet op de kop gezet. Vergeet ook de natuurkundigen niet, want er gebeurt tegenwoordig veel op het gebied van silicium, chips, optical research en nanotechnologie waarbij er op het niveau van atomen gemanipuleerd kan worden. En waarmee materialen en structuren gebouwd kunnen worden die ontwikkelingen mogelijk maken die tot voor kort ongedacht waren. Met die kennis zullen vooral de vele dames die de textielopleiding rijk is, blij zijn. Is de techneut Ger Brinks wel op zijn plaats in de hippe wereld van de modebewuste studenten? Zeker, klinkt het bijna verongelijkt. Onze studenten komen later terecht in textielachtige bedrijven. Nee, geen ouderwetse spinnerijen en weverijen, maar Modeketens als Mexx, C&A en innovatieve industrieën waar gekeken wordt hoe de waarde van het geproduceerde textiel kan worden vergroot door allerlei functionaliteiten toe te voegen. Dat proces wordt gedreven vanuit de chemische technologie, marketing én creativiteit. De studenten moeten straks op zijn minst gesprekken kunnen voeren met technici, daarom laat ik ze filosoferen over productontwikkeling. Ik zeg daarmee niet dat ze expert op het gebied van materiaalkunde moeten worden. Maar ze hoeven straks tenminste niet raar staan kijken als een polymeertechnicus over polyester praat. Ger Brinks blijkt een gedreven wetenschapper die per se met studenten wil werken. Het is voor mij een garantie dat ik ook in een andere omgeving dan die voor mij gewoon is contact kan houden met de maatschappij om mij heen. Niks geen splendid isolation en je in een ivoren toren met onderzoek bezighouden. Dat is niks voor mij. Contact houden met de rest van het instituut is ook heel belangrijk voor een lector zoal ik. Neem nu het grote RAAK-project dat binnenkort gaat lopen waarin we in ons Kenniscentrum Design & Technologie waarin zes lectoren van de Academies LED en TKT samenwerken, het gaan hebben over nieuwe materialen, materiaalkeuze en materiaalselectie. Het is een project waarin ik me zeer thuis voel. Tijdens de Saxion Kennisdag in november sprak Ger Brinks over het belang van de combinatie kennis, creativiteit en technologie bij het proces om nieuwe, innovatieve producten te bedenken. Je hebt een school die zegt kennis is alles. Onzin natuurlijk, want daarmee alleen ontwikkel je geen nieuwe producten. Anderen leggen de nadruk op creativiteit. Maar daarmee alléén red je het ook niet. Je moet beide koesteren. Dat koppelen van creativiteit aan technische kennis doen we binnen de academie TKT heel goed. Dat maakt de opleiding ook zo anders dan die van de textielschool waarop ik zelf ooit zat. Creatieve mensen laten zich niet remmen door paradigma s en bestaande grenzen van de technische mogelijkheden. Nee, die beginnen met een blanco velletje papier en zeggen waarom zo zoiets niet kunnen?. Het aardige is dat ze niet worden gehinderd door teveel kennis van zaken. Daardoor ontstaan nieuwe inzichten en producten zoals zelfdenkende lakens met sensoren in ziekenhuizen, nano-fibres en non-wovens voor luchtfiltratie, stoffen van slagvaste bi-componentvezels die zich in allerlei vormen laten persen en jasjes, shirts en broeken die vanzelf groeien. Ik vind dat buitengewoon boeiende ontwikkelingen. Harry van Stratum Fotonisch textiel Een mooi voorbeeld van hoe de wereld van katoen, jute en linnen is veranderd in een hightech innovatieve industrie is Philips Lumalive. Ger Brinks: Philips kennen we toch vooral van lampen, tv s en consumentenelektronica. Naast deze harde producten ontwikkelt Philips nu ook plooibare materialen en materialen met een zekere gevoeligheid. Lumalive-textiel is een goed voorbeeld van innovatief textiel. Met dit fotonische textiel waarin buigzame rijen gekleurde LED-lampjes zijn verwerkt, kunnen rugzakken, kussens en colbertjes bewegende beelden vertonen. Zelfs meubels, gordijnen, vloermatten en tal van andere textielproducten kunnen met Lumalive als beeldscherm gebruikt worden. Fotonisch textiel opent een nieuwe wereld van toepassingen in de sfeer van ambient lighting, communicatie en op den duur misschien zelfs personal health care. Jazeker, Nederland is nog steeds een grote speler in de wereld als het gaat om innovatief textiel. Foto: Philips februari

30 Achtergrond Initiatieven voor gastgezinnen buitenlandse studenten komen op gang Niet langer eenzaam in Nederland Stel je voor: je komt in een vreemd land met een totaal andere cultuur, spreekt de taal niet en je kunt nauwelijks Engels. Het nieuwe land is saai. Toch wil je meer dan tv kijken en alleen met landgenoten de tijd doden. Een gastgezin helpt je op weg. Het is rotweer buiten, dus de Deventerse Christien Nijhuis (81) zet de verwarming een paar graden hoger. Ze woont in een appartementje in het centrum van Deventer. Naast haar op de bank zit een breed lachende Shen Cheng Xuan (22), oftewel Stacy (alle Chinese studenten kiezen in het buitenland een Engelse naam, ditmaal een verwijzing naar de buurvrouw van een Amerikaanse leraar, op wie Shen Cheng erg scheen te lijken). Christien heeft het hart op de tong. Het is toch raar dat Chinese en Vietnamese studenten die in Deventer verblijven, geen Nederlanders ontmoeten? Ze kon er met haar hoofd niet bij dat Saxion of de gemeente Deventer nog geen initiatieven op dit gebied heeft genomen. Een paar jaar geleden kwam ze bij toeval in de trein in gesprek met de vrouw van Richard Wright, Sophie, docent op Saxion. Ze sprak eens af met Richard and Sophie en werd uit eindelijk a very good friend. Richard, die Engels doceert aan Christien is mijn Nederlandse moeder Chinese en Vietnamese eerstejaarsstudenten (preparatory course), nodigde zijn studenten regelmatig uit voor een party in zijn huis in Deventer. Op één van die feestjes viel het Christien op dat buitenlandse studenten alleen met elkaar omgaan en verder niemand zien. Christien: Daar zitten studenten dan, op een kamertje in de donkere 30 februari 2007

31 Achtergrond Gastgezinnen gezocht! Foto: Auke Pluim Docent Richard Wright heeft met lobbywerk bij verschillende verenigingen in Deventer bereikt dat vijftien studenten aan een gastgezin zijn gekoppeld. Hij hoopt alle 24 prep-studenten te kunnen plaatsen, maar sommigen willen niet en zijn na een cultuurshock nog te verlegen. Volgens Wright zijn de resultaten goed, al heeft hij nog geen feedback van studenten gehad. De huidige groep bestaat voornamelijk uit gepensioneerden. Wright: Die hebben meer tijd. Hogeschool Larenstein, sinds kort uit Deventer verhuisd naar Wageningen, had al een vaste kring van gastgezinnen. Na het vertrek van Larenstein heeft het International Office van Saxion contact gezocht met deze kring. Saxion kon geen lijst van gastgezinnen krijgen, maar Nicole de Haas, contactpersoon van het gastgezinnenproject van Larenstein, heeft het netwerk van zestig gastgezinnen een gestuurd met de behoefte van Saxion. De Haas: Van veel gezinnen heb ik vernomen dat ze na een lange periode - het project heeft 30 jaar gelopen - even een pas op de plaats willen maken. Wel heeft Saxion een inventarisatielijst gekregen van punten waar je op moet letten bij het werven van gastgezinnen. Zo moet je er rekening mee houden of iemand een huisdier heeft, want in een land als China wordt een hond als voedsel gezien. Toen bleek dat geen beroep kon worden gedaan op het netwerk van Larenstein, is Chris van den Borne, directeur van het International Office van Saxion, binnen de vereniging van postactieven (oud-medewerkers van Saxion) gaan polsen. Drie voormalige docenten Chemie, Durk Hoekstra, Joop Dieker en Henk Kastermans, gaven gehoor en zijn op zoek naar gastgezinnen. Hoekstra: We vinden het leuk en zinvol. Het project richt zich in eerste instantie met name op Deventer. Wanneer het aanslaat wordt het ook in Enschede opgezet. Van den Borne: Eerder werden zulke initiatieven per academie ontplooit, maar gezien de behoefte van studenten om op deze manier de Nederlandse cultuur te leren kennen, vinden wij het goed om dit centraal op te pakken. Mensen hoeven niet meteen te denken dat ze een heel programma voor buitenlandse studenten hoeven samen te stellen. Je hoeft echt niet meteen met een student naar Sixflags. Het is voor studenten al een belevenis op zich om eens aan tafel aan te schuiven en Nederlandse gewoonten te leren kennen. Ik kan me ook voorstellen dat een studentenhuis bepaalde activiteiten heeft waar prima een buitenlandse student bij aanwezig kan zijn. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Durk Hoekstra, (0575) of Rivierenwijk. Ze zijn gewoon bang om naar buiten te gaan. Christien stelde zich beschikbaar als gastvrouw voor een buitenlandse student en motiveerde Richard om werk te gaan maken van een gastgezinnenproject. Extremely boring Christien en Stacy waren de eerste match in het najaar van Stacy: Ik zie Christien als mijn Nederlandse moeder en leer veel van haar Nederlandse tradities. Zo vond ik het erg leuk om op Tweede Kerstdag met Christien en haar familie mee te eten. En op haar beurt laat Stacy haar land en cultuur aan Christien zien: binnenkort vliegt het duo naar China voor een verblijf in Beijing, waar Christien de familie van Stacy ontmoet. Stacy: Ik moet sowieso naar China om een aanvraag te doen voor een master. Stacy volgt nu de prep-course van Saxion en wil volgend jaar een master Rechten volgen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De Chinese is blij dat ze bij Christien terecht kan. Anders was het saai geweest. Saxion heeft weliswaar een buddyproject, waarbij een andere internationale student je wegwijs maakt in Nederland, maar dat is voornamelijk aan het begin van je studie. Met mijn buddy heb ik nu geen contact meer. Bovendien vind ik het buddyproject niet diepgaand genoeg. Ik wil meer weten van Nederland en heb hier ook tijd voor, want ik hoef hier minder tijd aan mijn studie te besteden dan in China het geval was. Daar was ik tot twaalf uur s nachts aan het ploeteren, hier is het erg relaxt. Dus kijk ik samen met mijn drie huisgenoten films en Zonder gastgezin is het hier saai televisie, wat behoorlijk saai is. Internetten kan ik nu ook, maar daar heb ik twee maanden op moeten wachten! Het grootste verschil met China vindt Stacy de openingstijden van winkels en de saaie zondagen. Winkels gaan hier al om zes uur dicht en in China om tien uur s avonds. Ook zondagen zijn extremely boring. De ervaringen van Stacy in Nederland lijken niet echt positief. Waarom wil ze na dit studiejaar dan nóg een master in Amsterdam wil volgen? Stacy: De sociale voorzieningen in Nederland zijn erg goed en de prijzen zijn laag. Verder zijn de Nederlanders erg aardig. Stacy verbaasde zich erover dat veel Chinese studenten die al wat langer in Nederland verblijven, zo weinig van de Nederlandse cultuur kennen. Oudere studenten geven wel informatie en via de Chinese website ben ik veel te weten gekomen over de Nederlandse cultuur, maar in Deventer is er niemand met de ervaringen die ik heb. Dat het leeftijdsverschil tussen Stacy en Christien 59 jaar is, maakt volgens Stacy helemaal niets uit. Oudere mensen hebben dochters en vrienden. Via één gastmoeder leer ik dus de Nederlandse cultuur en een heleboel mensen kennen! Tim de Hullu februari

32 Master Business Administration WOENSDAG 21 FEBRUARI 2007 VOORLICHTING MASTER- OPLEIDINGEN Geïnteresseerd in het oplossen van complexe bedrijfsproblemen? En wil je dit toepassen in (inter)nationale bedrijven of serviceorganisaties? Afhankelijk van de track die je kiest, biedt deze master Bedrijfskunde je veel kansen om organisaties beter te laten functioneren. Je kunt kiezen voor de volgende richtingen: Innovation and Entrepreneurship International Management Financial Management (nieuw!) Human Resource Management Service Management Kijk voor meer informatie en aanmelding op graduate.utwente.nl WASAUTOMATENVERHUUR TWENTE HUURPRIJZEN v/a 10 p/mnd SPECIAAL VOOR STUDENTEN VOOR INLICHTINGEN BEL:

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 31 januari 2015 Enschede Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een Naam opleiding: Werktuigbouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan

Nadere informatie

Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur

Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur Ouders: Mijn kind moet zelf kiezen Studiekiezers: mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Volwassenen rondom studiekiezer Tweederde 1e jaars zegt: De meeste

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid. Ouders: Studiekiezers: Mijn kind moet zelf kiezen. mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten

Ouderbetrokkenheid. Ouders: Studiekiezers: Mijn kind moet zelf kiezen. mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Ouderbetrokkenheid Ouders: Mijn kind moet zelf kiezen Studiekiezers: mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Volwassenen rondom studiekiezer Tweederde 1e jaars zegt: De meeste info over studeren

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14.

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14. NIEUWSBRIEF LOB-BUREAU HAVO 30 mei 2010 OPEN DAGEN HBO 2011 Naam school Datum Info/evt. aanmelden AVANS Breda 18.00-21.00 uur www.avans.nl www.avansopen.nl AVANS Den Bosch 18.00-21.00 uur www.avansopen.nl

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland. Ontdek welke opleidingen je bij

Nadere informatie

BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland. Ontdek welke opleidingen je bij ons

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS WELKE MOGELIJKHEDEN HEB IK? 10-9-2015 COLLEGE DEN HULSTER 2 WELKE MOGELIJKHEDEN 1 HBO (73%) MBO (5%) VWO (5%) VAVO (10%) JE KEUZE UITSTELLEN (5%) EEN BAAN ZOEKEN (2%)

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Sta e- en afstudeeropdrachten

Sta e- en afstudeeropdrachten Sta e- en afstudeeropdrachten Bent u op zoek naar een stagiair of afstudeerder? In onderstaande tabellen vindt u een overzicht van stage- en/of afstudeercoördinatoren van bijna alle Saxionopleidingen.

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl Januari 2015 - februari 2015 - maart 2105 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN!

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! Carine Vos Richting-Wijzer Advies Zwolle augustus 2011 Carine Vos Pagina 2 Voorwoord In mijn bedrijf Richting-Wijzer Advies kom ik

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl December 2014 - januari 2015 - februari 2015 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes

Nadere informatie

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma bouwen Magazine over loopbaanontwikkeling en vaktechniek voor werknemers in de bouw en infra nr. 2 april 2011 Jeroen Neef: betontimmerman met diploma Prefab fundering met IJB Smartfoot Uitvoerder Cees

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Interview met DJ Kit T

Interview met DJ Kit T Interview met DJ Kit T Ik denk dat heel veel mensen nieuwsgierig zijn naar wie Kit-T nu precies is. Kun je ons wat over jezelf vertellen? Mijn naam is Kitty Nendels, geboren in Kerkdriel en opgegroeid

Nadere informatie

OUDERAVOND 5 HAVO. 14 september 2015

OUDERAVOND 5 HAVO. 14 september 2015 DECANAAT OUDERAVOND 5 HAVO 14 september 2015 Even voorstellen. De decaan W. Bardoul Je studententijd = méér dan studeren alleen! Je feest met je jaarclubje, sport fanatiek in de avonduren, vult vakken

Nadere informatie

Enschede in Cijfers 2011 11. ONDERWIJS

Enschede in Cijfers 2011 11. ONDERWIJS Onderwijs 11. ONDERWIJS 20 Onderwijs Tabel 11.1: Aantal scholen en aantal leerlingen in het basisonderwijs per cursusjaar sinds 2006/'07. 1) denominatie 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 sch. leerl. sch.

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Verpleegkundige in opleiding

Verpleegkundige in opleiding Volg je hart, gebruik je hoofd Verpleegkundige in opleiding Opleiding verpleegkunde Zoek je zinvol werk en wil je graag voor mensen zorgen? Word dan verpleegkundige! Kom naar VUmc. Wij zijn je ideale partner

Nadere informatie

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Centrale Aanmelding en Plaatsing Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Bij een aantal opleidingen/instellingen zijn na de uitvoering van de loting nog plaatsen over.

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo

Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo Opleidingenoverzicht Doorstroom mbo-hbo Hieronder staat een overzicht van de mogelijkheden om na het ROC van door te stromen naar een hbo-. Wil je meer weten? Kijk voor de meest actuele informatie over

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Interview Rob van Brakel

Interview Rob van Brakel Interview Rob van Brakel Atributes Consequences Values Hallo Rob van Brakel, mag ik jou een aantal vragen mogen stellen? Prima. Hoe oud ben je? 21 jaar Wat is je woonsituatie op het moment? Op het moment

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid www.qompas.nl Januari 2015 Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid 1 Oordeel studenten/scholieren over Qompas en tevredenheid met betrekking tot

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10.

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. Antwoorden Thema 5 woonomgeving Oefening 3 A 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. moesten B 1. Kon 2. Willen 3. Kan 4. kunnen 5. mocht 6. Kan - kan 7. wilde 8.

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 100 3x 15 maart 2016 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool 160 voltijd 100 3x 1 mei

Nadere informatie

Taal is de basis voor alles

Taal is de basis voor alles Taal is de basis voor alles Vanja Mikus kwam als ervaren verpleegster naar Nederland. In haar geboorteland Bosnië had ze de opleiding afgerond en drie jaar werkervaring in een algemeen ziekenhuis opgedaan.

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 94 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2015 187 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 1 Ad Operationeel

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

World leader in international education

World leader in international education World leader in international education BESTE OUDER, Wat een spannend jaar gaat u tegemoet: uw zoon of dochter zit in het eindexamenjaar! Het maken van een goede studiekeuze is niet altijd makkelijk en

Nadere informatie

Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede

Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede Aanmelden Saxion Open Receptie Text Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede Plattegrond, informatiemarkt, oriëntatiepleinen Centrale hal, begane grond Ingang parkeerplaats/ fietsenstalling à Up 4 E-Ticket/

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014 Growth & Reflection Growth & Reflection Opleverdatum: 18 juni 2014 Multimediaal Reclamebureau 2013/2014 Inleiding Er zit alweer een half jaar bij MMR op en ik heb weer veel nieuwe dingen geleerd en nieuwe

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 100 3x 15 maart 2016 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool 160 voltijd 100 3x 1 mei

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking 15 oktober 2013 Directie Hoger onderwijs en studiefinanciering Ministerie van OCW Anja van den Broek, Marjolein Muskens & Jeroen Winkels Meerjarig onderzoek 2008-2012

Nadere informatie

STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1

STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1 STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1 DOEL VAN DEZE LESSEN VEEL LEERLINGEN KIEZEN TE LAAT GEVOLGEN: IN MAART/ APRIL VAN HET EXAMENJAAR NOG OPEN DAGEN/MEELOOPDAGEN BEZOEKEN

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

College Maastricht. International Bachelor in Psychology

College Maastricht. International Bachelor in Psychology OPEN DAGEN NOVEMBER 2015 Kijk voor meer informatie op de site van de instelling. Wat 2 nov Experience Day University College Maastricht Waar open dag (11:00-16:30) Zwingelput 4 2 nov Meeloopdagen diverse

Nadere informatie

Rapportage Concurrerende Studies

Rapportage Concurrerende Studies Rapportage Concurrerende Studies www.qompas.nl 2012-2013 Surrounded by Talent Inleiding Wat zijn de tien meest bekeken studies van havisten/ vwo ers die naar de studie Tandheelkunde hebben gekeken? Met

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 16 maart 2015 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 Ad Operationeel Sportmanagement

Nadere informatie

Stufe 1. Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn

Stufe 1. Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn Stufe 1 i1 Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn 3. heet jij? a) Wie b) Wat c) Hoe 4. Hoe gaat het met? a) jou b)

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Op zoek naar talent en ambitie! Geneeskunde studeren in Rotterdam Decentrale selectie 2014 2015 Wat hebben we jou te bieden? Sterke kanten van het onderwijsprogramma Erasmusarts zijn: a patiënt-georiënteerd

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie